Jaki system płatności bezpośrednich dla rolnictwa powinna wybrać Polska - standardowy czy uproszczony?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jaki system płatności bezpośrednich dla rolnictwa powinna wybrać Polska - standardowy czy uproszczony?"

Transkrypt

1 Waldemar Guba Jaki system płatności bezpośrednich dla rolnictwa powinna wybrać Polska - standardowy czy uproszczony? Przyjęcie uproszczonego systemu płatności bezpośrednich jest korzystniejsze dla polskiego rolnictwa niż system standardowy, ponieważ zapewnia pełniejsze i efektywniejsze wykorzystanie krajowej puli płatności bezpośrednich. Polska powinna podjąć decyzję w sprawie wyboru systemu jak najszybciej, jeszcze przed zakończeniem negocjacji akcesyjnych. Wybór systemu uproszczonego może ułatwić realizację postulatu strony polskiej, by zmienić wyjściowe proporcje budżetu rolnego (między pierwszym i drugim filarem Wspólnej Polityki Rolnej) w celu podniesienia poziomu dopłat bezpośrednich oraz lepszego wykorzystania dostępnych środków dla wsi i rolnictwa. Przyjęcie przez Polskę uproszczonego systemu dopłat bezpośrednich lepiej zabezpieczy konkurencyjność polskiego rolnictwa niż system standardowy. W ramach Wspólnego Stanowiska Negocjacyjnego w obszarze rolnictwa, obok propozycji o charakterze negocjacyjnym (jak np. poziom płatności bezpośrednich i limitów produkcji) Unia Europejska pozostawiła krajom kandydującym możliwość wyboru między standardowym systemem płatności bezpośrednich a systemem uproszczonym. W obecnie stosowanym w Unii systemie standardowym gospodarstwo uzyskuje płatności bezpośrednie w zależności od powierzchni upraw, pogłowia zwierząt lub wolumenu produkcji. W systemie uproszczonym łączna wynegocjowana kwota płatności dla kraju byłaby dzielona między gospodarstwa proporcjonalnie do powierzchni użytków rolnych, bez

2 względu na rodzaj produkcji rolnej. Prowadzenie produkcji nie byłoby warunkiem uzyskania przez gospodarstwo płatności uproszonych, nie byłoby też wymagane ugorowanie części (obecnie 10%) użytków rolnych w dużych gospodarstwach (powyżej 92 ton potencjalnej produkcji zbóż). Ziemia rolnicza musiałaby być jednak utrzymywana w odpowiedniej kulturze i zgodnie z wymogami ochrony środowiska. Kraje kandydujące miałyby możliwość stosowania systemu uproszczonego przez trzy lata z możliwością przedłużenia o kolejne 2 lata lub przejścia na system standardowy nawet po roku stosowania uproszczonego systemu. Dlaczego UE zaproponowała krajom kandydującym przyjęcie systemu uproszczonego? Analizując propozycję Unii Europejskiej wskazać można na kilka istotnych motywów. Po pierwsze, biorąc pod uwagę swoje doświadczenia w zakresie wdrażania i funkcjonowania systemu standardowego, strona unijna może podejrzewać, iż Polsce nie uda się w zakładanym terminie osiągnąć stanu gotowości do efektywnego zastosowania systemu standardowego (zarówno jeśli chodzi o przygotowanie instytucji jak i rolników). Tymczasem stopień wykorzystania płatności bezpośrednich przez kraje kandydackie byłby szczególnie istotny w sytuacji proponowanego niższego poziomu tych płatności. Po drugie, zgodnie z propozycjami Przeglądu Średniookresowego Agendy 2000 (Midterm Review) można było spodziewać się, że podobny system uproszczony zostanie przyjęty w krajach UE-15. Już w 2002 roku Unia wprowadziła pilotażowy uproszczony system płatności dla małych gospodarstw (Small-farmer scheme) uzyskujących rocznie nie więcej niż 1250 Euro płatności. UE podkreśla jednak, że w przypadku przyjęcia systemu standardowego polscy rolnicy nie mogliby korzystać z tego udogodnienia z uwagi na brak danych historycznych dotyczących kwot płatności dla poszczególnych gospodarstw. Po trzecie, płatności w systemie uproszczonym proponowane krajom kandydackim klasyfikowane byłyby w ramach WTO jako niezwiązane z produkcją (decoupled) i tym samym nie zniekształcające warunków konkurencji na rynkach międzynarodowych. Przyjęcie systemu uproszczonego przez kraje kandydujące ułatwiłoby UE obronę swoich rozwiązań systemowych wspomagających rolnictwo w czasie najbliższej rundy negocjacyjnej WTO dotyczącej liberalizacji polityki i handlu rolnego. Instytut Spraw Publicznych Analizy i Opinie, 3/2002, s. 2

