GAZETKA LOGOPEDYCZNO- -PEDAGOGICZNA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GAZETKA LOGOPEDYCZNO- -PEDAGOGICZNA"

Transkrypt

1 GAZETKA LOGOPEDYCZNO- -PEDAGOGICZNA W tym numerze: Czym jest autyzm? Przyczyny autyzmu objawy autyzmu inteligencja i szczególne uzdolnienia osób autystycznych funkcjonowanie społeczne i postrzeganie osób z autyzmem leczenie i terapia Wady wymowy u dzieci umiejętności językowe dzieci w różnym wieku jak rozpoznad, że dziecko ma problemy z mową jak nie dopuścid do rozwoju wad wymowy u dzieci Redagują: H. Piernikowska E. Wojtulska Lubanie 2014 R. Możdżeo

2 Światu potrzeba umysłów różnego rodzaju" - to słowa autystycznej Temple Grandin, światowej sławy profesor zoologii, która dzięki sukcesom naukowym, jak i samoświadomej postawie, przyczyniła się w ogromnym stopniu do zmiany w społecznym rozumieniu i postrzeganiu autyzmu. Jej słowa to nie tylko postulat, by spojrzeć na zjawisko pod kątem odmienności, a nie jednostki chorobowej.

3 Czym jest autyzm? Chod zjawisko autyzmu i charakterystyczne dla niego zachowania były znane już w starożytności, to samo pojęcie autyzmu pojawiło się stosunkowo niedawno. Wprowadził je w 1912 roku szwajcarski psychiatra Eugen Bleuler, jednak dopiero w 1943 roku austriacki pediatra Leo Kanner opisał przypadki autyzmu dziecięcego. Jednocześnie zaliczył on autyzm do oddzielnej kategorii diagnostycznej. Kanner uważał, że autyzm jest zespołem chorobowym, którego głównym przejawem jest unikanie kontaktów społecznych, a także brak budowania więzi emocjonalnych i wycofywanie się z życia społecznego w głąb siebie. 1 Rok później Hans Asperger opisał łagodniejszą postad autyzmu (zespół Aspergera). Przez kolejne lata powstawało wiele modyfikacji definicji autyzmu. Wynikało to przede wszystkim z rozbieżności zdao co do przyczyn powstawania tego zespołu chorobowego. Obecnie Amerykaoskie Towarzystwo Autyzmu definiuje autyzm jako *...+ złożone upośledzenie rozwojowe, które typowo objawia się w pierwszych trzech latach życia i jest wynikiem zaburzenia neurologicznego wpływającego na rozwój w obszarach interakcji społecznej i zdolności komunikacyjnych. Zarówno dzieci jak i dorosłe osoby dotknięte autyzmem typowo przejawiają problemy w komunikacji werbalnej i niewerbalnej, interakcjach społecznych i zabawie." 2 W wyniku wieloletniej współpracy grupa międzynarodowych ekspertów uzgodniła następujące kryteria diagnozowania autyzmu: 1. Jakościowe zaburzenie interakcji społecznych w porównaniu z ogólnym poziomem rozwoju. Oznaki behawioralne polegają na słabym posługiwaniu się kontaktem wzrokowym i gestykulacją oraz na braku relacji osobistych. 2. Jakościowe zaburzenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej w porównaniu z ogólnym poziomem rozwoju. Oznaki behawioralne polegają na opóźnionym przyswajaniu języka lub na całkowitym braku mowy oraz na braku zróżnicowanych spontanicznych zabaw w udawanie. 1 Karpioska D., Deficyt teorii umysłu w autyzmie. Symptomy i uwarunkowania, s Tamże

4 3. Znacząco ograniczony repertuar aktywności i zainteresowao właściwych dla danego poziomu rozwoju. Oznaki behawioralne polegają na powtarzaniu lub na stereo typizacji ruchów, takich jak machanie rękami lub na nienaturalnie silnych czy też bardzo wąskich zainteresowaniach. 3 Aby jednoznacznie zdiagnozowad autyzm wszystkie wyżej wymienione punkty muszą występowad łącznie od wczesnego dzieciostwa. Przyczyny Mimo ogromnego postępu medycyny i wieloletnich badao przyczyny autyzmu do dziś nie zostały jednoznacznie określone. Teorie dotyczące przyczyn autyzmu można podzielid na dwie grupy: predyspozycje genetyczne oraz czynniki środowiskowe. W przypadku predyspozycji genetycznych naukowcy prowadzą szereg badao mających na celu znalezienie genu odpowiedzialnego za występowanie autyzmu. Często w takich badaniach biorą udział całe rodziny, w których występuje przypadek autyzmu. Zdarza się, że w danej rodzinie więcej niż jedno dziecko posiada tego typu zaburzenie. Do jednego z badao zaproszono 21 par bliźniąt, gdzie przynajmniej jedna osoba z pary miała zdiagnozowany autyzm. Badanie to miało określid stopieo zgodności, czy zdiagnozowany autyzm wystąpi u obu bliźniaków częściej, gdy są one monozygotyczne, czy dyzygotyczne. Okazało się, że zgodnośd wystąpiła w czterech z jedenastu par monozygotycznych natomiast w ogóle nie wystąpiła w parach dyzygotycznych. Takie i podobne badania pozwalają twierdzid, iż jedną z przyczyn autyzmu jest podłoże genetyczne, natomiast w dalszym ciągu nie wiadomo, który gen mógłby odpowiadad za tę chorobę. 4 Środowiskowe czynniki ryzyka należą do drugiej grupy badanych przyczyn. Teorie według których autyzm jest wyzwalany przez alergeny bądź toksyny obecne w pokarmach lub środowisku mają grupę zwolenników, natomiast nigdy nie zostały udowodnione. Wszystkie czynniki prowadzące do uszkodzenia mózgu we wczesnym rozwoju dziecka mogą zostad uznane za niegenetyczne przyczyny powstawania autyzmu. Niektórzy szukają przyczyn w chorobach wirusowych, które mogą wpłynąd na ośrodkowy układ nerwowy, co w efekcie 3 Frith U., Autyzm Wyjaśnienie tajemnicy, s Tamże

