Spis treści (alfabetyczny)

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spis treści (alfabetyczny)"

Transkrypt

1

2 Komitet Naukowy Prof. dr hab. Andrzej Kwolek przewodniczący prof. dr hab. Elżbieta Rutkowska prof. dr hab. Yevhen Dzis prof. dr hab. Jan Haftek prof. dr hab. Mirosław Jabłoński prof. dr hab. Andrzej Kleinrok prof. dr hab. Andrzej Lesiak prof. dr hab. Piotr Majcher prof. dr hab. Krzysztof Marczewski dr n. med. Krzysztof Mataczyński prof. dr hab. Stanisław Rudnicki Komitet Organizacyjny dr n. med. Rafał Sapuła przewodniczący dr n. o. zdr. Marta Wolanin sekretarz dr Mariusz Drużbicki dr Maria Król dr Teresa Pop mgr Andrzej Molas mgr Tomasz Derewiecki mgr Adam Topolski lic. Marta Soboń

3 Spis treści (alfabetyczny) Aktywność fizyczna dzieci i młodzieży w wybranych grupach wiekowych 11 Aktywność fizyczna osób z zaburzeniami psychicznymi 27 Analiza czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca u osób poddawanych rehabilitacji 9 Analiza efektów rehabilitacji kardiologicznej u chorych przebywających w Dziennym Oddziale Rehabilitacji Kardiologicznej doniesienie wstępne 10 Czas rozpoczęcia rehabilitacji neurologopedycznej a dynamika postępów terapeutycznych u pacjentów poudarowych 20 Częstość występowania zespołu zmęczenia u pacjentów objętych opieką paliatywną 22 Czynniki ryzyka determinujące występowanie otyłości u kobiet zamieszkałych na terenie powiatu zamojskiego 17 Dolegliwości bólowe lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa w grupie zawodowych kierowców sam. ciężarowych 16 Erazm Sykst wybitna postać epoki renesansu 22 Jak żyć po zawale serca? Najnowsze zalecenia w rehabilitacji kardiologicznej 30 Jakość życia osób chorych na stwardnienie rozsiane 15 Jakość życia osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc 20 Kinesio Taping metoda wykorzystującą procesy samoleczenia organizmu 35 Korzystanie z ulg i uprawnień przez osoby niepełnosprawne ruchowo 27 Możliwości wykorzystania momentu siły w diagnostyce i monitorowaniu leczenia pacjentów z wielochorobowością 5 Nadwaga ciała jedna jako przyczyna aseptycznych obluzowań cementowych endoprotez stawu biodrowego 6 Niedokrwistość jako manifestacja wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i celiakii 34 Nordic Walking jako bezpieczna forma rehabilitacji o szerokim zastosowaniu przegląd najnowszych badań 35 Ocena edukacji na temat choroby pacjentów z chorobami układu krążenia 25 Ocena skuteczności i kompleksowej rehabilitacji u pacjentek po chirurgicznym leczeniu raka piersi 21 Ocena sprawności manualnej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym 19 Pomoc psychologiczna skierowana do chorego kardiologicznego i jego rodziny 31 Postępowanie rehabilitacyjne u pacjentki z towarzyszącymi obciążeniami kardiologicznymi po zaopatrzeniu złamań niskoenergetycznych 13 Problemy psycho-społeczne kobiet po przebytej mastektomii 23 Problemy rehabilitacji kardiologicznej u osób w podeszłym wieku 29 Psychosocjalne konsekwencje osteoartrozy 7 Radzenie sobie ze stresem oraz akceptacja choroby u chorych z chorobą zwyrodnieniową stawów 34 Rehabilitacja i metody usprawniania w stwardnieniu rozsianym 33 Rehabilitacja kardiologiczna pacjentów po implantacji wszczepialnego kardiowertera-defibrylatora 29 Rehabilitacja kardiologiczna u dzieci z zespołem Downa po operacjach kardiochirurgicznych 28 Rehabilitacja pacjentek po mastektomii 33 Rehabilitacja pacjentki z wieloletnim RZS po amputacji lewej kończyny dolnej na wysokości podudzia z powodu stopy cukrzycowej 32 Rehabilitacja po amputacji nadkolanowej u pacjentki z cukrzycą opis przypadku 32 Rehabilitacja w krwawieniu podpajęczynówkowym po pęknięciu tętniaka tętnicy środkowej mózgu analiza przypadku 28 Rewaskularyzacja tętnic wieńcowych a rehabilitacja kardiologicznej 28 Rodzaje i częstość występowania urazów stawu kolanowego u funkcjonariuszy straży granicznej na terenie powiatu bieszczadzkiego 21

4 Ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich u chorych leczonych w Oddziale Rehabilitacji 10 Specyfika rehabilitacji dzieci autystycznych 19 Stopień sprawności fizycznej, a aktywność ruchowa osób po 60-tym roku życia 26 Sytuacja społeczno-materialna osób chorych na SM w województwie podkarpackim 14 Temperament a ryzyko wielochorobowości badania policjantów 5 Wiedza mieszkańców wsi i miast na temat wybranych schorzeń wieku geriatrycznego 8 Wiedza na temat zasad profilaktyki dolegliwości bólowych kręgosłupa wśród osób po 65 roku życia 15 Wiedza pacjentek na temat związku otyłości z występowaniem innych chorób, w tym chorób układu ruchu 6 Wielkość krzywizn przednio-tylnych u dzieci ze skoliozą w porównaniu do dzieci bez skolioz 18 Wpływ aktywności fizycznej na efekty rehabilitacji kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa pomiędzy 40 a 65 rokiem życia 14 Wpływ asymetrii tułowia na ukształtowanie stóp 18 Wpływ cukrzycy na skuteczność rehabilitacji kardiol. u pacjentów po leczeniu operacyjnym choroby wieńcowej 31 Wpływ fizykoterapii na ciśnienie tętnicze krwi i tętno 12 Wpływ kinezyterapii na wartości ciśnienia tętniczego u osób z cukrzycą typu 2 i współistniejącym nadciśnieniem tętniczym 7 Wpływ leczenia uzdrowiskowego i kinezyterapii na stężenie glukozy na czczo u osób z cukrzycą typu 2 24 Wpływ masażu na zmiany parametrów ciśnienia tętniczego i tętna u osób z otyłością 12 Wpływ postępowania rehabilitacyjnego na czynność ręki u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów 25 Wpływ rehabilitacji na stan funkcjonalny pacjentów z bólami szyjnego odcinka kręgosłupa 13 Wpływ zabiegów krioterapii i jonoforezy na sprawność funkcjonalną kończyny górnej i sprawność manualną ręki oraz na poziom odczuwanego bólu u osób z Reumatoidalnym Zapaleniem Stawów 24 Wykorzystanie promieniowania laserowego w leczeniu zespołów bólowych w odcinku lędźwiowo-krzyż. kręgosłupa 17 Zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych 9 Zdrowie seksualne pacjentów po przebytym zawale serca 30

5 Streszczenia Referatów Temperament a ryzyko wielochorobowości badania policjantów Robert Sak 1, Krzysztof Marczewski 1 1 Katedra Fizjoterapii WSZiA w Zamościu Wprowadzenie: Policjanci są grupą zawodową charakteryzującą się z jednej strony bardzo dobrym stanem zdrowia w momencie rozpoczynania służby, a z drugiej bardzo dużą chorobowością podczas jej trwania. Poszukując cech odpowiedzialnych za taki stan, rzadko myśli się o badaniu temperamentu, czynnika odpowiedzialnego tak za ryzyko chorobowe jak i percepcji choroby. Cel pracy: Określenie temperamentu jakim charakteryzują się funkcjonariusze policji. Materiał i metoda badawcza: Do oceny temperamentu afektywnego zastosowano polską wersję skali TEMP- S-A. Badania przeprowadzono wśród 55 funkcjonariuszy policji w terminie sierpień, wrzesień 2013 r. Wyniki: W badanej grupie badanych osób najbardziej uwidocznione były cechy temperamentu hipertymicznego i depresyjnego, a najmniej widoczna cecha to drażliwość. Wnioski: Uzyskane wyniki wskazują na występowanie specyficznych cech temperamentu w grupie osób, które wykonują pracę podwyższonego ryzyka, muszą podejmować szybko odpowiedzialne decyzje. Być może konfrontacja takich decyzji z ich skutkami jest jednym z czynników odpowiedzialnych za zjawisko wielochorobowości. Słowa kluczowe: temperament, wielochorobowość, policjant Możliwości wykorzystania momentu siły w diagnostyce i monitorowaniu leczenia pacjentów z wielochorobowością Małgorzat Rycyk 1,2, Dorota Boniek-Poprawa 1,2, Marek Maciejewski 1,2, Krzysztof Marczewski 1,2 1 Katedra Fizjoterapii WSZiA w Zamościu 2 Oddział Nefrologii Endokrynologii Nadciśnienia Tętniczego i Chorób Wewnętrznych SPWSS im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu Wprowadzenie: Pacjenci oddziałów geriatrycznych są głównie pacjentami z wielochorobowością. Obok leczenia różnych chorób podstawowych i współistniejących wymagają również rehabilitacji ruchowej. W tym celu wykorzystaliśmy rotor Thera Trainer wskazujący na moment obrotowy pacjenta w trakcie prowadzonych sesji treningowych, który może mieć również znaczenie diagnostyczne i być przydatne w monitorowaniu leczenia. Dlatego też przedstawiamy nasze obserwacje w tym zakresie. Cel pracy: Ocena możliwości wykorzystania zapisu momentu obrotowego pacjenta podczas treningu na rotorze Thera Trainer w diagnostyce geriatrycznej. Materiał i Metoda: Badanie przeprowadzono wśród pacjentów oddziału internistycznego SP Szpitala Wojewódzkiego im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu. Pacjenci z wielochorobowością biorący udział w sesjach treningowych kwalifikowani byli przez lekarza prowadzącego, a zakres wysiłku zależał od ich wydolności i ich subiektywnego odczucia. Wyniki: W badaniu wzięło udział 25 pacjentów (21 wzięło udział w treningu kończyn górnych, dodatkowych 2 ćwiczyło jedynie kończyny górne, a pozostałych 2 tylko kończyny dolne) w wieku od 42 do 86 lat. W zależności od długości hospitalizacji poddawaliśmy analizie porównawczej pacjentów, którzy wzięli udział w przynajmniej 2 treningach. Obecny przyrost lub spadek takich wyznaczników jak moment obrotowy pacjenta, siła, przebyty dystans korelowaliśmy z wynikami podstawowych badań laboratoryjnych: morfologia z rozmazem, elektrolity, białko c-reaktywne oraz ich cechami antropometrycznymi. Wnioski: Wyznaczony moment obrotowy siły pacjenta może być elementem wskazującym na obecny stan kliniczny pacjenta i zmiany na lepsze lub gorsze wartości badań laboratoryjnych. 5

6 Wiedza pacjentek na temat związku otyłości z występowaniem innych chorób, w tym chorób układu ruchu Justyna Podgórska-Bednarz 1, Andrzej Kwolek 1, Justyna Rykała 1, Justyna Leszczak 1, Elwira Zatyka-Kapczyńska 1 1 Instytut Fizjoterapii Wydziału MedycznegoUniwersytetu Rzeszowskiego Wstęp: Otyłość należąca do grupy chorób cywilizacyjnych stanowi istotny problem terapeutyczny i społeczny. Występowanie otyłości nie tylko samo w sobie jest stanem chorobowym ale również predysponuje do występowania innych chorób w tym chorób układu ruchu. Cel prac: Zbadanie wiedzy pacjentek na temat związku pomiędzy występowaniem otyłości a występowaniem innych chorób w tym chorób układu ruchu. Dodatkowym celem pracy była analiza występowania czynników determinujących istnienie otyłości w obu badanych grupach. Materiał i metody: Badanie zostało przeprowadzone w grupie kobiet (50 osób), u których stwierdzono występowanie otyłości na podstawie wskaźnika BMI o wartości powyżej 29,9. Grupę kontrolną (50 osób) stanowiły kobiety z prawidłową masą ciała (wartość wskaźnika BMI w przedziale 18,5 24,9). Rozpiętość wiekowa w obu grupach mieściła się w przedziale lat. W badaniach została wykorzystana metoda sondażu diagnostycznego (wg kwestionariusza ankiety autorskiej). Dokonano również podstawowych pomiarów antropometrycznych (wzrostu, wagi) w celu wyznaczenia wartości wskaźnika BMI. Wyniki: W grupie badanej stwierdzono znacznie częstsze występowanie chorób układu ruch (bólów kręgosłupa p < 0,0001, choroby zwyrodnieniowej p < 0,0001) oraz innych chorób w stosunku do grupy kontrolnej. Nie stwierdzono istotnej statystycznie zależności pomiędzy miejscem zamieszkania (p = 0,5869) czy statusem materialnym (p = 0,78812) a występowaniem otyłości. Stwierdzono natomiast istotną statystycznie zależności pomiędzy poziomem wykształcenia a występowaniem otyłości. Grupę pacjentek z otyłością cechowały również istotnie statystycznie różnice dotyczące podejmowania aktywności fizycznej oraz przestrzegania zasad prawidłowej diety w stosunku do grupy kontrolnej. Wnioski: Kobiety z grupy badanej pomimo posiadanej wiedzy na temat negatywnych skutków zdrowotnych występowania otyłości wykazywały znacznie częściej zachowania antyzdrowotne zależne od stylu życia. Cechował je również brak świadomości zaawansowania nieprawidłowości własnej masy ciała Słowa kluczowe: otyłość, choroby układu ruchu, zachowania antyzdrowotne. Nadwaga ciała jedna jako przyczyna aseptycznych obluzowań cementowych endoprotez stawu biodrowego Anna Ciećkiewicz 1, Janusz Cwanek 2, Agnieszka Pyrcz 3 1 Centrum Opieki Medycznej w Jarosławiu 2 Zakład Traumatologii Wydział Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego 3 Kliniczny Oddział Rehabilitacji Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie Wprowadzenie: Przeciążenie sztucznego stawu biodrowego przyśpiesza zużycie węzła pracy sztuczna panewka sztuczna głowa oraz powoduje zwiększenie mikroprzemieszczeń trzpienia względem cementu kostnego, co w konsekwencji przyśpiesza aseptyczne obluzowanie endoprotezy. Cel pracy: Udzielenie odpowiedzi na pytanie czy nadwaga ciała chorych ma wpływ na czas eksploatacji cementowych sztucznych stawów biodrowych? Materiał i metodyka badania: Materiał kliniczny stanowiło 117 pacjentów z rozpoznanym aseptycznym obluzowaniem cementowych endoprotez stawu biodrowego (69 stawów Wellera, 18 stawów Sulzera, 16 stawów Johnsona-Johnsona oraz 14 stawów De-Puy). Badany materiał podzielono na grupy: I grupa (czas eksploatacji stawów od 1 3 lat, 16 pacjentów), II grupa (czas eksploatacji od 5 8 lat, 34 pacjentów), III grupa (czas eksploatacji od lat, 41 pacjentów), IV grupa (czas eksploatacji od lat, 26 pacjentów). Podział narzucony był pozyskanym materiałem. Nadwagę ciała pacjentów (w %) obliczono za pomocą formuły Broca. Obliczono średni wiek pacjentów w grupach oraz wiek chorych w którym wszczepiono i usunięto sztuczne stawy. Analizowano zależność czasu eksploatacji endoprotez od masy ciała pacjentów oraz od wieku chorych. Wybrane średnie arytmetyczne porównano ze sobą przy pomocy testu t-studenta (p = 0,05). Wyniki: Kobiety stanowiły prawie 61% poddanych analizie pacjentów. Wiek chorych zamykał się w granicach od 64 do 89 lat (x = 74,6; s = 6,3), czas eksploatacji endoprotez od 1 do 20 lat (x = 10,4; s = 5,6), 6

