numer 1/2010 Biznes + Nauka = Klaster EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "numer 1/2010 Biznes + Nauka = Klaster EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO"

Transkrypt

1 numer 1/2010 Biznes + Nauka = Klaster EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO FUNDUSZE EUROPEJSKIE DLA ROZWOJU POLSKI WSCHODNIEJ Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej

2 Spis treści 4 Inicjatywy klastrowe szansą na rozwój Polski Wschodniej 5 K jak Klaster. K jak korzyści 8 Okiem Posła 12 Klastry w kierunku konkurencyjności i rozwoju 15 Celem jest rozwój 17 Biznes + Nauka = Klaster 20 Dodatni wynik wspólnego działania 23 Potencjał ponadregionalny Marszałkowie Województw Polski Wschodniej o BiznesKlastrze 31 My, czyli kto? 69 Jak dobrze zaprojektować dotację? 71 Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej 72 Nasza innowacyjna gospodarka 76 Harmonogram PO IG 78 Zainwestować w innowacje 81 Harmonogram PO IŚ 82 Leksykon dotacji 2

3 Oda do klastra Gdyby ktoś kiedyś gdzieś wpadł na pomysł ogłoszenia konkursu na Odę do Klastra, mam już swojego faworyta i pewnego kandydata do tego tytułu. To niezapomniana i niezmiennie wpadająca w ucho kolejnym pokoleniom pieśń Kabaretu Starszych Panów Jeżeli kochać to nie indywidualnie. Tekst tej piosenki jedynie przy odrobinie dobrej woli można potraktować jako doskonały opis tego, na czym klaster powinien polegać. Jest więc mowa i o wzajemnym wspieraniu (niech w uczuciu wspiera dzielnie cię druh), i o współpracy (i wespół w zespół, by żądz moc móc wzmóc), i o tym, że w pojedynkę nie zawsze da się wygrać (bo kiedy sam w zmysłów trwasz zawierusze, to wszystek czas ci pochłonie i zdrowie), a gdy dopadnie nas kryzys nieważne miłosny czy gospodarczy wtedy z przyjacielem u boku po prostu łatwiej go przetrwać (A kiedy rzuci cię w szczęścia południe, Kobieta z pięknym bezdusznym obliczem, Dla samotnego to cios - aż zadudni, Dla dwóch zaś, to prztyczek). Trudno o lepsze ujęcie istoty klastra. Wszak klaster to grono przyjaciół, sieć współpracy, jedna drużyna. Gazeta BiznesKlaster będzie forum dyskusji o ważnych problemach polskich przedsiębiorców, miejscem analiz ekonomicznych, źródłem informacji o unijnych programach. Będzie też czymś w rodzaju dziennika pokładowego Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu. Załoga już jest liczna, a biorąc pod uwagę fakt, że dla idei klateringu wieją pomyślne wiatry, pod naszą banderą pływać będzie z pewnością jeszcze niejeden rekin biznesu. W pierwszym numerze publikacji znajdziecie Państwo wiele interesujących tekstów i wywiadów. Dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego pani Agnieszka Kapciak pisze o potrzebie budowania nowoczesnych powiązań gospodarczych, którą klastry realizują w najlepszym stopniu. Państwa uwadze polecam również rozmowę z Tomaszem Kozłowskim, pomysłodawcą projektu. Zachęcam do lektury działu My, czyli kto?, bo warto poznać tych, którzy tworzą Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu. Warto też do tego grona się przyłączyć. Z poważaniem Waldemar Wierżyński Redaktor Naczelny 3

4 Inicjatywy klastrowe szansą na rozwój Polski Wschodniej Ministerstwo Rozwoju Regionalnego w Programie Rozwój Polski Wschodniej, współfinansowanym ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, wspiera inicjatywy klastrowe jako jedną z form współpracy i budowania powiązań gospodarczych. Celem działań jest zwiększenie zaangażowania przedsiębiorców w realizowane projekty, wzmocnienie potencjału konkurencyjnego regionu poprzez współdziałanie władz rządowych i samorządowych oraz uniwersytetów i instytucji B+R w Polsce Wschodniej w zakresie związanym z wytwarzaniem określonych produktów czy usług. Ważne jest, aby pokazywać nowe możliwości i formy działania. Trzeba przekonać zainteresowane podmioty, że wspólne działanie to mniejsze koszty i większe szanse zaistnienia na rynku. W 2007 roku Ministerstwo Rozwoju Regionalnego przygotowało analizę uwarunkowań tworzenia się klastrów w Polsce Wschodniej. Przeprowadzono również konsultacje społeczne i eksperckie, których celem było zdiagnozowanie jak największej liczby pomysłów, opinii lub barier związanych z problematyką klastrową. Agnieszka Kapciak dyrektor Departamentu Programów Ponadregionalnych w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego Wyniki raportu potwierdziły istnienie potencjału klastrowego w Polsce Wschodniej. W poszczególnych województwach zidentyfikowano kilkanaście inicjatyw i zalążków klastrowych. Warto tu wymienić niektóre z nich, np. klaster informatyczny, lotniczy, spożywczy, ekologicznej żywności czy turystyczny. Dlatego w ramach Programu Rozwój Polski Wschodniej część środków została przeznaczona na organizację konkursu o dofinansowanie inicjatyw klastrowych. W ramach działania I.4. Promocja i współpraca Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu realizowany przez Polskie Stowarzyszenie Doradcze i Konsultingowe uzyskał dofinansowanie projektu ukierunkowanego na rozwój współpracy między różnymi przedsiębiorcami i podmiotami działającymi na rzecz rozwoju gospodarczego w Polsce Wschodniej. Mamy nadzieję, że ta oraz kolejne tego typu inicjatywy przyczynią się do zdynamizowania gospodarki, a w konsekwencji do podniesienia poziomu i jakości życia mieszkańców w Polsce Wschodniej. 4

5 > > w y w i a d K jak klaster K jak korzyści O Klastrze Instytucji Otoczenia Biznesu rozmawiamy z Tomaszem Kozłowskim, Prezesem Polskiego Stowarzyszenia Doradczego i Konsultingowego, które jest Koordynatorem Projektu. Należymy do elitarnego grona tzw. klastrów wiedzy, czyli opierających się na współpracy świata nauki i biznesu, której celem jest kreowanie i rozwijanie nowych form aktywności w każdym z tych obszarów 5