3 Nowy kontekst negocjacyjny Kwestii wyboru systemu płatności bezpośrednich poświęcono w dotychczasowej debacie publicznej niewiele uwagi, a wstępne rekomendacje formułowano w oparciu o bardzo pobieżne rozpoznanie. Tłumaczyć można to tym, iż nie jest to problem stricte negocjacyjny, a Unia pozostawiła krajom kandydującym czas na podjęcie tej decyzji do dnia akcesji. Wydaje się jednak, że sytuacja uległa istotnej zmianie z uwagi na stanowisko unijne forsujące niski poziom płatności bezpośrednich w pierwszych latach po akcesji oraz polski postulat łagodzenia nierównych warunków konkurencji wynikających z niepełnych płatności. Polski postulat dotyczący wyjściowych proporcji między pierwszym i drugim filarem Wspólnej Polityki Rolnej jest ściśle powiązany z możliwością zastosowania uproszczonego systemu płatności bezpośrednich. Jednym z postulowanych przez stronę polską sposobów łagodzenia nierównych warunków konkurencji jest bowiem częściowe przybliżenie proporcji wykorzystania środków w ramach proponowanego budżetu rolnictwa do tych w krajach Piętnastki. Środki przeznaczone na drugi filar Wspólnej Polityki Rolnej (tzw. działania służące rozwojowi obszarów wiejskich, które są dużo trudniejsze w absorpcji), stanowią tam niespełna 10% budżetu, natomiast w proponowanym budżecie dla krajów kandydujących stanowią około 50%. W polskiej propozycji chodzi więc nie tylko o podniesienie poziomu płatności bezpośrednich (najważniejszy element pierwszego filaru WPR) kosztem tymczasowego zmniejszenia środków przewidzianych na drugi filar WPR, ale przede wszystkim o zapewnienie pełnej i efektywnej absorpcji środków dla polskiego rolnictwa i wsi w pierwszych latach członkostwa. Z perspektywy strony unijnej postulowana zmiana może być dużo łatwiejsza do zaakceptowania w przypadku przyjęcia przez Polskę systemu uproszczonego, ponieważ realokowane środki mogłyby wciąż być notyfikowane w ramach WTO jako neutralne dla warunków konkurencji na rynkach międzynarodowych. System uproszczony ułatwi pełniejsze wykorzystanie środków pomocowych System uproszczony ułatwi pełniejsze wykorzystanie płatności bezpośrednich z następujących powodów: Nawet jeśli budowa systemu informatycznego IACS zostanie zakończona w zakładanym terminie, wciąż potrzebować będziemy czasu na zebranie doświadczeń w Instytut Spraw Publicznych Analizy i Opinie, 3/2002, s. 3

4 zakresie jego funkcjonowania w warunkach polskich. Wyzwanie to byłoby znacznie mniejsze w systemie uproszczonym z uwagi na stosunkowo niewielki zakres informacji, jakie system musiałby przetwarzać. Dużym wyzwaniem dla systemu IACS w pierwszych latach członkostwa może być wysoka liczba błędnych wniosków o wypłaty wymagających weryfikacji, korekty, a nawet odrzucenia. W krajach UE, w pierwszym roku funkcjonowania systemu IACS, udział takich wniosków wyniósł prawie 70%. Uproszczenie wniosku ograniczy to zagrożenie. Doświadczenia krajów UE o strukturze rolnictwa podobnej do tej w Polsce pokazują, iż stopień wykorzystania należnych kwot płatności bezpośrednich w systemie standardowym jest daleki od pełnego i wynosi 70-90% w przypadku płatności do upraw polowych. Jeszcze niższe wskaźniki wykorzystania notuje się w tych krajach w przypadku premii zwierzęcych - nawet poniżej 50%. W systemie uproszczonym stawka płatności na hektar odnosi się do całkowitej kwoty płatności należnej krajowi bez względu na faktyczny poziom produkcji. System uproszczony lepiej zabezpiecza konkurencyjność polskiego rolnictwa W dyskusjach wokół systemu uproszczonego wysuwana jest obawa, że pewna grupa gospodarstw straci na jego wprowadzeniu (w porównaniu do systemu standardowego). Bierze się ona stąd, że płatnościami bezpośrednimi w systemie standardowym wspierane są tylko niektóre kierunki produkcji i nie wszystkie w jednakowym stopniu. Gospodarstwa specjalizujące się w kierunkach produkcji silnie wspieranych tymi płatnościami (zboża, tytoń, chmiel, bydło rzeźne) w momencie przyjęcia systemu uproszczonego mogłyby stracić część płatności na rzecz gospodarstw specjalizujących się w kierunkach produkcji wspieranych jedynie poprzez wysokie ceny (mleko, buraki cukrowe) lub wspieranych w niewielkim zakresie lub wcale (ziemniaki). Niemniej jednak, efekt redystrybucji między gospodarstwami wsparcia związanego z WPR będzie dużo mniejszy niż się często zakłada, głównie z uwagi na przeciętnie niski stopień specjalizacji gospodarstw produkują one zarówno produkty wspierane płatnościami bezpośrednimi, jak i te nie wspierane owymi dopłatami. Płatności wypłacane proporcjonalnie do powierzchni użytków rolnych nie zmienią się istotnie w przeliczeniu na gospodarstwo. Jak pokazują analizy SAEPR/FAPA, tylko w przypadku upraw tytoniu i chmielu, które w systemie standardowym uzyskują wysokie stawki dopłat w przeliczeniu na hektar upraw, przy przejściu na system uproszczony może być konieczne zastosowanie dodatkowych rekompensat. Ponadto, w ocenie tego efektu nie można kierować Instytut Spraw Publicznych Analizy i Opinie, 3/2002, s. 4