5 może doprowadzid do uszkodzenia mózgu. Badany jest wpływ m.in. takich wirusów jak: retrowirusy, wirus cytomegalii, czy wirus opryszczki. 5 W ostatnim czasie prowadzono publicznie wiele dyskusji, mających wyjaśnid, czy możliwe jest, aby niektóre szczepionki zwiększały ryzyko występowania autyzmu. Niestety pod wpływem tych dyskusji wielu rodziców zrezygnowało ze szczepienia swoich dzieci. Wpływ szczepionki na wystąpienie autyzmu absolutnie nie został potwierdzony, natomiast w wyniku rezygnacji ze szczepieo zauważono wzrost zachorowao na odrę, świnkę i różyczkę. Wielu naukowców i lekarzy uważa takie zachowania rodziców za bardzo niebezpieczne, gdyż nieprawdziwe i powielane legendy w sposób bezpośredni mogły przyczynid się do rezygnacji ze szczepieo i w efekcie przyczynid się do wystąpienia u dzieci poważnych konsekwencji zdrowotnych. Wyniki przeprowadzonych badao wykluczyły istnienie zależności między wzrostem liczby diagnozowanych przypadków autyzmu, a wprowadzeniem potrójnej szczepionki na świnkę, odrę i różyczkę. 6 Należy pamiętad, że badania nad ustaleniem przyczyn autyzmu ciągle trwają, natomiast mimo ogromnego postępu w medycynie, póki co nie udało się jednoznacznie ich określid. Dostępna wiedza pozwala stwierdzid, iż mało prawdopodobny jest fakt, by przyczyna tego typu zaburzeo była taka sama u wszystkich chorych. 7 Objawy Zazwyczaj autyzm pojawia się w pierwszych trzech latach życia dziecka, jako rezultat zaburzenia neurologicznego. Według statystyk na autyzm choruje około 5-6 na osób. Co ciekawe autyzm występuje cztery razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Warto podkreślid, że jest to trzecie najczęściej spotykane upośledzenie rozwojowe, występujące częściej niż zespół Down a. Dzieci autystyczne w początkowej fazie swojego życia rozwijają się normalnie, natomiast z upływem czasu można zaobserwowad, że ich rozwój się zatrzymuje. 8 Dziecko sprawia wrażenie zupełnie nie zainteresowanego otaczającą go rzeczywistością, izoluje się. Wykonuje te same ruchy ciała np. kołysze się, macha ręką itp. Ma problem ze skupieniem uwagi, woli spędzad czas samo niż w grupie. Nie jest zainteresowane nawiązywaniem kontaktu z 5 Frith U., Autyzm Wyjaśnienie tajemnicy, s Tamże 7 8 Karpioska D., Deficyt teorii umysłu w autyzmie. Symptomy i uwarunkowania, s.3-5

6 rówieśnikami ani z osobami starszymi. Zazwyczaj przywiązuje się do jednej osoby. Mowa rozwija się słabo, a czasem w ogóle. Dzieci chore na autyzm mało się uśmiechają, unikają kontaktu wzrokowego, bywa że są nadpobudliwe lub otępione. Bardzo często pojawia się nadwrażliwośd na dotyk, bądź brak reakcji na ból. Zdarza się, że dzieci z takimi zaburzeniami wykazują skłonności do zachowao agresywnych lub do autoagresji. Zazwyczaj przywiązują się do jednego przedmiotu, na którym skupiają uwagę, analizują jego konstrukcję. Jednym z typowych zachowao dziecka autystycznego jest powtarzanie schematów, np. każdego poranka mówi te same zdania, ubiera się zgodnie ze schematem, porusza się po mieszkaniu tą samą drogą. Sprzeciw rutynie budzi niechęd, a czasem agresję. 9,10 Inteligencja i szczególne uzdolnienia osób autystycznych Inteligencja i szczególne uzdolnienia osób autystycznych zawsze budziły emocje. Z badao przeprowadzonych w Anglii na próbie siedmiolatków dotkniętych autyzmem wynika, że tylko 35% z nich charakteryzuje się IQ mniejszym niż 70 (upośledzenie umysłowe). Istnieją również źródła według których aż 75% dzieci z autyzmem jest upośledzonych umysłowo. Zazwyczaj osoby chorujące na autyzm są upośledzone w stopniu umiarkowanym, natomiast zdarza się, że wykazują ponadprzeciętne uzdolnienia. Zauważono, iż dzieci z autyzmem świetnie pracują z nauczycielem, który rozumie ich świat, potrafi delikatnie kierowad uczniem, jednocześnie pozwalając mu na naukę własnym trybem. Dowiedziono, iż w wielu przypadkach dzieci z autyzmem potrafią wykonao zlecone im zadania tak samo dobrze lub lepiej niż ich zdrowi rówieśnicy, za to często wykonują je w odmienny sposób. To samo dotyczy chociażby układania puzzli. Dzieci z autyzmem potrafią podad obszerne informacje na temat, który szczególnie je interesuje, bardzo często jest to jednak wiedza, którą nabyli podczas samodzielnej nauki i osobistych doświadczeo. Osoby autystyczne potrafią opanowad wiele informacji metodą pamięciową, lecz bez zrozumienia. Około 10% ludzi chorujących na autyzm, to osoby, które mimo niskiego ilorazu inteligencji są szczególnie utalentowane, bywają geniuszami m.in. w takich obszarach jak: poezja, nauka języków obcych, muzyka, rysunek, malarstwo itp. Są to tzw. zdolności wyspowe. Określa się ich jako Sawantów. Mimo wielu badao, naukowcy do tej pory nie potrafią wyjaśnid tych ponadprzeciętnych zachowao. Co ciekawe, te niezwykłe umiejętności 9 Pawlas K., : Autyzm- etiologia i objawy // Logopeda , [nr] 1, s

7 pojawiają się często bez wcześniejszej praktyki, pobierania lekcji, czy zgłębiania danego tematu. 11 W przypadku grupy osób chorych na autyzm od 5% do 15% to osoby szczególnie uzdolnione (wśród ludzi zdrowych występują podobne proporcje). Znane osoby u których stwierdzono zaburzenia autystyczne to np.: Albert Einstein, Izaak Newton, Stanley Kubrick, Lionel Messi, czy Susan Boyle. Funkcjonowanie społeczne i postrzeganie osób z autyzmem Osoby chore na autyzm mogą dobrze funkcjonowad w społeczeostwie, jednak należy pamiętad, aby nie oczekiwad od nich, by domyślali się uczud innych osób. Przy jasnym i klarownym sposobie komunikowania, można doprowadzid do dostosowania osób autystycznych do przestrzegania norm obowiązujących w danym społeczeostwie. Jest to proces wymagający czasu, cierpliwości i tolerancji środowiska, a także znajomości samego zagadnienia autyzmu. Szybkośd i stopieo dostosowania zależy oczywiście od stopnia autyzmu. Należy pamiętad, że mimo, iż osoby chore mogą dostosowad się do otoczenia, przestrzegad obowiązujących standardów i dobrze funkcjonowad w danym środowisku, to nie są w stanie przezwyciężyd niektórych ograniczeo, które wynikają z nieprawidłowego funkcjonowania mózgu. Rolą i zadaniem społeczeostwa jest to, by byd wyrozumiałym i wspierad takie osoby. Niestety nadal wiele zdrowych osób nie wie i nie rozumie na czym polega autyzm. W najlepszym wypadku wykazują postawę obojętną w stosunku do osób chorych. Zdarzają się również reakcje negatywne, czego chore osoby niestety nie potrafią zrozumied. Boimy się tego, czego nie znamy. To właśnie niewiedza jest głównym powodem unikania kontaktu z osobami chorymi na autyzm. Kiedy nie wiemy jak się zachowad, wolimy unikad kłopotliwych spotkao. Dlatego poza formami wsparcia dla osób chorych bardzo ważne jest wdrażanie programów edukacyjnych dla osób zdrowych. 12 Leczenie i terapia Chod w dalszym ciągu autyzm pozostaje zagadnieniem tylko częściowo wyjaśnionym, powstało wiele metod terapii, których celem jest ułatwienie funkcjonowania w codziennym życiu osobom chorym. Niżej wymieniono zaledwie kilka z nich: 11 Frith U., Autyzm Wyjaśnienie tajemnicy, s Karpioska D., Deficyt teorii umysłu w autyzmie. Symptomy i uwarunkowania, s.6-8

