Nietrzymanie moczu diagnostyka kliniczna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nietrzymanie moczu diagnostyka kliniczna"

Transkrypt

1 Radzisław Sikorski Nietrzyma moczu diagnostyka kliniczna Katedra i Klinika Ginekologii Akademii Medycznej w Lubli Kierownik Katedry i Kliniki: prof. zw. dr hab. n. med., prof. h. c., dr h. c. mult. Radzisław Sikorski Nietrzyma moczu staje się aktual problemem dotyczącym zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Bates i wsp. w 1983 roku przygotowali definicję ICS (International Continence Society), według której trzyma moczu to stan, w którym bezwiedne oddawa moczu, stwierdzone obiektyw, stanowi problem higieniczny i utrudnia konty międzyludzkie. Dane epidemiologiczne w poszczególnych krajach kształtują się następująco: w roku 1987 w Niemczech stwierdzono osób z tą dolegliwością; w roku 1994 obliczono w USA, że na tę dolegliwość cierpi osób, w tym 2/3 do 3/4 stanowią kobiety; w roku 1997 podano w Chinach, że na trzyma moczu uskarża się 13% kobiet, natomiast w 1998 roku w poszczególnych krajach skandynawskich obliczono, że odsetek chorych z tą chorobą kształtuje się w granicach od 5% do 43%. Różnice te wynikają z faktu, że poszczególne kraje Dania, Szwecja i Norwegia posiadają różne statystyki. Lekarze brytyjscy oceniają, że trzyma moczu jest dolegliwością 2% kobiet w Wielkiej Brytanii. Stwierdzono że, że na wysiłkowe trzyma moczu skarży się 38% studentek w wieku lat. Dolegliwość ta ma jednak u nich charakter przejściowy, podob jak u 40% ciężarnych kobiet będących w ciąży po raz pierwszy, u których trzyma moczu ustępuje po porodzie. W 1990 roku przeprowadzono w amerykańskich domach opieki badania epidemiologiczne, na podstawie których stwierdzono, że 50% spośród zbadanych pensjonariuszy trzymało moczu. Podobne bada przeprowadzone w Kanadzie w roku 1992 wykazało, że na trzyma moczu skarży się 60% osób zamieszkujących w domach opieki. Omawianą dolegliwość zaobserwowano u 79% spośród osób poddanych badaniu w 1993 roku w Australii. Lecze trzymania moczu pochłania ogromne koszty. W roku 1993 w Australii obliczono, że na lecze trzymania moczu firmy ubezpieczeniowe wydają rocz 45 mln. dolarów australijskich, co w przeliczeniu na jedną osobę wynosi tysięcy dolarów. W USA w 1995 roku podano, że kwota ta waha się od 5 do 10 miliardów USD. 49

2 Należy sądzić, że dane epidemiologiczne w pełni odzwierciedlają istjącą sytuację, poważ trzyma moczu jest dolegliwością wstydliwą, a co ważjsze, wielu pacjentów uważa jej za chorobę, którą można poddać leczeniu. Stwierdze, że trzyma moczu jest tematem tabu, popierają następujące dane: 60% pacjentek amerykańskich i 43% pacjentek mieckich mówi lekarzowi o swoich kłopotach związanych z trzymam moczu, jeśli ten wyraź o to zapyta. Okazało się, że u 50% pacjentek objawy choroby manifestowały się co najmj od roku, a u 25% utrzymywały się dłużej niż 5 lat. Przed podjęciem leczenia należy przede wszystkim ustalić, czy rzeczywiście mamy do czynia z trzymam moczu, a jeżeli, to jaki ma ono charakter. Ustalono następujący algorytm postępowania diagnostycznego: Poziom I ocena podstawowa, Poziom II ocena przedoperacyjna, Poziom III ocena po skutecznym leczeniu operacyjnym. Przedmiotem nijszych rozważań będzie pierwszy poziom diagnostyki klinicznej. W oce podstawowej należy przeprowadzić: wywiad, bada ginekologiczne, badania laboratoryjne moczu, testy czynnościowe, oraz założyć kartę częstości i objętości oddawanego moczu. Badania podmiotowe obejmują: ocenę charakteru zaburzeń czynności układu moczowego (wysiłkowe, naglące, mieszane, z przepełnia), możliwe przyczyny zaburzeń (neurologiczne, cukrzyca, okres przekwitania). Tu trzeba dodać, że trzyma moczu pojawia się najczęściej w sclerosis multiplex, ale jest że częste u pacjentów po wylewie i z demencją. Bada neurologiczne jest zatem wskazane, aczkolwiek jest ono obligatoryjne. infekcje dróg moczowych przejawiające się dysurią, nokturią, hematurią, określe dotychczas przeprowadzonego leczenia i aktual prowadzonej farmakoterapii, ocenę przyzwyczajeń pacjentki, ich jak: spożywa płynów, częstotliwość oddawania moczu i sytuacje, w których to następuje itp. 50