5 się wyłącznie obecnym kierunkiem specjalizacji wielu polskich gospodarstw. Może on bowiem w znacznej mierze odzwierciedlać specyfikę dotychczasowej polityki rolnej w Polsce. Z badań OECD wynika na przykład, że w Polsce poziom wsparcia produkcji pszenicy i rzepaku (poprzez ochronę rynku lub płatności bezpośrednie) w latach był ponad dwukrotnie wyższy niż przeciętny poziom wsparcia krajowego rolnictwa. Przede wszystkim należy jednak pamiętać o tym, że zastosowanie systemu uproszczonego nie sprowadzałoby się jedynie do zmiany zasad podziału puli środków dostępnych na wsparcie bezpośrednie, lecz przyniosłoby także wzrost globalnej puli korzyści ekonomicznych dla sektora i poszczególnych gospodarstw. Oprócz pełniejszego wykorzystania krajowych kwot płatności należy również wymienić: Dochody ze sprzedaży (lub spożytkowania w gospodarstwach) dodatkowych zbiorów z tej części obszaru pod uprawami polowymi, która musiałaby być odłogowana (wyłączona z produkcji) w systemie standardowym. Korzyści te będą prawie wyłącznie udziałem dużych gospodarstw towarowych, o potencjale produkcji zbóż przekraczającym 92 tony na gospodarstwo i wysokich rzeczywistych plonach zbóż; Poprawa efektywności wykorzystania potencjału produkcji dzięki uniezależnieniu decyzji produkcyjnych od limitów wsparcia i wymogów administracyjnych związanych z systemem standardowym. Ten pozytywny efekt będzie najsilniej odczuwalny przez gospodarstwa towarowe. Gospodarstwa te w znacznie większym stopniu będą mogły kierować się sygnałami płynącymi z rynku przy tym samym poziomie wsparcia bezpośredniego jak w systemie standardowym; Ułatwienia i oszczędności po stronie rolników z tytułu prostszych procedur wypełniania, składania, weryfikacji i korekt wniosków o płatności bezpośrednie. Te ułatwienia i oszczędności będą najważniejsze dla małych gospodarstw; Oszczędność po stronie budżetu krajowego z tytułu opóźnienia o kilka lat kosztów inwestycyjnych i operacyjnych związanych z budową i funkcjonowaniem niektórych elementów systemu IACS. Chodzi tutaj o uniknięcie części kosztów oraz odciążenie krajowego budżetu w najtrudniejszych pierwszych latach członkostwa. Nie jest prawdą, że przyjęcie systemu uproszczonego sprzyjać będzie gospodarstwom produkującym na własne potrzeby kosztem gospodarstw intensywnych i towarowych, petryfikując w ten sposób strukturę sektora. Twierdzenie to oparte jest na błędnym założeniu, iż system uproszczony zabiera środki gospodarstwom dużym i intensywnym, przekazując je Instytut Spraw Publicznych Analizy i Opinie, 3/2002, s. 5

6 małym i ekstensywnym. Należy podkreślić, iż oczekiwana korzyść z uproszczonego systemu w postaci zwiększonej liczby gospodarstw, do jakich trafią płatności bezpośrednie, osiągana byłaby dzięki środkom, które w systemie standardowym w ogóle nie trafiłyby do Polski. Zastanawiając się nad wyborem przez Polskę systemu płatności bezpośrednich warto na koniec wspomnieć o dwóch istotnych aspektach. Pierwszy związany jest z rolą, jaką w debacie publicznej nad skutkami pierwszych lat członkostwa odgrywa bilans przepływów finansowych między budżetem unijnym a Polską. Dotychczasowe propozycje negocjacyjne Unii (pełna składka członkowska do budżetu UE w połączeniu z silną redukcją tych transferów, które są łatwe w absorpcji) stwarzają poważne zagrożenie, iż Polska może być początkowo płatnikiem netto do budżetu UE. Zapewnienie - dzięki systemowi uproszczonemu i modyfikacji wyjściowej struktury wydatków pełniejszego wykorzystania środków na rolnictwo może zmniejszyć takie zagrożenie. Drugi aspekt to zwiększenie za sprawą systemu uproszczonego liczby beneficjentów WPR w Polsce o kilkaset tysięcy gospodarstw rolnych (wyłącznie dzięki środkom, które nie zostałyby wykorzystane w systemie standardowym), co może mieć istotne znaczenie (chociażby natury psychologicznej) dla kształtowania aktywnych postaw wobec procesu akcesji wśród społeczności wiejskiej. WALDEMAR GUBA pracuje w Sekcji Analiz Ekonomicznych Polityki Rolnej Fundacji Programów Pomocy dla Rolnictwa (SAEPR/FAPA). Współpracuje z Instytutem Spraw Publicznych. Przedruk materiałów Instytutu Spraw Publicznych w całości lub części możliwy jest wyłącznie za zgodą Instytutu. Cytowanie oraz wykorzystywanie danych empirycznych dozwolone jest z podaniem źródła.

SYSTEM UPROSZCZONY DOPŁAT BEZPOŚREDNICH W POLSCE FUNKCJONOWANIE I WSTĘPNE SZACUNKI STAWEK DOPŁAT

SYSTEM UPROSZCZONY DOPŁAT BEZPOŚREDNICH W POLSCE FUNKCJONOWANIE I WSTĘPNE SZACUNKI STAWEK DOPŁAT FUNDACJA PROGRAMÓW POMOCY DLA ROLNICTWA SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ ul. Wspólna 3 Pokój 338-93 Warszawa http://www.fapa.com.pl/saepr tel. (+48 22) 623-1-1 623-26-7 fax. (+48 22) 623-17-7

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 30.09.2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020 Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, dr Sebastian Stępień Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju

Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Polska droga do skutecznego zarządzania ryzykiem poprzez ubezpieczenia w gospodarstwach rolnych. Przeszkody i możliwości rozwoju Aleksandra Szelągowska (Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi) dr Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska

Polska wieś ZaMoŻNa i europejska Polska wieś ZAMOŻNA I EUROPEJSKA POLSKA WIEŚ Stan obecny Charakterystyka ogólna Na terenach wiejskich w Polsce mieszka 14,9 mln Polaków stanowi to 38% mieszkańców Polski. W Polsce mamy 1,583 mln gospodarstw

Bardziej szczegółowo

ISTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Unia Europejska na polskiej wsi. Początek demarginalizacji społeczności wiejskich?

ISTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Unia Europejska na polskiej wsi. Początek demarginalizacji społeczności wiejskich? ISTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Unia Europejska na polskiej wsi. Początek demarginalizacji społeczności wiejskich? Warszawa, 29 IX 2005 Przyszłość polskiej wsi a rola państwa polskiego, polityki rolnej UE oraz

Bardziej szczegółowo

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych

Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Rolnictwa Warszawa, 30.09.2013 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Badanie koniunktury w gospodarstwach rolnych Niniejsze opracowanie przedstawia wyniki ankiety

Bardziej szczegółowo

Artur Łączyński Departament Rolnictwa GUS

Artur Łączyński Departament Rolnictwa GUS Artur Łączyński Departament Rolnictwa GUS Plan wystąpienia Czynniki pływające na rolnictwo polskie od roku 2002 Gospodarstwa rolne Użytkowanie gruntów Powierzchnia zasiewów Zwierzęta gospodarskie Maszyny

Bardziej szczegółowo

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE

Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Podstawowy mechanizm Wspólnej Polityki Rolnej UE Rozwój obszarów wiejskich Działania rynkowe Płatności bezpośrednie Wieloletnie Ramy Finansowe 2014-2020: WPR stanowi 38,9% wydatków z budżetu UE Wspólna

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Celowość zastosowania wybranych wariantów dystrybucji płatności bezpośrednich po 2013 roku w Polsce

Celowość zastosowania wybranych wariantów dystrybucji płatności bezpośrednich po 2013 roku w Polsce Renata Grochowska, Stanisław Mańko Celowość zastosowania wybranych wariantów dystrybucji płatności bezpośrednich po 2013 roku w Polsce Nowa polityka rolna UE - kontynuacja czy rewolucja? Jachranka, 9-11

Bardziej szczegółowo

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej

Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej w Unii Europejskiej Nakłady na WPR w Polsce Płatności bezpośrednie wydatki ogółem w mld EUR w tym wkład krajowy 2007-2013 19,7 6,6 2014-2020 21,2 0,0 przesunięcie z II

Bardziej szczegółowo

Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020.

Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020. Pomoc publiczna w rolnictwie w latach 2015 2020. Od początku 2015 roku przepisy krajowe, na podstawie których udzielana jest pomoc publiczna w rolnictwie muszą być dostosowane do zasad udzielania pomocy

Bardziej szczegółowo

Panie Marszałku, Wysoka Izbo,

Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Panie Marszałku, Wysoka Izbo, Cieszę się, iż mogę poinformować Wysoką Izbę, a za pośrednictwem mediów również polskich rolników o realizacji programów skierowanych do polskiej wsi, a więc Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Parlament Europejski na UEP - zostań europosłem. SKN Gospodarki Żywnościowej

Parlament Europejski na UEP - zostań europosłem. SKN Gospodarki Żywnościowej Parlament Europejski na UEP - zostań europosłem SKN Gospodarki Żywnościowej Ewolucja Wspólnej Polityki Rolnej (1962-2014) Wydatki na WPR jako % budżetu UE 100 90 80 70 70 90 80 73 66 60 50 40 40 50 46

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r.

Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. Informacja nt. płatności bezpośrednich w latach 2014-2020 oraz zmiany przepisów w programie rolnośrodowiskowym w 2014 r. I. Płatności bezpośrednie w 2014 r. Zgodnie z procedowanym obecnie projektem ustawy

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim

Spotkanie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi Markiem Sawickim Kto i na jakie wsparcie może liczyć na polskiej wsi w latach 2015 2020 -System płatności bezpośrednich w latach 2015-2020 - Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 Spotkanie z ministrem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020

PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 PROW 2014 2020 na rzecz celów Strategii Zrównoważonego Rozwoju Wsi Rolnictwa i Rybactwa na lata 2012-2020 Dr inż. Dariusz Nieć Dyrektor Departamentu Rozwoju Obszarów Wiejskich Warszawa 28 stycznia 2015

Bardziej szczegółowo

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie

Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Działanie 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w ramach PROW na lata 2007-2013 Cel działania Działanie ma na celu

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wkład systemu płatności bezpośrednich i działań powierzchniowych PROW w latach 2015-2020 w realizację SZRWRiR Joanna Czapla Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Styczeń 2015 r. 1 Kalendarz prac nad nowym

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5.

Program Operacyjny Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa ARiMR w liczbach i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013 Wykres 5. www.arimr.gov.pl Lipiec 2012 O ARiMR Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 r. wspiera działania służące rozwojowi rolnictwa i obszarów wiejskich. Agencja zajmuje się wdrażaniem instrumentów

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE ROLNICTWA POLSKIEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE ROLNICTWA POLSKIEGO W UNII EUROPEJSKIEJ SZKOŁA WYŻSZA im. PAWŁA WŁODKOWICA w PŁOCKU Radosław Knap MIEJSCE ROLNICTWA POLSKIEGO W UNII EUROPEJSKIEJ Płock 2004 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I TEORIA I PRAKTYKA STREFY WOLNEGO HANDLU I UNII CELNEJ

Bardziej szczegółowo

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji

Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Polski sektor żywnościowy 5 lat po akcesji Andrzej Kowalski Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej PIB Katedra Rozwoju Obszarów Wiejskich Szkoła Główna Handlowa Warszawa kwiecień 2009 Wzajemne

Bardziej szczegółowo

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020

Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Stan prac nad założeniami Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich WARSZAWA 4 kwietnia 2013 r. Prace nad projektem

Bardziej szczegółowo

w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r.

w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. -go filaru na rolnictwo aktywne 2% + + 2% + 13% dodatkowe 8,3% = 25,3% Kontynuowanie uproszczonego systemu SAPS. Komponenty systemu: - jednolita obszarowa

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E W projekcie ustawy o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zaproponowano rozwiązania zachęcające zakłady ubezpieczeń do zawierania umów

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania zmian Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013 SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ

Uwarunkowania zmian Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013 SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ Uwarunkowania zmian Wspólnej Polityki Rolnej po roku 2013 SEKCJA ANALIZ EKONOMICZNYCH POLITYKI ROLNEJ Co decydowało o dotychczasowych zmianach WPR? Co może decydowad o kształcie WPR po 2013 r.? wzrost

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia...2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

USTAWA z dnia...2015 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich USTAWA z dnia....2015 r. Projekt o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich Przasnysz, 18 maja 2015 r. Komunikat Komisji Europejskiej WPR do 2020 r. Wyzwania Europa 2020 3 cele polityki

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 25 czerwca 2014 r.

