Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE"

Transkrypt

1 Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011 1

2 Główne podsystemy systemu transportowego: Podsystem techniczny transportu. Są to: infrastruktura transportu, środki transportu, urządzenia transportowe i przeładunkowe, techniczne środki zaplecza transportowego, wyposażenie punktów transportowych, porty, terminale transportu kombinowanego, dworce, lotniska, centra logistyczne; Podsystem organizacyjny transportu. Są to: powiązania i zasady współpracy wewnątrz działu transportu, a także pomiędzy transportem, a otoczeniem; Podsystem ekonomiczno-prawny transportu. Są to: taryfy, system finansowy, fiskalny, prawny podmiotów sfery realnej transportu; Działalność transportowa a budżet państwa: Transport jest działem gospodarki narodowej silnie związanym z budżetem b państwa, gdyż znaczna część majątku transportowego jest tworzona i utrzymywana poza przedsiębiorstwami oraz innymi jednostkami działającymi na zasadach rozrachunku gospodarczego. Szczególnie trudną sprawą jest wprowadzenie pełnego rozrachunku gospodarczego w przewozach pasażerskich. Jest to spowodowane niskim poziomem stopy życiowej ludności, zróżnicowaniem dochodów poszczególnych warstw społeczeństwa itd. Poza tym związek transportu z budżetem państwa był wzmacniany polityką instrumentalnego traktowania transportu. Fakt ten utrudniał prowadzenie rozrachunku gospodarczego, nawet w przedsiębiorstwach świadczących wyłącznie usługi przewozowe ładunków. 2

3 O sile związków między transportem a budżetem państwa stanowi wielkość środków budżetowych skierowanych na cele inwestycyjne i eksploatacyjne, czyli wydatki budżetu państwa ponoszone na budowę i utrzymanie infrastruktury transportu oraz wydatki na subwencjonowanie nierentownych przewozów pasażerskich (kolejowych i miejskich). Środki budżetowe są przekazywane zarówno przedsiębiorstwom, jak i jednostkom budżetowym. O ile znaczna część inwestycji infrastrukturalnych nie może się obejść bez zasilania budżetowego, o tyle bezpośrednia działalność ć produkcyjna powinna być całkowicie od niego niezależna. Podejście takie uniemożliwiają jednak przewozy pasażerskie kolejowe i miejskie. Jeżeli chodzi o odwrotną stronę związków transportu z budżetem, czyli udział transportu w tworzeniu dochodów budżetowych, to mógłby on być o wiele większy, gdyby motoryzację indywidualną zamiast do sfery konsumpcji w gospodarstwach domowych, zaliczyć do sfery transportowej. Wówczas udział transportu w tworzeniu dochodów budżetowych wzrósłby o kwoty uzyskane z opodatkowania samochodów osobowych, paliw oraz ceł. W latach udział transportu w dochodach budżetu państwa zwiększył się z 1,7% do 3,6%5. Brak jest obecnie najnowszych danych dotyczących wysokości świadczeń transportu na rzecz budżetu państwa. GUS podaje dla roku 1990 ogólną kwotę 4331,6 mld zł; suma ta stanowiła 2,21% dochodów budżetowych. Zatem w stosunku do 1985 roku udział ten spadł z 3,6% do 2,21%. Dane dotyczące udziału dochodów budżetu związanych z transportem w dochodach ogółem znajdują się w tabeli. 3

4 Można więc zauważyć tendencję do obniżania udziału wydatków budżetu państwa na transport. Zjawisko to nie jest korzystne, ponieważ transport w Polsce jest niedoinwestowany, wymaga modernizacji, w związku z czym jest niekonkurencyjny w stosunku do przewoźników z krajów Europy Zachodniej odniej. Główne źródła dochodów budżetowych płynących z transportu stanowią: podatek dochodowy, podatek od towarów i usług (VAT), podatek od nieruchomości, podatek zawarty w cenie paliw. Rodzaje wydatków budżetowych występujących w obecnym systemie budżetowym w Polsce: dotacje przedmiotowe, które udzielane są wyłącznie PKP i PKS: w przypadku PKP dotowane są krajowe przewozy pasażerskie (nie są dotowane przewozy pociągami o wysokim poziomie usług, np. Intercity), w przypadku PKS dotacje obejmują pracownicze i szkolne przewozy komunikacji zwykłej, dotacje na inwestycje, które otrzymuje PKP na budowę i modernizację infrastruktury kolejowej, a gospodarka morska na zakup floty i na modernizację infrastruktury portowej, ochronę mienia i życia na morzu (przedsiębiorstwo Polskie Porty Lotnicze otrzymało dotację na budowę Terminalu II na Okęciu). NAKŁADY INWESTYCYJNE Nakłady inwestycyjne na transport a wzrost dochodu narodowego Usługi transportowe są jednym z czynników stymulujących rozwój gospodarczyg ospodarczy. Jeżeli transport rozwija się we właściwym kierunku i w sposób zaplanowany według potrzeb przewozowych, to umożliwia w ten sposób rozwój gospodarki narodowej, a rozwijająca się gospodarka umożliwia wzrost dochodu narodowego. Rozwój gospodarczy wymaga rozszerzonej reprodukcji środków wytwórczych. Reprodukcja zawężona w połączeniu z regresem w zakresie jakości stosunków produkcji prowadzi do zwalniania, wstrzymywania lub hamowania procesów wzrostu. Utrzymywanie transportu w stanie stałego rozwoju jest bardziej uzasadnione niż któregokolwiek działu czy gałęzi gospodarki. Transport świadczy bowiem usługi o: niezmiennie dużym zapotrzebowaniu, mało zależne od mody, poziomu dochodów i technologii produkcji. Głównym stymulatorem tego rozwoju jest polityka inwestycyjna. Sprawna sieć transportowa stymulująca rozwój handlu, turystyki i innych usług oraz nawiązanie współpracy gospodarczej jest atrakcyjną ofertą dla inwestorów zarówno krajowych, jak i zagranicznych. 4

5 NAKŁADY INWESTYCYJNE Działalność inwestycyjna w transporcie może dotyczyć zarówno infra ra-,, jak i suprastruktury. Różnice między tymi rodzajami inwestycji dotyczą m.in. źródeł finansowania, okresu realizacji, podmiotów odpowiedzialnych za ich podjęcie. INFRASTRUKTURA EKONOMICZNA zespół obiektów liniowych i punktowych trwale związanych z przestrzenią, które umożliwiają przewożenie osób i ładunków środkami transportu, składowanie i inne czynności występujące w procesie transportowym; Infrastruktura: LINIOWA tworzą ją wszelkiego rodzaju drogi transportowe i urządzenia po których odbywa się przemieszczanie; PUNKTOWA tworzą ją punkty i węzły transportowe wraz z ich wyposażeniem i urządzeniami (rampy, place składowe, magazyny, pasy startowe, sprzęt przeładunkowy); INFRASTRUKTURA SPOŁECZNA obejmuje urządzenia i instytucje świadczące usługi w dziedzinie prawa, bezpieczeństwa, kształcenia, oświaty i służby zdrowia (np. szkoły, szpitale, aparat administracji państwowej) SUPRASTRUKTURA obejmuje urządzenia i instytucje bezpośrednio produkcyjne środki trakcyjne i przewozowe, urządzenia techniczne transportu niepublicznego, stacje, przystanki, bocznice kolejowe, kanały, drogi (własne, prywatne, wewnątrzzakładowe), magazyny i urządzenia przeładunkowe. NAKŁADY INWESTYCYJNE Transportowe inwestycje infrastrukturalne są bardzo kapitałochłonne i w związku z tym przedsiębiorstwa transportowe nie są w stanie ich sfinansować. Podstawowym inwestorem infrastruktury jest państwo (jego skarb) lub władze regionalne i lokalne. Inwestorami mogą być również wyspecjalizowane instytucje zarządzane przez państwo (np. przedsiębiorstwo Polskie Porty Lotnicze). Konieczność inwestowania przez państwo lub podmioty komunalne wynika również z faktu, że składniki tej infrastruktury mają charakter wszechobejmujący i będą służyć dobru ogólnogospodarczemu i ogólnospołecznemu, wszystkim jednostkom gospo-darczym i pozagospodarczym. 5

6 NAKŁADY INWESTYCYJNE W związku z wysokimi nakładami inwestycyjnymi na infrastrukturę, w długim okresie kapitał prywatny nie angażuje swoich środków w takie przedsięwzięcia edsięwzięcia. Przerasta to możliwości i sens ekonomiczny (rentowność) jednostkowych, prywatnych lokat kapitałowych. W pierwszym okresie budowy składników infrastruktury, kapitał zaangażowany nie daje żadnej rentowności, w drugim okresie - eksploatowania infrastruktury - daje mniejszą rentowność niż kapitały zaangażowane w inwestycjach bezpośrednio produkcyjnych. Z reguły warunkiem zainwestowania prywatnych kapitałów w majątek produkcyjny jest istniejąca już podstawowa baza infrastrukturalna a na danym obszarze. Ponadto jednostkowe kapitały prywatne, nawet scentralizowane w spółkach, są zbyt małe, aby zainwestować w infrastrukturę. Stosunkowo nieliczne są przykłady takich inwestycji, w ramach których przedsiębiorstwa prywatne pełnią funkcję zarówno inwestora bezpośredniego (zlecającego i koordynującego wykonawstwo), jak i pośredniego, czyli finansującego. Wyjątkiem jest budowa tunelu pod kanałem La Manche, w całości finansowana przez kapitał prywatny. Natomiast kapitały zagraniczne inwestują w infrastrukturę po uzyskaniu gwarancji zapewniającej osiągnięcie przeciętnej stopy zysku i krótkiego okresu zwrotu nakładów, krótszego od okresu zużycia fizycznego obiektów zainwestowanych. NAKŁADY INWESTYCYJNE O sile związków między transportem a budżetem państwa stanowi wielkość środków budżetowych skierowanych na cele inwestycyjne i eksploatacyjne, czyli wydatki budżetu państwa ponoszone na budowę i utrzymanie infrastruktury transportu oraz wydatki na subwencjonowanie nierentownych przewozów pasażerskich (kolejowych i miejskich). Środki budżetowe są przekazywane zarówno przedsiębiorstwom, jak i jednostkom budżetowym. O ile znaczna część inwestycji infrastrukturalnych nie może się obejść bez zasilania budżetowego, o tyle bezpośrednia działalność ć produkcyjna powinna być całkowicie od niego niezależna. Podejście takie uniemożliwiają jednak przewozy pasażerskie kolejowe i miejskie. Jeżeli chodzi o odwrotną stronę związków transportu z budżetem, czyli udział transportu w tworzeniu dochodów budżetowych, to mógłby on być o wiele większy, gdyby motoryzację indywidualną zamiast do sfery konsumpcji w gospodarstwach domowych, zaliczyć do sfery transportowej. Wówczas udział transportu w tworzeniu dochodów budżetowych wzrósłby o kwoty uzyskane z opodatkowania samochodów osobowych, paliw oraz ceł. Potwierdzeniem podanych stwierdzeń są trudności z uruchomieniem programu budowy w Polsce płatnych autostrad. 6

7 NAKŁADY INWESTYCYJNE Wskutek przedstawionych powodów do podstawowych źródeł finansowania inwestycji infrastrukturalnych zalicza się dotacje budżetowe, rzadziej odpisy amortyzacyjne. Znaczna część obiektów infrastrukturalnych nie jest amortyzowana (drogi, mosty użytku publicznego), a na odtworzenie majątku oraz inwestycje rozwojowe nie starczają odpisy amortyzacyjne dokonywane w związku z eksploatacją takich obiektów, jak np. baseny czy nabrzeża portowe. Natomiast banki nie angażują znacznych środków kredytowych bez gwarancji zwrotu finansowego. Nakłady inwestycyjne na rozwój infrastruktury transportu powinny się kształtować na wysokim poziomie i tym samym udział transportu w nakładach inwestycyjnych ponoszonych na rozwój gospodarczy powinien wynosić minimum 10% nakładów inwestycyjnych na gospodarkę. NAKŁADY INWESTYCYJNE Wieloletnie niedoinwestowanie transportu spowodowało poważną dekapitalizację jego środków trwałych). W ostatnich latach jedynie transport lotniczy dysponuje względnie nowoczesnym potencjałem przewozowym. W pozostałych gałęziach poziom dekapitalizacji środków transportowych waha się od 48,7% w transporcie lądowym i rurociągowym do 76,5% w transporcie wodnym śródlądowym. 7

8 NAKŁADY INWESTYCYJNE Naprawa popełnionych błędów, z uwagi na kapitało- i czasochłonność inwestycji infrastrukturalnych, może być nieopłacalna. Należy brać pod uwagę zarówno właściwe tempo rozwoju infrastruktury, jak i strukturę inwestycji. Wyprzedzający, w stosunku do potrzeb, rozwój infrastruktury stwarza warunki do pobudzania rozwoju społeczno-gospodarczego i umożliwia stworzenie systemu transportowego dostosowanego do potrzeb gospodarki, ale pod warunkiem ścisłej koordynacji perspektywicznych programów rozwoju infrastruktury z programem rozwoju całej gospodarki oraz konsekwentnej realizacji tych programów. NAKŁADY INWESTYCYJNE Inwestycje w zakresie taboru są dokonywane przez samo przedsiębiorstwo. Inwestycje te finansowane są z: - zysków, - odpisów amortyzacyjnych, - środków pochodzących z emisji papierów wartościowych (akcji, obligacji), - kredytów bankowych udzielanych na zasadach rynkowych, - za pomocą leasingu. W przypadku kredytów państwo może udzielać gwarancji kredytowych. Proces inwestycyjny jest jednorazowy - następuje zakup taboru, który właściwie natychmiast jest włączany do eksploatacji i przynosi wymierne korzyści finansowe. 8

9 NAKŁADY INWESTYCYJNE Podsumowując, brak jest bezpośredniego przełożenia między nakładami inwestycyjnymi nymi na transport a wzrostem dochodu narodowego, jednak udziału transportu w tworzeniu dochodu narodowego nie da się zakwestionować. Nie da się też zakwestionować stwierdzenia, że rozwój transportu stymuluje rozwój gospodarczy, a to oznacza wzrost dochodu narodowego. Aby rozwój transportu był możliwy, potrzebna jest odpowiednia polityka inwestycyjna państwa. Bardzo ważne jest kształtowanie się nakładów inwestycyjnych na transport na odpowiednio wysokim poziomie, który powinien wynosić minimum 10% nakładów inwestycyjnych na gospodarkę. Poziom ten pozwala zapobiec dekapitalizacji środków trwałych w transporcie. Zbyt mała wysokość nakładów nie przyczynia się do rozwoju transportu, co nie może wpłynąć na wzrost dochodu narodowego. Dekapitalizacja środków trwałych w transporcie, która sprawia, że jest on mało konkurencyjny, może być przyczyną zahamowania wzrostu dochodu narodowego. Stąd wypływa wniosek ostateczny: aby osiągnąć pożądane tempo wzrostu dochodu narodowego, należy dbać o czynniki, które go tworzą, a więc w odpowiednio w nie inwestować. Transport a administracja państwowa Transport charakteryzuje się znacznym udziałem państwa w procesach ch decyzyjnych. W wielu przypadkach zarówno przewoźnicy, jak i użytkownicy nie są całkowicie niezależni w podejmowaniu swoich decyzji. Na wszystkich poziomach władzy administracja państwowa bądź samorządowa dzielą odpowiedzialność za działalność transportową z przewoźnikami i ich klientami. 9

10 Sektor publiczny zaangażowany jest w procesy transportowe w kilku płaszczyznach. Po pierwsze, państwo przejmuje na siebie obowiązki bezpośredniego zarządzania transportem. Wprawdzie zakres udziału sektora publicznego w bezpośrednim zarządzaniu transportem w Polsce znacznie zmalał, to jednak podobnie jak w innych krajach pozostaje znaczny. Na poziomie lokalnym przykładem bezpośredniego zaangażowania administracji państwowej lub samorządowej są przedsiębiorstwa komunikacji miejskiej, porty morskie i śródlądowe, regionalne porty lotnicze, będące różnymi formami agencji rządowych lub municypalnych. Władze centralne, regionalne i lokalne odpowiedzialne są także za budowę, utrzymanie i zarządzanie infrastrukturą transportową (drogi publiczne, porty lotnicze). Po drugie, władze państwowe występują również w roli klienta i nabywcy usług transportowych. Państwo jest największym, pojedynczym nabywcą usług transportu publicznego, płacąc za przewóz urzędników państwowych, personelu wojskowego oraz dużych ilości ładunków. Ważnym aspektem zaangażowania państwa jest zakup pojazdów i urządzeń transportowych. Państwo jest nabywcą taboru kolejowego, morskiego, lotniczego i samochodowego, a także pojazdów, okrętów i samolotów wojskowych. 10

11 Jednak najbardziej znana jest rola państwa jako regulatora rynku transportowego i kreatora polityki transportowej. Istota polityki transportowej polega na programowaniu rozwoju systemu transportowego oraz oddziaływaniu na jego sprawne funkcjonowanie. Polityka, będąc układem podmiotów, zjawisk i procesów, ma określoną budowę. Do morfologicznych elementów polityki zalicza się: podmioty i przedmioty polityki, jej cele, zadania i zasady, metody i narzędzia oraz efekty. Celem polityki transportowej jest modelowe kształtowanie systemu transportowego państwa, polegające na: optymalizowaniu jego wzrostu i rozwoju rzeczowego, infra- i suprastrukturalnego, wpływaniu na właściwy przebieg procesów i zjawisk transportowych, tak wewnątrz działu transportu, jak i w relacji pomiędzy transportem a jego otocze-niem, tj. miedzy przewoźnikami a usługobiorcami, oddziaływaniu na rozwój przedsiębiorstw transportowych, zróżnicowanych własnościowo i strukturalnie, zapewniających optymalne funkcjonowanie rynku usług transportowych, oddziaływaniu na rozwój właściwych standardów transportowych, zarówno w zakresie norm technicznych środków i urządzeń transportowych, warunków bezpieczeństwa w transporcie, rozwoju postulatów transportowych, jak i w zakresie stwarzania warunków do ich realizacji. 11

12 Celem polityki transportowej, ogólnie rzecz ujmując, jest całokształt poczynań państwa, rządu oraz podmiotów centralnych i pośrednich, związanych z programowaniem i realizacją rozwoju działalności transportowej. Są to czynności związane z tworzeniem terytorialnej struktury rzeczowo-organizacyjnej systemu transportowego oraz z kształtowaniem zasad ekonomiczno-prawnych funkcjonowania i eksploatacji tegoż systemu, jak również z oddziaływaniem na potrzeby, w tym popyt rynkowy usług transportowych. Współrealizatorami tak określonych celów polityki transportowej są jej przedmioty - przedsiębiorstwa transportowe. Konkretyzacją polityki transportowej zajmują się podmioty centralne i pośrednie. W warunkach polskich po reformie centrum administracyjno-gospodarczego od l stycznia 1997 roku są to trzy podukłady podmiotowe: organy przedstawicielskie (sejm i senat), Kancelaria Prezesa Rady Ministrów wraz z Rządowym Centrum Studiów Strategicznych oraz inne organy administracji centralnej o charakterze funkcjonalnym, resorty i związki gospodarcze z jednostkami gospodarczymi dysponującymi potencjałem transportowym, wśród których podstawową rolę spełnia Ministerstwo Infrastruktury. Pierwszy podukład (organy( przedstawicielskie) ) spełnia funkcje legislacyjne, przejawiające się w stanowieniu praw i zatwierdzaniu planów społecznogospodarczego rozwoju kraju oraz sprawowaniu nadzoru nad ich przestrzeganiem. Aby wykonać te funkcje, sejm musi mieć wyrobiony pogląd na potrzeby transportowe w społeczeństwie i gospodarce oraz na możliwości ich zaspokojenia. 12

13 Drugi podukład (Kancelaria( Prezesa Rady Ministrów) ) spełnia szereg funkcji w zakresie stanowienia przepisów wykonawczych do aktów ustawowych, formułowania programów i planów społeczno-gospodarczych gospodarczych, w tym dotyczących rozwoju i transportowej obsługi społeczeństwa i gospodarki, oraz ustala reguły funkcjonowania jednostek gospodarczych. Formułowanie programów i planów jest zadaniem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przy współudziale wyspecjalizowanych jednostek, jak np. Rządowego Centrum Studiów Strategicznych. Trzeci podukład (resorty i związki gospodarcze z jednostkami gospodarczymi) w strukturze podmiotów polityki transportowej jest najliczniejszy. Tworzą je wszystkie resorty dysponujące potencjałem transportowym w kraju. Główną rolę w tym podukładzie spełnia Ministerstwo Infrastruktury. Zgodnie z ustawą z dnia l grudnia 1989 roku, minister, w odniesieniu do transportu, został zobligowany do realizowania polityki państwa w zakresie funkcjonowania oraz rozwoju transportu (art. 2 ustawy). 13

14 Przedmiotami polityki transportowej, tj. jej współrealizatorami, są trzy grupy jednostek: jednostki administracji państwowej i terenowej (samorządowej), jednostki świadczące usługi transportowe, usługobiorcy (użytkownicy) transportu. W pierwszej grupie jednostek głównym realizatorem polityki transportowej jest Ministerstwo Infrastruktury, a także inne resorty dysponujące taborem i wypo-sażeniem transportowym. Realizują one cele i zadania transportowe określone przez sejm i rząd. Aczkolwiek funkcje tych jednostek są bardziej utożsamiane z funkcjami podmiotów polityki, niemniej jednak są one również przedmiotami polityki transportowej. Przedmiotami polityki są terenowe organy administracji państwowej, wydziały (komórki) transportowe samorządów terytorialnych. Realizują one politykę transportową i decyzje rad miejskich lub sejmików lokalnych. Przedmiotami polityki transportowej o najistotniejszym znaczeniu dla funkcjonowania transportu są jednostki świadczące usługi transportowe rtowe, tj. dysponujące taborem i sprzętem transportowym, albo przedsiębiorstwa świadczące usługi czyste" - beztaborowe (spedycyjne, maklerskie, rzeczoznawstwa). Użytkownicy transportu tworzą trzecią grupę przedmiotów polityki transportowej. Ma to miejsce wówczas, gdy w realizacji przewozów aktywnie współdziałają z przewoźnikiem, dostosowując ładunki do przewozów i ich nowoczesnych technologii i doposażając swoje magazyny w urządzenia do nowoczesnej technologii prac przeładunkowych. 14

15 Istnieje szereg podziałów narzędzi polityki transportowej. Z punktu widzenia rodzaju narzędzi dzieli się je na1: 1. Ekonomiczne (parametryczne), 2. Pozaekonomiczne (nieparametryczne). Narzędzia ekonomiczne (parametryczne): urzędowe stawki taryfowe, podatkowe, celne, ubezpieczeniowe, amortyzacyjne, premie, subwencje, dotacje, ulgi podatkowe, obligacje i inne, kredyt i stopy jego oprocentowania, normatywy w zakresie podziału zysku, amortyzacji, tworzenia funduszy celowych, obowiązkowych depozytów i kaucji, płace, ich systemy i stawki, zamówienia rządowe. Narzędzia pozaekonomiczne (nieparametryczne): a) administracyjne, b) prawne, c) Informacyjne, d) moralne. a) Narzędzia administracyjne: zarządzenia i uchwały organów władzy o charakterze imperatywnym (nakazy, zakazy), koncesje i limity, kwotowanie, licencje, zezwolenia, narzędzia polityki kadrowej (kształcenia, przeszkolenia, alokacje - rozdział siły roboczej, przepływy międzyregionalne i międzybranżowe), koordynowanie, etatyzacja i deetatyzacja (stanowienie, tj. powoływanie i likwidowanie oraz rozwiązywanie przedsiębiorstw), decyzje lokalizacyjne i inne, przydziały (lokali, terenów, dewiz itp.), rozdzielnictwo i reglamentacja zasobów, w tym usług, zalecenia (sanepidu, przeciwpożarowe, bhp i inne), 15

16 b) Narzędzia prawne: akty normatywne odnoszące się do struktury organizacyjnej, funkcjonalnej i własnościowej podmiotów i systemów, normatywy techniczne dotyczące konstrukcji i eksploatacji środków trwałych, c) Narzędzia informacyjne: zadania planów rocznych i wieloletnich oraz programów perspektywicznych, informacje o spodziewanych (zakładanych) zmianach strukturalnych, funkcjonalnych, przestrzennego zagospodarowania, zaopatrzenia (bilansach materiałowo-surowcowych) w gospodarce narodowej i na świecie, informacje o sytuacji popytowo-podażowej podażowej, preferencjach użytkowników, ocenach jakości, prognozy demograficzne, informacje o spodziewanych bilansach pieniężnych dochodów i wydatków ludności, inne informacje, d) Narzędzia moralne: odznaczenia, wyróżnienia itp., nadawane jednostkom gospodarczym i ich pracownikom, apele nakłaniające do określonych postaw i działań, propagowanie określonych (dobrych) postaw i działań. Z punktu widzenia sposobu oddziaływania organów władzy, narzędzia a dzieli się na bodźcowe (nakłaniające) i imperatywne (autorytatywne, władcze). Bodźcowe oddziaływanie jest realizowane za pomocą narzędzi ekonomicznych (parametrów) oraz niektórych narzędzi pozaekonomicznych, głównie moralnych i częściowo informacyjnych. Do narzędzi imperatywnych, wchodzących w skład narzędzi administracyjnoprawnych, zalicza się polecenia i postanowienia, tj. nakazy, zakazy, decyzje, zalecenia obligatoryjne, normy itp., stosowane przez podmioty mające uprawnienia władcze (np. organa prawne, administracyjne) wobec przedmiotów polityki. Stosowanie tych narzędzi pozbawia przedmioty polityki, zarówno jednostki indywidualne (pracowników), jak i podmioty gospodarcze, samodzielności dyrektywnej, tj. swobody wyboru lub zmiany celu, względnie działania z zachowaniem przez podmioty polityki pełnej lub ograniczonej samodzielności operatywnej. Narzędzia imperatywne mają cechy przymusu zakazującego, ograniczającego ającego lub polecającego określone zachowania lub działania przedmiotów polityki, zgodnie z celami polityki prowadzonej przez te podmioty. Narzędzia imperatywne należą historycznie do najstarszych. Przykładem jest stosowany już w starożytności przymus budowy i utrzymywania dróg przez poddanych. Skuteczność środków imperatywnych zależy w znacznym stopniu od tego, czy są one wzmacniane narzędziami bodźcowymi (np. nagrodą) i czy są też stosowane powszechnie w stosunku do wszystkich jednostek i podmiotów gospodarczych. 16

17 Z punktu widzenia środków oddziaływania organów władzy (podmiotów w polityki) narzędzia polityki dzieli się na: 1. Prawne: normy prawne ogólnopaństwowe: ustawy, dekrety, rozporządzenia, zarządzenia, inne normy, akty administracyjne: decyzje, koncesje, zakazy, nakazy, normy prawa miejscowego (rad narodowych, samorządów, urzędów), plany społeczno-gospodarcze, plany przestrzennego zagospodarowania, uchwały, zarządzenia, formy cywilnoprawne: umowy, zamówienia, etatyzm, inne autorytatywne: uprawnienia (przymus), personalne, negocjowanie, koordynowanie, kontrolno-kreatywne. 2. Pozaprawne: ekonomiczne: inwestycje centralne i terenowe, zasilanie materiałowo-surowcowe i energetyczne, kredyt i oprocentowanie, dotacje i subwencje, ceny i stawki taryfowe, podatki i opłaty, inne wyceny, np. normy amortyzacyjne, informacyjne: opinie, bilanse, plany, prognozy, inne informacje. W ubiegłym stuleciu transport był jednym z najbardziej regulowanych h działów gospodarki. Regulacje te przybierały dwie formy: Regulacje ekonomiczne dotyczyły m.in. zasad otwierania firm w poszczególnych gałęziach (dostępu do rynku), zakresu ich działalności oraz możliwości rozwoju, zawieszania bądź rezygnacji z działalności, łączenia się firm, stawek przewozowych. Regulacje nieekonomiczne; obszarem tych regulacji są kwestie bezpieczeństwa, ochrony środowiska, podatki drogowe i inne zarządzenia, jak np. zakaz lub ograniczenie palenia w samolotach, obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa w samochodach czy też dopuszczalnego poziomu hałasu wywoływanego przez samoloty w pobliżu lotnisk. 17

18 Tym, co różni transport od innych działów gospodarki, są regulacje ekonomiczne. Regulacje te zostały wprowadzone, aby zapobiec praktykom monopolistycznym i w celu wyrównywania konkurencji wewnątrz- i międzygałęziowej. Początek regulacji sięga końca XIX wieku. W tym czasie koleje w USA oskarżane były o wykorzystywanie swojej dominującej pozycji na rynku transportowym, o wymuszanie wysokich opłat za usługi, dyskryminację załadowców oraz zaangażowanie w działalność zmierzającą do eliminacji konkurencji. Rząd zareagował ustaleniem stawek maksymalnych na kolei oraz kar za niedopuszczalne praktyki względem konkurencji. W latach trzydziestych tego stulecia pojawił się problem wywołany szybkim rozwojem transportu samochodowego. Ta branża sama zwróciła się do władz o ochronę przed nadmierną konkurencją. W rezultacie doszło do ustalenia stawek minimalnych za przewozy samochodowe. Można stwierdzić, że podstawą do wprowadzenia regulacji była albo zbyt mała konkurencja i dominująca pozycja jednej gałęzi, albo zbyt silna konkurencja i duże rozproszenie przedsiębiorstw transportowych. Rządy w początkowym okresie dość ostrożnie wprowadzały regulacje w transporcie. Z reguły czyniły to na wyraźne żądanie przewoźników lub załadowców (klientów). Po latach ugruntowała się jednak praktyka, że transport jest tym obszarem, w którym interwencja państwa jest niezbędna. W rezultacie działalność firm transportowych odbywała się w warunkach dalekich od zasad wolnej konkurencji". Firmy transportowe nie były jednoznacznie przeciwne regulacjom. Wynikały z nich bowiem określone korzyści w postaci jasnych zasad dostępu do zawodu przewoźnika i do rynku przewozowego oraz w postaci ochrony firm już istniejących. Z drugiej jednak strony nadmierne regulacje, ograniczenia i skomplikowane procedury biurokratyczne powodowały niezadowolenie zarówno przewoźników, jak i ich klientów. 18

19 Za początek odwrotu od nadmiernych regulacji uznaje się rok 1977, w którym w USA zmniejszono kontrolę rządową nad krajowym rynkiem lotniczych przewozów ładunków. Proces ten, zwany deregulacją, objął następnie pozostałe gałęzie transportu oraz został podjęty przez inne państwa. W latach dziewięćdziesiątych XX w. rozpoczęto deregulację transportu w byłych krajach socjalistycznych. Proces ten, w różnych krajach mający różne rozmiary i natężenia, trwa do lat obecnych. Przyczyn deregulacji należy upatrywać w przekonaniu wyrażanym przez kręgi reprezentujące zarówno przewoźników, jak i klientów, ekonomistów, legislatorów i polityków, że silna regulacja rządowa wpływa na wzrost cen, zmniejszenie efektywności działania oraz wzrost biurokracji związanej z kontrolą i egzekwowaniem narzuconych regulacji. Wyrażano opinię, że tendencje zmniejszenia efektywności będą się nasilać, a przewozy pozostaną na tym samym poziomie, dopóki rząd nie ograniczy regulacji. Argumentowano, że ograniczenie regulacji doprowadzi do zwiększenia konkurencji, to zaś do obniżki kosztów i cen. W rezultacie obniżki cen zwiększy się popyt na przewozy, a to z kolei doprowadzi do zwiększenia wydajności i zwiększenia zysków przewoźników. Przy perspektywie wzrostu dochodów przewoźnicy mogliby rozpocząć proces modernizacji taboru. To wpłynęłoby dodatnio na przemysł produkujący pojazdy i urządzenia transportowe. Zwiększyłoby się zatrudnienie zarówno u samych przewoźników, jak i ich dostawców. Jednym z istotnych celów deregulacji było utrzymanie bezpieczeństwa, czemu sprzyjać mógłby zmodernizowany, bardziej bezpieczny tabor. 19

20 W Europie procesy deregulacyjne w transporcie rozpoczęto później. Wyjątek stanowi Wielka Brytania, gdzie ceny w transporcie nigdy nie były kontrolowane, z wyjątkiem rozporządzeń dotyczących wszystkich cen w gospodarce,. Ustawa brytyjska znosiła ograniczenia ilościowe oraz wprowadzała nowe formy kontroli bezpieczeństwa w transporcie drogowym. Deregulacja w transporcie była jednym z głównych problemów państw Wspólnoty Europejskiej w końcu lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku eku. W roku 1988 osiągnięto porozumienie pomiędzy krajami członkowskimi dotyczące deregulacji międzynarodowych przewozów ładunków w transporcie samochodowym. Ponadto szereg krajów (m.in. Holandia, Belgia, Irlandia, Francja) w oczekiwaniu na utworzenie Jednolitego Rynku Wewnętrznego w 1992 roku rozpoczęło proces deregulacji rynku wewnętrznego przewozów samochodowych. Inne kraje obecnej Unii Europejskiej (głównie Niemcy) podchodziły do problemu deregulacji z większą rezerwą. W Polsce proces deregulacji w transporcie samochodowym wyprzedził w istocie reformę gospodarczą, gdyż za początek tego procesu można uznać l stycznia 1989 roku, kiedy w życie weszła ustawa z 23 grudnia 1988 roku o prowadzeniu działalności gospodarczej, która całkowicie zliberalizowała dostęp do rynku przewozów samochodowych. Od tej pory każdy polski przewoźnik, niezależnie od sektora, mógł trudnić się transportem krajowym bądź międzynarodowym, bez posiadania jakiejkolwiek kolwiek koncesji, jedynie pod warunkiem zgłoszenia do ewidencji właściwego organu administracji państwowej. Jesienią 1989 roku uwolniono również ceny na usługi transportowe. Można więc stwierdzić, że reforma gospodarcza została wprowadzona w środowisku przynajmniej częściowo do niej przygotowanym, chociaż działania te nie były ze sobą ściśle skoordynowane. 20

21 Okres całkowitej liberalizacji przewozów samochodowych trwał tylko do marca 1992 roku, kiedy po poprawkach i zastrzeżeniach zgłoszonych przez senat wprowadzono w życie ustawę z 9 maja 1991 roku, regulującą warunki wykonywania przez krajowe przedsiębiorstwa międzynarodowych przewozów drogowych zarobkowych i niezarobkowych, a także zasady wykonywania przewozów międzynarodowych przez przedsiębiorstwa zagraniczne. Podstawową zasadą nowej ustawy było przywrócenie koncesjonowania międzynarodowych przewozów samochodowych. Obecnie, w związku z dostosowywaniem prawodawstwa polskiego do wymogów unijnych, do prowadzenia działalności w zakresie transportu samochodowego, zarówno międzynarodowego, jak i krajowego, uprawnia posiadanie licencji. Jedną z przyczyn przywrócenia koncesjonowania były ograniczenia ilościowe (zezwolenia) państw zachodnich. Oceniając efekty deregulacji, należy zadać zasadnicze pytanie: co można osiągnąć dzięki deregulacji? W USA ocenia się, że korzyści wynikające z deregulacji tylko w transporcie samochodowym wynoszą rocznie 38 mld dolarów. Deregulacja przewozów międzynarodowych w krajach Unii Europejskiej jest procesem stosunkowo niedawnym. W pierwszym etapie zakończonym w styczniu 1989 roku zlikwidowano wszelkie formy kontroli taryf. W drugim etapie, który planowano zakończyć do końca 1992 roku, zakładano zniesienie wszelkich ograniczeń ilościowych i tonażowych. Korzyści dotyczyły przede wszystkim stworzenia jednolitych warunków dla przewoźników z krajów Unii Europejskiej, natomiast bezpośrednie korzyści ekonomiczne były raczej niewielkie. 21

22 Deregulacja wewnątrz państw Unii przebiegała bardzo zróżnicowanie: od zliberalizowanego rynku w Wielkiej Brytanii do silnie regulowanego rynku w Niemczech. W rezultacie stawki za przewozy wewnętrzne w Niemczech były znacznie wyższe, niż w innych krajach Unii. Polska mogłaby zyskać w tej sytuacji, gdyby klienci z Niemiec pozyskiwali dostawców spoza Niemiec bądź lokowali swe centra dystrybucyjne w krajach ościennych. Na przeszkodzie wykorzystania polskich przewoźników stały jednak ograniczenia ilościowe w przewozach do Niemiec. Opierając się na doświadczeniach państw zachodnich, można stwierdzić, że korzyści z deregulacji w Polsce powinny znacznie przewyższyć ewentualne straty. Polska dość wcześnie powróciła do regulacji w odniesieniu do transportu samochodowego. Należy sądzić, że w przyszłości będą one uzasadnione bardziej względami bezpieczeństwa przewozów, utrzymania jakości usług, ekologicznymi i itp. niż względami ekonomicznymi. Główne podsystemy systemu transportowego: Podsystem techniczny transportu. Są to: infrastruktura transportu, środki transportu, urządzenia transportowe i przeładunkowe, techniczne środki zaplecza transportowego, wyposażenie punktów transportowych, porty, terminale transportu kombinowanego, dworce, lotniska, centra logistyczne; Podsystem organizacyjny transportu. Są to: powiązania i zasady współpracy wewnątrz działu transportu, a także pomiędzy transportem, a otoczeniem; Podsystem ekonomiczno-prawny transportu. Są to: taryfy, system finansowy, fiskalny, prawny podmiotów sfery realnej transportu; 22

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce

Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Elżbieta Ostrowska Uniwersytet Wrocławski Formy inwestycji zagranicznych w Polsce Napływ kapitału zagranicznego regulowany jest w każdym kraju goszczącym przez pakiet aktów prawnych dotyczących różnych

Bardziej szczegółowo

Infrastruktura transportu

Infrastruktura transportu Infrastruktura transportu Opracował: Robert Urbanik Pojęcie infrastruktury Czynniki produkcji transportowej Infrastruktura (obiekty i urządzenia) Suprastruktura (środki przewozowe) Drogi transportowe Węzły

Bardziej szczegółowo

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi

DR GRAŻYNA KUŚ. specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi DR GRAŻYNA KUŚ specjalność: Gospodarowanie zasobami ludzkimi 1. Motywacja pracowników jako element zarządzania przedsiębiorstwem 2. Pozapłacowe formy motywowania pracowników na przykładzie wybranej organizacji

Bardziej szczegółowo

2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE

2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE 2.2.1. CHARAKTERYSTYKA OPISOWA PROJEKTU BUDŻETU MIASTA SŁUPSKA - INFORMACJE OGÓLNE I. REGULACJE PRAWNE Tryb prac nad budżetem jednostki samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012

OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 OBJAŚNIENIA PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO UCHWAŁY NR XV/108/2012 Rady Gminy w Jasienicy Rosielnej z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie wieloletniej prognozy finansowej Gminy Jasienica Rosielna na lata 2012-2025

Bardziej szczegółowo

PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim. dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański

PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim. dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański PPP w tworzeniu usług logistycznych w obrocie portowo - morskim dr Marcin Wołek Katedra Rynku Transportowego Uniwersytet Gdański Instytut Morski, Gdańsk, 16.05.2007 Główna teza prezentacji PPP choć atrakcyjne

Bardziej szczegółowo

Proponowane tematy prac dyplomowych

Proponowane tematy prac dyplomowych KATEDRA ANALIZY SYSTEMOWEJ I FINANSÓW 1. Podatki i opłaty lokalne jako źródło dochodów własnych gminy 2. Analiza dochodów budżetowych jednostek samorządów terytorialnych na przykładzie gminy... w latach...

Bardziej szczegółowo

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST

Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Podstawy prawne finansów lokalnych Wykład II Zagadnienia prawne systemu finansów JST Dr Izabella Ewa Cech Materiały wewnętrzne PWSZ Głogów Wstęp - zakres wykładu - Pojęcie i kształt systemu finansowoprawnego

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok.

UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW. z dnia 28 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. UCHWAŁA NR III/15/2010 RADY GMINY BODZECHÓW w sprawie wprowadzenia zmian do budżetu gminy na 2010 rok. Na podstawie art.18 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym / Dz.U. z 2001

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji

Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji Wstęp do polityki UE dot. infrastruktury transportowej i jej rewizji 28 lutego 2012 1 Podstawa prawna Traktat o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r., Nr. 90, poz. 864/30) Art. 3 cel UE to wspieranie spójności

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym

Rozdział 1. Inwestycje samorządu terytorialnego i ich rola w rozwoju społecznogospodarczym OCENA EFEKTYWNOŚCI I FINANSOWANIE PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO WSPÓŁFINANSOWANYCH FUNDUSZAMI UNII EUROPEJSKIEJ Autor: Jacek Sierak, Remigiusz Górniak, Wstęp Jednostki samorządu

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania działalności gospodarczej

Źródła finansowania działalności gospodarczej Źródła finansowania działalności gospodarczej ŹRÓDŁA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ ISTOTA FINANSOWANIA DZIAŁALNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSOWANIE polega na: pozyskiwaniu środków pieniężnych przez

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2015 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

Miejskie projekty transportowe realizowane w ramach POIiŚ problemy na etapie aplikowania i podczas realizacji

Miejskie projekty transportowe realizowane w ramach POIiŚ problemy na etapie aplikowania i podczas realizacji Miejskie projekty transportowe realizowane w ramach POIiŚ problemy na etapie aplikowania i podczas realizacji Centrum Unijnych Projektów Transportowych Legionowo, 16 lutego 2012 r. UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia.

Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Objaśnienia wartości przyjętych w Wieloletniej Prognozie Finansowej na lata 2014 2029 Gminy Miasta Radomia. Za bazę do opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej na kolejne lata przyjęto projekt budżetu

Bardziej szczegółowo

DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ

DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ DYLEMATY WOKÓŁ ZAPEWNIANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE INFRASTRUKTURY TRANSPORTOWEJ Monika Bak, Uniwersytet Gdański II Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23-25 maja 2012 r. Struktura prezentacji: Czy państwo

Bardziej szczegółowo

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe

Spis treści Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa 31. Uwagi wstępne 32. Przedsiębiorstwo państwowe Przedmowa... V Wykaz skrótów... XIII Rozdział VI. Państwowy sektor gospodarczy struktura podmiotowa... 1 31. Uwagi wstępne... 2 I. Przesłanki, zakres i kryteria wyodrębnienia sektora państwowego w gospodarce...

Bardziej szczegółowo

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska

Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Transformacja systemowa w Polsce Plan L.Balcerowicza Dr Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki Gospodarczej Sytuacja gospodarcza Polski w 1989 r. W 1989

Bardziej szczegółowo

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie...

Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie... SPIS TREŚCI 3 SPIS TREŚCI Od Wydawcy. Zasady przeprowadzania egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie... 8 Podstawa programowa kształcenia w zawodzie.... 15 I. Repetytorium. Kwalifikacja A.35.

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć:

KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: Cele szczegółowe zajęć: KONSPEKT ZAJĘĆ Temat: Charakterystyka biznesplanu plan finansowy. Cel ogólny kształcenia: zapoznanie z treściami planu finansowego. Cele szczegółowe zajęć: 1) uzasadnić znaczenie planu finansowego, 2)

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego

WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja pożytku publicznego sporządzonego na dzień 31.12.2009 r. Karkonoski Sejmik Osób Niepełnosprawnych organizacja

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 62/2013 WÓJTA GMINY ŻUKOWICE. z dnia 06 września 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR 62/2013 WÓJTA GMINY ŻUKOWICE. z dnia 06 września 2013 r. ZARZĄDZENIE NR 62/2013 WÓJTA GMINY ŻUKOWICE w sprawie: opracowania materiałów planistycznych do projektu uchwały budżetowej Gminy Żukowice na 2014 rok. Na podstawie art. 233 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy - 6662 - poz. 1737 Województwa Lubuskiego Nr 128

Dziennik Urzędowy - 6662 - poz. 1737 Województwa Lubuskiego Nr 128 Dziennik Urzędowy - 6662 - poz. 1737 w tym: Wpływy z różnych opłat - - 5.639 - - Wpływy z usług - - 11.081 - - Wpływy ze sprzedaży składników majątkowych - - 2.037 - - Pozostałe odsetki - - 3.016 - - Wpływy

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

Doing business in Poland

Doing business in Poland Doing business in Poland Dlaczego warto inwestować w Polsce Polska zajmuje 13. miejsce na świecie i 5. w Europie wśród krajów najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów zagranicznych - wynika z ogłoszonego

Bardziej szczegółowo

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu.

Informacje, o których mowa w 1 przedstawia się Radzie Miejskiej Kalisza oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Poznaniu. Zarządzenie Nr 382/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 31 sierpnia 2015 r. w sprawie przyjęcia informacji o przebiegu wykonania budżetu za I półrocze 2015 r. oraz informacji o kształtowaniu się wieloletniej

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym

USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym /Projekt po zwolnieniu z komisji/ USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym Art. 1. W ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn.

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 11 kwietnia 2012 r. Poz. 1126 ZARZĄDZENIE NR 214/12 BURMISTRZA MIASTA BIELSK PODLASKI z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt Wieloletniej prognozy finansowej Miasta Łowicza został sporządzony w szczegółowości określonej w art.226 ust.1

Bardziej szczegółowo

Inwestycje Polskie Banku Gospodarstwa Krajowego

Inwestycje Polskie Banku Gospodarstwa Krajowego Inwestycje Polskie Banku Gospodarstwa Krajowego Paweł Lisowski Dyrektor ds. Współpracy z Samorządami Terytorialnymi Doradca Prezesa Podstawowe cele i zadania strategiczne Bank pierwszego wyboru dla Państwa

Bardziej szczegółowo

Propozycja nr 1 Rachunkowość i podatki od podstaw lub Podstawy rachunkowości i podatków

Propozycja nr 1 Rachunkowość i podatki od podstaw lub Podstawy rachunkowości i podatków Propozycja studiów podyplomowych z zakresu rachunkowości w Bytowie rientacyjny koszt to: 3200-3600 zł za 2 semestry. Poniżej przedstawione zostały 3 warianty studiów, niemniej organizatorzy są otwarci

Bardziej szczegółowo

Raport półroczny 1998

Raport półroczny 1998 Raport półroczny 1998 Zysk Zysk netto wypracowany w ciągu pierwszego półrocza 1998 roku wyniósł 8,6 mln PLN, a prognoza na koniec roku zakłada zysk netto na poziomie 18 mln PLN. Wyniki finansowe banku

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14

Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14 Czego wymaga fiskus 2015-10-12 13:25:14 2 Na Białorusi obowiązują podatki powszechne, czyli państwowe, lokalne oraz inne opłaty obowiązkowe. Rodzaje podatków: 1 podatki powszechne (państwowe) 2 podatki

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 2007 r. 1 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW (projekt) z dnia 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej państwowych agencji ochrony przyrody parki narodowe (Dz. U. z dnia 2007 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Seminarium informacyjno naukowe

Seminarium informacyjno naukowe Seminarium informacyjno naukowe Budownictwo na Lubelszczyźnie w statystyce perspektywy dla nauki Przemiany budownictwa ostatniej dekady w woj. lubelskim na tle kraju w świetle badań statystycznych Zofia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Ul. Kazimierza Wielkiego 7, 47-232 Kędzierzyn-Koźle INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA OKRES OD 01.01.2010 DO 31.12.2010 Kędzierzyn-Koźle dnia 31.03.2011 r. Stosownie do postanowień art.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w okresie trzech kwartałów 2014 r W końcu września 2014

Bardziej szczegółowo

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych

Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania. Pojęcie finansów. Definiowanie pojęcia finansów publicznych i prywatnych Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 2TE1, 2TE2 LP Temat Zakres treści 1 Lekcja organizacyjna Omówienie programu nauczania Przedmiotowy system oceniania 1 Pojęcie finansów Definiowanie pojęcia finansów

Bardziej szczegółowo

Regietów, 20 stycznia 2010

Regietów, 20 stycznia 2010 OPRACOWANIE STRATEGII ROZWOJU TRANSPORTU WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO NA LATA 2010-2030 2030 Regietów, 20 stycznia 2010 PLAN PREZENTACJI Część I: Rola Strategii Rozwoju Transportu w planowaniu systemu transportowego

Bardziej szczegółowo

BUDŻET GMINY ŁODYGOWICE NA 2015 R.

BUDŻET GMINY ŁODYGOWICE NA 2015 R. BUDŻET GMINY ŁODYGOWICE NA 2015 R. SKĄD GMINA MA PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJE??? Działalność Gminy, w tym oczywiście finanse są jawne. Mówi o tym art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i ustawa o

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031

Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Wieloletnia Prognoza Finansowa (WPF) miasta Łodzi na lata 2014-2031 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr Rady Miejskiej w Łodzi z dnia Lp. Wyszczególnienie 2013 (plan po zmianach 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Bardziej szczegółowo

KALKULACJA KOSZTÓW PRZEMIESZCZANIA ŁADUNKÓW, SPOSOBY PŁATNOŚCI I FORMY ROZLICZEO W MIĘDZYNARODOWYCH TRANSAKCJACH HANDLOWYCH

KALKULACJA KOSZTÓW PRZEMIESZCZANIA ŁADUNKÓW, SPOSOBY PŁATNOŚCI I FORMY ROZLICZEO W MIĘDZYNARODOWYCH TRANSAKCJACH HANDLOWYCH KALKULACJA KOSZTÓW PRZEMIESZCZANIA ŁADUNKÓW, SPOSOBY PŁATNOŚCI I FORMY ROZLICZEO W MIĘDZYNARODOWYCH TRANSAKCJACH HANDLOWYCH mgr inż. Katarzyna Grochowska 1 Koszty działalności usługowej Wysokośd i struktura

Bardziej szczegółowo

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Wydział Zarządzania Rachunkowość finansowa Prowadzący: mgr Z. Niesyn Referat: Czynniki kształtujące wynik finansowy. Autor: Barbara Standarska Warszawa 14.12.2011 Temat: Czynniki kształtujące wynik finansowy.

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. Białystok, dnia 26 kwietnia 2007 r.

WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. Białystok, dnia 26 kwietnia 2007 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Białystok, dnia 26 kwietnia 2007 r. Nr 96 TREŚĆ: Poz.: ZARZĄDZENIE 807 Nr Z/34/07 Osoby Pełniącej Funkcję Organów Samorządu Województwa Zarządu Województwa Podlaskiego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO za 2006 rok

SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO za 2006 rok Zarząd Województwa Podlaskiego Załącznik 1 do Zarządzenia Nr Z/34/07 Osoby Pełniącej Funkcje Organów Samorządu Województwa - Zarządu Województwa Podlaskiego z dnia 20 marca 2007 roku SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA

Bardziej szczegółowo

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW

Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Jan Śliwa PODSTAWY FINANSÓW Łódź Warszawa 2011 SPIS TREŚCI WSTĘP... 9 ROZDZIAŁ I. FINANSE PRZEDSIĘBIORSTWA FINANSE SFERY REALNEJ... 13 1. Istota finansów przedsiębiorstwa... 13 1.1. Podstawowe pojęcia...

Bardziej szczegółowo

Wykaz aktów prawnych 2013 r.

Wykaz aktów prawnych 2013 r. Wykaz aktów prawnych 2013 r. W związku z wprowadzonymi od dnia 1 stycznia 2012 r. zmianami w zasadach ogłaszania aktów prawnych, które od tego dnia publikowane są wyłącznie w postaci elektronicznej, Dziennik

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017 OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY Kowala NA LATA 2014 2017 I. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA PRZYJĘTE DO OPRACOWANIA WPF Wieloletnia Prognoza Finansowa została sporządzona zgodnie z art. 226-232

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 49/622/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. z dnia 30 sierpnia 2011 r.

UCHWAŁA Nr 49/622/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO. z dnia 30 sierpnia 2011 r. UCHWAŁA Nr 49/622/2011 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 30 sierpnia 2011 r. informacja o przebiegu wykonania budżetu Województwa Podlaskiego i kształtowaniu się Wieloletniej Prognozy Finansowej Województwa

Bardziej szczegółowo

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE

Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Jerzy Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE Rok akademicki 2010/2011 1 J. Głuch SYSTEMY TRANSPORTOWE W04: Spedycja w systemie transportowym Spedycja to działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru. Do

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego.

U S T A W A. z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. P r o j e k t U S T A W A z dnia... 2006 r. o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego Art. 1. W ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym

Bardziej szczegółowo

4.2. Transport samochodowy

4.2. Transport samochodowy 4.2. Transport samochodowy Ogólna charakterystyka rynku transportu samochodowego ładunków O miejscu i roli samochodowego transportu ładunków, w odniesieniu do pozostałych gałęzi transportu, świadczą wielkości

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ

OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ OPIS PRZYJĘTYCH WARTOŚCI DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ ORAZ WYKAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Projekt wieloletniej prognozy finansowej (WPF) na lata 2014-2019 opracowano głównie w oparciu o założenia przyjęte

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 150/15

Zarządzenie Nr 150/15 Zarządzenie Nr 150/15 Wójta Gminy Mrągowo z dnia 30 października 2015 r. w sprawie: podania do publicznej wiadomości informacji o wykonaniu budżetu za III kwartał 2015 roku. Na podstawie art. 37 ust.1

Bardziej szczegółowo

Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Dr Katarzyna Śledziewska. Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego

Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Dr Katarzyna Śledziewska. Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wspólne Polityki wykład 13, semestr 2 Polityki JRE. Wspólne polityki w sferze transportu i przemysłu Dr Katarzyna Śledziewska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Cele polityki transportowej

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

1. 1. Przyjmuję sprawozdanie z wykonania budżetu Miasta Białegostoku za 2006 r., według którego:

1. 1. Przyjmuję sprawozdanie z wykonania budżetu Miasta Białegostoku za 2006 r., według którego: ZARZĄDZENIE NR 351/07 PREZYDENTA MIASTA BIAŁEGOSTOKU z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania z wykonania budżetu Miasta Białegostoku za 2006 r. Na podstawie art. 199 ust.1 i 2 ustawy z

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R.

NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. NAKŁADY NA ŚRODKI TRWAŁE W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2010 R. Nakłady inwestycyjne a) są to nakłady finansowe lub rzeczowe, których celem jest stworzenie nowych środków trwałych lub ulepszenie (przebudowa,

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 135/12 WÓJTA GMINY RACZKI. z dnia 8 marca 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR 135/12 WÓJTA GMINY RACZKI. z dnia 8 marca 2012 r. ZARZĄDZENIE NR 135/12 WÓJTA GMINY RACZKI z dnia 8 marca 2012 r. w sprawie sprawozdania rocznego z wykonania budżetu gminy Raczki, sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego instytucji kultury,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... 11. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych... 13

Spis treści. Wprowadzenie... 11. Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych... 13 Spis treści Wprowadzenie... 11 Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych... 13 Rozdział 1 Podmiot i przedmiot opodatkowania... 15 Art. 1. [Zakres podmiotowy]... 15 1. Osoby

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO. z dnia 26 marca 2013 r. UCHWAŁA NR 176/2096/13 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO z dnia 26 marca 2013 r. w sprawie przyjęcia sprawozdania rocznego z wykonania budżetu Województwa Lubuskiego za 2012 rok Na podstawie art. 267 ust.

Bardziej szczegółowo

BUDŻET GMINY IZABELIN NA 2013 ROK

BUDŻET GMINY IZABELIN NA 2013 ROK BUDŻET GMINY IZABELIN NA 2013 ROK Podstawowe wielkości budżetowe Dochody bieżące majątkowe Wydatki bieżące majątkowe Wynik budżetu (deficyt) Spłata pożyczek i kredytów Deficyt po uwzględnieniu rozchodów

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 06.09.2007

Projekt z dnia 06.09.2007 Rozporządzenie Ministra Transportu 1) i Ministra Gospodarki Morskiej 2) z dnia. 2007 r. w sprawie pomocy publicznej na inwestycje w zakresie transportu intermodalnego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

ROLA I ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU

ROLA I ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU ROLA I ZADANIA JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W ŚWIETLE USTAWY O PUBLICZNYM TRANSPORCIE ZBIOROWYM TORUŃ, DN. 23 STYCZNIA 2015 R. AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE PUBLICZNEGO TRANSPORTU ZBIOROWEGO PRZEPISY USTAWY

Bardziej szczegółowo

Kiedy umowa najmu samochodu może zostać uznana na gruncie prawa podatkowego za umowę leasingu?

Kiedy umowa najmu samochodu może zostać uznana na gruncie prawa podatkowego za umowę leasingu? Kiedy umowa najmu samochodu może zostać uznana na gruncie prawa podatkowego za umowę leasingu? Do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wydatki związane z eksploatacją samochodu osobowego nie będącego

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIII/1009/13 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 18 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XLIII/1009/13 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 18 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR XLIII/1009/13 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej miasta Katowice na lata 2014-2035 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/31/11 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu miasta Katowice na 2011 rok

UCHWAŁA NR V/31/11 RADY MIASTA KATOWICE. z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu miasta Katowice na 2011 rok UCHWAŁA NR V/31/11 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie uchwalenia budżetu miasta Katowice na 2011 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4, pkt 9 lit. d, e, i, pkt 10, art. 51, art.

Bardziej szczegółowo

Dane kontaktowe. Rodzaj ewidencji księgowej. Część 0. Podstawowe dane o przedsiębiorstwie (c.d.) Część I. Dział 1. Rachunek zysków i strat

Dane kontaktowe. Rodzaj ewidencji księgowej. Część 0. Podstawowe dane o przedsiębiorstwie (c.d.) Część I. Dział 1. Rachunek zysków i strat GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY, al. Niepodległości 208, 00-925 Warszawa REGON: 00391131100000 F-01/I-01 PKD: 4931Z 31-060 KRAKÓW UL. ŚW. WAWRZYŃCA 13 Sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018.

OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. OBJAŚNIENIA DO WIELOLETNIEJ PROGNOZY FINANSOWEJ GMINY STRZYŻEWICE NA LATA 2013-2018. Obowiązek opracowania Wieloletniej Prognozy Finansowej w skrócie WPF wynika z art. 230 Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 109/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 30 marca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 109/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ. z dnia 30 marca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 109/2015 PREZYDENTA MIASTA RACIBÓRZ z dnia 30 marca 2015 r. w sprawie przedstawienia Radzie Miasta Racibórz i Regionalnej Izbie Obrachunkowej w Katowicach sprawozdania z wykonania budżetu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO

ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Kierunek Analityka Gospodarcza Studia stacjonarne I stopnia ZAKRES TEMATYCZNY EGZAMINU LICENCJACKIEGO Zagadnienia ogólnoekonomiczne 1. Aktualna sytuacja na europejskim

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa ocena obciążeń górnictwa płatnościami publicznoprawnymi i cywilnoprawnymi Założenia do analizy

Kompleksowa ocena obciążeń górnictwa płatnościami publicznoprawnymi i cywilnoprawnymi Założenia do analizy Kompleksowa ocena obciążeń górnictwa płatnościami publicznoprawnymi i cywilnoprawnymi Założenia do analizy Dr Robert Uberman Współpraca: Prof. Ryszard Uberman Źródła specjalnego opodatkowania lub objęcia

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 2007/0243(COD) 14.4.2008 PROJEKT OPINII Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów dla Komisji Transportu i Turystyki

Bardziej szczegółowo

Temat: Podstawy analizy finansowej.

Temat: Podstawy analizy finansowej. Przedmiot: Analiza ekonomiczna Temat: Podstawy analizy finansowej. Rola analizy finansowej w systemie analiz. Analiza finansowa jest ta częścią analizy ekonomicznej, która stanowi najwyższy stopień jej

Bardziej szczegółowo

Środki unijne szansą dla rynku kolejowego

Środki unijne szansą dla rynku kolejowego Środki unijne szansą dla rynku kolejowego Sławomir Nalewajka Prezes Bombardier ZWUS Maciej Radziwiłł Prezes Trakcja Polska Kongres Transportu Polskiego 27 marca 2006 1 Infrastruktura kolejowa Nawierzchnia,

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1

Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 24 września 2013 r. Wyniki finansowe banków w I półroczu 2013 r. 1 W końcu czerwca 2013 r. działalność operacyjną prowadziły

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Podyplomowych Transport i Spedycja TiS 2

Program Studiów Podyplomowych Transport i Spedycja TiS 2 Program Studiów Podyplomowych Transport i Spedycja TiS Program zgodny z zakresem certyfikacji na CERTYFIKAT KOMPETENCJI ZAWODOWYCH W DROGOWYM PRZEWOZIE RZECZY l.p. Przedmiot Zagadnienia Liczba godzin 1

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

Wałbrzych, marzec 2014 rok

Wałbrzych, marzec 2014 rok Sprawozdanie roczne z wykonania budŝetu Miasta Wałbrzycha za 2013 rok oraz sprawozdania roczne z wykonania planów finansowych instytucji kultury za 2013 rok Wałbrzych, marzec 2014 rok SPIS TREŚCI 1. budŝetu

Bardziej szczegółowo

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Zagraniczna polityka handlowa. Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Zagraniczna polityka handlowa Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Podstawowe definicje Zagraniczna polityka gospodarcza oddziaływanie państwa na stosunki wymiany

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Katowice, dnia 11 czerwca 2014 r. Poz. 3302 SPRAWOZDANIE PREZYDENTA MIASTA ZAWIERCIE z dnia 21 marca 2014 r. z wykonania budżetu miasta Zawiercia wraz ze sprawozdaniem

Bardziej szczegółowo

Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035. założenia i zakres

Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035. założenia i zakres Wieloletnia Prognoza Finansowa miasta Katowice na lata 2015-2035 Budżet miasta Katowice na 2015r. założenia i zakres Katowice 17.12.2014r. Wieloletnia Prognoza Finansowa to dokument służący: strategicznemu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2007 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych rodzajów dochodów nierezydentów

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2007 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych rodzajów dochodów nierezydentów ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2007 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych rodzajów dochodów nierezydentów Na podstawie art. 22 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia

Bardziej szczegółowo

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 DLACZEGO POTRZEBNA JEST DYSKUSJA? wyczerpywanie się stosowanych dotychczas źródeł energii problem ekologiczny (efekt cieplarniany)

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 113/1642/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 28 sierpnia 2012 r.

UCHWAŁA Nr 113/1642/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 28 sierpnia 2012 r. UCHWAŁA Nr 113/1642/2012 ZARZĄDU WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO z dnia 28 sierpnia 2012 r. informacja o przebiegu wykonania budżetu Województwa Podlaskiego i kształtowaniu się Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego

Klasa 3TE1, 3TE2. Kapitały własne Wskazanie kapitałów własnych w różnych formach prawnych podmiotów gospodarujących Źródła kapitału własnego Zakres treści z przedmiotu Finanse Klasa 3TE1, 3TE2 LP Temat Zakres treści Finanse przedsiębiorstw 1-2 Aktywa podmiotów gospodarczych Klasyfikacja aktywów trwałych Metody amortyzacji środków trwałych Ustalanie

Bardziej szczegółowo