3 Istotną rolę odgrywa przeprowadze wywiadu zgod z kwestionariuszem Gaudenza (der Inkontinenz-Fragebogen mit dem neuen Urge-Score und Stress- Score Geburtsh.u.Frauenheilk (1979, 39, ). Aby ocenić, czy u pacjentki występuje wysiłkowe trzyma moczu, należy zadać pyta o występowa epizodów mimowolnego oddawania moczu podczas kaszlu, śmiechu lub kichnięcia. Natomiast kluczowym pytam zadawanym w celu określenia, czy mamy do czynia z naglącym trzymam moczu jest pyta o bezwiedne oddawa moczu po odczuciu silnego lub/i bolesnego parcia na pęcherz przed dojściem do toalety. Przeprowadzając wywiad, należy określić leki wpływające na czynność dolnej części układu moczowego oraz ich oddziaływa na funkcje układu moczowego. Bump i wsp., podczas badań przeprowadzonych w 1992 i 1994 roku, zwrócili uwagę, że pale papierosów zwiększa 2,5-5 razy częstość występowania trzymania moczu u kobiet oraz przyspiesza występowa wysiłkowego trzymania moczu. Okazało się, że u palących pojawia się ono przecięt w 44,2 roku życia, a u palących znacz późj w 50,9 roku życia. Tabela 1. wg Lose i wsp. Ungeskör Löger, 1986, 148, 163. Lek Częstość oddawania moczu Ciś w cewce moczowej Aktywność wypieracza diuretyki + lit + α-adrenomimetyki α-adrenolityki β-adrenomimetyki cholinergiczne antycholinergiczne miorelaksanty antagoniści wapnia PGE 2 inhibitory PG-syntetazy 51

4 Dokonując oceny wartości diagnostycznej wywiadu stwierdzono, że wartość ta w poszczególnych rodzajach trzymania moczu, wyrażona w odsetkach, kształtuje się następująco (tabela 2): Tabela 2. Wartość diagnostyczna wywiadu Rodzaj trzymania moczu Czułość Swoistość Wartość przepow. testu (+) Wartość przepow. testu () Wysiłkowe Naglące Mieszane W przedmiotowym badaniu ginekologicznym (stety, zawsze przeprowadzanym) należy: zwrócić uwagę na występowa w obrębie sromu maceracji skóry i stanów zapalnych, w zakresie przedsionka pochwy określić stan nabłonka i położe ujścia zewnętrznego cewki moczowej, w obrębie pochwy zwrócić uwagę na stan błony śluzowej i stwierdzić, czy występuje obniże ścian pochwy lub wypada macicy (cystourethrocoele, cystocoele, enterocoele, rectocoele, prolapsus uteri, descensus vaginae post hysterectomiam, a że czy są obecne wybroczyny krwawe, objawy atrofii lub suchość pochwy), w zakresie cewki moczowej określić jej wrażliwość na palpację oraz elastyczność, w obrębie dna miednicy ocenić stan mięśni dźwigaczy odbytu, w zakresie macicy i przydatków stwierdzić, czy występują guzy tych narządów oraz czy są obecne w obrębie miednicy mjszej guzy innego pochodzenia. Prowadząc kalendarz mikcji należy pamiętać, że: diureza powinna zawierać się w granicach ml/dobę, prawidłowa częstość oddawania moczu w ciągu dnia wynosi mj niż 8 razy, a w ciągu nocy więcej niż 2 razy, średnia objętość moczu wydalanego jednorazowo powinna mieścić się w granicach ml, a objętość maksymalna w granicach ml. 52