8 Metoda behawioralna- zaleca się, by stosowad ją u dzieci, które nie ukooczyły jeszcze 3 roku życia. Celem tej terapii jest kształtowanie u dziecka wszelkich zachowao adaptacyjnych, które pozwolą mu na łatwiejsze i samodzielne funkcjonowanie w codziennym życiu. Terapia powinna odbywad się zarówno w specjalnych placówkach terapeutycznych, jak i w domu w wymiarze około 40 godzin tygodniowo. Holding- to forma terapii, w której chodzi o przełamanie barier w kontakcie fizycznym między matką a dzieckiem. Celem tej metody jest zbudowanie, wzmocnienie więzi między matką a dzieckiem przez zmuszenie do kontaktu fizycznego- przytulanie, głaskanie itp. Początkowo ta forma terapii może budzid dużą niechęd u dziecka. Metoda Opcji- istotą tej metody jest wejście rodziców w świat dziecka, obserwacja tego świata, następnie naśladowanie jego ruchów, gestów i nauka prawidłowych zachowao. Metoda W. Sherborne- metoda ta cechuje się rozwijaniem świadomości własnego ciała, poprawą sprawności ruchowej, a także uczy funkcjonowania w grupie. Dwiczenia powinny trwad około 30 minut. Hipoterapia- metoda terapii, w której wykorzystywane są konie. Dogoterapia- wykorzystywanie w terapii psów sprawia, że dzieci czują się bezpiecznie, są zrelaksowane, ułatwia to kontakty ze światem zewnętrznym i z innymi ludźmi. EEG Biofeedback- to metoda polegająca na treningu mózgu. Efektem stosowania tej metody jest poprawa koncentracji, lepsze panowania nad emocjami, lepsza koordynacja wzrokowo-ruchowa

9 Gazetka logopedyczno-pedagogiczna Co słyszysz? utrwalanie głosek szumiących w opozycji do syczących Utrwalanie głosek szumiących w opozycjach przysparza nie lada trudności. Kiedy dzieci dobrze opanują wymowę głosek szumiących, często używają ich wszędzie, gdzie się tylko da. Skarpetki są teraz szkarpetkami, a cytryna czytryną. Dlatego należy dwiczyd utrwalanie wymowy głosek szumiących w opozycji do głosek z pozostałych szeregów: syczącego i ciszącego. Podczas proponowanego tutaj dwiczenia,utrwalamy wymowę głosek szumiących w opozycji do głosek syczących. Do wykonania zadania przydadzą się nożyczki i klej. Dzieci wycinają etykiety ze słowami. Czytają lub powtarzają za dorosłym słowa zawarte na etykietach i przyklejają je w odpowiednim miejscu na stoliku z ilustracji. Następnie podkreślają kolorową kredką odpowiednie literki w słowach. Postad dziewczynki lub chłopca mogą oczywiście pokolorowad. Miłej zabawy! Kilka słów o wadach wymowy u dzieci Wszyscy, dorośli i dzieci, codzienne porozumiewamy się za pomocą mowy. Dlatego tak ważne jest, aby od najmłodszych lat zwracad na poprawna wymowę. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie głosek i wyrazów daje dziecku większą szanse na sukces szkolny pozwala uniknąd wielu niepotrzebnych stresów. Wadliwa wymowa w wieku szkolnym utrudnia dziecku start w szkole, dziecko może się stad obiektem kpin, drwin ze strony rówieśników. W wyniku tego zaburzeniu może ulec zachowanie dziecka. Prawidłowa wymowa ma również wpływ na procesy percepcyjne, w szczególności na naukę czytania i pisania. Można tego uniknąd, jeśli w porę rodzice zgłoszą się do logopedy, który zdiagnozuje problem i poprzez odpowiednią terapię nauczy dziecko poprawnie mówid. Jakie umiejętności językowe dziecko nabywa w poszczególnych etapach swojego rozwoju? Rok: dziecko wymawia co najmniej cztery wyrazy. Dwa lata: w mowie dziecka powinny byd proste zdania, np. Pana nie ma. Powinno też wypowiadad wszystkie samogłoski i większośd spółgłosek, oprócz: s z c dz sz ż cz dż, które zamienia na: ś ź d dź; r gazetka logopedyczno-pedagogiczna zastępuje na l lub j.

10 Trzy lata: w mowie dziecka pojawiają się pełne zdania, może wymawiad s z c dz zamiast sz ż cz dż. W takiej sytuacji nie należy na siłę poprawiad dziecka ani uczyd go na siłę wymowy dorosłego, ponieważ dziecko nie ma jeszcze wystarczająco sprawnych mięśni, aby te głoski wymówid. Jeśli w tym czasie dziecko nie mówi lub mówi bardzo niewyraźnie, niezbędna jest szybka pomoc specjalisty. Cztery lata: dziecko mówi płynnie zdaniami, ale ma prawo popełniad błędy językowe i gramatyczne. Powie np. Będę ziobaczał zamiast zobaczę. W ty wypadku należy czterolatka poprawiad, ale nie wytykad błędy tylko powtarzad po nim zdanie i wymawiad je w sposób prawidłowy. Pięd lat: dziecko popełnia coraz mniej błędów w mówieniu, ale dopiero pod koniec wieku przedszkolnego maluch powinien wymawiad słowa jak dorosły. Pięciolatek może jeszcze zastępowad głoski trudniejsze do wymówienia łatwiejszymi, może np. powiedzied lak zamiast rak. Jeśli dziecko ma wadę wymowy powinno jak najszybciej trafid do logopedy. W ten sposób dziecko najszybciej i najłatwiej pozbędzie się trudności. Im bardziej ta interwencja specjalisty się opóźni, tym bardziej zła artykulacja się utrwali. Gazetka logopedyczno-pedagogiczna Należy jednak pamiętad, że nie wszystkie dzieci rozwijają się w jednakowym tempie, mogą wystąpid pewne odstępstwa. Jeśli dziecko późno zaczęło mówid, to rozwój jego mowy będzie opóźniony. Jak rozpoznad, że dziecko ma problemy z mową? Należy zwrócid szczególną uwagę, czy nie pojawiają się niepokojące objawy: Nieprawidłowości w budowie narządów mowy (wada zgryzu, trudności w żuciu, odgryzaniu, niesymetrycznośd warg); Brak gaworzenia w odpowiednim czasie (jeśli nie pojawi się około 7 m-ca życia, to należy skontaktowad się z lekarzem i zbadad słuch dziecka); Niepokojącym objawem jest także zniekształcanie brzmienia wyrazów u dzieci powyżej 5 lat); Jak nie dopuścid do rozwoju wad wymowy u dzieci? 1.Należy zadbad o prawidłowy rozwój mięśni i stawów żuchwy odpowiedzialnych za mowę (np. w 2 r.ż. dziecko powinno już przejśd na pokarmy stałe karmienie łyżeczką, picie z kubka, picie przez rurkę powoduje powstanie odruchu żucia, dziecko zaczyna gryźd. Zbyt długie ssanie może zahamowad rozwój mięśni w jamie ustnej. gazetka logopedyczno-pedagogiczna 2.Po 2 r.ż. dziecko powinno gryźd jak najwięcej twardych, ciągnących się pokarmów mięso, marchewka, dwudniowa bułka. 3.Właściwy rozwój mowy zależy także od prawidłowego słuchu dziecka, dlatego od najwcześniejszych miesięcy życia należy do dziecka jak najwięcej mówid:

11 opowiadad o czynnościach, które się w danej chwili wykonuje, nazywad przedmioty. 4.Należy unikad mówienia w sposób przesadnie zdrobniały nawet do niemowląt. Dziecko słucha tego, co i jak mówią dorośli, z ich języka czerpie wzorzec, podświadomie koduje, jak brzmią poszczególne wyrazy i jak się je wymawia. 5.Istotne jest też pobudzanie analizatora słuchowego poprzez opowiadanie, czytanie bajek. W ten sposób kształtuje się pamięd słuchowa i uwaga słuchowa. Umożliwiają one zapamiętywanie zdao, fragmentów tekstów, słuchanie i czytanie ze zrozumieniem, koncentrowanie się na treści. Te umiejętności są bardzo przydatne w szkole. 6.Należy unikad długiego siedzenia przed telewizorem i komputerem: w takiej sytuacji częśd mózgu odpowiedzialna za słuch i mowę się rozleniwia. Tylko rozmowa z innymi uczy dziecko słuchad i prawidłowo mówid. 7.Dziecko musi się też wybiegad i wyszaled podczas zabaw ruchowych kształtuje się koordynacja wzrokowo - słuchowo-ruchowa. 8.Małe dziecko powinno się także wykrzyczed, czasem nawet popłakad: w ten sposób dwiczy aparat mowy, napina odpowiednie mięśnie. 9.W ramach dwiczenia narządów mowy należ też zachęcad dziecko do naśladowania odgłosów zwierząt: prychad, parskad, kląskad, cmokad, robid różne miny, dmuchad i w ten sposób np. przesuwad kartkę papieru, oblizywad wargi, podniebienie, robid z ust dzióbek, rozciągad usta w szerokim uśmiechu. Najczęstsze wady wymowy u dzieci: Seplenienie objawia się ono niewłaściwym wymawianiem głosek ś ź d dź. Jeśli dziecko w porę nie rozpocznie pracy z logopedą, zacznie seplenid przy s z c dz oraz sz ż cz dż. Mowa bezdźwięczna - dziecko ubezdźwięcznia głoski dźwięczne, np. zamiast woda mówi foda, szybek zamiast grzybek. Reranie kłopot z prawidłowym wymawianiem r, które dziecko zastępuje głoska l lub j (lowel, lak, jowej). Upraszczanie grup spółgłoskowych wyrzucanie trudnych dla dziecka głosek w wyrazie, np. zamiast przedszkole pseskole. Niepłynnośd mówienia, czyli jąkanie dziecko gazetka logopedyczno-pedagogiczna zacina się w czasie mówienia, powtarza grupę głosek (pa pa pa pani mówiła). Jeśli zaważą Paostwo jakieś nieprawidłowości w mowie dzieci, zachęcam do jak najszybszego skonsultowania się z logopedą. Skierowanie do logopedy wydaje lekarz pediatra. Wspólna praca logopedy, dziecka i rodziców są szansą na sukces dziecka nie tylko w szkole, ale w całym późniejszym życiu. Niektóre wady wymowy maja odbicie w pisaniu, czytaniu, dlatego nie wolno tego aspektu zaniedbad.

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

JAK WSPOMAGAĆ ROZWÓJ MOWY PRZEDSZKOLAKA

JAK WSPOMAGAĆ ROZWÓJ MOWY PRZEDSZKOLAKA JAK WSPOMAGAĆ ROZWÓJ MOWY PRZEDSZKOLAKA Kiedy należy skorzystać z porady Logopedy? Jak wspomagać rozwój dziecka? Wskazówki dla Rodziców Terapie wspomagające 1 Normą rozwojową jest, jeśli dziecko w wieku:

Bardziej szczegółowo

Pomoc logopedyczna dzieciom w wieku przedszkolnym jako profilaktyka niepowodzeń szkolnych. Autor: mgr Grażyna Wrzaszczak

Pomoc logopedyczna dzieciom w wieku przedszkolnym jako profilaktyka niepowodzeń szkolnych. Autor: mgr Grażyna Wrzaszczak Pomoc logopedyczna dzieciom w wieku przedszkolnym jako profilaktyka niepowodzeń szkolnych Autor: mgr Grażyna Wrzaszczak [...] przyszłość dziecka kształtuje się w przedszkolu. D.Elsenbroich, Co siedmiolatek

Bardziej szczegółowo

mgr Ewelina Gibowicz

mgr Ewelina Gibowicz mgr Ewelina Gibowicz * Zdolność do nabycia umiejętności posługiwania się mową jest WRODZONA * Warunek ujawnienia się tej zdolności: - WŁASNA AKTYWNOŚĆ DZIECKA - OTOCZENIE, KTÓRE POSŁUGUJE SIĘ JĘZYKIEM

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA

Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Zajęcia specjalistów TERAPIA LOGOPEDYCZNA Prawidłowy rozwój mowy uwarunkowany jest właściwym rozwojem intelektualnym, fizycznym i emocjonalnym. Opanowanie właściwej techniki mówienia, wyraziste wymawianie

Bardziej szczegółowo

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy

Eduterapeutica Logopedia do pracy z dziećmi wykazującymi zaburzenia rozwoju mowy Badania m.in. gotowości szkolnej sześciolatków* wskazują na potrzebę udzielania intensywnej pomocy logopedycznej około 60% dzieci. To ogromne wyzwanie dla terapeutów. Prawidłowy rozwój mowy dziecka jest

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!!

DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! DRODZY RODZICE! Znajdźcie czas! Słuchajcie z uwagą opowieści Dziecka, tak jak chcielibyście, Aby ono słuchało Was!!! Mowa jest zwierciadłem duszy człowieka i trzeba o nią dbać... Prawidłowe kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Mózg ludzki stanowi częśd ośrodkowego układu nerwowego. Jego główną funkcją jest sterowanie wszystkimi procesami zachodzącymi w organizmie.

