CYTOGENETIC EXAMINATIONS IN THE HEALTH CARE SYSTEM: THEIR POTENTIAL ROLE IN PREVENTION OF DISEASES

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CYTOGENETIC EXAMINATIONS IN THE HEALTH CARE SYSTEM: THEIR POTENTIAL ROLE IN PREVENTION OF DISEASES"

Transkrypt

1 Cytogenetic examinations in the health care system: their potential role in prevention of diseases CYTOGENETIC EXAMINATIONS IN THE HEALTH CARE SYSTEM: THEIR POTENTIAL ROLE IN PREVENTION OF DISEASES Badania cytogenetyczne w aspekcie klinicznym w ochronie zdrowia. Potencjalne znaczenie profilaktyczne Agnieszka Stembalska, Ryszard Ślęzak, Robert Śmigiel, Maria Małgorzata Sąsiadek* Wroclaw Medical University Abstract Chromosomal aberrations belongs to the group of the most frequent causes of infertility, congenital defects, mental retardation, and sex determination disorders. Identification of numerical and structural chromosome aberrations allows for pre- and postnatal diagnosis and thus for genetic counseling focused both on the patient and the patient s family. The present paper discusses the importance of cytogenetic examinations in the diagnosis and management of 1) infertility and reproductive failure, 2) fetal defects (prenatal diagnosis), 3) congenital defects and mental retardation syndromes, as well as 4) the methodological foundation of laboratory cytogenetic diagnosis. Keywords: cytogenetic studies, karyotype, infertility, miscarriage, prenatal diagnosis, congenital defects Słowa kluczowe: badania cytogenetyczne, kariotyp, niepłodność, poronienia, badania prenatalne, wady wrodzone Introduction With advances in medical knowledge, genetics, and molecular biology, it has become clear that a large proportion of human diseases are linked to genetic alterations. Apart from diseases with purely genetic etiology, such as chromosomal aberration syndromes and conditions due to single gene mutations, many disorders are caused by a combination of genetic and environmental factors, such as arterial hypertension and diabetes. There are also a number of conditions that are almost entirely caused by external factors, such as congenital cytomegalovirus infection or trauma. Genetic diseases may result from a change (aberration) in the number and/or structure of chromosomes, mutations in single genes, or defects involving many genes and detrimental external factors. Chromosomal aberrations are most frequently manifested by clinical symptoms such as dysmorphic features, congenital defects, and impaired sexual, motor or intellectual development. In clinical practice, a frequently used term is chromosomal phenotype, which suggests a known or undetermined chromosomal rearrangement as etiological factor. The identification of chromosomal aberrations in a patient enables physician to make a diagnosis and probable prognosis, and to determine further diagnostic, therapeutic, and rehabilitation procedures. It also serves as the basis for offering genetic advice to the patient and his or her family. This also includes pre-conception counseling and evaluation of the risk of recurrence of the same disorder, as well as prenatal consultations. Thus, cytogenetic tests constitute an element of: First-line prevention of chromosomal aberrations, mostly through in vitro fertilization with preimplantation genetic diagnosis; Second-line prevention early diagnosis of chromosomal aberrations enables implementation of optimum further diagnostic procedures and thus therapeutic management; * All authors equally contributed to the paper. Journal of Health Policy, Insurance and Management Polityka Zdrowotna 37

2 Agnieszka Stembalska, Ryszard Ślęzak, Robert Śmigiel, Maria Małgorzata Sąsiadek Third-line prevention (early support, physical therapy, etc.) early diagnosis, treatment, or physical therapy makes it possible to prevent complications linked to existing disorders. Due to the fact that the clinical consequences of chromosomal aberrations may emerge at any time of life, this paper adopts the following chronology of the presented issues: 1) infertility and reproductive failure; 2) defects due to chromosomal aberrations during prenatal development; 3) defects in newborns and children; 4) concise information about cytogenetic testing methods. Cytogenetic tests in couples WIth reproductive failure Reproductive failure, which constitutes a serious problem in contemporary gynecology, may be caused by conception and/or pregnancy failure. Chromosomal aberrations (changes in the number and/or structure of chromosomes) constitute one of the most frequent factor impairing conception (also assisted conception), leading to early or late spontaneous abortions, and causing congenital disorders. Indications for cytogenetic testing of both partners include failure to conceive (also in the case of in vitro fertilization), two or more spontaneous abortions, or giving birth to a child with congenital defects. In this group of patients, the most frequent chromosomal changes do not involve a loss or/and addition of chromosome fragments, but are balanced and include reciprocal chromosomal translocations, including Robertsonian translocations and chromosomal inversions,. Carriers of balanced chromosomal aberrations are healthy, but they may transfer an unbalanced aberration to their offspring. This risk depends on the course of meiosis, including crossing over, and the survival rate of fetuses with an unbalanced karyotype. Knowledge of the mechanisms of such chromosomal aberrations forms the basis for evaluation of the risk of miscarriage or congenital disorders in the fetus. 1 If a person is diagnosed as a carrier of a balanced chromosomal translocation, a pedigree analysis should be done an thus probable carriers of balanced translocation should be identified. Evaluation of the risk of giving birth to a child with an unbalanced aberration, or the risk of miscarriage or fetal death/ still birth in the next pregnancy is conducted on the basis of pedigree analysis using direct methods (only in families where many relatives have been diagnosed as carriers) or indirect methods (grouping of pedigrees of families in which unbalanced translocations appeared in respect of the same chromosomal break-point localization). To assess risk by the indirect method, one needs to have access to databases containing information on families with chromosomal translocations. The Polish Collection of Reciprocal Chromosomal Translocations is maintained by the Genetics Department, Medical University of Białystok. Detecting an aberration in one of the parents is an indication for conducting invasive prenatal tests in each pregnancy. Some patients may consider in vitro fertilization with preimplantation genetic diagnosis. This method allows for determining the karyotype of the embryo even prior to implanting it in the uterus. Examination of a single cell from a blastocyst (usually one cell is taken from an 8- or 16-cell blastocyst) allows for choosing embryos with normal karyotype (normal set of chromosomes). This procedure lies within first-line prevention (prevention of chromosomal aberrations in the fetus). Preimplantation cytogenetic tests are most often carried out using in situ fluorescence (FISH) or comparative genomic hybridization (CGH). 2 1 Sąsiadek M M, Haus O, Łukasik-Majchrowska M, Ślęzak R, Paprocka-Borowicz M, Busza H, Plewa R, Bułło A, Jagielski J. Badania cytogenetyczne u małżeństw z poronieniami samoistnymi. Ginekologia Polska (5a). 1997: ; Pasińska M, Haus O, Skonieczka K, Ślęzak R, Midro AT, Stasiewicz-Jarocka B, Szczepaniak M, Adamczak R, Marcinkowska A, Bartusiak K. Wyniki badań cytogenetycznych i molekularnych u 35 par z niepłodnością pierwotną. Wiadomości Lekarskie (1-2). 2006: Le Caignec C, Spits C, Sermon K, De Rycke M, Thienpont B, Debrock S, Staessen C, Moreau Y, Fryns J P, Van Steirteghem A, Liebaers I, Vermeesch J R. Single-cell chromosomal imbalances detection by array CGH. Nucleic Acids Res (e68). 2006: 34; Schoolcraft WB, Katz-Jaffe MG, Stevens J, Rawlins M, Munne S. Preimplantation aneuploidy testing for infertile patients of advanced maternal age: a randomized prospective trial. Fertility and Sterility (92). 2009: Nr XII/II

3 Cytogenetic examinations in the healthcare system: their potential role in prevention of diseases 1.1. Cytogenetic examinations in fetal loss. Miscarriages are most often caused by numerical chromosomal aberrations, arising de novo. Chromosomal changes are found in 50%- 60% of early and in about 10% of late fetal losses. 3 It is thought that most miscarriages before the 10 th week of pregnancy are linked to non-inherited numerical chromosomal aberrations which arise as a result of chromosome nondisjunction (non-separation) in male or female gametes. In such cases trisomy of chromosomes 13, 16, 18, 21, 22, and X or monosomy of chromosome X are most frequent. The trisomy are usually lethal. Among them trisomy of chromosomes 16 and 22 most frequently observed, while fetuses with trisomy 13, 18, and 21 are sometimes born alive. Cytogenetic examinations of pregnancy lost samples are now conducted by molecular cytogenetic methods, and especially FISH and CGH. They enable fast and reliable determination of a numerical chromosomal aberration, confirming or ruling out such an aberration as the cause of the miscarriage. They also make it possible to prepare reliable genetic counseling for parents including an information what should be done to establish risk of recurrence of an aberration in the next pregnancy and plan for an adequate pre-conception and prenatal diagnostics Cytogenetic examinations in primary infertility Numerical chromosomal aberrations are found only in a minority (7-10%) of couples presenting at genetic clinics due to reproductive failure. These cases usually include males with previously undiagnosed Klinefelter syndrome and females with trisomy X. If a cytogenetic test reveals additional chromosomes X in a male, this usually implies azoospermia. However, in some of these patients spermatogenesis may be partially preserved, which allows for extraction of reproductive cells (spermatids, spermatocytes, or sperm cells) from the testicle and use them for in vitro fertilization. Other causes of spermatogenesis disorders, including azoospermia, are balanced aberrations between chromosome Y and autosomal chromosomes or between some autosomes (mostly acrocentric chromosomes). The presence of an additional chromosome X in the female karyotype usually does not obviously lead to phenotypic defects, but is often linked to the risk of premature ovarian failure. Therefore, detection of trisomy X provides the female patient with important information concerning a potential procreation disorder Cytogenetic diagnostics in sex determination and differentiation disorders The most frequent causes of sex determination disorders in women are structural and/ or numerical aberrations of chromosomes X leading to Turner syndrome (TS). In about 60% of TS cases monosomy of chromosome X, in 5% mosaicism with the presence of additional cell lines containing a different sex chromosome, and in the other cases structural aberrations of chromosome X are observed. In TS patients the age at which the patient is diagnosed is of critical importance for the final outcome of treatment. Analysis of the age of women diagnosed with TS shows that several years ago diagnoses were most often made at age on the basis of the absence of menarche and characteristic dysmorfic features. Today, such a diagnosis is usually made for patients at about 3-4 years of age, presenting developmental delay (a height below 3 centile), thus allowing for early therapy. The key to success in treating most of dysmorfic features, including short stature in TS girls is an early treatment with growth hormone (prior to closure of epiphyseal cartilage) preventing short stature and introduction of estrogen-gestagen replacement therapy. Otherwise, dysmorfic features of TS may pose a problem in social relations and lead to lower self-esteem of the patients (psychosocial consequences). 6 3 Lebedev I. Mosaic aneuploidy in early fetal losses, Cytogenetics and Genome Research (133). 2011: Dutta U R, Rajitha P, Pidugu V K, Dalal A B. Cytogenetic abnormalities in 1162 couples with recurrent miscarriages in Southern region of India: report and review. J Assist Reprod Genet (28). 2011: ; Branch D W, Gibson M, Silver R M. Recurrent miscarriage. New England Journal of Medicine (363). 2010: Otter M, Schrander-Stumpel C, Curfs L. Triple X syndrome: A review of the literature. European Journal of Human Genetics (18). 2010: Ślęzak R. Propozycje postępowania diagnostycznego w zespole Turnera. Biuletyn Informacyjny Komisji Genetycznej Człowieka (7). 2001: Ślęzak R, Sąsiadek M, Dobosz T, Gogulska L, Jagielski J. Oznaczanie swoistych sekwencji chromosomu Y w zespole Turnera. Ginekologia Polska (9). 1999: Journal of Health Policy, Insurance and Management Polityka Zdrowotna 39

4 Agnieszka Stembalska, Ryszard Ślęzak, Robert Śmigiel, Maria Małgorzata Sąsiadek Moreover, an early diagnosis of TS makes it possible to initiate wide-ranging preventive and curative management, including treatment of congenital anomaly linked to TS, and especially malformation of the urinary tract (often asymptomatic), cardiovascular system, and hypothyroidism. An important aspect of preventive management in TS patients is exclusion of the presence of Y chromosome sequences which, under the circumstances, are related to increased risk of cancer of dysplastic gonads. 7 Early gonadectomy may prevent development of gonadoblastoma or dysgerminoma. Anti-cancer prevention is used in every case where the patient s phenotype is female and a cytogenetic test has revealed the presence of chromosome Y, as well as in pure and mixed gonadal dysgenesis, and insensitivity to androgens. Cytogenetic examinations constitute a very important tool in differential diagnostics in cases of alterations in external genitals in newborns (especially in the case of ambiguous genitalia). Suspected adrenal hyperplasia syndrome and virilizing tumors require, along with hormonal, biochemical, and molecular tests, prompt cytogenetic diagnostics for determining the newborn s chromosomal sex. This is necessary for entering the right sex in the birth certificate and also for making the parents aware of the need to conduct plastic surgery of external sex organs in the child. 8 Cytogenetic examinations in prenatal diagnostics Prenatal cytogenetic examinations are part of second-line prevention, that is, they are aimed at early detection (before birth, and often before the third trimester of gestation) of genetic disorders. Thus, the pregnant woman may be given an adequate health care, including intrauterine fetus therapy (treating or reducing the effects of the diagnosed defect, if possible) and appropriate specialized care for newborn (in some cases palliative care). 9 If serious and irreversible defects in the fetus are diagnosed, the parents may also decide to terminate the pregnancy. 10 The frequency of chromosomal aberrations at the time of conception amounts to as much as 40%, but over the course of pregnancy the number of fetuses with chromosomal aberrations decreases due to the high rate of spontaneous abortions. Thus, such aberrations occur in only about 0.5% of newborns. 11 All methods of collecting cells from the fetus are fraught with a risk of complications, mostly miscarriage (about 1% in amniocentesis and chorionic villus sampling and about 2% in cordocentesis). 12 Therefore, such tests should be offered only in the case of medical indications, such as: 13 Woman,s age at conception over 35 years (or >40 according to the Polish Gynecological Society, 2009) due to increased risk of trisomy 13, 18, or 21 in the offspring; 7 Baka-Ostrowska M. Noworodek z obojnaczymi narządami płciowymi. Przegląd Chirurgii Dziecięcej (4). 2009: Stembalska A, Łaczmańska I, Dudarewicz L. Nieinwazyjne badania prenatalne w diagnostyce aneuploidii chromosomów 13, 18 i 21 aspekty teoretyczne i praktyczne. Ginekologia Polska (2). 2011: ; Dangel T. Wady letalne u noworodków, opieka paliatywna jako alternatywa wobec aborcji i uporczywej terapii. Standardy Medycyny (9). 2007: ; Pergament E. First-Trimester Genetic Counseling: Perspectives and Considerations. Clinics in Laboratory Medicine (30). 2010: ; Sharma G, McCullough L B, Chervenak FA. Ethical considerations of early (first vs. second trimester) risk assessment disclosure for trisomy 21 and patient choice in screening versus diagnostic testing. American Journal of Medical Genetetics Part C Seminars in Medical Genetetics (145C). 2007: Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z dnia 7 stycznia 1993 r. (z 1993 r., Dz.U. Nr 17, poz. 78; z 1995 r., Nr 66, poz. 334, z 1996 r., Nr 139, poz. 646, z 1997 r. Nr 141, poz. 943, Nr 157, poz i z 1999 r. Nr 5, poz. 32). 10 Branch D W, Gibson M, Silver R M. Op. cit.; Lebedev I. Mosaic aneuploidy in early fetal losses, Cytogenetics and Genome Research (133), 2011; Zhang L, Zhang X-H, Linag M Y, Ren M H. Prenatal cytogenetic study of 2782 cases of high-risk pregnant women. Chinese Medical Journal (123). 2010: Stembalska A, Łaczmańska I, Dudarewicz L. Op. cit.; Ball R H. Invasive fetal testing. Current Opinion in Obstetrics and Gynecology (16). 2004: Stembalska A, Łaczmańska I, Dudarewicz L. Op. cit.; Stembalska A, Ślęzak R, Pesz K, Gil J, Sąsiadek M M. Prenatal diagnosis - principles of diagnostic procedures and genetic counseling. Folia Histochemica et Cytobiologica (45) Supplement : 11-16; Stembalska A, Ślęzak R, Sąsiadek M. Badania prenatalne. Family Medicine and Primary Care Review (1). 2005: 18-24; Ślęzak R, Florjański J, Zalewski J, Sąsiadek M, Heimrath J. Diagnostyka prenatalna triploidii. Ginekologia Polska (4). 2005: ; Anderson C L, Brown C L. Fetal chromosomal abnormalities: Antenatal screening and diagnosis (79). AFP 2009: ; Gil J, Pesz K, Sąsiadek M M, Stembalska A, Ślęzak R. Genetyczna diagnostyka prenatalna, metody badań, elementy poradnictwa genetycznego. Badania Diagnostyczne (7-8). 2008: Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące postępowania w zakresie diagnostyki prenatalnej. Opracowanie zespołu ekspertów. Ginekologia Polska (80), 2009: Nr XII/II

5 Cytogenetic examinations in the healthcare system: their potential role in prevention of diseases numerical or structural chromosomal aberration in previous fetuses or children; congenital defects that may have been caused by chromosomal aberrations found in previous fetuses or children (whether stillborn or live born); either of the partners is a carrier of a clinically significant balanced chromosomal aberration, because this increases the risk of having offspring with an unbalanced karyotype; abnormal results of non-invasive prenatal examinations (ultrasound) and/or biochemical screening tests, giving rise to a suspicion of chromosomal aberration in the fetus. Women who meet at least one of the above indications for a cytogenetic examination of the fetus belong to a high risk group in terms of giving birth to a child with congenital disorders and fall under the Prenatal Testing Program in Poland. 14 Genetic prenatal counseling is non-directive, and is only of informative nature (explaining, completing, and verifying data). The final decision as to whether or not to conduct such a test is always made by the pregnant woman. 15 Genetic diagnostics in congenital disorders and dysmorphic syndromes Over the past several decades, an increasing proportion of children have been hospitalized at pediatric units or seen at outpatient facilities due to congenital disorders. Thus, these disorders constitute a serious clinical (and diagnostic) problem, as well as a major social and economic issue. Patients with these disorders often present with a complicated history and treatment may not bring the desired medical or social effects. 16 Congenital disorders occur in about 2-3% of live born children, out of which 25-35% is linked to chromosomal aberrations. The incidence of aberrations diagnosed in live born children increases with progress of genetic techniques and higher sensitivity of cytogenetic and molecular tests. 17 Indications for cytogenetic tests in patients with congenital disorders include the following clinical situations: 18 1) presence of phenotypic features characteristic of a specific chromosomal syndrome; 2) presence of multiple developmental defects and/or dysmorphic features; 3) delayed psychomotor development or mental retardation, especially if accompanied by dysmorphic features; 4) abnormal sexual maturation (absent or too early); 5) abnormal appearance of external genitalia; 6) menstruation disturbances of unknown etiology; 7) short stature in girls; 8) suspicion of a chromosomal instability syndrome. If a chromosomal aberration is identified as a cause of a congenital disorder in a child, then thorough advice should be given containing information about the course of the disease and any related congenital defects. This enables extensive early clinical diagnostics (e.g., to detect a heart defect) and preventive care by specialized physicians (e.g., a physiotherapist, speech therapist, 14 Stembalska A, Łaczmańska I, Dudarewicz L. Op. cit.; Stembalska A, Ślęzak R, Pesz K, Gil J, Sąsiadek M M. Op. cit.; Stembalska A, Ślęzak R, Sąsiadek M. Op. cit. 15 Latos-Bieleńska A, Materna-Kiryluk A (ed.). i Zespół ds. PRWWR (Polski rejestr Wad Wrodzonych): Wrodzone wady rozwojowe w Polsce w latach Dane z Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych. OWN. Poznań 2010; Śmigiel R, Ślęzak R, Łaczmańska I, Bateraj-Kubicka B, Bąk E. Zespół Emanuel u noworodka jako skutek rodzinnej, niezrównoważonej translokacji między chromosomami 11 i 22. Pediatria Polska (12). 2005: Latos-Bieleńska A, Materna-Kiryluk A (ed.). Op. cit. 17 Ślęzak R, Strzałkowska A, Czemarmazowicz H, Skulimowska G, Matthews-Brzozowska T. Podwójna trisomia częściowa chromosomów 2 i 14 u dziecka z zespołem cech dysmorficznych. Pediatria Polska (4). 2006: ; Ślęzak R, Łaczmańska I, Busza H, Czemarmazowicz H. Mozaikowa postać częściowej trisomii (de novo) ramion krótkich chromosomu 12 u dziecka z licznymi cechami dysmorficznymi - opis przypadku. Pediatria Polska (8). 2005: ; Ślęzak R, Florjański J, Zalewski J, Sąsiadek M, Heimrath J. Op. cit.; Śmigiel R, Ślęzak R, Łaczmańska I, Bateraj-Kubicka B, Bąk E. Op. cit.; Jacobs P A, Browne C, Gregson N, Joyce C, White H. Estimates of the frequency of chromosome abnormalities detectable in unselected newborns using moderate levels of banding. Medycyna Genetyczna (29). 1992: Śmigiel R, Stembalska A. Niepełnosprawność intelektualna uwarunkowana genetycznie - wybrane aspekty. Nowa Pediatria (R.11). 2007: 89-96; Borg K, Bocian E, Bernaciak J, Nowakowska B, Derwich K, Obersztyn E, Szczałuba K, Śmigiel R, Kostyk E, Mazurczak T. Zrównoważone rearanżacje chromosomowe jako przyczyna niepełnosprawności intelektualnej. Analiza 22 przypadków z wykorzystaniem technik CGH oraz FISH. Medycyna Wieku Rozwojowego (13). 2009: Journal of Health Policy, Insurance and Management Polityka Zdrowotna 41

6 Agnieszka Stembalska, Ryszard Ślęzak, Robert Śmigiel, Maria Małgorzata Sąsiadek psychologist, neurologist, ophthalmologist). If the chromosomal aberration identified in the child is heritable, then other members of the family may be tested, following pedigree analysis. In this way, examination of a child with a congenital disorder may be a point of departure for genetic testing of the entire family, as well as genetic counseling, possibly including indications for prenatal testing. 19 The current algorithm for cytogenetic diagnostics in congenital disorders and mental retardation involves, first of all, exclusion of chromosomal aberrations using classical cytogenetic methods (e.g., G-bands by trypsin using Giemsa, GTG), molecular cytogenetic methods such as fluorescence in situ hybridization (FISH), comparative genomic hybridization (CGH), followed by molecular methods such as multiplex ligation-dependent probe amplification (MLPA). Diagnostics of chromosomal instability syndromes, with symptoms including both congenital defects and mental retardation, is particularly difficult. In cytogenetic diagnostics of such syndromes, it is necessary to use special reagents stimulating chromosomal instability: bleomycin, diepoxybutan, or X-radiation. Cytogenetic examination methods and material Cytogenetic examinations involve evaluation of the structure and number of chromosomes (classical cytogenetics, molecular cytogenetics). The most frequently used classical cytogenetic method, G bands by trypsin using Giemsa (GTG), enables the detection of numerical chromosomal aberrations and structural changes of a size of base pairs (bp). 20 Molecular cytogenetic methods are used for detecting smaller chromosomal aberrations (microaberrations). These include FISH using probes hybridizing with specific regions, which makes it possible to detect changes in the range of kbp. However, this technique requires a precise clinical diagnosis. 21 An alternative technique for examining unbalanced microaberrations is MLPA, which allows for the detection of a deletion and duplication of individual exons and enables evaluation of up to over forty different loci during one reaction. 22 CGH, known as molecular karyotyping, allows for the detection of structural changes of the order of 3 Mbp. Its sensitivity may be greatly enhanced by using microarrays (array-cgh), which enables the detection of microaberrations in the range of 1 Mbp to 15 kbp. 23 FISH, CGH and MLPA may also be used for detecting numerical chromosomal aberrations. In the case of couples presenting with reproductive failure as well as children and adults with congenital disorders and/or intellectual retardation, the material typically used for cytogenetic examinations consists of peripheral blood lymphocytes. In prenatal cytogenetic examinations, specimens include trophoblast cells (trophoblast biopsy in the 10 th -14 th week of pregnancy), amniotic fluid cells (amniocentesis in the 15 th -19 th week of pregnancy), or cord blood lymphocytes (cordocentesis after the 19 th week of pregnancy). 24 In the case of some genetic disorders, it may be useful to acquire other tissues for cytogenetic examination, e.g., skin fibroblasts (in the case 19 Kozłowska J, Łaczmańska I. Badania cytogenetyczne i molekularne wykorzystywane w diagnostyce chorób uwarunkowanych genetycznie. Diagnostyka Laboratoryjna (44). 2008: Palomares M, Delicado A, Lapunzina P, Arjona D, Amiñoso C, Arcas J, Martinez Bermejo A, Fernández L, López Pajares I. MLPA vs multiprobe FISH. comparison of two methods for the screening of subtelomeric rearrangements in 50 patients with idiopathic mental retardation. Clinical Genetics (69). 2006: Łaczmańska I, Łaczmański Ł. Metoda MLPA oraz jej zastosowanie w diagnostyce chorób uwarunkowanych genetycznie. Postępy Biologii Komórki (36). 2009: ; Palomares M, Delicado A, Lapunzina P, Arjona D, Amiñoso C, Arcas J, Martinez Bermejo A, Fernández L, López Pajares I. Op. cit.; Kozłowska J, Łaczmańska I. Op.cit. 22 Śmigiel R, Stembalska A. Op. cit.; Kozłowska J, Łaczmańska I. Op. cit.; Kutkowska-Kaźmierczak A, Obersztyn E, Helias-Rodzewicz Z, Bocian E, Mazurczak T. Subtelomeric aberration as a cause of severe somatic and psychomotor retardation in a child with dysmorphic features and CNS defects. Medycyna Wieku Rozwojowego (8). 2004: ; Coe B P, Ylstra B, Carvalho B, Meijer GA, Macaulay C, Lam W L. Resolving the resolution of array CGH. Genomics (89). 2007: Łaczmańska I, Stembalska A, Ślęzak R, Kozłowska J, Makowska I, Czemarmazowicz H, Pesz K A, Śmigiel R, Jakiel A, Sąsiadek M M. Rapid-FISH jako szybka metoda wykrywania najczęstszych liczbowych aberracji chromosomowych w diagnostyce prenatalnej u kobiet z grupy wysokiego ryzyka. Ginekologia Polska (12). 2007: ; Gil J, Pesz K, Sąsiadek M M, Stembalska A, Ślęzak R. Op. cit.; Stembalska A, Ślęzak R, Pesz K, Gil J, Sąsiadek M M. Op. cit Nr XII/II

7 Cytogenetic examinations in the healthcare system: their potential role in prevention of diseases of a suspected chromosomal mosaic, such as the Pallister Killian syndrome, which is caused by the occurrence of tetrasomy and/or trisomy of chromosome 12p in a mosaic), gonadal tissue in some sex determination disorders, and trophoblast or fetal tissues in the case of aborted fetuses. Summary The identification of chromosomal aberrations is important not only with a view to giving the patient a correct prenatal or postnatal diagnosis and implementing adequate therapeutic and preventive management; it also enables the identification of carriers of chromosomal aberrations in the patient s family, who may then be provided with appropriate health hare. References 1. Anderson C L, Brown C L. Fetal chromosomal abnormalities. antenatal screening and diagnosis (79). American Family Physician Baka-Ostrowska M. Noworodek z obojnaczymi narządami płciowymi. Przegląd Chirurgii Dziecięcej (4) Ball R H. Invasive fetal testing. Current Opinion in Obstetrics and Gynecology (16) Borg K, Bocian E, Bernaciak J, Nowakowska B, Derwich K, Obersztyn E, Szczałuba K, Śmigiel R, Kostyk E, Mazurczak T. Zrównoważone rearanżacje chromosomowe jako przyczyna niepełnosprawności intelektualnej. Analiza 22 przypadków z wykorzystaniem technik CGH oraz FISH. Medycyna Wieku Rozwojowego (13) Branch D W, Gibson M, Silver R M. Reccurent miscarriage. New England Journal of Medicine (363) Coe B P, Ylstra B, Carvalho B, Meijer G A, Macaulay C, Lam W L. Resolving the resolution of array CGH. Genomics (89) Dangel T. Wady letalne u noworodków, opieka paliatywna jako alternatywa wobec aborcji i uporczywej terapii. Standardy Medycyny (9) Dutta U R, Rajitha P, Pidugu V K, Dalal A B. Cytogenetic abnormalities in 1162 couples with recurrent miscarriages in Southern region of India: report and review. Journal of Assisted Reproduction and Genetics (28) Jacobs P A, Browne C, Gregson N, Joyce C, White H. Estimates of the frequency of chromosome abnormalities detectable in unselected newborns using moderate levels of banding. Journal of Medical Genetics (29) Kozłowska J, Łaczmańska I. Badania cytogenetyczne i molekularne wykorzystywane w diagnostyce chorób uwarunkowanych genetycznie. Diagnostyka Laboratoryjna (44) Kutkowska-Kaźmierczak A, Obersztyn E, Helias-Rodzewicz Z, Bocian E, Mazurczak T. Subtelomeric aberration as a cause of severe somatic and psychomotor retardation in a child with dysmorphic features and CNS defects. Medycyna Wieku Rozwojowego (8) Latos-Bieleńska A, Materna-Kiryluk A (ed.) i Zespół ds. PRWWR (Polski Rejestr Wad Wrodzonych). Wrodzone wady rozwojowe w Polsce w latach Dane z Polskiego Rejestru Wrodzonych Wad Rozwojowych. OWN. Poznań Lebedev I. Mosaic aneuploidy in early fetal losses, Cytogenetics and Genome Research (133) Le Caignec C, Spits C, Sermon K, De Rycke M, Thienpont B, Debrock S, Staessen C, Moreau Y, Fryns J P, Van Steirteghem A, Liebaers I, Vermeesch J R. Single-cell chromosomal imbalances detection by array CGH. Nucleic Acids Research (e68). 16. Łaczmańska I, Łaczmański Ł. Metoda MLPA oraz jej zastosowanie w diagnostyce chorób uwarunkowanych genetycznie. Postępy Biologii Komórki (36) Łaczmańska I, Stembalska A, Ślęzak R, Kozłowska J, Makowska I, Czemarmazowicz H, Pesz KA, Śmigiel R, Jakiel A, Sąsiadek M M. Rapid-FISH jako szybka metoda wykrywania najczęstszych liczbowych aberracji chromosomowych w diagnostyce prenatalnej u kobiet z grupy wysokiego ryzyka. Ginekologia Polska (12) Otter M, Schrander-Stumpel C, Curfs L. Triple X syndrome: A review of the literature. European Journal of Human Genetics (18) Palomares M, Delicado A, Lapunzina P, Arjona D, Amiñoso C, Arcas J, Martinez Bermejo A, Fernández L, López Pajares I. MLPA vs multiprobe FISH. comparison of two methods for the screening of subtelomeric rearrangements in 50 patients with idiopathic mental retardation. Clinical Genetics (69) Pasińska M, Haus O, Skonieczka K, Ślęzak R, Midro AT, Stasiewicz-Jarocka B, Szczepaniak M, Adamczak R, Marcinkowska A, Bartusiak K. 9. Gil J, Pesz K, Sąsiadek M M, Stembalska A, Wyniki badań cytogenetycznych i molekularnych u 35 par z niepłodnością pierwotną. Wiadomości Ślęzak R. Genetyczna diagnostyka prenatalna, Lekarskie (1-2) metody badań, elementy poradnictwa genetycznego. Badania Diagnostyczne (7-8) Journal of Health Policy, Insurance and Management Polityka Zdrowotna 43

8 Agnieszka Stembalska, Ryszard Ślęzak, Robert Śmigiel, Maria Małgorzata Sąsiadek 21. Pergament E. First-Trimester Genetic Counseling: Perspectives and Considerations. Clin Lab Med (30) Program Badań Prenatalnych, Załącznik nr 5 do zarządzenia Nr 53/2006 Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. 23. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące postępowania w zakresie diagnostyki prenatalnej. Opracowanie zespołu ekspertów. Ginekologia Polska (80) Sąsiadek M M, Haus O, Łukasik-Majchrowska M, Ślęzak R, Paprocka-Borowicz M, Busza H, Plewa R, Bułło A, Jagielski J. Badania cytogenetyczne u małżeństw z poronieniami samoistnymi. Ginekologia Polska (5a) Schoolcraft W B, Katz-Jaffe M G, Stevens J, Rawlins M, Munne S. Preimplantation aneuploidy testing for infertile patients of advanced maternal age: a randomized prospective trial. Fertility and Sterility (92) Sharma G, McCullough L B, Chervenak FA. Ethical considerations of early (first vs. second trimester) risk assessment disclosure for trisomy 21 and patient choice in screening versus diagnostic testing. American Journal of Medical Genetics Part C Seminars in Medical Genetics (145C) Stembalska A, Łaczmańska I, Dudarewicz L. Nieinwazyjne badania prenatalne w diagnostyce aneuploidii chromosomów 13, 18 i 21 - aspekty teoretyczne i praktyczne. Ginekologia Polska (2) Stembalska A, Ślęzak R, Pesz K, Gil J, Sąsiadek M M. Prenatal diagnosis - principles of diagnostic procedures and genetic counseling. Folia Histochemica et Cytobiologica (45) Supplement : Stembalska A, Ślęzak R, Sąsiadek M. Badania prenatalne. Family Medicine and Primary Care Review (1) Ślęzak R, Strzałkowska A, Czemarmazowicz H, Skulimowska G, Matthews-Brzozowska T. Podwójna trisomia częściowa chromosomów 2 i 14 u dziecka z zespołem cech dysmorficznych. Pediatria Polska (4) Ślęzak R, Łaczmańska I, Busza H, Czemarmazowicz H. Mozaikowa postać częściowej trisomii (de novo) ramion krótkich chromosomu 12 u dziecka licznymi cechami dysmorficznymi - opis przypadku. Pediatria Polska (8) Ślęzak R, Florjański J, Zalewski J, Sąsiadek M, Heimrath J. Diagnostyka prenatalna triploidii. Ginekologia Polska (4) Ślęzak R. Propozycje postępowania diagnostycznego w zespole Turnera. Biuletyn Informacyjny Komisji Genetyki Człowieka (7) Ślęzak R, Sąsiadek M, Dobosz T, Gogulska L, Jagielski J. Oznaczanie swoistych sekwencji chromosomu Y w zespole Turnera. Ginekologia Polska (9) Śmigiel R, Stembalska A. Niepełnosprawność intelektualna uwarunkowana genetycznie - wybrane aspekty. Nowa Pediatria (R.11) Śmigiel R, Ślęzak R, Łaczmańska I, Bateraj- Kubicka B, Bąk E. Zespół Emanuel u noworodka jako skutek rodzinnej, niezrównoważonej translokacji między chromosomami 11 i 22. Pediatria Polska (12) Ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z dnia 7 stycznia 1993 r. (z 1993 r., Dz.U. Nr 17, poz. 78; z 1995 r., Nr 66, poz. 334, z 1996 r., Nr 139, poz. 646, z 1997 r. Nr 141, poz. 943, Nr 157, poz i z 1999 r. Nr 5, poz. 32). 38. Zhang L, Zhang X-H, Linag M Y, Ren M H. Prenatal cytogenetic study of 2782 cases of highrisk pregnant women. Chinese Medical Journal (123) Nr XII/II

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

Szybka diagnostyka najczęstszych aneuploidii u płodu metodą QF-PCR analiza 100 przypadków

Szybka diagnostyka najczęstszych aneuploidii u płodu metodą QF-PCR analiza 100 przypadków P R A C E O R Y G I N A L N E Ginekol Pol. 2015, 86, 694-699 Szybka diagnostyka najczęstszych aneuploidii u płodu metodą QF-PCR analiza 100 przypadków Rapid diagnosis of the most common fetal aneuploidies

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE

KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej z tytułu prowadzenia badań klinicznych/ Clinical trials liability insurance KWESTIONARIUSZ OCENY RYZYKA / INSURANCE QUESTIONNAIRE ZEZWOLENIA PUNU NR 1098/02 I NR

Bardziej szczegółowo

Nowa generacja nieinwazyjnych badań prenatalnych. www.neobona.pl

Nowa generacja nieinwazyjnych badań prenatalnych. www.neobona.pl Nowa generacja nieinwazyjnych badań prenatalnych www.neobona.pl Aberracje chromosomowe występują u około 1% wszystkich płodów. Diagnostyka prenatalna obejmuje testy opracowane w celu badania prawidłowego

Bardziej szczegółowo

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles

Clinical Trials. Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Polandchallenges in Clinical Trials Anna Dziąg, MD, ąg,, Associate Director Site Start Up Quintiles Poland- legislation 1996-2003 Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r o zawodach lekarza i lekarza dentysty, z

Bardziej szczegółowo

Analiza kariotypów u 3616 pacjentów z wywiadem obciążonym niepowodzeniami rozrodu

Analiza kariotypów u 3616 pacjentów z wywiadem obciążonym niepowodzeniami rozrodu Ann. Acad. Med. Gedan., 2010, 40, 91 99 Katarzyna Szałecka, Aleksandra Gintowt, Karolina Ochman, Alina Kuźniacka, Mariola Iliszko, Małgorzata Babińska, Iwona Kardaś, Halina Żukowska, Ewa Kuziemska, Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report

Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Is there a relationship between age and side dominance of tubal ectopic pregnancies? A preliminary report Czy istnieje zależność pomiędzy wiekiem i stroną, po której umiejscawia się ciąża ektopowa jajowodowa?

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Czy i jak często aberracje chromosomowe zarodków powtarzają się w kolejnej ciąży?

Czy i jak często aberracje chromosomowe zarodków powtarzają się w kolejnej ciąży? Ginekol Pol. 2010, 81, 681-686 P R A C E O R Y G I N A L N E Czy i jak często aberracje chromosomowe zarodków powtarzają się w kolejnej ciąży? Do chromosomal abnormalities reappear in subsequent pregnancies

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

PAWEŁ J. CHOMIAK, JACEK J. PIETRZYK 1

PAWEŁ J. CHOMIAK, JACEK J. PIETRZYK 1 Zeszyty Naukowe Towarzystwa Doktorantów UJ Nauki Ścisłe, Nr 3 (2/2011) PAWEŁ J. CHOMIAK, JACEK J. PIETRZYK 1 (UNIWERSYTET JAGIELLOŃSKI) OMÓWIENIE PROBLEMU WŁAŚCIWEJ INTERPRETACJI WYNIKÓW KARIOTYPU MOLEKULARNEGO

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Bezpłodność. n Obwiniano kobiety n Tylko modlitwa n Mężczyźni nie rozumiano ich roli

Bezpłodność. n Obwiniano kobiety n Tylko modlitwa n Mężczyźni nie rozumiano ich roli IVF itd Bezpłodność n Obwiniano kobiety n Tylko modlitwa n Mężczyźni nie rozumiano ich roli Definicja n Niemożność zajścia w ciążę przez rok n 10-15% populacji n 15-20 % z tej grupy nie wiadomo dlaczego

Bardziej szczegółowo

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31]

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] 994. pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej : Część A. Program realizacji badań naukowych i prac rozwojowych 1.01 31.12.2002.

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Przebieg ciąż u par nosicieli aberracji chromosomowych

Przebieg ciąż u par nosicieli aberracji chromosomowych Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 3, zeszyt 3, 192-198, 2010 Przebieg ciąż u par nosicieli aberracji chromosomowych BARBARA KWINECKA-DMITRIEW 1, ANNA LATOS-BIELEŃSKA 2, JANA SKRZYPCZAK 1 Streszczenie

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet ciężarnych

Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet ciężarnych GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY Wpływ cukrzycy na jakość życia kobiet ciężarnych Praca na stopień doktora nauk medycznych mgr Joanna Preis-Orlikowska Promotor pracy: prof. dr hab. Mikołaj Majkowicz Gdańsk,

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław

Erasmus+ praktyki 2014/2015 spotkanie organizacyjne. 19.01.2015, Wrocław spotkanie organizacyjne 19.01.2015, Wrocław I Wypełnienie dokumentów II Przed wyjazdem na praktyki III Po przyjeździe na miejsce praktyk IV Po powrocie z praktyk V Uwagi końcowe I Wypełnienie dokumentów:

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Patient Protection in Clinical Trials

Patient Protection in Clinical Trials Patient Protection in Clinical Trials Marek Czarkowski Bioethic Committee Warsaw Chamber of Physicians Factors affecting security and rights of research participants International regulations Domestic

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

NIFTY nieinwazyjny test prenatalny wykorzystujący sekwencjonowanie nowej generacji mgr inż. Łukasz Brejnakowski Country Sales Manager www.

NIFTY nieinwazyjny test prenatalny wykorzystujący sekwencjonowanie nowej generacji mgr inż. Łukasz Brejnakowski Country Sales Manager www. NIFTY nieinwazyjny test prenatalny wykorzystujący sekwencjonowanie nowej generacji mgr inż. Łukasz Brejnakowski Country Sales Manager www. test-nifty.com.pl BGI Beijing Genomics Institute Największe centrum

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości.

efektywności psychoterapii u pacjentów cierpiących z powodu zaburzeń nerwicowych i zaburzeń osobowości. STRESZCZENIE Zmiany w funkcjonowaniu osobowości w wyniku psychoterapii grupowej z elementami psychoterapii indywidualnej u osób z zaburzeniami nerwicowymi i zaburzeniami osobowości. Przegląd badań nad

Bardziej szczegółowo

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics

10. 11. Histologia. 12. Bioetyka 13. 14. 15. 1,5 45 16. 0,5 4 17. 0,5 2 18. 0,5 3 19. Matematyka ze statystyką Mathematics and Statistics PLAN STUDIÓW - I rok - Biotechnologia specjalność biotechnologia medyczna (studia I stopnia) STUDY PLAN I year - Biotechnology program, specialty in Medical Biotechnology (first cycle) Matematyka ze statystyką

Bardziej szczegółowo

Pomiar kąta twarzowo-szczękowego u płodów pomiędzy 11+0 a 13+6. tygodniem ciąży. Zastosowanie w diagnostyce prenatalnej trisomii 21

Pomiar kąta twarzowo-szczękowego u płodów pomiędzy 11+0 a 13+6. tygodniem ciąży. Zastosowanie w diagnostyce prenatalnej trisomii 21 P R A C E O R Y G I N A L N E Ginekol Pol. 2013, 84, 624-629 Pomiar kąta twarzowo-szczękowego u płodów pomiędzy 11+0 a 13+6. tygodniem ciąży. Zastosowanie w diagnostyce prenatalnej trisomii 21 Frontomaxillary

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała

Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie kwoty straty dla Wnioskodawcy zmarłego, który złożył wcześniej Wniosek dla osób z uszkodzeniem ciała Wyjaśnienie i ilustracje: Wyliczenie dotyczące Wniosku dla osób

Bardziej szczegółowo

OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI

OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI UNIWERSYTET PRZYRODNICZY WE WROCŁAWIU WYDZIAŁ MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ KATEDRA ROZRODU Z KLINIKĄ ZWIERZĄT GOSPODARSKICH Lek. wet. OCENA ENDOMETRIUM NIEPŁODNYCH KLACZY WYBRANYMI METODAMI DIAGNOSTYCZNYMI

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

POLISH 12 ZAWIADOMIENIE DLA RODZIC W ZAPOMOGA SZKOLNA (EDUCATION MAINTENANCE ALLOWANCE) Szko a: Telefon: Drodzy Rodzice/Opiekunowie, Jeúli posiadacie PaÒstwo KartÍ Ulg Zdrowotnych (Health Benefit Card),

Bardziej szczegółowo

Analiza biopsji trofoblastu przeprowadzonych w I Klinice Ginekologii i Położnictwa CMKP SPSK im. Prof. Orłowskiego w Warszawie doniesienie wstępne

Analiza biopsji trofoblastu przeprowadzonych w I Klinice Ginekologii i Położnictwa CMKP SPSK im. Prof. Orłowskiego w Warszawie doniesienie wstępne Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 3, zeszyt 2, 145-152, 21 Analiza biopsji trofoblastu przeprowadzonych w I Klinice Ginekologii i Położnictwa CMKP SPSK im. Prof. Orłowskiego w Warszawie doniesienie

Bardziej szczegółowo

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII Warszawa 12-14.05.2016 Pierwsze powiadomienie XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY Warsaw, May

Bardziej szczegółowo

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH

Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Kierunek Elektronika i Telekomunikacja, Studia II stopnia Specjalność: Systemy wbudowane Metodyki projektowania i modelowania systemów Cyganek & Kasperek & Rajda 2013 Katedra Elektroniki AGH Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny

Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny PODYPLOMOWA SZKOŁA PEDIATRII / POSTGRADUATE SCHOOL OF PAEDIATRICS 141 Symptomatologia chorób alergicznych u dzieci marsz alergiczny The symptomatology of allergic diseases in children allergic march Grażyna

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie nowoczesnych technik cytogenetyki molekularnej w diagnostyce wrodzonych wad rozwojowych

Zastosowanie nowoczesnych technik cytogenetyki molekularnej w diagnostyce wrodzonych wad rozwojowych Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 3, zeszyt 2, 108-116, 2010 Zastosowanie nowoczesnych technik cytogenetyki molekularnej w diagnostyce wrodzonych wad rozwojowych KRZYSZTOF SZCZAŁUBA, EWA OBERSZTYN,

Bardziej szczegółowo

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1.

XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW PYTANIE NIE JEST ZADAWANE W POLSCE W 2006 ROKU. WCIŚNIJ Ctrl+R BY PRZEJŚĆ DALEJ. 1. Share w2 Exit Questionnaire version 2.7 2006-09-29 XT001_ INTRODUCTION TO EXIT INTERVIEW 1. Kontynuuj XT006_ PROXY RESPONDENT'S SEX 1. Mężczyzna 2. Kobieta XT002_ RELATIONSHIP TO THE DECEASED IF XT002_

Bardziej szczegółowo

Nowa generacja nieinwazyjnych badań prenatalnych. www.synlab.pl

Nowa generacja nieinwazyjnych badań prenatalnych. www.synlab.pl Nowa generacja nieinwazyjnych badań prenatalnych www.synlab.pl Daje pewność wysoce zaawansowanego badania, wraz z niezawodnością i doświadczeniem wiodącego europejskiego laboratorium. Aberracje chromosomowe

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski

ROZPRAWA DOKTORSKA. Mateusz Romanowski Mateusz Romanowski Wpływ krioterapii ogólnoustrojowej na aktywność choroby i sprawność chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa ROZPRAWA DOKTORSKA Promotor: Dr hab., prof. AWF Anna Straburzyńska-Lupa

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo

Badania cytogenetyczne w ocenie płodności kobiet

Badania cytogenetyczne w ocenie płodności kobiet Badania cytogenetyczne w ocenie Według WHO za niepłodność uważa się niemożność poczęcia po roku regularnego współżycia seksualnego, bez stosowania antykoncepcji [1]. Około 10-15% ciąż rozpoznanych klinicznie

Bardziej szczegółowo

Przydatność metody MLPA do szybkiej prenatalnej identyfikacji aneuploidii. Wyniki 409 badań diagnostycznych

Przydatność metody MLPA do szybkiej prenatalnej identyfikacji aneuploidii. Wyniki 409 badań diagnostycznych Przydatność metody MLPA do szybkiej prenatalnej identyfikacji aneuploidii. Wyniki 409 badań diagnostycznych Usefulness of MLPA technique for rapid prenatal detection of aneuploidy. Results of 409 diagnostic

Bardziej szczegółowo

Poradnictwo prenatalne diagnostyka prenatalna inwazyjna

Poradnictwo prenatalne diagnostyka prenatalna inwazyjna Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 5, zeszyt 2, 100-104, 2012 Poradnictwo prenatalne diagnostyka prenatalna inwazyjna AGNIESZKA STEMBALSKA 1, AGNIESZKA NOMEJKO 2, KAROLINA PESZ 1 Streszczenie

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Is subtelomeric MLPA test (Multiplex Ligation-Dependent Probe Amplification) useful in prenatal diagnosis of congenital malformations?

Is subtelomeric MLPA test (Multiplex Ligation-Dependent Probe Amplification) useful in prenatal diagnosis of congenital malformations? Praca oryginalna Czy technika MLPA jest przydatna w diagnostyce prenatalnej aberracji regionów subtelomerowych u płodów z wadami rozwojowymi? Is subtelomeric MLPA test (Multiplex Ligation-Dependent Probe

Bardziej szczegółowo

Test BRCA1. BRCA1 testing

Test BRCA1. BRCA1 testing Test BRCA1 BRCA1 testing 2 Streszczenie Za najczęstszą przyczynę występowania wysokiej, genetycznie uwarunkowanej predyspozycji do rozwoju raka piersi i/lub jajnika w Polsce uznaje się nosicielstwo trzech

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Monika Trojan Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Stan obecny Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

Test PAPP-A prenatalne badanie skriningowe aneuploidii chromosmów 13, 18 i 21

Test PAPP-A prenatalne badanie skriningowe aneuploidii chromosmów 13, 18 i 21 Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 1, 49-53, 2011 Test PAPP-A prenatalne badanie skriningowe aneuploidii chromosmów 13, 18 i 21 AGNIESZKA STEMBALSKA 1, IZABELA ŁACZMAŃSKA 1, LECH

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM dr Sylwia Pieńkowska-Kamieniecka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie dr Joanna Rutecka Szkoła Główna Handlowa

Bardziej szczegółowo

Lek. Ewelina Litwińska

Lek. Ewelina Litwińska Lek. Ewelina Litwińska Rozprawa doktorska pt.: Markery biochemiczne i biofizyczne w predykcji powikłań nadciśnienia tętniczego w ciąży Promotor: dr hab. n. med. Piotr Kaczmarek STRESZCZENIE Wprowadzenie:

Bardziej szczegółowo

Prepared by Beata Nowak

Prepared by Beata Nowak Prepared by Beata Nowak Celem pracy jest przedstawienie skutków ubocznych po wstawieniu implantów piersiowych, gdzie dochodzi do większych zmian niż jest to opisywane i przedstawiane przez lekarzy, np.

Bardziej szczegółowo

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne AKREDYTOWANE LABORATORIUM BADAWCZE Page (Strona) 2 of (Stron) 9 Following requirements should be taken into account in the case of making use of Test Report and giving information about the tests performed

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

FULL-TIME STUDIES IN ENGLISH AT THE FACULTY OF MEDICINE, MEDICAL PROGRAM FOURTH YEAR SCHEDULE FOR THE ACADEMIC YEAR 2015/2016

FULL-TIME STUDIES IN ENGLISH AT THE FACULTY OF MEDICINE, MEDICAL PROGRAM FOURTH YEAR SCHEDULE FOR THE ACADEMIC YEAR 2015/2016 FULL-TIME STUDIES IN ENGLISH AT THE FACULTY OF MEDICINE, MEDICAL PROGRAM FOURTH YEAR SCHEDULE FOR THE ACADEMIC YEAR 2015/2016 Group I SEMINARS AND TUTORIALS Block courses start at 8.00 and last max. until

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA Biologia Biotechnologia Ochrona środowiska studia pierwszego stopnia Dla kandydatów z NOWĄ MATURĄ Kwalifikacja obejmuje konkurs świadectw dojrzałości brane są pod

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Analiza cytogenetyczna biopsji kosmówki wady i zalety

Analiza cytogenetyczna biopsji kosmówki wady i zalety poło nictwo Analiza cytogenetyczna biopsji kosmówki wady i zalety Chorionic Villus Sampling in cytogenetic analysis disadvantages and advantages Gnyś-Wiercioch Agnieszka, Bloch Renata, Grolik Barbara,

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Analiza profilu demograficznego pacjentów leczonych z powodu niepłodności metodami rozrodu wspomaganego w latach 2005-2010

Analiza profilu demograficznego pacjentów leczonych z powodu niepłodności metodami rozrodu wspomaganego w latach 2005-2010 Ginekol Pol. 2013, 84, 609-614 P R A C E O R Y G I N A L N E Analiza profilu demograficznego pacjentów leczonych z powodu niepłodności metodami rozrodu wspomaganego w latach 2005-2010 Analysis of the demographic

Bardziej szczegółowo

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15

Plan of Study : call for 2012/2013 and subsequent PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION YEAR I. 1. Subject to choose from (university-wide) 1 15 15 Plan of Study : call for 0/0 and subsequent Field of study: Specialty: Type of study: System: Academic year: PUBLIC HEALTH PUBLIC HEALTH ADMINISTRATION I degree full-time 0/0 and subsequent YEAR I NUMBER

Bardziej szczegółowo

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M

Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M Auschwitz and Birkenau Concentration Camp Records, 1940 1945 RG 15.191M United States Holocaust Memorial Museum Archive 100 Raoul Wallenberg Place SW Washington, DC 20024 2126 Tel. (202) 479 9717 Email:

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

Robert Śmigiel 1, Izabela Łaczmańska 1, Maria Wojdyło 2

Robert Śmigiel 1, Izabela Łaczmańska 1, Maria Wojdyło 2 Mikroduplikacja regionu 7q11.23 krytycznego dla zespołu Williamsa- Beurena problemy diagnostyczne przedstawione na podstawie opisu przypadku rozpoznanego u 11-miesięcznej dziewczynki Microduplication of

Bardziej szczegółowo