5 Następnym elementem postępowania diagnostycznego jest przeprowadze analizy moczu oraz dokona jego posiewu w celu określenia, czy występuje stan zapalny, a jeśli jest, to jakie drobnoustroje go powodują. Należy wszakże dodać, że chociaż w trzymaniu moczu częściej stwierdza się stany zapalne układu moczowego, aniżeli w innych sytuacjach, to jednak zawsze one występują. Dalszym postępowam diagnostycznym jest przeprowadze prostych badań czynnościowych: Bridge Fluid Test pozwala ocenić wydolność szyi pęcherza moczowego. Do pęcherza moczowego wypełnionego płynem ( ml) wprowadza się cewnik, a potem powoli wysuwa się go aż do momentu, gdy z pęcherza przestaje płynąć płyn. Następ cofa się cewnik do pęcherza o około 5 mm. Jeżeli w tej pozycji cewnika dochodzi podczas wzrostu ciśnia w jamie brzusznej (kaszel) do wypływania płynu przez cewnik, świadczy to o zmjszonej wydolności aparatu zamykającego szyję pęcherza moczowego (Sutherst J. R., Brown M. C.: Detection of urethral incompetence in women using the fluid bridge test. Br. J. Urol., 1980, 52, ). test kaszlowy (test z pessarium, test Bonney a) polega on na tym, że pacjentka kaszle przy wypełnionym pęcherzu. Jeżeli odpływa mocz, do pochwy wprowadza się pessarium i pacjentka ponow kaszle. Lekarz może rówż wprowadzić do pochwy środkowy palec i ucisnąć przednią ścianę pochwy bez ucisku na cewkę moczową. Jeśli mocz w czasie kaszlu wycieka, wówczas test Bonney a jest pozytywny, co oznacza, że zabieg operacyjny prawdopodob wpły korzyst na stan pacjentki. Q-tip Test test ten bywa kiedy stosowany, ale jego wartość predykcyjna jest wysoka. próba Sanda. System do przeprowadzenia testu składa się z układu wprowadzającego płyn do pęcherza moczowego połączonego trójnikiem z manometrem wodnym (OCZ). Oryginal infuzji płynu do pęcherza dokonuje się w pozycji stojącej. Po wprowadzeniu do pęcherza 250 ml płynu sprawdza się ciś w pęcherzu. Ciś wyższe niż 15 cm słupa wody świadczy o nadaktywności wypieracza ściany pęcherza moczowego (Sand P. K. i wsp.: Simple standing incremental cystometry as a screening method for detrusor instability. Obstet. Gynecol., 1991, 77, ). test podpaskowy zgod z zaleceniami International Continence Society (ICS) trwa 1 godzinę. Badana wypija 500 ml płynu i czeka przez 30 minut. Następ biega oraz chodzi po schodach. Od 45 minuty trwania testu wykonuje specjalny program wysiłkowy: 10 razy siada i wstaje, 10 razy kaszle, przez 1 minutę bieg w miejscu, podnosi przedmioty leżące na podło- 53

6 dze, myje ręce pod bieżącą wodą. Po 60 minutach waży się podpaskę. Wzrost masy podpaski: <2g sucho, 2 10 g odpływa moczu miernego stopnia, g intensywne odpływa moczu, >50 g bardzo intensywne odpływa moczu (Abrams P. i wsp.: The standarization of terminology of lower urinary tract function recommended by the International Continence Society Int. Urogynecol., J. 1990, 1, 45-48). Odmianą tego testu jest domowy test podpaskowy. Trwa on 12 godzin. Podczas testu badana wypija określoną ilość płynu, a na 15 minut przed zakończem testu wykonuje zestaw ćwiczeń fizycznych (Kinn A. C., Larsson B.: Pad test with fixed bladder volume in urinary stress incontinence. Acta. Obstet. Gynecol. Scand., 1987, 66, ). Inną odmianą testu podpaskowego jest Nappy Test. Modyfikacja polega na pomiarze przewodnictwa elektrycznego podpaski po przeprowadzonym teście, uprzednio nasyconej suchym elektrolitem. Test ten jest mało powtarzalny i rzadko wykonywany (Wilson P. D., Al.-Samarii M. T., Brown A. D.: Quantifying female incontinence with particular reference to the Urilos-system. Urol. Int., 1980, 35, ). Test wody lodowatej polega na wypełniu pęcherza moczowego wodą o temperaturze 0 C w celu wywołania nadmiernej reakcji wypieracza i obserwacji ewentualnego wypływania płynu obok cewnika. Wypływa płynu obok cewnika świadczy o nadreaktywności wypieracza (Geirsson G. i wsp.: Pressure, volume and infusion speed criteria for the ice-water test. Br. J. Urol., 1994, 73, ). Wartość diagnostyczną testów czynnościowych ilustruje tabela 3. Tabela 3. Wartość diagnostyczna testów czynnościowych. Test Czułość Swoistość Wartość przepow. testu (+) Wartość przepow. testu () Bridge Fluid 81,3 83,3 86,6 76,9 Kaszlowy Q-Tip Sanda 64 86,8 83,3 70,2 Podpaskowy Ice Water

7 Do innych badań, które należy w tym kontekście wymienić, a które z reguły są badaniami drugiego lub trzeciego poziomu diagnostyki należą: badania czynnościowe, bada ultrasonograficzne, wideocystometria, rezonans magnetyczny, badania radiologiczne (cystografia, cystografia mikcyjna, cystografia boczna z użyciem łańcuszka), cytologia okolicy cewki moczowej, cystoskopia, elektromiografia. Podsumowując, ogól algorytm diagnostycznego postępowania pierwszego stopnia kształtuje się następująco: bada podmiotowe bada przedmiotowe analiza moczu wynik ujemny wynik dodatni bada czynnościowe lecze przyczynowe naglące trzyma wysiłkowe trzyma moczu moczu 55

