Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2008 ROKU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2008 ROKU"

Transkrypt

1 Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2008 ROKU WARSZAWA 2009

2 KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2008 ROKU Warszawa, maj 2009 r.

3 Opracowano w Biurze Prewencji i Rehabilitacji na podstawie rocznych informacji i sprawozdań statystycznych OR Opracowanie techniczne, skład i druk Wydział Poligrafii KRUS DTP Maciej Szewczyk Zam. nr 174/09

4 Spis treści I. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe rolników... 5 A. Wypadki przy pracy rolniczej Zgłoszenia wypadków Decyzje podjęte w sprawie odszkodowań Decyzje odmowne Wypadki powodujące wypłatę jednorazowych odszkodowań, ich terytorialne rozmieszczenie i orzekany uszczerbek na zdrowiu Wypadki śmiertelne Struktura wypadków Przyczyny i okoliczności wypadków Wypadki z udziałem maszyn i urządzeń B. Choroby zawodowe II. Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Formy i kierunki działalności prewencyjnej KRUS Analiza przyczyn wypadków i chorób zawodowych Dobrowolne, nieodpłatne szkolenie i instruktaż dla ubezpieczonych na temat zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym Pozaszkoleniowe formy upowszechniania wiedzy o zagrożeniach wypadkami przy pracy rolniczej i chorobami zawodowymi oraz zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym Starania KRUS o właściwą produkcję i dystrybucję bezpiecznych środków stosowanych w rolnictwie oraz sprzętu i odzieży ochronnej dla rolników Zasady ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym Współpraca z instytucjami w prowadzeniu działań prewencyjnych III. Podsumowanie

5

6 I. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe rolników A. Wypadki przy pracy rolniczej 1. Zgłoszenia wypadków W 2008 roku do placówek terenowych i oddziałów regionalnych KRUS zgłoszono zdarzenia wypadkowe, o (5,6%) mniej niż w 2007 roku. Liczba ubezpieczonych w KRUS zmniejszyła się o (1,5%) z do Liczbę zdarzeń zgłoszonych jako wypadki przy pracy rolniczej w latach przedstawia poniższy wykres: Wypadki zgłoszone w latach na tle liczby ubezpieczonych i linii tendencji Liczba wypadków Liczba ubezpieczonych w tys liczba wypadków liczba ubezpieczonych linia tendencji 0 5

7 W tabeli podano liczbę zgłoszonych wypadków w województwach w latach : Lp. Województwo /2007 w % 1. dolnośląskie ,9 2. kujawsko-pomorskie ,5 3. lubelskie ,7 4. lubuskie ,0 5. łódzkie ,4 6. małopolskie ,8 7. mazowieckie ,1 8. opolskie ,8 9. podkarpackie ,2 10. podlaskie ,8 11. pomorskie ,0 12. śląskie ,3 13. świętokrzyskie ,8 14. warmińsko-mazurskie ,9 15. wielkopolskie ,0 16. zachodnio-pomorskie ,4 Ogółem: ,4 2. Decyzje podjęte w sprawie odszkodowań Złożono wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu bądź śmierci, spowodowanej wypadkiem przy pracy rolniczej. Decyzje podjęto wobec spraw, łącznie z wnioskami nie załatwionymi w 2007 roku i sprawami z odwołań sądowych (923). Za wypadki przy pracy rolniczej w rozumieniu ustawy o u.s.r. (bez względu na skutki zdrowotne wypadku), uznano zdarzeń, o (7,9%) mniej niż w roku poprzednim. Wśród podjętych decyzji było: decyzji przyznających jednorazowe odszkodowanie ( 60, 4% decyzji) w tym 923 na podstawie odwołań, decyzji odmawiających jednorazowego odszkodowania ( 38, 0% decyzji), 479 umorzeń z powodu rezygnacji z roszczeń (1, 6% decyzji). 2.1 Decyzje odmowne Wydano ogółem decyzji odmownych, o (10,9%) mniej niż w 2007 r. Przyczyny odmowy prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej to przede wszystkim: brak stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (55,8%), nie uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej w rozumieniu ustawy (22,4%) i niedopełnienie obowiązku przez wnioskodawcę (16,2%). Strukturę decyzji odmownych w latach roku przedstawiają poniższa tabela i wykres: 6

8 Przyczyny decyzji odmownych Liczba Udział w decyzjach odmownych ogółem w % spraw w r r r r r. brak prawa do świadczeń z u.s.r , 900 3, 60 2, 10 1,5 1,400 nie uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej w rozumieniu ustawy brak stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu , , 50 20, 20 20,7 22, , , 00 58, 00 55,8 55,800 spowodowanie wypadku umyślnie 9 0,020 0,00 0,00 0,0 0,100 spowodowanie wypadku przez rażące niedbalstwo spowodowanie wypadku pod wpływem nietrzeźwości niedopełnienie obowiązków przez wnioskodawców 292 2, 800 2, 50 2, 30 2,4 2, ,400 1, 60 1, 70 1,4 1, , , 80 15, 70 18,1 16,200 spowodowanie wypadku przez rażące niedbalstwo 2,6% brak prawa do świadczeń z u.s.r. 1,4% Decyzje odmowne w 2008 roku spowodowanie wypadku umyślnie 0,1% niedopełnienie obowiązków przez wnioskodawców 16,2% spowodowanie wypadku pod wpływem nietrzeźwości 1,5% brak stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu 55,8% nie uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej w rozumieniu ustawy 22,4% Liczbę wypadków zakończonych wydaniem decyzji odmownych w województwach, w latach podano w tabeli: Lp. Województwo /2007 w % 1. dolnośląskie ,4 2. kujawsko-pomorskie ,0 3. lubelskie ,1 4. lubuskie ,0 5. łódzkie ,8 6. małopolskie ,3 7. mazowieckie ,6 8. opolskie ,1 9. podkarpackie ,4 10. podlaskie ,5 11. pomorskie ,8 12. śląskie ,2 13. świętokrzyskie ,1 14. warmińsko-mazurskie ,2 15. wielkopolskie ,4 16. zachodnio-pomorskie ,2 Ogółem: ,1 7

9 2.2. Wypadki powodujące wypłatę jednorazowych odszkodowań, ich terytorialne rozmieszczenie i orzeczony uszczerbek na zdrowiu Liczba wypadków zakończonych wypłatą jednorazowych odszkodowań zmniejszyła się o 767 ( 4, 1 %) z w 2007 r. do Liczbę wypadków w latach na tle linii tendencji i liczby ubezpieczonych przedstawia wykres: Wypadki zakończone wypłatą jednorazowych odszkodowań w latach na tle linii tendencji i liczby ubezpieczonych Liczba wypadków Liczba ubezpieczonych w tys liczba wypadków liczba ubezpieczonych linia tendencji 0 Liczbę wypadków zakończonych wydaniem decyzji przyznających jednorazowe odszkodowanie z tytułu uszczerbku na zdrowiu bądź śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej w województwach, w latach zestawiono w tabeli niżej: Lp. Województwo /2007 w % 1. dolnośląskie ,2 2. kujawsko-pomorskie ,2 3. lubelskie ,0 4. lubuskie ,6 5. łódzkie ,1 6. małopolskie ,6 7. mazowieckie ,3 8. opolskie ,6 9. podkarpackie ,6 10. podlaskie ,7 11. pomorskie ,4 12. śląskie ,1 13. świętokrzyskie ,7 14. warmińsko-mazurskie ,6 15. wielkopolskie ,2 16. zachodnio-pomorskie ,0 Ogółem: ,9 8

10 Liczbę wypadków na 1000 ubezpieczonych w latach przedstawia wykres: Liczba wypadków na 1000 ubezpieczonych w latach (wg decyzji powodujących wypłatę jednorazowych odszkodowań) 20 17, ,3 12,9 11,6 11, liczba wypadków na 1000 ubezpieczonych 2008 linia tendencji W 2008 roku wskaźnik wypadkowości (liczba wypadków powodujących wypłatę jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadków na ubezpieczonych) w rolnictwie indywidualnym wyniósł 11,3 wypadków na 1000 ubezpieczonych. Dla porównania: według GUS (wykorzystano wstępne dane za 2008 rok o liczbie pracujących) wskaźnik wypadkowości w innych grupach zawodowych wyniósł ogółem 9,11 wypadków/1000 pracujących (w 2007 r. 8,92), w budownictwie 13,09 wypadków/1000 pracujących, w górnictwie i kopalnictwie 17,88 wypadków/1000 pracujących w rolnictwie, łowiectwie i leśnictwie 13,86 wypadków/1000 pracujących. Występuje duże zróżnicowanie wskaźnika wypadkowości w różnych regionach Polski. Wskaźnik wypadkowości w województwach w latach przedstawiono w tabeli i mapie niżej: Lp. województwo dolnośląskie 11,2 9,2 11,1 8,2 8,7 0,5 2. kujawsko-pomorskie 23,9 17,4 16,8 15,1 13,3-1,8 3. lubelskie 23,7 16,7 16,1 15,0 15,0 0,0 4. lubuskie 14,4 12,8 15,3 11,2 9,2-2,0 5. łódzkie 17,8 14,6 14,2 11,8 11,5-0,3 6. małopolskie 13,7 9,8 9,3 9,2 9,0-0,2 7. mazowieckie 15,4 12,2 10,6 9,9 9,4-0,5 8. opolskie 9,2 7,6 7,6 6,9 7,5 0,6 9. podkarpackie 16,9 12,8 12,3 11,5 11,3-0,2 10. podlaskie 24,5 16,2 15,9 12,9 13,8 0,9 11. pomorskie 17,4 15,2 14,4 12,6 10,6-2,0 12. śląskie 10,4 8,6 8,9 8,4 9,2 0,8 13. świętokrzyskie 18,5 12,7 11,4 11,4 10,0-1,4 14. warmińsko-mazurskie 24,5 19,6 20,2 16,7 15,9-0,8 15. wielkopolskie 16,3 12,6 12,7 12,5 12,0-0,5 16. zachodnio-pomorskie 14,0 10,9 9,1 7,9 9,7 1,8 Ogółem: 17,7 13,3 12,9 11,6 11,3-0,3 9