Mózg ludzki stanowi częśd ośrodkowego układu nerwowego. Jego główną funkcją jest sterowanie wszystkimi procesami zachodzącymi w organizmie. Mózg ludzki stanowi częśd ośrodkowego układu nerwowego. Jego główną funkcją jest sterowanie wszystkimi procesami zachodzącymi w organizmie. Mózg nie jest symetryczny ani pod względem strukturalnym, ani

Bardziej szczegółowo

Organizacja terapii logopedycznej

Organizacja terapii logopedycznej Organizacja terapii logopedycznej w Szkole Podstawowej nr 1 w Dobrym Mieście 1. Rodzice wyrażają zgodę na przeprowadzenie przesiewowych badań logopedycznych ich dzieci na terenie placówki, składając podpis

Bardziej szczegółowo

Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt

Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt ETAPY ROZWOJU MOWY DZIECKA Posługiwanie się mową artykułowaną nie jest czynnością wrodzoną - umiejętność ta musi być nabywana na drodze społecznych uwarunkowań, poprzez kontakt z otoczeniem. Zanim jednak

Bardziej szczegółowo

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący.

Program Logopedia. - opis szczegółowy. Szereg ciszący. Program Logopedia - opis szczegółowy Pakiet LOGOPEDIA daje możliwość ciągłego monitorowania terapii, pozwala na bieżącą analizę stopnia zaburzenia płynności mowy i zindywidualizowanie procesu terapeutycznego.

Bardziej szczegółowo

Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych

Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych Wyniki przesiewowego badania logopedycznego u uczniów z klas pierwszych Rok szkolny 2010/2011 Cel badania Celem logopedycznego badania przesiewowego była ocena stanu wymowy uczniów podejmujących naukę

Bardziej szczegółowo

Aby zrozumieć czym różni się autyzm od zespołu Aspergera (ZA), należy cofnąć się nieco w historii.

Aby zrozumieć czym różni się autyzm od zespołu Aspergera (ZA), należy cofnąć się nieco w historii. Autyzm a zespół Aspergera Aby zrozumieć czym różni się autyzm od zespołu Aspergera (ZA), należy cofnąć się nieco w historii. Dzieci z zaburzeniami rozwoju pojawiały się już w bardzo dawnych czasach, za

Bardziej szczegółowo

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej:

1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: 1 1. W klasach 1-3 przyjmuje się następujące formy oceny bieżącej: POZIOM OSIĄGNIĘĆ Wspaniały Bardzo dobry Dobry Wystarczający OCENA WYMAGANIA EDUKACYJNE WSPANIALE oznaczane literą A Wymagania dotyczą

Bardziej szczegółowo

Najczęściej spotykane rodzaje wad wymowy u dzieci:

Najczęściej spotykane rodzaje wad wymowy u dzieci: Zaburzenia mowy to wszelkie odstępstwo od prawidłowej mowy, od normy przyjętej w danym języku. Zaburzenia mowy ujawniaj ą si ę w postaci : nieprawidłowej wymowy głosek wady wymowy opóźnionego rozwoju mowy

Bardziej szczegółowo

KĄCIK LOGOPEDYCZNY. Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej.

KĄCIK LOGOPEDYCZNY. Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej. KĄCIK LOGOPEDYCZNY Należy do dobrego wychowania dzieci ażeby dobrze wykształcić narzędzie mowy, ażeby dzieci nauczyć każde słowo doskonale, wyraźnie i często wymawiać. I to będzie pierwsza nauka, którą

Bardziej szczegółowo

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy.

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. TERAPIA LOGOPEDYCZNA Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. Zajęcia odbywają się systematycznie, dostosowane są do możliwości psychofizycznych każdego ucznia. Terapia prowadzona jest

Bardziej szczegółowo

Wiosna logopedyczna Ilona Żyła. Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego

Wiosna logopedyczna Ilona Żyła. Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego Wiosna logopedyczna Ilona Żyła Jak wspomagać rozwój mowy dziecka przedszkolnego Jak dzieci uczą się mówić? bocian chodził na długich czerwonych nogach i paplał po egipsku; nauczył się bowiem tego języka

Bardziej szczegółowo

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE

NADAWANIE - MOWA ROZUMIENIE WIEK DZIECKA SŁYSZENIE I ROZUMIENIE NADAWANIE - MOWA 0 3 miesiąc życia Reaguje na głośne Wycisza się/śmieje, gdy do niego mówimy Przerywa płacz, gdy usłyszy głos Wzmaga/osłabia ssanie, gdy usłyszy 4 6

Bardziej szczegółowo

Dokumenty elektroniczne CD-ROM

Dokumenty elektroniczne CD-ROM Dokumenty elektroniczne CD-ROM Sygnatura: Płk 116 Opracowany materiał zawiera 260 ćwiczeń z wyrazami oraz 70 fabularyzowanych ćwiczeń ze zdaniami. Jedna sesja ćwiczeń przewidziana jest na 20 minut pracy,

Bardziej szczegółowo

Wczesne rozpoznawanie trudności w nauce czytania i pisania ryzyko dysleksji. Przyczyny i skutki dysleksji rozwojowej.

Wczesne rozpoznawanie trudności w nauce czytania i pisania ryzyko dysleksji. Przyczyny i skutki dysleksji rozwojowej. Działania edukacyjno profilaktyczne na rzecz rodziców, nauczycieli i uczniów. Oferta Zespołu Poradni Psychologiczno Pedagogicznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2016/2017 Dla

Bardziej szczegółowo

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie

Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Program logopedyczny przedszkola Przyjaciół Książki dla dzieci 4,5 i 6 letnich Mówimy ładnie Opracowała: mgr Agnieszka Sokółka Wstęp Umiejętność poprawnego mówienia jest w naszych czasach szczególnie ważna.

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA JĘZYK KASZUBSKI KLASY I VI I. Ocenianie osiągnięć uczniów w zakresie języka kaszubskiego ma na celu : - zmierzenie wyników pracy ucznia, - ujawnienie jego osiągnięć i braków,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ

PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ W PUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ W KRZAKACH Cele ogólne planu pracy: artykulacji oraz ich koordynacji); nie umiejętności poprawnej artykulacji wszystkich głosek; Cele szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka PROGRAM TERAPII LOGOPEDYCZNEJ DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. JANA PAWŁA II W GŁOJSCACH NA ROK SZKOLNY 2015/2016 W RAMACH POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Opracowała : mgr Elżbieta Książkiewicz-Mroczka

Bardziej szczegółowo

Najczęściej spotykane wady wymowy

Najczęściej spotykane wady wymowy Najczęściej spotykane wady wymowy część 1 Opracowanie: mgr Judyta Wójcik - logopeda SYGMATYZM Sygmatyzm to kolokwialnie mówiąc seplenienie. Jest to rodzaj dyslalii polegający na nieprawidłowej artykulacji

Bardziej szczegółowo

KAMIENIE MILOWE ROZWOJU MOWY DZIECKA OD 0 DO 6 ROKU ŻYCIA

KAMIENIE MILOWE ROZWOJU MOWY DZIECKA OD 0 DO 6 ROKU ŻYCIA KAMIENIE MILOWE ROZWOJU MOWY DZIECKA OD 0 DO 6 ROKU ŻYCIA Każde dziecko jest unikalne, jedyne w swoim rodzaju. Jego rozwój przebiega w indywidualnym tempie. Poniższe zestawienie prezentuje rozwój mowy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy

Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy Sprawozdanie z przesiewowych badań słuchu i mowy 1. Zakres Badań Przesiewowych Słuchu, Wzroku i Mowy. Badania były przeprowadzana przy użyciu programów komputerowych w ramach programu Badań Przesiewowych

Bardziej szczegółowo

Plan terapii logopedycznej. czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy?

