Rozpoznanie stanu środowiska na terenie zdegradowanym podejście zintegrowane

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozpoznanie stanu środowiska na terenie zdegradowanym podejście zintegrowane"

Transkrypt

1 Rozpoznanie stanu środowiska na terenie zdegradowanym podejście zintegrowane mgr inż. Mariusz Kalisz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Katowice Warsztaty Przekształcanie terenów zdegradowanych w Europie narzędzia zarządzania Katowice, 28 maja 2014r

2 Projekt Timbre 1. Zintegrowane podejście do rozpoznania terenu zdegradowanego 2. Obiekt testowy w Szprotawie 3. Zastosowane techniki rozpoznania środowiska 4. Wyniki badań 5. Wnioski

3 2. Projekt timbre zintegrowane podejście do rozpoznania terenu zdegradowanego 3

4 Timbre WP4 -Strategie i technologie charakterystyki i remedacji megaobiektów Wypracowanie dobrej praktyki i uniwersalnego podejścia: Wykorzystanie i testowanie nowych strategii efektywnego rozpoznania terenu, monitoringu stanu zanieczyszczenia w gruncie w oparciu o nowoczesne techniki pomiarowe Elastyczne i krokowe podejście: rozpoznanie wstępne oraz badania szczegółowe n.p. wyznaczenie strefy źródłowej w oparciu o innowacyjne techniki screeningowe, szczegółowe rozpoznanie wskazanych stref poprzez zaawansowane techniki o wysokiej rozdzielczości Modele koncepcyjne i numeryczne transportu zanieczyszczeń n.p. zrozumienie warunków hydrogeologicznych w strefie źródłowej oraz potencjalnego ryzyka 4

5 Timbre -Strategie i technologie charakterystyki i remedacji megaobiektów Aspekty praktyczne dla konkretnych przypadków, testowane w terenie Rozpoznanie stanu środowiska w celu określenia potencjału naturalnej regeneracji i wymagań środowiskowych Wyznaczenie kluczowych parametrów zanieczyszczających, możliwych do porównania różnych metod rozpoznania (identyfikacja związków lub substancji chemicznych których obecność w środowisku świadczy o zanieczyszczeniu antropogenicznym) Wskazanie wariantowych opcji zagospodarowania terenu wg kryterium (lub konieczności) przeprowadzenia remediacji; uwzględnienie głównych aspektów ekologicznych i ekonomicznych (czas-kosztyzrównoważenie, koszty - efekty ) Perspektywa inwestora/ właściciela terenu: opcje dopasowane do potrzeb i możliwości. Wybór technologii oczyszczania; rekomendowane rozwiązania 5

6 Obiekty testowe projektu TIMBRE Obiekty testowe Była baza wojskowa wraz ze składowaniem paliw, 200 ha 6

7 3. Obiekt testowy w Szprotawie 7

8 Lokalizacja

9 Rys historyczny Lotnisko powstało na początku lat 30. XX wieku (Fliegerhorst Sprottau) na miejscu dawnego poligonu artyleryjskiego i obozu jenieckiego. Pierwotnie lotnisko szybowcowe, przed wybuchem II wojny światowej przekształcone w wojskową bazę lotniczą. okres II wojny światowej - baza lotnicza Luftwaffe Po wojnie lotnisko przejęte przez Armię Czerwoną, teren bazy znacznie powiększony i rozbudowany (garaże lotnicze, nowe magazyny balistyczne i obiekt specjalny z bunkrem atomowym przystosowanym do składowania i użytkowania lotniczej broni atomowej, zaplecze socjalne) Wraz z wycofaniem się wojsk radzieckich z Polski w 1992, lotnisko przekształcono w obiekt cywilny, tj. osiedle mieszkaniowe i strefę przemysłową. Od tego czasu, lotnisko jest nieczynne. 9

10 Była baza JAR główne obiekty Różnorodność źródeł zanieczyszczeń: Baza paliw, punkty przeładunku i składy paliw, baza samochodowa warsztaty, płyta rozgrzewania samolotów, rurociągi Główne zanieczyszczenie: związki ropopochodne (nafta lotnicza). 10

11 Główna baza paliw i strefa tankowania samolotów Stacja przeładunku paliw PAS STARTOWY Hangary i zaplecze magazynowe

12 Budowa hydrogeologiczna, hydrografia Wododział pomiędzy rzekami: Bobremi jego prawobrzeżnym dopływem - Szprotawą. Trzeciorzęd: piaski i żwiry, oddzielone od utworów czwartorzędowych ok. 10 metrową warstwą iłów. Czwartorzęd: 5-10m warstwa piasków i żwirów (k= 1, m/s do m/s), swobodne zwierciadło wód podziemnych na głębokości 0,25-7,4 m ppt).

13 4. Zastosowane techniki i przyjęta procedura rozpoznania środowiska 13

14 Krokowa procedura rozpoznania 1. Wstępne badania gruntów, wód podziemnych i powierzchniowych w historycznych strefach źródłowych zanieczyszczeń i ich sąsiedztwie, celem określeniu zasięgu przestrzennego i zaplanowania zakresu prowadzonych w dalszej części prac rozpoznawczych. 2. W oparciu o wstępne wyniki, w dalszej części badań wykorzystano następujące metody: screeningowe rozpoznanie z wyznaczeniem zasięgu stref źródłowych oraz stref migracji zanieczyszczeń: analiza powietrza glebowego (soil air), fitoscreening (metoda dendrochemiczna), ukierunkowane badania oparte o techniki sondowania metodą Direct-Push z wykorzystaniem próbnika typu Membrane Interface Probe (MIP) oraz próbnika laserowej fluorescencji Laser Induced Fluorescence (LIF) umożliwiające opracowanie trójwymiarowego modelu i oszacowanie na tej podstawie masy zanieczyszczenia w gruncie, badania referencyjne gruntów i wód podziemnych w wybranych lokalizacjach, w tym instalacja piezometrów kontrolnych. Badania wykonano w 220 punktach pomiarowych 14

15 Krok 1. Prescreening: płytkie próbkowania powietrza glebowego Zastosowanie: pośrednia metoda oceny zanieczyszczenia terenu, poprzez analizę jakościową składu powietrza glebowego pobranego w płytkiej strefie (badanie na terenie byłej bazy JAR w Szprotawiesonda na głębokości 0,6m ppt). Część robocza: próbnik połączony z pompą podciśnieniową, analizatory gazów (O 2, CO 2, CH 4, H 2 S), detektor PID

16 Krok 1. Prescreening: Analiza dendrochemiczna (fitoscreening) Fitoscreening: Badanie płytkich rdzeni wybranych gatunków drzew, celem określenia bieżącego stanu zanieczyszczenia środowiska gruntowowodnego. Skuteczność metody: detekcja zanieczyszczeń zalegających do głębokości 8-12m ppt. Zasada działania metody: Detekcja określonych związków lub znaczników zanieczyszczeń takich jak Cl (pochodzący od chlorowanych węglowodorów), lub P, Cl i S (z węglowodorów w paliwie). Zakres oznaczeń: Węglowodory chlorowane (PCE, TCE, 1,2- CDE itp.) BTEX Metale ciężkie (Cd, Cr, Cu, Hg, Ni, Pb, Zn...) Arsen

17 Krok 1. Prescreening: Analiza dendrochemiczna (fitoscreening)

18 Krok 2. Szczegółowe rozpoznanie: Membrane Interface Probe (MIP) Sondowania MIP Detekcja zanieczyszczeń w postaci lotnych związków organicznych, oraz półilościowej oceny ich stężenia (PID). Część robocza: sonda penetrometryczna wyposażona w membranowy detektor PID. W czasie pracy stożek sondy podgrzany do temp. 100 C powoduje parowanie zanieczyszczeń organicznych zawartych w glebie. by: Geoprobe.com Detekcja: Mobilny chromatograf gazowy, oraz aparatura do rejestracji w czasie rzeczywistym wybranych parametrów litologicznych, zwierciadła wód podziemnych itp.

19 Krok 2. Szczegółowe rozpoznanie: Fluorescencja wzbudzona laserem (LIF) Zasada działania: metoda spektrofotometryczna wykorzystująca fluorescencję węglowodorów, zachodzącą podczas wzbudzenia światłem o zadanej długości fali. Wzbudzone promieniowanie wykrywane przez fotopowielacz za pomocą światłowodu trafia do jednostki pomiarowej sprzężonej z komputerem. Część robocza: sonda penetrometryczna wyposażona w fotoogniwo, światłowód. Zastosowanie: stwierdzenie obecności, półilościowa/ilościowa ocena zanieczyszczeń organicznych, inwentaryzacja strefy zanieczyszczonej w profilu (strefa wzniosu kapilarnego)

20 Krok 3. Analizy referencyjne: badania gleby i wód podziemnych Pobór próbek gleby Analiza chemiczna zawartości BTEX, benzyn (C 6 -C 12 ), TOC. Piezometry zainstalowane w wybranych punktach Kontrola stanu wód podziemnych - Zawartość BTEX, benzyny (C 6 -C 12 ), TOC - Parametry fizykochemiczne: ph, ORP, DO, EC, T - obecność wolnej fazy paliwowej - Poziom zwierciadła wód podziemnych 20

21 5. Wyniki prowadzonych badań 21

22 Zlokalizowane źródła zanieczyszczeń A A tereny czyste B/C B teren na którym stwierdzono zanieczyszczenie A B B C teren silnie zanieczyszczony potencjalne źródła zanieczyszczeń A B C Zanieczyszczenie: związki ropopochodne (nafta lotnicza). Nie stwierdzono zanieczyszczenia węglowodorami chlorowanymi ani metalami ciężkimi 22

23 Wyniki badań metodami prescreeningowymi (krok 1) BTEX, próbki rdzeniowe, osika Soil gas (PID)

24 Wyniki badań metodami prescreeningowymi (krok 1) Soil gas O 2 Soil gas CO 2

25 Badania szczegółowe w wybranych punktach metodami direct Push -MIP, LIF (krok 2) 25

26 Badania gleby i wód podziemnych (krok 3) Zawartość benzyn w glebie mg/kg s.m Benzyna Grupa C (0-2m) gl-1 gl-2 gl-3 gl-4 gl-5 gl-6 gl-7 MIP8 P2 32q Oznaczenie miejsca poboru Zawartość związków grupy BTEX w glebie mg/kg s.m gl-1 gl-2 gl-3 gl-4 gl-5 gl-6 gl-7 Oznaczenie miejsca poboru Ksylen (suma izomerów) Etylobenzen Toluen Benzen Grupa B Grupa C (0-2m) 26

27 6. Wnioski 27

28 Wnioski Fitoscreening (TCS) oraz soil gas są relatywnie tanimi metodami prescreeningowymi, rekomendowanymi do zastosowania we wstępnej fazie rozpoznania. TCS identyfikacja szerokiej gamy zanieczyszczeń Technika soil gas pozwala na rejestrację wielu parametrów, umożliwiających zidentyfikować zanieczyszczenia ropopochodne (PID) jak i zachodzące samoczynnie procesy oczyszczania. Rejestrowane stężenia O 2, CO 2, CH 4 czy H 2 S informacja o wieku zanieczyszczenia oraz o stadium zaawansowania naturalnych procesów bioremediacji Wyniki soil gaszostały potwierdzone przez badania fitoscreeningowe, przede wszystkim w zakresie identyfikacji głównych ognisk zanieczyszczeń, oraz tła. Obie metody pozwoliły na uzyskanie zbliżonego obrazu rozkładu zanieczyszczeń, jednakże informacja o zanieczyszczeniach rozproszonych nie wszędzie była możliwa do zweryfikowania, z uwagi na brak drzew w tych lokalizacjach. 28

29 Wnioski -cd Metody MIP i LIF dają informację wysokiej rozdzielczości odniesioną do profilu gruntu. Mogą być użyte do zaawansowanego screeningu jak i szczegółowych badań źródeł zanieczyszczeń. Uzyskane zbiory danych uzupełnione o dane pozyskane z profilowań LIF, pozwalają na jakościową i ilościową ocenę zanieczyszczenia związkami ropopochodnymi, zarówno w str. aeracji jak i saturacji. Pomiary te skalibrowane w oparciu o skojarzone badania pobranych próbek gleby, pozwalają na dokładniejszy opis zanieczyszczenia w sposób ilościowy. Na podstawie uzyskanych danych MIP i LIF oszacowano objętość i rozmieszczenie zanieczyszczenia w glebie. Badania wód podziemnych i gleby nie są tak efektywne jak pozostałe zastosowane metody, jednakże są kluczowymi analizami ilościowymi, odnoszącymi się bezpośrednio do określonych prawnie klas czystości, lub standardów jakości decydujących o podejmowanych działaniach remediacyjnych 29

30 Porównanie wyników badań (krok 1 vs. krok 3) BTEX gleba BTEX próbki rdzeniowe - wierzba 30

31 Opcje dopasowane do potrzeb i możliwości - scenariusze remediacji terenu - Rozpoznanie wykazało ograniczenia zagospodarowania terenu związane z zanieczyszczeniem gruntów (klasa B, w niektórych strefach klasa C) Wskazania wariantowych opcji zagospodarowania terenu i ewentualnej remediacji znacząco zanieczyszczonych fragmentów bazy paliw z ogniskami zanieczyszczenia resztkowego wód podziemnych Rozważane zastosowanie technologii in-situ opartych o rozwiązania ISCO, bioventing lub soil vapour extraction W charakterze wspomagajacym możliwa fitoremediacja i/lub bioremediacja które mogą być w tym względzie efektywnym długookresowym rozwiązaniem dla dalszej poprawy jakości gleb Określenie możliwości samooczyszczania środowiska 31

32 Dziękuję za uwagę Mariusz Kalisz Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych ul Kossutha Katowice

Diagnoza stanu zanieczyszczenia środowiska na terenie byłej bazy JAR w Szprotawie

Diagnoza stanu zanieczyszczenia środowiska na terenie byłej bazy JAR w Szprotawie Diagnoza stanu zanieczyszczenia środowiska na terenie byłej bazy JAR w Szprotawie Mariusz Kalisz, Janusz Krupanek Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Katowice Konferencja Zagospodarowanie terenu

Bardziej szczegółowo

Dawna baza poradziecka w Szprotawie historia oraz stan obecny

Dawna baza poradziecka w Szprotawie historia oraz stan obecny Dawna baza poradziecka w Szprotawie historia oraz stan obecny dr Janusz Krupanek, mgr inż. Mariusz Kalisz Warsztaty Rozpoznanie środowiska gruntowo-wodnego technikami wysokiej rozdzielczości, Szprotawa

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r.

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r. Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, dr inż. Agnieszka Kolanek mgr inż. Barbara Marchlewska-Knych dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Założenia projektu w zakresie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi spowodowała znaczne skażenie gleb i wód podziemnych,

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie przekształcaniem zdegradowanych megaobiektów na przykładzie terenu powojskowego projekt TIMBRE

Zintegrowane zarządzanie przekształcaniem zdegradowanych megaobiektów na przykładzie terenu powojskowego projekt TIMBRE Zintegrowane zarządzanie przekształcaniem zdegradowanych megaobiektów na przykładzie terenu powojskowego projekt TIMBRE dr Janusz Krupanek mgr inż. Mariusz Kalisz dr Beata Michaliszyn dr Justyna Gorgoń

Bardziej szczegółowo

Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach

Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Tworzymy innowacje Wykorzystanie ICT w badaniach i usługach Katowice, 24 czerwca 2015 Rozbudowa infrastruktury informatycznej gromadzenia, przetwarzania i analizy danych środowiskowych Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO. Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas

ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO. Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas ZAŁOŻENIA i STAN PRAC W PROJEKCIE SANAERO Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Warsztaty Międzynarodowe 13.03. 2013 r. WCTT, Wrocław Działania projektu SANAERO skierowane są na monitoring i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

WSTĘPNE ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BAZY DANYCH W OBSZARZE WSPARCIA. 13.03.2013 Wrocław

WSTĘPNE ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BAZY DANYCH W OBSZARZE WSPARCIA. 13.03.2013 Wrocław WSTĘPNE ZAŁOŻENIA DO BUDOWY BAZY DANYCH W OBSZARZE WSPARCIA dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas, dr Iwona Lejcuś, dr Iwona Zdralewicz mgr inż. Marzenna Strońska 13.03.2013 Wrocław Celem projektu SANAERO

Bardziej szczegółowo

Konferencja Regionalna PO WT Polska Saksonia 2007-2013 DOŚWIADCZENIA SZANSE MOŻLIWOŚCI SANAER SANAER

Konferencja Regionalna PO WT Polska Saksonia 2007-2013 DOŚWIADCZENIA SZANSE MOŻLIWOŚCI SANAER SANAER Konferencja Regionalna PO WT Polska Saksonia 2007-2013 SANAER IMGW - PIB OWr Dr inż. Mariusz Adynkiewicz - Piragas Dr inż. Agnieszka Kolanek SANAER Działania projektu SANAERO dotyczą monitoringu i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Planowanie przyszłych funkcji zagospodarowania terenu dawnej bazy wojskowej w Szprotawie

Planowanie przyszłych funkcji zagospodarowania terenu dawnej bazy wojskowej w Szprotawie Planowanie przyszłych funkcji zagospodarowania terenu dawnej bazy wojskowej w Szprotawie Konferencja Zagospodarowanie dawnej bazy powojskowej szansą rozwoju Szprotawy Szprotawa 12 czerwca 2014 dr Beata

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY OPRACOWYWANIA RAPORTÓW POCZĄTKOWYCH

PRAKTYCZNE ASPEKTY OPRACOWYWANIA RAPORTÓW POCZĄTKOWYCH PRAKTYCZNE ASPEKTY OPRACOWYWANIA RAPORTÓW POCZĄTKOWYCH WARSZAWA, 31 MARCA 2015 1 Agenda Poszczególne etapy przygotowania raportu początkowego Analiza konieczności sporządzenia raportu początkowego Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości stosowania MNA w Polsce propozycja działań

MoŜliwości stosowania MNA w Polsce propozycja działań MoŜliwości stosowania MNA w Polsce propozycja działań Janusz Krupanek Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Współpraca polskoniemiecka: cele Zademonstrowanie i sprawdzenie czy MNA jest właściwym

Bardziej szczegółowo

Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych

Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych Otwarte seminaria 2013 Uspołeczniony charakter podejmowania decyzji w świetle uwarunkowań społecznych, środowiskowych, przestrzennych i gospodarczych dr inż. arch. Justyna Gorgoń dr Beata Michaliszyn Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie przekształcaniem terenów poprzemysłowych i powojskowych podejście zintegrowane

Zarządzanie przekształcaniem terenów poprzemysłowych i powojskowych podejście zintegrowane Zarządzanie przekształcaniem terenów poprzemysłowych i powojskowych podejście zintegrowane Janusz Krupanek, IETU Warsztaty Przekształcanie terenów zdegradowanych w Europie narzędzia zarządzania Katowice,

Bardziej szczegółowo

timbre Racjonalne usprawnianie przekształcania terenów zdegradowanych w Europie

timbre Racjonalne usprawnianie przekształcania terenów zdegradowanych w Europie timbre Racjonalne usprawnianie przekształcania terenów zdegradowanych w Europie Projekt TIMBRE uzyskał dofinansowanie z Komisji Europejskiej 7. Program Ramowy Numer umowy 265364 Rewitalizacja Megaobiektów

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia

Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia Narzędzia badawcze stosowane w pomiarach środowiska - możliwości wykorzystania w procesie nauczania metodą projektu na różnych poziomach kształcenia Dr hab. Tomasz Stuczyński, SGS Eko-Projekt Założenia

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas

Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas Dr inż. Mariusz Adynkiewicz-Piragas II Konferencja Międzynarodowa Projektu SANAERO, Miejski Dom Kultury w Zgorzelcu, 10.09.2014 r. Plan Prezentacji 1. Wstęp 2. Cele projektu SANAERO 3. Obiekt pilotażowy

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r.

Międzynarodowa Konferencja Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, Drezno, 23.09.2013 r. Doświadczenia w transgranicznym postępowaniu ze starymi zanieczyszczeniami, IMGW - PIB OWr Dr inż. Mariusz Adynkiewicz - Piragas Dr Iwona Lejcuś Problematyka związana ze starymi zanieczyszczeniami w Polsce

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Otwarte seminaria 2015 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Katowice, 21 maja 2015 www.ietu.katowice.pl System Zarządzania Ryzykiem Zdrowotnym HRA2 Eleonora Wcisło, Maciej Rzychoń Instytut

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 5, Data wydania: 21 września 2012 r. Nazwa i adres INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Projekt MAGIC impulsem działań administracyjnych w Olsztynie

Projekt MAGIC impulsem działań administracyjnych w Olsztynie Projekt impulsem działań administracyjnych w Olsztynie Urząd Miasta Olsztyna Marzec 2008 Funded by the EU Community Initiative INTERREG III B CADSES Funded by the EU Community Initiative INTERREG III B

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne...

1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3. 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3. 2.2. Metody analityczne... SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 3 2. METODYKA BADAŃ... 3 2.1. Miejsca i sposób pobierania próbek wody z akwenów portowych... 3 2.2. Metody analityczne... 6 3. WYNIKI BADAŃ... 6 4. WNIOSKI... 12 SPIS TABEL 1. Współrzędne

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE

UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE UWARUNKOWANIA PRAWNE REMEDIACJI GLEB W POLSCE Joanna Kwapisz Główny specjalista Tel. 22 57 92 274 Departament Gospodarki Odpadami Obowiązujące Ochrona powierzchni regulacje ziemi prawne Poziom UE: Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka

Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka Stacja Kompleksowego Monitoringu Środowiska Puszcza Borecka IOŚ PIB Raport U Thanta potoczna nazwa dokumentu Rady Ekonomiczno-Społecznej Organizacji Narodów Zjednoczonych pt. The problems of human environment

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań Anna Chlebowska-Styś Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska. 2. Podstawy prawne monitoringu powietrza w Polsce.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r. Dz.U.10.137.924 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.) Na podstawie art. 43 ust. 7 ustawy z dnia 27

Bardziej szczegółowo

a perspektywa jego zagospodarowania dr Wojciech Irmiński, Geo-Logik, Komorów

a perspektywa jego zagospodarowania dr Wojciech Irmiński, Geo-Logik, Komorów Regeneracja terenu zanieczyszczonego a perspektywa jego zagospodarowania dr Wojciech Irmiński, Geo-Logik, Komorów Zanim nastąpi regeneracja Rzeczywistość a warianty działania podejrzenie wykrycie zanieczyszczenia

Bardziej szczegółowo

Konferencja finałowa COBRAMAN Zarządzanie terenami poprzemysłowymi w mieście. www.cobraman-ce.eu

Konferencja finałowa COBRAMAN Zarządzanie terenami poprzemysłowymi w mieście. www.cobraman-ce.eu Konferencja finałowa COBRAMAN Zarządzanie terenami poprzemysłowymi w mieście Hanna Lewandowska, 16-17 kwietnia 2012, Bydgoszcz www.cobraman-ce.eu This project is implemented through the CENTRAL EUROPE

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 646

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 646 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 646 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8 Data wydania: 5 września 2011 r. Nazwa i adres: AB 646 INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków

Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków 8 października 2013, POZNAŃ Zintegrowany system monitoringu stanu środowiska w procesach poszukiwania i eksploatacji gazu z łupków prof. Jarosław Arabas, prof. Jarosław Mizera, dr hab. Jerzy Weremczuk

Bardziej szczegółowo

WYKAZ METOD BADAWCZYCH w WBJ-2 (Pobieranie próbek) Metoda badawcza

WYKAZ METOD BADAWCZYCH w WBJ-2 (Pobieranie próbek) Metoda badawcza WYKAZ METOD BADAWCZYCH w WBJ-2 () L.p. Badany obiekt 1 Gazy odlotowe E) 2 Gazy odlotowe E) 3 Gazy odlotowe E) 4 Gazy odlotowe E) 5 Gazy odlotowe E) 6 Gazy odlotowe E) Oznaczany składnik lub parametr pyłu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych

Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków

Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków Badania środowiskowe związane z poszukiwaniem i rozpoznawaniem gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - 8.10.2013 r., Lublin Szczelinowanie hydrauliczne niezbędne dla wydobycia gazu ze złoża niekonwencjonalnego

Bardziej szczegółowo

Mapa obszarów zdegradowanych i podwyższonego zagrożenia naturalnego

Mapa obszarów zdegradowanych i podwyższonego zagrożenia naturalnego V Ogólnopolska konferencja samorządowa SAMORZĄD I GEOLOGIA WARSZAWA 26 LUTY 2008 Mapa obszarów zdegradowanych i podwyższonego zagrożenia naturalnego w skali 1:10 000 Państwowy Instytut Geologiczny Mapa

Bardziej szczegółowo

2. Konferencja Międzynarodowa Działania skierowane na monitoring i przetwarzanie starych zanieczyszczeń w rejonie przygranicznym Polski i Saksonii

2. Konferencja Międzynarodowa Działania skierowane na monitoring i przetwarzanie starych zanieczyszczeń w rejonie przygranicznym Polski i Saksonii 2. Konferencja Międzynarodowa Działania skierowane na monitoring i przetwarzanie starych zanieczyszczeń w rejonie przygranicznym Polski i Saksonii Przedstawienie koncepcji rewitalizacji 10.09.2014 Zgorzelec

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi

Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Konferencja Wspomaganie zarządzania zbiornikami zaporowymi Uniwersytet Śląski w Katowicach 12 lutego 2014 Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technologia stabilizacji odpadów niebezpiecznych ENVIROMIX

Innowacyjna technologia stabilizacji odpadów niebezpiecznych ENVIROMIX Omnia subiecta sunt naturae. Innowacyjna technologia stabilizacji odpadów niebezpiecznych ENVIROMIX www.ecotech.com.pl Technologia EnviroMix Technologia chemicznego wiązania i zestalania (CFS) 3 generacji

Bardziej szczegółowo

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**...

LISTA KONTROLNA. Część III - Ochrona Środowiska. Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej. Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**... LISTA KONTROLNA Część III - Ochrona Środowiska Magazynowanie i Dystrybucja Paliw oraz Ropy Naftowej Samokontrola/Kontrola w Zakładzie**... przeprowadzona w dniach:... 1. Sprawy dokumentacyjne 1.1 Czy Zakład/Baza

Bardziej szczegółowo

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment)

Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium. zgodnie z systemem QSHE. (Quality, Safety, Health, Environment) Wiarygodna ocena zanieczyszczeń środowiska w akredytowanym laboratorium zgodnie z systemem QSHE (Quality, Safety, Health, Environment QSHE System QSHE (Quality, Safety, Health, Environment to zintegrowane

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

Jakość powietrza w Polsce na tle Europy

Jakość powietrza w Polsce na tle Europy Monitoring jakości powietrza w systemie Państwowego Monitoringu Środowiska Jakość powietrza w Polsce na tle Europy PODSYSTEMY: 1. Monitoring jakości powietrza 2. Monitoring jakości wód 3. Monitoring jakości

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH

CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH CENNIK USŁUG ANALITYCZNYCH I DZIAŁ KONTROLI JAKOŚCI WYKAZ CZYNNOŚCI Cena netto (PLN) Analiza kwasu siarkowego Przygotowanie próby, rejestracja, uśrednianie, wyrównanie temperatury 9,00 Oznaczenie zawartości

Bardziej szczegółowo

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW 1. Informacje ogólne o władającym i zarządzającym składowiskiem odpadów: Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwa i adres siedziby właściciela, władającego (tytuł

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne)

Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) Laboratorium Utylizacji Odpadów (Laboratorium Badawcze Biologiczno Chemiczne) mgr inż. Maria Sadowska mgr Katarzyna Furmanek mgr inż. Marcin Młodawski Laboratorium prowadzi prace badawcze w zakresie: Utylizacji

Bardziej szczegółowo

ul. ILJI MIECZNIKOWA 1, 02-096 WARSZAWA e-mail: magdapop@biol.uw.edu.pl RAPORT

ul. ILJI MIECZNIKOWA 1, 02-096 WARSZAWA e-mail: magdapop@biol.uw.edu.pl RAPORT d r h a b. M a g d a l e n a P o p ow s k a, p r o f. U W U N I W E R S Y T E T W AR S Z AW S K I W Y D Z I AŁ B I O L O G I I ul. ILJI MIECZNIKOWA 1, 02-096 WARSZAWA TEL: (+22) 55-41-420, FAX: (+22) 55-41-402

Bardziej szczegółowo

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW

KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW KONTROLA EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ Z INSTALACJI SPALANIA ODPADÓW Konferencja Alternatywne technologie unieszkodliwiania odpadów komunalnych Chrzanów 7 październik 2010r. 1 Prawo Podstawowym aktem prawnym regulującym

Bardziej szczegółowo

Model fizykochemiczny i biologiczny

Model fizykochemiczny i biologiczny Model fizykochemiczny i biologiczny dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, Powietrze- imisja Powietrze- emisja

Współczynniki kalkulacyjne, ceny poboru próbek i wykonania badań Wykaz czynności Woda lub ścieki Gleby, odpady, Powietrze- imisja Powietrze- emisja Lp 1 Pobór próbek wody powierzchniowej i ścieków do badań fiz-chem i biologicznych 2 Pobór w okresie 24 godzin próbek ścieków do badań fiz-chem 3 Pobór próbek wody powierzchniowej do badań fitobentosu

Bardziej szczegółowo

Rekultywacja nieużytków poprzemysłowych wymiana i transfer umiejętności technicznych i metodologicznych

Rekultywacja nieużytków poprzemysłowych wymiana i transfer umiejętności technicznych i metodologicznych Rekultywacja nieużytków poprzemysłowych wymiana i transfer umiejętności technicznych i metodologicznych Seminarium w ramach Programu Wykonawczego na lata 2014-2016 do Umowy między Rządem Wspólnoty Francuskiej

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 799

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 799 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 799 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8 Data wydania: 12 lipca 2012 r. Nazwa i adres AB 799 INSTYTUT

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Informatyka w ochronie Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Kod przedmiotu: ZiIP.D1F.15.27. Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Poziom studiów: Studia II

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA NIESTACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Katedra Gospodarki Nieruchomościami i Rozwoju Regionalnego (nazwa Jednostki Organizacyjnej) Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza

W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza W trosce o dostarczenie dobrej jakości wody dla ludności Mazowsza Małgorzata Woźnicka Warszawa, 12 kwietnia 2011 r. fot. E. Przytuła Państwowa służba hydrogeologiczna wykonuje zadania państwa na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód

Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Łukasz K. Tomasz M. Ochrona Wód Ogólne charakterystyka wód naturalnych Woda występująca w przyrodzie stanowi wodny roztwór substancji nieorganicznych i organicznych, jak również zawiera koloidy i zawiesiny.

Bardziej szczegółowo

Projekt pod nazwą: Rekultywacja składowisk odpadów w województwie kujawsko-pomorskim na cele przyrodnicze SPIS ZAWARTOŚCI:

Projekt pod nazwą: Rekultywacja składowisk odpadów w województwie kujawsko-pomorskim na cele przyrodnicze SPIS ZAWARTOŚCI: SPIS ZAWARTOŚCI: 1. Strona tytułowa 2. Spis treści 3. Opis monitoringu 2 z 10 SPIS TREŚCI 1. Opis zakresu monitoringu w fazie poeksploatacyjnej:... 4 2. Opis stałych miejsc do prowadzenia monitoringu...

Bardziej szczegółowo

Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski

Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski ROLA ZANIECZYSZCZEŃ PUNKTOWYCH W DYSTRYBUCJI WYBRANYCH METALI W ZBIORNIKU WODOCIĄGOWYM GOCZAŁKOWICE. Magdalena Jabłońska-Czapla Eligiusz Kowalski Jerzy Mazierski Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

WODY PODZIEMNE Sieć monitoringu diagnostycznego (tabela 1 mapie 1 tabeli 2 Normy jakości wód oceny stanu wód podziemnych I, II, III

WODY PODZIEMNE Sieć monitoringu diagnostycznego (tabela 1 mapie 1 tabeli 2 Normy jakości wód oceny stanu wód podziemnych I, II, III WODY PODZIEMNE Sieć monitoringu diagnostycznego W 2010 roku na terenie województwa opolskiego przeprowadzone zostały w ramach monitoringu diagnostycznego wód podziemnych badania w 29. punktach pomiarowych

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji

Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji Pierwsze doświadczenia z prac nad PGN potrzeba standaryzacji Szymon Liszka, FEWE Piotr Kukla, FEWE Warszawa, 17 grudnia 2014 Zakres prezentacji Doświadczenia FEWE Rynek PGN Elementy standardu PGN na podstawie

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Spalanie w tlenie. PRZEDMIOT BADAŃ i ANALIZ W PROJEKCIE STRATEGICZNYM\ Zadanie 2

Spalanie w tlenie. PRZEDMIOT BADAŃ i ANALIZ W PROJEKCIE STRATEGICZNYM\ Zadanie 2 Precombustion capture technologie opracowywane w ramach Projektu Strategicznego: Zadania Badawczego nr 3 Źródło: Vattenfall Postcombustion capture technologie rozwijane pośrednio w Projekcie Strategicznym:

Bardziej szczegółowo

GEOTEKO Serwis Sp. z o.o. OPINIA GEOTECHNICZNA DLA PROJEKTU PŁYTY MROŻENIOWEJ LODOWISKA ODKRYTEGO ZLOKALIZOWANEGO PRZY UL. POTOCKIEJ 1 W WARSZAWIE

GEOTEKO Serwis Sp. z o.o. OPINIA GEOTECHNICZNA DLA PROJEKTU PŁYTY MROŻENIOWEJ LODOWISKA ODKRYTEGO ZLOKALIZOWANEGO PRZY UL. POTOCKIEJ 1 W WARSZAWIE GEOTEKO Serwis Sp. z o.o. OPINIA GEOTECHNICZNA DLA PROJEKTU PŁYTY MROŻENIOWEJ LODOWISKA ODKRYTEGO ZLOKALIZOWANEGO PRZY UL. POTOCKIEJ 1 W WARSZAWIE Zleceniodawca: PAWEŁ TIEPŁOW Pracownia Projektowa ul.

Bardziej szczegółowo

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Spalarnia odpadów jak to działa? a? Jak działa a spalarnia odpadów? Jak działa a spalarnia odpadów? Spalarnia odpadów komunalnych Przyjęcie odpadów, Magazynowanie

Bardziej szczegółowo

ZAKRESU AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1401

ZAKRESU AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1401 ZAKRESU AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1401 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 1 lutego 2013 r. Nazwa i adres AB 1401 Kod

Bardziej szczegółowo

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową)

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Joanna Dudzińska-Nowak Uniwersytet Szczeciński Instytut Nauk o Morzu Mapa zagrożenia powodziowego opracowanie kartograficzne prezentujące przestrzenny zasięg strefy

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Hydrogeologicznej

Bazy danych Hydrogeologicznej Bazy danych Państwowej SłuŜby S Hydrogeologicznej Jesienne spotkania z GIS-em Wisła, wrzesień 2007 r. Lesław Skrzypczyk, Małgorzata Woźnicka, Mateusz Hordejuk www.psh.gov.pl PAŃSTWOWA SŁUśBA HYDROGEOLOGICZNA

Bardziej szczegółowo

Zespół usług Geologicznych i Ochrony Środowiska ul. Siarczanogórska 26j, 30-698 Kraków nr tel./fax. +48 12 654 76 49; +48 603 39 99 21 RAPORT Badania jakości gleby i ziemi na terenie byłego Przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków

Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków Zasoby wodne a wydobycie gazu z łupków dr Małgorzata Woźnicka - Gospodarka wodna przedsięwzięcia 1. Etap poszukiwania i rozpoznawania złóż 2. Etap eksploatacji Rodzaj potrzeb wodnych Gospodarka wodna Lokalizacja

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813

Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813 Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 199 Nr 72 poz. 813 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA OCHRONY ŚRODOWISKA, ZASOBÓW NATURALNYCH I LEŚNICTWA z dnia 11 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków, jakie muszą być spełnione przy

Bardziej szczegółowo

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków

Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Środowiskowe aspekty wydobycia gazu z łupków Małgorzata Woźnicka - Perspektywy gazu niekonwencjonalnego w Polsce 18 listopad 2011 r. Analiza presji na środowisko naturalne Szczelinowanie hydrauliczne,

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1183

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1183 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1183 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3 Data wydania: 19 marca 2012 r. Nazwa i adres AB 1183 LUBELSKA

Bardziej szczegółowo

Organizacyjne i techniczne metody ochrony litosfery

Organizacyjne i techniczne metody ochrony litosfery Organizacyjne i techniczne metody ochrony litosfery Ważnym instrumentem organizacyjno-technicznym ochrony litosfery jest system jej monitoringu. Podsystem ten dostarcza informacji o stanie i zmianach jakościowych

Bardziej szczegółowo

1. Podsystem monitoringu jakości powietrza

1. Podsystem monitoringu jakości powietrza Spis treści Wprowadzenie... 2 1. Podsystem monitoringu jakości powietrza...3 2. Podsystem monitoringu jakości... 12 2.1. Monitoring jakości powierzchniowych...12 2.2. Monitoring jakości podziemnych...30

Bardziej szczegółowo

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni

Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Zintegrowana strategia zrównoważonego zarządzania wodami w zlewni Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich, w ramach programu Polsko-Norweska Współpraca Badawcza realizowanego przez Narodowe

Bardziej szczegółowo

Bazy danych geologiczno-inżynierskich Państwowej Służby Geologicznej w procesie inwestycyjnym i w planowaniu przestrzennym

Bazy danych geologiczno-inżynierskich Państwowej Służby Geologicznej w procesie inwestycyjnym i w planowaniu przestrzennym Bazy danych geologiczno-inżynierskich Państwowej Służby Geologicznej w procesie inwestycyjnym i w planowaniu przestrzennym Grzegorz Ryżyński Program Bezpieczna Infrastruktura i Środowisko PIG-PIB Etapy

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu

Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Odnawialne źródła energii w dokumentach strategicznych regionu Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Katowice, 31 marca 2015 r. STRATEGIA ROZWOJU WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO ŚLĄSKIE

Bardziej szczegółowo

Ochrona wód podziemnych na terenach zanieczyszczonych przez przemysł projekt MAGIC. Jadwiga Gzyl

Ochrona wód podziemnych na terenach zanieczyszczonych przez przemysł projekt MAGIC. Jadwiga Gzyl Ochrona wód podziemnych na terenach zanieczyszczonych przez przemysł projekt MAGIC Jadwiga Gzyl Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Katowice Zespół wykonawców projektu MAGIC w IETU: Brol Jolanta,

Bardziej szczegółowo

Kontrola stanu technicznego. przy zastosowaniu metod geofizyki otworowej

Kontrola stanu technicznego. przy zastosowaniu metod geofizyki otworowej Kontrola stanu technicznego przy zastosowaniu metod geofizyki otworowej Schützenstraße 33 D-15859 Storkow, Niemcy gorka@blm-storkow.de Wprowadzenie Schemat profilowania otworu wiertniczego: Bęben wyciągu

Bardziej szczegółowo

LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych

LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych Toruń 2012 Ocena cyklu życia (Life Cycle Assessment - LCA) jest jedną z technik zarządzania środowiskowego.