Warszawa, 25 czerwca 2014 r. System płatności ł ś ibezpośrednichś w latach 2015-2020 Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Intencją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest wykorzystanie środków pochodzących z II-go filaru na rolnictwo aktywne

Bardziej szczegółowo

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta

Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi. 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Polska Wieś 2014. Raport o stanie wsi 26 czerwca 2014 r. Prof. dr hab. Walenty Poczta Wykorzystane rozdziały z Raportu prof. dr hab. Walenty Poczta, dr Agnieszka Baer-Nawrocka, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 1.8.2014 L 230/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) NR 834/2014 z dnia 22 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania wspólnych ram monitorowania

Bardziej szczegółowo

Journal of Agribusiness and Rural Development

Journal of Agribusiness and Rural Development Journal of Agribusiness and Rural Development www.jard.edu.pl tłumaczenie FUNKCJONOWANIE SYSTEMU DOPŁAT BEZPOŚREDNICH W POLSCE I W INNYCH KRAJACH UE Renata Marks-Bielska, Karolina Babuchowska Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020'

'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020' 'Wsparcie doradztwa w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020' Josefine LORIZ - HOFFMANN Komisja Europejska Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi Senat Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce

Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Zróżnicowanie przestrzenne wykorzystania funduszy Unii Europejskiej przez gospodarstwa rolne w Polsce Bogucki Wydawnictwo Naukowe Poznań 2010 Spis treści 1. Wprowadzenie 9 1.1. Cel i zakres analizy 9 1.2.

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.)

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 2020 Planowane działania inwestycyjne (wg projektu z dnia 07.04.2014 r.) Działanie 7.5 Inwestycje w środki trwałe Poddziałanie 7.5.1 Pomoc na inwestycje

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w zakresie instrumentów zarządzania ryzykiem: propozycje na okres po 2013 roku

Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w zakresie instrumentów zarządzania ryzykiem: propozycje na okres po 2013 roku Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w zakresie instrumentów zarządzania ryzykiem: propozycje na okres po 2013 roku 05 listopada 2012 r. Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Komisja

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii (OZE) a obecna i przyszła Wspólna Polityka Rolna

Odnawialne źródła energii (OZE) a obecna i przyszła Wspólna Polityka Rolna Odnawialne źródła energii (OZE) a obecna i przyszła Wspólna Polityka Rolna jakie konsekwencje dla rolnictwa? Opole 22. 10. 2009 Wanda Chmielewska - Gill Iwona Pomianek Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu

Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Wsparcie z budżetu krajowego po nowemu Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od 1994 roku udziela wsparcia finansowego, które obejmuje m.in. spłacanie za rolników części należnych bankom odsetek

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012.

Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012. Historia i stan obecny ubezpieczeń rolnych w Polsce. Konrad Rojewski. Warszawa, dnia 5 list 2012. AGENDA 1. Ubezpieczenia rolne w Polsce, czyli które? 2. Krótki rys historyczny ubezpieczeń rolnych. 3.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA NA TEMAT 30 KONFERENCJI DYREKTORÓW AGENCJI PŁATNICZYCH UE 21-23.09.2011, SOPOT, POLSKA

INFORMACJA NA TEMAT 30 KONFERENCJI DYREKTORÓW AGENCJI PŁATNICZYCH UE 21-23.09.2011, SOPOT, POLSKA Robocze tłumaczenie dok. 16629/11 INFORMACJA NA TEMAT 30 KONFERENCJI DYREKTORÓW AGENCJI PŁATNICZYCH UE 21-23.09.2011, SOPOT, POLSKA 30 Konferencja Dyrektorów Agencji Płatniczych UE odbyła się w Sopocie,

Bardziej szczegółowo

Harmonogram harmonizacji prawa

Harmonogram harmonizacji prawa Harmonogram harmonizacji prawa Dla określenia ram czasowych procesu harmonizacji i implementacji prawa wspólnotowego, Rząd Rzeczypospolitej Polskiej przyjął 31 grudnia 2002r. za datę gotowości Polski do

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników

Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Ubezpieczenie zdrowotne rolników i domowników Historia systemu opieki zdrowotnej dla rolników w Polsce nie jest zbyt długa. W okresie powojennym polityka państwa polskiego zakładała przejściowy charakter

Bardziej szczegółowo

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01

Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 Sektor rolny i handel zagraniczny we Francji 2013-02-11 10:08:01 2 Francuski sektor rolniczy jest jednym z najważniejszych sektorów gospodarki tego kraju i zajmuje kluczowe miejsce w handlu zagranicznym

Bardziej szczegółowo

Działanie 121 Modernizacja gospodarstw rolnych i 112 Ułatwianie startu młodym rolnikom informacja o rezultatach wdrażania w latach 2007-2011

Działanie 121 Modernizacja gospodarstw rolnych i 112 Ułatwianie startu młodym rolnikom informacja o rezultatach wdrażania w latach 2007-2011 Działanie 121 Modernizacja gospodarstw rolnych i 112 Ułatwianie startu młodym rolnikom informacja o rezultatach wdrażania w latach 2007-2011 Sporządzono według danych na dzień 31 grudnia 2011 Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 15

Spis treści. Wstęp... 15 Spis treści Wstęp............................................................. 15 Rozdział I. Światowa Organizacja Handlu i jej system prawny a transformacja. systemowa Federacji Rosyjskiej..............................