8 Kwestionariusz do oceny trzymania moczu Nazwisko: Imiona: Wiek: 56 Telefon: Czy gubi Pani czasem bezwied mocz? Jak często się to zdarza? rzadko, np. podczas przeziębienia sporadycz codzien, wielokrot praktycz ciągle Jak duże ilości moczu gubi Pani? kilka kropli małe porcje mocze obfite Jak często zmienia Pani dzien mokrą bieliznę? wcale ( potrzeba) kilka razy dzien Zakładam podpaskę lub watę przed wyjściem z domu że w domu że na noc Data: Adres: Kiedy zmienia Pani bieliznę lub podpaskę, to czy jest ona sucha wilgotna mokra mokra i kapiąca Gubie moczu jest dla Pani: właściwie żadnym problemem kiedy przeszkadza przeszkadza mi bardzo utrudnia mi życie W jakich sytuacjach gubi Pani bezwied mocz? podczas kaszlu i kichania podczas śmiechu podczas chodzenia i wchodzenia na schody podczas schodzenia ze schodów podczas skakania, podskakiwania, gimnastyki podczas stania podczas siedze i leżenia Po jakim wydarzeniu wystąpiło gubie moczu? po porodzie po operacji w obrębie podbrzusza po menopauzie po innym wydarzeniu Ile miała Pani porodów? żadnego 1-3 ponad 4 Liczba noworodków z wagą ponad g? 0 1 ponad 2 Czy przechodziła Pani operacje w podbrzuszu?, jakie? proszę wymienić Czy oddawaniu moczu towarzyszy ból?, podczas oddawania moczu, po oddaniu moczu Proszę wypełniać Punktacja trzymania z parcia Jak często w ciągu dnia chodzi Pani oddawać mocz? co 3-6 godzin co 1-2 godziny co pół godziny lub częściej ze zmienną częstotliwością Czy budzi się Pani w nocy z uczuciem parcia? Jak często musi Pani w nocy oddawać mocz? nigdy raz, regular 2-4 razy 5 lub więcej Czy moczy się Pani podczas snu? nigdy kiedy, rzadko często, regular Czy może Pani opanować uczucie parcia? mogę przeczekać muszę oddać mocz w ciągu minut muszę natychmiast oddać mocz, w ciągu 1-5 minut Czy zdarza się, że podczas parcia zdąży Pani dojść do toalety i po drodze popuści Pani mocz? nigdy rzadko, np. po przeziębieniu kiedy często, regular Czy zdarza się, że odczuwa Pani silne parcie i zaraz oczekiwa oddaje Pani mocz mogąc tego opanować? nigdy rzadko, często Czy może Pani przerwać oddawa moczu dowol? wiem Czy ma Pani uczucie, że po oddaniu moczu pęcherz jest pusty? zawsze wiem Częste, trudne do opanowania parcie na mocz jest dla m: właściwie żadnym problemem kiedy jest kłopotliwe jest kłopotliwe bardzo kłopotliwe Ile Pani waży? do 50 kg i wyżej Czy odczuwa Pani uderzenia gorąca? Czy przyjmuje Pani hormony w tabletkach lub ikcjach? Punktacja trzymania przy wysiłku Pole diagnostyki

Porównanie skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu metodami slingowymi (TOT i TVT) na podstawie kwestionariusza Gaudenza

Porównanie skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu metodami slingowymi (TOT i TVT) na podstawie kwestionariusza Gaudenza Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 206-212, 2011 Porówna skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego trzymania moczu metodami slingowymi ( i ) na podstawie kwestionariusza Gaudenza

Bardziej szczegółowo

Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 185-191, 2011. Streszczenie

Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 185-191, 2011. Streszczenie Perinatologia, Neonatologia i Ginekologia, tom 4, zeszyt 4, 185-191, 2011 Porówna skuteczności operacyjnego leczenia wysiłkowego trzymania moczu metodami slingowymi oraz sposobem a z wykorzystam kwestionariusza

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet

Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet W badaniach, oceniających przydatność wywiadu w diagnostyce nietrzymania moczu stwierdzono, że dla wysiłkowego nietrzymania moczu czułość wywiadu wynosi 91%, ale

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu - możliwości leczenia chirurgicznego

Nietrzymanie moczu - możliwości leczenia chirurgicznego Nietrzymanie moczu - możliwości leczenia chirurgicznego Nietrzymanie moczu stanowi ważny problem kliniczny, socjalny i psychologiczny. W ciągu całego życia kobieta ma 50% szansę na wystąpienie u niej w