7 nadwaga ciała od 0 do 35% (x = 18,8; s = 10,0). Sztuczne stawy implantowano pacjentom pomiędzy 60 a 69 rokiem życia (x = 64,2; s = 1,6), usunięto między 64 a 89 rokiem życia (x = 74,6; s = 6,7). Wartości liczbowe średnich arytmetycznych wieku, czasu eksploatacji oraz nadwagi ciała w grupie mężczyzn i kobiet były porównywalne i statystycznie nieznamiennie (p > 0,05). W dalszej części opracowania wyniki badań rozpatrywano bez podziału na płeć pacjentów. Najwyższą średnią nadwagę ciała stwierdzono w grupie I (29,4%), która zmniejszała się w miarę wzrostu czasu eksploatacji endoprotez (II 25,6%, III 18,0%, IV 3,7%). Czas eksploatacji sztucznych stawów wzrastał z wiekiem pacjentów (k = 0,9), nadwaga ciała zmniejszała się ze wzrostem wieku chorych (k = 0,92). Linie trendu czasu eksploatacji endoprotez i nadwagi ciała przecinały się pomiędzy 10 a 14 rokiem eksploatacji stawów. Wnioski Obluzowane cementowe endoprotezy stawu biodrowego implantowano pacjentom pomiędzy 60 a 69 rokiem życia, usunięto między 64 a 89 rokiem życia.nie zaobserwowano wpływu płci na czas eksploatacji endoprotez stawu biodrowego oraz na wielkość masy ciała pacjentów. Masa ciała pacjentów zmniejszała się ze wzrostem wieku oraz czasu eksploatacji endoprotez. Pomiędzy parametrami występowała znacząca korelacja (k = 0,9). Zmniejszenie nadwagi ciała u pacjentów wpływa korzystnie na wydłużenie czasu eksploatacji cementowych endoprotez stawu biodrowego. Wpływ kinezyterapii na wartości ciśnienia tętniczego u osób z cukrzycą typu 2 i współistniejącym nadciśnieniem tętniczym Grzegorz Mizerski 1, Paweł Kiciński 1, 2, Andrzej Prystupa 2, Sylwia Przybylska-Kuć 2, Andrzej Jaroszyński 1 1 Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie 2 Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Wprowadzenie: Wysiłek fizyczny jest uznaną metodą postępowania w cukrzycy typu 2. sprzyja on normalizacji glikemii, redukuje masę ciała, korzystnie działa też na wartości ciśnienia tętniczego oraz na profil lipidowy. Cel pracy: Określenie roli kinezyterapii jako czynnika wpływającego na wartości ciśnienia tętniczego u osób z cukrzycą typu 2 i współistniejącym nadciśnieniem tętniczym leczonych w sanatorium. Materiał i metody: Badaniami objęto 142 osoby z cukrzycą typu 2 i nadciśnieniem tętniczym przebywające w Sanatorium Uzdrowiskowym dla Rolników w Nałęczowie w latach Grupę badaną stanowiło 86 osób (w tym 46 mężczyzn) w wieku 59,4±7,7 lat, u których stosowano podczas pobytu zabiegi kinezyterapii. Grupę kontrolną stanowiło 56 osób (w tym 30 mężczyzn) w wieku 60,5±7,2 lat bez zaleconych ćwiczeń. Obie grupy nie różniły się istotnie pod względem struktury płci (p = 0,99) i wieku (p = 0,55). Z udziału w badaniu zostali wyłączeni chorzy, u których w trakcie pobytu dokonywano modyfikacji leczenia farmakologicznego. U wszystkich chorych mierzono ciśnienie tętnicze (RR) na początku pobytu oraz po 21 dniach turnusu sanatoryjnego. Wyniki: Pod koniec pobytu w sanatorium obniżenie wartości RR u chorych stosujących kinezyterapię wyniosło 10,3±5,9/6,6±2,7 mm Hg i było istotnie większe niż redukcja RR w grupie kontrolnej bez ćwiczeń (8,3±2,7/3,5±2,5 mm Hg; p = 0,02 dla RR skurczowego i p < 0, dla RR rozkurczowego). Wnioski: Obniżenie wartości RR u wszystkich kuracjuszy wyjaśniać może wpływ mikroklimatu uzdrowiska Nałęczów i regularne stosowanie leków w warunkach sanatoryjnych. Dodatkowo stosowana kinezyterapia sprzyja jeszcze większej redukcji RR. Psychosocjalne konsekwencje osteoartrozy Ewa Kapłun 1,2, Krzysztof Marczewski 3 1 SP Santorium Rehabilitacyjne dla Dzieci w Krasnobrodzie. 2 SPZOZ MSW z WMCO w Olsztynie, Zakład Uprawniania Leczniczego,Oddział Rehabillitacji Pobyt Dzienny Wojewódzki Szpital Rehabilitacyjny dla Dzieci w Ameryce 3 Katedra Fizjoterapii WSZiA w Zamościu Wprowadzenie: Osteoartroza, czyli choroba zwyrodnieniowa, jest chyba najczęstszą chorobą stawów. Według ostrożnych szacunków w Polsce z tego powodu wymaga leczenia około 5 milionów ludzi. Choroba ma poważne implikacje społeczne, psychologiczne i ekonomiczne. Choroby narządu ruchu są najczęstszą przyczyną orzekania o czasowej niezdolności do pracy i drugą po chorobach układu krążenia przyczyną orzekania 7

8 o długotrwałej niezdolności do pracy oraz najczęściej wymienianymi chorobami współistniejącymi z innymi chorobami. Ból będący objawem osiowym choroby zwyrodnieniowej prowadzi do obniżenia sprawności, a w konsekwencji obniżonej jakości życia. W sposób szczególny dotyczy to osób starszych o zmniejszonej rezerwie czynnościowej, ze strony innych układów w tym układu nerwowego oraz często trudnej sytuacji socjalnej uniemożliwiającej wsparcie architektoniczne i utrudniającej wykonywanie codziennych czynności życiowych. Tymczasem szacuje się, że na przestrzeni ostatnich 50 lat, średnia długość życia dla kobiet wydłużyła się prawie o ok. 17 lat, dla mężczyzn o ok. 14 lat, a w roku 2020 w Polsce 25% ludzi będzie w wieku podeszłym bądź na tzw. przedpolu starości. Wymaga to zdecydowanych i kompleksowych działań, które jednak musza opierać się o badania. Cel pracy: Ocena skutków niepełnosprawności w przebiegu osteoartrozy, w aspekcie społ. i psychologicznym. Materiał i metody: Badaniem objęto grupę 200 osób z chorobą zwyrodnieniową stawów leczonych w poradni rehabilitacyjnej w jednej z gmin woj. lubelskiego. Kobiety stanowiły 60,5% (121 osób), a wiek chorych wahał się między r.ż. Najwięcej osób było w przedziale wiekowym rż. (62 osoby),najmniej między r.ż. (21 osób). Oceny jakości życia mieszkańców wsi z chorobą zwyrodnieniową stawów dokonano na podstawie ankiety oraz badań lekarskich. Wyniki: Wśród badanych z wykształceniem podstawowym było 65 osób(32,5%), zasadniczym zawodowym 56 osób (28%), średnim 66 osób (33,5%), wyższym 12 osób (6%). Osoby pracujące stanowiły 51% (102 osoby), a wśród nich najwięcej pracujących w rolnictwie 63,7% (65 osób). W grupie niepracujących 61,2% (60sób) przebywało na rencie z powodu choroby zwyrodnieniowej stawów. Najczęstszą przyczyną dysfunkcji narządu ruchu była choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa 73 osoby (36,5%). Główną przyczyną niepełnosprawności według badanych była przewlekła praca fizyczna u 113 osób (56,%), a nie umiało określić przyczyny 41 osób (20,5%). Wszystkie osoby zgłaszały dolegliwości bólowe. Wyższą masę ciała od prawidłowej stwierdzono u 105 osób (52,5%). Swój stan zdrowia oceniło jako zły i bardzo zły 88 osób (44%), mierny 72 osoby (36%), dobry 38 osób (19%), bardzo dobry tylko 2 osoby (1%). Następstwami choroby zwyrodnieniowej były trudności w pełnieniu dotychczasowej roli społecznej u 85 osób (42,5%), zaburzenia snu u 60 osób (30%), trudności w wykonywaniu czynności codziennych i poruszaniu się u 55 osób (27,5%). W życiu codziennym największym problemem wśród badanych były trudności materialne u 78 osób (39%), samotność u 39 osób (19,5%). W trudnej sytuacji życiowej 137 osób (68,5%) liczyło na pomoc najbliższej rodziny, 29 osób (14,5%) zdanych było tylko na siebie. Wnioski: W badanej populacji choroba zwyrodnieniowa dotyczyła najczęściej kręgosłupa. Skutkiem było ograniczenie sprawności i ból. Zła samoocena sytuacji zdrowotnej wynikała z ograniczonej możliwości wykonywania podstawowych aktywności życiowych i wypełniania dotychczasowych ról społecznych. Badani najczęściej oczekiwali wsparcia ze strony rodziny, a nie instytucji socjalnych. Wiedza mieszkańców wsi i miast na temat wybranych schorzeń wieku geriatrycznego Helena Bartyzel-Lechforowicz 1, Maciej Kochman 1 1 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie, Katedra Fizjoterapii i Pedagogiki Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu Starzenie się i jakoś życia w starości to problematyka coraz częściej podejmowana przez wiele nauk gerontologicznych. Starość, choroba i niepełnosprawność osób starszych jak też występowanie jednocześnie wielu schorzeń generuje olbrzymie koszty bezpośrednie i pośrednie dla państwa i społeczeństwa. Od wielu lat duże znaczenie przypisuje się roli edukacji społeczeństwa w zakresie profilaktyki prozdrowotnej oraz znajomości zagrożeń i skutków najczęściej występujących schorzeń wieku starczego. Cel pracy: Zbadanie wiedzy(świadomości) ludności wiejskiej i miejskiej na temat chorób wieku geriatrycznego. Hipoteza: Wiedza mieszkańców wsi i miasta na temat problematyki schorzeń wieku geriatrycznego jest niewystarczająca, przy czym nie wstępują znaczące różnice w poziomie wiedzy. Materiał i metoda: Badaną grupę stanowiło 212 osób, w tym 106 z miasta Rzeszowa oraz 106 osób ze wsi Przewrotne. W badaniu został wykorzystany kwestionariusz ankiety. Wyniki: Schorzenia naczyniowe jako najczęściej występujące schorzenia wieku geriatrycznego wybrało 47% osób z miasta i 56% osób ze wsi. Objawy udaru mózgu potrafi wymienić 47% osób z miasta i 56% osób ze wsi. Objawy zawału mięśnia sercowego potrafi wymienić 63% osób zarówno z miasta jak i ze wsi. Profilaktykę bólów kręgosłupa zna 77% osób z miast i 64% osób ze wsi. Skutki osteoporozy potrafi wymienić 47% mieszkańców miasta i 45% mieszkańców wsi. 8