Plan terapii logopedycznej. czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy? Plan terapii logopedycznej czyli w jaki sposób dziecko w naszej szkole trafi do logopedy? 1. Przygotowanie list imiennych dzieci w celu uzyskania zgody rodziców na udział ich dziecka w przesiewowych i

Bardziej szczegółowo

Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania ryzyka dysleksji

Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania ryzyka dysleksji Przyczyny specyficznych trudności w nauce czytania i pisania ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania ryzyka dysleksji Dr Teresa Opolska Polskie Towarzystwo Dysleksji Fakty i kontrowersje wokół dysleksji

Bardziej szczegółowo

Czy mój sześciolatek/siedmiolatek jest gotowy by przekroczyć próg szkoły, by stawić czoła nowym wyzwaniom? Czy będzie potrafił podporządkować się

Czy mój sześciolatek/siedmiolatek jest gotowy by przekroczyć próg szkoły, by stawić czoła nowym wyzwaniom? Czy będzie potrafił podporządkować się NOWA RZECZYWISTOŚĆ Czy mój sześciolatek/siedmiolatek jest gotowy by przekroczyć próg szkoły, by stawić czoła nowym wyzwaniom? Czy będzie potrafił podporządkować się szkolnej dyscyplinie? Czy wejdzie w

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka

Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka Osiągnięcia edukacyjne dla dzieci z oddziału przedszkolnego na rok szkolny 2014/2015 Oczekiwane efekty aktywności społecznej dziecka podaje swoje dane osobowe swobodnie wypowiada się na temat swojej rodziny

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO I ETAP EDUKACYJNY- KLASY I-III WYMAGANIA DLA UCZNIA KOŃCZĄCEGO KLASĘ PIERWSZĄ SZKOŁY PODSTAWOWEJ ( ZGODNIE Z NOWĄ PODSTAWĄPROGRAMOWĄ) Uczeń kończący

Bardziej szczegółowo

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu dysleksja, dysortografia i dysgrafia u uczniów klas IV-VI Opracowanie: prof. zw. dr hab. Marta Bogdanowicz PRZYCZYNY TRUDNOŚCI W CZYTANIU obniŝenie poziomu inteligencji

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego. w Szkole Podstawowej dla klasy 1-3

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego. w Szkole Podstawowej dla klasy 1-3 Wymagania edukacyjne z języka angielskiego w Szkole Podstawowej dla klasy 1-3 Przedmiotowy system oceniania jest zgodny z wymaganiami stawianymi przez: Nową Podstawę Programową, Wewnątrzszkolny System

Bardziej szczegółowo

Autyzm. autyzm wczesnodziecięcy

Autyzm. autyzm wczesnodziecięcy Autyzm autyzm wczesnodziecięcy Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Różne ścieżki edukacyjne dzieci ze spektrum autyzmu

Różne ścieżki edukacyjne dzieci ze spektrum autyzmu Różne ścieżki edukacyjne dzieci ze spektrum autyzmu B E A T A B L O K, Z O F I A B R Z E S K A S O R W D L A D Z I E C I I M Ł O D Z I E Ż Y Z A U T Y Z M E M W G D A Ń S K U S T O W A R Z Y S Z E N I

Bardziej szczegółowo

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców

Przedszkolak u progu szkoły. Informacja dla rodziców Przedszkolak u progu szkoły Informacja dla rodziców Dobry start w szkole jest niezwykle ważny dla rozwoju dziecka. Jeśli jest ono psychicznie i fizycznie gotowe do podjęcia nauki, bez trudu i z radością

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI

SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE DLA DZIECI SPECJALISTYCZNE USŁUGI OPIEKUŃCZE PRZEZNACZONE SĄ DLA: Osób dorosłych wykazujących zaburzenia wymienione w art. 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego: Chorych

Bardziej szczegółowo

Rozwój mowy dziecka OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA.

Rozwój mowy dziecka OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA. Rozwój mowy dziecka OKRES ZDANIA - OD 2 DO 3 ROKU ŻYCIA. Między 2 a 3 rokiem życia następuje rozkwit mowy dziecka. Dziecko zaczyna budować zdania, początkowo są to zdania proste, które są złożone z dwóch,

Bardziej szczegółowo

Autor: Kamila Kwiecień logopeda przedszkola

Autor: Kamila Kwiecień logopeda przedszkola Autor: Kamila Kwiecień logopeda przedszkola ROZWÓJ MOWY A DOJRZAŁOŚĆ SZKOLNA Wielkim osiągnięciem człowieka jest umiejętność porozumiewania się za pomocą języka werbalnego. Znakami tego języka są słowa

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE SZKOŁA PODSTAWOWA W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w klasie 2 Szkoły Podstawowej str. 1 Wymagania

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 6 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W ZIELONEJ GÓRZE Opracowała: Anna Ropicka Danuta Walicht-Wiśniewska 20.09.2013r.

Bardziej szczegółowo

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka Krajowe Towarzystwo Autyzmu Oddział w Szczecinie Dzienny Ośrodek Terapeutyczno Edukacyjny dla Osób z Autyzmem w Szczecinie Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka Jeżeli twoje dziecko po 2 roku życia: nie

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASA 1

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASA 1 PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KLASA 1 Obszary oceniania: słuchanie, mówienie, pisanie (przepisywanie) znajomość słownictwa, Sposób oceniania: Uczniowie oceniani są na podstawie obserwacji

Bardziej szczegółowo

Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej.

Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej. Praktyczny przewodnik logopedyczny, czyli co trzeba wiedzieć o diagnozie i terapii logopedycznej. 1. Kto to jest logopeda? Logopeda jest specjalistą, który może: Nauczyć Twoje dziecko prawidłowo wymawiać

Bardziej szczegółowo

Jak rozwija się mowa u dzieci w wieku przedszkolnym?