6 Kto był inicjatorem powstania Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu i co przemawiało za jego utworzeniem? Polskie Stowarzyszenie Doradcze i Konsultingowe dostrzegło wielki, a zarazem nie w pełni wykorzystany potencjał sektora naukowego i biznesowego, które do tej pory w regionie Polski Wschodniej nie miały wielu możliwości współpracy. Stąd inicjatywa powołania do życia zorganizowanej struktury zdolnej do stworzenia efektywnych mechanizmów kooperacji podmiotów gospodarczych i naukowych, zdolnej do stworzenia spójnej oferty rynkowej i jej komercjalizacji, zdolnej wreszcie do zbudowania silnej marki i jej promocji. Warto podkreślić, że tak naprawdę Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu jak każdy sukces ma wielu ojców. Polskie Stowarzyszenie Doradcze i Konsultingowe rzuciło idę, która padła na podatny grunt i szybko została podchwycona przez inne podmioty. To bardzo ważne, ponieważ warunkiem powodzenia jest możliwie szeroka i różnorodna grupa partnerów, która zapewni wieloaspektowe spojrzenie na problemy i wszechstronną promocję samego projektu na rynku regionalnym i krajowym. Proszę zatem powiedzieć, ile aktualnie podmiotów należy do Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu i jaki obszar działania on obejmuje? W tej chwili nasz Klaster tworzy osiemnaście podmiotów 2 uczelnie, 2 stowarzyszenie i 14 firm. Biorąc pod uwagę fakt, że projekt jest dopiero w początkowej fazie realizacji, ten wynik uznaję za bardzo dobry i co najważniejsze obiecujący. Już widać olbrzymie zainteresowanie zarówno świata nauki, jak i biznesu naszą inicjatywą. Szczególnie cieszy mnie zaangażowanie uczelni. Uniwersytet w Białymstoku i Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku to olbrzymi potencjał intelektualny. Obie uczelnie prezentują najwyższy poziom nauczania, mają bogatą bazę dydaktyczną i doświadczenie w realizowaniu poważnych projektów unijnych. Polskie Stowarzyszenie Doradcze i Konsultingowe rzuciło idę, która padła na podatny grunt i szybko została podchwycona przez inne podmioty. To bardzo ważne, ponieważ warunkiem powodzenia Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu jest możliwie szeroka i różnorodna grupa partnerów, która zapewni wieloaspektowe spojrzenie na problemy i wszechstronną promocję samego projektu na rynku regionalnym i krajowym. To z pewnością przyczyni się do sukcesu Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu. Przypomnę, że obecność w Klastrze uczelni wyższych była jednym z warunków przyznania dotacji na realizację tego projektu. Znamienne jest jednak to, że ani Uniwersytetu w Białymstoku, ani Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania nie trzeba było specjalnie zachęcać i przekonywać do zaangażowania się w ten projekt. Świat nauki ma pełną świadomość, że bliska współpraca z instytucjami otoczenia biznesu jest opłacalna dla każdej ze stron. W Białymstoku, województwie podlaskim, a nawet w całym regionie Polski Wschodniej do tej pory brakowało takiej zorganizowanej struktury, która umożliwiłaby efektywną współpracę świata nauki i biznesu. Druga strona biznes w naszym Klastrze również jest bardzo mocna. Tworzą ją znane i cenione na rynku przedsiębiorstwa. To firmy z rożnych branż. W naszym gronie są agencje reklamowe, nowoczesne drukarnie, firmy doradcze, konsultingowe, finansowe, kancelaria prawnicza. I właśnie w tej różnorodności tkwi nasza siła. Jakie kryteria decydują, które organizacje są przyjmowane do Klastra? Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu jest jak zawodowa armia w nasze szeregi nie wcielamy nikogo siłą, nie bierzemy poborowych, czekamy natomiast na ochotników, na najlepszych, na zawodowców. Chcę, by Klaster rósł w siłę, by skupiał coraz więcej podmiotów, bo to otworzy nam nowe możliwości rozwoju, ekspansji na kolejne sektory aktywności biznesowej, spowoduje, że będziemy organizacją dostrzegalną w skali nie tylko regionalnej, ale i krajowej. Zresztą, taki rozwój jest naszym obowiązkiem. Wzrost liczby podmiotów objętych powiązaniem w ramach Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu jest zapisany w dokumentach projektowych. Docelowo nasze grono powinno tworzyć co najmniej 25 podmiotów z terenu wszystkich województw Polski Wschodniej, a więc województwa podlaskiego, lubelskiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Proszę zauważyć, że już jesteśmy bliscy wypełnienia tego limitu, a tak naprawdę nie liczby są tutaj najważniejsze. Nigdy nie zrezygnujemy z zasady, że dla nas liczy się przede wszystkim jakość, a nie ilość. Jakie są priorytetowe cele Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu? Jakie działania już zostały podjęte? Podstawowym celem projektu jest zbudowanie stałej platformy kooperacji pomiędzy światem nauki a instytucjami działającymi w szeroko pojętym obszarze usług doradczych, finansowych i szkoleniowych. W konsekwencji realizacji tego celu wymiernym efektem funkcjonowania Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu będzie też wzrost jakości świadczonych usług biznesowych oraz wzrost konkurencyjności i innowacyjności przedsiębiorstw. To z kolei stanowi warunek konieczny do zbudowania nowoczesnej gospodarki. Utworzenie innowacyjnej sieci współpracujących ze sobą instytucji otoczenia biznesu i nauki pośrednio przyczyni się do podniesienia atrakcyjności społeczno-gospodarczej 6

7 całego regionu Polski Wschodniej oraz ograniczenia postępującej marginalizacji tej części kraju. Są to ambitne cele i nie ukrywam trudne do zrealizowania, ale nasz potencjał pozwala sądzić, że damy radę. Oczywiście, podjęliśmy już pewne działania, chociaż na razie o charakterze bardziej nieformalnym. W tym pierwszym etapie nastąpiło rozpoznanie wspólnych pól zainteresowań podmiotów tworzących Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu oraz nawiązanie inspirujących kontaktów między nimi. W dalszej kolejności konieczne będzie dokonanie szczegółowych opracowań i wdrożenie strategii rozwoju Klastra w oparciu o potencjał wchodzących w jego skład podmiotów. Wskazane jest przy tym stworzenie studium wykonalności dla Klastra jako odpowiedź na brak fachowych opracowań z zakresu współpracy nauki i biznesu w regionie Polski Wschodniej i jej przełożenia na działalność rynkową, organizowanie spotkań i konferencji dotyczących powiązań nauki i biznesu, utworzenie portalu internetowego, publikacja broszur informacyjnych, itp. Planujemy też wspólne konferencje prasowe, wyjazdy na szkolenia, warsztaty i seminaria, a także misje zagraniczne. W jaki sposób firmy zrzeszone w Klastrze pomagają sobie wzajemnie i jakie z tej współpracy odniosą korzyści? Możliwości współpracy i ewentualnych korzyści jest tak dużo, że aż trudno je wszystkie tutaj wymienić. Przede wszystkim, Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu da wszystkim jego członkom możliwość poszerzenia oferty i praktycznie nieograniczonego rozwoju. Możemy wymieniać się wiedzą i doświadczeniami. Pojawiło się już kilka interesujących propozycji na formy działania, czy raczej współdziałania w ramach Klastra, np. wspólny system zakupowy, księgowość, mailing, utworzenie działu call-center, wspólne aplikowanie po środki unijne, choćby z działań 8.1 i 8.2 z PO IG. Są to na razie luźne pomysły, które wymagają dopracowania. Niemniej jednak już widać, że pole współpracy jest bardzo duże. Inicjatywy i struktury klastrowe w Polsce powstają coraz częściej. Na czym polega specyfika Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu, czym odróżnia się on od pozostałych klastrów? Istotnie, inicjatywy klastrowe są coraz popularniejsze, także dlatego, że tę formę współpracy chętnie i hojnie dofinansowuje UE. Jednak Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu na tle innych tego rodzaju struktur zdecydowanie się wyróżnia. Należymy do elitarnego grona tzw. klastrów wiedzy, czyli opierających się na współpracy świata nauki i biznesu, której celem jest kreowanie i rozwijanie nowych form aktywności w każdym z tych obszarów. Korzyści, jakie przynoszą tego rodzaju struktury są wielowymiarowe i wieloaspektowe. To przede wszystkim poprawa przepływu informacji i wiedzy, obniżenie kosztów transakcyjnych, wzrost efektywności i produktywności, kreowanie nowego sposobu myślenia o organizacji procesów gospodarczych. Jak już podkreślałem wcześniej, w Polsce, a szczególnie w naszym regionie, brakuje struktur, które pozwoliłby tworzyć i rozwijać kontakty na styku nauki i biznesu. Klastry branżowe, przemysłowe, których jest najwięcej, nie wypełniają tej luki. My natomiast możemy dać impuls do takiej współpracy, możemy aktywizować środowiska biznesowe i naukowe, wytyczać nowe kierunki rozwoju i kooperacji. Tworzymy bardzo nowoczesny, można powiedzieć, innowacyjny Klaster. W gospodarce, w której wiedza jest głównym zasobem strategicznym, niewykorzystanie szans i możliwości jakie niesie ze sobą współpraca nauki i biznesu byłoby niewybaczalnym błędem. Dziękuję za rozmowę Rozmawiał Waldemar Wierżyński Polski Parlament przyjął ustawę o narodowym spisie ludności i mieszkańców. Ankieterzy gospodarstwa domowe, które znajdą się w próbie badawczej, będą odwiedzać od 1 kwietnia do 30 czerwca 2011 roku. Będzie to pierwszy spis ludności po naszym wejściu do UE. Zobaczymy, czy unijne fundusze zafundowały nam wzrost gospodarczy i demograficzny. stop Źródło: Spis powszechny w Polsce to nic w porównaniu ze spisem ludności w Indiach, który właśnie się rozpoczął i potrwa ponad rok. Indie pod względem liczebności są drugim państwem na świecie szacuje się, że mieszka tam 1,2 mld ludzi. Na zebranie informacji o obywatelach indyjska administracja wyda 1,3 mld dolarów, zatrudniając 2,5 mln rachmistrzów i zapisując dane na 11 mln ton papieru. Niestety, wiele drzew zostanie spisanych na straty. stop Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego stopa bezrobocia w Polsce rośnie i wynosi już 13%. Najgorzej jest w województwie warmińsko-mazurskim (tam stopa bezrobocia wynosi 21,6%), najlepiej w mazowieckim (9,8%). Wszystko więc wskazuje na to, że mityczna Wielka Stopa istnieje, a najłatwiej spotkać ją na rynku pracy. stop Bezrobocie rośnie nie tylko w Polsce, ale także w całej Europie. Osiągnęło rekordowy poziom 10%. Żeby uzmysłowić sobie, że to naprawdę dużo, dane podawane w % trzeba przedstawić w liczbach bezwzględnych. W Europie pracy nie ma ponad osób. stop Telegraf Telegraf Telegraf Telegraf Telegraf Telegraf Telegraf Telegraf 7