9 Wnioski: Ogólna wiedza mieszkańców wsi i miasta na temat schorzeń geriatrycznych jest niewystarczająca. Ogólny poziom wiedzy mieszkańców miasta i wsi na temat schorzeń geriatrycznych nie różni się zasadniczo. iedza społeczeństwa miasta i wsi ściśle koresponduje z wykształceniem i poziomem świadomości. Istnieje pilna potrzeba tworzenia programów prozdrowotnych edukujących społeczeństwo w zakresie schorzeń geriatrycznych i ich następstw dla zdrowia. Zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych Justyna Rykała 1, Andrzej Kwolek 1, Justyna Leszczak 1, Justyna Podgórska-Bednarz 1, Joanna Glista 1, Aneta Weres 1, Piotr Puskarz 1 1 Instytut Fizjoterapii, Wydział Medyczny, Uniwersytet Rzeszowski Wstęp: Zaburzenia stabilności mogą być spowodowane różnymi czynnikami: zarówno własną działalnością, jak i wpływem otaczającego środowiska. Obniżenie zdolności utrzymania stabilnej postawy wiąże się z ryzykiem upadku i urazu mechanicznego. Ryzyko wzrasta u osób w wieku starszym. W ciągu całego życia są oni narażeni na liczne obciążenia i przeciążenia. Ta nadmierna eksploatacja może dodatkowo wpływać na występujące u nich zaburzenia równowagi i predysponować do wystąpienia upadku. Cel pracy: Ocena równowagi i ryzyka wystąpienia upadków u osób starszych. Badaniem zostały objęte osoby po 60 r.ż. (n = 60) w przedziale wiekowym do 60 do 90 lat (średnia 71 lat). Do oceny równowagi oraz ryzyka wystąpienia upadku posłużyła Skala Berga i Step Test. Badanie funkcjonalne uzupełniono o krótki wywiad osobowo-chorobowy. Analiza wyników: U osób w starszym wieku występują zaburzenia równowagi. Są one bardziej widoczne u osób po 70 r.ż. Młodsi uczestnicy badań wykazywali lepszą zdolność utrzymywania równowagi. Nie wykazano zależności pomiędzy masą ciała badanych, a zdolnością do utrzymywania równowagi. Wnioski: Wraz z wiekiem zachodzą istotne zmiany w procesie utrzymywania równowagi u badanych powyżej 70 r.ż. obserwuje się obniżoną zdolność utrzymywania równowagi, a zatem zwiększone ryzyko upadków. Na procesy utrzymywania równowagi masa ciała nie ma istotnego wpływu. Analiza czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca u osób poddawanych rehabilitacji Justyna Leszczak 1, Andrzej Kwolek 1, Justyna Podgórska-Bednarz 1, Justyna Rykała 1, Anna Siewierska 1 1 Instytut Fizjoterapii, Wydział Medyczny, Uniwersytet Rzeszowski Wstęp: Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną zgonów kobiet i mężczyzn w Polsce i na świecie. W Europie z przyczyn kardiologicznych, głównie z powodu choroby niedokrwiennej serca (ChNS) umiera ok. 55% kobiet. W Stanach Zjednoczonych ChNS jest główną przyczyną zgonu kobiet po 50 r.ż Cel pracy: Ocena czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca wśród osób z ChNS oraz osób z chorobami narządu ruchu, porównanie czynników ryzyka tej choroby w obu grupach. Materiał i metoda: Badaniami objęto grupę 60 pacjentów, grupę badaną stanowiły osoby z chorobą niedokrwienną serca, grupę kontrolną osoby z chorobami narządu ruchu. Badania przeprowadzono metodą sondażu diagnostycznego, którego narzędziem badawczym była autorska ankieta. Do analizy statystycznej wykorzystano test chi-kwadrat Pearsona i test U Manna-Whitneya. Wyniki: W porównaniu ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego wśród pacjentów obu grup w zależności od poziomu BMI, sposobu odżywiania się oraz poziomu aktywności fizycznej nie stwierdzono istotności statystycznej w obu grupach. Przyjmując za poziom istotności statystycznej p < 0,05. Wnioski: Zbadane czynniki ryzyka choroby niedokrwiennej serca dotyczyły obu grup. Wśród osób z ChNS dominowała większa liczba czynników ryzyka tej choroby, tj.: większe narażenie na stres, zwiększony poziom ciśnienia tętniczego oraz cholesterolu, współistniejące choroby predysponujące do rozwoju ChNS, zwiększone BMI oraz niska aktywność fizyczna. Natomiast grupę osób z chorobami narządu ruchu w większym stopniu obejmowały czynniki ryzyka jak: palenie papierosów, picie alkoholu, złe nawyki żywieniowe. Z przeprowadzonych badań wynika, że wśród osób z chorobami narządu ruchu istnieje zbliżona liczba czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca. Słowa kluczowe: choroba wieńcowa, choroby układu ruchu, miażdżyca, nadciśnienie, styl życia. 9

10 Analiza efektów rehabilitacji kardiologicznej u chorych przebywających w Dziennym Oddziale Rehabilitacji Kardiologicznej doniesienie wstępne Wojciech Kwolek 1, Grzegorz Przysada 1,2, Justyna Leszczak 1, Justyna Rykała 1, Justyna Podgórska-Bednarz 1 1 Kliniczny Oddział Rehabilitacji Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie 2 Instytut Fizjoterapii, Wydział Medyczny, Uniwersytet Rzeszowski Wstęp: Konieczność rehabilitacji kardiologicznej u pacjentów po ostrych zespołach wieńcowych i zabiegach kardiochirurgicznych nie podlega wątpliwości. Jest ona rekomendowana przez Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne, American Heart Association czy Sekcję Rehabilitacji Kardiologicznej i Fizjologii Wysiłku PTKardio. Ambulatoryjna rehabilitacja kardiologiczna u pacjentów z chorobami serca i po zabiegach kardiochirurgicznych ma na celu poprawę wydolności fizycznej a przez to aktywności fizycznej i stanu psychicznego pacjenta oraz oddziaływanie prewencyjne czyli przeciwdziałanie powikłaniom i wydłużenie życia. Cel pracy: celem pracy była ocena efektów leczenia u pacjentów korzystających z ambulatoryjnej rehabilitacji kardiologicznej w Dziennym Oddziale Rehabilitacji Kardiologicznej Szpitala Wojewódzkiego nr 2 im. św Jadwigi Królowej w Rzeszowie. Materiał i metody: W okresie od stycznia do października 2013 w Dziennym Oddziale Rehabilitacji Kardiologicznej rehabilitowano 21 pacjentów. Średnia wieku wynosiła 60,2 lat. W badanej grupie, większość w badanej grupie stanowili mężczyźni (19 osób), było 16 pacjentów po przebytym zawale mięśnia sercowego leczonym inwazyjnie, 1 pacjent z niewydolnością serca, 1 pacjent z stabilną choroba wieńcową, 2 pacjentów po koronaroplastyce z przyczyn innych niż zawał serca i 1 pacjent po pomostowaniu aortalno wieńcowym. Postępowanie rehabilitacyjne obejmowało 30 minutową rozgrzewkę i 30-minutowy trening na ergometrze rowerowym 5 razy w tygodniu. U pacjentów oceniano wynik testu sześciominutowego marszu, tętno, ciśnienie tętnicze, zmęczenie w skali Borga i wykonaną pracę w pierwszym i ostatnim dniu treningu. Do analizy statystycznej wykorzystano test kolejności par Wilcoxona. Do analizy zależności pomiędzy wybranymi parametrami posłużono się testem korelacji rang Speramana. Wyniki: Dystans pokonywany w teście sześciominutowego marszu w badanej grupie wzrósł z średnio 485 metrów w pierwszym dniu rehabilitacji do 514,6 metrów przy wypisie (p < 0,01). Praca wykonana w czasie pierwszego treningu w badanej grupie wynosiła średnio 94,2 kj, a w czasie ostatniego średnio 143,8 kj (p < 0,001). Średnie maksymalne tętno w czasie pierwszego treningu w badanej grupie wynosiło 105 bpm, a w czasie ostatniego 108 bpm, średnie ciśnienie tętnicze mierzone około 20 minuty treningu w czasie pierwszego treningu w badanej grupie wynosiło 130/80 mmhg, a w czasie ostatniego treningu 136/83 mm Hg. Po pierwszym treningu pacjenci opisywali zmęczenie średnio na 10,7 pkt. w skali Borga, a po ostatnim treningu średnio na 11 pkt. Wnioski: W badaniu stwierdzono znaczny wzrost wykonywanej pracy przy niewielkim wzroście parametrów ciśnienia tętniczego i tętna oraz porównywalnym zmęczeniu deklarowanym przez pacjentów wg skali Borga. Pomimo niewielkiej liczby pacjentów włączonych do badania dane te potwierdzają celowość i skuteczność rehabilitacji i zachęcają do kontynuacji badań w tej grupie pacjentów. Słowa kluczowe: rehabilitacja kardiologiczna, sprawność fizyczna, próba wysiłkowa, zespoły wieńcowe, zabiegi kardiochirurgiczne 10 Ryzyko wystąpienia zakrzepicy żył głębokich u chorych leczonych w Oddziale Rehabilitacji Agnieszka Pyrcz 1, Grzegorz Przysada 1, Krzysztof Kołodziej 1, Piotr Szpunar 1, Mariola Kędra 1 1 Kliniczny Oddział Rehabilitacji z Pododdziałem Wczesnej Rehabilitacji Neurologicznej, Wojewódzki Szpital Nr 2 w Rzeszowie im. Św. Jadwigi Królowej Wstęp: Zakrzepica żył głębokich jest ciągle znaczącą przyczyną chorobowości i umieralności wśród chorych hospitalizowanych oraz leczonych ambulatoryjnie. Skala Wellsa pozwala oszacować prawdopodobieństwo zakrzepicy żył głębokich, a co za tym idzie wdrożyć odpowiednie postępowanie. Cel: Ocena ryzyka wystąpienia zakrzepicy żył głębokich u chorych rehabilitowanych w Oddziale Rehabilitacji. Ocena wpływu wybranych czynników takich jak: płeć, wiek, rodzaj stosowanej rehabilitacji na ryzyko występowania zakrzepicy u chorych leczonych w Oddziale Rehabilitacji. Zbadanie jak często stosowana jest profilaktyka farmakologiczna u chorych kierowanych do rehabilitacji stacjonarnej.

11 Materiał: Badana zbiorowość liczyła 591 chorych, leczonych w 2012 roku w Oddziale Rehabilitacji 53,3% stanowiły kobiety, 46,7% mężczyźni. 27,7% pacjentów zakwalifikowano do rehabilitacji neurologicznej wczesnej, 14,6% do rehabilitacji neurologicznej przewlekłej, 49,2% ogólnoustrojowej, 8,5% rehabilitacji rdzeniowej. Metoda: Na podstawie analizy dokumentacji medycznej oceniono parametry kliniczne u pacjentów, używając ogólnie przyjętej Skali Wellsa; służącej do oceny ryzyka zakrzepicy żył głębokich. Wyniki: U 60% pacjentów stosowana była profilaktyka farmakologiczna. U 87,6% pacjentów stwierdzono niskie ryzyko zakrzepicy żył głębokich, a średnie ryzyko u 11,5% pacjentów, natomiast w grupie wysokiego ryzyka znajdowało się 0,8% pacjentów. Nie odnotowano istotnej statystycznie różnicy ryzyka żchzz między kobietami a mężczyznami. Analizując badaną grupę, ze względu na wiek, średnie/wysokie ryzyko zakrzepicy było najwyższe w grupie chorych powyżej 70 roku życia, natomiast najniższe ryzyko odnotowano w grupie chorych między 40 a 49 rokiem życia. Wśród pacjentów zakwalifikowanych do rehabilitacji neurologicznej wczesnej co piąty pacjent miał ryzyko co najmniej średnie (22%). W rehabilitacji ogólnoustrojowej odsetek osób z takim ryzykiem wynosił 7%. W grupie osób pozbawionych profilaktyki farmakologicznej 2% miało ryzyko średnie/wysokie. Wnioski: Prawdopodobieństwo wystąpienia ostrej zakrzepicy żył kończyn dolnych, wynikające z przeprowadzonego badania, u pacjentów hospitalizowanych na Oddziale Rehabilitacji wyniosło ok. 12%. Płeć nie różnicuje w istotny sposób ryzyka wystąpienia żchzz. Natomiast na ryzyko zakrzepicy znacząco wpływa wiek chorego. W grupie pacjentów powyżej 70 r.ż. ryzyko to było najwyższe i wyniosło 19%; a wśród chorych w przedziale wiekowym lat 5%. Najbardziej zagrożoną grupą byli pacjenci zakwalifikowani do rehabilitacji neurologicznej wczesnej. Należy zwiększyć częstość stosowania profilaktyki farmakologicznej wśród chorych z średnim lub wysokim ryzykiem zakrzepicy żył głębokich. Słowa kluczowe: żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (żchzz), zakrzepica żył głębokich, ryzyko wystąpienia, Skala Wellsa, rehabilitacja Aktywność fizyczna dzieci i młodzieży w wybranych grupach wiekowych Mataczyński Krzysztof 1,2,3, Pelc Mateusz 1,2,3 1 Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu 2 Ośrodek Rehabilitacyjno-Terapeutyczny im. Ks. Arcybiskupa Józefa Życińskiego w Krasnymstawie 3 SP Szpital Wojewódzki im. Papieża Jana Pawła II w Zamościu Wstęp: Aktywność ruchowa to podstawowy element zdrowego stylu życia. Jest ważna, na każdym etapie życia ludzkiego, jednak szczególną rolę odgrywa w dzieciństwie i młodości, ponieważ warunkuje prawidłowy rozwój fizyczny, psychiczny oraz społeczny. Regularna aktywność wywiera korzystny wpływ na organizm człowieka, pozwala zachować dobrą sprawność i kondycję, zapobiega rozwojowi chorób cywilizacyjnych, działa pozytywnie na psychikę. Mimo tylu zalet wynikających z aktywności, ludzie często jej nie podejmują. Cel: Celem pracy jest jakościowa i ilościowa ocena poziomu aktywności fizycznej wśród uczniów szkoły podstawowej, gimnazjum oraz liceum na terenie województwa Lubelskiego i Podkarpackiego. Materiał i metoda: Badanie przeprowadzone zostało w szkołach, w miejscowościach Krasnystaw, Zamość oraz Rzeszów w 2012 roku. Badaniem objęto 270 uczniów 148 dziewcząt i 122 chłopców uczęszczających do klas szóstych szkoły podstawowej, trzeciej gimnazjum oraz trzeciej liceum. Narzędziem badawczym była ankieta własnej konstrukcji, zawierająca 23 pytania. Wyniki i wnioski: W grupie badanej 95% uczniów stwierdziło iż aktywność fizyczna ma znaczący wpływ na zdrowie młodego człowieka. Chłopcy poświęcają więcej czasu na aktywność fizyczną poza zajęciami wychowania fizycznego. W okresie przełomu między szkołą podstawową a gimnazjum zaobserwowano stopniowy wzrost aktywności fizycznej, natomiast między gimnazjum a liceum jej spadek. W zakresie poświęcanego czasu na aktywność fizyczną najczęściej wskazywano na 3 6 h oraz poniżej 3 h tygodniowo. Większość uczniów którzy są aktywni poza zajęciami wychowania fizycznego, uprawiało kilka dyscyplin sportowych jednocześnie. Najbardziej preferowanym sportem były gry zespołowe. Osoby ze środowiska miejskiego podawały częściej, że mają wyczerpujące obowiązki domowe. Ograniczoną aktywność tłumaczono brakiem wolnego czasu głównie w wyniku dużej ilości nauki a także braku motywacji do aktywności fizycznej. Skolioza występowała u 50% wszystkich osób które podały iż mają wadę postawy (21%). Grupa 29% wszystkich badanych znajduje się pod kontrolą poradni ortopedycznej. Zaobserwowano, iż im wyższy był poziom edukacji tym rzadziej w szkołach stosowana była gimnastyka korekcyjna. Rodzice i nauczyciele powinni intensywniej angażować się w odpowiednie działania wychowawcze mające na celu zmotywowanie młodzieży, zwłaszcza dziewcząt do większego udziału w aktywnym wypoczynku. Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, promocja zdrowia, młodzież 11