Jak rozwija się mowa u dzieci w wieku przedszkolnym? Jak rozwija się mowa u dzieci w wieku przedszkolnym? Porozumiewanie się językowe, słowne, możliwe jest za sprawą mowy, która odgrywa istotną rolę w społecznych kontaktach człowieka z innymi ludźmi. Poprzez

Bardziej szczegółowo

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku

Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku Pierwsza wizyta u logopedy Standardy postępowania krok po kroku KROK 1: Zapisanie dziecka na wizytę logopedyczną: Na pierwszą wizytę/ konsultację logopedyczną należy zapisać dziecko w sekretariacie Poradni

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU:

PROGRAM PRACY Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: PROGRAM PRACY a1 Z UCZNIEM/UCZENNICĄ NA ZAJĘCIACH Z TERAPII LOGOPEDYCZNEJ NOWA JAKOŚĆ EDUKACJI W PYSKOWICACH REALIZOWANY W RAMACH PROJEKTU: WYRÓWNYWANIA SZANS EDUKACYJNYCH UCZNIÓW Z GRUP O UTRUDNIONYM

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ MOWY DZIECKA. Rozwój mowy można podzielić na cztery okresy:

ROZWÓJ MOWY DZIECKA. Rozwój mowy można podzielić na cztery okresy: ROZWÓJ MOWY DZIECKA Drodzy Rodzice, oceniając stopień rozwoju mowy dziecka musicie pamiętać, że nie przebiega on u wszystkich dzieci jednakowo. U jednych szybciej, u innych znacznie wolniej. Dlatego, nie

Bardziej szczegółowo

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej

Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Uczenie się języka obcego przez dzieci Monika Madej Plan prezentacji pytania: - Jak dzieci uczą się języka obcego? - Jak rodzic może uczyć języka obcego swoje dziecko? - Jak sprawić, aby dziecko polubiło

Bardziej szczegółowo

PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW

PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW PORADNIK PROFILAKTYKI LOGOPEDYCZNEJ DLA RODZICÓW WSPIERANIE ROZWOJU MOWY DZIECKA PODSTAWOWE ZASADY Karmienie piersią, czyli tzw. karmienie naturalne wspiera rozwój wszystkich narządów mowy (wargi, język,

Bardziej szczegółowo

systematyczne nauczanie

systematyczne nauczanie dojrzałość Osiągnięcie przez dziecko takiego poziomu rozwoju fizycznego, psychicznego i społecznego, który czyni je wrażliwym i podatnym na systematyczne nauczanie i wychowanie; harmonijne współgranie

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENY BIEŻĄCEJ DLA UCZNIÓW KLAS III ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ LUB DEFICYTAMI ROZWOJOWYMI

KRYTERIA OCENY BIEŻĄCEJ DLA UCZNIÓW KLAS III ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ LUB DEFICYTAMI ROZWOJOWYMI Załącznik nr 7 KRYTERIA OCENY BIEŻĄCEJ DLA UCZNIÓW KLAS III ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ LUB DEFICYTAMI ROZWOJOWYMI EDUKACJA POLONISTYCZNA SŁUCHANIE 6 p Zawsze słucha ze zrozumieniem złożonych

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO. Opracowanie: Hanna Kubicka, Patrycja Augustyniak

PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO. Opracowanie: Hanna Kubicka, Patrycja Augustyniak PODSTAWA PROGRAMOWA WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO Opracowanie: Hanna Kubicka, Patrycja Augustyniak Podstawa programowa to w polskim prawie oświatowym obowiązkowy na danym etapie edukacyjnym zestaw treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym

Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Zabawy i ćwiczenia wspomagające rozwój mowy dziecka w wieku przedszkolnym Wiek przedszkolny dziecka jest okresem swoistej mowy dziecięcej. Charakteryzuje się on substytucją, uproszczeniami i seplenieniem.

Bardziej szczegółowo

Zespoły edukacyjno terapeutyczne są jedną z form organizacyjnych nauczania w Zespole Szkół Specjalnych Nr 2 w Lublińcu dla dzieci z

Zespoły edukacyjno terapeutyczne są jedną z form organizacyjnych nauczania w Zespole Szkół Specjalnych Nr 2 w Lublińcu dla dzieci z Zespoły edukacyjno terapeutyczne są jedną z form organizacyjnych nauczania w Zespole Szkół Specjalnych Nr 2 w Lublińcu dla dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym,

Bardziej szczegółowo

Opóźniony rozwój mowy

Opóźniony rozwój mowy Opóźniony rozwój mowy Charakterystyka opóźnionego rozwoju mowy Rozwój mowy jest procesem fizjologicznym, charakteryzującym się osobliwymi zmianami ilościowymi i jakościowymi w zakresie możliwości użycia

Bardziej szczegółowo

Autyzm podstawowe informacje

Autyzm podstawowe informacje Autyzm podstawowe informacje Wstęp...2 Czym jest autyzm?...3 Co jest przyczyną autyzmu?...3 Jakie są typowe objawy autyzmu?...4 Diagnoza i terapia...5 Edukacja osób z autyzmem...5 2 Wstęp Niepewność, zagubienie,

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka angielskiego w klasie 4 szkoły podstawowej

Kryteria oceniania z języka angielskiego w klasie 4 szkoły podstawowej Kryteria oceniania z języka angielskiego w klasie 4 szkoły podstawowej I Kryteria ogólne System oceniania wiedzy i umiejętności uczniów jest dwojaki: formalny i nieformalny: system formalny: na podstawie

Bardziej szczegółowo

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców

Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców Percepcja wzrokowa jest zdolnością do rozpoznawania i rozróżniania bodźców wzrokowych a także do ich interpretowania przez odniesienie do poprzednich doświadczeń. Nie jest wyłącznie zdolnością do dokładnego

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III SZKOŁY PODSTAWOWEJ Pod koniec trzeciej klasy od każdego ucznia oczekuje się spełnienia następujących wymagań w obszarze edukacji językowej:

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA WERBALNA IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA DATA ZAPISU WIEK ŻYCIA DZIEŃ MIESIĄC ROK DATA URODZENIA OSOBA WYPEŁNIAJĄCA:

KOMUNIKACJA WERBALNA IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA DATA ZAPISU WIEK ŻYCIA DZIEŃ MIESIĄC ROK DATA URODZENIA OSOBA WYPEŁNIAJĄCA: IMIĘ I NAZWISKO DZIECKA DATA URODZENIA OSOBA WYPEŁNIAJĄCA: WIEK ŻYCIA DATA ZAPISU DZIEŃ MIESIĄC ROK KOMUNIKACJA WERBALNA Lp. TAK NIE CZASAMI UWAGI Warunki, aby rozwinęła się mowa, wyraża: ------- -----------

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016

ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016 ZESPÓŁ DS. DZIECKA Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej nr 3 na rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: mgr pedagog, koordynator zespołu mgr - pedagog mgr - pedagog mgr Magdalena Górniak-Grzyb - pedagog

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III

SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ EDUKACYJNYCH Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLAS I-III I. Sposób oceniania Uczniowie oceniani są na podstawie obserwacji nauczyciela prowadzonych cały rok szkolny w następujących

Bardziej szczegółowo

projektów oraz innych form aktywności. Wskazane jest, aby te decyzje były podejmowane wraz z uczniami, przy uwzględnieniu ich sugestii.