8 8 Spójna wizja przyszłości Rozmawiamy z Jarosławem Matwiejukiem, posłem na Sejm RP i prodziekanem na Wydziale Prawa Uniwersytetu w Białymstoku > > o k i e m P o s ł a Europa potrzebuje spójnej wizji, by efektywnie odpowiadać na globalne wyzwania. Jaka Pana zdaniem powinna być strategia rozwoju Unii Europejskiej w perspektywie najbliższych kilku, kilkunastu lat? Opracowanie spójnej i akceptowanej przez wszystkie państwa członkowskie strategii rozwoju UE to bardzo trudne wyzwanie. Żeby jednak integracja europejska nadal postępowała, stawała się coraz głębsza i trwalsza, trzeba je podjąć. I takie próby są już czynione. Ostatnio przecież Komisja Europejska opracowała i przedstawiła do publicznej wiadomości dokument UE 2020, który otworzył dyskusję na temat przyszłej strategii rozwoju Wspólnoty. Priorytety są wstępnie określone budowa gospodarki opartej na wiedzy, cyfryzacja społeczeństwa, rozwój technologii proekologicznych. Z punktu widzenia interesów Polski dobrze byłoby jednak przekonać europejskich urzędników, że warto ciągle przeznaczać duże środki na realizację bardziej podstawowych potrzeb, takich jak choćby szeroko rozumiana infrastruktura. Budowanie innowacyjnej gospodarki, cyfryzacja i informatyzacja to piękne i szczytne postulaty, ale w Polsce trzeba też budować drogi, autostrady, modernizować kolej, przeciwdziałać wykluczeniu nie tylko cyfrowemu, ale przede wszystkim społecznemu i ekonomicznemu. UE musi więc znaleźć złoty środek między potrzebami tzw. starych państw członkowskich a nowych członków.

9 Cieszę się, że w Polsce Wschodniej, która powiedzmy to wprost ciągle jest regionem pod względem rozwoju odstającym od reszty kraju, nie mówiąc już o reszcie UE, powstała nowa inicjatywa klastrowa. Mam tutaj na myśli Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu. Liczę, że będzie on platformą współpracy przedsiębiorców ze środowiskiem naukowym, będzie impulsem korzystnych zmian choćby w sferze przedsiębiorczości, będzie ją pobudzał. Czy nasz głos głos Polski na forum europejskim jest wystarczająco słyszalny, a nasza rola odpowiednia do aspiracji i potencjału? Myślę, że w tym względzie nie mamy czego się wstydzić, choć oczywiście nigdy nie jest tak dobrze, żeby nie mogło być lepiej. Wybór Jerzego Buzka na stanowisko przewodniczącego Parlamentu Europejskiego jest najlepszym dowodem na to, że Polska na europejskich salonach nie jest już kopciuszkiem. Stajemy się pełnoprawnym partnerem dla państw o dłuższym unijnym stażu. Sceptycy powiedzą, że przecież przewodniczący PE nie ma realnej władzy, realnego wpływu na istotne decyzje w UE. To prawda, ale w polityce zwłaszcza międzynarodowej ważne są też gesty, symbole, prestiż. Przypomnę również, że za nieco ponad rok 1 lipca 2011 Polska obejmie Przewodnictwo w Radzie UE. To będzie dla nas kolejny ważny krok, ale także trudny sprawdzian. Skoro już wspomniał Pan o naszej prezydencji w UE, proszę powiedzieć, jak ocenia Pan przygotowania do tego wydarzenia? 1 lipca 2011 roku to pozornie dość odległa przyszłość, ale w rzeczywistości czasu jest już chyba niewiele. Co Polska musi zrobić, by wykorzystać tę szanse i spełnić swoje zadanie? Istotnie, Polska powinna już poważnie myśleć o tym, co chce osiągnąć w tym newralgicznym momencie. Prezydencja daje dość duże możliwości. W tym czasie możemy zaprezentować się jako sprawny członek UE, udowodnić, że potrafimy organizować jej prace od strony formalnej i technicznej, ale także od strony ideologicznej, proponując w unijnej debacie tematy, zakreślając kierunki politycznego rozwoju. Sadzę, że powinniśmy lepiej do tego przygotować administrację. Do obsługi unijnych konferencji, seminariów, spotkań i tych bardzo formalnych, i tych nieco mniej formalnych, potrzebnych będzie wielu dobrze przygotowanych urzędników. Warto też mieć świadomość, że prezydencja to także wydatki, które będziemy musieli ponieść. Szacuje się, że będą to kwoty rzędu 400 mln zł. Dlatego dobrze byłoby, żeby na naszą prezydencję polski rząd patrzył nie tylko w kategoriach prestiżu, ale także w kategoriach wymiernych efektów, by był plan, co chcemy i możemy wtedy zyskać, jakie problemy rozwiązać, np. sprawa bezpieczeństwa energetycznego. Te cele powinny być określone w publicznej, spokojnej, merytorycznej oraz ponadpartyjnej debacie. Na zakończenie pytanie o klastry. Wiem, że jest Pan gorącym zwolennikiem idei klasteringu. Dlaczego? Klastry to znany w Europie od wielu lat wyjątkowo skuteczny instrument wspierania rozwoju regionalnego. Instrument, który pomaga aktywizować lokalne ośrodki, promuje przedsiębiorczość. Teoretycznie ta forma współpracy przeznaczona jest dla przedsiębiorstw przemysłowych, gdzie można zastosować nowoczesne, innowacyjne technologie opracowywane na uczelniach, w sektorze B+R. Ale wiem, że klastry sprawdzają się nawet w najbardziej tradycyjnych obszarach gospodarki. Chodzi przecież nie tylko o transfer innowacji, ale także promocję nowego sposobu myślenie o procesach gospodarczych, otwarcie się na zmiany, aktywne poszukiwanie rozwiązań. Dlatego cieszę się, że w Polsce Wschodniej, która powiedzmy to wprost ciągle jest regionem pod względem rozwoju odstającym od reszty kraju, nie mówiąc już o reszcie UE, powstała nowa inicjatywa klastrowa. Mam tutaj na myśli Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu. Liczę, że będzie on platformą współpracy przedsiębiorców ze środowiskiem naukowym, będzie impulsem korzystnych zmian choćby w sferze przedsiębiorczości, będzie ją pobudzał. Dlatego w tym projekcie uczestniczy Wydział Prawa Uniwersytetu w Białymstoku, zajmujący piąte miejsce w rankingach i jeden z najlepszych w kraju. To pokazuje, że taka inicjatywa jest potrzebna. Do tej pory w regionie Polski Wschodniej brakowało zorganizowanych struktur, które pozwalałyby na efektywną współpracę biznesu i nauki. Mam nadzieję, że Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu tę lukę wypełni. 9

10 > > o k i e m P o s ł a Teoria w parze z praktyką Rozmawiamy z Damianem Raczkowskim, Posłem na Sejm RP Polska w UE nie jest już nowicjuszem. Jakie nasuwają się Panu spostrzeżenia i refleksja po sześciu latach naszej obecności w strukturach unijnych? Czy wykorzystujemy daną nam szansę? Polska wyszła już jakiś czas temu z zauroczenia Unią Europejską. Po okresie zakochania przyszedł czas na solidny związek partnerski. Wiemy już, czego UE od nas żąda i co może nam zaoferować, potrafimy skrzętnie i bardzo sprawnie z tej pomocy korzystać, nie obawiając się zagrożeń bo te rozumiemy. W wielu dziedzinach życia i kwestiach gospodarczych wprowadzono szereg 10