Bardziej szczegółowo

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE

NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE Maria Staniszewska Polski Klub Ekologiczny NIEZGODNE Z ZASADAMI OCHRONY PRZYRODY I OCHRONY ŚRODOWISKA UDZIELANIE DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW UE DLA ROLNICTWA W POLSCE BAŁTYCKI PLAN DZIAŁANIA Nasze zobowiązania:

Bardziej szczegółowo

U S T AWA. z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

U S T AWA. z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego U S T AWA PROJEKT z dnia. 2015 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Art. 1. W ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

Bardziej szczegółowo

Przestrzenne zróżnicowanie poziomu wykształcenia rolników. Europa Polska Mazowsze

Przestrzenne zróżnicowanie poziomu wykształcenia rolników. Europa Polska Mazowsze Konrad Ł. Czapiewski Polska Akademia Nauk Zakład Przestrzennego Zagospodarowania i BR Krzysztof Janc Uniwersytet Wrocławski Zakład Zagospodarowania Przestrzennego Przestrzenne zróżnicowanie poziomu wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW

Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wyposażenie w czynniki produkcji a handel międzynarodowy WYKŁAD 3 Z MIĘDZYNARODOWYCH STOSUNKÓW GOSPODARCZYCH, CE UW Wprowadzenie Handel można wyjaśnić poprzez zróżnicowanie wydajności pracy, jak w modelu

Bardziej szczegółowo

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku.

Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Informacja na posiedzenie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2016 roku. Harmonogram naboru wniosków w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata

Bardziej szczegółowo

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną

Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Efekty objęcia polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich Wspólną Polityką Rolną Plan prezentacji Wybrane efekty realizacji instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej w Polsce. Oczekiwania co do przyszłej perspektywy

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Podatek rolny a podatek dochodowy problemy opodatkowania polskiego rolnictwa. Prof. dr hab. Marian Podstawka dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko

Podatek rolny a podatek dochodowy problemy opodatkowania polskiego rolnictwa. Prof. dr hab. Marian Podstawka dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko Podatek rolny a podatek dochodowy problemy opodatkowania polskiego rolnictwa Prof. dr hab. Marian Podstawka dr inż. Joanna Pawłowska-Tyszko Istota problemu Aktualnie funkcjonujący system podatkowy w Polsce

Bardziej szczegółowo

Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020

Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020 Przemysłowa hodowla świń w świetle PROW 2014 2020 dr Jarosław Ptak PZHiPTCh POLSUS Wsparcie sektora trzody Od czasów reformacji nie było praktycznie żadnego wsparcia inwestycyjnego w modernizacje i powstawanie

Bardziej szczegółowo

Stagnacja dochodów na pracownika w sektorze rolnym w 2012 r. mimo wyższych cen produktów rolnych w UE

Stagnacja dochodów na pracownika w sektorze rolnym w 2012 r. mimo wyższych cen produktów rolnych w UE ECON(13)2712:1 Notatka 1 Stagnacja dochodów na pracownika w sektorze rolnym w 2012 r. mimo wyższych cen produktów rolnych w UE a) Zmiany w dochodzie z działalności rolniczej w roku 2012 Zgodnie z dodatkowymi

Bardziej szczegółowo

Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich

Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Informacja dla beneficjentów Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich Działanie Ułatwianie startu młodym rolnikom Spis treści

Bardziej szczegółowo

Komisja odzyskuje od państw członkowskich 346,5 mln euro z wydatków na WPR

Komisja odzyskuje od państw członkowskich 346,5 mln euro z wydatków na WPR IP/10/284 Bruksela, dnia 16 marca 2010 r. Komisja odzyskuje od państw członkowskich 346,5 mln euro z wydatków na WPR W wyniku decyzji dotyczącej procedury rozliczenia zgodności rachunków przyjętej przez

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw polowych

Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw polowych PZU Uprawy Zmiana OWU od 18.09.2015 wynikająca ze zmiany ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Dz.U. z 2015 poz. 577 z późn.zm) Rozpoczęcie jesiennej sprzedaży ubezpieczeń upraw

Bardziej szczegółowo

Wpływ wsparcia unijnego na regionalne zróŝnicowanie dochodów w w rolnictwie

Wpływ wsparcia unijnego na regionalne zróŝnicowanie dochodów w w rolnictwie Instytucje w procesie przemian strukturalnych i społeczno eczno-ekonomicznych ekonomicznych na polskiej wsi i w rolnictwie w świetle wsparcia unijnego Kraków,10 czerwca 2012 r. Wpływ wsparcia unijnego

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo w Polsce. Kołaczkowska Adrianna 2a

Rolnictwo w Polsce. Kołaczkowska Adrianna 2a Rolnictwo w Polsce Kołaczkowska Adrianna 2a Rolnictwo Jest jednym z głównych działów gospodarki, jego głównym zadaniem jest dostarczanie płodów rolnych odbiorcom na danym terenie. Przedmiotem rolnictwa

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W DYSTRYBUCJI ŚRODKÓW POMOCOWYCH DLA WSI I GOSPODARSTW ROLNYCH

MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W DYSTRYBUCJI ŚRODKÓW POMOCOWYCH DLA WSI I GOSPODARSTW ROLNYCH MAŁOPOLSKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W DYSTRYBUCJI ŚRODKÓW POMOCOWYCH DLA WSI I GOSPODARSTW ROLNYCH Referujący : Bronisław Dutka Dyrektor MODR PRIORYTETEM DLA MODR Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego

Bardziej szczegółowo

UWAGI ANALITYCZNE. Gospodarstwa z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego. Wyszczególnienie. do 1 ha użytków rolnych. powyżej 1 ha.