12 Wpływ fizykoterapii na ciśnienie tętnicze krwi i tętno M.Burak, R. Sapuła, R. Burak Praca pod patronatem prof. dr hab. n. med. Stanisława Rudnickiego Wstęp: W Europie, w tym również w Polsce obserwowany jest wzrost liczebności ludności w wieku podeszłym tzw. poprodukcyjnym. Jest to skutkiem zmian demograficznych i społecznych. W związku z tymi zmianami wzrosło zapotrzebowanie na korzystanie z usług rehabilitacyjnych i zapotrzebowanie to będzie ciągle wzrastać. Wraz z wiekiem w organiźmie człowieka zachodzą zmiany. Jednym z objawów starzenia się układu krążenia jest wzrost ciśnienia tętniczego krwi. W Polsce na nadciśnienie choruje 29% dorosłych (NATPOL III PLUS 2002), natomiast u osób powyżej 65 roku życia wynosi 59%. Nadciśnienie tętnicze jest chorobą i czynnikiem ryzyka chorób układu krążenia, które są najczęstszą przyczyną zgonów w krajach rozwijających się. Cel pracy: Zbadanie wpływu fizykoterapii na ciśnienie tętnicze krwi i tętno gdyż jest ona stosowana u większości pacjentów korzystających z zabiegów rehabilitacyjnych, a osobami potrzebującymi zabiegów w dużej mierze są osoby starsze. Materiał i metoda: Badaniem objęto 40 pacjentów (32 kobiety, 8 mężczyzn) Zamojskiej Kliniki Rehabilitacji leczonych kolejno od sierpnia do września 2012 roku. Wykonano u nich każdego dnia zabiegowego trzykrotny pomiar ciśnienia i tętna: przed fizykoterapią, bezpośrednio po fizykoterapii i po dziesięciu minutach odpoczynku po zabiegach fizykalnych. Wyniki: Istnieje zmienność istotna statystycznie pomiędzy pomiarami tętna przed fizykoterapią i bezpośrednio po fizykoterapii oraz przed fizykoterapią i po odpoczynku u pacjentów z normotensją. Różnice istotne statystycznie pomiędzy pomiarami przed zabiegami, po fizykoterapii i po odpoczynku były głównie w grupie pacjentów z normotensją. Pierwszego dnia zabiegowego średnie wartości ciśnienia skurczowego były najwyższe w grupie pacjentów z normotensją i stanem przednadciśnieniowym (wyjątek w grupie ze stanem przednadciśnieniowym pomiar przed fizykoterapią). Zaobserwowano, że średnia wartość BMI jest najniższa w grupie osób z ciśnieniem w normie a najwyższa u osób z nadciśnieniem. Wnioski: Pod wpływem zabiegów z zakresu fizykoterapii ciśnienie tętnicze i tętno ulega zmianie. Fizykoterapia wpływa na zwolnienie tętna po dziesięciu minutach odpoczynku po zabiegach. Zaobserwowano, że najniższe wartości ciśnienia skurczowego w trzech grupach występowały po dziesięciu minutach odpoczynku. Fizykoterapia ma hipotensyjny wpływ. Słowa kluczowe: fizykoterapia, ciśnienie tętnicze, tętno Wpływ masażu na zmiany parametrów ciśnienia tętniczego i tętna u osób z otyłością Sebastian Chrzan 1,2, Rafał Sapuła 1,2,3, Marta Soboń 1 1 Zamojska Klinika Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 2 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 3 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, Rzeszów, Wstęp: Masaż leczniczy może być stosowany w terapii tkanek miękkich i w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. Nieliczne badania ukazują wpływ masażu na poziom ciśnienia tętniczego i tętna. Cel: Celem pracy była ocena wpływu masażu leczniczego na zmiany parametrów ciśnienia tętniczego i tętna. Materiał i metoda: Badaniem objęto grupę 90 osób (30 kobiet, 60 mężczyzn), średnia wieku 59±12 lat, leczonych z powodu bólów szyjno-piersiowego i/lub lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji. Pacjenci zostali podzieleni wg kryterium BMI na dwie grupy. Grupę I stanowiły osoby z prawidłowym BMI (=< 25), natomiast grupę II osoby z nadwagą i otyłością (> 25). Pomiary były wykonywane codziennie przez 10 dni z przerwą weekendową, przed i bezpośrednio po masażu. Do analizy statystycznej został wyodrębniony 1, 5 i 10 dzień rehabilitacji. Każdy z pacjentów wypełniał dodatkowo kwestionariusz ankiety. Wyniki: Zaobserwowano, że cykl rehabilitacyjny zawierający masaż leczniczy istotnie statystycznie obniżył ciśnienie skurczowe u pacjentów z nadwagą i otyłością (p = 0,031). Badania wykazały istotną statystycznie różnicę średnich wartości ciśnienia skurczowego pomiędzy obiema grupami pacjentów 1, 5 i 10 dnia rehabilitacji zarówno przed masażem (odpowiednio: p = 0,004; p = 0,038; p = 0,001) jak i po masażu 12

13 (odpowiednio: p = 0,007; p = 0,049; p = 0,022), gdzie pacjenci z nadwagą i otyłością charakteryzowali się nadciśnieniem tętniczym (śr.: 146/83, p: 66), a pacjenci z BMI w normie ciśnieniem prawidłowym (śr.: 127/78, p: 69). Wnioski: Pacjenci z nadwagą i otyłością mają istotnie statystycznie wyższe ciśnienie skurczowe od osób z BMI w normie. Cykl rehabilitacyjny zawierający masaż leczniczy istotnie obniża ciśnienie skurczowe u pacjentów z nadwagą i otyłością. Słowa kluczowe: masaż leczniczy, ciśnienie tętnicze, tętno Postępowanie rehabilitacyjne u pacjentki z towarzyszącymi obciążeniami kardiologicznymi po zaopatrzeniu złamań niskoenergetycznych Tomasz Prystupa 1, Karolina Gasińska 1, Anna Szajerska 1, Marcin Pencuła 2, Jerzy Bednarski 2 1 Studenckie Koło Naukowe przy Katedrze i Klinice Rehabilitacji i Ortopedii 2 Katedra i Klinika Rehabilitacji i Ortopedii Uniwersytet Medyczny w Lublinie Wstęp: Złamania niskoenergetyczne występujące w osteoporozie stanowią zagrożenie życia u osób starszych. Towarzyszące dolegliwości kardiologiczne znacznie pogarszają rokowanie pacjenta oraz wpływają na proces leczniczy. Cel pracy: Opis przypadku klinicznego, w którym rehabilitacji została poddana pacjentka w wieku 84 lat leczona w Klinice Rehabilitacji i Ortopedii UM w Lublinie. Została ona poddana usprawnianiu po założeniu protezy biodra lewego z powodu złamania bliższej części kości udowej. Ponadto u pacjentki stwierdzono złamanie dalszej nasady kości promieniowej, chorobę niedokrwienną serca. Przed przyjęciem do Kliniki była hospitalizowana w Klinice Kardiologii z powodu zaburzeń rytmu, migotania i trzepotania przedsionków. Materiał i metody: użyto dokumentacji szpitalnej, przeprowadzono badanie przedmiotowe i podmiotowe pacjentki, wykorzystano piśmiennictwo naukowe z ostatnich 5 lat dostępne w bazie pubmed.com. Wyniki: Chorą poddano rehabilitacji. Zastosowano leczenie zgodnie z konsultacją naczyniową, pulmonologiczną i internistyczną, Stosowano zarówno kinezyterapie jak i fizykoterapię. Stan kardiologiczny nie uległ pogorszeniu. Pomimo opisanego w publikacjach niekorzystnego rokowania pacjentów z powyższymi rozpoznaniami pacjentka uzyskała zdolność do poruszania się o laskach. Ponadto zastosowano leczenie przeciwosteoprotyczne. Chora jest w logicznym kontakcie słownym.. Wnioski: Pacjenci w podeszłym wieku ze schorzeniami kardiologicznymi, którzy doznali zagrażających życiu urazów wymagają wzmożonej opieki medycznej, która powinna być prowadzona w wysokospecjalistycznych ośrodkach. Nawet nienaganne zaopatrzenie ortopedyczne złamań wymaga rehabilitacji, która powinna być prowadzona przez zespół złożony ze specjalistów różnych specjalności. Jakkolwiek pionizacja pacjenta i uruchamianie powinny być przeprowadzane jak najwcześniej. Wskazane są konsultacje kardiologiczne. Konieczne jest leczenie przeciwosteoporotyczne. Wpływ rehabilitacji na stan funkcjonalny pacjentów z bólami szyjnego odcinka kręgosłupa Marta Soboń 1, Rafał Sapuła 1,2,3, Sebastian Chrzan 1,2 1 Zamojska Klinika Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 2 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 3 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, Rzeszów Wstęp: Bóle kręgosłupa są jednymi z najczęstszych schorzeń cywilizacyjnych. Różnorodność przyczyn, mnogość zespołów bólowych, ich nawracający charakter i stałość bólu w przypadkach przewlekłych, powodują, że jest to problem interdyscyplinarny, zasługujący na pilną uwagę oraz na poszukiwanie skutecznych metod leczenia. Materiał i metoda: Badaniem objęto grupę 60 osób (45 kobiet i 15 mężczyzn), leczonych z powodu bólów górnego odcinka kręgosłupa w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Zamościu, w okresie od lipca do listopada 2012 roku. Badanie ruchomości kręgosłupa szyjnego przeprowadzono z wykorzystaniem inklinometru cyfrowego, z zastosowaniem wystandaryzowanej metody- 13

14 ki badawczej. Pomiary były wykonywane pierwszego i ostatniego dnia rehabilitacji. Do oceny skuteczności rehabilitacji wykorzystano kwestionariusze: Wskaźnik Sprawności w Bólach Kręgosłupa Szyjnego (NDI) oraz wzrokowo-analogową skalę bólu (VAS). Wyniki: Badania wykazały istotne statystycznie zwiększenie zakresów ruchomości kręgosłupa szyjnego w zakresie zgięcia do przodu (p = 0,038), wyprostu (p = 0,002), zgięcia do boku w prawo i w lewo (odpowiednio: p < 0,001 i p < 0,001) oraz w ruchach rotacyjnych w prawo i w lewo (odpowiednio: p = 0,011 i p = 0,003). Zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie poziomu odczuwania bólu mierzonego skalą bólu VAS (p < 0,001) oraz zwiększenie sprawności mierzonej skalą NDI (p < 0,001). Wnioski: Rehabilitacja zmniejsza poziom odczuwania bólu mierzonego skalą VAS oraz zwiększa ogólną sprawność mierzoną Wskaźnikiem Sprawności w Bólach Kręgosłupa Szyjnego NDI. Zmniejszenie dolegliwości bólowych oraz zwiększenie sprawności może mieć wpływ na poprawę jakości życia Słowa kluczowe: zakres ruchu, szyjny odcinek kręgosłupa, cyfrowy inklinometr Sounders a Wpływ aktywności fizycznej na efekty rehabilitacji kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa pomiędzy 40 a 65 rokiem życia Adam Topolski 1,2, Rafał Sapuła 1,2,3, Marta Wolanin 1,2, Marta Topolska 1,2, Antoni Wolanin 4, Krzysztof Marczewski 1,2,5 1 Zamojska Klinika Rehabilitacji Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 2 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 3 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, Rzeszów, 4 Oddział Kardiochirurgii, Szpital im. Papieża Jana Pawła II, Zamość 5 Oddział Nefrologiczno-Endokrynologiczny Chorób Metabolicznych i Wewnętrznych ze Stacją Dializ, Szpital im. Papieża Jana Pawła II, Zamość Wstęp: Wiadomo powszechnie, iż aktywność fizyczna przeciwdziała procesom regresji motoryczności człowieka, łagodzi ciężar procesu starzenia się. Systematyczna aktywność fizyczna wpływa również na opóźnienie niepełnosprawności spowodowanej różnymi dysfunkcjami narządu ruchu. Badanie jest próbą określenia zależności między aktywnością fizyczną na efektami rehabilitacji kobiet z bólami dolnego odcinka kręgosłupa. Materiał i metoda: W badaniu udział wzięło 102 kobiety leczone w Zamojskiej Klinice Rehabilitacji z powodu zespołu bólowego dolnego odcinka kręgosłupa. Pacjentki były w wieku od 40 do 65 lat, średni wiek badanych wynosił 55 lat (SD±6 lat). Do badań użyto Międzynarodowego Kwestionariusza Aktywności Fizycznej (IPAQ), Kwestionariusza Niepełnosprawności Oswestry (ODI) i Kwestionariusza Niepełnosprawności Roland Morris (RMDQ). Wyniki: Zbadano istotny statystycznie związek między aktywnością fizyczną, a stopniem niepełnosprawności po rehabilitacji mierzonym Kwestionariuszem Oswestry (p < 0,001). Zbadano również istotny statystycznie związek między aktywnością fizyczną, a stopniem niepełnosprawności mierzonym Kwestionariuszem Roland-Morris (p < 0,001). Wnioski: Aktywność fizyczna wpływa na polepszenie efektów rehabilitacji u kobiet leczonych z powodu zespołu bólowego dolnego odcinka kręgosłupa. Słowa kluczowe: aktywność fizyczna, rehabilitacja, zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa 14 Sytuacja społeczno-materialna osób chorych na SM w województwie podkarpackim Idzikowski Michał 1,4, Adam Topolski 2,3, Rogowska Sylwia 1,4, Rafał Sapuła 1,2,3,4 1 NZOZ CRM Reh-MediQ w Tyczynie 2 Zamojska Klinika Rehabilitacji WSZiA, Zamość 3 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 4 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, Rzeszów Wstęp: Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą chorobą układu nerwowego, która coraz częściej dotyka ludzi młodych i staje się przyczyną ich trwałej niepełnosprawności. Najnowsze badania wykazują, iż na 100 tys. obywateli naszego Państwa choroba dotyka 150 osób. Postęp leczenia w dużej mierze zależy od podejścia samego pacjenta, dlatego też wsparcie Państwa poprzez aktywizację chorego może pozytywnie wpłynąć na jakość życia.