11 Połączenie inwencji i wiedzy życiowej przedsiębiorców z wiedzą teoretyczną wykładaną przez naukowców wraz z doświadczeniem i stabilnością administracji samorządowej i państwowej może dać olbrzymią siłę przy realizacji różnorakich pomysłów. Jestem przekonany o konieczności realizacji takich przedsięwzięć i sądzę, że efekty przerastać mogą nasze oczekiwania. nowych mechanizmów, których używanie podniosło poziom zarządzania i wpłynęło na indywidualny rozwój ludzi oraz firm. Kilka lat temu nikt nie wiedział, co oznacza studium wykonalności i do czego potrzebne są raporty oddziaływania na środowisko, a plany rozwoju czy tak wyśmiane na początku transformacji ustrojowej planowanie wieloletnie znalazło nowe, ważne miejsce w rozwoju gospodarki i samorządów. Dzięki temu poznajemy podstawy funkcjonowania innych, bardziej nowoczesnych gospodarek świata. Stajemy się coraz bardziej konkurencyjni, dysponujemy coraz większą wiedzą, a nasi pracownicy są coraz bardziej poszukiwani na rynkach świata. To w moim mniemaniu oznacza, że Polska wykorzystuje szansę daną nam przez UE. Fakt, że przewodniczącym Parlamentu Europejskiego zostaje były polski premier prof. Jerzy Buzek wskazuje również na to, iż przedstawiciele innych narodów Europy widzą w naszym kraju solidnego i ważnego partnera. Co więcej, zaufanie do Polski i uznanie naszego profesjonalizmu widać w decyzji Parlamentu Europejskiego, który najważniejszą tekę komisarza ds. finansów przekazuje kolejnemu Polakowi Panu Januszowi Lewandowskiemu który będzie opracowywał przyszłą politykę finansową UE na lata Ten okres programowania może stać się kolejną, wielką szansą na długofalowy rozwój naszego kraju. Czy według Pana oceny absorpcja środków unijnych jest wystarczająca? Nie mam wątpliwości, że w terminach wykorzystamy środki UE. Te terminy określają w części urzędy centralne, a w części sejmiki województw. Polska świetnie i w we właściwym czasie skorzystała z funduszy przedakcesyjnych. Tak samo, a może i lepiej, oceniane będzie wykorzystanie perspektywy finansowej Wiele efektów tych działań już jest widocznych, wiele jest realizowanych, a o wielu, do których przywykły już nasze oczy, po prostu zapomnieliśmy. Troszkę cierpliwości, a wszyscy ujrzymy te efekty w pełnej krasie. Dobrym przykładem wykorzystania środków UE jest Białystok, który błyskawicznie się przeobraża, a dowodem na to jest wzrastający poziom satysfakcji żyjących w nim mieszkańców. Jak ocenia Pan efekty Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej? Czy zadekretowany w tej nazwie rozwój dokonuje się w rzeczywistości? Ten program dopiero jest realizowany. Potrzebujemy czasu, aby poznać jego efekty. Dobrze się stało, że rząd RP zauważył konieczność pomocy dla Polski Wschodniej, która odstaje od reszty kraju. Ten program, a także pomysł Partnerstwa Wschodniego, który przekuwa się w rzeczywiste działania, mogą pomóc w tym, aby i nasze województwo mogło dokonać odpowiedniego wkładu w rozwój polskiej gospodarki. W ramach PO RPW dużo środków przeznaczonych jest na tworzenie, rozwój i promocję klastrów. Czy jest pan zwolennikiem tej formy współpracy podmiotów gospodarczych, uczelni i administracji? Unia Europejska dopinguje wiele inicjatyw, które były realizowane w państwach Europy Zachodniej, a które w znaczący sposób wspomagały rozwój starych państw Unii. Jedną z tych idei są właśnie klastry. Połączenie inwencji i wiedzy życiowej przedsiębiorców z wiedzą teoretyczną wykładaną przez naukowców wraz z doświadczeniem i stabilnością administracji samorządowej i państwowej może dać olbrzymią siłę przy realizacji różnorakich pomysłów. Jestem przekonany o konieczności realizacji takich przedsięwzięć i sądzę, że efekty przerastać mogą nasze oczekiwania. Niebagatelną rzeczą jest też przenikanie się tych światów, które w ten sposób uwrażliwiają się na swoją specyfikę. To ważne, bo w naszej rzeczywistości bardzo często urzędnik nie rozumie, że przedsiębiorca ryzykuje całym swoim majątkiem, prowadząc swoją działalność zarobkową. Naukowiec zaś poznaje faktyczną wartość swojej pracy w ten sposób, że ktoś realnie może skorzystać z jego pomysłów i wiedzy, wprowadzając ją od razu w życie i w ten sposób poddając ją szybkiej i prawdziwej ocenie. To, w moim przekonaniu, bardzo wartościowe i korzystne dla zaangażowanych w klaster stron. 11

12 Klastry w kierunku konkurencyjności i rozwoju prof. nadzw. dr hab. Bogusław Plawgo Z dużą satysfakcją można powitać zawiązanie się i pozyskanie środków na rozwój Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu. Jest to inicjatywa niewątpliwie ciekawa i wysoce innowacyjna, która może przynieść wiele korzyści nie tylko tworzącym ją podmiotom, ale także regionowi, w którym będą one intensyfikowały swoją działalność. Silny potencjalny wpływ tego właśnie porozumienia na rozwój regionalny wynika z nowych cechy współczesnej gospodarki. Obecnie konkurencyjność i perspektywy rozwoju każdego przedsiębiorstwa zależą nie tylko od niego samego, ale w dużej mierze kształtowane są przez warunki otoczenia, w którym funkcjonuje. Niższa niż byśmy oczekiwali dynamika rozwoju firm z Polski Wschodniej w znacznym stopniu jest zatem determinowana gorszym dostępem do kapitału, usług doradczych i szkoleniowych, słabszą współpracą z uczelniami wyższymi i ośrodkami naukowymi. W tym kontekście należy odczytywać misję Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu, za którą przyjęto podniesienie konkurencyjności i innowacyjności skupionych w ramach struktury podmiotów, a przez to podniesienie konkurencyjności i innowacyjności całego regionu Polski Wschodniej. 12