11 Wskaźnik wypadkowości w 2008 roku (wg województw) Wskaźnik wypadkowości w 2008 roku (według województw) 12 do 15,9 (5) 10 do 12 (4) 9,4 do 10 (2) 7,5 do 9,4 (5) pomorskie warmińsko-mazurskie 10,6 15,9 zachodniopomorskie podlaskie 9,7 13,8 kujawsko-pomorskie 13,3 mazowieckie 9,4 lubuskie wielkopolskie 9,2 12 łódzkie 11,5 lubelskie 15 dolnośląskie świętokrzyskie 8,7 10 opolskie śląskie 7,5 9,2 podkarpackie małopolskie 11,3 9 Oceny uszczerbku na zdrowiu dokonano w sprawach. W przypadkach nie orzeczono uszczerbku na zdrowiu (sprawy te stanowiły ok. 26% wypadków kierowanych do orzecznictwa lekarskiego). Większość wypadków (63,2%) spowodowała uszczerbki na zdrowiu nie przekraczające 5%. Udział wypadków z uszczerbkiem powyżej 60% od kilku lat utrzymuje się na poziomie (0,7-0,8%). Strukturę uszczerbków na zdrowiu w latach przedstawiono na wykresach: Struktura uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej w 2008 roku 11% (1 899 wypadków) 1% (200 wypadków) 1% (127 wypadków) 24% (4 374 wypadki) 63% (11 356) wypadków do 5% 6% do 10% 11% do 30% 31% do 60% powyżej 60% 10

12 Struktura uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy rolniczej w latach do 5 6 do do do 60 pow ,6 11,4 1,2 0, ,1 24,4 10,5 1,2 0, ,1 24,3 9,7 1,1 0, ,0 24,0 10,3 1,0 0, ,2 24,4 10,6 1,1 0,7 3. Wypadki śmiertelne Śmiercią poszkodowanych zakończyło się 95 wypadków, tj. o 1 (1,1%) więcej niż w 2007 roku. Wypadki śmiertelne stanowiły 0,53% wszystkich wypadków zakończonych wypłatą świadczeń. Częstotliwość tych wypadków wyniosła 0,06 na ubezpieczonych. Dane dotyczące liczby wypadków śmiertelnych w latach przedstawiono na wykresie i w tabeli niżej: Liczba wypadków śmiertelnych Wypadki śmiertelne zakończone wypłatą jednorazowych odszkodowań w latach na tle liczby ubezpieczonych liczba wypadków liczba ubezpieczonych linia tendencji Liczba ubezpieczonych w tys. Rok Liczba wypadków śmiertelnych % w wydanych decyzjach przyznających Liczba wypadków śmiertelnych na 1000 ubezpieczonych ,62 0,61 0,60 0,50 0,53 0,11 0,08 0,08 0,06 0,06 11

13 Liczbę wypadków śmiertelnych zakończonych przyznaniem jednorazowego odszkodowania w latach wg województw zestawiono w tabeli: Lp. województwo dolnośląskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie śląskie świętokrzyskie warmińsko-mazurskie wielkopolskie zachodnio-pomorskie Ogółem: Wypadki śmiertelne w 2008 roku (wg województw) Wypadki śmiertelne w 2008 roku wg województw 13 do 16 (3) 10 do 12 (1) 7 do 9 (2) 4 do 6 (4) 0 do 3 (6) pomorskie warmińsko-mazurskie 0 4 zachodniopomorskie podlaskie 5 9 kujawsko-pomorskie 4 mazowieckie 13 lubuskie wielkopolskie 0 16 łódzkie 10 lubelskie 16 dolnośląskie świętokrzyskie 1 8 opolskie śląskie 2 1 podkarpackie małopolskie

14 Liczbę wypadków śmiertelnych przypadającą na ubezpieczonych przedstawia poniższy wykres: Liczba wypadków śmiertelnych na ubezpieczonych w 2008 roku (wg województw) zachodnio-pomorskie wielkopolskie świętokrzyskie lubelskie podlaskie łódzkie warmińsko-mazurskie mazowieckie opolskie kujawsko-pomorskie małopolskie śląskie dolnośląskie podkarpackie pomorskie lubuskie 0,0 0,0 1,6 1,0 2,0 3,0 4,8 4,3 5,8 8,7 8,1 7,7 7,3 9,2 10,4 14, Struktura wypadków Struktura wypadków w ostatnich latach nie uległa istotnym zmianom. W 2008 roku dominowały wypadki z grup: upadek osób, pochwycenie i uderzenie przez ruchome części maszyn oraz uderzenie, przygniecenie i pogryzienie przez zwierzęta. Struktura wypadków w 2008 roku (wg decyzji przyznających jednorazowe odszkodowanie) uderzenie, przygniecenie, pogryzienie przez zwierzęta 13,9% upadek przedmiotów 7,6% zetknięcie się z ostrymi narzędziami i innymi przedmiotami 5,5% uderzenie, przygniecenie przez przedmioty transportowane mechanicznie lub ręcznie 2,4% upadek osób 47,1% przejechanie, uderzenie pochwycenie przez środek transportu w ruchu 2,2% pożar, wybuch, działanie sił przyrody 0,4% działania materiałów szkodliwych 0,2% pochwycenie i uderzenie przez części ruchome maszyn i urządzeń 14,2% nagłe zachorowania 0,9% inne zdarzenia 5,0% działanie skrajnych temperatur 0,7% 13

15 Liczbę wypadków, w następstwie których wypłacono jednorazowe odszkodowania w latach w poszczególnych grupach zdarzeń, zestawiono w tabeli niżej: Wyszczególnienie w % Ogółem ,0 w tym: upadek osób ,1 upadek przedmiotów ,6 zetknięcie się z ostrymi narzędziami ,5 ręcznymi i in. ostrymi przedmiotami uderzenie, przygniecenie przez materiały ,3 i przedmioty transportowane mechanicznie przejechanie, uderzenie, pochwycenie ,2 przez środek transportu w ruchu pochwycenie i uderzenie przez części ,2 ruchome maszyn i urządzeń uderzenie, przygniecenie, pogryzienie ,9 przez zwierzęta pożar, wybuch, działanie sił przyrody ,4 działanie skrajnych temperatur ,7 działania materiałów szkodliwych ,2 nagłe zachorowania ,9 inne zdarzenia ,0 Struktura wypadków śmiertelnych w 2008 roku inne zdarzenia 3,1% nagłe zachorowania 15,8% pochwycenie i uderzenie przez części ruchome maszyn i urządzeń 10,5% działanie materiałów szkodliwych 1,0% upadek osób 9,5% upadek przedmiotów 7,4% uderzenie, przygniecienie przez materiały i przedmioty transportowane mechanicznie lub ręcznie 3,2% pożar, wybuch, działanie sił przyrody 2,1% uderzenie, przygniecenie, pogryzienie przez zwierzęta 5,3% przejechanie, uderzenie pochwycenie przez środek transportu w ruchu 42,1% 14

16 Najwięcej wypadków ze skutkiem śmiertelnym było w grupie przejechanie, uderzenie i pochwycenie przez środek transportu w ruchu 40 wypadków (42,1%), mimo że wypadki tej grupy stanowiły 2,2% wszystkich wypadków zakończonych decyzja przyznającą. Liczną grupę wypadków ze skutkiem śmiertelnym stanowiły nagłe zachorowania 15 wypadków (15,8%) a także wypadki z grupy pochwycenia i uderzenia przez ruchome części maszyn i urządzeń 10 wypadków (10,5%). Struktura wypadków śmiertelnych w latach przedstawia się następująco: Wyszczególnienie (+/-) Liczba wypadków ogółem w tym: upadek osób upadek przedmiotów zetknięcie się z ostrymi narzędziami ręcznymi i in. ostrymi przedmiotami uderzenie, przygniecenie przez materiały i przedmioty transportowane mechanicznie lub ręcznie przejechanie, uderzenie, pochwycenie przez środek transportu w ruchu pochwycenie i uderzenie przez części ruchome maszyn i urządzeń uderzenie, przygniecenie, pogryzienie przez zwierzęta pożar, wybuch, działanie sił przyrody działanie skrajnych temperatur działania materiałów szkodliwych nagłe zachorowania inne zdarzenia Przyczyny i okoliczności wypadków Przyczyny wypadków przy pracy rolniczej (na podstawie informacji rocznej za 2008 rok przekazanej przez OR/PT) w ciągu ostatnich kilku lat nie uległy istotnym zmianom. Do wypadków dochodziło najczęściej wskutek wielu nakładających się na siebie przyczyn (np. braku osłon ruchomych części maszyn i stosowania nieodpowiedniej odzieży roboczej, śliskiej nawierzchni i nieodpowiedniego obuwia, złego stanu zdrowia i przemęczenia pracą). Stan bezpieczeństwa pracy w gospodarstwach uległ znaczącej poprawie, co obrazuje statystyka wypadków. Ponadto należy zauważyć, że wysoka wypadkowość w rolnictwie wynika ze złożonego środowiska pracy. Różnorodność wykonywanych prac i używanych maszyn, narzędzi, konieczność stykania się ze zwierzętami oraz zmienne warunki pogodowe stwarzają ryzyko wielu zagrożeń niespotykanych w innych zawodach. Nie bez znaczenia dla 15

17 bezpieczeństwa pracy jest stan psychofizyczny rolnika, szczególnie podczas spiętrzenia prac w gospodarstwie, gdzie zmęczenie, stres, brak odpoczynku powoduje wiele tragedii. Główne przyczyny wypadków to przede wszystkim: niewłaściwy sposób wykonywania czynności i zła organizacja pracy; nieuwaga, dekoncentracja, rutyna, pośpiech, nadmierny wysiłek fizyczny, przemęczenie, ignorowanie zagrożeń; zły stan nawierzchni (śliskie, grząskie, nierówne podłoże) ; agresja i narowistość zwierząt, reakcja na zaskakujące bodźce; brak wiedzy nt. zachowań zwierząt; nieprawidłowo wykonane i użytkowane drabiny i schody oraz wystające progi i elementy, niezabezpieczone kanały gnojowe; zły stan techniczny narzędzi, maszyn i urządzeń, brak lub uszkodzone osłony ruchomych części maszyn; nie stosowanie ubrań i butów roboczych oraz ochron pracy, bądź stosowanie nieodpowiednich (w tym np. znoszone, zabłocone obuwie) ; nieprawidłowa konstrukcja budynków gospodarczych, inwentarskich, nieprawidłowa konstrukcja stanowisk dla zwierząt, ciasnota pomieszczeń, nie wydzielone korytarze paszowe i gnojowe. 6. Wypadki z udziałem maszyn i urządzeń W 2008 roku doszło do wypadków z udziałem maszyn i urządzeń (ok. 30% zgłoszonych). Najczęściej dochodziło do wypadków z udziałem ciągników (1 539), przyczep transportowych i wozów konnych (1 475) i pilarek tarczowych (1 212). Do wielu wypadków dochodziło również w trakcie użytkowania elektronarzędzi (581) i pilarek łańcuchowych (554). Liczba wypadków z udziałem maszyn i urządzeń rolniczych w 2008 roku OR/PT KRUS ciągniki rolnicze siewniki do zboża sadzarki do ziemniaków pilarki tarczowe pilarki łańcuchowe maszyny i urządzenia do przygotowywania pasz dla zwierząt rozrzutniki do obornika rozsiewacze nawozów kombajny zbożowe kombajny i inne maszyny do zbioru roślin okopowych maszyny i urządzenia uprawowe opryskiwacze przyczepy transportowe i wozy konne maszyny do zbioru siana, słomy i zielonek urządzenia i przenośniki magazynowe elektronarzędzia ręczne inne maszyny i urządzenia Suma: Ogółem

18 B. Choroby zawodowe Do oddziałów regionalnych i placówek terenowych KRUS zgłoszono ogółem 166 wniosków o jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu bądź śmierci wskutek choroby zawodowej. Decyzje podjęto wobec 161 spraw (łącznie z wnioskami pozostałymi z 2007 r. i sprawami z odwołań sądowych). Odmownie rozpatrzono 40 wniosków, w tym w 21 sprawach wnioskodawcy nie posiadali uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, w 19 przypadkach z powodu niestwierdzenia uszczerbku na zdrowiu. W tabeli niżej zestawiono jednostki chorobowe, z tytułu których wydano decyzje odmowne: Jednostka lub grupa chorobowa Pozycja w wykazie chorób zawodowych * ogółem Liczba odmów braku uprawnień z powodu: niestwierdzenia uszczerbku na zdrowiu Choroby zakaźne w tym: borelioza bąblowica wątroby 1 1 zimnica 1 1 toksoplazmoza 1 1 Alergiczny nieżyt nosa Astma oskrzelowa * wykaz chorób zawodowych stanowiący załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Przyznano 130 jednorazowych odszkodowań z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową, w tym 1 przypadek zachorowania ze skutkiem śmiertelnym. Liczbę chorób zawodowych w latach przedstawia wykres. Liczba chorób zawodowych zakończonych wypłatą jednorazowego odszkodowania w latach pozostałe choroby choroby skóry choroby układu oddechowego choroby zakaźne

19 Struktura chorób zawodowych w 2008 roku choroby układu oddechowego 28; 22% choroby zakaźne 88; 68% choroby skóry 11; 8% pozostałe 3; 2% W 2008 roku wśród chorób, w następstwie których wypłacono jednorazowe odszkodowania dominowały choroby zakaźne (88 przypadków), choroby układu oddechowego (28 przypadków) i choroby skóry (11 przypadków). Szczegóły dotyczące stwierdzonych jednostek lub grup chorobowych w 2008 roku, w tabeli: Lp Jednostka lub grupa chorobowa Pozycja w wykazie chorób zawodowych* Zatrucie ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez 01 1 substancje chemiczne inne substancje chemiczne Astma oskrzelowa Zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych alergiczne kontaktowe zapalenie pęcherzyków płucnych zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych Alergiczny nieżyt nosa Choroby skóry alergiczne kontaktowe zapalenie skóry rąk kontaktowe zapalenie skóry drożdżakowe zapalenie skóry Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem 19 1 wykonywania pracy przewlekłe zapalenie okołostawowe barku Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane 20 1 sposobem wykonywania pracy zespół cieśni w obrębie nadgarstka Choroby zakaźne borelioza kleszczowe zapalenie mózgu różyca bąblowica wielojamowa wątroby Ogółem 130 Liczba przypadków * wykaz chorób zawodowych stanowiący załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. 18

20 Struktura uszczerbków na zdrowiu wskutek choroby zawodowej w 2008 r. 2% (2 choroby) 2% (2 choroby) 22% (29 chorób) 32% (42 choroby) 42% (55 chorób) do 5% 6%-10% 11%-30% 31%-60% > 60% Strukturę uszczerbku na zdrowiu dla chorób/grup chorobowych w 2008 roku zestawiono w tabeli: Orzeczony uszczerbek na zdrowiu (w %) Zatrucia ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne Astma oskrzelowa Zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków płucnych Alergiczny nieżyt nosa Choroby skóry Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywana pracy Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy Choroby zakaźne: borelioza kleszczowe zapalenie opon mózgowych różyca bąblowica wątroby Suma: do 5% % % % > 60% Ogółem:

21 Liczbę chorób zawodowych zakończonych przyznaniem jednorazowego odszkodowania w latach , wg województw, zestawiono w tabeli: Lp. Województwo (+/-) 1. dolnośląskie kujawsko-pomorskie lubelskie lubuskie łódzkie małopolskie mazowieckie opolskie podkarpackie podlaskie pomorskie śląskie świętokrzyskie warmińsko-mazurskie wielkopolskie zachodnio-pomorskie Ogółem: Liczba chorób zawodowych wg decyzji przyznających jednorazowe odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby zawodowej w 2008 roku (wg województw) pomorskie 2 zachodniopomorskie 1 kujawsko-pomorskie 5 lubuskie wielkopolskie 0 4 warmińsko-mazurskie 13 mazowieckie 10 podlaskie 46 Choroby zawodowe w 2008 r. wg województw 5 do 46 (6) 4 do 5 (1) 2 do 4 (4) 0 do 2 (5) dolnośląskie 1 opolskie 0 łódzkie 3 lubelskie 33 świętokrzyskie 3 śląskie 0 podkarpackie małopolskie

22 W tabeli niżej zestawiono jednostki lub grupy chorobowe, z tytułu których przyznano jednorazowe odszkodowania w latach : Jednostka lub grupa chorobowa Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa 1. wywołane przez substancje chemiczne Astma oskrzelowa Zewnątrzpochodne zapalenie pęcherzyków 3. płucnych Alergiczny nieżyt nosa Choroby skóry Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane 6. sposobem wykonywania pracy Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy 10. Choroby zakaźne w tym: a) borelioza b) bruceloza c) Obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego Choroby układu wzrokowego wywołane 9. czynnikami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi kleszczowe zapalenie opon mózgowych, d) promienica jamy ustnej e) bąblowica wątroby f) aspergiloza g) toksoplazmoza oczna h) różyca Ogółem:

23 II. Działania prewencyjne Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego 1. Formy i kierunki działalności prewencyjnej KRUS Zgodnie z art. 63 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników do zadań Kasy na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym rolników należy: 1) analizowanie przyczyn wypadków i chorób zawodowych; 2) prowadzenie dobrowolnych nieodpłatnych szkoleń i instruktażu dla ubezpieczonych na temat zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym; 3) upowszechnianie wśród ubezpieczonych wiedzy o zagrożeniach wypadkami przy pracy rolniczej i chorobami zawodowymi oraz zasad ochrony zdrowia i życia; 4) podejmowanie starań o właściwą produkcję i dystrybucję bezpiecznych środków stosowanych w rolnictwie oraz sprzętu i odzieży ochronnej dla rolników. Ponadto Prezes Kasy w porozumieniu z Radą Rolników, ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi oraz ministrem właściwym do spraw zdrowia, określa zasady ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym. Zasady te są zaleceniami dotyczącymi wyposażenia gospodarstwa, zabezpieczenia osób pracujących oraz sposobu wykonywania czynności związanych z działalnością rolniczą, ustanowionymi w celu zapobiegania wypadkom przy pracy rolniczej i chorobom zawodowym. Na podstawie art. 56 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników Prezes KRUS może dochodzić od dostawców wyrobów i usług dla rolnictwa, których wadliwość była wyłączną lub główną przyczyną wypadków przy pracy rolniczej albo choroby zawodowej, zwrotu wypłaconych poszkodowanym rolnikom świadczeń z tytułu ubezpieczenia. Jednostki organizacyjne KRUS prowadzą działania na rzecz zapobiegania wypadkom i chorobom zawodowym rolników, według określonych przez Prezesa Kasy kierunków działalności prewencyjnej. Są to: oddziaływanie na zmniejszenie liczby wypadków powodujących upadki osób, pochwycenia przez ruchome części maszyn oraz wypadków przy pozyskiwaniu i gospodarczej obróbce drewna; dostosowywanie działań zapobiegawczych do występującej w danym rejonie produkcji rolniczej i związanych z nią zagrożeń wypadkowych oraz chorób zawodowych; popularyzowanie wśród dzieci i młodzieży oraz ich rodziców wykazu prac szczególnie niebezpiecznych, których nie powinny wykonywać dzieci do lat 15., oraz zwracanie uwagi na zagrożenia występujące w środowisku wiejskim; promowanie wśród rolników bezpiecznych wyrobów i ochron osobistych; oddziaływanie w zakresie poprawy warunków pracy i estetyki w obejściach gospodarskich poprzez prowadzenie konkursów na bezpieczne gospodarstwo rolne; 22

24 informowanie rolników o prawie dochodzenia na drodze cywilnej odszkodowań od producentów wyrobów, powodujących wypadki przy pracy; prowadzenie szkoleń połączonych z pokazami działania i prawidłowej eksploatacji maszyn i urządzeń; inspirowanie służb ratowniczych i innych powołanych do tego osób do prowadzenia praktycznej nauki udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej dla rolników i ich dzieci; współpraca z instytucjami i organizacjami na rzecz zapobiegania wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. Wszystkie OR/PT KRUS są zobowiązane przez Prezesa KRUS do prowadzenia sprawdzonych i skutecznych form prewencji oraz wyszukiwania nowych, a także do systematycznego doskonalenia wypracowanych i stosowanych dotychczas form prewencji, by w istotny sposób wpływały na zmniejszenie liczby zdarzeń wypadkowych wśród ubezpieczonych rolników i członków ich rodzin. 2. Analiza przyczyn wypadków i chorób zawodowych W czasie prowadzenia postępowań powypadkowych inspektorzy ds. prewencji ustalali przyczyny i okoliczności zgłoszonych do KRUS w 2008 roku zdarzeń wypadkowych. Prowadząc oględziny miejsc i przedmiotów związanych z wypadkami, badali metody pracy, stosowanie środków ochrony indywidualnej oraz stan środków technicznych, przy użyciu których doszło do wypadku. Ponadto w Biurze Prewencji i Rehabilitacji, na podstawie dokumentacji powypadkowej przekazanej z OR/PT KRUS, przeprowadzono analizę przyczyn i okoliczności wypadków śmiertelnych oraz chorób zawodowych zakończonych wydaniem decyzji przyznających jednorazowe odszkodowanie. Ustalenie okoliczności i przyczyn wypadków pozwalało na dostosowanie programu szkoleń z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym i innych działań prewencyjnych do występujących w danym rejonie zagrożeń, oraz stanowiło podstawę do sformułowania zaleceń prewencyjnych dla rolników, wszczęcia przez Prezesa KRUS postępowań regresowych i prewencyjnych wobec producentów wadliwych środków produkcji. Przykłady występujących zagrożeń omawiano podczas szkoleń rolników z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym, prezentowano na stoiskach informacyjnych Kasy, w różnych publikacjach opracowywanych i wydawanych przez KRUS, a także w audycjach radiowych i telewizyjnych. Przyczyny wypadków zgłoszonych do KRUS w 2007 roku przedstawiono w informacji pt. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe rolników oraz działania prewencyjne KRUS w 2007 roku. Omawiano je także podczas konferencji, seminariów i różnych spotkań poświęconych bezpieczeństwu pracy w rolnictwie. Na potrzeby szerszej analizy przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy rolniczej i chorób zawodowych rolników oraz efektywniejszego planowania działań prewencyjnych zmodyfikowano komputerowy program ewidencji wypadków i analizy wypadkowości (WypRol) oraz opracowano nowy formularz sprawozdania statystycznego o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników (KRUS -15R). 23

25 3. Dobrowolne nieodpłatne szkolenie i instruktaż dla ubezpieczonych na temat zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym Wszystkie jednostki terenowe KRUS organizowały szkolenia z zakresu wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym oraz spotkania i pogadanki na temat zagrożeń podczas pracy i zabawy dzieci w gospodarstwie rolnym. Przeprowadzono ogółem szkolenia z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym oraz spotkania i pogadanki na temat zagrożeń podczas pracy i zabawy dzieci w gospodarstwie rolnym. Uczestniczyło w nich ponad rolników i ich dzieci oraz osób związanych ze środowiskiem wiejskim. Odbyło się: szkoleń z zakresu bhp z udziałem ponad rolników, sołtysów, innych osób mieszkających na wsi, a także uczniów szkół rolniczych; spotkań i pogadanek poświęconych zagrożeniom i bezpiecznym zachowaniom podczas pracy, zabawy oraz przebywania w gospodarstwie rolnym, w których wzięło udział prawie uczniów wiejskich szkół podstawowych i gimnazjów oraz dzieci wiejskich uczestniczących w różnych formach wypoczynku i spotkaniach. Liczba szkoleń, spotkań i pogadanek z zakresu bhp w 2008 roku Liczba uczestników szkoleń, spotkań i pogadanek z zakresu bhp w 2008 roku OR/PT KRUS Szkolenia pełnotematyczne (trwające 5 i więcej godz.) Szkolenia informacyjno- -instruktażowe (trwające poniżej 5 godz.) Spotkania informacyjne i pogadanki dla dzieci Ogółem Szkolenia pełnotematyczne (trwające 5 i więcej godz.) Szkolenia informacyjno- -instruktażowe (trwające poniżej 5 godz.) Spotkania informacyjne i pogadanki dla dzieci Ogółem Ogółem Liczba szkoleń z zakresu bhp Liczba uczestników szkoleń OR/PT KRUS dla rolników ogółem w tym w CRR dla sołtysów dla uczniów szkół podstawowych dla innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim dla rolników ogółem w tym w CRR dla sołtysów dla uczniów szkół podstawowych dla innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim Ogółem W spotkaniach i pogadankach poświęconych zagrożeniom i bezpiecznym zachowaniom podczas pracy, zabawy oraz przebywania w gospodarstwie rolnym brali udział uczniowie z ponad szkół podstawowych i gimnazjów oraz dzieci wiejskie przebywające na półkoloniach, koloniach, turnusach rehabilitacyjnych i uczestniczące w innych formach wypoczynku podczas wakacji i ferii. 24

26 OR/PT KRUS Liczba szkoleń, spotkań i pogadanek dla dzieci dla uczniów szkół podstawowych dla uczniów w gimnazjach dla dzieci podczas wakacji inne Liczba uczestników szkoleń, spotkań i pogadanek dla uczniów szkół podstawowych dla uczniów w gimnazjach dla dzieci podczas wakacji inne dla uczniów szkół podstawowych Liczba szkół, dla których prowadzono szkolenia, spotkania i pogadanki dla uczniów w gimnazjach dla dzieci podczas wakacji inne Ogółem Szkolenia, spotkania i pogadanki z zakresu bhp według grup odbiorców w 2008 roku spotkania i pogadanki dla dzieci 1 701; 44% szkolenia dla rolników we wsiach 1 508; 38% szkolenia dla uczniów szkół rolniczych 209; 5% szkolenia dla innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim 156; 4% szkolenia w zakładach rehabilitacji leczniczej KRUS 76; 2% szkolenia dla sołtysów 272; 7% Szkolenia, spotkania i pogadanki z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym przeprowadzone przez OR/PT KRUS w latach według grup odbiorców Liczba szkoleń, spotkań i pogadanek spotkania i pogadanki dla dzieci szkolenia dla uczniów szkół rolniczych szkolenia dla innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim szkolenia dla sołtysów szkolenia w zakładach rehabilitacji leczniczej KRUS r r r r. szkolenia dla rolników we wsiach 25

27 Liczba szkoleń, spotkań i pogadanek z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym w latach Liczba uczestników szkoleń, spotkań i pogadanek z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym w latach Liczba szkoleń, spotkań i pogadanek r r r r. Liczba uczestników r r r r. spotkania i pogadanki dla dzieci i młodzieży wiejskiej spotkania i pogadanki dla dzieci i młodzieży wiejskiej szkolenia informacyjnoinstruktażowe trwające poniżej 5 godz szkolenia informacyjnoinstruktażowe trwające poniżej 5 godz szkolenia pełnotematyczne trwające 5 i więcej godz szkolenia pełnotematyczne trwające 5 i więcej godz Liczba wsi, dla których przeprowadzono w 2008 roku szkolenia: OR/PT KRUS szkolenia pełnotematyczne z zakresu wiedzy o bhp (trwające 5 i więcej godz.) ogółem dla rolników inne szkolenia informacyjno- -instruktażowe z zakresu wiedzy o bhp (trwające poniżej 5 godz.) ogółem dla rolników inne Ogółem liczba wsi, dla których przeprowadzono szkolenia Razem Szkolenia przeprowadzono dla rolników i członków ich rodzin z wsi, tj. ponad 9% sołectw w kraju. Uczestniczyło w nich ogółem sołtysów, tj. ponad 15% urzędujących sołtysów. Liczba sołtysów biorących udział w 2008 roku w szkoleniach OR/PT KRUS pełnotematycznych z zakresu wiedzy o bhp (trwających 5 i więcej godz.) ogółem dla dla sołtysów rolników inne informacyjno-instruktażowych z zakresu wiedzy o bhp (trwających poniżej 5 godz.) ogółem dla dla sołtysów rolników inne Ogółem liczba sołtysów Razem

28 Szkolenia, spotkania i pogadanki z zakresu wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym w latach Liczba szkoleń, spotkań i pogadanek Liczba uczestników szkoleń r r r r r r r r r r r r r r r r liczba przeprowadzonych szkoleń liczba uczestników szkoleń 27