projektów oraz innych form aktywności. Wskazane jest, aby te decyzje były podejmowane wraz z uczniami, przy uwzględnieniu ich sugestii. Przedmiotowy system oceniania 132 PA Przedmiotowy system oceniania dla przedmiotu: język niemiecki, gimnazjum, poziom III.0 służy nauczycielom i uczniom do rozpoznania poziomu i postępów ucznia w opanowaniu

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Harmonogram realizacji wsparcia od 0. 0. 20 r. do 5. 06. 20r. Umowa nr Działanie Podziałanie Beneficjent

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA z języka angielskiego W KLASACH 1-3

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA z języka angielskiego W KLASACH 1-3 PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA z języka angielskiego W KLASACH 1-3 KLASA I W klasach I na 6 punktów uczeń powinien: - pracować systematycznie oraz z dużym zaangażowaniem na każdej lekcji i w domu, - wykazywać

Bardziej szczegółowo

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK Wczesna interwencja to zintegrowany system oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, których podmiotem

Bardziej szczegółowo

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH

METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH METODY AKTYWIZUJĄCE W PRACY Z DZIECKIEM Z AUTYZMEM I Z KLAS MŁODSZYCH CZYM JEST AUTYZM? Autyzm należy do grupy całościowych zaburzeń rozwojowych, które zostały wyodrębnione spośród innych form zaburzeń

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA POPULARYZACJI WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ, PEDAGOGICZNEJ I LOGOPEDYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015

TEMATYKA POPULARYZACJI WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ, PEDAGOGICZNEJ I LOGOPEDYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Lp. TEMATYKA POPULARYZACJI WIEDZY PSYCHOLOGICZNEJ, PEDAGOGICZNEJ I LOGOPEDYCZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Temat 1 "Dokąd po gimnazjum?" warsztaty aktywizujące do wyboru zawodu i szkoły ponadgimnazjalnej

Bardziej szczegółowo

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog

Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu. Dorota Kalinowska - psycholog Dziecko z zespołem Aspergera w przedszkolu Dorota Kalinowska - psycholog Zespół Aspergera vs Autyzm Podobieństwa: Nieprawidłowości w zakresie interakcji społecznych; Stereotypowy, ograniczony repertuar

Bardziej szczegółowo

Infantylny autyzm. prof. MUDr. Ivo Paclt, CSc.

Infantylny autyzm. prof. MUDr. Ivo Paclt, CSc. Infantylny autyzm prof. MUDr. Ivo Paclt, CSc. Infantilny autyzm Podstawowy symptom: niezdolność do ukazywania przyjacielskiej mimiki, unikanie kontaktu wzrokowego, zaburzenia komunikacji społecznej, dziwne

Bardziej szczegółowo

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa METODA TOMATISA Stymulacja audio psycho lingwistyczna Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa mgr Jolanta Kowalczyk Łokaj mgr Anna Kocięcka Zbylut mgr Małgorzata Lewandowska Prawa Tomatisa Głos człowieka

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 UDZIELAMY POMOCY:

OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 UDZIELAMY POMOCY: OFERTA POMOCY PSYCHOLOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ NA ROK SZKOLNY 2014/2015 OFERUJEMY POMOC W ZAKRESIE: Profilaktyki Diagnozy Terapii indywidualnej, grupowej, rodzin Doradztwa zawodowego Dzieciom i młodzieży

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA W KLASACH I III. Język angielski

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA W KLASACH I III. Język angielski PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA W KLASACH I III Język angielski Nauczanie języka angielskiego w Szkole Podstawowej Nr 2 w Twardogórze odbywa się według,,program nauczania języka angielskiego do edukacji

Bardziej szczegółowo

Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym

Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym Wymowa u dzieci w wieku przedszkolnym Opracowała: mgr Anna Smardzewska Nauczyciel Przedszkola Samorządowego nr1 w Aleksandrowie Kuj. Wprowadzenie Wymowa dziecka jest przedmiotem badań różnych nauk i budzi

Bardziej szczegółowo

OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO OSIĄGNIĘCIA EDUKACYJNE DO ZAJĘĆ Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO dla uczniów klasy I Zespołu Szkół w Rząsce Szkoła Podstawowa im. Wandy Rutkiewicz rok szkolny 2014/2015 nauczyciel mgr Romana Danak 1. Obowiązkowe

Bardziej szczegółowo

Co to jest dysleksja rozwojowa?

Co to jest dysleksja rozwojowa? Co to jest dysleksja rozwojowa? DYSLEKSJA ROZWOJOWA to nazwa całego zespołu trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym, w uproszczeniu zwanego dysleksją. Określenie rozwojowa

Bardziej szczegółowo

Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start. część I diagnoza pedagogiczna

Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start. część I diagnoza pedagogiczna Wyniki badań przesiewowych autorskiego projektu terapeutów Gabinetu Edukacyjno Terapeutycznego Dobry Start ul. 11 listopada 9a, 05-825 Grodzisk Maz. Zapobiegamy niepowodzeniom szkolnym część I diagnoza

Bardziej szczegółowo

1. Czym jest mowa, jej składniki

1. Czym jest mowa, jej składniki ROLA MOWY W ŻYCIU I ROZWOJU DZIECKA Joanna Dąbrowska 1. Czym jest mowa, jej składniki 2. Czynniki warunkujące prawidłowy rozwój mowy 3. Etapy rozwoju mowy 4. Nieprawidłowości, wady wymowy 5. Wpływ wad

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA Cel studiów: Celem studiów jest przygotowanie słuchaczy do zawodu logopedy terapeuty z zakresu diagnozy, terapii mowy i wymowy pracującego z dziećmi, młodzieżą

Bardziej szczegółowo

DZECI ZE SPEKTRUM AUTYZMU W SZKOLE INTEGRACYJNEJ NATALIA TRELA

DZECI ZE SPEKTRUM AUTYZMU W SZKOLE INTEGRACYJNEJ NATALIA TRELA DZECI ZE SPEKTRUM AUTYZMU W SZKOLE INTEGRACYJNEJ NATALIA TRELA Szkoła Podstawowa nr 6 Integracyjna Bielsko-Biała ORGANIZACJA NAUKI Każda klasa: 15 uczniów bez niepełnosprawności + 5 uczniów niepełnosprawnych:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera

Przeznaczenie metody Metoda Integracji Sensorycznej jest wykorzystywana w pracy z dziećmi: z autyzmem z Zespołem Aspergera Metoda Integracji Sensorycznej (SI) jest to nowoczesna i bardzo skuteczna forma diagnozy i terapii dzieci. Integracja Sensoryczna opiera się na neurofizjologicznych podstawach klinicznej obserwacji i standaryzowanych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE ORAZ KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASIE I SZKOŁY PODSTAWOWEJ Podręcznik: Sarah M Howell i Lisa Kester-DodgsonTreetops 1, Oxford Univeristy Press. Nr dopuszczenia MEN:

Bardziej szczegółowo