13 Misja doskonale odpowiada istocie funkcjonowania klastrów i ich roli w procesach rozwoju regionalnego. Urzeczywistnienie tak ambitnego celu będzie wymagało także wykorzystania najnowszej wiedzy o procesach klasteringu i praktycznych doświadczeń funkcjonowania klastrów na świecie, w Polsce i w regionie. Niniejszy artykuł stanowi formę rozpoczęcia wymiany wiedzy i poglądów w tym zakresie. Biorąc pod uwagę, iż jesteśmy na początkowym etapie wdrażania projektu, zasadnym wydaje się przybliżenie podstawowych zagadnień takich jak istota klastrów i korzyści z funkcjonowania w klastrze. Firmy KLASTER Istota klastrów i inicjatyw klastrowych Specyfika koncepcji klastrów polega przede wszystkim na zwróceniu uwagi na wzajemne relacje i nową rolę nie tylko firm, ale także władz i innych instytucji dążących do wzmocnienia swej konkurencyjności. Większość klastrów obejmuje firmy produkujące wyroby finalne, dostawców wyspecjalizowanych środków produkcji, części, maszyn i usług, instytucje finansowe oraz firmy w pokrewnych sektorach. Na klastry składają się także firmy należące do sektorów kanałów dystrybucji, producenci komplementarnych wyrobów, jednostki tworzące wyspecjalizowaną infrastrukturę, instytucje rządowe i pozarządowe zapewniające specjalistyczne szkolenie, oświatę, informacje, badania i pomoc techniczną (takie jak uniwersytety, ośrodki naukowe, jednostki szkolenia zawodowego). Agencje rządowe, które wywierają znaczący wpływ na dany klaster także mogą być uznawane za jego część. Wiele klastrów obejmuje stowarzyszenia branżowe i inne zbiorowe instytucje prywatne wspomagające członków klastra. Porterowskie podejście do definicji klastra, które w literaturze jest uznawane za najbardziej oddające charakter tego zjawiska, a przez to najczęściej cytowane, mówi, iż klastry należy rozumieć jako geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm działających w pokrewnych sektorach i związanych z nimi instytucji (na przykład uniwersytetów, jednostek normalizacyjnych Środowisko naukowe RYS. PODMIOTY TWORZĄCE KLASTER i stowarzyszeń branżowych) w poszczególnych dziedzinach, konkurujących między sobą, ale także współpracujących. Zatem postrzeganie klastrów można interpretować jako sposób analizy gospodarki narodowej, regionalnej i lokalnej. Specyfika tego podejścia polega przede wszystkim na zwróceniu uwagi na wzajemne relacje i nową rolę firm, władz i innych instytucji dążących do wzmocnienia konkurencyjności. Na całym świecie pojawiają się tendencje do podejmowania działań na rzecz wspierania rozwoju tych struktur. W wielu krajach wyłoniła się też tzw. polityka rozwoju klastrów ( cluster-based policy ), przejawem której jest realizacja inicjatyw nakierowanych na rozwój klastrów ( cluster initiatives ). CLUSTER BASED POLICY >> wzrost konkurencyjności wynikający z procesów globalizacyjnych >> wzrost znaczenia inicjatyw lokalnych >> rozwój nowych technologii >> rozwój gospodarki opartej na wiedzy Inicjatywy klastrowe są to działania podejmowane przez wiele grup podmiotów, celem tworzenia lub poprawy siły klastra. Można także stwierdzić, że inicjatywy klastrowe to świadomie podejmowane wysiłki celem poprawy konkurencyjności, poprzez angażowanie do współdziałania firm, władz rządowych i samorządowych oraz uniwersytetów i instytucji B+R w zakresie związanym z wytwarzaniem określonych produktów czy usług. Korzyści z klastrów Instytucje rządowe i pozarządowe Przesłanki powstawania klastrów można interpretować z perspektywy korzyści osiąganych z uczestniczenia w nich przez firmy. 13

14 KORZYŚCI JAKIE MOŻE PRZYNIEŚĆ INICJATYWA KLASTRA INSTYTUCJI OTOCZENIA BIZNESU Na przykład badania prowadzone w ramach The Cluster Development Programme, wykazały, że podmioty uczestniczące w klastrach dostrzegają następujące korzyści: nowe sieci lub kontakty, poprawa własnego profilu biznesowego na rynku, dostęp do umiejętności, wiedzy i / lub zasobów innych członków klastra, poprawa zdolności do konkurowania za granicą. >> Zwiększony poziom wiedzy podmioty należące do klastra będą miały większe możliwości pozyskania wiedzy dzięki współpracy z innymi podmiotami, >> Zdolność do łączenia komplementarnych umiejętności w celu sprostania większym zadaniom, jak na przykład kompleksowa obsługa wielkich inwestorów, >> Zwiększenie efektywności niektórych działań, na przykład poprzez wspólne pozyskiwanie najlepszych ekspertów, wspólne rozwiązywanie problemów zarządzania, informatyzacji czy logistyki, >> Wzmocnienie powiązań interpersonalnych prowadzących do powstania nowych pomysłów oraz podejmowania nowych działalności >> Usprawniony przepływ informacji w ramach klastra, >> Umożliwianie rozwoju infrastruktury dla profesjonalnych usług szkoleniowych, doradczych czy naukowych, >> Wspólne pozyskiwanie środków pomocowych na rozwój. Poprawa w zakresie dostępu do m.in.: wyspecjalizowanej infrastruktury, wykwalifikowanych pracowników, specjalistycznych szkoleń. prof. nadzw. dr hab. Bogusław Plawgo Pracownik naukowy Wydziału Ekonomii i Zarządzania Uniwersytetu w Białymstoku, ekspert w dziedzinie strategii zarządzania, autor licznych publikacji na temat klasteringu. Biorąc pod uwagę szerokie doświadczenia krajów wysoko rozwiniętych najistotniejszy wydaje się jednak wpływ klastrów na wzrost konkurencyjności funkcjonujących w ich ramach podmiotów. Klastry według M. Portera wpływają na konkurencję na trzy sposoby: 1. Wpływają na efektywność - klastry podnoszą efektywność w należących do nich firmach dzięki: dostępności wyspecjalizowanych nakładów i pracowników, dostępowi do informacji, komplementarność działań poszczególnych uczestników (komplementarność produktów na przykład turystyki, komplementarność w marketingu, bliskość ułatwia też dostęp dla nabywców), dostępowi do instytucji i dóbr publicznych, zachętom do wzrostu efektywności wynikającym z porównań do lokalnych konkurentów; 2. Innowacyjność - firmy w klastrze lepiej i szybciej potrafią dostrzec: nowe potrzeby nabywców, nowe możliwości techniczne, operacyjne i logistyczne, wykazują wyższą elastyczność w procesie innowacyjnym dzięki bliskiej współpracy z dostawcami i odbiorcami, innowacyjność wymuszana jest przez bliskich konkurentów dysponujących podobnymi warunkami czynników produkcji; 3. Klastry sprzyjają powstawaniu nowych firm: dostarczają informacji o pojawiających się okazjach, niższe są bariery wejścia ze względu na ułatwiony dostęp do niezbędnych zasobów i umiejętności, sam klaster jest ważnym rynkiem zbytu dla nowych firm. Korzyści w zakresie efektywności i innowacji w znacznym stopniu wynikają ze współwystępowania w klastrach konkurencji i współpracy. Mogą one współistnieć, bowiem występują w innych dziedzinachi między różnymi podmiotami; współpraca w określonych dziedzinach sprzyja skuteczniejszej konkurencji w innych. Z perspektywy Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu warto podkreślić, że nie tylko przedsiębiorstwa, ale i instytucje naukowe, doradczo szkoleniowe, a nawet władze publiczne mogą lepiej realizować swoje cele dzięki wyższej efektywności i innowacyjności klastra. 14

15 O prawnych uwarunkowaniach funkcjonowania klastrów i roli Uniwersytetu w Białymstoku w Klastrze Instytucji Otoczenia Biznesu rozmawiamy z dziekanem Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku prof. zw. dr. hab. Leonardem Etelem > > w y w i a d Celem jest rozwój Klastry to struktury, które można porównać do trójkątów. Jeden wierzchołek tworzy biznes, drugi to administracja samorządowa, trzeci to świat nauki. Jakie w tym układzie jest znaczenie środowiska akademickiego? Wydaje mi się, że kluczowe. Nie bez powodu w ostatnich latach tyle mówi się o konieczności mariażu nauki i biznesu. Polskie firmy nie będą konkurencyjne, jeśli nie będą stosowały wyników prac naukowców: nowych materiałów, technologii czy wreszcie innowacji w dziedzinie zarządzania. Bez nauki po prostu nie ma postępu. Wiele firm na całym świecie już dawno to zrozumiało. Inwestują we własny potencjał naukowy laboratoria, ośrodki badań i analiz ale też współpracują z instytucjami, które powstały po to, by prowadzić badania naukowe. Uczelnie z pewnością do takich instytucji należą. Z drugiej strony praca naukowa nie ma uzasadnienia, jeżeli jej efekty nie przyczyniają się do poprawy jakiejś sfery naszego życia. Zatem naukowcom biznes czy administracja też są bardzo potrzebne: dają szansę na wdrożenie wypracowanych koncepcji, ich praktyczną weryfikację. Dlaczego Uniwersytet w Białymstoku zdecydował się wejść do Klastra Instytucji Otoczenia Biznesu? Po pierwsze dlatego, że nasza uczelnia chce aktywnie włączać się w innowacyjne przedsięwzięcia, a klastry z całą pewnością do takich należą. Inicjatyw klastrowych ciągle jest w Polsce niewiele zwłaszcza w takich regionach, jak nasz. Jest szansa, że dzięki klastrom przedsiębiorczość w Podlaskiem się rozwinie. Oczywiście bezpośrednim celem Klastra będzie wzmocnienie jego własnego potencjału potencjału jego członków. Pośrednio jednak wpłynie to przecież także na rozwój innych przedsiębiorstw. Owo otoczenie biznesu ma wszak do odegrania ważną rolę: to od poziomu i jakości usług doradczych, obsługi marketingowej czy prawnej będzie zależał sukces wielu podlaskich firm. Uniwersytet nie tylko może, ale i powinien mieć w tym swój udział. W końcu ma w swych szeregach znakomitych specjalistów w wielu dziedzinach. Ich wiedza może być przez firmy z pożytkiem wykorzystana. Po drugie taka bliska współpraca z biznesem może być bardzo korzystna dla naszych obecnych i przyszłych studentów. Uczelnia jest dla biznesu kuźnią kadr. 15