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego SPIS TREŚCI CO TO JEST UKŁAD MOCZOWY? nerka moczowód pęcherz moczowy cewka moczowa zobacz więcej NA CZYM POLEGA ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO? pałeczka

Bardziej szczegółowo

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich dr n. med. Agata Korzeniecka - Kozerska Założenia TRUDNOŚCI Z USTALENIEM CZY

Bardziej szczegółowo

Leczenie pęcherza nadreaktywnego

Leczenie pęcherza nadreaktywnego Leczenie pęcherza nadreaktywnego Trening pęcherza Leczenie zachowawcze stosowane w przypadku pęcherza nadreaktywnego cieszy się uznaniem lekarzy i pacjentów i stanowi zarówno alternatywę, jak i uzupełnienie

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA STATYKI NARZĄDU RODNEGO NIETRZYMANIE MOCZU U KOBIET

ZABURZENIA STATYKI NARZĄDU RODNEGO NIETRZYMANIE MOCZU U KOBIET ZABURZENIA STATYKI NARZĄDU RODNEGO NIETRZYMANIE MOCZU U KOBIET APARAT ZAWIESZAJĄCY WIĘZADŁA Szerokie macicy Odbytniczo-maciczne Pęcherzowo-maciczne Obłe macicy Właściwe i wieszadłowe jajnika APARAT PODTRZYMUJĄCY

Bardziej szczegółowo

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy)

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) Ogrzewacz dolny jest odpowiedzialny za funkcje rozrodcze i wydalanie. Obejmuje podbrzusze i rejon narządów płciowych. Objawy: utrata energii, łatwa

Bardziej szczegółowo

UROLOGIA. broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr hab. n. med. Piotra Radziszewskiego.

UROLOGIA. broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr hab. n. med. Piotra Radziszewskiego. UROLOGIA broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr hab. n. med. Piotra Radziszewskiego. Łagodny rozrost gruczołu krokowego i objawy z nim związane Powiększenie gruczołu krokowego znajduje się na 4

Bardziej szczegółowo

Wyniki operacyjnego leczenia ciężkich postaci wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet zmodyfikowaną operacją pętlową Aldridge a

Wyniki operacyjnego leczenia ciężkich postaci wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet zmodyfikowaną operacją pętlową Aldridge a Edward Kustra, Marek Maleńczyk, Danuta Zmyślona, Paweł Kozankiewicz Wyniki operacyjnego leczenia ciężkich postaci wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet zmodyfikowaną operacją pętlową Aldridge a Oddział

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia lekarstwem na jesienną chandrę

Ćwiczenia lekarstwem na jesienną chandrę Ćwiczenia lekarstwem na jesienną chandrę Jesienna pogoda sprzyja pogorszeniu samopoczucia. Wiele osób rezygnuje z aktywności fizycznej z powodu zmiennej pogody i chłodu. Tymczasem ruch na świeżym powietrzu

Bardziej szczegółowo

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Wiek populacji (lata) Występowanie OAB będzie stale rosnąć

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI

FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI Dodatkowe informacje: FORMULARZ DLA PARY Z PROBLEMEM NIEPŁODNOŚCI DANE OSOBOWE lek. med. Laura Grześkowiak Data wypełnienia: Imiona (męża i żony):.. Nazwisko(a):. Adres:... Tel. kontaktowy: PESEL: CZĘŚD

Bardziej szczegółowo

NIETRZYMANIE MOCZU I STOLCA

NIETRZYMANIE MOCZU I STOLCA Interdyscyplinarne Spotkania Geriatryczne NIETRZYMANIE MOCZU I STOLCA mgr Teresa Niechwiadowicz-Czapka Instytut Pielęgniarstwa Zakład Podstaw Opieki Pielęgniarskiej Nietrzymanie moczu - Wielki Problem

Bardziej szczegółowo

BADANIA KLINICZNE Smart X ide 2 V 2 LR. Zastosowanie leczenia laserem CO2 w atrofii pochwy, rozluźnieniu pochwy oraz nietrzymaniu moczu

BADANIA KLINICZNE Smart X ide 2 V 2 LR. Zastosowanie leczenia laserem CO2 w atrofii pochwy, rozluźnieniu pochwy oraz nietrzymaniu moczu BADANIA KLINICZNE Smart X ide 2 V 2 LR Zastosowanie laserem CO2 w atrofii, rozluźnieniu oraz nietrzymaniu moczu Zastosowanie laserem CO2 w atrofii, rozluźnieniu oraz nietrzymaniu moczu. Dr. Stefano Salvatore

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

Dariusz Wala, Anita Olejek, Andrzej Urban, Aleksander Drębkowski, Jacek Rzempołuch