UWAGI ANALITYCZNE. Gospodarstwa z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego. Wyszczególnienie. do 1 ha użytków rolnych. powyżej 1 ha. UWAGI ANALITYCZNE UDZIAŁ DOCHODÓW Z DZIAŁALNOŚCI ROLNICZEJ W DOCHODACH OGÓŁEM GOSPODARSTW DOMOWYCH W Powszechnym Spisie Rolnym w woj. dolnośląskim spisano 140,7 tys. gospodarstw domowych z użytkownikiem

Bardziej szczegółowo

KOSZTY PRODUKCJI ROŚLINNEJ PRZY WYKONYWANIU PRAC CIĄGNIKIEM ZAKUPIONYM W RAMACH PROGRAMU SAPARD

KOSZTY PRODUKCJI ROŚLINNEJ PRZY WYKONYWANIU PRAC CIĄGNIKIEM ZAKUPIONYM W RAMACH PROGRAMU SAPARD Problemy Inżynierii Rolniczej nr 4/2006 Jacek Skudlarski Katedra Organizacji i Inżynierii Produkcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie KOSZTY PRODUKCJI ROŚLINNEJ PRZY WYKONYWANIU PRAC CIĄGNIKIEM

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

U S T A W A. o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich Projekt U S T A W A z dnia o zmianie ustawy o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich 1) Art. 1. W ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o dopłatach do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt

Bardziej szczegółowo

Działania dla przedsiębiorców

Działania dla przedsiębiorców Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 Działania dla przedsiębiorców Polscy przedsiębiorcy mają do wyboru wiele rozmaitych możliwości dofinansowania swoich inwestycji. Większość z nich myśli jednak

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Integrator odnawialnych źródeł energii Warszawa 21/11/2014. Wprowadzenie do szkolenia. Katarzyna Michałowska-Knap

Szkolenie Integrator odnawialnych źródeł energii Warszawa 21/11/2014. Wprowadzenie do szkolenia. Katarzyna Michałowska-Knap Szkolenie Integrator odnawialnych źródeł energii Warszawa 21/11/2014 Wprowadzenie do szkolenia Katarzyna Michałowska-Knap Problem: Rosnące koszty zaopatrzenia w energię elektryczną gospodarstw rolnych

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej

Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Gospodarka rolna na obszarach o rozdrobnionej strukturze agrarnej Dr inż. Marta Czekaj Prof. dr hab. Janusz Żmija Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Instytut

Bardziej szczegółowo

W ramach LSR mogą być realizowane następujące typy operacji:

W ramach LSR mogą być realizowane następujące typy operacji: Ważne przepisy prawa krajowego ZASADY UDZIELANIA WSPARCIA PROW 2014-2020 1) Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz.U. poz. 378) tzw. ustawa RLKS. 2) Ustawa

Bardziej szczegółowo

Rolnictwo ekologiczne z korzyścią dla środowiska i człowieka. Realizacja PROW - korzyści i bariery. Anna Kuczuk, OODR Łosiów

Rolnictwo ekologiczne z korzyścią dla środowiska i człowieka. Realizacja PROW - korzyści i bariery. Anna Kuczuk, OODR Łosiów Anna Kuczuk, OODR Łosiów Rolnictwo stanowi jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki niemal każdego kraju, pełniąc istotne funkcje natury ekonomicznej, społecznej i środowiskowej. Gleba, woda, powietrze

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności ekonomicznej w rolnictwie

Wzrost efektywności ekonomicznej w rolnictwie Wzrost efektywności ekonomicznej w rolnictwie Podejmowanie decyzji i procesy w gospodarstwie Prowadzenie firmy to ciągłe podejmowanie decyzji w warunkach niepewności. Na osiągnięty wynik ekonomiczny gospodarstwa

Bardziej szczegółowo

Podatek VAT w rolnictwie. Wyniki przejścia gospodarstw rolnych na zasady ogólne rozliczania VAT na przykładzie danych Polskiego FADN

Podatek VAT w rolnictwie. Wyniki przejścia gospodarstw rolnych na zasady ogólne rozliczania VAT na przykładzie danych Polskiego FADN Podatek VAT w rolnictwie. Wyniki przejścia gospodarstw rolnych na zasady ogólne rozliczania VAT na przykładzie danych Polskiego FADN Grażyna Nachtman Zakład Rachunkowości Rolnej Warszawa, 10.06.2016 Cel

Bardziej szczegółowo

14.06.2010 20.11.2013 21.12.2012 1.06.2011

14.06.2010 20.11.2013 21.12.2012 1.06.2011 1. Raporty prowadzone jako Sprawozdawca 14.06.2010 SPRAWOZDANIE w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu Morza Bałtyckiego oraz roli makroregionów w przyszłej polityce spójności Sprawozdanie nakreśla

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy.

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. VI konferencja Krakowska, Kraków 17-18.06.2013 r. Dlaczego trzeba szukać nowej nazwy

Bardziej szczegółowo

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. ROLNICTWO zastosowania rozwiązań GIS

DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007. ROLNICTWO zastosowania rozwiązań GIS DNI technik SATELITARNYCH 21-24 CZERWCA 2007 ROLNICTWO zastosowania rozwiązań GIS Rolnictwo Współczesne rolnictwo w równym stopniu jak rozwiązań technicznych potrzebuje fachowej wiedzy i nowości technologicznych.