16 Dobrze, jeżeli już na etapie kształcenia można bardziej precyzyjnie dostosowywać programy nauczania do potrzeb przedsiębiorców. Jestem też przekonany, że dzięki współpracy UwB z biznesem w obrębie Klastra nasi studenci i absolwenci zyskają nowe możliwości odbywania praktyk czy staży. W projekt szczególnie mocno zaangażowany jest Wydział Prawa UwB, który ma bogate doświadczenie w realizacji projektów europejskich. Jakie korzyści przynosi aktywność na tym polu, jakie doświadczenia już zgromadziliście i jaką wiedzą możecie się podzielić się z innymi klastrowiczami? Rzeczywiście dzięki aktywności naszych pracowników, a także działających tu organizacji pozarządowych, na Wydziale Prawa realizowanych było i nadal jest sporo projektów. Nie tylko europejskich. Co ważne podczas ich realizacji wykorzystywany jest przede wszystkim potencjał naszej kadry naukowej. A jak już wspomniałem mamy znakomitych specjalistów: m.in. administratywistów, znawców prawa finansowego, podatkowego, ekspertów w dziedzinie partnerstwa publiczno prywatnego czy zarządzania funduszami europejskimi. Nasze projektowe doświadczenia pokazują, że taka wiedza jest bardzo potrzebna zarówno pracownikom samorządów, jak i firm. Nie mamy żadnych problemów z rekrutacją uczestników szkoleń realizowanych w ramach projektów, prowadzimy też studia podyplomowe na zamówienie samorządów, m.in. w zakresie prawa administracyjnego i funduszy europejskich. Taka wysokospecjalistyczna wiedza z pewnością przyda się też pracownikom instytucji otoczenia biznesu. I mogę bez fałszywej skromności zapewnić, że będzie to wiedza na wysokim poziomie. Jakość naszej dydaktyki i badań doceniła między innymi Gazeta Prawna. W jej ogólnopolskim rankingu w 2009 roku zajęliśmy 5 miejsce, a ranking obejmuje 15 wydziałów prawa uczelni publicznych z całego kraju. Panie dziekanie, jest Pan prawnikiem, proszę powiedzieć, czy polskie prawodawstwo jest przygotowane do wspierania tak nowoczesnej formy współpracy jaką jest klaster? De facto bezpośrednich podstaw prawnych dotąd nie ma. Jest to więc rodzaj umowy nienazwanej i forma organizacyjna, która wykorzystuje na ogół konstrukcje stowarzyszenia. Swego czasu na podobnych zasadach raczkował leasing i powstawały firmy leasingodawcze. Po okrzepnięciu praktyki pojawiły się regulacje. Tak zapewne będzie i tu: praktyka determinująca legislację. Jakie są najlepsze formy działania klastrów? Wszystko zależy od tego, z czyjej inicjatywy klaster powstaje i komu ma służyć. Ważne, by były to odpowiedzialne działania, gdyż nonszalancja utrwaliłaby niekoniecznie dobre wzorce. Skoro zaś celem jest rozwój wzorce muszą być najlepsze. Zwłaszcza, że jak już wspomniałem w mojej ocenie praktyka obecnych klastrów będzie miała duży wpływ na prawne ramy inicjatyw klasteringowych w przyszłości. Z tego też powodu podejście Wydziału do roli w klastrze jest odpowiedzialne. Z jednej strony ostrożne, by nie zapędzać się tam, gdzie trudno o jasne reguły. Z drugiej strony zaś w sposób konstruktywny i fachowy a nade wszystko oparty o własny potencjał zamierzamy starać się implementować na grunt klastra kluczowe koncepcje prawne. 16 Wydział Prawa Uniwersytetu w Białymstoku ul. Mickiewicza 1, Białystok Sekretariat: tel. (+48 85) , fax. (+48 85) Jak Pan ocenia aktywność pracowników Wydziału w obszarze otoczenia biznesu? Czy to korzystne dla dydaktyki, pozycji naukowej wydziału? Taką aktywność wielu naszych pracowników już przejawia. Przykładem jest projekt Przedsiębiorczość na Podlasiu realizowany dzięki pieniądzom z grantu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Zespół kierowany przez prof. Cezarego Kosikowskiego badał i analizował obowiązujący stan prawny i praktykę funkcjonowania przedsiębiorstw na Podlasiu pod kątem jej optymalizacji. Celem było z jednej strony wskazanie sprawnych rozwiązań prawnych i dobrych praktyk, a z drugiej zlokalizowanie prawa wadliwego, które przedsiębiorczość blokuje, utrudnia, niejako prowokuje do wypaczeń. Powstał raport, a realizatorzy projektu przekazali swoje wnioski i konkretne wskazania co do potrzebnych zmian prawnych organom odpowiedzialnym za stanowienie prawa. Taka aktywność może więc być obustronnie korzystna: uczelnia dzięki rezultatom swoich badań zyskuje prestiż. Przedsiębiorcy szansę na realną poprawę warunków, w jakich prowadzą swoje biznesy.

17 Działanie polegające na zsumowaniu potencjałów biznesu i nauki nie jest ani nowe, ani odkrywcze, ale ciągle może przynieść zaskakująco dobre wyniki. Jest tylko jeden warunek obie strony muszą znaleźć płaszczyznę porozumienie, a kto już zdecyduje się na jej poszukiwania, niechybnie musi dojść do wniosku, że najlepszą formą współpracy jest utworzenie klastra. To struktura, w której światy biznesu i nauki mogą nie tylko współistnieć, ale także współtworzyć. Klaster Instytucji Otoczenia Biznesu jest tego najlepszym przykładem. Waldemar Wierżyński Biznes + Nauka =Klaster 17