29 Podczas szkoleń z zakresu bhp w gospodarstwie rolnym prezentowano tematy: informacja o KRUS i podstawowe problemy związane z ubezpieczeniem społecznym rolników; zagrożenia zdrowia i życia rolników; zasady bezpiecznej pracy z maszynami i urządzeniami rolniczymi; zasady bezpiecznej pracy przy obsłudze zwierząt; bezpieczeństwo w transporcie rolniczym; bezpieczeństwo w pracy na wysokości, w zagłębieniach i zbiornikach; zasady bezpiecznej pracy ze środkami chemicznymi; bezpieczne użytkowanie instalacji i urządzeń elektrycznych; udzielanie pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach. Program szkoleń dostosowywano do występującej w danym rejonie produkcji, istniejących zagrożeń wypadkowych, rozpoznawanych w wyniku analizy wypadków, przeglądów i wizytacji gospodarstw. Na szkoleniach rolników omawiano także zagadnienia związane z prawem pracy oraz zasady postępowania z azbestem. W trakcie szkoleń i spotkań z rolnikami upowszechniano Zasady ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym. Dzieci wiejskie i ich rodziców, a także nauczycieli, zapoznawano z wykazem prac i czynności szczególnie niebezpiecznych, których nie należy powierzać dzieciom do lat 15. w gospodarstwie rolnym. Uczestnikom wręczano różne materiały popularyzatorskie. W 2008 roku wznowiono kolejny nakład broszur dla rolników: Bezpieczna praca na wysokości, w wykopach i zbiornikach w gospodarstwie rolnym (40 tys. egz.), Bezpieczna obsługa maszyn i urządzeń w gospodarstwie rolnym (40 tys.), Bezpieczna obsługa zwierząt gospodarskich (38 tys.), Pył występujący w rolnictwie jest niebezpieczny (30 tys.), Bezpieczna praca z chemicznymi środkami ochrony roślin (36 tys.), Chorób odzwierzęcych można się ustrzec (35 tys.). Dzieci wiejskie otrzymywały kolorowe wydawnictwa Dozwolone od lat 16-stu i Jak bezpiecznie pomagać rodzicom w gospodarstwie rolnym, a także nowo zakupione w 2008 roku materiały prewencyjne, tj. plany lekcji przedstawiające zagrożenia dzieci w gospodarstwie rolnym (300 tys.), książeczki do kolorowania Malowanka (nie)bezpieczne zabawy w gospodarstwie rolnym (60 tys.), dwie zakładki do książek pn. Dozwolone tylko dla dorosłych i Super zabawa to bezpieczna zabawa (po 150 tys.), zakładki promujące stosowanie odblasków podczas poruszania się po drodze (300 tys.). W okresie jesienno-zimowym uczestnicy szkoleń otrzymywali kalendarz prewencyjny na 2009 rok, poświęcony profilaktyce zaburzeń słuchu u dzieci. Prezentowano filmy dydaktyczne nt. bezpiecznej pracy w gospodarstwie rolnym. Dużą popularnością wśród najmłodszych cieszył się animowany film dydaktyczny Rodzina Porażków. Szkolenia wzbogacano również tematycznymi wystąpieniami multimedialnymi, pokazami np. odzieży roboczej, ochron osobistych i zestawów ochronnych do pracy ze środkami chemicznymi. Odczytywano Apel Prezesa KRUS o zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom wiejskim. Apel, wydany w formie plakatu, zamieszczono w szkołach, miejscach często odwiedzanych przez rolników, a także na stronie internetowej KRUS. Wydano dla rolników nowe dwie ulotki prewencyjne: 1) o zapobieganiu upadkom, szczególnie w okresie zimowym (1,2 mln egz.), 2) o zapobieganiu chorobom odkleszczowym, w tym boreliozie (600 tys. egz.). 28

30 Materiały popularyzatorskie wydane i zakupione przez KRUS w 2008 roku Nakład 60 tys. egzemplarzy Nakład 300 tys. egzemplarzy Nakład 2x150 tys. egzemplarzy Nakład 150 tys. egzemplarzy Nakład tys. egzemplarzy Nakład 600 tys. egzemplarzy 29

31 4. Pozaszkoleniowe formy upowszechniania wiedzy o zagrożeniach wypadkami przy pracy rolniczej i chorobami zawodowymi oraz zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym Olimpiady, konkursy i quizy wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym Przeprowadzono samodzielnie lub we współpracy z innymi instytucjami ogółem olimpiad i różnego typu konkursów wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym, a wzięło w nich udział ogółem ponad osób: 547 konkursów i quizów wiedzy o bhp dla prawie rolników i innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim; 118 olimpiad i konkursów o zasięgu szkolnym, regionalnym i wojewódzkim dla ponad uczniów z około 220 średnich szkół o profilu rolniczym; konkursów (w tym około 355 testowych i ponad 580 plastycznych i 78 innych) dla ponad dzieci i młodzieży szkół podstawowych i gimnazjów oraz dla dzieci przebywających na zorganizowanych formach wypoczynku i uczestniczących w masowych imprezach lokalnych; Konkursy wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym dla rolników i innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim przeprowadzone przez OR/PT KRUS w 2008 roku 20 konkursów przeprowadzonych za pośrednictwem mediów; 554 uczestników 4% 58 innych konkursów dla rolników i innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim; uczestników 11% 181 konkursów dla rolników podczas masowych imprez rolniczych; uczestników 33% 288 konkursów na zakończenie szkoleń; uczestników 52% 30

32 Olimpiady i konkursy wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym dla dzieci i młodzieży wiejskiej, przeprowadzone przez OR/PT KRUS w 2008 roku 53 konkursy dla dzieci podczas imprez rolniczych 5% 48 innych konkursów dla dzieci 5% 85 konkursów dla dzieci podczas wakacji 8% 609 konkursów dla uczniów szkół podstawowych 60% 225 konkursów dla uczniów gimnazjów 22% Konkursy wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym przeprowadzone przez OR/PT KRUS w latach Liczba konkursów konkursy dla rolników i innych osób związanych ze środowiskiem wiejskim konkursy dla dzieci i młodzieży wiejskiej r r r r konkursy dla uczniów szkół rolniczych Konkursy na bezpieczne gospodarstwo rolne Wśród działań wpływających na poprawę warunków pracy, porządek i estetykę w obejściach gospodarskich były konkursy na bezpieczne gospodarstwo rolne. 31

33 Przeprowadzono VI Ogólnokrajowy Konkurs Bezpieczne Gospodarstwo Rolne 2008 w kategorii gospodarstw indywidualnych oraz kategorii zakładów rolnych organizowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego,Agencję Nieruchomości Rolnych i Państwową Inspekcję Pracy. Do organizacji konkursu włączały się również Ośrodki Doradztwa Rolniczego, Izby Rolnicze, związki i organizacje rolnicze oraz samorządy lokalne. Patronat honorowy objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, Lech Kaczyński, zaś patronat medialny sprawowały: Program I TVP S.A, dwutygodnik Agro Serwis i miesięcznik Agromechanika. Kasa nadzorowała Konkurs w kategorii gospodarstw indywidualnych i upowszechniała informację o jego przebiegu w prasie rolniczej i lokalnej oraz programach telewizyjnych i radiowych. Do Konkursu przystąpiło gospodarstw rolników indywidualnych. Liczba gospodarstw zgłoszonych do Ogólnokrajowego Konkursu Bezpieczne Gospodarstwo Rolne w latach liczba gospodarstw indywidualnych liczba gospodarstw wielkotowarowych r r r r r r Regionalne Komisje Konkursowe zwizytowały i oceniły zgłoszone gospodarstwa, wyłaniając do etapu wojewódzkiego spośród nich 147 najlepszych. Komisje Wojewódzkie ponownie poddały je ocenie i wybrały po jednym najbezpieczniejszym gospodarstwie w województwie. Zgodnie z Regulaminem Konkursu, podczas wizytacji gospodarstw zwracano uwagę na porządek w obrębie podwórzy, stan budynków inwentarskich i gospodarczych, wyposażenie maszyn i urządzeń w osłony, podpory i inne zabezpieczenia, stan instalacji elektrycznych, warunki obsługi i bytowania zwierząt, stosowanie i jakość środków ochrony osobistej oraz estetykę gospodarstw. Centralna Komisja Konkursowa wizytowała 16 gospodarstw, które zwyciężyły na szczeblu wojewódzkim. Zwracano szczególną uwagę na rozwiązania organizacyjne, technologiczne, a przede wszystkim techniczne, które w dużym stopniu decydują o bezpieczeństwie wszystkich osób pracujących w gospodarstwie. Według oceny Komisji, były to gospodarstwa rolne prowadzone nowocześnie, z dbałością o estetykę miejsca pracy i życia, w których stan bezpieczeństwa był naturalnym elementem organizacji pracy wypracowywanym w większości z nich przez wiele pokoleń. Wyniki Konkursu ogłoszono na stronie internetowej Kasy. 32

34 33

35 34

36 35

37 Podsumowanie VI Ogólnokrajowego Konkursu Bezpieczne Gospodarstwo Rolne odbyło się podczas Międzynarodowych Targów Hodowli, Ogrodnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich FARMA2008 w Poznaniu. W uroczystej gali uczestniczyli laureaci wojewódzcy w kategorii gospodarstw indywidualnych i w kategorii zakładów rolnych, a także przedstawiciele patronów, współorganizatorów i fundatorów nagród. Zdobywcy I miejsca w VI edycji Ogólnokrajowego Konkursu Bezpieczne Gospodarstwo Rolne odebrali nagrody, listy gratulacyjne i podziękowania od osób reprezentujących organizatorów Zwycięzcy Ogólnokrajowego Konkursu Bezpieczne Gospodarstwo Rolne 2008 obok wygranego ciągnika ZETOR 6441 Proxima Ponadto 16 jednostek terenowych Kasy współuczestniczyło w organizacji 34 innych konkursów, w których oceniano stan bezpieczeństwa w gospodarstwach rolnych. Były to m.in. konkursy gminne w województwie mazowieckim pn. Gospodarstwo rolne bezpieczne dla człowieka i środowiska naturalnego, konkurs Piękna i Bezpieczna Zagroda Przyjazna Środowisku w woj. świętokrzyskim, 36

