Z PRAWEM NA TY NIEZNAJOMOŚĆ PRAWA SZKODZI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Z PRAWEM NA TY NIEZNAJOMOŚĆ PRAWA SZKODZI"

Transkrypt

1 Z PRAWEM NA TY : Starożytni Rzymianie, twórcy podstaw współczesnego prawa twierdzili NIEZNAJOMOŚĆ PRAWA SZKODZI Słowa te pomimo upływu wieków są nadal aktualne. Nikogo bowiem przed odpowiedzialnością prawną nie chroni brak wiedzy o obowiązujących przepisach. Strażnik miejski, policjant, czy nawet sąd nie odstąpi od wymierzenia kary osobie, tylko dlatego, że twierdzi ona, iż nie wiedziała, że dane zachowanie jest zabronione. Cały skomplikowany system prawny dzieli się na dziedziny, które regulują poszczególne aspekty życia społecznego. l tak możemy wyróżnić między innymi: PRAWO CYWILNE PRAWO KARNE PRAWO WYKROCZEŃ PRAWO PRACY PRAWO MIĘDZYNARODOWE PRYWATNE PRAWO KONSTYTUCYJNE PRAWO GOSPODARCZE PRAWO EUROPEJSKIE My zajmiemy się przede wszystkim zagadnieniami związanymi z prawem cywilnym, karnym i prawem wykroczeń. PRAWO CYWILNE Jest to ten rodzaj prawa, który zwany bywa "prawem życia codziennego", reguluje bowiem kwestie, z którymi każdy człowiek ma do czynienia niemal codziennie. Mówi nam w jaki sposób zawiera się umowę sprzedaży i jakie są jej konsekwencje, kiedy możemy domagać się odszkodowania za wyrządzoną szkodę, w jakiej formie następuje zawarcie małżeństwa, jakie są wzajemne obowiązki rodziców i dzieci, jakie prawa i obowiązki ma właściciel itd. Art kc "Pełnoletnim jest, kto ukończył lat osiemnaście". Art. 11 kc "Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności" W powyższych przepisach prawo cywilne wprowadza pojęcie tzw. pełnoletności,

2 stanowiąc, iż po ukończeniu 18 roku życia stajemy się "dorośli" i możemy w pełni uczestniczyć w życiu społecznym oraz dokonywać samodzielnie wszystkich czynności prawnych np. zakupić dom lub samochód, zawrzeć związek małżeński. Przed ukończeniem tego wieku ( ale mając skończone lat trzynaście ) możemy jedynie -jak stanowi art. 20 kodeksu cywilnego - zawierać umowy w "drobnych, bieżących sprawach życia codziennego". Oznacza to, że możesz bez zgody rodziców kupić sobie ubranie lub książkę, ale nikt już nie zgodzi się, aby sprzedać Ci samochód czy mieszkanie. Art. 415 kc "Kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia". Art. 422 kc "Za szkodę odpowiedzialny jest nie tylko ten kto ją bezpośrednio wyrządził, lecz także ten, kto inną osobę do wyrządzenia szkody nakłonił albo był jej pomocny, jak również ten, kto świadomie skorzystał z wyrządzonej drugiemu szkody" Art. 431 "Kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło (...)". Powyższe artykuły mówią o zasadzie odpowiedzialności za własne czyny i ich konsekwencje. Jeżeli np. malując graffiti na murach czyjegoś domu doprowadzisz do zniszczenia ściany, to nie dość, że popełnisz przestępstwo lub wykroczenie, to będziesz jeszcze musiał naprawić wyrządzoną szkodę lub zapłacić za jej usunięcie. Konsekwencje takie spotkają Cię nie tylko wtedy, kiedy sam malowałeś, ale też wtedy, kiedy namówiłeś do tego młodszego kolegę lub pożyczyłeś mu swój sprzęt do malowania. Szczególną uwagę musisz też zachować, kiedy wyprowadzasz na spacer psa. Nie dość, że musisz pamiętać o smyczy i kagańcu, to jeszcze odpowiedzialny jesteś za wszelkie szkody, które pies może wyrządzić ludziom lub innym zwierzętom. PRAWO KARNE Prawo karne jest zbiorem przepisów, których celem jest zwalczanie niepożądanych czynów, zwanych przestępstwami, za pomocą metod, do których należą kary i środki zabezpieczające. Wszystkie przestępstwa opisane w prawie karnym są podzielone na zbrodnie i występki. ZBRODNIE to najcięższe przestępstwa, zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż trzy lata, aż do dożywocia włącznie. Zbrodnią jest np. zabicie człowieka. Czyny tak poważne jak szpiegostwo, spisek przeciwko

3 Rzeczpospolitej, zamach na życie Prezydenta to także zbrodnie. Zbrodnią jest również rozbój z użyciem broni lub innego niebezpiecznego narzędzia - często wśród młodzieży zwany wymuszeniem. Przestępstwo to polega na zagrożeniu innej osobie bronią, nożem lub innym tego typu przedmiotem w celu okradzenia jej z pieniędzy, dokumentów, biżuterii itp. Niestety coraz częściej na terenie szkół mamy do czynienia z pewną odmianą rozboju, którą jest grożenie młodszym uczniom w celu obrabowania ich z pieniędzy, telefonów komórkowych, markowych ubrań. PAMIĘTAJMY! ZABRANIE SIŁĄ LUB GROŹBĄ MŁODSZEMU KOLEDZE NAWET DWÓCH ZŁOTYCH, ZA KTÓRE MIAŁ SOBIE KUPIĆ DRUGIE ŚNIADANIE W SZKOLNYM SKLEPIKU, MOŻE BYĆ UZNANE ZA ROZBÓJ! Pozostałe przestępstwa opisane w kodeksie karnym noszą nazwę WYSTĘPKÓW. Występkami są między innymi: Uszkodzenie ciała (art kodeksu karnego) Udział w bójce lub pobiciu człowieka (art. 158 kodeksu karnego) Spowodowanie wypadku komunikacyjnego (art. 177 kodeksu karnego) Bezprawne grożenie innej osobie (art. 190 kodeksu karnego) Zniesławienie, oszczerstwo lub pomówienie (art. 212 kodeksu karnego) Naruszenie nietykalności cielesnej innej osoby, polegające między innymi na uderzeniu, szarpaniu, opluciu itp. Fałszywe oskarżenie kogoś o popełnienie przestępstwa (art. 234 kodeksu karnego) Branie udziału w grupie przestępczej (art. 258 kodeksu karnego) Fałszowanie dokumentów (art. 270 kodeksu karnego) Warto wiedzieć, że dokumentami są nie tylko dowody osobiste, prawa jazdy, legitymacje, paszporty itp. dokumentem jest też Dziennik Lekcyjny!!! Prawo legalnego, zgodnego z prawem wpisywania w nim ocen i usprawiedliwiania nieobecności ma jedynie nauczyciel!!! Kradzież (art. 278 kodeksu karnego) Znęcanie się nad zwierzętami (art. 35 o ochronie zwierząt) Sprzedaż i nabywanie nielegalnych płyt CD tzw. piratów" (art.11 7,11 8 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych) Ponieważ występki nie są tak bardzo poważnymi przestępstwami jak zbrodnie, grożą za nie niższe kary, takie jak: pozbawienie wolności od 1 miesiąca do 15 lat ograniczenie wolności grzywna

4 Kara pozbawienia wolności polega - jak zapewne wiesz - na umieszczeniu skazanego w więzieniu. Trzeba jednak zwrócić uwagę, iż kara ta różni się od umieszczenia człowieka w tzw. areszcie. Różnica polega na tym, iż do więzienia można trafić dopiero po skazującym wyroku sądu. Natomiast areszt stosuje się wobec osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa wtedy, kiedy nie ma jeszcze wyroku sądu, a Policja i Prokuratura prowadzą czynności zmierzające do udowodnienia danej osobie popełnienie przestępstwa i do postawienie jej przed sądem. Trochę więcej kłopotów sprawia zazwyczaj opisanie na czym polega kara ograniczenia wolności. Mówiąc najprościej: skazany na taką karę nie jest zamykany w więzieniu, ale nie może bez zgody sądu zmienić miejsca zamieszkania, musi wykonywać nieodpłatnie pracę społeczną wskazaną przez sąd lub przekazywać część swoich zarobków na cel wskazany przez sąd, może również zostać poddany tak zwanemu dozorowi kuratora. Wszystkie te ograniczenia są z jednej strony karą, z drugiej mają na celu niedopuszczenie do popełnienia kolejnych czynów zabronionych przez skazanego. Grzywna to z kolei kara pieniężna, którą wpłacamy na rzecz Skarbu Państwa. Trzeba - a czasem nie jest to łatwe - odróżnić ją od tzw. odszkodowania, a więc pieniędzy, które skazany musi zapłacić osobie poszkodowanej w wyniku jego niewłaściwego postępowania. Istnieją także dodatkowe kary zwane przez kodeks karny "środkami karnymi", które sąd może wymierzyć obok kary pozbawienia wolności, ograniczenia wolności lub grzywny. Takimi środkami karnymi są między innymi: pozbawienie praw publicznych ( nie można wtedy np. brać udziału w wyborach ), zakaz zajmowania określonego stanowiska, zakaz prowadzenia pojazdów, obowiązek naprawienia szkody wywołanej przestępstwem. Musisz wiedzieć, że za popełnienie przestępstw odpowiadają nie tylko ludzie pełnoletni, ale także osoby dużo młodsze. Za niektóre, najcięższe przestępstwa ( np. zabicie człowieka, rozbój, ciężkie uszkodzenia ciała ) mogą odpowiadać jak dorośli osoby, które ukończyły 15 lat. A więc już nieletni - mając np. 15 lat - może za swoje czyny trafić do więzienia. Kilka lat temu, pewien szesnastoletni chłopak zrzucił z mostu na przejeżdżający drogą samochód duży kamień. W wyniku uderzenia kamieniem dwie osoby jadące tym samochodem zostały ciężko ranne. Chłopak stanął przed sądem, a prokurator zarzucił mu usiłowanie podwójnego zabójstwa, a więc ocenił, że zachowywał się tak, jakby celowo i świadomie chciał zabić dwie osoby. Sąd podzielił zdanie prokuratora i skazał chłopaka na kilkanaście lat więzienia. Przypomnijmy: chłopak miał szesnaście lat! PRAWO WYKROCZEŃ

5 Prawo wykroczeń zajmuje się czynami, które co prawda są mniej groźne niż przestępstwa, ale bardzo uciążliwe w codziennym życiu. Z pewnością spotkałeś się z takimi czynami, a może nawet nie ustrzegłeś się przed ich popełnieniem. Zgodnie z art. 1 kodeksu wykroczeń wykroczeniem jest czyn społecznie szkodliwy, zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 złotych lub nagany. Wyjaśnić trzeba, iż za wykroczenie - podobnie jak za popełnienie przestępstwa - można także zostać pozbawionym wolności. Trafia się wtedy do aresztu, w którym można spędzić nawet 30 dni. Warto zapoznać się z kilkoma przepisami kodeksu wykroczeń, aby wiedzieć jakich zachowań unikać, by nie być sprawcą wykroczenia i uniknąć przykrych konsekwencji. Art. 51 kw "Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny, albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Zgodnie z tym przepisem za wykroczenie może być uznane zbyt głośne odtwarzanie muzyki ( nawet w prywatnym mieszkaniu ), krzyki pod oknami podczas zabawy lub gry w piłkę itp. Trzeba także zwrócić uwagę, iż wykroczenie to może być popełnione nie tylko w czasie tak zwanej "ciszy nocnej", ale także o każdej innej porze. Art. 55 kw "Kto kąpie się w miejscu, w którym jest to zabronione, podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany". Każdy na pewno widział takie miejsce nad wodą, gdzie umieszczona jest tabliczka z napisem: "Kąpiel wzbroniona". Trzeba jedynie zaznaczyć, iż z przestrzegania tego zakazu nie zwalniają nawet doskonałe umiejętności pływackie potwierdzone posiadaniem karty pływackiej. Art. 66 kw "Kto ze złośliwości lub swawoli, chcąc wywołać niepotrzebną czynność fałszywym alarmem, informacją lub innym sposobem, wprowadza w błąd instytucję użyteczności publicznej albo inny organ ochrony bezpieczeństwa, porządku publicznego lub zdrowia, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny do 1500 zł".