18 Wiedza w teorii Bezprecedensowy, intensywny rozwój nowoczesnych technologii oraz postępujące procesy globalizacyjne przyczyniły się do zaistnienia głębokich zmian w światowej gospodarce. Przeobrażenia te objęły nie tylko wykorzystywane w działalności biznesowej instrumenty, ale i całą filozofię, rudymentarne zasady oraz reguły, na których opiera się biznes. Obecnie najważniejszym fundamentem światowej gospodarki i kluczem do jej zrozumienia jest wiedza. Wiedza wprawdzie od zawsze była ważnym elementem wszelkiej działalności, w tym także a może zwłaszcza w sferze działalności gospodarczej, jednak dopiero obecny etap rozwoju światowej gospodarki uczynił z wiedzy dominujący, często najważniejszy zasób posiadany przez organizacje. Najważniejszymi zasobami stają się dla przedsiębiorstw nie klasyczne zasoby materialne, finansowe, a nawet organizacyjne, lecz czynniki pozamaterialne i pozaekonomiczne kapitał intelektualny, wiedza, konfiguracja wartości, relacje z klientami. Dlatego Peter Drucker guru nowoczesnego biznesu nazywa współczesną gospodarkę gospodarką informacyjną 1. TYP know-what know-why know-how know-who WIEDZA W odniesieniu do niej używa się także określeń: gospodarka wiedzy, gospodarka sieciowa, gospodarka cybernetyczna. W ten sposób wiedza stała się przedmiotem zainteresowania nie tylko socjologów, filozofów czy psychologów, ale także teoretyków i praktyków zarządzania organizacjami. W tym biznesowym kontekście wiedza przeciwstawiana jest informacji. Ta ostatnia jest jedynie znajomością rzeczy, podczas gdy prawdziwa wiedza to zdolność do efektywnego działania 2. Na pojęcie wiedzy składają się głównie takie elementy konstytutywne, jak: powiązanie wiedzy z potencjałem ludzkim przedsiębiorstwa wiedza nie jest bowiem pojęciem abstrakcyjnym, przejawia się w konkretnych, rzeczywistych działaniach podejmowanych przez poszczególnych pracowników firmy, opisie stanowiska, kultury lub strategii firmy; jest tworzona w czasie teraźniejszym, ale wpływa na przyszłość przedsiębiorstwa; dystrybucja wiedzy wymaga stworzenia odpowiednich procedur i kanałów komunikacji, które mogą przybrać charakter formalny (wszelkiego rodzaju regulaminy, instrukcje, nakazy, zakazy, zalecenia), jak i nieformalny. CECHY opiera się na faktach jest poszerzoną, rozbudowaną informacją wyjaśnia rzeczywistość odnosi się do ogólnych zasad i prawideł istnienia określonych zjawisk odnosi się do umiejętności ludzi i całych zespołów pracowniczych określa posiadacza danych umiejętności Warto przy tym zaakcentować, że wiedza nie jest pojęciem jednowymiarowym, jednoznacznym. Wyróżnia się jej cztery podstawowe rodzaje (typy) 3 : wiedza typu know-what, wiedza typu know-why, wiedza typu know-how, wiedza typu know-who. Każdy podmiot gospodarczy dysponuje jakąś wiedzą i jakąś wiedzę wytwarza, ale jej prawdziwą świątynią są oczywiście uczelnie i placówki badawczo-rozwojowe. To tutaj powstają nowatorskie pomysły, innowacyjne technologie, ekspertyzy przydatne w prowadzeniu biznesu, analizy danych statystycznych i wszelkiego rodzaju inne opracowania. Wiedza w praktyce Problemem jest jednak transfer tej wiedzy z nauki do biznesu i jej praktyczne wykorzystanie. Między tymi światami istnieje mur wprawdzie niewidzialny, ale stwarzający widoczne problemy. Uczelnie nie do końca rozpoznają choćby potrzeby rynku pracy, przedsiębiorcy nie do końca wykorzystują osiągnięcia naukowców. Taki stan rzeczy prowadzi w konsekwencji do wielu nieporozumień, absurdów, straty czasu i kapitału po obu stronach barykady. Uczelnie zamiast wypuszczać na rynek absolwentów wyposażonych w wiedzę i kompetencje, na które jest zapotrzebowanie, produkują rzesze bezrobotnych. Biznes z kolei zamiast stosować innowacyjne rozwiązania, brnie w systemy bez przyszłości, za to z bogatą i nie zawsze chwalebną przeszłością. Żeby to zmienić, wystarczy znaleźć płaszczyznę porozumienia, a następnie możliwie najlepszą formę dla jego realizacji. To nie powinno stanowić problemu, jeśli obie strony nauka i biznes dostrzegą prosty fakt, że są od siebie uzależnione, nie mogą bez siebie żyć i są skazane na mariaż, który wcale nie musi być mezaliansem. Uczelnie na współpracy z przedsiębiorstwami nie muszą bowiem stracić nic ze swojego prestiżu. 18

19 Biznes z kolei, budując bezpośrednie relacje ze środowiskiem naukowym, nie musi rezygnować ze swojego nadrzędnego celu zysku. Jest wiele możliwych obszarów współpracy świata nauki i biznesu. Pierwszy to kadry uczelnie w swoich programach nauczania powinny uwzględniać potrzeby przedsiębiorców, przedsiębiorcy z kolei mogą dać studentom staże czy praktyki. Korzyść jest obopólna. Biznes zyskuje pracowników, którzy mają już doświadczenie uczelnie możliwość praktycznego sprawdzenia wiedzy, którą przekazują swoim studentom. Zacieśnienie współpracy ułatwia też bezpośredni, osobisty kontakt przedsiębiorców z naukowcami. Klaster jest, a z pewnością może być, forum dyskusji, umożliwiającym efektywną komunikację między uczelniami a przedsiębiorcami. Możliwości kreowania i realizowania wspólnych uczelniano-biznesowych projektów są olbrzymie. Drugi obszar współpracy to doskonalenie oferty rynkowej zarówno po stronie przedsiębiorców, jak i uczelni. Praktyczne wykorzystanie osiągnięć naukowców, nowatorskich rozwiązań, innowacyjnych technologii przekłada się na jakość produktu. Teoretycy zarządzania, psycholodzy społeczni, socjolodzy mogą pomóc w poprawie struktury organizacyjnej, budowaniu organizacji uczącej się; mogą też wskazać w oparciu o badania społeczne istniejące na rynku nisze, niezaspokojone potrzeby konsumentów, ujawnić ich motywacje, wyjaśnić zachowania. Taka wiedza jest z kolei bezcenna z marketingowego punktu widzenia. Po co ten klaster Płaszczyzna współpracy jest określona, czas na wybór jej formy. Sformalizowanie kontaktów między uczelniami a przedsiębiorstwami daje większą gwarancję, że przyniosą one pożądane rezultaty, nie rozmyją się gdzieś po drodze i w międzyczasie. Z drugiej jednak strony, warto by te relacje cechowały się pewnym luzem, by były wystarczająco swobodne do elastycznego zakreślania ram wspólnych działań. Idealną formułą, rzec by można złotym środkiem jest tutaj struktura klastrowa, w ramach której idea bliskiej współpracy świata nauki i biznesu ma szansę pełnej realizacji. Klaster jest, a z pewnością może być, forum dyskusji, umożliwiającym efektywną komunikację między uczelniami a przedsiębiorcami. Możliwości kreowania i realizowania wspólnych uczelniano-biznesowych projektów są olbrzymie. Ot, choćby: wizyty studyjne wzbogacające wiedzę i doświadczenia w zakresie współpracy nauki i biznesu; wspólna oferta biznesu dla nauki (określenie możliwości komercjalizacji wiedzy wyprodukowanej na konkretnej uczelni, wydziale, katedrze) i nauki dla biznesu (określenie zapotrzebowania przedsiębiorców na prace naukowe z konkretnych dziedzin); wspólne konferencje, seminaria, warsztaty i szkolenia; działania promujące przedsiębiorczość wśród studentów; wspólne aplikowanie o środki unijne. Klaster nauki i biznesu może mieć walor praktyczny, o ile zostanie wykorzystany do realizacji konkretnych przedsięwzięć z pogranicza tych dwóch światów, gdy stanie się np. instrumentem pozwalającym skutecznie aplikować o różnorodne środki finansowe, które mogą być przeznaczone na prowadzenie badań analitycznych, przygotowywanie analiz, ekspertyz i publikacji w zakresie polityki rozwoju opartej na klasteringu; popularyzację idei klasteringu poprzez organizację konferencji, spotkań tematycznych, publikację czasopism i broszur informacyjnych. Takie cele i zadania stoją przed Klastrem Instytucji Otoczenia Biznesu. Podstawowym efektem jego działania będzie wzmocnienie współpracy między sektorem nauki a firmami oraz pomiędzy samymi przedsiębiorcami, co w konsekwencji przyczyni się do podniesienia konkurencyjności wszystkich współpracujących ze sobą podmiotów. 1 Zob. Drucker P., Out of Depression Cycle, w: Wall Street Journal, January 9, Fazlagić A., Gospodarka wiedzy w:, Problemy Jakości, nr 2, 2001, s Zob. np. Griffin R. W., Podstawy zarządzania organizacjami, Wyd. PWN, Warszawa

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim

Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim miejsce: Hotel Warmiński - Olsztyn data: 28.06.2011 r. Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem dr, Katedra Zarządzania Innowacjami jakub.brdulak@gmail.com WARSZAWA 2013.10.15 Agenda prezentacji Główne wyzwania w polskim

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013

Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013 Innowacyjne rozwiązania w obszarze współpracy nauki i biznesu współfinansowane z EFS Krajowa Instytucja Wspomagająca Warszawa, 25 września 2013 Spotkanie współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO

Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO Karta Wskazań Efektywnego Partnerstwa Biznes-NGO PREAMBUŁA Przedsięwzięcie społeczne to przede wszystkim wielka odpowiedzialność wobec tych, na rzecz których działamy. To działanie powinno być trwałe i

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki

na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki budować sieci współpracy na rzecz transferu wiedzy i innowacji do gospodarki Miasto Poznań przyjazne dla przedsiębiorców Władze Miasta Poznania podejmują szereg działań promujących i wspierających rozwój

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klastering Polski 40-010 Katowice ul. Warszawska 36

Stowarzyszenie Klastering Polski 40-010 Katowice ul. Warszawska 36 Stowarzyszenie Klastering Polski platformą współpracy międzyklastrowej Ekoinnowacje w nowej perspektywie finansowej kraju i Europie: Środowisko i energia z czego finansować projekty i z kim współpracować?