Bardziej szczegółowo

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź

Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich. dr Marek Dobecki - IMP Łódź Wymagania dotyczące badania czynników chemicznych w środowisku pracy w normach europejskich dr Marek Dobecki - IMP Łódź 1 DOSTĘPNE NORMY EUROPEJSKIE: BADANIA POWIETRZA NA STANOWISKACH PRACY PN-EN 689:2002

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA

SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA SPRAWOZDANIE Z ZADANIA NR 6 REALIZACJA WSPÓLNYCH POMIARÓW ZANIECZYSZCZEŃ POWIETRZA str. 1 1. Cel zadania nr 6 To częściowe zadanie stało się zadaniem wspólnym dla następujących partnerów: Instytut zdrowia

Bardziej szczegółowo

Management Systems in Production Engineering No 2(6), 2012

Management Systems in Production Engineering No 2(6), 2012 ZANIECZYSZCZENIE SUBSTANCJAMI WĘGLOWODOROWYMI WÓD MINERALNYCH I GLEB W IWONICZU-ZDROJU THE HYDROCARBON IMPURITY OF MINERAL WATERS AND SOILS IN IWONICZ-ZDRÓJ Ewa J. LIPIŃSKA Wojewódzki Inspektor Ochrony

Bardziej szczegółowo

Szacowanie ryzyka ekologicznego na terenach zdegradowanych przez składowiska odpadów

Szacowanie ryzyka ekologicznego na terenach zdegradowanych przez składowiska odpadów Dr inż. Jerzy Mikołajczak Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie im. Stanisława Staszica Szacowanie ryzyka ekologicznego na terenach zdegradowanych przez

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ekologiczne współspalania odpadów w piecach cementowych. Dyrektor ds. Produkcji Paweł Zajd

Bezpieczeństwo ekologiczne współspalania odpadów w piecach cementowych. Dyrektor ds. Produkcji Paweł Zajd Bezpieczeństwo ekologiczne współspalania odpadów w piecach cementowych Dyrektor ds. Produkcji Paweł Zajd Walory ekologiczne pieców obrotowych I Zawartość chloru w paliwie alternatywnym do 1,0 % powyżej

Bardziej szczegółowo

GRAF oczyszczalnie ścieków. one2clean

GRAF oczyszczalnie ścieków. one2clean Przydomowa biologiczna oczyszczalnia ścieków typu SBR one2clean Konrad Gojżewski Kierownik projektów inwestycyjnych konrad.gojzewski@ekodren.pl ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 24 lipca 2006 r.

Bardziej szczegółowo

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach.

Zgodnie z rozporządzeniem wczesne wykrywanie skażeń promieniotwórczych należy do stacji wczesnego ostrzegania, a pomiary są prowadzone w placówkach. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych Joanna Walas Łódź, 2014

Bardziej szczegółowo

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu

Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Zbiornik Goczałkowicki doświadczenia w zarządzaniu Andrzej Siudy, Kierownik Zbiornika Zaporowego w Goczałkowicach Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów SA w Katowicach Projekt współfinansowany ze środków

Bardziej szczegółowo

Troska o powietrze atmosferyczne

Troska o powietrze atmosferyczne Troska o powietrze atmosferyczne Stacja monitoringu PKN ORLEN S.A. Płock Gimnazjum nr 5 Płock, 2014 ORLEN. NAPĘDZAMY PRZYSZŁOŚĆ. AGENDA 1. PKN ORLEN a środowisko 2. Monitoring powietrza atmosferycznego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 10 stycznia 2013 r. Poz. 38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 8 stycznia 2013 r.

Warszawa, dnia 10 stycznia 2013 r. Poz. 38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 8 stycznia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 10 stycznia 2013 r. Poz. 38 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 8 stycznia 2013 r. w sprawie kryteriów oraz procedur dopuszczania odpadów

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE STANU ZAAWANSOWANIA BADAŃ ŚRODOWISKOWYCH I LOKALIZACYJNYCH PIERWSZEJ POLSKIEJ ELEKTROWNI JĄDROWEJ

PODSUMOWANIE STANU ZAAWANSOWANIA BADAŃ ŚRODOWISKOWYCH I LOKALIZACYJNYCH PIERWSZEJ POLSKIEJ ELEKTROWNI JĄDROWEJ PGE EJ 1 Sp. z o.o. 00-496 Warszawa, ul. Mysia 2 tel. 22 340 10 53, fax 22 340 10 41 PODSUMOWANIE STANU ZAAWANSOWANIA BADAŃ ŚRODOWISKOWYCH I LOKALIZACYJNYCH PIERWSZEJ POLSKIEJ ELEKTROWNI JĄDROWEJ Stan:

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

EU Environmental Technology Verification Pilot Programme

EU Environmental Technology Verification Pilot Programme Izabela Ratman-Kłosińska Ekspert Ministerstwa Środowiska ds. ETV Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Katowice Dzień Informacyjny Programu CIP Ekoinnowacje, Warszawa, 4czerwca 2013r. Cel ETV W

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne metody chemicznego i biologicznego oczyszczania zanieczyszczonych gleb i wód podziemnych projekt UPSOIL

Innowacyjne metody chemicznego i biologicznego oczyszczania zanieczyszczonych gleb i wód podziemnych projekt UPSOIL Otwarte seminaria 2012 Innowacyjne metody chemicznego i biologicznego oczyszczania zanieczyszczonych gleb i wód podziemnych projekt UPSOIL mgr inż. Mariusz Kalisz Zakład Ochrony Środowiska, Zespół zagospodarowania

Bardziej szczegółowo