6 Zachowanie, które opisuje powyższy przepis może mieć postać np. fałszywego zawiadomienia Policji o podłożeniu bomby w szkole, aby wskutek ewakuacji uczniów i przyjazdu specjalnej grupy policjantów uniknąć klasówki lub sprawdzianu. Warto dodać, iż "dowcipniś" dokonujący takiego zgłoszenia poniesie także koszty (i to wysokie!) całej akcji. Art. 76 kw "Kto rzuca kamieniami lub innymi przedmiotami w pojazd mechaniczny będący w ruchu, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Pewnie widziałeś chłopaków rzucających kamieniami, śnieżnymi kulkami lub torebkami z wodą do przejeżdżających samochodów, tramwajów lub autobusów. Nietrudno sobie wyobrazić jak poważne mogą być konsekwencje takiego zachowania. Odpowiedzialność za wykroczenie osoba rzucająca ponosi bez względu na to, czy nastąpiło trafienie, a jeśli już nastąpiło, to zwykle konsekwencje takiego zachowania są dużo poważniejsze. Nie kończy się tylko na jednym wykroczeniu. Jeżeli wskutek trafienia kamieniem doszło do uszkodzenia pojazdu, osoba rzucająca będzie także odpowiadać za uszkodzenie mienia. Czasem może się też zdarzyć, iż w wyniku uderzenia w samochód ranny zostanie jego kierowca lub pasażer. Za przestępstwo uszkodzenia ciała będzie wtedy odpowiadać osoba rzucająca w pojazd. Jeśli kierowca straci panowanie nad pojazdem i spowoduje wypadek, to za jego skutki także będzie odpowiadać ten, kto rzucał w samochód. Przypomnij sobie jeszcze raz podany już wcześniej przykład chłopaka, który zrzucił z mostu kamień na przejeżdżający samochód. Jego zachowanie zostało uznane za usiłowanie zabójstwa, a nie tylko za wykroczenie. Art. 77 kw "Kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podlega karze grzywy do 250 złotych albo karze nagany".

7 Przepis ten ma na celu ochronę bezpieczeństwa i zdrowia ludzi przed pozostawionymi bez opieki zwierzętami Psy powinny być na spacer wyprowadzane na smyczy, a gdy z tej smyczy zostają spuszczone, powinny mieć założony kaganiec. Obowiązku tego nie muszą spełniać jedynie właściciele bardzo małych piesków ( ras, których waga nie przekracza 5 kg ). Jeśli natomiast posiadasz psa tzw. rasy agresywnej (np. rottweilera, buldoga itp.) to podczas spaceru musi on mieć zarówno założony kaganiec, jak i zapiętą smycz. Pamiętaj także, iż pomimo zachowania powyższych środków ostrożności, ponosisz odpowiedzialność za wszelkie szkody wyrządzone przez Twojego podopiecznego. Art. 107 kw "Kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złos'liwie niepokoi, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karze nagany". Dokuczaniem jest robienie komuś przykrości, kłopotów, tzw. "dawanie się we znaki". Może to być na przykład bezpodstawne wydzwanianie do drzwi, telefonowanie bez potrzeby itp. Art. 119 kw "Kto kradnie lub przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą, jeżeli jej wartość nie przekracza 250 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Kradzież może być przestępstwem lub wykroczeniem. Przestępstwem jest wtedy, kiedy skradziony przedmiot ma wartość większą niż 250 zł, ( choćby o 1 grosz ), jeśli ta wartość jest niższa, to kradzież jest wtedy wykroczeniem. Art. 122 kw "Kto nabywa mienie wiedząc, że pochodzi ono z kradzieży lub z przywłaszczenia, lub pomaga do jego zbycia albo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej mienie to przyjmuje albo

8 pomaga do jego ukrycia, jeżeli wartość mienia nie przekracza 250 złotych, (...) podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Wykroczenie, o którym mówi powyższy przepis nosi nazwę paserstwa i polega na zakupieniu jakiegoś przedmiotu, który został wcześniej ukradziony komuś innemu. Jeśli więc kolega oferuje Ci do sprzedaży kilka płyt CD za bardzo niską "okazyjną " cenę (czyli podejrzanie niską ), to musisz się poważnie zastanowić, czy kupując je postąpisz zgodnie z prawem. Paserstwo bowiem można popełnić nie tylko umyślnie ( wtedy kiedy jesteś pewny, że kupowany przedmiot został rzeczywiście skradziony ), ale także nieumyślnie ( kiedy powinieneś przypuszczać - np. z powodu zbyt niskiej ceny - że przedmiot ten pochodzi z kradzieży ). Podobnie, jak w przypadku kradzieży, kiedy wartość przedmiotu przekracza 250 zł, to mamy już do czynienia z przestępstwem. Art. 124 kw "Kto cudzą rzecz umyślnie niszczy, uszkadza lub czyni niezdatną do użytku, jeżeli szkoda nie przekracza 250 złotych, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo karze grzywny". Opisany powyżej czyn często jest zwany "wandalizmem". Polegać on może na uczynieniu rzeczy całkowicie niezdatnej do użytku ( np. rozbicie szyby ) lub takim jej uszkodzeniu, które wymaga gruntownej naprawy ( np. namalowanie na ścianie budynku napisów, rysunków, do usunięcia których konieczne jest przeprowadzenie remontu ). Art. 141 k w "Kto w miejscu publicznym umieszcza nieprzyzwoite ogłoszenie, napis lub rysunek albo używa słów nieprzyzwoitych, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny do 1500 złotych albo karze nagany". Zgodnie z tym przepisem karalne jest wypowiadanie w miejscu publicznym wulgarnych słów ( "przekleństw" ), umieszczanie wulgarnych rysunków lub napisów na ścianach budynków, w środkach komunikacji miejskiej itp.

9 Art 143 kw "Kto ze złośliwości lub swawoli utrudnia lub uniemożliwia korzystanie z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego, a w szczególności uszkadza lub usuwa przyrząd alarmowy, instalację oświetleniową, zegar, automat, telefon, oznaczenie nazwy miejscowości, ulicy, placu lub nieruchomości, urządzenie służące do utrzymania czystości lub ławkę, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny". Wykroczenie to podobne jest do niszczenia mienia, ale dotyczy tych rzeczy, które nie stanowią prywatnej własności, ale przeznaczone są dla wszystkich i wszystkim powinny służyć, a niekiedy nawet ratować życie lub zdrowie jak sprawny telefon czy przyrząd alarmowy. Art. 144 kw "Kto na terenach przeznaczonych do użytku publicznego niszczy lub uszkadza roślinność albo depcze trawnik lub zieleniec lub też dopuszcza do niszczenia ich przez zwierzęta znajdujące się pod jego nadzorem, podlega karze grzywny do 1000 złotych albo karze nagany". Ten przepis umożliwia karanie ludzi, którzy niszczą zieleń, łamią gałęzie drzew, depczą trawniki, zrywają kwiaty posadzone po to, aby ozdobić miasto. Art. 145 kw "Kto zanieczyszcza lub zaśmieca miejsca dostępne dla publiczności, a w szczególności drogę, ulicę, plac, ogród, trawnik lub zieleniec, podlega karze grzywny do 500 złotych albo karze nagany". Pamiętaj, że zaśmiecenie miejsca publicznego może polegać np. na wyrzuceniu na chodnik papierka po gumie do żucia. Może to także być załatwienie potrzeby fizjologicznej przez wyprowadzanego na spacer psa i nie posprzątanie po nim. WIEK A ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA Za większość przestępstw odpowiesz tak, jak dorosły po ukończeniu 17 roku życia. Wyjątkiem są bardzo poważne przestępstwa, za które odpowiedzialność karną

10 mogą ponosić osoby, które skończyły 15 lat. Przestępstwami tymi są np.: zabicie człowieka, rozbój, ciężkie uszkodzenia ciała. Tak więc za te czyny 15-latek może trafić do więzienia, a nie tylko do poprawczaka. Jeśli chodzi o wykroczenia, to również pełną odpowiedzialność ponosisz po ukończeniu 17 lat. Ale są też wykroczenia, za które samodzielnie odpowiadasz już po ukończeniu 13 lat. Są nimi np.: zakłócanie spokoju, porządku publicznego lub spoczynku nocnego (art. 51 kw) rzucanie kamieniami lub innymi przedmiotami w przejeżdżające pojazdy (art. 76 kw) kradzież (art.119 kw) paserstwo (art. 122 kw) niszczenie mienia (art. 124 kw), utrudnianie lub uniemożliwianie korzystania z urządzeń przeznaczonych do użytku publicznego (art. 143) Pewnie zapytasz : "A co z tymi, którzy jeszcze nie ukończyli 17, 15 lub 13 lat? Czy to znaczy, że są bezkarni i odpowiadają za nich rodzice?". OCZYWIŚCIE NIE! Oni również odpowiadają samodzielnie za swoje czyny. O ich odpowiedzialności mówi Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich. Ustawa ta stanowi, iż przed sądem rodzinnym mogą stanąć nie tylko ci, którzy popełnili jakiś czyn zabroniony, ale także ci, którzy zachowują się w sposób świadczący o ich demoralizacji, czyli: uchylają się od obowiązku szkolnego ( "wagarują" ), używają alkoholu lub narkotyków, biorą udział w grupach przestępczych, uciekają z domu lub w inny sposób naruszają zasady współżycia społecznego. Również za takie postępowanie można ponieść karę. Sąd rodzinny może zastosować następujące sankcje wobec nieletnich łamiących prawo: udzielić upomnienia zobowiązać do naprawienia szkody, wykonania określonej pracy ustanowić nadzór opiekuna, organizacji młodzieżowej itp. ustanowić nadzór kuratora skierować do ośrodka kuratorskiego orzec przepadek rzeczy uzyskanych w związku z popełnieniem czynu karalnego orzec umieszczenie w rodzinie zastępczej orzec umieszczenie w zakładzie poprawczym

11 Nazwisko i imię ucznia, klasa 1. Czy dotychczas syn/córka opowiadał/a w domu jak się czuje w szkole? Czy macie Państwo czas, na wspólne rozmowy? Czy syn/ córka ma w domu: a/ własny pokój... b/ komputer... c/ komplet podręczników Jakie syn/ córka ma pasje i zainteresowania? Czy i jakie syn/córka ma w domu obowiązki poza nauką? Proszę wypisać pięć cech charakteryzujących syna/ córkę Czy syn/ córka ma jakieś powtarzające się problemy zdrowotne? Jeśli tak, to jakie? Jakie są Państwa oczekiwania wobec szkoły i wychowawcy? Proszę zaznaczyć z jakiego źródła dowiedzieli się Państwo o naszej szkole? - Targi Edukacyjne - informator o szkołach średnich, - informacja w gimnazjum, - rówieśnicy syna/córki - informacje uzyskane na Drzwiach Otwartych - tradycje rodzinne - inne,jakie? Proszę zaznaczyć jakie kryteria zaważyły na wyborze szkoły? a/ renoma szkoły b/ opinia rówieśników syna/ córki c/ wysoki poziom nauczania d/ możliwość uzyskania zawodu e/ usytuowanie szkoły f/ inne, jakie? Czy będą Państwo uczestniczyli w oferowanych przez szkołę spotkaniach dotyczących problemów wychowawczych? TAK NIE Jeżeli tak, proszę napisać jaka tematyka interesuje Państwa najbardziej:... KONSPEKT ZAJĘĆ INTEGRACYJNYCH TEMAT: Poznajmy się czyli zapoznanie się grupy Cel: - poznawczy: zapoznanie z imionami i zainteresowaniami poszczególnych członków grupy - kształcący: kształtowanie uwagi, pamięci, koncentracji - wychowawczy: podkreślanie roli grupy i współpracy - ogólny: uczeń zna członków swojej grupy - szczegółowy: uczeń potrafi wymienić imiona i zainteresowania poszczególnych członków