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Co n a s w y r ó ż n i a

Co n a s w y r ó ż n i a Kim jesteśmy Centrum Prawa Żywnościowego to profesjonalny ośrodek doradczo- -badawczy specjalizujący się w dziedzinie prawa żywnościowego. Stanowi ono fachowe zaplecze eksperckie dla wszystkich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA

WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA WIELKOPOLSKA IZBA BUDOWNICTWA SIECI GOSPODARCZE - OCENA STANU I PROGNOZA MBA 2009 1 A KONKRETNIE OCENA STANU I PROGNOZA FUNKCJONOWANIA SIECI W OPARCIU O DOŚWIADCZENIA WIELKOPOLSKIEJ IZBY BUDOWNICTWA MBA

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Partnerstwo w ramach potrójnej spirali na rzecz strategii rozwoju gospodarczego ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Strategia rozwoju Leszna została opracowana w 1997r. W 2008r. Rada Miejska Leszna

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE

WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE WIEDZA INNOWACJE TRANSFER TECHNOLOGII EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW UE RCITT to: Doświadczony Zespół realizujący projekty Baza kontaktów w sferze nauki i biznesu Fachowe doradztwo Otwartość na nowe pomysły

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZENIA ROZWOJU KLASTRÓW W POLSCE

DOŚWIADCZENIA ROZWOJU KLASTRÓW W POLSCE DOŚWIADCZENIA ROZWOJU KLASTRÓW W POLSCE Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska MARITA KOSZAREK ekspert międzynarodowy ponad 9 lat doświadczenia w zakresie klastrów bezpośrednia współpraca

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego

Proces budowania strategii. Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Proces budowania strategii Prof. zw. dr hab. Krzysztof Opolski Wydzial Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Strategia nie jest badaniem obecnej sytuacji, ale ćwiczeniem polegającym na wyobrażaniu

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej.

Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Poznaj nasze podejście do rozwoju członków korpusu służby cywilnej. Skorzystaj z dobrych praktyk i przekonaj się, jak niewielkie usprawnienia mogą przynieść znaczące efekty. Od ponad pięciu lat wdrażam

Bardziej szczegółowo

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl

StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie. www.stratex.pl StratEX: zmieniamy pomysł w praktyczne działanie profil firmy www.stratex.pl Nasza tożsamość Misja Zmieniamy pomysł w praktyczne działanie Założyliśmy StratEX Strategy Execution w 2008 roku jako konsultanci

Bardziej szczegółowo

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ

Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ Warsztaty PRZEDSIĘBIORCY SZKOŁY ZAWODOWE POMORZA PROBLEMY REKOMENDACJE ROZWIĄZAŃ KIERUNKI DZIAŁAŃ 10 stycznia 2011 - Państwowe Szkoły Budownictwa - Gdańsk ul. Grunwaldzka 238 Patronat: Mieczysław Struk

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOPOLSKI KLASTER INNOWACYJNYCH PRZEDSIĘBIORSTW

OGÓLNOPOLSKI KLASTER INNOWACYJNYCH PRZEDSIĘBIORSTW OGÓLNOPOLSKI KLASTER INNOWACYJNYCH PRZEDSIĘBIORSTW Bogdan Węgrzynek Prezydent Zarządu Głównego OKIP Prezes Zarządu Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Sp. z o.o. Wiceprezes Zarządu Związku Pracodawców Klastry

Bardziej szczegółowo

Wsparcie innowacyjnych pomysłów na starcie. Warsztaty StartUp-IT, Poznań, 22 września 2007 roku

Wsparcie innowacyjnych pomysłów na starcie. Warsztaty StartUp-IT, Poznań, 22 września 2007 roku Wsparcie innowacyjnych pomysłów na starcie Warsztaty StartUp-IT, Poznań, 22 września 2007 roku Agenda_ Kim jesteśmy Nasza filozofia beyond capital_ Specyfika projektów na wczesnych etapach rozwoju Jak

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych

Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Studia podyplomowe Metody Statystycznej Analizy Danych Społeczno-Ekonomicznych Zwięzły opis Studia są odpowiedzią na zapotrzebowanie istniejące na rynku pracowników sektora administracyjnego na poszerzanie

Bardziej szczegółowo

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu

Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wparcie społeczeństwa informacyjnego i e-biznesu Wsparcie rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Tomasz Napiórkowski Departamentu Społeczeństwa Informacyjnego

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Schemat prezentacji:

Schemat prezentacji: Konkursy w ramach II Priorytetu POKL: Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz poprawa stanu zdrowia osób pracujących zaplanowane do ogłoszenia w 2012 r. Katolicki Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

SPECJALNOŚĆ Przedsiębiorstwo i dyplomacja gospodarcza w Europie (Business and economic diplomacy in Europe)

SPECJALNOŚĆ Przedsiębiorstwo i dyplomacja gospodarcza w Europie (Business and economic diplomacy in Europe) Przyjdź i przekonaj się, że droga do sukcesu jest krótsza niż Ci się wydaje! SPECJALNOŚĆ Przedsiębiorstwo i dyplomacja gospodarcza w Europie (Business and economic diplomacy in Europe) Bachelor s degree

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

DOŚWIADCZENIA PARP Z POPRZEDNIEJ PERSPEKTYWY W REALIZACJI PROGRAMÓW I PROJEKTÓW FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW UE

DOŚWIADCZENIA PARP Z POPRZEDNIEJ PERSPEKTYWY W REALIZACJI PROGRAMÓW I PROJEKTÓW FINANSOWANYCH ZE ŚRODKÓW UE 2012 2011 Jakub Moskal Dyrektor, Departament Koordynacji Wdrażania Programów Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości DOŚWIADCZENIA PARP Z POPRZEDNIEJ PERSPEKTYWY W REALIZACJI PROGRAMÓW I PROJEKTÓW FINANSOWANYCH

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce

Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Vouchery dla Przedsiębiorstw i Inicjatyw Klastrowych rozwój współpracy pomiędzy biznesem a nauką w Wielkopolsce Grzegorz Cieśla Konferencja Efektywne zarządzanie własnością intelektualną w innowacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji

Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej. Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Wzmocnienie potencjału administracji samorządowej Program Operacyjny Kapitał Ludzki Działanie 5.2 Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji Instytucja Pośrednicząca dla Priorytetu V PO KL Dobre Rządzenie

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA

Kierunek studiów: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA SYLWETKA ABSOLWENTA Specjalność: międzynarodowe stosunki ekonomiczne STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA Specjalność międzynarodowe stosunki ekonomiczne skierowana jest do osób, które pragną aktywnie działać na rynkach międzynarodowych,

Bardziej szczegółowo

Stan realizacji projektów w ramach działania 2.6 ZPORR

Stan realizacji projektów w ramach działania 2.6 ZPORR Tabela nr 2 Stan realizacji projektów w ramach działania 2.6 ZPORR Lp. Nazwa i adres Beneficjenta Tytuł, numer umowy Ogólna wartość dofinansowania Termin Opis 1. 2. Uniwersytet Zielonogórski ul. Podgórna

Bardziej szczegółowo

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego

Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Program na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Gmin i Powiatów Województwa Śląskiego Tarnów-Katowice, wrzesień 2005 Wprowadzenie Program i»silesia jest odpowiedzią samorządów z województwa śląskiego na Inicjatywę

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r.

RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH. projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. Grudzień 2013 r. RAPORT Z KONSULTACJI SPOŁECZNYCH projektu Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Grudzień 2013 r. 1 1. Podstawy prawne Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r.

Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną. Poznań, 29 września 2014 r. Spółdzielnia socjalna szansą na aktywizację zawodową osób z niepełnosprawnością intelektualną Poznań, 29 września 2014 r. Projekt: Innowacyjny model aktywizacji zawodowe uczestników WTZ Czas trwania: VI

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo