GAZETKA LOGOPEDYCZNO- -PEDAGOGICZNA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GAZETKA LOGOPEDYCZNO- -PEDAGOGICZNA"

Transkrypt

1 GAZETKA LOGOPEDYCZNO- -PEDAGOGICZNA W tym numerze: Czym jest autyzm? Przyczyny autyzmu objawy autyzmu inteligencja i szczególne uzdolnienia osób autystycznych funkcjonowanie społeczne i postrzeganie osób z autyzmem leczenie i terapia Wady wymowy u dzieci umiejętności językowe dzieci w różnym wieku jak rozpoznad, że dziecko ma problemy z mową jak nie dopuścid do rozwoju wad wymowy u dzieci Redagują: H. Piernikowska E. Wojtulska Lubanie 2014 R. Możdżeo

2 Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju" - to słowa autystycznej Temple Grandin, światowej sławy profesor zoologii, która dzięki sukcesom naukowym, jak i samoświadomej postawie, przyczyniła się w ogromnym stopniu do zmiany w społecznym rozumieniu i postrzeganiu autyzmu. Jej słowa to nie tylko postulat, by spojrzeć na zjawisko pod kątem odmienności, a nie jednostki chorobowej.

3 Czym jest autyzm? Chod zjawisko autyzmu i charakterystyczne dla niego zachowania były znane już w starożytności, to samo pojęcie autyzmu pojawiło się stosunkowo niedawno. Wprowadził je w 1912 roku szwajcarski psychiatra Eugen Bleuler, jednak dopiero w 1943 roku austriacki pediatra Leo Kanner opisał przypadki autyzmu dziecięcego. Jednocześnie zaliczył on autyzm do oddzielnej kategorii diagnostycznej. Kanner uważał, że autyzm jest zespołem chorobowym, którego głównym przejawem jest unikanie kontaktów społecznych, a także brak budowania więzi emocjonalnych i wycofywanie się z życia społecznego w głąb siebie. 1 Rok później Hans Asperger opisał łagodniejszą postad autyzmu (zespół Aspergera). Przez kolejne lata powstawało wiele modyfikacji definicji autyzmu. Wynikało to przede wszystkim z rozbieżności zdao co do przyczyn powstawania tego zespołu chorobowego. Obecnie Amerykaoskie Towarzystwo Autyzmu definiuje autyzm jako *...+ złożone upośledzenie rozwojowe, które typowo objawia się w pierwszych trzech latach życia i jest wynikiem zaburzenia neurologicznego wpływającego na rozwój w obszarach interakcji społecznej i zdolności komunikacyjnych. Zarówno dzieci jak i dorosłe osoby dotknięte autyzmem typowo przejawiają problemy w komunikacji werbalnej i niewerbalnej, interakcjach społecznych i zabawie." 2 W wyniku wieloletniej współpracy grupa międzynarodowych ekspertów uzgodniła następujące kryteria diagnozowania autyzmu: 1. Jakościowe zaburzenie interakcji społecznych w porównaniu z ogólnym poziomem rozwoju. Oznaki behawioralne polegają na słabym posługiwaniu się kontaktem wzrokowym i gestykulacją oraz na braku relacji osobistych. 2. Jakościowe zaburzenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej w porównaniu z ogólnym poziomem rozwoju. Oznaki behawioralne polegają na opóźnionym przyswajaniu języka lub na całkowitym braku mowy oraz na braku zróżnicowanych spontanicznych zabaw w udawanie. 1 Karpioska D., Deficyt teorii umysłu w autyzmie. Symptomy i uwarunkowania, s Tamże

4 3. Znacząco ograniczony repertuar aktywności i zainteresowao właściwych dla danego poziomu rozwoju. Oznaki behawioralne polegają na powtarzaniu lub na stereo typizacji ruchów, takich jak machanie rękami lub na nienaturalnie silnych czy też bardzo wąskich zainteresowaniach. 3 Aby jednoznacznie zdiagnozowad autyzm wszystkie wyżej wymienione punkty muszą występowad łącznie od wczesnego dzieciostwa. Przyczyny Mimo ogromnego postępu medycyny i wieloletnich badao przyczyny autyzmu do dziś nie zostały jednoznacznie określone. Teorie dotyczące przyczyn autyzmu można podzielid na dwie grupy: predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe. W przypadku predyspozycji genetycznych naukowcy prowadzą szereg badao mających na celu znalezienie genu odpowiedzialnego za występowanie autyzmu. Często w takich badaniach biorą udział całe rodziny, w których występuje przypadek autyzmu. Zdarza się, że w danej rodzinie więcej niż jedno dziecko posiada tego typu zaburzenie. Do jednego z badao zaproszono 21 par bliźniąt, gdzie przynajmniej jedna osoba z pary miała zdiagnozowany autyzm. Badanie to miało określid stopieo zgodności, czy zdiagnozowany autyzm wystąpi u obu bliźniaków częściej, gdy są one monozygotyczne, czy dyzygotyczne. Okazało się, że zgodnośd wystąpiła w czterech z jedenastu par monozygotycznych natomiast w ogóle nie wystąpiła w parach dyzygotycznych. Takie i podobne badania pozwalają twierdzid, iż jedną z przyczyn autyzmu jest podłoże genetyczne, natomiast w dalszym ciągu nie wiadomo, który gen mógłby odpowiadad za tę chorobę. 4 Środowiskowe czynniki ryzyka należą do drugiej grupy badanych przyczyn. Teorie według których autyzm jest wyzwalany przez alergeny bądź toksyny obecne w pokarmach lub środowisku mają grupę zwolenników, natomiast nigdy nie zostały udowodnione. Wszystkie czynniki prowadzące do uszkodzenia mózgu we wczesnym rozwoju dziecka mogą zostad uznane za niegenetyczne przyczyny powstawania autyzmu. Niektórzy szukają przyczyn w chorobach wirusowych, które mogą wpłynąd na ośrodkowy układ nerwowy, co w efekcie 3 Frith U., Autyzm Wyjaśnienie tajemnicy, s Tamże

5 może doprowadzid do uszkodzenia mózgu. Badany jest wpływ m.in. takich wirusów jak: retrowirusy, wirus cytomegalii, czy wirus opryszczki. 5 W ostatnim czasie prowadzono publicznie wiele dyskusji, mających wyjaśnid, czy możliwe jest, aby niektóre szczepionki zwiększały ryzyko występowania autyzmu. Niestety pod wpływem tych dyskusji wielu rodziców zrezygnowało ze szczepienia swoich dzieci. Wpływ szczepionki na wystąpienie autyzmu absolutnie nie został potwierdzony, natomiast w wyniku rezygnacji ze szczepieo zauważono wzrost zachorowao na odrę, świnkę i różyczkę. Wielu naukowców i lekarzy uważa takie zachowania rodziców za bardzo niebezpieczne, gdyż nieprawdziwe i powielane legendy w sposób bezpośredni mogły przyczynid się do rezygnacji ze szczepieo i w efekcie przyczynid się do wystąpienia u dzieci poważnych konsekwencji zdrowotnych. Wyniki przeprowadzonych badao wykluczyły istnienie zależności między wzrostem liczby diagnozowanych przypadków autyzmu, a wprowadzeniem potrójnej szczepionki na świnkę, odrę i różyczkę. 6 Należy pamiętad, że badania nad ustaleniem przyczyn autyzmu ciągle trwają, natomiast mimo ogromnego postępu w medycynie, póki co nie udało się jednoznacznie ich określid. Dostępna wiedza pozwala stwierdzid, iż mało prawdopodobny jest fakt, by przyczyna tego typu zaburzeo była taka sama u wszystkich chorych. 7 Objawy Zazwyczaj autyzm pojawia się w pierwszych trzech latach życia dziecka, jako rezultat zaburzenia neurologicznego. Według statystyk na autyzm choruje około 5-6 na osób. Co ciekawe autyzm występuje cztery razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Warto podkreślid, że jest to trzecie najczęściej spotykane upośledzenie rozwojowe, występujące częściej niż zespół Down a. Dzieci autystyczne w początkowej fazie swojego życia rozwijają się normalnie, natomiast z upływem czasu można zaobserwowad, że ich rozwój się zatrzymuje. 8 Dziecko sprawia wrażenie zupełnie nie zainteresowanego otaczającą go rzeczywistością, izoluje się. Wykonuje te same ruchy ciała np. kołysze się, macha ręką itp. Ma problem ze skupieniem uwagi, woli spędzad czas samo niż w grupie. Nie jest zainteresowane nawiązywaniem kontaktu z 5 Frith U., Autyzm Wyjaśnienie tajemnicy, s Tamże 7 8 Karpioska D., Deficyt teorii umysłu w autyzmie. Symptomy i uwarunkowania, s.3-5

6 rówieśnikami ani z osobami starszymi. Zazwyczaj przywiązuje się do jednej osoby. Mowa rozwija się słabo, a czasem w ogóle. Dzieci chore na autyzm mało się uśmiechają, unikają kontaktu wzrokowego, bywa że są nadpobudliwe lub otępione. Bardzo często pojawia się nadwrażliwośd na dotyk, bądź brak reakcji na ból. Zdarza się, że dzieci z takimi zaburzeniami wykazują skłonności do zachowao agresywnych lub do autoagresji. Zazwyczaj przywiązują się do jednego przedmiotu, na którym skupiają uwagę, analizują jego konstrukcję. Jednym z typowych zachowao dziecka autystycznego jest powtarzanie schematów, np. każdego poranka mówi te same zdania, ubiera się zgodnie ze schematem, porusza się po mieszkaniu tą samą drogą. Sprzeciw rutynie budzi niechęd, a czasem agresję. 9,10 Inteligencja i szczególne uzdolnienia osób autystycznych Inteligencja i szczególne uzdolnienia osób autystycznych zawsze budziły emocje. Z badao przeprowadzonych w Anglii na próbie siedmiolatków dotkniętych autyzmem wynika, że tylko 35% z nich charakteryzuje się IQ mniejszym niż 70 (upośledzenie umysłowe). Istnieją również źródła według których aż 75% dzieci z autyzmem jest upośledzonych umysłowo. Zazwyczaj osoby chorujące na autyzm są upośledzone w stopniu umiarkowanym, natomiast zdarza się, że wykazują ponadprzeciętne uzdolnienia. Zauważono, iż dzieci z autyzmem świetnie pracują z nauczycielem, który rozumie ich świat, potrafi delikatnie kierowad uczniem, jednocześnie pozwalając mu na naukę własnym trybem. Dowiedziono, iż w wielu przypadkach dzieci z autyzmem potrafią wykonao zlecone im zadania tak samo dobrze lub lepiej niż ich zdrowi rówieśnicy, za to często wykonują je w odmienny sposób. To samo dotyczy chociażby układania puzzli. Dzieci z autyzmem potrafią podad obszerne informacje na temat, który szczególnie je interesuje, bardzo często jest to jednak wiedza, którą nabyli podczas samodzielnej nauki i osobistych doświadczeo. Osoby autystyczne potrafią opanowad wiele informacji metodą pamięciową, lecz bez zrozumienia. Około 10% ludzi chorujących na autyzm, to osoby, które mimo niskiego ilorazu inteligencji są szczególnie utalentowane, bywają geniuszami m.in. w takich obszarach jak: poezja, nauka języków obcych, muzyka, rysunek, malarstwo itp. Są to tzw. zdolności wyspowe. Określa się ich jako Sawantów. Mimo wielu badao, naukowcy do tej pory nie potrafią wyjaśnid tych ponadprzeciętnych zachowao. Co ciekawe, te niezwykłe umiejętności 9 Pawlas K., : Autyzm- etiologia i objawy // Logopeda , [nr] 1, s

7 pojawiają się często bez wcześniejszej praktyki, pobierania lekcji, czy zgłębiania danego tematu. 11 W przypadku grupy osób chorych na autyzm od 5% do 15% to osoby szczególnie uzdolnione (wśród ludzi zdrowych występują podobne proporcje). Znane osoby u których stwierdzono zaburzenia autystyczne to np.: Albert Einstein, Izaak Newton, Stanley Kubrick, Lionel Messi, czy Susan Boyle. Funkcjonowanie społeczne i postrzeganie osób z autyzmem Osoby chore na autyzm mogą dobrze funkcjonowad w społeczeostwie, jednak należy pamiętad, aby nie oczekiwad od nich, by domyślali się uczud innych osób. Przy jasnym i klarownym sposobie komunikowania, można doprowadzid do dostosowania osób autystycznych do przestrzegania norm obowiązujących w danym społeczeostwie. Jest to proces wymagający czasu, cierpliwości i tolerancji środowiska, a także znajomości samego zagadnienia autyzmu. Szybkośd i stopieo dostosowania zależy oczywiście od stopnia autyzmu. Należy pamiętad, że mimo, iż osoby chore mogą dostosowad się do otoczenia, przestrzegad obowiązujących standardów i dobrze funkcjonowad w danym środowisku, to nie są w stanie przezwyciężyd niektórych ograniczeo, które wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania mózgu. Rolą i zadaniem społeczeostwa jest to, by byd wyrozumiałym i wspierad takie osoby. Niestety nadal wiele zdrowych osób nie wie i nie rozumie na czym polega autyzm. W najlepszym wypadku wykazują postawę obojętną w stosunku do osób chorych. Zdarzają się również reakcje negatywne, czego chore osoby niestety nie potrafią zrozumied. Boimy się tego, czego nie znamy. To właśnie niewiedza jest głównym powodem unikania kontaktu z osobami chorymi na autyzm. Kiedy nie wiemy jak się zachowad, wolimy unikad kłopotliwych spotkao. Dlatego poza formami wsparcia dla osób chorych bardzo ważne jest wdrażanie programów edukacyjnych dla osób zdrowych. 12 Leczenie i terapia Chod w dalszym ciągu autyzm pozostaje zagadnieniem tylko częściowo wyjaśnionym, powstało wiele metod terapii, których celem jest ułatwienie funkcjonowania w codziennym życiu osobom chorym. Niżej wymieniono zaledwie kilka z nich: 11 Frith U., Autyzm Wyjaśnienie tajemnicy, s Karpioska D., Deficyt teorii umysłu w autyzmie. Symptomy i uwarunkowania, s.6-8

8 Metoda behawioralna- zaleca się, by stosowad ją u dzieci, które nie ukooczyły jeszcze 3 roku życia. Celem tej terapii jest kształtowanie u dziecka wszelkich zachowao adaptacyjnych, które pozwolą mu na łatwiejsze i samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu. Terapia powinna odbywad się zarówno w specjalnych placówkach terapeutycznych, jak i w domu w wymiarze około 40 godzin tygodniowo. Holding- to forma terapii, w której chodzi o przełamanie barier w kontakcie fizycznym między matką a dzieckiem. Celem tej metody jest zbudowanie, wzmocnienie więzi między matką a dzieckiem przez zmuszenie do kontaktu fizycznego- przytulanie, głaskanie itp. Początkowo ta forma terapii może budzid dużą niechęd u dziecka. Metoda Opcji- istotą tej metody jest wejście rodziców w świat dziecka, obserwacja tego świata, następnie naśladowanie jego ruchów, gestów i nauka prawidłowych zachowao. Metoda W. Sherborne- metoda ta cechuje się rozwijaniem świadomości własnego ciała, poprawą sprawności ruchowej, a także uczy funkcjonowania w grupie. Dwiczenia powinny trwad około 30 minut. Hipoterapia- metoda terapii, w której wykorzystywane są konie. Dogoterapia- wykorzystywanie w terapii psów sprawia, że dzieci czują się bezpiecznie, są zrelaksowane, ułatwia to kontakty ze światem zewnętrznym i z innymi ludźmi. EEG Biofeedback- to metoda polegająca na treningu mózgu. Efektem stosowania tej metody jest poprawa koncentracji, lepsze panowania nad emocjami, lepsza koordynacja wzrokowo-ruchowa

9 Gazetka logopedyczno-pedagogiczna Co słyszysz? utrwalanie głosek szumiących w opozycji do syczących Utrwalanie głosek szumiących w opozycjach przysparza nie lada trudności. Kiedy dzieci dobrze opanują wymowę głosek szumiących, często używają ich wszędzie, gdzie się tylko da. Skarpetki są teraz szkarpetkami, a cytryna czytryną. Dlatego należy dwiczyd utrwalanie wymowy głosek szumiących w opozycji do głosek z pozostałych szeregów: syczącego i ciszącego. Podczas proponowanego tutaj dwiczenia,utrwalamy wymowę głosek szumiących w opozycji do głosek syczących. Do wykonania zadania przydadzą się nożyczki i klej. Dzieci wycinają etykiety ze słowami. Czytają lub powtarzają za dorosłym słowa zawarte na etykietach i przyklejają je w odpowiednim miejscu na stoliku z ilustracji. Następnie podkreślają kolorową kredką odpowiednie literki w słowach. Postad dziewczynki lub chłopca mogą oczywiście pokolorowad. Miłej zabawy! Kilka słów o wadach wymowy u dzieci Wszyscy, dorośli i dzieci, codzienne porozumiewamy się za pomocą mowy. Dlatego tak ważne jest, aby od najmłodszych lat zwracad na poprawna wymowę. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie głosek i wyrazów daje dziecku większą szanse na sukces szkolny pozwala uniknąd wielu niepotrzebnych stresów. Wadliwa wymowa w wieku szkolnym utrudnia dziecku start w szkole, dziecko może się stad obiektem kpin, drwin ze strony rówieśników. W wyniku tego zaburzeniu może ulec zachowanie dziecka. Prawidłowa wymowa ma również wpływ na procesy percepcyjne, w szczególności na naukę czytania i pisania. Można tego uniknąd, jeśli w porę rodzice zgłoszą się do logopedy, który zdiagnozuje problem i poprzez odpowiednią terapię nauczy dziecko poprawnie mówid. Jakie umiejętności językowe dziecko nabywa w poszczególnych etapach swojego rozwoju? Rok: dziecko wymawia co najmniej cztery wyrazy. Dwa lata: w mowie dziecka powinny byd proste zdania, np. Pana nie ma. Powinno też wypowiadad wszystkie samogłoski i większośd spółgłosek, oprócz: s z c dz sz ż cz dż, które zamienia na: ś ź d dź; r gazetka logopedyczno-pedagogiczna zastępuje na l lub j.

10 Trzy lata: w mowie dziecka pojawiają się pełne zdania, może wymawiad s z c dz zamiast sz ż cz dż. W takiej sytuacji nie należy na siłę poprawiad dziecka ani uczyd go na siłę wymowy dorosłego, ponieważ dziecko nie ma jeszcze wystarczająco sprawnych mięśni, aby te głoski wymówid. Jeśli w tym czasie dziecko nie mówi lub mówi bardzo niewyraźnie, niezbędna jest szybka pomoc specjalisty. Cztery lata: dziecko mówi płynnie zdaniami, ale ma prawo popełniad błędy językowe i gramatyczne. Powie np. Będę ziobaczał zamiast zobaczę. W ty wypadku należy czterolatka poprawiad, ale nie wytykad błędy tylko powtarzad po nim zdanie i wymawiad je w sposób prawidłowy. Pięd lat: dziecko popełnia coraz mniej błędów w mówieniu, ale dopiero pod koniec wieku przedszkolnego maluch powinien wymawiad słowa jak dorosły. Pięciolatek może jeszcze zastępowad głoski trudniejsze do wymówienia łatwiejszymi, może np. powiedzied lak zamiast rak. Jeśli dziecko ma wadę wymowy powinno jak najszybciej trafid do logopedy. W ten sposób dziecko najszybciej i najłatwiej pozbędzie się trudności. Im bardziej ta interwencja specjalisty się opóźni, tym bardziej zła artykulacja się utrwali. Gazetka logopedyczno-pedagogiczna Należy jednak pamiętad, że nie wszystkie dzieci rozwijają się w jednakowym tempie, mogą wystąpid pewne odstępstwa. Jeśli dziecko późno zaczęło mówid, to rozwój jego mowy będzie opóźniony. Jak rozpoznad, że dziecko ma problemy z mową? Należy zwrócid szczególną uwagę, czy nie pojawiają się niepokojące objawy: Nieprawidłowości w budowie narządów mowy (wada zgryzu, trudności w żuciu, odgryzaniu, niesymetrycznośd warg); Brak gaworzenia w odpowiednim czasie (jeśli nie pojawi się około 7 m-ca życia, to należy skontaktowad się z lekarzem i zbadad słuch dziecka); Niepokojącym objawem jest także zniekształcanie brzmienia wyrazów u dzieci powyżej 5 lat); Jak nie dopuścid do rozwoju wad wymowy u dzieci? 1.Należy zadbad o prawidłowy rozwój mięśni i stawów żuchwy odpowiedzialnych za mowę (np. w 2 r.ż. dziecko powinno już przejśd na pokarmy stałe karmienie łyżeczką, picie z kubka, picie przez rurkę powoduje powstanie odruchu żucia, dziecko zaczyna gryźd. Zbyt długie ssanie może zahamowad rozwój mięśni w jamie ustnej. gazetka logopedyczno-pedagogiczna 2.Po 2 r.ż. dziecko powinno gryźd jak najwięcej twardych, ciągnących się pokarmów mięso, marchewka, dwudniowa bułka. 3.Właściwy rozwój mowy zależy także od prawidłowego słuchu dziecka, dlatego od najwcześniejszych miesięcy życia należy do dziecka jak najwięcej mówid:

11 opowiadad o czynnościach, które się w danej chwili wykonuje, nazywad przedmioty. 4.Należy unikad mówienia w sposób przesadnie zdrobniały nawet do niemowląt. Dziecko słucha tego, co i jak mówią dorośli, z ich języka czerpie wzorzec, podświadomie koduje, jak brzmią poszczególne wyrazy i jak się je wymawia. 5.Istotne jest też pobudzanie analizatora słuchowego poprzez opowiadanie, czytanie bajek. W ten sposób kształtuje się pamięd słuchowa i uwaga słuchowa. Umożliwiają one zapamiętywanie zdao, fragmentów tekstów, słuchanie i czytanie ze zrozumieniem, koncentrowanie się na treści. Te umiejętności są bardzo przydatne w szkole. 6.Należy unikad długiego siedzenia przed telewizorem i komputerem: w takiej sytuacji częśd mózgu odpowiedzialna za słuch i mowę się rozleniwia. Tylko rozmowa z innymi uczy dziecko słuchad i prawidłowo mówid. 7.Dziecko musi się też wybiegad i wyszaled podczas zabaw ruchowych kształtuje się koordynacja wzrokowo - słuchowo-ruchowa. 8.Małe dziecko powinno się także wykrzyczed, czasem nawet popłakad: w ten sposób dwiczy aparat mowy, napina odpowiednie mięśnie. 9.W ramach dwiczenia narządów mowy należ też zachęcad dziecko do naśladowania odgłosów zwierząt: prychad, parskad, kląskad, cmokad, robid różne miny, dmuchad i w ten sposób np. przesuwad kartkę papieru, oblizywad wargi, podniebienie, robid z ust dzióbek, rozciągad usta w szerokim uśmiechu. Najczęstsze wady wymowy u dzieci: Seplenienie objawia się ono niewłaściwym wymawianiem głosek ś ź d dź. Jeśli dziecko w porę nie rozpocznie pracy z logopedą, zacznie seplenid przy s z c dz oraz sz ż cz dż. Mowa bezdźwięczna - dziecko ubezdźwięcznia głoski dźwięczne, np. zamiast woda mówi foda, szybek zamiast grzybek. Reranie kłopot z prawidłowym wymawianiem r, które dziecko zastępuje głoska l lub j (lowel, lak, jowej). Upraszczanie grup spółgłoskowych wyrzucanie trudnych dla dziecka głosek w wyrazie, np. zamiast przedszkole pseskole. Niepłynnośd mówienia, czyli jąkanie dziecko gazetka logopedyczno-pedagogiczna zacina się w czasie mówienia, powtarza grupę głosek (pa pa pa pani mówiła). Jeśli zaważą Paostwo jakieś nieprawidłowości w mowie dzieci, zachęcam do jak najszybszego skonsultowania się z logopedą. Skierowanie do logopedy wydaje lekarz pediatra. Wspólna praca logopedy, dziecka i rodziców są szansą na sukces dziecka nie tylko w szkole, ale w całym późniejszym życiu. Niektóre wady wymowy maja odbicie w pisaniu, czytaniu, dlatego nie wolno tego aspektu zaniedbad.

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!!

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! Mowa jest zwierciadłem duszy człowieka i trzeba o nią dbać... Prawidłowe kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

mgr Ewelina Gibowicz

mgr Ewelina Gibowicz mgr Ewelina Gibowicz * Zdolność do nabycia umiejętności posługiwania się mową jest WRODZONA * Warunek ujawnienia się tej zdolności: - WŁASNA AKTYWNOŚĆ DZIECKA - OTOCZENIE, KTÓRE POSŁUGUJE SIĘ JĘZYKIEM

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt

Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt z otoczeniem. Zanim jednak

Bardziej szczegółowo

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący.

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący. Program Logopedia - opis szczegółowy Pakiet LOGOPEDIA daje możliwość ciągłego monitorowania terapii, pozwala na bieżącą analizę stopnia zaburzenia płynności mowy i zindywidualizowanie procesu terapeutycznego.

Bardziej szczegółowo

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy Badania m.in. gotowości szkolnej sześciolatków* wskazują na potrzebę udzielania intensywnej pomocy logopedycznej około 60% dzieci. To ogromne wyzwanie dla terapeutów. Prawidłowy rozwój mowy dziecka jest

Bardziej szczegółowo

Najczęściej spotykane rodzaje wad wymowy u dzieci:

Najczęściej spotykane rodzaje wad wymowy u dzieci: Zaburzenia mowy to wszelkie odstępstwo od prawidłowej mowy, od normy przyjętej w danym języku. Zaburzenia mowy ujawniaj ą si ę w postaci : nieprawidłowej wymowy głosek wady wymowy opóźnionego rozwoju mowy

Bardziej szczegółowo

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej:

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: 1 1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: POZIOM OSIĄGNIĘĆ Wspaniały Bardzo dobry Dobry Wystarczający OCENA WYMAGANIA EDUKACYJNE WSPANIALE oznaczane literą A Wymagania dotyczą

Bardziej szczegółowo

Aby zrozumieć czym różni się autyzm od zespołu Aspergera (ZA), należy cofnąć się nieco w historii.

Aby zrozumieć czym różni się autyzm od zespołu Aspergera (ZA), należy cofnąć się nieco w historii. Autyzm a zespół Aspergera Aby zrozumieć czym różni się autyzm od zespołu Aspergera (ZA), należy cofnąć się nieco w historii. Dzieci z zaburzeniami rozwoju pojawiały się już w bardzo dawnych czasach, za

Bardziej szczegółowo

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy.

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. TERAPIA LOGOPEDYCZNA Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. Zajęcia odbywają się systematycznie, dostosowane są do możliwości psychofizycznych każdego ucznia. Terapia prowadzona jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych

Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych Rok szkolny 2010/2011 Cel badania Celem logopedycznego badania przesiewowego była ocena stanu wymowy uczniów podejmujących naukę

Bardziej szczegółowo

Wiosna logopedyczna Ilona Żyła. Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego

Wiosna logopedyczna Ilona Żyła. Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego Wiosna logopedyczna Ilona Żyła Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego Jak dzieci uczą się mówić? bocian chodził na długich czerwonych nogach i paplał po egipsku; nauczył się bowiem tego języka

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy

Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy 1. Zakres Badań Przesiewowych Słuchu, Wzroku i Mowy. Badania były przeprowadzana przy użyciu programów komputerowych w ramach programu Badań Przesiewowych

Bardziej szczegółowo

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE WIEK DZIECKA SŁYSZENIE I ROZUMIENIE NADAWANIE - MOWA 0 3 miesiąc życia Reaguje na głośne Wycisza się/śmieje, gdy do niego mówimy Przerywa płacz, gdy usłyszy głos Wzmaga/osłabia ssanie, gdy usłyszy 4 6

Bardziej szczegółowo

Autyzm. autyzm wczesnodziecięcy

Autyzm. autyzm wczesnodziecięcy Autyzm autyzm wczesnodziecięcy Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje

Bardziej szczegółowo

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Opracowała: mgr Agnieszka Sokółka Wstęp Umiejętność poprawnego mówienia jest w naszych czasach szczególnie ważna.

Bardziej szczegółowo

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz PRZYCZYNY TRUDNOŚCI W CZYTANIU obniŝenie poziomu inteligencji

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI KLASY I VI I. Ocenianie osiągnięć uczniów w zakresie języka kaszubskiego ma na celu : - zmierzenie wyników pracy ucznia, - ujawnienie jego osiągnięć i braków,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE Opracowała: Anna Ropicka Danuta Walicht-Wiśniewska 20.09.2013r.

Bardziej szczegółowo

KAMIENIE MILOWE ROZWOJU MOWY DZIECKA OD 0 DO 6 ROKU ŻYCIA

KAMIENIE MILOWE ROZWOJU MOWY DZIECKA OD 0 DO 6 ROKU ŻYCIA KAMIENIE MILOWE ROZWOJU MOWY DZIECKA OD 0 DO 6 ROKU ŻYCIA Każde dziecko jest unikalne, jedyne w swoim rodzaju. Jego rozwój przebiega w indywidualnym tempie. Poniższe zestawienie prezentuje rozwój mowy

Bardziej szczegółowo

Opóźniony rozwój mowy

Opóźniony rozwój mowy Opóźniony rozwój mowy Charakterystyka opóźnionego rozwoju mowy Rozwój mowy jest procesem fizjologicznym, charakteryzującym się osobliwymi zmianami ilościowymi i jakościowymi w zakresie możliwości użycia

Bardziej szczegółowo

Plan terapii logopedycznej. czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy?