15 Cel pracy: Ocena sytuacji ekonomiczno-socjalnej osób chorych na stwardnienie rozsiane na przykładzie województwa podkarpackiego. Materiał i metody: Badanie przeprowadzono wśród 25 osób, pacjentów NZOZ Centrum Rehabilitacyjno-Medycznego Reh-MediQ w Tyczynie oraz wśród członków Polskiego Towarzystwa SM Oddział w Rzeszowie, w tym 16 kobiet i 9 mężczyzn, w wieku od 27 do 69 lat. Mieszkańcy wsi stanowili 44% badanych, zaś 56% osób to mieszkańcy miasta. Do badań wykorzystano autorską ankietę składającą się z 40 pytań. Terenem badań jest Rzeszów i okolice. Wyniki badań poddano analizie statystycznej. Wyniki: Większość osób chorych na SM nie jest aktywna zawodowo. Po 40 roku życia istotnie zmniejsza się zdolność do pracy osób z SM (p = 0,009). Mężczyźni z SM istotnie częściej pracują zawodowo niż kobiety (p = 0,02). W doskonaleniu zawodowych brali udział nieliczni pacjenci, jednak były to tylko osoby przed ukończeniem 40 roku życia. Wraz ze wzrostem długości trwania choroby zwiększa się potrzeba pomocy w czynnościach dnia codziennego osobom z SM (p = 0,04). Największym wsparciem są dla nich osoby najbliższe. Źródłem informacji na temat pomocy są najczęściej media oraz pracownicy służby zdrowia. Zdecydowana większość ankietowanych uważa, że Państwo Polskie pomaga w niewystarczającym stopniu. Najczęstszymi zgłaszanymi problemami są problemy finansowe niskie świadczenia rentowe, biurokracja i ograniczona dostępność do opieki medycznej. Miejsce zamieszkania nie wpływa na częstość korzystania z programów celowych Państwa (p = 0,62), poziomu dostosowania mieszkania do potrzeb osób niepełnosprawnych (p = 0,71), dostępności do usług rehabilitacyjnych (p = 0,33). Wnioski: Należy intensyfikować działania ze strony Państwa wspierające osoby niepełnosprawne. Mieszkańcy miast i wsi chorujący na SM mają podobny dostęp do rehabilitacji medycznej i zawodowej. Wiek pacjenta i długość trwania choroby stanowią niekorzystny czynnik rokowniczy w aktywności zawodowej i samodzielności pacjentów. Słowa kluczowe: stwardnienie rozsiane, jakość życia, fizjoterapia Jakość życia osób chorych na stwardnienie rozsiane Grzegorz Przysada 1,2, Justyna Podgórska-Bednarz 1, Justyna Leszczak 1, Justyna Rykała 1, Teresa Pop 1, Joanna Glista 1, Aneta Weres 1, Magdalena Zawadzka 2, Mariusz Drużbicki 1,2 1 Instytut Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego 2 Kliniczny Oddział Rehabilitacji Szpitala Wojewódzkiego Nr 2 Wstęp: Stwardnienie rozsiane jest przewlekłą chorobą zapalno-demielinizacyjną OUN dotyczącą w głównej mierze młodych dorosłych. Postępujący i nieprzewidywalny charakter choroby oraz liczność objawów wynikających z rozsianego procesu degeneracyjnego prowadzi często do szybkiego pogarszania się stanu funkcjonalnego pacjenta. Cel pracy: Celem pracy było określenie jakości życia, samodzielności w wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego oraz wpływu choroby na status zawodowy pacjentów przebywających na turnusie rehabilitacyjnych w Woli Batorskiej. Materiał i metody: W badaniu uczestniczyło 30 osób w tym 14 kobiet i 16 mężczyzn. Zakres wieku badanych zamykał się w przedziale od 20 do 65 lat, średnia wieku wyniosła 46,23 lat (SD = 10,14). Jako narzędzia badawcze wykorzystano: samodzielnie skonstruowany kwestionariusz ankiety, skalę EDSS, wskaźnik Barthel oraz skalę VAS. Wyniki i wnioski: Pojawienie się postępującej nieuleczalnej choroby wpływa w sposób znaczący na pogorszenie się jakości życia pacjentów. Chorzy na SR w znacznym stopniu zmuszeni są do reorganizacji dotychczasowego sposobu życia w tym zawodowego oraz korzystania z pomocy osób trzecich. W ocenie pacjentów rehabilitacja wpływa pozytywnie na ich aktywność oraz uczestnictwo w życiu społecznym. Słowa kluczowe: jakość życia, stwardnienie rozsiane, rehabilitacja Wiedza na temat zasad profilaktyki dolegliwości bólowych kręgosłupa wśród osób po 65 roku życia Derewiecki Tomasz 1,2,4, Mroczek Krzysztof 1,2, Duda Marta 1,2, Chmiel-Derewiecka Danuta 3, Majcher Piotr 4 15

16 1 Zamojska Klinika Rehabilitacji WSZiA Zamość, Polska. 2 Katedra Fizjoterapii Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska. 3 Katedra Pedagogiki Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska. 4 Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Katedry Rehabilitacji, Fizjoterapii i Balneoterapii, Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Polska. Wstęp: Rozwój cywilizacji sprawił, że człowiek żyje o połowę dłużej, niż na początku XX wieku. Już w 2010 roku światowa populacja ludzi w wieku 60 lat i więcej osiągnęła liczebność 1 miliarda, co stanowi około 1/6 ogółu ludności. Starzenie się społeczeństwa stawia przed organizatorami ochrony zdrowia, szkolnictwem i lekarzami wiele wyzwań w zakresie edukacji, prewencji i leczenia populacji geriatrycznej Polski. Osoby w wieku podeszłym nierzadko muszą borykać się z problemami wpływającymi na ich funkcjonowanie, samodzielność i samopielęgnowanie. W późniejszym okresie choroby dolegliwości często prowadzą do inwalidztwa czy niepełnosprawności powodując, że osoba starsza staje się zależna od innych ludzi. Wczesne wykrywanie upośledzenia sprawności funkcjonalnej u osób starszych, połączone ze świadczeniem celowanych usług medycznych, może skutkować lepszym samopoczuciem pacjentów oraz niższymi kosztami pomocy społecznej. Cel: Poznanie stanu wiedzy nt zasad profilaktyki dolegliwości bólowych kręgosłupa wśród osób po 65 r.ż. Materiał i metoda: W badaniu udział wzięło 304 pacjentów z Zamojskiej Kliniki Rehabilitacji. Respondenci byli zróżnicowani pod względem wieku, płci, miejsca zamieszkania oraz wykształcenia. Wiek badanych wahał się od 65 do 88 lat. Wyniki poddano analizie statystycznej. Wyniki: Znajomość zasad profilaktyki dolegliwości bólowych kręgosłupa wśród badanej grupy jest niewystarczająca o czym świadczy fakt, że ankietowani nie potrafili prawidłowo wymienić nawet trzech zasad profilaktyki. 35,66% respondentów wiąże wystąpienie pierwszych dolegliwości bólowych kręgosłupa z przyjęciem pochylonej pozycji, a 29,84% z podnoszeniem ciężkiego przedmiotu. W chwili wystąpienia bólu kręgosłupa postępowaniem ankietowanych z wyboru w największym stopniu jest zażywanie środków farmakologicznych, stosowanie żeli oraz przyjmowanie pozycji leżącej. Wnioski: Profilaktyka jest istotnym elementem procesu rehabilitacji. Należy uświadomić społeczeństwu skalę problemu i konsekwencje wynikające z braku wiedzy na ten temat. Celowe jest przeprowadzenie szkoleń w zakresie profilaktyki dolegliwości bólowych kręgosłupa. Słowa kluczowe: profilaktyka, dolegliwości bólowe kręgosłupa, wiek podeszły Dolegliwości bólowe lędźwiowo-krzyżowego odcinka kręgosłupa w grupie zawodowych kierowców samochodów ciężarowych Grzegorz Przysada 1, Justyna Rykała 1, Justyna Podgórska-Bednarz 1, Justyna Leszczak 1, Teresa Pop 1, Joanna Glista 1, Aneta Weres 1, Sylwia Szeliga 1, Mariusz Drużbicki 1 1 Instytut Fizjoterapii, Wydział Medyczny, Uniwersytet Rzeszowski Wprowadzenie: Dolegliwości bólowe lędźwiowo- krzyżowego odcinka kręgosłupa należą do często występujących chorób współczesnej cywilizacji. Problem ten dotyczy także zawodowych kierowców samochodów ciężarowych. Czynniki sprzyjające powstawaniu dolegliwości bólowych u kierowców to m.in. długotrwałe prowadzenie pojazdu, często po wyboistych drogach, przebywanie w jednej, wymuszonej pozycji ciała, nierzadko na niewygodnym i wibrującym siedzisku. Cel pracy: Celem pracy była ocena częstości występowania dolegliwości bólowych dolnego odcinka kręgosłupa u zawodowych kierowców. Określono wpływ czynników takich jak wiek, staż pracy i dzienny czas spędzany za kierownicą na częstość występowania bólu oraz stopień, w jakim ból utrudnia wykonywanie czynności dnia codziennego. Materiał i metody: W badaniach wzięło udział 80 zawodowych kierowców samochodów ciężarowych. Do badań wykorzystano zmodyfikowany kwestionariusz oceny bólu wg Laitinena, wskaźnik sprawności w bólach kręgosłupa Oswestry Disability Index ODI. Wyniki: Dolegliwości bólowe kręgosłupa wystąpiły u 57 badanych (71%). Najczęściej występował ból łagodny (71%), bardzo silny ból wystąpił u 4% badanych. W grupie badanych z zdeklarowanym bólem staż pracy wyniósł 16,02 lat, natomiast w grupie bez bólu 10,78. Badanie kwestionariuszem Oswestry wykazało, że u 68% badanych wystąpiła minimalna niesprawność, a u 4% poważna niesprawność. Spośród kierowców, 47% nie stosowało leków przeciwbólowych, a 39% stosowało leki przypadkowo. Wnioski: Wiek badanych negatywnie wpłynął na niektóre czynności dnia codziennego, takie jak samodzielność, chodzenie, spanie, życie towarzyskie i podróżowanie, a także na częstotliwość występowania bólu. 16

17 Dłuższy staż pracy niekorzystnie wpływa na samodzielność, chodzenie, spanie, życie towarzyskie, aktywność seksualną i podróżowanie, a także na intensywność bólu, częstotliwość występowania bólu i stosowanie leków przeciwbólowych. Dłuższy dzienny czas pracy negatywnie wpływał na chodzenie i spanie. Wykorzystanie promieniowania laserowego w leczeniu zespołów bólowych w odcinku lędźwiowo-krzyż. kręgosłupa Aneta Weres 1, Grzegorz Przysada 1,2, Joanna Glista 1, Justyna Leszczak 1, Justyna Rykała 1, Justyna Podgórska 1, Elżbieta Piechota, Teresa Pop 1, Mariusz Drużbicki 1,2 1 Instytut Fizjoterapii Uniwersytet Rzeszowski 2 Kliniczny Oddział Rehabilitacji Szpitala Wojewódzkiego nr 2 w Rzeszowie Wstęp: Dolegliwości bólowe w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa stanowią bardzo duży problem zdrowotny społeczeństwa. Problem ten niesie wiele zagrożeń od strony medycznej, obniża komfort życia pacjenta, stanowi także obciążenia natury ekonomicznej. Jednym z wielu zabiegów fizykalnych wykorzystywanych w terapii dolegliwości jest niskoenergetyczna terapia laserowa. Skuteczność tej metody nie jest jednak oceniana jednakowo przez różnych autorów, często będąc tematem dyskusji. Cel pracy: Analiza skuteczności wykorzystania promieniowania laserowego w leczeniu zespołów bólowych w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Materiał i metoda: Badania przeprowadzono na dwóch grupach liczących po trzydziestu pacjentów, w przedziale wiekowym od 30 do 55 lat. Dla uzyskania miarodajnych wyników porównano dwie grupy badawcze pacjentów. W jednej z nich zastosowano tylko promieniowanie laserowe, w drugiej natomiast terapię laserową połączono z kinezyterapią. W badaniach wykorzystano test Otto-Wurma i Schobera oceniający ruchomość kręgosłupa, wizualno-analogową skalę bólu VAS jako ocenę skuteczności przeciwbólowej zastosowanych terapii a także wykorzystano ankietę. Oceny dokonano dwukrotnie, w pierwszym dniu serii zabiegów oraz po zakończeniu serii 10 zabiegów. Wyniki: W wyniku przeprowadzonej rehabilitacji w obu grupach pacjentów zdecydowanie zmniejszyła się liczba osób odczuwających ból. Łącznie brak bólu podało 37% badanych, niezależnie od stosowanej metody rehabilitacji. Zaobserwowano również poprawę ruchomości kręgosłupa zarówno w odcinku piersiowym jak i lędźwiowym. Wnioski: Biostymulacja laserowa przynosi efekty terapeutyczne nie tylko w połączeniu z kinezyterapią, ale też jako samodzielna metoda fizjoterapii. Daje to wymierne efekty terapeutyczne także w odniesieniu do jakości życia pacjentów z dolegliwościami bólowymi w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa. Słowa kluczowe: zespół bólowy, niskoenergetyczne promieniowanie laserowe, ruchomość kręgosłupa Czynniki ryzyka determinujące występowanie otyłości u kobiet zamieszkałych na terenie powiatu zamojskiego Derewiecki Tomasz 1,2,4, Mroczek Krzysztof 1,2, Mroczek Małgorzata 2, Duda Marta 1,2, Chmiel-Derewiecka Danuta 3, Majcher Piotr 4 1 Zamojska Klinika Rehabilitacji WSZiA Zamość, Polska 2 Katedra Fizjoterapii Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska 3 Katedra Pedagogiki Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu, Polska 4 Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Katedry Rehabilitacji, Fizjoterapii i Balneoterapii, Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, Polska Wstęp: Postęp cywilizacyjny w wielu krajach Europy i Świata przyczynia się do zmiany sposobu życia całych społeczeństw, a co za tym idzie wzrasta drastycznie odsetek osób cierpiących na otyłość. Nadwaga i otyłość stanowią problem ponadczasowy. W XXI wieku człowiek, oprócz hedonistycznej przyjemności jedzenia, wykazuje niechęć do wysiłku fizycznego, co sprzyja zmniejszeniu sprawności i wzrostowi masy ciała. Cel: Celem pracy jest analiza czynników ryzyka determinujących występowanie otyłości u kobiet. Materiał i metoda: Przy pomocy autorskiej ankiety zostały przebadane 604 kobiety zamieszkujące powiat zamojski. Wyniki badań poddano analizie statystycznej. Przyjęto poziom istotności statystycznej p < 0,05. 17

18 Wyniki: W badanej grupie kobiet 22,52% charakteryzował wskaźnik BMI o wartości (nadwaga), zaś 7,95% ankietowanych posiadało wskaźnik BMI > 30 (otyłość). Analiza wyników ukazała, iż najbardziej narażone na nadwagę i otyłość są kobiety po 65 roku życia, mające wykształcenie podstawowe lub zawodowe oraz siedzący charakter pracy. Miejsce zamieszkania nie ma wpływu na masę ciała. Wnioski: Celowe jest promowania aktywnego trybu życia ukierunkowanego na utrzymanie prawidłowej masy ciała wśród kobiet. Należy również uświadomić skalę problemu i konsekwencje wynikające z braku wiedzy na ten temat. Słowa kluczowe: czynniki ryzyka, BMI (Body Mass Index), otyłość Wielkość krzywizn przednio-tylnych u dzieci ze skoliozą w porównaniu do dzieci bez skolioz Justyna Podgórska-Bednarz 1, Justyna Drzał-Grabiec 1, Sławomir Snela 1, Justyna Rykała 1, Justyna Leszczak 1 1 Instytut Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego Wstęp: Skolioza jako trójpłaszczyznowa deformacja kręgosłupa wpływa niekorzystnie na jego funkcjonowanie jako części narządu ruchu, zmiany jakie wywołuje w kolumnie kręgosłupa pociągają za sobą również zmiany w biomechanice pracy tego elementu. Tego typu nieprawidłowość nawet przy małych wartościach kątowych skrzywienia może prowadzić do istotnych zaburzeń krzywizn kręgosłupa. Cel pracy: Celem pracy było określenie czy występowanie skolioz niskostopniowych wpływa na ukształtowanie krzywizn przednio-tylnych kręgosłupa w przypadku grupy wiekowej 7 10 lat. Materiał i metoda: Badaniem objęto łącznie 340 dzieci uczących się w szkołach podstawowych znajdujących się na terenie województwa podkarpackiego. Przedział wiekowy grupy badanej wynosił 7 10 lat. Następnie z badanej grupy wyłoniono 60 dzieci, u których na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono występowanie skoliozy niskostopniowej. Liczebność grupy kontrolnej wyłonionej na drodze losowania była tożsama. W celu pomiarów wybranych 20 parametrów charakteryzujących postawę ciała zastosowano metodę fotogrametryczną z wykorzystaniem zjawiska mory projekcyjnej (System MORA 4 Generacji). Wyniki: Wielkością w przypadku, której stwierdzono znamienną statystycznie różnice pomiędzy obiema grupami była wielkość parametru GKP (głębokość pomiędzy szczytem kifozy piersiowej a punktem przejścia kifozy w lordozę) (p = 0,0227). Różnice pomiędzy grupami w przypadku pozostałych badanych parametrów nie były istotne statystycznie. Wnioski: W przypadku skolioz niskostopniowych w badanej grupie zaburzenia dotyczące krzywizn przedniotylnych najlepiej widoczne są w odcinku piersiowym kręgosłupa. Słowa kluczowe: krzywizna przednio-tylna, skolioza niskostopniowa, metoda fotogrametryczna Wpływ asymetrii tułowia na ukształtowanie stóp Justyna Podgórska-Bednarz 1, Justyna Drzał-Grabiec 1, Justyna Rykała 1, Sławomir Snela 1, Justyna Leszczak 1 1 Instytut Fizjoterapii Uniwersytetu Rzeszowskiego Wstęp: Asymetrie występujące w obrębie tułowia są zjawiskiem występującym stosunkowo często. Wielu autorów donosi, że ich liczba wzrasta wraz z wiekiem dziecka. W dużej grupie dzieci z czasem dochodzi również do ich progresji. Należy pamiętać, że ich występowanie może mieć wpływ na cały układ ruchu. Cel pracy: Celem pracy była ocena wpływu asymetrii w obrębie tułowia na ukształtowanie stóp dzieci. Materiał i metody. W badaniu uczestniczyło łącznie 340 dzieci uczących się w szkołach podstawowych znajdujących się na terenie województwa podkarpackiego. Przedział wiekowy badanej grupy mieścił się w granicach od 7 do 10 lat. Występowanie asymetrii w obrębie tułowia dokonywano za pomocą metody fotogrametrycznej z wykorzystaniem zjawiska mory projekcyjnej (System Mora 4Gerenacji). Badanie stóp dokonano zostało za pomocą komputerowego zestawu do badania stóp CQ-ST. Wyniki: Analiza danych wykazała brak istotnie statystycznie różnic pomiędzy badanymi grupami (bez asymetrii w obrębie tułowia, ze stwierdzoną asymetrią). Wyższe wartości różnic średnich pomiędzy stopą prawą i lewą dla parametru SZ (szerokość stopy) i CL (kąt Clarke a) charakteryzowały grupę dzieci z wy- 18

19 stępującą asymetrią w obrębie tułowia, natomiast różnice średnich dla parametrów DL (długość stopy) oraz W (wskaźnik Wejsfloga) były w tej grupie niższe. Wnioski: Nieznacznego stopnia asymetrie w obrębie tułowia w przypadku badanej grupy nie mają wpływu na badane parametry ukształtowania stóp. Dzieci, u których stwierdzono nieprawidłowości w obrębie parametrów charakteryzujących postawę ciała i ukształtowanie stóp powinny zostać objęte postępowaniem korekcyjnym. Słowa kluczowe: asymetria tułowia, wysklepienie stóp, metoda fotogrametryczna Ocena sprawności manualnej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym Piotr Majcher 1,2, Weronika Hołowaty 1 1 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 2 Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Wprowadzenie: Mózgowe porażenie dziecięce stanowi bardzo złożony problem terapeutyczny, który niewiele uwagi skupia na funkcjonalności kończyn górnych. W usprawnianiu dzieci z tym zespołem chorobowym należy zwracać szczególną uwagę na sprawność manualną i przede wszystkim pamiętać o tym, że kończyna górna, a przede wszystkim ręka, pełni rolę organu sensorycznego, ale także jest inicjatorem wszelkiej aktywności, jak i narzędziem komunikacji. Cel: Celem pracy była ocena sprawności manualnej u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. Materiał i metoda: W badaniu wzięło udział 30 dzieci w wieku od 5 15 lat, pacjentów Regionalnego Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjnego dla Dzieci i Młodzieży w Rzeszowie, z rozpoznaniem mózgowego porażenia dziecięcego. Badanie przeprowadzono przy użyciu testu Box and blocks, oraz skali Melbourne Assessment of Unilateral Limb Function w polskiej wersji językowej, z której wybrano 8 zadań (z 16 wymienionych, ze względu na brak dostępności do opisu poszczególnych składowych zadań). Zastosowane testy posłużyły do oceny funkcji manualnych i jakości ruchu kończyny górnej. Oceniały dodatkowo zakres ruchu, jego dokładność, płynność oraz szybkość. Wyniki: Wyniki testu Melbourne Assessment of Unilateral Limb Function pokazują, że występują niewielkie zależności istotne statystycznie w przypadku badania kończyny dominującej prawej. Brak jest związków istotnych statystycznie pomiędzy postacią mózgowego porażenia a płcią, wiekiem i kończyną dominującą, które mogły by mieć wpływ na uzyskane wyniki. Wyniki dla testu Box and blocks pokazują zależności istotne statystycznie, dla postaci diplegia spastica oraz atetotycznej, w których przypadku sprawność manualna kończyn górnych jest największa. Wnioski: Występują różnice istotne statystycznie związane z wystąpieniem wyższych wartości średnich przy badaniu kończyny dominującej prawej. Z badań wynika, że płeć badanych nie ma wpływu na sprawność manualną u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. Wiek nie ma wpływu na sprawność manualną u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym. Przy bardziej jednorodnej grupie badanych, wyniki mogłyby przedstawiać w nieco odmienny sposób. Specyfika rehabilitacji dzieci autystycznych Monika Kaczor 1,4, Aleksandra Kozłowska 1,4, Rafał Sapuła 1,2,3,4 1 NZOZ CRM Reh-MediQ w Tyczynie 2 Zamojska Klinika Rehabilitacji WSZiA, Zamość 3 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji, Zamość 4 Katedra Fizjoterapii Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania, Rzeszów Autyzm jest jednym z najcięższych zaburzeń rozwoju o podłożu neurobiologicznym. Dotyka on ludzi należących do różnych narodowości i grup społecznych, a ich liczba stale rośnie. Autyzm jest schorzeniem złożonym, obejmuje trzy obszary rozwojowe: zerwanie więzi społecznych, zaburzenia w komunikacji oraz sztywność zachowania. Dzieci dotknięte autyzmem odczuwają ogromny lęk przed kontaktem ze światem zewnętrznym, uciekają we własny, niedostępny dla innych świat. Leczenie tego zaburzenia jest trudne, jednak kompleksowa rehabilitacja oraz praca wielu terapeutów daje szanse dzieciom na normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Badania naukowe wskazują, że wczesna terapia może przynieść znaczną poprawę w funkcjonowaniu dziecka, a nawet może doprowadzić do jego całkowitego wyleczenia. Wczesna interwencja pomaga nie tylko dzieciom, ale również ich rodzinom w przystosowaniu się do problemów w 19

20 rozwoju dziecka oraz nabyciu potrzebnych umiejętności. Rehabilitacja dzieci z autyzmem polega na łączeniu wielu metod, dostarczając mu rozmaitych, budujących doświadczeń, co stwarza szanse na jego lepszy rozwój. Wśród metod rehabilitacji wykorzystuje się m.in. terapię behawioralną, kinezyterapię, terapię ze zwierzętami, EEG Biofeedback, terapię zabawą, terapię taktylną, terapię wymuszonego kontaktu, metodę holdingu, metodę dobrego startu, metodę Weroniki Sherborne, metodę Knillów. Głównym celem terapii jest nawiązanie kontaktu oraz poprawa interakcji społecznych Choć praca z dzieckiem musi być intensywna i systematyczna, to nie można traktować Go instrumentalnie. Szacunek dla odmienności chorego dziecka jest fundamentalną zasadą terapii. Słowa kluczowe: autyzm, rehabilitacja Czas rozpoczęcia rehabilitacji neurologopedycznej a dynamika postępów terapeutycznych u pacjentów poudarowych Barbara Górnik 1 1 Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Hrubieszowie Oddział Neurologiczny Wstęp: Udary mózgowe są jedną z przyczyn zaburzeń mowy i języka o charakterze afatyczno-dyzartrycznym. Owe nieprawidłowości znacznie utrudniają bądź całkowicie uniemożliwiają choremu uczestnictwo w procesie komunikacji werbalnej. Bez względu na czas wystąpienia incydentu neurologicznego oraz specyfikę zaburzeń językowych, każdy chory ma prawo do skorzystania z pomocy specjalistycznej. Terapia neurologopedyczna jest procesem długotrwałym, indywidualnie dostosowanym do aktualnych możliwości pacjenta, zwykle realizowanym przy współudziale jego najbliższej rodziny. Cel pracy: Głównym założeniem niniejszej publikacji jest ukazanie dynamiki postępów terapeutycznych związanych z rehabilitacją neurologopedyczną w zależności od czasu podjęcia działań terapeutycznych. Materiał i metoda: Artykuł dzieli się na dwie części: teoretyczną oraz badawczą. W pierwszej scharakteryzowano tzw. obszar mowy oraz inne struktury mózgowia odpowiedzialne w regulowaniu zdolności językowych; w sposób objawowy opisano również istotę zaburzeń o charakterze afatyczno-dyzartrycznym. W części badawczej wykorzystano dane kliniczne dwóch pacjentów przyjętych na Oddział Neurologiczny do szpitala powiatowego w Hrubieszowie. Pacjenci ci przystąpili do wzmożonej rehabilitacji neurologopedycznej w różnym czasie od momentu wystąpienia incydentu neurologicznego. Informacje zebrane tuż przed rozpoczęciem terapii (wywiad medyczny, obserwacja kliniczna, ocena aktualnych możliwości językowych oraz stopień nasilenia zaburzeń o charakterze dyzartrycznym) zestawiono z danymi końcowymi (otrzymanymi na podstawie powtórnie przeprowadzonych badań specjalistycznych po niemal dziewięciotygodniowym intensywnym procesie usprawniania zaburzonych funkcji). Wyniki: Analizie porównawczej poddano wyniki początkowe (otrzymane we wstępnej fazie procesu rehabilitacji) oraz powtórne (uzyskane w ostatnim tygodniu procesu reedukacji). Otrzymano następujące dane: możliwości językowe (pacjent 1 wzrost o 6,35%; pacjent 2 wzrost o 25,40%); motoryka języka (pacjent 1 wzrost o 18,46%; pacjent 2 wzrost o 33,85%); motoryka warg (pacjent 1 wzrost o 16,66%; pacjent 2 wzrost o 33,33%); możliwości oddechowo-fonacyjne (pacjent 1 wzrost o 26,67% dla głoski bezdźwięcznej i 28% dla głoski dźwięcznej; pacjent 2 wzrost o 40% dla głoski bezdźwięcznej i dźwięcznej). Wnioski: W miarę wczesne podejmowanie działań reedukacyjnych na płaszczyźnie językowo-komunikacyjnej pozwala maksymalnie wykorzystać procesy samoistnego powrotu zaburzonych funkcji, w sposób racjonalny nimi pokierować oraz zapobiegać fałszywym kompensacjom. Terapia przetrwałych zaburzeń afatycznych przynosi niewielkie postępy terapeutyczne; przetrwałe zaburzenia o charakterze dyzartrycznym poddane intensywnym działaniom reedukacyjnym ulegają lepszemu usprawnieniu. Słowa kluczowe: obszar mowy, afazja, zaburzenia dyzartryczne, rehabilitacja logopedyczna Jakość życia osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc Florczak Aneta, Kwolek Andrzej, Zwolińska Jolanta Wstęp: Przewlekła obturacyjna choroba płuc jest jedną z najczęściej występujących przewlekłych chorób układu oddechowego, powodującą liczne ograniczenia w życiu chorego, a przez to znacznie obniżającą jego jakość życia. Kwestionariusz SF-36 jest narzędziem powszechnie wykorzystywanym do badania jakości życia osób przewlekle chorych. 20