12 grupy uczeń wie jak współpracować z grupą METODY: - metoda zajęć praktycznych FORMA: - grupowa ZASADA: - aktywności POMOCE: - piłka Tok zajęć Czynności nauczyciela Czynności ucznia Część I - wprowadzenie Krótkie przedstawienie celu i treści zajęć - powitanie uczniów - przedstawienie się wg zabawy Ja jestem Ja (aneks 1) - przedstawianie się po kolei wg podanych zasad Część II - właściwa realizacja tematu 1. Zapoznanie uczniów z zabawami integracyjnymi pt. Ratatatum (aneks 2) - zabawa pt To jest krokodyl (aneks 3) - podanie zasad zabawy rzamki i królewnyr1; (aneks 4) - zabawa - zabawa - zabawa Część III - zakończenie zajęć - podsumowanie zajęć i puszczenie iskierki przyjaźni (aneks 5) ANEKS 1 Ja jestem ja

13 Dzieci maszerują po kręgu. Na sygnał nauczyciela każde dziecko (po kolei), wypowiada swoje imię, mówiąc : - "ja" (tupnięcie prawą nogą), - "jestem" (tupnięcie lewą nogą), - "Zosia" (podskok na obu nogach). ANEKS 2 Ratatatum Wszyscy uczestnicy siadają w kręgu, jedna osoba jest w środku. Uczestnicy przedstawiają się swoimi imionami i starają się zapamiętać, jakie imię ma ich sąsiad z prawej i lewej strony. Osoba siedząca w środku wskazuje na dowolną osobę z kręgu mówiąc albo: w prawo ratatatum, albo: w lewo ratatatum. Osoba wskazana musi powiedzieć imię sąsiada ze wskazanej strony, zanim przebrzmią słowa ratatatum. Jeśli jej się to nie uda, wchodzi do środka; jeśli zdąży, zabawę kontynuuje pierwsza osoba. Zabawa powinna przebiegać w szybkim tempie. ANEKS 3 Nauczyciel bierze jakiś przedmiot i mówi rmam na imię... np.: Monika, a to tutaj to krokodylr1; i podaje go następnej osobie. Osoba, do której się zwrócił, bierze od niego ten przedmiot i mówi rnazywam się... np.: Tomek, to jest krokodyl, dostałem go od Moniki. Następne osoby, biorąc przedmiot muszą powtórzyć imiona wszystkich poprzednich osób. ANEKS 4 Zamki i królewny. Nauczyciel łączy uczniów w grupy trzy osobowe: Wszyscy uczestnicy stają po okręgu i tworzą zamki z królewnami, czyli dwie osoby łapią się za obie ręce, a trzecia wchodzi w środek. Jedna osoba nie jest zamkiem, ani królewną. Krzyczy ona rkrólewnar1; wtedy wszystkie królewny (czyli osoby stojące miedzy dwoma innymi osobami) muszą zamienić się miejscami, a osoba krzycząca też próbuję stać się królewną. Dla kogo nie starczy miejsca w zamkach może teraz krzyknąć rzamkir1;, wtedy wszystkie trzymające się za ręce osoby się zamieniają. Można również wprowadzić ogólne zamieszanie i zmusić wszystkich do zmiany, wystarczy tylko krzyknąć "trzęsienie ziemi" ANEKS 5 Wszyscy stają w kręgu trzymając się za ręce. Prowadzący mówi "Iskierkę przyjaźni puszczam w krąg, niech radosna powróci do mych rąk" i lekko ściska dłoń stojącego po prawej stronie ucznia. Uczeń mówi swoje imię i przekazuje iskierkę dalej. MEDIACJE W SZKOLE ZAŁOŻENIA I CELE DZIAŁALNOŚCI KLUBU MŁODEGO MEDIATORA I. ISTOTA I ZNACZENIE MEDIACJI Celem mediacji jest wypracowanie takiego rozwiązania, w którym mamy do czynienia z dwoma zwycięzcami. Rozwiązanie konfliktu następuje przez wspólnie przyjęte porozumienie, co umożliwia realizowanie interesów na akceptowalnym przez wszystkie strony poziomie. Mediacja powinna się kończyć pisemnym porozumieniem, kontraktem, który powinien

14 zawierać przeprosiny za nieprzyjazne zachowanie, ofertę rekompensaty strat oraz wyrządzonych szkód i krzywd. Mediacje szkolne uczą odpowiedzialności. Proces mediacji pozwala wyładować negatywne emocje, dzięki czemu łatwiej jest zrozumieć racje drugiej strony. Mediacja to dobra metoda porozumiewania się bez przemocy. Przez mediację rozumie się pośredniczenie w konflikcie, mające na celu pomoc stronom w osiągnięciu wspólnego porozumienia ( Pruitt, Kressel, 1985 ). Mediacja to taki sposób dochodzenia do kompromisu, który strony wypracowują wspólnie, przy udziale bezstronnego, neutralnego mediatora. Mediacja jest interwencją mediatora, który pomaga stronom w dobrowolnym osiąganiu akceptowanego porozumienia w kwestiach spornych ( Moore 1996, str. 15 ). W świetle tej definicji mediator to osoba niezaangażowana bezpośrednio w spór, osoba bezstronna. To strony mają podjąć wzajemne zobowiązania i być odpowiedzialne za ich dotrzymanie. II. ZADANIA MEDIATORA a. Ułatwianie komunikacji b. Pomoc w uświadamianiu praw każdej ze stron konfliktu, dostarczanie technik pomocnych podczas rozwiązywania sporu c. Formalne przewodniczenie sesjom d. Edukacja, eksploracja problemu, sprawdzanie realności propozycji, poszerzanie źródeł informacji poprzez kontakt z ekspertami, inicjowanie i kierowanie negocjacjami ( Moore, 1996 ). Zadaniem mediatora jest więc ułatwianie procesu porozumiewania się poprzez usprawnianie komunikacji. Mediator dąży do uzyskania zgody stron w sprawie stanowiącej przedmiot sporu, pomimo negatywnej percepcji partnera, utrwalonego sposobu myślenia o nim, posiadanych wobec niego negatywnych uczuć, kierowania uwagi na sprawy związane z przeszłością itp. Zadaniem mediatora jest więc również odsunięcie na bok czynników zakłócających możliwość wypracowania porozumienia. We wstępnej fazie pracy, strony sporu naciskają, aby zawrzeć korzystne dla siebie porozumienie, szukając sprzymierzeńca w mediatorze i oczekując jego pomocnej roli w doprowadzeniu do zmiany stanowiska strony przeciwnej. Z tego też względu nawet, gdy uczeń usłyszy od mediatora, na czym ma polegać jego rola, to i tak strony sporu spodziewają się wsparcia ich racji. Tak więc w mediacjach uczniowskim należy się spodziewać trudności i zakłóceń, zakłóceń którymi mediator będzie musiał sobie radzić przy pomocy swojego warsztatu pracy i doświadczeń. I to właśnie będzie głównym zadaniem Klubu Młodego Mediatora. Według Agnieszki Rękas ( 2004 ) dla ucznia pokrzywdzonego mediacja oznacza, że: Jest on podmiotem konfliktu, gospodarzem postępowania oraz partnerem w rozmowie Bierze sprawy we własne ręce Czuje się szanowany i nikt nie narusza jego godności osobistej Jego osoba zostaje uszanowana, ponieważ jako uczestnik mediacji zostaje wysłuchany ( aktywne słuchanie ) Wie najlepiej, jak powinien być rozwiązany jego problem Może rozmawiać o konflikcie Może uzyskać ważne informacje o pobudkach, jakimi kierował się sprawca, poznać motywy postępowania w/w Może zrozumieć, dlaczego został wybrany na przedmiot ataku, odreagować emocje związane z danym wydarzeniem

15 Wyrazić swój gniew spowodowany atakiem na jego osobę Uświadomić sprawcy szkodę i rozmiar krzywdy, którą w/w wyrządził Poczuć moralną i psychiczna satysfakcję z aktywnego udziału w rozmowie ze sprawcą Pozbyć się lęku i obaw przed sprawcą zdarzenia w przyszłości Przedstawić swoje wyobrażenie o zadośćuczynieniu Decydować o satysfakcjonującej go formie zadośćuczynienia Czuje się zauważony; bierze udział w sprawie; ktoś zajmuje się jego krzywdą w stosunkowo krótkim czasie po zdarzeniu Jest chroniony przed wtórną wiktymizacją Z dotychczasowych doświadczeń wynika, że pokrzywdzonym nie zależy jedynie na ukaraniu sprawcy, ale przede wszystkim na uzyskaniu zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Uczeń sprawca przez proces mediacyjny: Uświadamia sobie, że wyrządził zło i krzywdę konkretnej osobie, które wymagają zadośćuczynienia Uzyskuje możliwość: pełniejszego zrozumienia konsekwencji swojego czynu, wyrażenia żalu z powodu wyrządzonej krzywdy oraz skruchy i przeproszenia pokrzywdzonego Przedstawienia pokrzywdzonemu motywów działania Zrozumienia konieczności naprawienia skutków przestępstwa Wyrażenia gotowości zadośćuczynienia moralnego i materialnego Zawarcia dobrowolnej ugody z pokrzywdzonym Naprawienia szkody Uczestniczenia w próbie pogodzenia z ofiarą W wyniku negocjacji z pokrzywdzonym oraz naprawienia szkody czy zadośćuczynienia może mieć szansę uniknięcia dalszych konsekwencji, co może go uchronić przed stygmatyzacją Otrzymuje szansę powrotu do normalnego życia Pamiętać należy, że główną ideą mediacji jest to, że oskarżony i pokrzywdzony mają sami dojść do porozumienia i w obecności mediatora ustalić, w jaki sposób sprawca dokona zadośćuczynienia. Proces mediacji nawiązuje do codziennych sytuacji, w których łagodzenie wszelkich konfliktów następuje w drodze porozumienia bez przemocy. Mediacja zwiększa świadomość uczniów w kwestii możliwości współtworzenia pokoju społecznego, ponieważ: 1. umożliwia podmiotowe uczestnictwo uczniów w sytuacji konfliktu 2. jest sposobem na przywrócenie zaburzonego agresją, przemocą, przestępstwem zaufania w stosunkach społecznych 3. stwarza szanse na wygaszenie konfliktu pomiędzy sprawcą i ofiarą, co przenosi się na wygaszanie konfliktów w społeczności klasowej lub szkolnej ( jeżeli konflikty takie trwają i narastają w szkole, to społeczność uczniowska staje się mało spójna, skłócona i niesolidarna ) 4. umożliwia zwiększenie poczucia bezpieczeństwa w szkole 5. prowadzi do poprawy komunikacji społecznej 6. może prowadzić do zwiększenia tolerancji uczniów wobec siebie 7. jest po części edukacją prawna uczniów Program ten będzie dotyczył wyłącznie mediacji szkolnej i rówieśniczej, czyli dotyczącej nie tyle mediacji w sensie stricte, ale całe podejście, którego podstawą jest szacunek dla innych ludzi, wiara w siebie, gaszenie konfliktów i unikanie przemocy przy rozwiązywaniu problemów. Będzie to uczenie od najmłodszych lat szacunku dla każdego człowieka niezależnie od płci, pochodzenia etnicznego i społecznego, niepełnosprawności itd., nawet jeśli zachowanie tej osoby odbiega od ogólnie przyjętych norm. Nauka ta będzie

16 ukierunkowywała młodych ludzi do tego, że potencjalny agresor może znaleźć inną drogę rozładowania swoich frustracji oraz będzie mógł w inny sposób, niż agresja ( fizyczna czy psychiczna ) rozwiązać dany problem. Cel główny: Wyrobienie u uczniów umiejętności mediacyjnych i negocjacyjnych. Cele operacyjne: uczeń zna pojęcie mediacji uczeń potrafi wykorzystać techniki mediacyjne w sytuacjach problemowych uczeń umie przenieść teorię dotyczącą mediacji na płaszczyznę relacji rówieśniczych III. CYKL ZAJĘĆ KLUBU OBEJMIE W ROKU SZKOLNYM 2009/2010 NASTĘPUJĄCĄ TEMATYKĘ NUMER ZAJĘĆ 1,2 3,4,5 TEMAT Wprowadzenie w tematykę mediacji w szkole Schemat działania mediatorów szkolnych 6 Dekalog mediatora 7,8 Monolog mediatora 9 10,11,12 13, ,17 Fazy porozumień proceduralnych Wentylacja wyodrębnienie faktów Parafraza w postępowaniu mediacyjnym Spotkanie na osobności Sprawdzenie realności propozycji 18 Porozumienie 19,20 Rodzaje konfliktów CEL Uświadomienie uczniom znaczenia mediacji, przedstawienie funkcjonowania programu Klubu Młodego Mediatora w rzeczywistości szkolnej Opracowanie procedury działania mediatorów szkolnych system mediacji w naszej szkole; współpraca z Samorządem Szkolnym i Pedagogami; określenie ram działalności Klubu na terenie szkoły; stworzenie Regulaminu Mediatora Szkolnego Uświadomienie uczniom, jakimi celami i założeniami powinni kierować się podczas kierowania konfrontacją stron biorących udział w mediacji; stworzenie Kodeksu Młodego Mediatora Wprowadzenie członków Klubu w procedury poszczególnych mediacji Wdrożenie uczniów do trybu postępowania podczas mediacji Nauka kontrolowania emocji zajęcia z uwzględnieniem komunikacji interpersonalnej Nauka uwypuklania faktycznych problemów dotyczących danej sytuacji c.d zajęć z zakresu komunikacji interpersonalnej Kształtowanie kolejnej techniki wykorzystywanej w mediacji szkolnej Ćwiczenie w krystalizowaniu oczekiwań stron w procesie mediacyjnym wykorzystanie systemu negocjacyjnego podczas rozmowy Nauka tworzenia kontraktu między stronami ćwiczenia z zakresu komunikacji interpersonalnej Ćwiczenia w zakresie mediacji w sytuacji zaburzenia relacji typu: uczeń/uczeń

17 19,20 Rodzaje konfliktów 21,22 23,24 25,26 27,28 29, Rodzaje konfliktów c.d Rodzaje konfliktów c.d Rodzaje konfliktów c.d Rodzaje konfliktów c.d Rodzaje konfliktów c.d Wycieczka do Polskiego Centrum Mediacji Filia w Żorach Podsumowanie działalności Klubu w bieżącym okresie Ćwiczenia w zakresie mediacji w sytuacji zaburzenia relacji typu: uczeń/uczeń Realizacja poprzednich zajęć ćwiczenia praktyczne Ćwiczenia w zakresie mediacji w sytuacji zaburzenia relacji typu: uczeń/nauczyciel Realizacja poprzednich zajęć ćwiczenia praktyczne Ćwiczenia w zakresie mediacji w sytuacji zaburzenia relacji typu: nauczyciel/uczeń Realizacja poprzednich zajęć ćwiczenia praktyczne Zapoznanie się z mediacjami dotyczącymi spraw poza szkolnych; skorzystanie z rad doświadczonych mediatorów; kontakt z procedurą i realizacją statutową PCM Analiza pracy własnej Klubu Podczas zajęć dotyczących komunikacji interpersonalnej oraz technik negocjacyjnych typu: uczeń/uczeń i uczeń/nauczyciel należy wykorzystać tzw. sytuacje z życia szkoły. Ten etap powinien być traktowany, jako część praktyczna, w czasie której młodzi mediatorzy mogą już pod kontrolą pedagoga szkolnego prowadzić mediacje szkolne. Warsztat TEMAT: AUTOPREZENTACJA CEL: Pobudzenie kreatywności grupy poprzez: - gimnastykę umysłu - autorefleksję - współprace Czyli: 1. Jaka jestem / Jaki jestem w tej grupie? 2. Jak postrzegają mnie członkowie tej grupy i jak ta ocena na mnie wpływa? 3. Co możemy zrobić, aby lepiej ze sobą współpracować? 4. Co mogę zrobić, aby zwiększyć swoją kreatywność / twórcze podejście (do projektów/zadań/problemów?) Forma pracy - warsztat ~ Czyli intensywna forma nauki, w której członkowie grupy uczą się przede wszystkim dzięki swojej aktywności - wiedza którą zdobywają jest w formie rdynamicznejr1;. W centrum zainteresowania znajduje się nauka własna uczestników oraz wysoki poziom interakcji. ~ Każdy uczestnik sam bierze odpowiedzialność za swój proces nauki, w związku z czym sam decyduje o poziomie i ilości refleksji podczas tego procesu oraz o transferze wniosków z tych doświadczeń do swojego życia.

18 Metody pracy: Zabawy interakcyjne; Eksperyment; Ćwiczenia umysłowe Praca w kręgu/kole. Czas trwania: - 2 godziny zegarowe; - po 50min - 20 minutowa przerwa; Reguły i ramy w jakich pracujemy (kontrakt): - Każdy sam decyduje o swoim poziomie zaangażowania i otwarcia; - Szacunek; - Poczucie bezpieczeństwa i poszanowania granic osobistych uczestników; - Dyskrecja; - Otwartość na nowe doświadczenia; - Zasada "STOP"; - Każdy uczestnik wnosi coś wartościowego i każdy ma prawo do własnego zdania; Ćw. Rundka - cele uczestników; - Co chciałabym/chciałbym osiągnąć na tym spotkaniu? - Gdzie najchętniej chciałabym się teraz znaleźć? Ćwiczenie I "Figury" Cele: - gimnastyka umysłu - rozruszanie grupy - integracja grupy z zachowaniem własnej odrębności - umiejętność przedstawiania siebie Materiał: - grupa ćwiczeniowa Przebieg ćwiczenia: Polecenie I. Każdy wymyśla sobie jakąś pozę - figurę. Taką aby odzwierciedlała was czy to pod względem waszego nastroju czy charakteru. Konfrontacja Teraz wstajemy i każdy pokazuje swoją pozę. Omawiamy ją r11; dlaczego akurat taka, czy chcieliśmy nią coś wyrazić, przedstawić np.:nasze samopoczucie Polecenie Teraz cała grupa ma za zadanie zbudowanie wspólnej pozy - figury z zachowaniem własnej pozy poprzedniej części ćwiczenia Konfrontacja: Grupa demonstruje utworzoną wspólnie pozę - figurę

19 Pytania: Czy łatwo wam było przedstawić się za pomocą figury? Czy lepiej wam było omówić co chcieliście wyrazić zaprezentowaną figurą? Czy mieliście trudności w stworzeniu grupowej figury tak aby zachować własną? Ćwiczenie II Anagram Cele: -gimnastyka umysłu -rozwijanie płynności skojarzeń - integracja grupy -umiejętność współpracy Materiał: - kartki - długopisy, mazaki Przebieg ćwiczenia: Polecenie I Usiądź w miarę możliwości tak aby nikt nie widział tego co piszesz. Każdy po kolei mówi wybrana przez siebie literą. Wszyscy zapisują wybrane w ten sposób litery. Następnie z liter tych układamy jak najdłuższe słowo. Konfrontacja: Czytamy nasze słowa i wybieramy najdłuższe. Polecenie II Teraz odliczamy do 4 i dzielimy się na grupy. Każda grupa zapisuje nasz najdłuższy wyraz i układa z jego liter nowe wyrazy. Konfrontacja: Czytamy nasze nowe wyrazy. Pytania: Czy lepiej pracowało się wam indywidualnie czy w grupie? Czy przy pracy w grupie wystąpiły jakieś spięcia? Jak uważacie czy praca indywidualna czy grupowa jest bardziej twórcza? Ćwiczenie III "Jar" Cele: - autorefleksja, - podniesienie poczucia własnej wartości; - integracja grupy Materiały: Kartki papieru, długopisy lub pisaki; Przebieg ćwiczenia:

20 Polecenie I Napisz na kartce jedną maszynę, urządzenie z gospodarstwa domowego, którą twoim zdaniem przypominasz, która jest najbardziej do ciebie podobna. Konfrontacja Prezentacja. Dyskusja pt.: dlaczego ją wybrałeś/łaś? Spróbuj inaczej: Polecenie II: Podajcie teraz kartkę osobie siedzącej obok, niech wędrują po uczestnikach i każdy dopisze jedną pozytywną cechę odnoszącą się do tego urządzenia. Konfrontacja: Odczytanie wypisanych cech. Dyskusja. Pytania: Dlaczego wybrałeś właśnie taką maszynę? Czym się kierowałeś przy swoim wyborze? Pod jakim względem urządzenie to przypomina ciebie? Czy wypisane przez grupę cechy możesz odnieś w jakiś sposób do siebie? Czy zgadzasz się z opiniami grupy? Ćwiczenie IV "Ogłoszenia" Cele: - budowanie zaufania w grupie - rozwijanie empatii - autorefleksja - pozytywna informacja zwrotna Materiały: - kartka papieru dla każdego - długopisy, mazaki Przebieg ćwiczenia: Polecenie I Napisz ogłoszenie, w którym przedstawisz się jako przyjaciel (do 20 słów). Pisząc miej na uwadze, dlaczego właśnie Ciebie, a nie kogoś innego ktoś chciałby mieć za przyjaciela. Konfrontacja Czytanie naszych ogłoszeń. Polecenie II Teraz przedstawcie swoje ogłoszenia w inny sposób np.: narysujcie do niego komiks ilustrację. Konfrontacja Przedstawiamy nasze nowe ogłoszenia. Dyskusja na temat trudności przedstawiania

21 siebie. Pytania: Czy przedstawienie siebie jako najlepszego przyjaciela sprawiło ci trudność? Jak tak to dla czego? Jak nie to dla czego? Czy przedstawianie swoich atutów, zalet było dla ciebie łatwe czy trudne? Jak czułeś się opisując siebie w pozytywnym świetle? Ćwiczenie V r List gończyr1; Cele: - autorefleksja - pobudzenie wyobraźni - postrzeganie przez innych Materiał: - kartki papieru - mazaki, długopisy Przebieg ćwiczenia: Polecenie I Wyobraź sobie, że jesteś ścigana listem gończym. Uruchom swoją wyobraźnię- jak mógłby on wyglądać? Opisz swój wygląd (wzrost, kolor oczu, włosów, itp.), ale także zainteresowania, cechy charakteru, przyzwyczajenia, sposób zachowania. Nie zapomnij dopisać - "ostatnio widziany w okolicy" i inne ważne informacje o Tobie (z wyjątkiem imienia i nazwiska). Możesz także naszkicować swój portret. Nie pokazuj innym twojego listu, zadaniem grupy będzie odgadnąć, kto jest poszukiwany na podstawie każdego z listów. Konfrontacja Prowadzący miesza wszystkie listy i pokazuje je grupie, która próbuje odgadnąć do kogo należą. Polecenie II Teraz podawajcie swoje listy sąsiadowi z lewej strony. Każda osoba do której trafi wasz list ma napisać lub narysować z drugiej strony kartki coś co według niego powinno znaleźć się w waszym liście gończym. W ten sposób powstanie drugi list gończy ale sporządzony przez grupę. Konfrontacja Teraz jak otrzymaliście swoje kartki przedstawiamy co nowego, ciekawego pojawiło się w liście stworzonym przez grupę. Czy zgadzamy się czy nie z informacjami tam umieszczonymi. Pytania: Czy sprawiło wam trudność przedstawienie siebie w formie listu gończego? Czy mieliście problem z odgadnięciem do kogo należą poszczególne listy? Czy coś ciekawego pojawiło się w waszym liście stworzonym przez grupę?

22 Czy i w jakim stopniu zgadzacie się z tym co napisała grupa? Czy obraz siebie jaki otrzymaliście od grupy pokrywa się z tym jaki mieliście dotąd o sobie? Ćwiczenie VI "Skojarz ze zwierzakiem"; Cele; -autorefleksja, - pobudzenie nas do myślenia, - pobudzenie wyobraźni Materiał : - kartki podpisane imieniem - mazaki, długopisy Przebieg ćwiczenia: Polecenie I Na rozdanych prostokątnych kartkach każdy z was pisze swoje imię i podaje kartkę sąsiadowi z prawej strony. Osoba po otrzymaniu kartki z imieniem kolegi z grupy ma za zadanie napisać nazwę zderzaka jaki się mu z nim kojarzy czy to ze względu na charakterystyczne cech wyglądu zewnętrznego czy też wewnętrznego. Następnie zgina kartkę w ten sposób aby następna osoba której da tę kartkę nie widziała co napisał. Kartka krąży tak długo póki nie wróci do właściciela. Konfrontacja Po powrocie kartki czytamy dopisane nazwy zwierząt i dzielimy się uwagami co nas zaskoczyło. Czy i w jakim stopniu zgadzamy się z opiniami innych. Polecenie II Następnie wybieramy zwierze którego nazwa pojawia się najczęściej ( lub jeśli takiego niema inne którego pojawienie nas zaskoczyło) i układamy z nim krótką rymowankę. Konfrontacja Czytamy nasze rymowanki. Pytania: Czy uważacie że wypisane zwierzęta pasują do was? Co czuliście gdy czytaliście napisane nazwy zwierząt? Czy pojawiła się nazwa zwierzaka której byście się niespodziewani? Jakie emocje to w was wyzwoliło? Czy i w jakim stopniu zgadzacie się z opiniami kolegów? Ćwiczenia VII "Jaki jestem?" Cele: - określenie swoich cech- zalet i wad - budowanie zaufania w grupie - samoocena, rozwój osobisty - postrzeganie nas przez innych

23 Materiały: - papier - długopisy, mazaki Przebieg ćwiczenia: Polecenie I Zadaniem uczestników jest narysowanie lub napisanie skojarzeń dotyczących własnej osoby z podanymi kategoriami. Są to pogoda, kolor, ubiór, pojazd, rzecz, instrument muzyczny. Konfrontacja Przedstawienie siebie (swoich porównań) innym uczestnikom. Spróbuj inaczej: Polecenie II Przedstaw osobę siedzącą obok, tak jak ją postrzegasz- pobaw się w wizażystę i zaprojektuj jedną rzecz, która Twoim zdaniem pasuje do osoby siedzącej obok (może to być coś z garderoby, ozdób, talizman, pojazd, instrument muzyczny)" Konfrontacja Prezentacja swoich pomysłów. Pytania: Czemu wybrałeś takie porównanie siebie? Jak wybrana kategoria odnosi się do twojej osoby? Co wpłynęło na twój opis kolegi? Jakimi kategoriami kierowałeś się w tym opisie? Czy łatwiej jest opisywać siebie czy inną osobę? Zakończenie: Ćw. Rundka podsumowująca: - Inspiracje, marzenia, pomysły przyszły mi to głowy na tym spotkaniu, wtedy gdy... - Zaciekawiło mnie to, że... - Do domu zabieram ze sobą, to że... - Nowe i odkrywcze było dla mnie to, że... Zdobyte doświadczenie/wiedza przydadzą mi się w... (w jaki sposób je wykorzystam?). OSTATNIE ZMIANY W PRAWIE AKTY PRAWNE Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

24 Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 18 września 2008 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. w sprawie sposobu i trybu organizowania indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologicznopedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach

25 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 11 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych Ustawa z dnia 26 października 1982 r.o postępowaniu w sprawach nieletnich. Konwencja o Prawach Dziecka Myśli o wychowaniu Dobre wychowanie polega nie na tym, że nie oblejesz obrusa sosem, lecz na tym, że nie zauważysz, kiedy to zrobi ktoś inny. Antoni Czechow "Kat, ofiara, świadek", czyli rzecz o agresji - scenariusz zajęć dla klasy V CELE 1.Uczniowie sami wypracowują definicję przemocy 2.Uczniowie poznają uczucia, rozumieją problemy oraz zachowania występujące w relacjach pomiędzy "katem", "ofiarą" i "świadkiem" przemocy 3.Uczniowie uczą się empatii i współodczuwania wraz z ofiarą przemocy 4.Uczniowie mają świadomość swego wpływu na każdy przejaw agresji, którego są świadkami 5.Uczniowie zapoznają się z aktywnym przeciwdziałaniem przemocy METODY PRACY

26 1. Praca indywidualna i praca w grupach 2. "Burza mózgów"; 3. Dyskusja 4. Drama 5. "Płaszcz eksperta" PRZEBIEG ZAJĘĆ 1."KLUCZ DO SZKOŁY BEZ AGRESJI" Każdy uczeń dostaje kartkę białego papieru i za pomocą 3 ruchów lewą i 3 ruchów prawą ręką ma wydrzeć klucz do "SZKOŁY BEZ AGRESJI". Po wykonaniu klucza nauczyciel pyta, z jakiego tworzywa wykonali swój klucz, a następnie prosi, aby otworzyli drzwi do "SZKOŁY BEZ AGRESJI" : Co widzicie w tej szkole? Czego nie ma, a co jest w "SZKOLE BEZ AGRESJI"? Jak się zachowują uczniowie w "SZKOLE BEZ AGRESJI"? 2. "BURZA MÓZGÓW" Nauczyciel zapisuje na dużym arkuszu papieru słowo "agresja" i pyta uczniów, co to właściwie znaczy? 3. OPWIADANIA ( załącznik nr 1 ) Nauczyciel dzieli uczestników zajęć na 4 grupy każdej z grup daje kartkę z opowiadaniem. Zadaniem uczestników jest napisać : gdzie doszło do aktu przemocy, na czym polegała przemoc w opisanej historii, jakie osoby uczestniczyły w akcie przemocy. Na podstawie nowych wiadomości grupa dopisuje powstałe wnioski do stworzonej wcześniej definicji przemocy ( np. rodzaje przemocy, niebezpieczne miejsca, itp.), następnie na nowym kartonie prowadzący wypisuje trzy strony biorące udział w akcie przemocy "KAT-OFIARA- ŚWIADEK" ( podkreślić należy, że akt agresji niejednokrotnie odbywa się bez świadków ). Wszyscy uczestnicy wspólnie próbują scharakteryzować KATA, OFIARĘ i ŚWIADKA ( co wiemy o ofiarach, katach i świadkach przemocy? ). Kolejne ćwiczenia mają pomóc w zrozumieniu emocji, uczuć, które przeżywają osoby biorące udział w akcie przemocy 4."CO CZUJĘ JAKO KAT-OFIARA-ŚWIADEK?" Nauczyciel dzieli uczniów na 3 grupy "KATÓW, OFIARY I ŚWIADKÓW". Każdy w grupie KATÓW ma zrobić 3 kulki papieru i na sygnał nauczyciela rzucać przez 1 minutę w stojące naprzeciw bezbronne OFIARY. ŚWIADKOWIE natomiast mają stać z boku i biernie się przyglądać całej scenie i nie robić nic. Wprowadzenie do dramy: Jest wychodzicie ze szkoły. Nic dziś KATOM nie wyszło. Jedynka z polskiego, uwaga w dzienniku, rodzice wezwani do szkoły. Są wściekli! Wychodząc ze szkoły spotykają grupę OFIAR, które jak zawsze patrzą na nich wystraszeni. Boją się was. KACI postanawiają się na nich wyżyć. Wszyscy wiedzą, że OFIARY nic nie powiedzą nikomu, bo się boją KATÓW. Grupa KATÓW bierze do ręki kasztany i całej siły rzuca w stojące bezbronnie OFIARY. Całej

27 scenie z boku przygląda się grupa ŚWIADKÓW. Oni też wiedzą, że to nie pierwszy i nie ostatni raz... Nauczyciel prosi o podzielenie się wrażeniami po ćwiczeniu, następnie każda grupa opisuje emocje, uczucia, które może przeżywać grana przez nią osoba w rzeczywistości wnioski zapisywane są na plakacie. 5. "PŁASZCZ EKSPERTA" Uczniowie pozostając w tych samych grupach opracowują plan, w jaki sposób można nie dopuścić do takich sytuacji. KACI : w jaki sposób można rozładować złość, gniew, żeby nikomu nie zrobić krzywdy? OFIARY : w jaki sposób się można bronić, u kogo można szukać pomocy? ŚWIADKOWIE : jak pomóc ofiarom, jak nie bać się przeciwstawić katom? Każda grupa prezentuje swój plan. 6. PODSUMOWANIE nauczyciel odwołuje się do zapisanych na arkuszu informacji prosi uczniów o podzielenie się spostrzeżeniami na temat zajęć. ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBYSZEK Zbyszek ma 10 lat. Chodzi do IV klasy. Któregoś dnia Zbyszek jak zwykle jadł obiad na stołówce wraz z innymi dziećmi. W momencie, kiedy nauczyciel był zajęty rozwiązywaniem konfliktu pomiędzy kłócącymi się o miejsce dziewczynkami, do Zbyszka podeszło trzech chłopców ze starszych klas. Kazali mu przynieść na następny dzień do szkoły 10 złotych. "Jeżeli tego nie zrobisz, wiesz, co cię czeka" - powiedział największy z nich. W tym momencie drugi z chłopaków podszedł do Zbyszka i uderzył go w głowę. Zbyszka obleciał strach, bo przypomniał sobie, jak został pobity w szatni, kiedy ostatnim razem nie przyniósł chłopakom pieniędzy. "Jeżeli teraz im przyniosę 10 złotych, to może w końcu dają mi spokój, tak jak Andrzejowi?" - pomyślał zmartwiony... KASIA Mama wysłała Kasię do sklepu. Dała jej 15 złotych i kazała kupić chleb, masło i pomidory. Za resztę, którą miała zostać, chciała kupić sobie spinkę do włosów, która już od dawna się jej podobała. Wracając ze sklepu pomyślała, że wstąpi na boisko, gdzie o tej porze przebywały jej koleżanki i pochwali się im nową zdobyczą. Kiedy weszła na murawę boiska od razu zauważyła Anię, Agnieszkę i Basię, więc pobiegła w ich stronę. Nagle przewróciła się. Stało nad nią dwóch chłopaków i jedna starsza dziewczyna, o której celowo wystawioną nogę się potknęła. "Właśnie zgłodnieliśmy, mała! Pokaż, co nam przyniosłaś?" - powiedział jeden z chłopaków. "O! Jaką ładną spinkę sobie kupiłam!" - krzyknęła dziewczyna. Kasia leżała na trawie przerażona ze strachu... MICHAŁ

Bezpieczne wakacje Z PRAWEM NA TY

Bezpieczne wakacje Z PRAWEM NA TY Bezpieczne wakacje Z PRAWEM NA TY : Starożytni Rzymianie, twórcy podstaw współczesnego prawa twierdzili NIEZNAJOMOŚĆ PRAWA SZKODZI Słowa te pomimo upływu wieków są nadal aktualne. Nikogo bowiem przed odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

PRAWO CYWILNE. Art. 415 kc "Kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia".

PRAWO CYWILNE. Art. 415 kc Kto z winy swojej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Z PRAWEM NA TY Starożytni Rzymianie, twórcy podstaw współczesnego prawa twierdzili : NIEZNAJOMOŚĆ PRAWA SZKODZI Słowa te pomimo upływu wieków są nadal aktualne. Nikogo bowiem przed odpowiedzialnością prawną

Bardziej szczegółowo

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia r (Dz.U. nr 11 poz. 109 z 2002 r. ze zm.)

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia r (Dz.U. nr 11 poz. 109 z 2002 r. ze zm.) Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26.10.1982r (Dz.U. nr 11 poz. 109 z 2002 r. ze zm.) 1. Przeciwdziałanie demoralizacji 2. Przeciwdziałanie przestępczości nieletnich; 3. Resocjalizacja

Bardziej szczegółowo

klas I-III Szkoły Podstawowej

klas I-III Szkoły Podstawowej Zadanie zostało zrealizowane we wszystkich klasach naszej szkoły. Osobami odpowiedzialnymi za ich realizacje byli: pedagog szkolny i wychowawcy klas. W klasach I-III Szkoły Podstawowej temat został dostosowany

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność prawna nieletnich

Odpowiedzialność prawna nieletnich Odpowiedzialność prawna nieletnich Referat poniższy ma charakter działań profilaktycznych i edukacyjnych. Mamy nadzieję, że nigdy nie wystąpi sytuacja z udziałem naszych wychowanek, w której będziemy musieli

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią

Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw. Diagnoserw Dawid Stramowski, Chrząstowo 4, 89-100 Nakło Nad Notecią Zagrożenia w Internecie z akcentem na ochronę i dochodzenie praw W przypadku cyberprzemocydostępne są dwie drogi ochrony prawnej: karna i cywilna. Należy pamiętać, że: w przypadku cyberprzemocy w stosunku

Bardziej szczegółowo

Przemoc w szkole regulacje prawne

Przemoc w szkole regulacje prawne Przemoc w szkole regulacje prawne Przemoc w szkole może przejawiać się groźbami, znieważaniem, zmuszaniem do wykonania określonych czynności, ale także niszczeniem rzeczy dziecka. Przemoc taka najczęściej

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ KLUBU MEDIATORA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU

DZIAŁALNOŚĆ KLUBU MEDIATORA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU Gimnazjum nr 1 im. gen broni St. Maczka w Jaworzu Innowacja pedagogiczna DZIAŁALNOŚĆ KLUBU MEDIATORA W GIMNAZJUM NR 1 IM. GEN BRONI ST. MACZKA W JAWORZU Innowacja programowo metodyczno - organizacyjna

Bardziej szczegółowo

3) ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary.

3) ma obowiązek udzielania wyjaśnień dotyczących przebiegu odbywania kary. Art. 18. Karami są: 1) areszt, 2) ograniczenie wolności, 3) grzywna, 4) nagana. Art. 19. Kara aresztu trwa najkrócej 5, najdłużej 30 dni; wymierza się ją w dniach. Art. 20. 1. Kara ograniczenia wolności

Bardziej szczegółowo

Sprawy z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich a mediacja. SSO Ewa Ważny

Sprawy z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich a mediacja. SSO Ewa Ważny Sprawy z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich a mediacja SSO Ewa Ważny GDAŃSK, 10 grudnia 2015 USTAWA z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich Cel postępowania

Bardziej szczegółowo

C Y B E R P R Z E M O C. Rodzaje zagrożeń, sposoby

C Y B E R P R Z E M O C. Rodzaje zagrożeń, sposoby C Y B E R P R Z E M O C Rodzaje zagrożeń, sposoby reagowania. D E F I N I CJA CYBERPRZEMOCY Wirtualne tyranizowanie, nękanie jest wykorzystywaniem technik informacyjnych i komunikacyjnych, np. e-mail,

Bardziej szczegółowo

Mediacja, jako sposób rozwiązywania sporów. Daria Bernaś Mediacje i negocjacje społeczne Rok II, sem. II, studia II stopnia, stacjonarne

Mediacja, jako sposób rozwiązywania sporów. Daria Bernaś Mediacje i negocjacje społeczne Rok II, sem. II, studia II stopnia, stacjonarne Mediacja, jako sposób rozwiązywania sporów Daria Bernaś Mediacje i negocjacje społeczne Rok II, sem. II, studia II stopnia, stacjonarne Drogi Nauczycielu! 1. Czym jest mediacja? 2. Procedura mediacji 3.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ Tematy i zagadnienia (cele edukacyjne) 1. Wybór samorządu klasowego prawa i obowiązki ucznia -kształtowanie postaw patriotycznych i świadomości

Bardziej szczegółowo

Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ. ZADANIE NR 4 - LISTOPAD/GRUDZIEŃ 2012r.

Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ. ZADANIE NR 4 - LISTOPAD/GRUDZIEŃ 2012r. Konkurs BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ ZADANIE NR 4 - LISTOPAD/GRUDZIEŃ 2012r. Przeprowadzenie pogadanek we wszystkich klasach na temat: Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI WYCHOWAWCZYCH MAJĄCYCH NA CELU PRZECIWDZIAŁANIE I NIWELOWANIE PRZEMOCY WŚRÓD UCZNIÓW

PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI WYCHOWAWCZYCH MAJĄCYCH NA CELU PRZECIWDZIAŁANIE I NIWELOWANIE PRZEMOCY WŚRÓD UCZNIÓW Załącznik nr 2 do Szkolnego Programu Profilaktyki PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE LEKCJI WYCHOWAWCZYCH MAJĄCYCH NA CELU PRZECIWDZIAŁANIE I NIWELOWANIE PRZEMOCY WŚRÓD UCZNIÓW ZAJĘCIA NR 1 TEMAT : CO TO JEST PRZEMOC

Bardziej szczegółowo

Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także ucznia

Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także ucznia Realizując zadania konkursu Bezpieczna Szkoła Bezpieczny Uczeń przeprowadzono we wszystkich klasach konwersatoria na temat Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także ucznia. Przestrzeganie prawa

Bardziej szczegółowo

Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Nieletni a substancje psychoaktywne

Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach. Nieletni a substancje psychoaktywne Wydział Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach Nieletni a substancje psychoaktywne Niepełnoletni ale czy bezkarny? Wiek a odpowiedzialność karna USTAWA O POSTĘPOWANIU W SPRAWACH NIELETNICH

Bardziej szczegółowo

Po zajęciach uczniowie:

Po zajęciach uczniowie: W ramach realizacji zadania 4 odbył się cykl lekcji wychowawczych w każdej klasie ( po 2 godziny). Zajęcia prowadzili wychowawcy, psycholog- Agnieszka Bilska i pedagog Anna Grycz. W zajęciach wzięło udział

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY. DLA UCZNIÓW KLAS CZWARTYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 82 im. JANA PAWŁA II W WARSZAWIE

PROGRAM ADAPTACYJNY. DLA UCZNIÓW KLAS CZWARTYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 82 im. JANA PAWŁA II W WARSZAWIE PROGRAM ADAPTACYJNY DLA UCZNIÓW KLAS CZWARTYCH W SZKOLE PODSTAWOWEJ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 82 im. JANA PAWŁA II W WARSZAWIE ZAŁOŻENIA PROGRAMU: Dzieci i napotykają na podobne problemy przy przekraczaniu

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRACY RATOWNIKA WOPR

ZAGADNIENIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRACY RATOWNIKA WOPR ZAGADNIENIA PRAWNE DOTYCZĄCE PRACY RATOWNIKA WOPR Ogólne założenia kodeksu karnego Art. 1.. Odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto popełnia czyn zabroniony pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą

Bardziej szczegółowo

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi:

1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE: 1. Budowanie właściwych relacji z innymi ludźmi: 1. Integracja zespołu klasowego 2. Poznawanie prawidłowych zasad współżycia społecznego -uświadomienie uczniom, co to znaczy być

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczno-Wychowawczy Bezpieczna Szkoła. Wstęp

Program Profilaktyczno-Wychowawczy Bezpieczna Szkoła. Wstęp Program Profilaktyczno-Wychowawczy Bezpieczna Szkoła Wstęp Powstanie dwóch bardzo ważnych dokumentów tj.: Programu Wychowawczego Szkoły i Szkolnego Programu Profilaktyki sprawiły, że zaistniała potrzeba

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB REALIZACJI METODY

SPOSÓB REALIZACJI METODY HASŁO PROGRAMOWE Wprowadzenie do tematu interpersonalnej Zdefiniowanie najważniejszych pojęć Komunikacja niewerbalna 3 godziny TREŚCI KSZTAŁCENIA ZAGADNIENIA I PROBLEMY Co to jest komunikacja interpersonalna

Bardziej szczegółowo

Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V

Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V Plan pracy godzin wychowawczych w klasie V Tematy i zagadnienia (cele) Korelacja ze ścieżką edukacyjną Metody i środki realizacji Osiągnięcia ucznia (realizacja celów) 1. Jak być dobrym zespołem? zasady

Bardziej szczegółowo

SZKOLNYM RZECZNIKIEM PRAW UCZNIA. w Zespole Szkół Integracyjnych. jest od 27 września 2016 roku. p. Agnieszka Kaczorowska

SZKOLNYM RZECZNIKIEM PRAW UCZNIA. w Zespole Szkół Integracyjnych. jest od 27 września 2016 roku. p. Agnieszka Kaczorowska SZKOLNYM RZECZNIKIEM PRAW UCZNIA w Zespole Szkół Integracyjnych jest od 27 września 2016 roku p. Agnieszka Kaczorowska :: Kim jest rzecznik praw ucznia? - To nauczyciel obdarzony zaufaniem i wybrany przez

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2016/2017. Bezpieczna i przyjazna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2016/2017. Bezpieczna i przyjazna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2016/2017 Bezpieczna i przyjazna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, 30 wrzesień 2016r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO

REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO REJESTR PROCEDUR POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI I PRACOWNIKÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 IM M. KOPERNIKA W BIAŁOGARDZIE W SYTUACJACH REAGOWANIA KRYZYSOWEGO Spis procedur I Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna szkoła bezpieczny uczeń. Zespół Szkolno-Przedszkolny w Świerzawie

Bezpieczna szkoła bezpieczny uczeń. Zespół Szkolno-Przedszkolny w Świerzawie Bezpieczna szkoła bezpieczny uczeń Zespół Szkolno-Przedszkolny w Świerzawie System norm prawnych, czyli zakazów lub nakazów postępowania. Świadome zachowanie zgodne z obowiązującymi normami prawnymi (zakazami

Bardziej szczegółowo

ZADANIE 4 PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ A ZWYCZAJE SZKOLNE. Realizacja zadania poprzez następujące działania:

ZADANIE 4 PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ A ZWYCZAJE SZKOLNE. Realizacja zadania poprzez następujące działania: ZADANIE 4 PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ A ZWYCZAJE SZKOLNE Realizacja zadania poprzez następujące działania: 1. Happening Dzień bez wulgaryzmów 2. Wykonanie plakatów

Bardziej szczegółowo

Edukacja prawna młodzieży

Edukacja prawna młodzieży Zespół Szkół Elektrycznych Nr 2 im. ks. Piotra Wawrzyniaka w Poznaniu Program działań edukacyjno-profilaktycznych Edukacja prawna młodzieży Autorzy programu: Edyta Jeżyk, Małgorzata Kaliszewska-Kubacka

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Adama Mickiewicza w Złotowie /2014-2015/

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Adama Mickiewicza w Złotowie /2014-2015/ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Adama Mickiewicza w Złotowie /2014-2015/ Program profilaktyki jest spójny z programem wychowawczym Szkoły Podstawowej nr 2 im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum

Scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum Wojciech Modras Scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum 1. TEMAT Czy tylko mężczyźni są agresywni? Agresji mówimy NIE! 2. Zajęcia przeznaczone dla uczniów klas I-III gimnazjum. 3. Cele zajęć: wyjaśnienie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica?

Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Scenariusz zajęć edukacyjnych dla uczniów szkoły ponadgimnazjalnej Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza okolica? Autor: Krzysztof Romaniuk 1. Temat: Budżet partycypacyjny czego potrzebuje nasza

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA INTERWENCYJNEGO I ZAPOBIEGAWCZEGO

PROCEDURY POSTĘPOWANIA INTERWENCYJNEGO I ZAPOBIEGAWCZEGO SZKOŁA PODSTAWOWA NR 13 IM. JANA BYTNARA RUDEGO W MIELCU PROCEDURY POSTĘPOWANIA INTERWENCYJNEGO I ZAPOBIEGAWCZEGO Rok szkolny 2010/2011 Procedury postępowania interwencyjnego i zapobiegawczego Program

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia.

Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Scenariusz lekcji: Poznajemy prawa i obowiązki ucznia. Autor: Katarzyna Karwacka Przedmiot: Edukacja historyczna i obywatelska w szkole podstawowej Podstawa programowa: Treści nauczania wymagania szczegółowe:

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła

SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY. Bezpieczna szkoła SZKOLNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA AGRESJI I PRZEMOCY na rok szkolny 2013/2014 oraz 2014/2015 Bezpieczna szkoła Szkoła Podstawowa nr 7 im. A. Mickiewicza w Świeciu Świecie, wrzesień 2013r 1 CELE PROGRAMU:

Bardziej szczegółowo

Scenariusz warsztatów edukacyjnych Moja szkoła szkoła otwarta na ucznia realizowanych w ramach ogólnopolskiego konkursu Bezpieczna Szkoła -

Scenariusz warsztatów edukacyjnych Moja szkoła szkoła otwarta na ucznia realizowanych w ramach ogólnopolskiego konkursu Bezpieczna Szkoła - Scenariusz warsztatów edukacyjnych Moja szkoła szkoła otwarta na ucznia realizowanych w ramach ogólnopolskiego konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń I. Cele ogólne: Dostrzeganie różnorodności postaw

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony konfliktu lub

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadania na temat PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA, W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ, A ZWYCZJE SZKOLNE.

Sprawozdanie z realizacji zadania na temat PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA, W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ, A ZWYCZJE SZKOLNE. Sprawozdanie z realizacji zadania na temat PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA, W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ, A ZWYCZJE SZKOLNE. W dniu 09.10.2013 r. w naszej szkole odbyło się spotkanie młodzieży

Bardziej szczegółowo

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa

PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI. w świetle przepisów prawa PRAWA DZIECI A OBOWIĄZKI NAUCZYCIELI w świetle przepisów prawa Zależności Konwencja o prawach dziecka 1. Prawo do wychowania w duchu tolerancji i zrozumienia dla innych, bez dyskryminacji wynikającej z

Bardziej szczegółowo

100 pytań, które pojawiły się na egzaminach na nauczyciela mianowanego w różnych regionach Polski:

100 pytań, które pojawiły się na egzaminach na nauczyciela mianowanego w różnych regionach Polski: 100 pytań, które pojawiły się na egzaminach na nauczyciela mianowanego w różnych regionach Polski: 1. Jakie metody aktywizujące stosujesz na swoich zajęciach? 2. W jaki sposób indywidualizujesz pracę swoich

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

Realizacja 4. punktu konkursu BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ

Realizacja 4. punktu konkursu BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ Realizacja 4. punktu konkursu BEZPIECZNA SZKOŁA BEZPIECZNY UCZEŃ Przeprowadzenie pogadanek we wszystkich klasach na temat: Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA UCZNIÓW

ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA UCZNIÓW ODPOWIEDZIALNOŚĆ PRAWNA UCZNIÓW Obowiązujące przepisy: Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26 października 1982 r. (Dz.U. nr 11 poz. 109 z 2002 r. ze zm.) Kodeks Postępowania Karnego (Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania zachowania uczniów. ze stwierdzonym ADHD

Kryteria oceniania zachowania uczniów. ze stwierdzonym ADHD Kryteria oceniania zachowania uczniów Szkoły Podstawowej nr 23 im. Jana Pawła II w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 4 w Tarnowie ze stwierdzonym ADHD (obowiązujące od II okresu roku szkolnego 2009/10)

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH ZABRZU

ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH ZABRZU KODEKS UCZNIA Jedynki ZESPOŁU SZKÓŁ OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH W ZABRZU 1 Obowiązki ucznia Uczeń ma obowiązek przestrzegania postanowień dotyczących: 1. Zachowania się w każdej sytuacji w sposób godny. 2. Systematycznego

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OBOWIĄZUJĄCE W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM W LEGNICY

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OBOWIĄZUJĄCE W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM W LEGNICY PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH OBOWIĄZUJĄCE W II LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCYM W LEGNICY Do podejmowania działań interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych w szkole zobowiązuje Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

Z godnie z art. 1 1 przepisy ustawy stosuje się do różnych grup wiekowych:

Z godnie z art. 1 1 przepisy ustawy stosuje się do różnych grup wiekowych: NIELETNI W ŚWIETLE OBOWIĄZUJĄCEGO PRAWA Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2014 r., poz. 382) reguluje odpowiedzialność nieletnich, którzy popadli w konflikt

Bardziej szczegółowo

Mediacja w sprawach karnych

Mediacja w sprawach karnych Mediacja w sprawach karnych Etapy mediacji selekcja spraw i skierowanie sprawy do mediacji spotkanie mediatora osobno ze stronami wspólne spotkanie sprawcy i pokrzywdzonego w obecności mediatora kontrola

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA UCZNIA DEMORALIZACJĄ. Szkoły Podstawowej Nr 103 w Warszawie PROCEDURA OGÓLNA

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA UCZNIA DEMORALIZACJĄ. Szkoły Podstawowej Nr 103 w Warszawie PROCEDURA OGÓLNA PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJI ZAGROŻENIA UCZNIA DEMORALIZACJĄ Szkoły Podstawowej Nr 103 w Warszawie PROCEDURA OGÓLNA Podstawa prawna: 1. Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich z dnia 26.10. 1982r.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej 1 Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej Blok tematyczny: Rozwijanie własnej osobowości Temat: Jak chronić swoje prawa w grupie? Wprowadzenie do postaw asertywnych. Cele: Uświadomienie

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Adama Mickiewicza w Złotowie /2015-2016/

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Adama Mickiewicza w Złotowie /2015-2016/ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 2 im. Adama Mickiewicza w Złotowie /2015-2016/ Program profilaktyki jest spójny z programem wychowawczym Szkoły Podstawowej nr 2 im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA Szkoła realizuje cele i zadania wychowawcze na podstawie Ustawy o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadania nr 5 konkursu. "Bezpieczna szkoła - bezpieczny uczeń"

Sprawozdanie z realizacji zadania nr 5 konkursu. Bezpieczna szkoła - bezpieczny uczeń Sprawozdanie z realizacji zadania nr 5 konkursu "Bezpieczna szkoła - bezpieczny uczeń" Prawna ochrona dóbr osobistych człowieka, w tym nietykalności cielesnej, a zwyczaje szkolne. W marcu 2013 wychowawcy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej nr 2 w Kielcach

PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej nr 2 w Kielcach PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoły Podstawowej nr 2 w Kielcach Szkolny Program Profilaktyki jest uzupełnieniem Programu Wychowawczego Szkoły. Nastawiony jest na ochronę ucznia przed zakłóceniami rozwoju. Generalnie

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli. Janusz Szklarczyk Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Małopolskim

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli. Janusz Szklarczyk Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Małopolskim Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli Janusz Szklarczyk Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Małopolskim Podstawy prawne Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.

Bardziej szczegółowo

5. Na podstawie przeprowadzonych badań: ankiety dla uczniów, gwiazdy pytań, wywiadu z nauczycielami stwierdzam, że:

5. Na podstawie przeprowadzonych badań: ankiety dla uczniów, gwiazdy pytań, wywiadu z nauczycielami stwierdzam, że: Wyniki ewaluacji wewnętrznej przeprowadzonej w Szkole Podstawowej im. Błogosławionego ks. Jana Nepomucena Chrzana w Gostyczynie w roku szkolnym 14/15 cz. I i cz. II 1.Przedmiot ewaluacji: Działania związane

Bardziej szczegółowo

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego.

Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Temat: Lekcja wychowawcza poświęcona tematyce przemocy w oparciu o film Męska sprawa Sławomira Fabickiego. Opracowanie: Katarzyna Duma Etap edukacyjny: gimnazjum Czas: 2-3 godziny lekcyjne (najlepiej bez

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY Podejmowanych działań podejmowanych przez nauczycieli GIMNAZJUM im. Kazimierza Górskiego w Gościnie w przypadku:

PROCEDURY Podejmowanych działań podejmowanych przez nauczycieli GIMNAZJUM im. Kazimierza Górskiego w Gościnie w przypadku: PROCEDURY Podejmowanych działań podejmowanych przez nauczycieli GIMNAZJUM im. Kazimierza Górskiego w Gościnie w przypadku: 1. Szkoła dba o bezpieczeństwo uczniów na terenie placówki i chroni ich zdrowie

Bardziej szczegółowo

temat: Poznajemy nasze emocje WYCHOWAWCZEJ II SCENARIUSZ LEKCJI Autor scenariusza mgr inż. Wojciech Szczepaniak

temat: Poznajemy nasze emocje WYCHOWAWCZEJ II SCENARIUSZ LEKCJI Autor scenariusza  mgr inż. Wojciech Szczepaniak SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ II temat: Poznajemy nasze emocje Autor scenariusza mgr inż. Wojciech Szczepaniak SCENARIUSZ LEKCJI Czas realizacji: 2 x 45min TEMAT LEKCJI: Poznajemy nasze emocje CEL OGÓLNY:

Bardziej szczegółowo

PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019

PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU. SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019 PRYWATNA SZKOŁA PODSTAWOWA MORSKA KRAINA W KOŁOBRZEGU SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2013 2019 Profilaktykę należy rozumieć jako działania stwarzające człowiekowi okazję aktywnego gromadzenia różnych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz tygodnia walki z agresją SZKOŁA WOLNA OD PRZEMOCY w Szkole Podstawowej nr 6 w Słupsku

Scenariusz tygodnia walki z agresją SZKOŁA WOLNA OD PRZEMOCY w Szkole Podstawowej nr 6 w Słupsku Scenariusz tygodnia walki z agresją SZKOŁA WOLNA OD PRZEMOCY w Szkole Podstawowej nr 6 w Słupsku opracowanie: Beata Pokrzywniak Katarzyna Maciejewska Przemoc jest straszna. Przemoc to choroba. Okrutne

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Cele procedur PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO usprawnienie i zwiększenie skuteczności oddziaływań wychowawczych szkoły w sytuacjach trudnych zapobieganie powtarzaniu się zachowań

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

I. Procedura postępowania w przypadku gdy nauczyciel uzyska informację, że uczeń spożywa alkohol lub używa narkotyki.

I. Procedura postępowania w przypadku gdy nauczyciel uzyska informację, że uczeń spożywa alkohol lub używa narkotyki. PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH ZAGROŻENIA BEZPIECZEŃSTWA MŁODZIEŻY W V Liceum Ogólnokształcącym z Oddziałami Dwujęzycznymi im. K. J Zamoyskiego w Dąbrowie Górniczej Podstawowe akty prawne: Ustawa

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą?

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Scenariusz 2 Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Cel: zwiększenie wrażliwości na krzywdę innych, wypracowanie skutecznych sposobów obrony

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej

Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej Tematyka zajęć na Godzinę z wychowawcą dla klasy I technikum i zasadniczej szkoły zawodowej 1. Zapoznanie ze Statutem Szkoły, Programem Wychowawczym, Programem Profilaktyki, (dokumenty są dostępne na stronie

Bardziej szczegółowo

Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole - część I"

Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole - część I BEZPIECZNE ZACHOWANIE W SZKOLE LEKCJA 1 Temat: Co może zagrażać naszemu zdrowiu i życiu w szkole - część I" Rośnie liczba wypadków wśród dzieci i ludzi dorosłych, ich przyczyną jest brak ostrożności, nieprzestrzeganie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadania nr 9

Sprawozdanie z realizacji zadania nr 9 Samorządowa Szkoła Podstawowa Lisewo 108 62-310 Pyzdry Sprawozdanie z realizacji zadania nr 9,,Przeprowadzenie konwersatoriów na temat: Przestrzeganie prawa to obowiązek każdego, także ucznia... Prezentacja

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjno-wychowawczy ZSiP w Krośnicach

Program adaptacyjno-wychowawczy ZSiP w Krośnicach Program adaptacyjno-wychowawczy ZSiP w Krośnicach Wstęp Zmieniając szkołę uczniowie spotykają się po raz z nowymi kolegami i nauczycielami, często znajdują się w dotąd nieznanym miejscu. Każda z klas jest

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia uczniów w Szkole Podstawowej Nr 83 w Gdańsku

Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia uczniów w Szkole Podstawowej Nr 83 w Gdańsku Procedury postępowania nauczycieli w sytuacjach zagrożenia uczniów w Szkole Podstawowej Nr 83 w Gdańsku Procedura postępowania w przypadku negatywnego zachowania ucznia: Dokonanie kradzieży Niszczenie

Bardziej szczegółowo

Ogólne założenia kodeksu karnego Istota przestępstwa co to jest przestępstwo? Wiek a odpowiedzialność karna Podżeganie i pomocnictwo Wyłączenie odpowiedzialności karnej Rodzaje kar Istota przestępstwa

Bardziej szczegółowo

CYBER PRZEMOC ASPEKTY PRAWNE. mgr inż. Łukasz Sułkowski koordynator ds. bezpieczeństwa

CYBER PRZEMOC ASPEKTY PRAWNE. mgr inż. Łukasz Sułkowski koordynator ds. bezpieczeństwa CYBER PRZEMOC ASPEKTY PRAWNE mgr inż. Łukasz Sułkowski koordynator ds. bezpieczeństwa 1. Naruszanie dóbr osobistych, a w szczególności nazwiska lub pseudonimu i wizerunku oraz czci. Działania Upublicznianie

Bardziej szczegółowo

Procedury stosowane w ZSP w Piasecznie dotyczące eliminacji przemocy rówieśniczej

Procedury stosowane w ZSP w Piasecznie dotyczące eliminacji przemocy rówieśniczej Procedury stosowane w ZSP w Piasecznie dotyczące eliminacji przemocy rówieśniczej I. Diagnoza sytuacji i procedury postępowania: obserwacja zachowania uczniów (m. innymi zapis na monitoringu), przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Art. 55. [Indywidualizacja kary] Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą.

Art. 55. [Indywidualizacja kary] Okoliczności wpływające na wymiar kary uwzględnia się tylko co do osoby, której dotyczą. Część ogólna 2. Wobec sprawcy, który w czasie popełnienia przestępstwa nie ukończył 18 lat, nie orzeka się kary dożywotniego pozbawienia wolności. Art. 55. [Indywidualizacja kary] Okoliczności wpływające

Bardziej szczegółowo

Materiały plastyczne (arkusz papieru, flamaster czerwony i czarny, tekturowe pudełko z kartkami, na których są wypisane nazwy uczuć).

Materiały plastyczne (arkusz papieru, flamaster czerwony i czarny, tekturowe pudełko z kartkami, na których są wypisane nazwy uczuć). 1. Moje uczucia a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń zna podstawowe uczucia. Uczeń: ii. b) Umiejętności potrafi wyrażać swoje uczucia, potrafi określić, na podstawie fizjonomii, uczucia innych osób.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ROK SZOLNY 2009/2010 Temat przewodni Przeciwdziałanie agresji i przemocy

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ROK SZOLNY 2009/2010 Temat przewodni Przeciwdziałanie agresji i przemocy PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY ROK SZOLNY 2009/2010 Temat przewodni Przeciwdziałanie agresji i przemocy I. Działania stałe TEMAT ZAGADNIENIA DO REALIZACJI METODY, FORMY I ŚRODKI REALIZACJI TERMIN REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA, W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ, A ZWYCZAJE SZKOLNE.

PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA, W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ, A ZWYCZAJE SZKOLNE. PRAWNA OCHRONA DÓBR OSOBISTYCH CZŁOWIEKA, W TYM NIETYKALNOŚCI CIELESNEJ, A ZWYCZAJE SZKOLNE. Co to są dobra osobiste? Dobra osobiste to chronione prawem dobra o charakterze niemajątkowym przysługujące

Bardziej szczegółowo

OBOWIĄZKI WŁAŚCICIELI PSÓW

OBOWIĄZKI WŁAŚCICIELI PSÓW OBOWIĄZKI WŁAŚCICIELI PSÓW Art. 77 k.w. Kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U.71.12.114)

Bardziej szczegółowo

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV

Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV Program wyjazdów integracyjnych dla klas IV W naszej szkole realizowane są wyjazdy integracyjne dla uczniów klasy IV. Najczęściej wyjazdy te trwają trzy dni i uczestniczy w nim jeden zespół klasowy. Wyjazd

Bardziej szczegółowo

stadium postępowania przygotowawczego stadium postępowania sądowego (jurysdykcyjnego) stadium postępowania wykonawczego

stadium postępowania przygotowawczego stadium postępowania sądowego (jurysdykcyjnego) stadium postępowania wykonawczego I. Prawo karne wykonawcze i jego nauka Definicja: Prawo karne wykonawcze to ogół norm prawnych, które regulują wykonywanie kar i innych środków penalnych (środków prawnych, środków probacyjnych, środków

Bardziej szczegółowo

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW 8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW Innowacyjny program nauczania uczniów z zaburzeniami w zachowaniu 70 Adresaci: rodzice dzieci i młodzieży zakwalifikowani do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

Temat: Nasze państwo nasze prawa.

Temat: Nasze państwo nasze prawa. Konspekt zajęć Edukacja dla bezpieczeństwa Dane informacyjne: Data: Miejsce zajęć: Czas trwania: 2x45min Prowadząca: mgr Marta Romanowska Klasa: 2a ZSZ Temat: Nasze państwo nasze prawa. Cele ogólne; Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNE DZIECKO- PRZYJACIEL SZNUPKA DLA KLASY VI. CEL GŁÓWNY: rozwijanie umiejętności dokonywania właściwych wyborów w kontaktach społecznych.

BEZPIECZNE DZIECKO- PRZYJACIEL SZNUPKA DLA KLASY VI. CEL GŁÓWNY: rozwijanie umiejętności dokonywania właściwych wyborów w kontaktach społecznych. BEZPIECZNE DZIECKO- PRZYJACIEL SZNUPKA SCENARIUSZ DOTYCZĄCY PRZEMOCY RÓWIEŚNICZEJ TEMAT: Wybieram zgodę i koleżeństwo. CZAS TRWANIA: 1 2 godz. lekcyjne. DLA KLASY VI CEL GŁÓWNY: rozwijanie umiejętności

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY PROGRAM ZAPOBIEGANIA NIEDOSTOSOWANIU SPOŁECZNEMU I PRZESTĘPCZOŚCI WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY

KRAJOWY PROGRAM ZAPOBIEGANIA NIEDOSTOSOWANIU SPOŁECZNEMU I PRZESTĘPCZOŚCI WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY KRAJOWY PROGRAM ZAPOBIEGANIA NIEDOSTOSOWANIU SPOŁECZNEMU I PRZESTĘPCZOŚCI WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY Procedury postępowania nauczycieli i metody współpracy szkoły z Policją w sytuacjach zagrożenia uczniów

Bardziej szczegółowo

Ma miejsce wówczas, gdy osoba atakująca jest silniejsza fizycznie lub psychicznie, albo jest starsza. Osoba zaatakowana ma często spore trudności z

Ma miejsce wówczas, gdy osoba atakująca jest silniejsza fizycznie lub psychicznie, albo jest starsza. Osoba zaatakowana ma często spore trudności z Ma miejsce wówczas, gdy osoba atakująca jest silniejsza fizycznie lub psychicznie, albo jest starsza. Osoba zaatakowana ma często spore trudności z tym, żeby się bronić i jest niemal bezradna. Cechą charakterystyczną

Bardziej szczegółowo

KODEKS KARNY. Art. 207.

KODEKS KARNY. Art. 207. KODEKS KARNY Art. 207. 1. Kto znęca się fizycznie lub psychicznie nad osobą najbliższą lub nad inną osobą pozostającą w stałym lub przemijającym stosunku zależności od sprawcy albo nad małoletnim lub osobą

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

2 Barbara Grabek, Paulina Strychalska, Marzanna Polcyn. II. Przygotowanie przez uczniów klas II i III kodeksu kulturalnego ucznia- X 2016 Kodeks kultu

2 Barbara Grabek, Paulina Strychalska, Marzanna Polcyn. II. Przygotowanie przez uczniów klas II i III kodeksu kulturalnego ucznia- X 2016 Kodeks kultu 1 Szkolna akcja 2016/2017 Kultura osobista w różnych odsłonach MOTTO Nauka kształtuje świat dla człowieka, kultura kształtuje człowieka dla świata. Cel główny - Wpojenie uczniom wzorców kultury osobistej

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

Temat: Instrukcja obsługi życia codziennego", czyli kto czyta, nie błądzi.

Temat: Instrukcja obsługi życia codziennego, czyli kto czyta, nie błądzi. LEKCJA 1 Temat: Instrukcja obsługi życia codziennego", czyli kto czyta, nie błądzi. Formy realizacji: Po zakończeniu zajęć uczeń: wie, w jakich pomieszczeniach w szkole znajdują się regulaminy, potrafi

Bardziej szczegółowo

WŁAŚCIWY SPOSÓB POSTEPOWANIA KIERUJĄCEGO POJAZDEM MECHANICZNYCM W SYTUACJI PO ZDARZENIU DROGOWYM ZE ZWIERZĘCIEM

WŁAŚCIWY SPOSÓB POSTEPOWANIA KIERUJĄCEGO POJAZDEM MECHANICZNYCM W SYTUACJI PO ZDARZENIU DROGOWYM ZE ZWIERZĘCIEM WŁAŚCIWY SPOSÓB POSTEPOWANIA KIERUJĄCEGO POJAZDEM MECHANICZNYCM W SYTUACJI PO ZDARZENIU DROGOWYM ZE ZWIERZĘCIEM 1 USTAWA z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt Według art. 25 ustawy, prowadzący

Bardziej szczegółowo

K O D E K S U C Z N I A

K O D E K S U C Z N I A Zespół Szkół Specjalnych nr 85 ul. Elektoralna 12/14 00-139 Warszawa tel./fax 620-57-72 Załącznik nr 9 do Statutu Szkoły Przysposabiającej do Pracy Nr 5 K O D E K S U C Z N I A SZKOŁY PRZYSPOSABIAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Niebieska Karta. Rola szkoły w przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie Aspekty prawne dotyczące ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie adw. Katarzyna Mrozicka-Bąbel Podstawa prawna Ustawa z dnia 29

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa I Edukacja: polonistyczna, matematyczna, plastyczna Temat zajęć: Jestem z mamą. Cel/cele zajęć: - utrwalenie

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA. PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA.  PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI www.akademiadlamlodych.pl PODRĘCZNIK WPROWADZENIE Akademia dla Młodych to nowa inicjatywa mająca na celu wspieranie ludzi młodych w rozwijaniu umiejętności niezbędnych w ich miejscu

Bardziej szczegółowo

Agresja przemoc a nasze dzieci

Agresja przemoc a nasze dzieci Agresja przemoc a nasze dzieci Na początku roku szkolnego 2015/2016 przeprowadziliśmy wśród uczniów naszej szkoły ankiety dotyczące agresji/przemocy wśród młodzieży. Zgodnie z wynikami ankiet uczniowie

Bardziej szczegółowo