Bardziej szczegółowo

Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej. Rozwój polskiego rolnictwa kierunki zmian. Podsekretarz Stanu Tadeusz Nalewajk

Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej. Rozwój polskiego rolnictwa kierunki zmian. Podsekretarz Stanu Tadeusz Nalewajk Wspólna Polityka Rolna Unii Europejskiej. Rozwój polskiego rolnictwa kierunki zmian Podsekretarz Stanu Tadeusz Nalewajk Wspólna Polityka Rolna jest historycznie pierwszą spośród wspólnych polityk społecznoekonomicznych

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE DORADZTWA ROLNICZEGO W PROCESIE ABSORPCJI WSPARCIA UNIJNEGO

INSTYTUCJE DORADZTWA ROLNICZEGO W PROCESIE ABSORPCJI WSPARCIA UNIJNEGO INSTYTUCJE DORADZTWA ROLNICZEGO W PROCESIE ABSORPCJI WSPARCIA UNIJNEGO dr hab. inż. Józef Kania, prof. UR Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Konferencja nt. Instytucje w procesie przemian strukturalnych i

Bardziej szczegółowo

Rozliczenia budżetu z Unią Europejską

Rozliczenia budżetu z Unią Europejską BSiE 89 Dr Zofia Szpringer Informacja nr 1169 (IP-108G) Rozliczenia budżetu z Unią Europejską Podstawy prawne Na podstawy prawne dotyczące przepływów środków finansowych między Unią Europejską a Polską

Bardziej szczegółowo

TYP ROLNICZY GOSPODARSTW A ZASOBY PRACY I WYPOSAŻENIE W ŚRODKI TECHNICZNE

TYP ROLNICZY GOSPODARSTW A ZASOBY PRACY I WYPOSAŻENIE W ŚRODKI TECHNICZNE Inżynieria Rolnicza 5(123)/2010 TYP ROLNICZY GOSPODARSTW A ZASOBY PRACY I WYPOSAŻENIE W ŚRODKI TECHNICZNE Anna Kocira, Sławomir Kocira Instytut Nauk Rolniczych, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie

Bardziej szczegółowo

KALKULACJE ROLNICZE 2014r.

KALKULACJE ROLNICZE 2014r. KALKULACJE ROLNICZE 2014r. Kalkulacje rolnicze są podstawowym narzędziem rachunku ekonomicznego, które pozwalają na określenie efektywności wytwarzania określonych produktów. Kalkulacje pokazują nam nie

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora

Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Wewnętrzne zróżnicowanie sektora Podstawowe fakty o branżach sektora organizacji pozarządowych w Polsce SPORT, TURYSTYKA, REKREACJA, HOBBY Jan Herbst Stowarzyszenie Klon/Jawor, marzec 2005 16 B. SPORT,

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ NADZIEJE I OBAWY ZWIĄZANE Z INTEGRACJĄ BS/110/2003 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, CZERWIEC 2003 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska

Nowe dotacje dla obszarów wiejskich. Wpisany przez dr Aleksandra Maciejewska Minister rolnictwa i rozwoju wsi Marek Sawicki zapowiedział, że w 2011 r. zwiększone zostaną limity środków w ramach najbardziej popularnych działań w PROW 2007-2013. Mikroprzedsiębiorcy i właściciele

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne dla rolnictwa

Dotacje unijne dla rolnictwa Dotacje unijne dla rolnictwa Opracowała Agata Twardowska W UE Opracowała W UE poza bezpośrednim wspieraniem rolnictwa w ramach Wspólnej Polityki Agata Rolnej, Twardowska prowadzonych jest wiele działań

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw 1 Przyszła a polityka rybacka na lata 2014-2020 2020 będzie b realizowana między innymi w oparciu o trzy podstawowe dokumenty: Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa 2014-2020. Lublin 20.06.2013 r.

Nowa perspektywa 2014-2020. Lublin 20.06.2013 r. Nowa perspektywa 2014-2020 Lublin 20.06.2013 r. Budżet WPR - projekt BUDŻET WPR: 373,179 mld EUR BUDŻET WPR - POLSKA: 28,6 mld EUR BUDŻET PROW: 84,936 mld EUR BUDŻET PROW - POLSKA: 9,8 mld EUR BUDŻET I

Bardziej szczegółowo

Wybrane informacje na temat sytuacji w rolnictwie

Wybrane informacje na temat sytuacji w rolnictwie Wybrane informacje na temat sytuacji w rolnictwie BUDŻET NA ROLNICTWO I ROWÓJ WSI W RAMACH POLITYK UE w latach 2007-2013 oraz 2014-2020 mld EUR, ceny bieżące, po przeniesieniu środków z II do I filaru

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13

Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13 Wsparcie rynku produktów pszczelich w sezonie 2010/2011, 2011/12 i 2012/13 Agencja Rynku Rolnego (ARR), w uzgodnieniu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi (MRiRW), rozpoczęła działania w ramach mechanizmu

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie strategii rozwoju rolnictwa kraje OECD, BRICS i Ukraina

Zróżnicowanie strategii rozwoju rolnictwa kraje OECD, BRICS i Ukraina Renata Grochowska Janusz Rowiński Zróżnicowanie strategii rozwoju rolnictwa kraje OECD, BRICS i Ukraina Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy Warszawa, 28 października

Bardziej szczegółowo

ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH

ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Warszawa, 12.12.2014 Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

(JJ^^*^-^ Warszawa, dnia (^If^października 2015 r. MINISTER ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. PB-pb-mm-076-^C

(JJ^^*^-^ Warszawa, dnia (^If^października 2015 r. MINISTER ROLNICTWA I ROZWOJU WSI. PB-pb-mm-076-^C Warszawa, dnia (^If^października 2015 r. MINISTER ROLNICTWA I ROZWOJU WSI PB-pb-mm-076-^C /\5i3S/}$) Podpis (JJ^^*^-^ Pan Zbigniew Jaworski Prezes Polskiego Związku Hodowców Koni Koszykowa 60/62 lok. 16

Bardziej szczegółowo

PODKARPACKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W BOGUCHWALE - ZESPOŁ DORADZCÓW W JAŚLE

PODKARPACKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W BOGUCHWALE - ZESPOŁ DORADZCÓW W JAŚLE PODKARPACKI OŚRODEK DORADZTWA ROLNICZEGO W BOGUCHWALE - ZESPOŁ DORADZCÓW W JAŚLE Powiat jasielski podobnie jak województwo podkarpackie charakteryzuje się rozdrobnionym rolnictwem. Znajduje się tutaj ok.

Bardziej szczegółowo