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007

Ocena ogólna: Raport całkowity z okresu od 04.05.2007 do 15.11.2007 W Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej ABC medic Praktyka Grupowa Lekarzy Rodzinnych w Zielonej Górze w okresie od 04.05.2007-15.11.2007 została przeprowadzona ocena efektów klinicznych u pacjentów

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH

PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH PROGRAM PRAKTYK ZAWODOWYCH W WYBRANYCH SPECJALIZACJIACH KLINICZNYCH Student w ramach realizacji praktyki klinicznej w danej specjalizacji dostępnej w wybranej placówce medycznej, powinien odbywać ją w

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica

Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Streszczenie mgr Agnieszka Kotwica Słowa kluczowe: rehabilitacja uzdrowiskowa, dysfunkcje narządu ruchu, ból, jakość życia Zdrowie na podstawie definicji prezentowanej, przez WHO oznacza całkowity brak

Bardziej szczegółowo

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym.

lat deklarowało silny stopień nasilenia bólu. W RZS 51% respondentów chorujących powyżej 10 lat oceniało ból na poziomie silnym. I. STRESZCZENIE Głównym celem pracy była analiza porównawcza jakości życia i stanu fizycznego pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów z grupą chorych z reumatoidalnym zapaleniem stawów. Badania przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf

Załącznik nr 1. www.polkard.org 2 http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/wroc/assets_08_03_16.pdf Załącznik nr 1 Opis programu zdrowotnego pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych 1. Opis problemu zdrowotnego Pomimo zaznaczającego

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych seminaria 2012-2013 Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur

Tematy prac dyplomowych seminaria 2012-2013 Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur Promotor Dr hab. med. prof. nadzw. Zbigniew Deskur 1. Ocena wpływu fizjoterapii (kinezyterapii, fizykoterapii) na stan zdrowia osób z chorobami układu oddechowego (np. astmy). 2. Ocena wpływu fizjoterapii

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Narodowy Test Zdrowia Polaków

Narodowy Test Zdrowia Polaków Raport z realizacji projektu specjalnego MedOnet.pl: Narodowy Test Zdrowia Polaków Autorzy: Bartosz Symonides 1 Jerzy Tyszkiewicz 1 Edyta Figurny-Puchalska 2 Zbigniew Gaciong 1 1 Katedra i Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM

RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM RAMOWY PROGRAM VII ŚWIĘTOKRZYSKICH WARSZTATÓW EKG, HOLTERA EKG I ABPM Piątek 29.11.2013 Sala A Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do zmiany programu. 16:00-18:00 Sesja przy współpracy z Sekcją,, Choroby

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ FIZJOTERAPII KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA KRK - DEFINICJA KOMPLEKSOWA REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA (WHO) to kompleksowe i skoordynowane działania,

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w kardiologii i pulmonologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii, Katedra Rehabilitacji Kod przedmiotu Studia Kierunek

Bardziej szczegółowo

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne)

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Wyższa Szkoła Mazowiecka w Warszawie Wydział Nauk Medycznych Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Student studiów pierwszego stopnia (licencjat)

Bardziej szczegółowo

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji

Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji Wydział Ochrony Zdrowia Kierunek: FIZJOTERAPIA rok akademicki 2015-2016 Promotorzy, propozycje tematów prac licencjackich, terminy seminariów dyplomowych i konsultacji UWAGA! Osoby, które nie złożą deklaracji

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO

Załącznik nr 3 do materiałów informacyjnych PRO SZCZEGÓŁOWY OPIS ŚWIADCZEŃ I ZASAD ICH UDZIELANIA ORAZ WYMAGANIA WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW W PROGRAMIE PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA 1. OPIS ŚWIADCZEŃ 1) objęcie przez świadczeniodawcę Programem świadczeniobiorców,

Bardziej szczegółowo

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy.

Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Marek Ciecierski, Zygmunt Mackiewicz, Arkadiusz Jawień Wpływ rehabilitacji na stopień niedokrwienia kończyn dolnych w przebiegu miażdżycy. Z Katedry i Kliniki Chirurgii Ogólnej AM w Bydgoszczy Kierownik

Bardziej szczegółowo

KARTA ZALICZEŃ PRAKTYKI ZAWODOWEJ

KARTA ZALICZEŃ PRAKTYKI ZAWODOWEJ Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie DZIEKANAT WYDZIAŁU Nauk o Zdrowiu 71-210 SZCZECIN, ul. Żołnierska 48 tel. 914800926, fax. 914800943 KARTA ZALICZEŃ PRAKTYKI ZAWODOWEJ Rok akademicki. Wydział

Bardziej szczegółowo

REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO

REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO Anna Czyżewska, Wojciech Glinkowski REHABILITACJA ZDALNIE NADZOROWANA U PACJENTÓW ZE ZMIANAMI ZWYRODNIENIOWYMI STAWU BIODROWEGO Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii Narządu Ruchu, Centrum Doskonałości

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu Kierunek: Fizjoterapia SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w chorobach

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów

Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów Regionalny Program Aktywności Fizycznej Seniorów Koordynator programu: dr Gabriel Chęsy - Katedra i Zakład Fizjologii Collegium Medium im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Wojewódzka Przychodnia Sportowo Lekarska

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM SYTUACJA ZDROWOTNA DZIECI I MŁODZIEŻY W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM 2 LICZBA LUDNOŚCI W 2010 ROKU 2010 województwo łódzkie miasto Łódź liczba ludności ogółem 2552000 737098 0 19 r.ż. 504576 (19,7) 117839 (15,9)

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Publikacje: Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A.

Publikacje: Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A Ćwirlej A. Publikacje: 1. Ćwirlej A., Kwolek A., Styl życia i poziom wiedzy mieszkańców dużego miasta w kontekście profilaktyki zdrowotnej. Przegląd Medyczny Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2003, 3, 253-259. 2. Ćwirlej

Bardziej szczegółowo

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego

Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Zespół Metaboliczny w praktyce chirurga naczyniowego Wacław Karakuła Katedra i Klinika Chirurgii Naczyń i Angiologii U.M. w Lublinie Kierownik Kliniki prof. Tomasz Zubilewicz Lublin, 27.02.2016 Zespół

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 10/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Zdrowy ruch zdrowe życie gminy Polkowice

Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 10/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Zdrowy ruch zdrowe życie gminy Polkowice Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 10/2014 z dnia 7 stycznia 2014 r. o projekcie programu Zdrowy ruch zdrowe życie gminy Polkowice Po zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna

Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna Monitorowana telemedycznie rehabilitacja kardiologiczna Dr n.med. Bożena Wierzyńska Departament Prewencji i Rehabilitacji ZUS TELEMEDYCYNA I E-ZDROWIE. Kierunki rozwoju systemu ochrony zdrowia Warszawa,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Kursy dla pielęgniarek i położnych

Kursy dla pielęgniarek i położnych Kursy dla pielęgniarek i położnych Rodzaj kursu Nazwa kursu Czas trwania Cena Pielęgniarstwo geriatryczne 305 godzin, w tym: zajęcia teoretyczne 180 godzin zajęcia praktyczne 125 godzin 1 250 zł Kursy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1. Program zdrowotny pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych

Załącznik nr 1. Program zdrowotny pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych Załącznik nr 1 Program zdrowotny pn. Rozszerzenie dostępu do rehabilitacji kardiologicznej w ramach wtórnej prewencji chorób sercowo-naczyniowych 1. Opis problemu zdrowotnego Pomimo zaznaczającego się

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA. Katedra Fizjoterapii i Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Fizjoterapia Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 12/2012 Rektora PWSZ w Koninie z dnia 28 lutego 2012 w sprawie ustalenia wzoru sylabusa PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE WYDZIAŁ KULTURY FIZYCZNEJ I OCHRONY ZDROWIA

Bardziej szczegółowo

Programy realizowane przez samorząd powiatowy

Programy realizowane przez samorząd powiatowy Programy realizowane przez samorząd powiatowy 2006 r. Program realizowany był w gminach, które zdeklarowały współfinansowanie w 25%: Siepraw, Myślenice, Lubień i Pcim. Program adresowany był do dzieci

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko) 1.2.Data urodzenia:.. 1.4 Adres ( kod pocztowy, miejscowość, ulica, nr domu, nr mieszkania ) 1.5 KONTAKTOWY NR TELEFONU.

(imię i nazwisko) 1.2.Data urodzenia:.. 1.4 Adres ( kod pocztowy, miejscowość, ulica, nr domu, nr mieszkania ) 1.5 KONTAKTOWY NR TELEFONU. .. (miejscowość, data).. (Pieczątka zakładu kierującego) WNIOSEK O PRZYJECIE DO ODDZIAŁU REHABILITACJI OGÓLNOUSTROJOWEJ CENTRUM POMOCOWEGO CARITAS im. Św. Ojca Pio ul. Jęczmienna 8, 81-089 Gdynia tel.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego

PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego PROGRAM RAZEM DLA SERCA Karta Badania Profilaktycznego ETAP I (wypełni pielęgniarka) Imię i nazwisko:... Adres:... PESEL Wzrost:...cm Wykształcenie:... Masa ciała:...kg Zawód wykonywany:... Obwód talii:...cm

Bardziej szczegółowo

SCHEMAT ORGANIZACYJNY SZPITALA WOJEWÓDZKIEGO NR 2

SCHEMAT ORGANIZACYJNY SZPITALA WOJEWÓDZKIEGO NR 2 Zał. do uchwały NR XXXIX/774/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. SCHEMAT ORGANIZACYJNY SZPITALA WOJEWÓDZKIEGO NR 2 ds.lecznictwa OŚRODEK ŚWIADCZEŃ SZPITALNYCH Kliniczny

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Lekarski I (licencjackie)

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Lekarski I (licencjackie) SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Specjalności: Poziom studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Rehabilitacja Kod modułu LK.3.E.022 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu. Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku

Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu. Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku Sprawozdanie z wyników badań prowadzonych w ramach programu Szkoła Podstawowa NR 79 w Gdańsku 2012 Ośrodek Promocji Zdrowia i Sprawności Dziecka 80-397 Gdańsk ul. Kołobrzeska 61 tel. 058 553 43 11 fax.058

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia

Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 38/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Program profilaktyki chorób układu krążenia Program profilaktyki chorób układu krążenia 1 I. UZASADNIENIE CELOWOŚCI WDROŻENIA PROGRAMU PROFILAKTYKI CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA, zwanego dalej Programem. 1. Opis problemu zdrowotnego. Choroby układu krążenia

Bardziej szczegółowo

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl

Aktywność fizyczna na receptę. Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Aktywność fizyczna na receptę Anna Plucik Mrożek Małgorzata Perl Cel prezentacji Podzielenie się zdobytą wiedzą i doświadczeniem Przedstawienie programów treningowych dla poszczególnych grup docelowych

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA

OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA OPIEKA AMBULATORYJNA NAD CHORYMI Z NIEWYDOLNOŚCIĄ SERCA dr hab. med. Ewa Konduracka Klinika Choroby Wieńcowej i Niewydolności Serca Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Krakowski Szpital Specjalistyczny

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V

TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok III semestr V TREŚCI MERYTORYCZNE ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok III semestr V PIELĘGNIARSTWO GERIATRYCZNE (80 godzin) (Oddział geriatrii) 1. Zasady i specyfika komunikowania się z osobą

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze

Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu. Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Znaczenie wczesnego wykrywania cukrzycy oraz właściwej kontroli jej przebiegu Krzysztof Strojek Śląskie Centrum Chorób Serca Zabrze Czynniki ryzyka rozwoju i powikłania cukrzycy Nadwaga i otyłość Retinopatia

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SYSTEMIE AMBULATORYJNYM

PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SYSTEMIE AMBULATORYJNYM Załącznik Nr 2 PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SYSTEMIE AMBULATORYJNYM PROGRAMY REHABILITACJI LECZNICZEJ W SCHORZENIACH NARZĄDU RUCHU w systemie ambulatoryjnym 1. WYMAGANIA WSPÓLNE DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia programu zdrowotnego pn. "Profilaktyka i prewencja chorób układu ruchu".

UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia programu zdrowotnego pn. Profilaktyka i prewencja chorób układu ruchu. Projekt UCHWAŁA NR... RADY GMINY MALECHOWO z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia programu zdrowotnego pn. "Profilaktyka i prewencja chorób układu ruchu". Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Próba oceny wpływu zabiegów neuromobilizacji na spoczynkowe napięcie spastyczne mięśni u pacjentów po udarach mózgu. Badanie pilotażowe

Próba oceny wpływu zabiegów neuromobilizacji na spoczynkowe napięcie spastyczne mięśni u pacjentów po udarach mózgu. Badanie pilotażowe Łukasz Gąsior 1 Anna Józefiak 1, Fabian Mikuła 1 Próba oceny wpływu zabiegów neuromobilizacji na spoczynkowe napięcie spastyczne mięśni u pacjentów po udarach mózgu. Badanie pilotażowe 1 Studenckie Koło

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek

Małgorzata Rajter-Bąk dr Jacek Gajek SZKOLENIA PSYCHOLOGICZNO- ZDROWOTNE JAKO INWESTYCJA W KSZTAŁTOWANIE ŚWIADOMOŚCI PROZDROWOTNEJ KADRY MENEDŻERSKIEJ, CZYLI WPŁYW ZDROWIA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ NA WYNIK FINANSOWY ZARZĄDZANYCH PRZEDSIĘBIORSTW

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

Badania przesiewowe w ocenie stanu odżywienia

Badania przesiewowe w ocenie stanu odżywienia LECZENIE ŻYWIENIOWE DLA ZESPOŁÓW ŻYWIENIOWYCH Kurs pod patronatem POLSPEN. Gdynia, dnia 8.04.2015 Badania przesiewowe w ocenie stanu odżywienia Sylwia Małgorzewicz Katedra Żywienia Klinicznego GUMed Celem

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: trening zdrowotny

Specjalizacja: trening zdrowotny Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS w Cyklu Kształcenia 2014-2016 Katedra Fizjoterapii Jednostka Organizacyjna: Zakład Fizjoterapii Klinicznej i Praktyk Zawodowych Kierunek: Fizjoterapia

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE

AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE AKADEMIA WYCHOWANIA FIZYCZNEGO JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO W WARSZAWIE WYDZIAŁ REHABILITACJI KIERUNEK FIZJOTERAPIA studia II stopnia DZIENNIK PRAKTYK STUDENCKICH - Imię i nazwisko studenta Nr albumu CELE KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA

Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące WIEDZA Załącznik nr 7 do zarządzenia nr 12 Rektora UJ z 15 lutego 2012 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: GERIATRIA I OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Typ studiów: doskonalące

Bardziej szczegółowo

V LECZNICTWO STACJONARNE

V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE V LECZNICTWO STACJONARNE W 2004 r. na terenie województwa lubelskiego funkcjonowało 35 szpitali ogólnych, 3 szpitale psychiatryczne, 1 sanatorium przeciwgruźlicze oraz jeden zakład

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcjonalnej sprawności organizmu, a rzeczywistość dokumentacji medycznej w systemie ochrony zdrowia.

Ocena funkcjonalnej sprawności organizmu, a rzeczywistość dokumentacji medycznej w systemie ochrony zdrowia. Ocena funkcjonalnej sprawności organizmu, a rzeczywistość dokumentacji medycznej w systemie ochrony zdrowia. Małgorzata Lipowska Warszawa, 22 października 2013r. ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce

Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka. System opieki długoterminowej w Polsce Dr Anna Andruszkiewicz Mgr Agata Kosobudzka System opieki długoterminowej w Polsce Świadczenia w zakresie opieki długoterminowej zapewnia w Polsce ochrona zdrowia i pomoc społeczna cześć świadczeń (usług)

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Szanowny Panie Ministrze,

Szanowny Panie Ministrze, POLSKIE TOWARZYSTWO FIZJOTERAPII Polish Society of Physiotherapy Pabianice, dn.21.07.2013 r. Szanowny Pan Minister Zdrowia Bartosz Arłukowicz Dot.: Przedstawionego do konsultacji społecznej projektu Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5

Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5 Michał Dwornik 1, Aleksandra Marek 2, Aleksander Kłosiewicz 2, Katarzyna Wasiak 1, Maria Kłoda 1,3, Anna Koseska 4, Bartosz Kaczyński 5 Ocena zmian napięcia mięśniowego po zabiegach trakcji manualnej u

Bardziej szczegółowo

SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 2009 roku

SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 2009 roku SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 2009 roku 39 CZWARTEK SOBOTA, 5 WRZEŚNIA 8.30 11.50 SALA A 8.30 11.00 WALNE ZEBRANIE CZŁONKÓW PTMR SALA C SALA A Kardiologia dr n. med. Adam Windak prof. dr hab. n. med. Janusz Siebert

Bardziej szczegółowo

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III

TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA. rok II semestr III TREŚCI MERYTORYCZNE PRAKTYK ZAWODOWYCH NA KIERUNKU PIELĘGNIARSTWO I STOPNIA rok II semestr III rok akademicki 2012/2013 PODSTAWY PIELĘGNIARSTWA PRAKTYKI ZAWODOWE (40 godzin sem II + 80 godzin sem III)

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW ORAZ WARUNKI I ZASADY REALIZACJI ŚWIADCZEŃ 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH

WYMAGANIA DLA ŚWIADCZENIODAWCÓW ORAZ WARUNKI I ZASADY REALIZACJI ŚWIADCZEŃ 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH 1. UZDROWISKOWE LECZENIE SZPITALNE DOROSŁYCH 1.1. Warunki lokalowe i organizacyjne 1. brak barier architektonicznych dla osób niepełnosprawnych w bazie lokalowej, żywieniowej i zabiegowej, 2. własny zakład

Bardziej szczegółowo

Choroby układu krążenia

Choroby układu krążenia Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru Nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej Zespół ds. Chorobowości Hospitalizowanej Choroby układu krążenia Katowice 2013 Śląski Urząd

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA

ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA ZESPOŁY BÓLOWE ODCINKA LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWEGO KRĘGOSŁUPA Anna Wójcik, Beata Martowicz Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji w Zamościu Streszczenie Styl życia i zachowania zdrowotne determinują w największym

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

Zdrowie warszawiaków raport z dekady

Zdrowie warszawiaków raport z dekady Zdrowie warszawiaków raport z dekady Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Najnowsza edycja raportu o stanie zdrowia mieszkańców dotyczy 10 lat (na podstawie uaktualnionych edycji dla lat 1999-2008). Jest to wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz

Spis treści. 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz Spis treści 1. Rehabilitacja w chirurgii zagadnienia ogólne... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej, Maciej Mraz 1.1. Wstęp.... 13 Marek Woźniewski, Jerzy Kołodziej 1.2. Znaczenie rehabilitacji w chirurgii...

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/

Opis efektów kształcenia. Studia Podyplomowe Fizjoterapii i Medycyny Sportowej /nazwa studiów podyplomowych/ Załącznik nr 2 do Uchwała NrAR001-2 - V/2015 Senatu Akademii Wychowania Fizycznego im. Jerzego Kukuczki w Katowicach z dnia 26 maja 2015r.w sprawie zatwierdzenia efektów kształcenia studiów podyplomowych

Bardziej szczegółowo

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA

NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA SZCZEGÓŁOWE MATERIAŁY INFORMACYJNE O PRZEDMIOCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE ZAWARCIA UMÓW O UDZIELANIE ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ w rodzaju: programy profilaktyczne i promocja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe?

Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? Czy dobrze leczymy w Polsce ostre zespoły wieńcowe? co można jeszcze poprawić? Grzegorz Opolski I Katedra i Klinika Kardiologii WUM Porównanie liczby ppci/mln mieszkańców w 37 krajach (dane za 2007 i

Bardziej szczegółowo

Specjalizacja: trening zdrowotny

Specjalizacja: trening zdrowotny Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku SYLABUS W CYKLU Kształcenia 2014-2016 Katedra Fizjoterapii Jednostka Organizacyjna: Rodzaj studiów i profil : Nazwa przedmiotu: Tryb studiów Rok Zakład

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT OCHRONY ZDROWIA

INSTYTUT OCHRONY ZDROWIA INSTYTUT OCHRONY ZDROWIA Nazwa programu kształcenia (kierunku) PIELĘGNIARSTWO Poziom i forma studiów Specjalność: Pielęgniarstwo Ścieżka dyplomowania: studia I stopnia stacjonarne Nazwa przedmiotu: Pielęgnowanie

Bardziej szczegółowo

Instytut Zdrowia Człowieka Sp. z o.o. Centrum Rehabilitacji i Profilaktyki w Muszynie, Wysowej, Uniejowie - HOLISTYCZNE PODEJŚCIE DO CZŁOWIEKA

Instytut Zdrowia Człowieka Sp. z o.o. Centrum Rehabilitacji i Profilaktyki w Muszynie, Wysowej, Uniejowie - HOLISTYCZNE PODEJŚCIE DO CZŁOWIEKA Instytut Zdrowia Człowieka Sp. z o.o. Centrum Rehabilitacji i Profilaktyki w Muszynie, Wysowej, Uniejowie - HOLISTYCZNE PODEJŚCIE DO CZŁOWIEKA Czerwiec 2013 Spojrzenie na IZC Początki IZC Instytut Zdrowia

Bardziej szczegółowo

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI

SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI SCHIZOFRENIA ROLA OPIEKUNÓW W KREOWANIU WSPÓŁPRACY DR MAREK BALICKI PACJENT NA RYNKU PRACY 43 lata, stan wolny, wykształcenie średnie Pierwsze objawy w wieku 29 lat. Średnio 1 rok mija od momentu pierwszych

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12.6 Specjalność: pielęgniarstwo 1. PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Wykłady blok ogólnozawodowy. Wykład 1. Wykład 2. Wykład 1. Wykład 1

Wykłady blok ogólnozawodowy. Wykład 1. Wykład 2. Wykład 1. Wykład 1 Opiekuńczo- Lp. Nazwa modułu Jednostka modułowa Typ zajęć Liczba godzin Miejsce szkolenia Samokształcenie temat liczba godzin Wykłady blok ogólnozawodowy 1a. Komunikowanie się z jednostką i grupą Ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego.

Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Kompleksowy program zmniejszania zachorowalności na choroby związane ze stylem życia na terenie powiatu wieruszowskiego. Konferencja otwierająca realizację projektu. Wieruszów, 28.04.2015 DLACZEGO PROFILAKTYKA?

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 177/2014 z dnia 4 sierpnia 2014 r. o projekcie programu Program aktywności ruchowej 60+ miasta Sieradz Po zapoznaniu

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

Program rehabilitacji i wspierania aktywności ruchowej starszych mieszkańców gminy Jemielnica na lata 2012-2015

Program rehabilitacji i wspierania aktywności ruchowej starszych mieszkańców gminy Jemielnica na lata 2012-2015 Załącznik Nr 1 do formularza oferty na wykonanie usługi poniżej 14 000 euro netto z dnia 10.12.2012 r. PROGRAM ZDROWOTNY Program rehabilitacji i wspierania aktywności ruchowej starszych mieszkańców gminy

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Tak Tak Nie Tak Inclusion Definicje Złamanie bliższego odcinka kości udowej DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Złamanie bliższego

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw 63 Poz. 1522

Dziennik Ustaw 63 Poz. 1522 Dziennik Ustaw 63 Poz. 1522 Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH Z ZAKRESU REHABILITACJI LECZNICZEJ, KTÓRE SĄ UDZIELANE PO SPEŁNIENIU DODATKOWYCH WARUNKÓW ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 31 października 2013 r. Poz. 4357 UCHWAŁA NR XIX/208/2013 RADY POWIATU W ZAMOŚCIU. z dnia 25 września 2013 r.

Lublin, dnia 31 października 2013 r. Poz. 4357 UCHWAŁA NR XIX/208/2013 RADY POWIATU W ZAMOŚCIU. z dnia 25 września 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Lublin, dnia 31 października 2013 r. Poz. 4357 UCHWAŁA NR XIX/208/2013 RADY POWIATU W ZAMOŚCIU z dnia 25 września 2013 r. w sprawie nadania Statutu Samodzielnemu

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu. Karta przedmiotu. obowiązuje w roku akademickim 2012/2013 Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nowym Sączu Karta przedmiotu Instytut Zdrowia obowiązuje w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Profil: Praktyczny Forma studiów: Stacjonarne Kod

Bardziej szczegółowo

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES

PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES STAROSTWO POWIATOWE W ŚWIDNICY WYDZIAŁ ZDROWIA 2007 r. Opracowała Barbara Świętek PROMOCJA ZDROWIA TO PROCES UMOŻLIWIAJĄCY JEDNOSTKOM, GRUPOM, SPOŁECZNOŚCIĄ ZWIĘKSZENIE KONTROLI NAD WŁASNYM ZROWIEM I JEGO

Bardziej szczegółowo

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK

VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK NACZELNA RADA LEKARSKA ŚWIĘTOKRZYSKA IZBA LEKARSKA ODDZIAŁ KIELECKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA KARDIOLOGICZNEGO VI ŚWIĘTOKRZYSKIE WARSZTATY HOLTERA EKG AMELIÓWKA 23-25.11.2012 ROK Szanowni Państwo Mam zaszczyt

Bardziej szczegółowo

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa

Neurologia Organizacja i wycena świadczeń. Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Neurologia Organizacja i wycena świadczeń Danuta Ryglewicz Instytut Psychiatrii i Neurologii Warszawa Choroby neurologiczne wg. WHO Bardzo wysokie wskażniki rozpowszechnienia aktualnie na świecie u miliarda

Bardziej szczegółowo

Wpływ leczenia uzdrowiskowego na redukcję odczuwania bólu u pacjentów z dysfunkcją narządu ruchu doniesienie wstępne.

Wpływ leczenia uzdrowiskowego na redukcję odczuwania bólu u pacjentów z dysfunkcją narządu ruchu doniesienie wstępne. Wpływ leczenia uzdrowiskowego na redukcję odczuwania bólu u pacjentów z dysfunkcją narządu ruchu doniesienie wstępne. Agnieszka Kotwica Uniwersytet Medyczny w Lublinie Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu

Bardziej szczegółowo

FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zaj ciach), jednostce koordynuj cej przedmiot, osobie prowadz cej Cel zaj

FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zaj ciach), jednostce koordynuj cej przedmiot, osobie prowadz cej Cel zaj FIZJOTERAPIA OGÓLNA 1. Informacje o przedmiocie (zajęciach), jednostce koordynującej przedmiot, osobie prowadzącej 1.1. Nazwa przedmiotu (zajęć): Fizjoterapia ogólna 1.2.Forma przedmiotu: Wykłady, ćwiczenia

Bardziej szczegółowo