Dariusz Wala, Anita Olejek, Andrzej Urban, Aleksander Drębkowski, Jacek Rzempołuch Dariusz Wala, Anita Olejek, Andrzej Urban, Aleksander Drębkowski, Jacek Rzempołuch Wpływ brachyterapii HDR skojarzonej z wycięciem macicy i przydatków na czynność dolnego odcinka dróg moczowych u chorych

Bardziej szczegółowo

Nietrzymanie moczu - mimowolne wyciekanie moczu, które stanowi problem natury higienicznej i socjalnej

Nietrzymanie moczu - mimowolne wyciekanie moczu, które stanowi problem natury higienicznej i socjalnej Nietrzymanie moczu - mimowolne wyciekanie moczu, które stanowi problem natury higienicznej i socjalnej Nietrzymanie moczu - mimowolne wyciekanie moczu, które stanowi problem natury higienicznej i socjalnej

Bardziej szczegółowo

Materiał Przeznaczony Dla Osób, Które Chcą Wiedzieć Więcej O Problemach Nietrzymania Moczu I Stolca

Materiał Przeznaczony Dla Osób, Które Chcą Wiedzieć Więcej O Problemach Nietrzymania Moczu I Stolca Materiał Przeznaczony Dla Osób, Które Chcą Wiedzieć Więcej O Problemach Nietrzymania Moczu I Stolca Tekst: Centrum Inkontynencji w Västra Götaland Fotografie: Kajsa Lundberg Układ graficzny: Svensk Information

Bardziej szczegółowo

Leczenie operacyjne wysiłkowego nietrzymania moczu

Leczenie operacyjne wysiłkowego nietrzymania moczu Andrzej Skręt, Tomasz Kluz Leczenie operacyjne wysiłkowego nietrzymania moczu Oddział Ginekologii i Położnictwa Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rzeszowie Ordynator Oddziału: prof. dr hab. Andrzej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu Operacyjne sposoby leczenia nietrzymania moczu Dr n. med. Tomasz Tuchendler Kliniczny Oddział Urologiczny, IV Wojskowy Szpital Kliniczny

Bardziej szczegółowo

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo,

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo, Centrum Medyczne Ostrołęka dr Piotr Pierzyński Szanowni Państwo, Proszę o wydrukowanie i wypełnienie załączonego poniżej formularza wizyty oraz zabranie go ze sobą na konsultację. Proszę też pamiętać o

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ćwiczeń i elektrostymulacji w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Zastosowanie ćwiczeń i elektrostymulacji w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Ewa Strupińska 1, Andrzej Gomuła 2 Józef Chojnacki 2 Zastosowanie ćwiczeń i elektrostymulacji w leczeniu wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet 1 Zakład Medycyny Sportowej Akademii Wychowania Fizycznego

Bardziej szczegółowo

Kwalifikowanie chorych kobiet do operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu

Kwalifikowanie chorych kobiet do operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu Eugeniusz Miękoś, Zbigniew Trzepizur Kwalifikowanie chorych kobiet do operacyjnego leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu Klinika Urologii Instytutu Chirurgii Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi Kierownik

Bardziej szczegółowo

Urinary incontinence etiology and diagnosis

Urinary incontinence etiology and diagnosis Akademia Medycyny ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Wpłynęło: 02.03.2009 Poprawiono: 21.03.2009 Zaakceptowano: 23.03.2009 Nietrzymanie moczu etiologia i patogeneza Urinary incontinence etiology and diagnosis

Bardziej szczegółowo

Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr 1

Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr 1 Formularz Kontroli Jakości Nr Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr Droga Koleżanko, drogi Kolego. Formularz Kontroli Jakości Nr (formularz w kolorze pomarańcowym) zawiera pytania dotyczące anamnezy,

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW

ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. Dr. Janusza Daaba w Piekarach Śląskich ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW Projekt Edukacji

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA PACJENTKI. Imię:. Nazwisko:... Data urodzenia:

ANKIETA DLA PACJENTKI. Imię:. Nazwisko:... Data urodzenia: Data:... ANKIETA DLA PACJENTKI Imię:. Nazwisko:.... Data urodzenia: Szanowna Pani, serdecznie prosimy o poświęcenie 15 minut na wypełnienie poniższego dokumentu. Zawiera on pytania, które bardzo pomogą

Bardziej szczegółowo

Metody leczenia nietrzymania moczu

Metody leczenia nietrzymania moczu Metody leczenia nietrzymania moczu Method of treating urinary incontinence Dorota Purc, Agnieszka Rasała Studenckie Koło Naukowe przy Samodzielnej Pracowni Umiejętności Położniczych, Wydział Pielęgniarstwa

Bardziej szczegółowo

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników.

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Sytuacja hormonalna przed i po menopauzie Względny hyperestrogenizm - zmiany przerostowe (polipy, mięśniaki, przerost śluzówki macicy, mastopatia) Hypoestrogenizm

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia w oddawaniu moczu wstydliwy temat polskiego społeczeństwa

Zaburzenia w oddawaniu moczu wstydliwy temat polskiego społeczeństwa Zaburzenia w oddawaniu moczu wstydliwy temat polskiego społeczeństwa W naszym kraju jest tak, że o pewnych rzeczach się nie mówi. Panuje ogólne zacofanie świadomości społeczeństwa oraz głębokie przekonanie,

Bardziej szczegółowo

Patofizjologiczne podstawy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet

Patofizjologiczne podstawy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Włodzimierz Baranowski Patofizjologiczne podstawy wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet Klinika Ginekologii Operacyjnej II Katedry Położnictwa i Ginekologii Akademii Medycznej w Lublinie Kierownik Kliniki:

Bardziej szczegółowo

CHEMIOTERAPIA DOPĘCHERZOWA NOWE TECHNOLOGIE

CHEMIOTERAPIA DOPĘCHERZOWA NOWE TECHNOLOGIE CHEMIOTERAPIA DOPĘCHERZOWA NOWE TECHNOLOGIE dr n.med. Łukasz Pokrywka Oddział Kliniczny Urologii Onkologicznej Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka w Bydgoszczy Koordynator Oddziału : dr n.med. Jerzy

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Zielińska

Aleksandra Zielińska Aleksandra Zielińska Ocena zaburzeń czynności dolnych dróg moczowych u kobiet diagnozowanych w Pracowni Urodynamiki Ginekologiczno Położniczego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci

Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci Przyczyny, diagnostyka i leczenie trudnych zaparć u dzieci Józef Ryżko Instytut Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu UR Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania IP CZD Podział zaparć 95%

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

SKIEROWANIE DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO

SKIEROWANIE DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIORCY: Imię i nazwisko Adres zamieszkania Nr PESEL a przypadku jego braku nr dokumentu potwierdzającego tożsamość. Miejscowość,

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA PACJENTKI na temat SAKROKOLPOPEKSJI LAPAROSKOPOWEJ

INFORMATOR DLA PACJENTKI na temat SAKROKOLPOPEKSJI LAPAROSKOPOWEJ INFORMATOR DLA PACJENTKI na temat SAKROKOLPOPEKSJI LAPAROSKOPOWEJ WSKAZANIA DO OPERACJI Obniżenie lub wypadanie ścian pochwy i macicy jest jednym z najbardziej dolegliwych schorzeń współczesnych kobiet.

Bardziej szczegółowo

ęścią Centrasorb Nowoczesna technologia implantacji 3 różr óżnymi sposobami Małoinwazyjny dostęp Obniżony koszt zestawu

ęścią Centrasorb Nowoczesna technologia implantacji 3 różr óżnymi sposobami Małoinwazyjny dostęp Obniżony koszt zestawu Taśma T- Sling z częś ęścią Centrasorb Nowoczesna technologia Możliwość implantacji 3 różr óżnymi sposobami Małoinwazyjny dostęp Obniżony koszt zestawu Prezentujemy nowy T-Sling, nową taśmę dwuskładnikową

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Charakterystyka zbadanej populacji w latach 1998-1999 w grupach płci i wieku. Grupy wiekowe. 18-28 29-39 40-49 50-59 >60 r.

Tab. 2. Charakterystyka zbadanej populacji w latach 1998-1999 w grupach płci i wieku. Grupy wiekowe. 18-28 29-39 40-49 50-59 >60 r. . WYIKI Analizie poddano wyniki badań 89 osób, 7 kobiet i mężczyzn w wieku 8-78 lat. Średnia wieku kobiet wynosiła,8 ±,6 lat, średnia wieku mężczyzn wynosiła,89 ± 7, lat. Średnia wieku dla obu płci wynosiła,6

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ Pracownia RTG, USG, TK

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ Pracownia RTG, USG, TK ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ Pracownia RTG, USG, TK ul. Szpitalna 22, 23-200 Sucha Beskidzka, Blok B, II piętro, godziny otwarcia: pn - pt 8:00-18:00 Rejestracja telefoniczna w godz.: 8:00 16:00, tel.