38 Najładniejsza zagroda i bezpieczne gospodarstwo w gminie Zadzim w woj. łódzkim, Żniwa mogą być bezpieczne, Bezpieczna i estetyczna zagroda konkursy przeprowadzone na terenie woj. podlaskiego, Złotowski Rolnik Dobry Praktyk 2008 w woj. wielkopolskim, a także konkursy na wykonanie zaleceń prewencyjnych i likwidację zagrożeń wypadkowych w gospodarstwach rolnych. W konkursach tych wzięło udział około 500 gospodarstw rolnych. Przeglądy gospodarstw i prac polowych W wielu oddziałach regionalnych i placówkach terenowych pracownicy ds. prewencji uczestniczyli w akcjach wyjazdowych, inspirowanych przez inspektorów PIP lub realizowanych w ramach zadań komisji ds. bezpieczeństwa i higieny pracy w rolnictwie indywidualnym, które polegały na wizytowaniu gospodarstw w trakcie wzmożonych prac polowych: wiosennych prac, sianokosów, żniw, wykopów. Celem tych wizytacji było sprawdzenie stanu bezpieczeństwa maszyn i urządzeń posiadanych przez rolników oraz wskazanie zagrożeń wynikających z użytkowania wadliwego sprzętu. Udzielano porad i zwracano uwagę na stan podwórzy, bałagan w obejściu, stan instalacji elektrycznej i przestrzegania zasad bezpiecznej pracy w trakcie wykonywania wielu prac i czynności rolniczych. Stoiska i punkty informacyjne KRUS Zorganizowano 416 stoisk i punktów informacyjnych KRUS podczas: dożynek (Dożynek Jasnogórskich w Częstochowie oraz wojewódzkich, powiatowych i gminnych); międzynarodowych targów rolniczych i mechanizacji rolnictwa oraz regionalnych targów i wystaw rolniczych np. Międzynarodowych Targów Mechanizacji Rolnictwa POLAGRA-PREMIERY w Poznaniu, Międzynarodowych Targów Techniki Rolniczej AGROTECH w Kielcach, Międzynarodowych Targów Hodowli, Ogrodnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich FARMA w Poznaniu, Międzynarodowej Wystawy Rolniczej AGROSHOW w Bednarach k/poznania, Międzynarodowych Targów Rolniczych AGRO-PARK w Lublinie i innych; lokalnych festynów i pikników; Dni Otwartych Drzwi w ODR-ach oraz spotkań z udziałem rolników. Na stoiskach rozpowszechniano prewencyjne materiały popularyzatorskie (broszury, ulotki, plakaty, zdjęcia), promowano odzież roboczą dla rolników, ochrony osobiste, wyroby oznaczone Znakiem KRUS oraz maszyny i urządzenia zwiększające bezpieczeństwo pracy w gospodarstwie rolnym. Prezentowano zdjęcia z bezpiecznymi rozwiązaniami technicznymi i bezpiecznymi gospodarstwami. Organizowano różne konkursy z zakresu wiedzy o bhp dla rolników i ich dzieci. Pracownicy KRUS udzielali rolnikom informacji o zagrożeniach wypadkami przy pracy oraz przysługujących świadczeniach. Usytuowanie stoisk KRUS w sąsiedztwie instytucji zajmujących się rolnictwem oraz nagłaśnianie organizowanych konkursów 37

Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku.

Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku. liczba wypadków Komunikat o wypadkach przy pracy i chorobach zawodowych rolników w I półroczu 2014 roku. Wypadki przy pracy rolniczej Zgłoszenia wypadków W I półroczu 2014 roku do placówek terenowych i

Bardziej szczegółowo

KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2012 ROKU

KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2012 ROKU KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2012 ROKU Warszawa 2013 Opracowano w Biurze Prewencji i Rehabilitacji na podstawie

Bardziej szczegółowo

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2011 ROKU

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2011 ROKU Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2011 ROKU WARSZAWA 2012 KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY

Bardziej szczegółowo

WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2005 ROKU

WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2005 ROKU KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2005 ROKU Warszawa, maj 2006 r. Spis treści Wstęp 2 I. Wypadki przy pracy i choroby

Bardziej szczegółowo

K a s a R o l n i c z e g o U b e z p i e c z e n i a S p o ł e c z n e g o O d d z i a ł R e g i o n a l n y w B i a ł y m s t o k u

K a s a R o l n i c z e g o U b e z p i e c z e n i a S p o ł e c z n e g o O d d z i a ł R e g i o n a l n y w B i a ł y m s t o k u K a s a R o l n i c z e g o U b e z p i e c z e n i a S p o ł e c z n e g o O d d z i a ł R e g i o n a l n y w B i a ł y m s t o k u Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2013 ROKU

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2013 ROKU Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2013 ROKU Warszawa 2014 Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY

Bardziej szczegółowo

Program działania Wojewódzkiej Komisji ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Rolnictwie w 2015 roku

Program działania Wojewódzkiej Komisji ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Rolnictwie w 2015 roku Program działania Wojewódzkiej Komisji ds Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Rolnictwie w 2015 roku Lp Nazwa zadania Przewidywany termin realizacji Współorganizatorzy 1 Kampania informacyjno-promocyjna Szanuj

Bardziej szczegółowo

Kasa Rolniczego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2014 ROKU

Kasa Rolniczego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2014 ROKU Kasa Rolniczego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2014 ROKU Warszawa 2015 Opracowano w Biurze Prewencji i Rehabilitacji na podstawie rocznych informacji i

Bardziej szczegółowo

WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2006 ROKU

WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2006 ROKU KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2006 ROKU Warszawa, czerwiec 2007 r. Opracowano w Biurze Prewencji, Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2004 ROKU Warszawa 2005 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Efekty kampanii informacyjno-prewencyjnej Szanuj życie! Bezpieczna praca w gospodarstwie rolnym

Efekty kampanii informacyjno-prewencyjnej Szanuj życie! Bezpieczna praca w gospodarstwie rolnym Posiedzenie Komisji Głównego Inspektora Pracy ds. Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Rolnictwie 2 lipca 2015 r. Efekty kampanii informacyjno-prewencyjnej Szanuj życie! Bezpieczna praca w gospodarstwie rolnym

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy. Bezpieczeństwo pracy i ochrona zdrowia w polskim rolnictwie działania kontrolne i prewencyjne

Państwowa Inspekcja Pracy. Bezpieczeństwo pracy i ochrona zdrowia w polskim rolnictwie działania kontrolne i prewencyjne Państwowa Inspekcja Pracy Bezpieczeństwo pracy i ochrona zdrowia w polskim rolnictwie działania kontrolne i prewencyjne 1 Informacje ogólne o Polsce Liczba poszkodowanych we wszystkich wypadkach w 2006

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2011 ROKU Warszawa 2012 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r.

Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 04.12.2015 Opracowanie sygnalne M O N I T O R I N G R Y N K U P R A C Y Wypadki przy pracy w okresie I III kwartał 2015 r. W okresie I III kwartał 2015 r. liczba poszkodowanych

Bardziej szczegółowo

WYPADKI PRZY PRACY W ROLNICTWIE POLSKIM W LATACH 2003 2007 ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM OBSŁUGI MASZYN

WYPADKI PRZY PRACY W ROLNICTWIE POLSKIM W LATACH 2003 2007 ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM OBSŁUGI MASZYN Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2009 Anna Jaskułowska Absolwentka Wydziału Nauk Technicznych Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Jan Pawlak Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2013 ROKU Warszawa 2014 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

ACTIVITY OF AGRICULTURAL SOCIAL INSURANCE FUND IN THE AREA OF INCREASING SAFETY AT WORK IN AGRICULTURE

ACTIVITY OF AGRICULTURAL SOCIAL INSURANCE FUND IN THE AREA OF INCREASING SAFETY AT WORK IN AGRICULTURE Sławomir STAFIJOWSKI Centrala KRUS, Warszawa, Biuro Prewencji i Rehabilitacji al. Niepodległości 19, -68 Warszawa e-mail: bpir@krus.gov.pl ACTIVITY OF AGRICULTURAL SOCIAL INSURANCE FUND IN THE AREA OF

Bardziej szczegółowo

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2012 ROKU

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2012 ROKU Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2012 ROKU WARSZAWA 2013 KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY

Bardziej szczegółowo

2. Kampania informacyjno-promocyjna Ochrona pracy w rolnictwie indywidualnym

2. Kampania informacyjno-promocyjna Ochrona pracy w rolnictwie indywidualnym problematyce eliminowania obciążeń układu mięśniowo-szkieletowego przy dźwiganiu i przenoszeniu ciężarów podczas prac w budownictwie. Dla młodzieży budowlanych szkół ponadgimnazjalnych zorganizowano konkurs

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego

Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego Wypadki przy użytkowaniu sprzętu roboczego W 2004 r. inspektorzy pracy zbadali 913 wypadków przy pracy, w których źródłami czynników niebezpiecznych, powodujących urazy, były maszyny, aparatura, narzędzia

Bardziej szczegółowo

Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE

Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE Wypadki przy pracy: PRZYCZYNY, SKUTKI, ZAPOBIEGANIE wzmozony ony nadzór r w zakladach adach bezpieczeństwo pracy w leśnictwie bhp w transporcie materiałów niebezpiecznych Tendencje w wypadkowości obserwowane

Bardziej szczegółowo

Olimpiady, konkursy i quizy wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym

Olimpiady, konkursy i quizy wiedzy o bhp w gospodarstwie rolnym 4. Pozaszkoleniowe formy upowszechniania wiedzy o zagrożeniach wypadkami przy pracy rolniczej i chorobami zawodowymi oraz zasad ochrony zdrowia i życia w gospodarstwie rolnym Olimpiady, konkursy i quizy

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2008 ROKU Warszawa 2009 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

Działania prewencyjno-edukacyjne PIP na rzecz wzrostu świadomości zagrożeń wypadkowych wśród rolników i społeczności wiejskiej

Działania prewencyjno-edukacyjne PIP na rzecz wzrostu świadomości zagrożeń wypadkowych wśród rolników i społeczności wiejskiej Działania prewencyjno-edukacyjne PIP na rzecz wzrostu świadomości zagrożeń wypadkowych wśród rolników i społeczności wiejskiej Wśród przedsięwzięć podejmowanych przez Państwową Inspekcję Pracy służących

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny

Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny Katarzyna Kitajewska Główny Inspektorat Sanitarny 1 Zranienia i zakłucia przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2013 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 II. SKUTKI EKONOMICZNE NIEWŁAŚCIWYCH WARUNKÓW PRACY. ŚWIADCZENIA Z TYTUŁU WYPADKÓW

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2012 ROKU Warszawa 2013 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel

Ułatwienie startu młodym rolnikom. Cel Ułatwienie startu młodym rolnikom Wysocka Marta Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego W Polsce około jedna piąta gospodarstw jest prowadzona przez osoby powyżej 55 roku życia. W celu stymulowania transferu

Bardziej szczegółowo

Przyczyny odmowy wypłaty świadczeń z wypadkowego ubezpieczenia społecznego. Szczecin 08.05.2014r

Przyczyny odmowy wypłaty świadczeń z wypadkowego ubezpieczenia społecznego. Szczecin 08.05.2014r Przyczyny odmowy wypłaty świadczeń z wypadkowego ubezpieczenia społecznego Szczecin 08.05.2014r Podstawa prawna ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy

Bardziej szczegółowo

Informacja. nt. Realizowane kampanie:

Informacja. nt. Realizowane kampanie: Informacja nt. podejmowanych w 2009 r. przez Okręgowy Inspektorat Pracy w Warszawie działań prewencyjnych i promocyjnych na rzecz społeczności wiejskiej, w tym pracodawców (przedsiębiorców) zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2011 1. Cele działań 1) poinformowanie ogółu społeczeństwa o rezultatach

Bardziej szczegółowo

Choroby zawodowe: definicja, procedura postępowania, dokumentacja oraz świadczenia powypadkowe

Choroby zawodowe: definicja, procedura postępowania, dokumentacja oraz świadczenia powypadkowe Choroby zawodowe: definicja, procedura postępowania, dokumentacja oraz świadczenia powypadkowe (W13) Opracował mgr inż. Ireneusz Bulski Warszawa, 2010 r. 1 Procedurę postępowania w sprawach zgłaszania

Bardziej szczegółowo

Szkolenie okresowe - OSP. 11a. Przyczyny wypadków

Szkolenie okresowe - OSP. 11a. Przyczyny wypadków 11a. Przyczyny wypadków 1 Przyczyny wypadków wynikające z rozwiązań technicznych Stosowanie ruchomych maszyn i ich części oraz pojazdów, w tym transportu wewnątrzzakładowego, drogowego, urządzeń dźwigowych,

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2009 ROKU Warszawa 2010 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora Hanna Markowska Wicedyrektor

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH

ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH ORZECZENIA USTALAJĄCE PROCENTOWY USZCZERBEK NA ZDROWIU WYDANE W 2010 ROKU Warszawa 2011 Opracowała Akceptowała Agnieszka Sikora

Bardziej szczegółowo

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2010 ROKU

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2010 ROKU Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 21 ROKU WARSZAWA 211 KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY

Bardziej szczegółowo

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014

Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 Regulamin III edycji Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY 2014 I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu:

Bardziej szczegółowo

Analiza kosztów świadczeń poniesionych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, finansowanych z ubezpieczenia społecznego z uwzględnieniem:

Analiza kosztów świadczeń poniesionych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, finansowanych z ubezpieczenia społecznego z uwzględnieniem: Analiza kosztów świadczeń poniesionych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, finansowanych z ubezpieczenia społecznego z uwzględnieniem: - rodzajów świadczeń - sekcji gospodarki -rodzajów wydarzeń

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

wypadki przy pracy i choroby zawodowe Szczecin 25.04.2013r

wypadki przy pracy i choroby zawodowe Szczecin 25.04.2013r wypadki przy pracy i choroby zawodowe Szczecin 25.04.2013r Podstawa prawna ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2012 (trzecia

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu: Targi Lublin S.A.

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2011/2012

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2011/2012 KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2011/2012 1 Rozpoczęcie rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych 1 września 2011 r. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej 2 Zimowa przerwa świąteczna 23 31 grudnia

Bardziej szczegółowo

Wydatki na kulturę w 2011 r.

Wydatki na kulturę w 2011 r. Kraków 25.09.2012 r. Wydatki na kulturę w 2011 r. Informacja przedstawia wydatki budżetu państwa i budżetów jednostek samorządów terytorialnych na finansowanie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2014/2015

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 1 Rozpoczęcie zajęć dydaktycznowychowawczych 1 września 2014 r. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 2 Zimowa przerwa świąteczna 22-31 grudnia

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2014/2015

Kalendarz roku szkolnego 2014/2015 Kalendarz roku szkolnego 2014/2015 Rozpoczęcie zajęć dydaktyczno-wychowawczych - 1 września 2014 r. (podstawa prawna: 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

MEN-KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2014-2015. Rozpoczęcie zajęć dydaktyczno-wychowawczych - 1 września 2014 r.

MEN-KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2014-2015. Rozpoczęcie zajęć dydaktyczno-wychowawczych - 1 września 2014 r. MEN-KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2014-2015 Rozpoczęcie zajęć dydaktyczno-wychowawczych - 1 września 2014 r. (podstawa prawna: 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 Zimowa przerwa

Bardziej szczegółowo

Temat: Postępowanie w związku z wypadkiem przy pracy i chorobą zawodową oraz świadczenia z tego tytułu

Temat: Postępowanie w związku z wypadkiem przy pracy i chorobą zawodową oraz świadczenia z tego tytułu LEKCJA 4 Temat: Postępowanie w związku z wypadkiem przy pracy i chorobą zawodową oraz świadczenia z tego tytułu Czas realizacji: 2 godziny lekcyjne Cele operacyjne: Po zakończeniu zajęć uczeń powinien:

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego ul. Zwycięska 12 53-033 Wrocław tel.: (71) 339-80-21 wew. 190 fax.: (71) 339-79-12 http://www.dodr.

Dolnośląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego ul. Zwycięska 12 53-033 Wrocław tel.: (71) 339-80-21 wew. 190 fax.: (71) 339-79-12 http://www.dodr. Wykaz Beneficjentów w I edycji działania 111 Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie Konkurs Obszar realizacji Beneficjent Temat 1. Zasady otrzymywania dopłat bezpośrednich

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OCENY GOSPODARSTWA

ARKUSZ OCENY GOSPODARSTWA Załącznik nr 2 Ogólnokrajowy konkurs BEZPIECZNE GOSPODARSTWO ROLNE ARKUSZ OCENY GOSPODARSTWA Imię i nazwisko właściciela... miejscowość... - _... Kod poczta krótka charakterystyka gospodarstwa (powierzchnia,

Bardziej szczegółowo

... ( nazwa i adres szkoły) ... (podpis Dyrektora Szkoły) Opiekun (osoba do kontaktów): Załącznik 1a do Regulaminu Konkursu. ... ( dyrekcja szkoły)

... ( nazwa i adres szkoły) ... (podpis Dyrektora Szkoły) Opiekun (osoba do kontaktów): Załącznik 1a do Regulaminu Konkursu. ... ( dyrekcja szkoły) Regulamin V Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego dla Dzieci Bezpiecznie na wsi zwierzaki to nie pluszaki! Na terenie Oddziału Regionalnego KRUS Warszawa 1 Temat i cel Konkursu 1. Konkurs ogłoszony jest

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach o rozwód

Podstawowe informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach o rozwód Marlena Gilewicz Naczelnik Wydziału Statystyki w Departamencie Organizacyjnym w Ministerstwie Sprawiedliwości Podstawowe informacje o orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach o rozwód W latach 2000

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU WIEDZY O MEDIACH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU WIEDZY O MEDIACH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU WIEDZY O MEDIACH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Konkurs pod nazwą KONKURS WIEDZY O MEDIACH zwany dalej,,konkursem'' organizowany jest

Bardziej szczegółowo

d) środki europejskie na finansowanie programów z zał. nr 4 i 15;

d) środki europejskie na finansowanie programów z zał. nr 4 i 15; Opinia nr 9 Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o projekcie ustawy budżetowej na rok 2014 w zakresie rolnictwa dla Komisji Finansów Publicznych uchwalona na posiedzeniu w dniu 23 października 2013 r. Komisja

Bardziej szczegółowo

Geneza powstania agroturystyki. Pojęcie Agroturystyki

Geneza powstania agroturystyki. Pojęcie Agroturystyki Geneza powstania agroturystyki Pojęcie Agroturystyki 1992 rok Ministerstwo Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz Departamentem Nauki, Oświaty i Postępu pismem z dnia 19 maja 1992 roku kierowanym do

Bardziej szczegółowo

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

BHP i podstawy ergonomii. Wypadki przy pracy i choroby zawodowe BHP i podstawy ergonomii Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadki przy pracy i choroby zawodowe Wypadek przy pracy - definicja Wypadek przy pracy - definicja Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku

Konferencja prasowa. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby. Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku Konferencja prasowa Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisława Kalemby Zaawansowanie żniw, sytuacja na rynku zbóż i rzepaku W A R S Z A W A, 7 S I E R P N I A 2 0 1 3 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 października 2015 r. Poz. 1755 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości dostępnych

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY

Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY Regulamin Konkursu ROLNIK LUBELSZCZYZNY I. OPIS KONKURSU 1. Organizatorzy Konkursu: Targi Lublin S.A., Urząd Marszałkowski - Departament Rolnictwa i Środowiska. 2. Sekretariat Konkursu: Targi Lublin S.A.

Bardziej szczegółowo

III nagroda o wartości do 150 zł. Wyróżnienie o wartości do 500 zł

III nagroda o wartości do 150 zł. Wyróżnienie o wartości do 500 zł Regulamin IV Ogólnopolskiego Konkursu Plastycznego dla Dzieci Bezpiecznie na wsi nie zbliżaj się zuchu do maszyny w ruchu! Na terenie Oddziału Regionalnego KRUS Warszawa 1 Temat i cel Konkursu 1. Konkurs

Bardziej szczegółowo

Aspekt techniczny (narażenie) i formalny (procedura) stwierdzenia choroby zawodowej. Michał Langer WSSE Poznań

Aspekt techniczny (narażenie) i formalny (procedura) stwierdzenia choroby zawodowej. Michał Langer WSSE Poznań Aspekt techniczny (narażenie) i formalny (procedura) stwierdzenia choroby zawodowej. Michał Langer WSSE Poznań Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku

Bardziej szczegółowo

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy.

2. Uczestnicy szkolenia Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym zakładzie pracy. ZAŁĄCZNIK Nr RAMOWE PROGRAMY SZKOLENIA I. Ramowy program instruktażu ogólnego. Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z: a) podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art.

REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. Załącznik nr 1 do Regulaminu Pracy REGULAMIN BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY w Publicznej Szkole Podstawowej im J. Korczaka w Kowali (opracowany na podstawie art. 237 2 kp,) Rozdział I Zarządzanie sprawami

Bardziej szczegółowo

KWARTALNA INFORMACJA STATYSTYCZNA

KWARTALNA INFORMACJA STATYSTYCZNA KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO KWARTALNA INFORMACJA STATYSTYCZNA I KWARTAŁ 2013 R. WARSZAWA 2013 R. SPIS TREŚCI Uwagi wstępne... 3 I. FUNDUSZ EMERYTALNO-RENTOWY TABL. 1. Przeciętna miesięczna

Bardziej szczegółowo

Grażyna Morys-Gieorgica Departament Rynku Pracy. III Kongres Akademickich Biur Karier, Warszawa, 3 grudnia 2014r

Grażyna Morys-Gieorgica Departament Rynku Pracy. III Kongres Akademickich Biur Karier, Warszawa, 3 grudnia 2014r Współpraca Centrów Informacji i Planowania Kariery Zawodowej z Akademickimi Biurami Karier w zakresie opracowywania, aktualizowania i upowszechniania informacji zawodowej Grażyna Morys-Gieorgica Departament

Bardziej szczegółowo

Fundacja Kierowca Bezpieczny 2004-2010

Fundacja Kierowca Bezpieczny 2004-2010 Fundacja Kierowca Bezpieczny 2004-2010 Gala Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego 2010 Fundacja Kierowca Bezpieczny Fundacja Kierowca Bezpieczny została założona w marcu 2004 r. przez znanego i utytułowanego

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2012 1

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO)

Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO) Nadzór nad stosowaniem materiału siewnego (uprawą odmian GMO) nowa ustawa o nasiennictwie nowe zadanie dla Inspekcji Tadeusz Kłos Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa Zgodnie z art. 78 oraz art.

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014

PLAN KOMUNIKACYJNY. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2014 (pierwsza

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN XIV EDYCJI KONKURSU POZNAJEMY PARKI KRAJOBRAZOWE POLSKI rok szkolny 2014/2015

REGULAMIN XIV EDYCJI KONKURSU POZNAJEMY PARKI KRAJOBRAZOWE POLSKI rok szkolny 2014/2015 REGULAMIN XIV EDYCJI KONKURSU POZNAJEMY PARKI KRAJOBRAZOWE POLSKI rok szkolny 2014/2015 I. ORGANIZATORZY 1. Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego (wielkopolskie) 2. Dolnośląski Zespół

Bardziej szczegółowo

Działania prewencyjno-informacyjne PIP na rzecz wzrostu świadomości zagrożeń wypadkowych wśród rolników i społeczności wiejskiej w 2014 roku

Działania prewencyjno-informacyjne PIP na rzecz wzrostu świadomości zagrożeń wypadkowych wśród rolników i społeczności wiejskiej w 2014 roku Działania prewencyjno-informacyjne PIP na rzecz wzrostu świadomości zagrożeń wypadkowych wśród rolników i społeczności wiejskiej w 2014 roku W roku 2014 zrealizowany został drugi etap 3-letniej kampanii

Bardziej szczegółowo

Klasówka po szkole podstawowej Historia. Edycja 2006/2007. Raport zbiorczy

Klasówka po szkole podstawowej Historia. Edycja 2006/2007. Raport zbiorczy Klasówka po szkole podstawowej Historia Edycja 2006/2007 Raport zbiorczy Opracowano w: Gdańskiej Fundacji Rozwoju im. Adama Mysiora Informacje ogólne... 3 Raport szczegółowy... 3 Tabela 1. Podział liczby

Bardziej szczegółowo

WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2004 ROKU

WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2004 ROKU KASA ROLNICZEGO UBEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO WYPADKI PRZY PRACY I CHOROBY ZAWODOWE ROLNIKÓW ORAZ DZIAŁANIA PREWENCYJNE KRUS W 2004 ROKU Warszawa, kwiecień 2005 r. Opracowano w Biurze Prewencji i Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R.

WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Kontakt: tel. (71) 37-16-300 e-mail: SekretariatUSwro@stat.gov.pl Internet: http://wroclaw.stat.gov.pl/ Wrocław, sierpień 2015 r. WARUNKI PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM W 2014 R. Szeroko rozumiane pojęcie

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

C E N T R U M D O R A D Z T W A R O L N I C Z E G O z siedzibą w Brwinowie R E G U L A M I N XV EDYCJI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SPOSÓB NA SUKCES

C E N T R U M D O R A D Z T W A R O L N I C Z E G O z siedzibą w Brwinowie R E G U L A M I N XV EDYCJI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SPOSÓB NA SUKCES C E N T R U M D O R A D Z T W A R O L N I C Z E G O z siedzibą w Brwinowie R E G U L A M I N XV EDYCJI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SPOSÓB NA SUKCES na najlepsze działania przedsiębiorcze i społeczne na obszarach

Bardziej szczegółowo

WYPŁATA ŚWIADCZEŃ Z UBEZPIECZENIA WYPADKOWEGO

WYPŁATA ŚWIADCZEŃ Z UBEZPIECZENIA WYPADKOWEGO 13 WYPŁATA ŚWIADCZEŃ Z UBEZPIECZENIA WYPADKOWEGO Z dniem 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Bardziej szczegółowo

C E N T R U M D O R A D Z T W A R O L N I C Z E G O z siedzibą w Brwinowie R E G U L A M I N XV EDYCJI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SPOSÓB NA SUKCES

C E N T R U M D O R A D Z T W A R O L N I C Z E G O z siedzibą w Brwinowie R E G U L A M I N XV EDYCJI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SPOSÓB NA SUKCES C E N T R U M D O R A D Z T W A R O L N I C Z E G O z siedzibą w Brwinowie R E G U L A M I N XV EDYCJI OGÓLNOPOLSKIEGO KONKURSU SPOSÓB NA SUKCES na najlepsze działania przedsiębiorcze i społeczne na obszarach

Bardziej szczegółowo

Firmy realizujące szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie w ramach I edycji Obszar Konkurs. Dane kontaktowe realizacji

Firmy realizujące szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie w ramach I edycji Obszar Konkurs. Dane kontaktowe realizacji Firmy realizujące szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie w ramach I edycji Obszar Konkurs Firma realizująca szkolenie Dane kontaktowe realizacji Temat 1. Zasady otrzymywania

Bardziej szczegółowo

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Beata Kalinowska Starszy specjalista

Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku. Beata Kalinowska Starszy specjalista Państwowa Inspekcja Pracy Okręgowy Inspektorat Pracy w Białymstoku Beata Kalinowska Starszy specjalista Zadania inspekcji pracy Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i

Bardziej szczegółowo

Założenia Wielkopolskiej Strategii Ograniczania Zagrożeń Zawodowych 2013-2020. Wojewoda Wielkopolski Marszałek Województwa Wielkopolskiego

Założenia Wielkopolskiej Strategii Ograniczania Zagrożeń Zawodowych 2013-2020. Wojewoda Wielkopolski Marszałek Województwa Wielkopolskiego Założenia Wielkopolskiej Strategii Ograniczania Zagrożeń Zawodowych 2013-2020 Cel Strategii. Podstawowym celem strategii jest ograniczenie liczby wypadków i chorób zawodowych poprzez ograniczanie zagrożeń

Bardziej szczegółowo

ŚREDNIE CENY GRUNTÓW W OBROCIE PRYWATNYM W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., WG DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO

ŚREDNIE CENY GRUNTÓW W OBROCIE PRYWATNYM W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., WG DANYCH GŁÓWNEGO URZĘDU STATYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO-MAZURSKIM W I KWARTALE 2008 R., Od dnia 01.07.2008 r. na terenie województwa warmińsko-mazurskiego obowiązują ceny gruntów rolnych stosowane Średnie ceny gruntów w obrocie prywatnym

Bardziej szczegółowo

Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Bezpieczeństwo i zdrowie w miejscu pracy- Program Dofinansowania Przedsiębiorstw Mgr Małgorzata Męcik Efektywnie zarządzaj swoim bezpieczeństwem 2 Prewencja wypadkowa - podstawa

Bardziej szczegółowo

Stan realizacji informacja według stanu na dzień 14 lutego 2013

Stan realizacji informacja według stanu na dzień 14 lutego 2013 Rządowy program rozwijania kompetencji uczniów i nauczycieli w zakresie stosowania technologii informacyjno komunikacyjnych Cyfrowa szkoła Stan realizacji informacja według stanu na dzień 14 lutego 2013

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY

STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY STANOWISKO RADY OCHRONY PRACY w sprawie identyfikacji obszarów o największym ryzyku wypadku przy pracy i przestrzegania w nich przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy Na posiedzeniu 26 sierpnia 2014 r.

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE zał. nr 1. REGULAMIN KONKURSU ROZWOJOWE I PRZYJAZNE ŚRODOWISKU SOŁECTWO V edycja Organizatorem Konkursu jest: Zachodniopomorska Izba Rolnicza w Szczecinie. I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Współorganizatorzy: Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Główny Urząd Statystyczny

Główny Urząd Statystyczny Główny Urząd Statystyczny Urząd Statystyczny w Krakowie Opracowanie sygnalne Ośrodek Statystyki Kultury Kraków, wrzesień 2011 r. Wydatki na kulturę w 2010 r. Niniejsza informacja prezentuje wydatki poniesione

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich PLAN KOMUNIKACYJNY Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 sporządzony dla Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rok 2013 1

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2015/2016

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2015/2016 KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2015/2016 1. Rozpoczęcie zajęć dydaktyczno- wychowawczych 1 września 2015 r. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji

Bardziej szczegółowo

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. 2014/2015 Rok Szkoły Zawodowców

DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO. 2014/2015 Rok Szkoły Zawodowców DEPARTAMENT KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO 2014/2015 Rok Szkoły Zawodowców 2-4 września Cele reformy 2014 wprowadzonej Forum Ekonomiczne 1 września 2012 w Krynicy r. organizacja panelu poświęconego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO

INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA SPOŁECZNEGO ZAKŁAD UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH DEPARTAMENT STATYSTYKI I PROGNOZ AKTUARIALNYCH INFORMACJA O ŚWIADCZENIACH PIENIĘŻNYCH Z FUNDUSZU UBEZPIECZEŃ SPOŁECZNYCH ORAZ O NIEKTÓRYCH ŚWIADCZENIACH Z ZABEZPIECZENIA

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2015/2016

KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2015/2016 KALENDARZ ROKU SZKOLNEGO 2015/2016 1. Rozpoczęcie zajęć dydaktycznowychowawczych 1 września 2015 r. 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji

Bardziej szczegółowo