Plan terapii logopedycznej. czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy? Plan terapii logopedycznej czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy? 1. Przygotowanie list imiennych dzieci w celu uzyskania zgody rodziców na udział ich dziecka w przesiewowych i

Bardziej szczegółowo

Autor: Kamila Kwiecień logopeda przedszkola

Autor: Kamila Kwiecień logopeda przedszkola Autor: Kamila Kwiecień logopeda przedszkola ROZWÓJ MOWY A DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA Wielkim osiągnięciem człowieka jest umiejętność porozumiewania się za pomocą języka werbalnego. Znakami tego języka są słowa

Bardziej szczegółowo

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku KROK 1: Zapisanie dziecka na wizytę logopedyczną: Na pierwszą wizytę/ konsultację logopedyczną należy zapisać dziecko w sekretariacie Poradni

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Plan prezentacji pytania: - Jak dzieci uczą się języka obcego? - Jak rodzic może uczyć języka obcego swoje dziecko? - Jak sprawić, aby dziecko polubiło

Bardziej szczegółowo

PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW

PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW WSPIERANIE ROZWOJU MOWY DZIECKA PODSTAWOWE ZASADY Karmienie piersią, czyli tzw. karmienie naturalne wspiera rozwój wszystkich narządów mowy (wargi, język,

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE PRZEZNACZONE SĄ DLA: Osób dorosłych wykazujących zaburzenia wymienione w art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego: Chorych

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

projektów oraz innych form aktywności. Wskazane jest, aby te decyzje były podejmowane wraz z uczniami, przy uwzględnieniu ich sugestii.

projektów oraz innych form aktywności. Wskazane jest, aby te decyzje były podejmowane wraz z uczniami, przy uwzględnieniu ich sugestii. Przedmiotowy system oceniania 132 PA Przedmiotowy system oceniania dla przedmiotu: język niemiecki, gimnazjum, poziom III.0 służy nauczycielom i uczniom do rozpoznania poziomu i postępów ucznia w opanowaniu

Bardziej szczegółowo

Autyzm podstawowe informacje

Autyzm podstawowe informacje Autyzm podstawowe informacje Wstęp...2 Czym jest autyzm?...3 Co jest przyczyną autyzmu?...3 Jakie są typowe objawy autyzmu?...4 Diagnoza i terapia...5 Edukacja osób z autyzmem...5 2 Wstęp Niepewność, zagubienie,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENY BIEŻĄCEJ DLA UCZNIÓW KLAS III ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ LUB DEFICYTAMI ROZWOJOWYMI

KRYTERIA OCENY BIEŻĄCEJ DLA UCZNIÓW KLAS III ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ LUB DEFICYTAMI ROZWOJOWYMI Załącznik nr 7 KRYTERIA OCENY BIEŻĄCEJ DLA UCZNIÓW KLAS III ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ LUB DEFICYTAMI ROZWOJOWYMI EDUKACJA POLONISTYCZNA SŁUCHANIE 6 p Zawsze słucha ze zrozumieniem złożonych

Bardziej szczegółowo

Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym

Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym Opracowała: mgr Anna Smardzewska Nauczyciel Przedszkola Samorządowego nr1 w Aleksandrowie Kuj. Wprowadzenie Wymowa dziecka jest przedmiotem badań różnych nauk i budzi

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU:

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: PROGRAM PRACY a1 Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Wiek przedszkolny dziecka jest okresem swoistej mowy dziecięcej. Charakteryzuje się on substytucją, uproszczeniami i seplenieniem.

Bardziej szczegółowo

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH CZYM JEST AUTYZM? Autyzm należy do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych, które zostały wyodrębnione spośród innych form zaburzeń

Bardziej szczegółowo

Komunikacja. Ewa Pisula Wydział Psychologii Uniwersytet Warszawski. Ewa.Pisula@psych.uw.edu.pl

Komunikacja. Ewa Pisula Wydział Psychologii Uniwersytet Warszawski. Ewa.Pisula@psych.uw.edu.pl Komunikacja Ewa Pisula Wydział Psychologii Uniwersytet Warszawski Ewa.Pisula@psych.uw.edu.pl Leo Kanner (1943) Osoby z autyzmem nie mówią lub też występuje u nich taki rodzaj mowy, który nie służy międzyosobowej

Bardziej szczegółowo

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu Dorota Kalinowska - psycholog Zespół Aspergera vs Autyzm Podobieństwa: Nieprawidłowości w zakresie interakcji społecznych; Stereotypowy, ograniczony repertuar

Bardziej szczegółowo

OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 UDZIELAMY POMOCY:

OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 UDZIELAMY POMOCY: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: Profilaktyki Diagnozy Terapii indywidualnej, grupowej, rodzin Doradztwa zawodowego Dzieciom i młodzieży

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA Cel studiów: Celem studiów jest przygotowanie słuchaczy do zawodu logopedy terapeuty z zakresu diagnozy, terapii mowy i wymowy pracującego z dziećmi, młodzieżą

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016

ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016 ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: mgr pedagog, koordynator zespołu mgr - pedagog mgr - pedagog mgr Magdalena Górniak-Grzyb - pedagog

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Harmonogram realizacji wsparcia od 0. 0. 20 r. do 5. 06. 20r. Umowa nr Działanie Podziałanie Beneficjent

Bardziej szczegółowo

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK Wczesna interwencja to zintegrowany system oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, których podmiotem

Bardziej szczegółowo

Kącik logopedyczny porady dla Rodziców

Kącik logopedyczny porady dla Rodziców Kącik logopedyczny porady dla Rodziców Przebieg prawidłowego rozwoju mowy dziecka 0-1 rok życia Dziecko głuży, czyli wydaje nieświadomie dźwięki podobne do samogłosek i spółgłosek. Głużenie występuje u

Bardziej szczegółowo

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa METODA TOMATISA Stymulacja audio psycho lingwistyczna Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa mgr Jolanta Kowalczyk Łokaj mgr Anna Kocięcka Zbylut mgr Małgorzata Lewandowska Prawa Tomatisa Głos człowieka

Bardziej szczegółowo

Co to jest dysleksja rozwojowa?

Co to jest dysleksja rozwojowa? Co to jest dysleksja rozwojowa? DYSLEKSJA ROZWOJOWA to nazwa całego zespołu trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, w uproszczeniu zwanego dysleksją. Określenie rozwojowa

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA W KLASACH I III. Język angielski

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA W KLASACH I III. Język angielski PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA W KLASACH I III Język angielski Nauczanie języka angielskiego w Szkole Podstawowej Nr 2 w Twardogórze odbywa się według,,program nauczania języka angielskiego do edukacji

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start. część I diagnoza pedagogiczna

Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start. część I diagnoza pedagogiczna Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start ul. 11 listopada 9a, 05-825 Grodzisk Maz. Zapobiegamy niepowodzeniom szkolnym część I diagnoza

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc?

Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Kompetencje językowe i komunikacyjne dzieci z autyzmem co oceniaćżeby dobrze pomóc? Prowadzenie i opracowanie: Katarzyna Siwek Węgrów, 15.11.2010r. Autyzm a funkcjonowanie językowe Zaburzenia porozumiewania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć logopedycznych

Scenariusz zajęć logopedycznych Scenariusz zajęć logopedycznych Rodzaj terapii: logopedyczna Czas trwania zajęć: 45 min. Etap kształcenia: szkoła podstawowa Klasa: I Forma pracy: indywidualna Diagnoza logopedyczna: Dziewczynka lat 7

Bardziej szczegółowo

Praktyczne zastosowanie Gimnastyki Mózgu.

Praktyczne zastosowanie Gimnastyki Mózgu. Praktyczne zastosowanie Gimnastyki Mózgu. Kinezjologia Edukacyjna, której twórcą jest dr Paul Dennison, jest metodą wspierania naturalnego rozwoju człowieka, bez względu na jego wiek, poprzez ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA DZIECI 5 LETNICH- JESIEŃ GRUPA,,MISIE

DIAGNOZA DZIECI 5 LETNICH- JESIEŃ GRUPA,,MISIE DIAGNOZA DZIECI 5 LETNICH- JESIEŃ GRUPA,,MISIE Przedmiotem pomiaru są umiejętności zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z grudnia 008r w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego

Bardziej szczegółowo

1. Czym jest mowa, jej składniki

1. Czym jest mowa, jej składniki ROLA MOWY W ŻYCIU I ROZWOJU DZIECKA Joanna Dąbrowska 1. Czym jest mowa, jej składniki 2. Czynniki warunkujące prawidłowy rozwój mowy 3. Etapy rozwoju mowy 4. Nieprawidłowości, wady wymowy 5. Wpływ wad

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III

Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Przedmiotowy system oceniania język angielski klasy I III Szkoła Podstawowa nr 12 im. Mariana Batki w Łodzi 1. Kryteria oceniania z języka angielskiego zostały opracowane zgodnie ze Statutem Szkoły oraz

Bardziej szczegółowo

Zespoły edukacyjno terapeutyczne są jedną z form organizacyjnych nauczania w Zespole Szkół Specjalnych Nr 2 w Lublińcu dla dzieci z

Zespoły edukacyjno terapeutyczne są jedną z form organizacyjnych nauczania w Zespole Szkół Specjalnych Nr 2 w Lublińcu dla dzieci z Zespoły edukacyjno terapeutyczne są jedną z form organizacyjnych nauczania w Zespole Szkół Specjalnych Nr 2 w Lublińcu dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

Bardziej szczegółowo

DZECI ZE SPEKTRUM AUTYZMU W SZKOLE INTEGRACYJNEJ NATALIA TRELA

DZECI ZE SPEKTRUM AUTYZMU W SZKOLE INTEGRACYJNEJ NATALIA TRELA DZECI ZE SPEKTRUM AUTYZMU W SZKOLE INTEGRACYJNEJ NATALIA TRELA Szkoła Podstawowa nr 6 Integracyjna Bielsko-Biała ORGANIZACJA NAUKI Każda klasa: 15 uczniów bez niepełnosprawności + 5 uczniów niepełnosprawnych:

Bardziej szczegółowo

OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO dla uczniów klasy I Zespołu Szkół w Rząsce Szkoła Podstawowa im. Wandy Rutkiewicz rok szkolny 2014/2015 nauczyciel mgr Romana Danak 1. Obowiązkowe

Bardziej szczegółowo

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej Nowelizacja rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół 29 maja 2014 r. Nowelizacja rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

Informator logopedyczny dla nauczycieli

Informator logopedyczny dla nauczycieli Informator logopedyczny dla nauczycieli Należy do dobrego wychowania dzieci, ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY WCZESNEGO WYKRYWANIA WAD ROZWOJOWYCH I REHABILITACJI DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH I ZAGROŻONYCH NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ. Warszawa, 6 grudzieo 2013 r.

PROGRAMY WCZESNEGO WYKRYWANIA WAD ROZWOJOWYCH I REHABILITACJI DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH I ZAGROŻONYCH NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ. Warszawa, 6 grudzieo 2013 r. Departament Matki i Dziecka PROGRAMY WCZESNEGO WYKRYWANIA WAD ROZWOJOWYCH I REHABILITACJI DZIECI NIEPEŁNOSPRAWNYCH I ZAGROŻONYCH NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ Warszawa, 6 grudzieo 2013 r. Ukierunkowanie programów

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen z języka angielskiego w klasach I - III:

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen z języka angielskiego w klasach I - III: Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych ocen z języka angielskiego w klasach I - III: Kryteria oceniania ogólne Wiadomości: środki językowe, fonetyka, ortografia Umiejętności PRACUJ

Bardziej szczegółowo

OSIĄGNIĘCIA W ROZWOJU MOWY CO MOŻNA ZROBIĆ DLA DZIECKA? JAKI OKRES? CZAS OKRES PRENATALNY OD POCZĘCIA DO URODZENIA DZIECKA

OSIĄGNIĘCIA W ROZWOJU MOWY CO MOŻNA ZROBIĆ DLA DZIECKA? JAKI OKRES? CZAS OKRES PRENATALNY OD POCZĘCIA DO URODZENIA DZIECKA Rozwój mowy dziecka JAKI OKRES? CZAS OSIĄGNIĘCIA W ROZWOJU MOWY CO MOŻNA ZROBIĆ DLA DZIECKA? Następuje rozwój czytaj dziecku krótkie mózgu, połączeń bajeczki, nerwowych u dziecka, Mama powinna dobrze OKRES

Bardziej szczegółowo

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO OCENIANIE Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie średniej ważonej z minimum 3 (przy 1 godzinie tygodniowo) lub 5 (przy 2 lub 3 godzinach tygodniowo)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO.

REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. REGULAMIN OCENIANIA UCZNIÓW KLAS I-III SP nr 36 W POZNANIU Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO. 1. W klasach I-III uczniowie są oceniani w sposób opisowy uwzględniający rozwój indywidualny ucznia i jest dostosowana

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA JĘZYK ANGIELSKI klasy I - III Opracowanie: Katarzyna Drożdżal Przedmiotowe zasady oceniania z języka angielskiego opracowano na podstawie: Statutu Szkoły Podstawowej im. Karola

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Podręcznik: Sarah M Howell i Lisa Kester-DodgsonTreetops 1, Oxford Univeristy Press. Nr dopuszczenia MEN:

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w terapii mowy dziecka

Rola rodziców w terapii mowy dziecka Rola rodziców w terapii mowy dziecka Począwszy od życia płodowego dziecko rejestruje dźwięki z otoczenia, najlepiej rozpoznaje głos matki. Już w pierwszym miesiącu życia noworodek krzykiem i płaczem sygnalizuje

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015 KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015 EDUKACJA POLONISTYCZNA PISANIE - dba o prawidłowy i bardzo staranny kształt liter i cyfr; - potrafi samodzielnie napisać kilka zdań na każdy temat,

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna 14-100 Ostróda, ul. Sportowa 1 tel.: 89 646 65 98

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna 14-100 Ostróda, ul. Sportowa 1 tel.: 89 646 65 98 Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna 14-100 Ostróda, ul. Sportowa 1 tel.: 89 646 65 98 mgr Kinga Prusinowska oligofrenopedagog, terapeuta behawioralny dr Monika Włodarczyk Dudka psycholog Ostróda 8 października

Bardziej szczegółowo

System oceniania z języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej

System oceniania z języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej System oceniania z języka angielskiego w klasach 1-3 szkoły podstawowej W klasach 1-3 praca uczniów na lekcjach języka angielskiego jest oceniana opisowo. Za wykonane zadania pisemne i ustne uczeń otrzymuje

Bardziej szczegółowo

Bibliotekarzu zaprzyjaźnij się z osobą z autyzmem. Renata Werpachowska Fundacja SYNAPSIS Aleksandra Sztajerwald Fundacja SYNAPSIS

Bibliotekarzu zaprzyjaźnij się z osobą z autyzmem. Renata Werpachowska Fundacja SYNAPSIS Aleksandra Sztajerwald Fundacja SYNAPSIS Bibliotekarzu zaprzyjaźnij się z osobą z autyzmem Renata Werpachowska Fundacja SYNAPSIS Aleksandra Sztajerwald Fundacja SYNAPSIS 1 Bibliotekarzu zaprzyjaźnij się z osobą z autyzmem Celem projektu jest

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW Z DYSLEKSJĄ ROZWOJOWĄ Opracowanie: Mgr Anna Borek Mgr Barbara Jakubiec Mgr Tomasz Padyjasek Spis treści: 1. Termin dysleksja. 2. Trudności

Bardziej szczegółowo

Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie

Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie Zajęcia z Dogoterapii w Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży w Krasnymstawie Co tydzień w naszej Świetlicy Wsparcia Dziennego dla Dzieci i Młodzieży Pani Małgorzata Jarocka prowadzi zajęcia

Bardziej szczegółowo

JAK ROZPOZNAĆ DZIECKO Z RYZYKA DYSLEKSJI?

JAK ROZPOZNAĆ DZIECKO Z RYZYKA DYSLEKSJI? JAK ROZPOZNAĆ DZIECKO Z RYZYKA DYSLEKSJI? Ryzyko dysleksji oznacza zagrożenie wystąpienia specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu. Terminu tego używa się wobec dzieci w wieku poniemowlęcym i przedszkolnym

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH IV - VI Ocena celująca: uczeń swobodnie operuje strukturami gramatycznymi określonymi w rozkładzie materiału z łatwością buduje spójne zdania proste i

Bardziej szczegółowo

Rozwój słuchu u dzieci.

Rozwój słuchu u dzieci. ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z j. angielskiego. Klasy I-III. Klasa I

Kryteria oceniania z j. angielskiego. Klasy I-III. Klasa I Kryteria oceniania z j. angielskiego Klasy I-III Klasa I W klasie I uczeń nabywa sprawności mówienia i rozumienia ze słuchu. 1) rozumienie prostych poleceń a) celujący : rozumie wszystkie polecenia używane

Bardziej szczegółowo

Ryzyko dysleksji i dysleksja rozwojowa u uczniów klas I-III. Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz

Ryzyko dysleksji i dysleksja rozwojowa u uczniów klas I-III. Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz Ryzyko dysleksji i dysleksja rozwojowa u uczniów klas I-III Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz PRZYCZYNY TRUDNOŚCI W CZYTANIU I PISANIU obniŝenie poziomu inteligencji zaniedbania dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK

SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK FORMULARZ ZGŁOSZENIOWY SZKOŁA DOBRYCH PRAKTYK TYTUŁ/NAZWA Dobrej praktyki Centrum Terapeutyczne przy Szkole Podstawowej Nr 4 z oddziałami integracyjnymi w Łukowie NAZWA SZKOŁY/PLACÓWKI Szkoła Podstawowa

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA ZDJĘCIOWA I OPIS DZIAŁAŃ DO ZAJĘĆ DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W PISANIU I CZYTANIU

PREZENTACJA ZDJĘCIOWA I OPIS DZIAŁAŃ DO ZAJĘĆ DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W PISANIU I CZYTANIU PREZENTACJA ZDJĘCIOWA I OPIS DZIAŁAŃ DO ZAJĘĆ DLA DZIECI Z TRUDNOŚCIAMI W PISANIU I CZYTANIU Każde dziecko na początku szkolnej edukacji powinno nauczyć się czytać i pisać. Jest to warunek niezbędny do

Bardziej szczegółowo

SP im. św. Maksymiliana Kolbego w Teresinie. Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I- III

SP im. św. Maksymiliana Kolbego w Teresinie. Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I- III SP im. św. Maksymiliana Kolbego w Teresinie Przedmiotowy system oceniania z języka angielskiego dla klas I- III 1. Oceny bieżące, śródroczne i roczne ustalane są wg WSO Szkoły Podstawowej w Teresinie.

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA POPULARYZACJI WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ, PEDAGOGICZNEJ I LOGOPEDYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015

TEMATYKA POPULARYZACJI WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ, PEDAGOGICZNEJ I LOGOPEDYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Lp. TEMATYKA POPULARYZACJI WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ, PEDAGOGICZNEJ I LOGOPEDYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Temat 1 "Dokąd po gimnazjum?" warsztaty aktywizujące do wyboru zawodu i szkoły ponadgimnazjalnej

Bardziej szczegółowo