Bardziej szczegółowo

icberry Rewolucyjne podejście w profilaktyce zdrowia intymnego kobiety. www.vision.sklep.pl

icberry Rewolucyjne podejście w profilaktyce zdrowia intymnego kobiety. www.vision.sklep.pl icberry Rewolucyjne podejście w profilaktyce zdrowia intymnego kobiety. www.vision.sklep.pl Aktualność. Problematyka Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, na zapalenie pęcherza moczowego cierpi

Bardziej szczegółowo

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Ciąża ektopowa. I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Ciąża ektopowa I Katedra i Klinika Położnictwa i Ginekologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego Definicja: ciąża ektopowa - to ciąża rozwijająca się poza jamą macicy. W ostatnim okresie stwierdza się

Bardziej szczegółowo

Ciśnienie śródpęcherzowe

Ciśnienie śródpęcherzowe Ciśnienie śródpęcherzowe Warunki anatomiczne prawidłowe Pabd Pdet + Pabd Ciśnienie śródpęcherzowe Pabd Nadmierna ruchomość w.n.m. Pdet + Pabd LEAK POINT PRESSURE This test measures the abdominal pressure

Bardziej szczegółowo

Położnictwo i ginekologia

Położnictwo i ginekologia CRASH COURSE Redaktor serii Daniel Horton-Szar Położnictwo i ginekologia Nick Panay, Ruma Dutta, Audrey Ryan, J. A. Mark Broadbent Wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jerzego Florjańskiego Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl

broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl U R O L O G I A broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik Jeśli trzymasz w ręku tę broszurę, to jesteś po odbytej wizycie u lekarza-urologa.

Bardziej szczegółowo

Ultrasonografia w diagnostyce zaburzeń statyki i nietrzymania moczu u kobiet

Ultrasonografia w diagnostyce zaburzeń statyki i nietrzymania moczu u kobiet Romuald Dębski Ultrasonografia w diagnostyce zaburzeń statyki i nietrzymania moczu u kobiet Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP w Warszawie Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Romuald Dębski Pani

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU

ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU ZBYT PÓŹNE WYKRYWANIE RAKA NERKI ROLA LEKARZA PIERWSZEGO KONTAKTU 14 czerwca 2012 r dr n. med. Piotr Tomczak Klinika Onkologii U.M. Poznań Epidemiologia raka nerki RCC stanowi 2 3% nowotworów złośliwych

Bardziej szczegółowo

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących

Krwotoki okołoporodowe. Dotyczą 5 do15%rodzących Krwotoki okołoporodowe Dotyczą 5 do15%rodzących Najczęstsze przyczyny Urazy Nieprawidłowe oddzielanie i wydalanie łożyska Niedowład macicy - atonia Zaburzenia krzepliwości krwi Urazy okołoporodowe W trzonie

Bardziej szczegółowo

Ocena laparoskopowej operacji sposobem Burcha w wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet

Ocena laparoskopowej operacji sposobem Burcha w wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet Jacek Huk, Mieczysław Fryczkowski Ocena laparoskopowej operacji sposobem Burcha w wysiłkowym nietrzymaniu moczu u kobiet Katedra i Klinika Urologii Śląskiej Akademii Medycznej w Zabrzu Kierownik Kliniki:

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

Rola badań urodynamicznych w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet

Rola badań urodynamicznych w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet Andrzej Prajsner Rola badań urodynamicznych w diagnostyce nietrzymania moczu u kobiet I Katedra i Klinika Urologii Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach Kierownik Katedry i Kliniki: dr hab. med. Andrzej

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ŚWADCZENIOBIORCY KIEROWANEGO DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZEGO/PRZEBYWAJĄCEGO W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZYM 1 Ocena świadczeniobiorcy wg skali Barthel 2

KARTA OCENY ŚWADCZENIOBIORCY KIEROWANEGO DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZEGO/PRZEBYWAJĄCEGO W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZYM 1 Ocena świadczeniobiorcy wg skali Barthel 2 Na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 23.12.2010r. (poz. 1719) KARTA OCENY ŚWADCZENIOBIORCY KIEROWANEGO DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZEGO/PRZEBYWAJĄCEGO W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZYM 1

Bardziej szczegółowo

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM

Ból w klatce piersiowej. Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Ból w klatce piersiowej Klinika Hipertensjologii i Chorób Wewnętrznych PUM Patomechanizm i przyczyny Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego: 1) serce

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym

Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym Wytyczne Zespołu Ekspertów odnośnie postępowania diagnostyczno-terapeutycznego u kobiet z nietrzymaniem moczu i pęcherzem nadreaktywnym Expert panel recommendations on therapeutic and diagnostic management

Bardziej szczegółowo

Jak przygotować się do badania laboratoryjnego? Badanie krwi

Jak przygotować się do badania laboratoryjnego? Badanie krwi Badanie krwi Zalecana pora pobierania krwi do badań laboratoryjnych to 7 00 9 00 rano. Pacjent powinien być na czczo, czyli dwanaście godzin przed planowanym pobraniem krwi nie należy jeść, pić, z wyjątkiem

Bardziej szczegółowo

Urologia i nefrologia

Urologia i nefrologia Encyklopedia Pytania Forum Produkty i usługi Wpisz czego szukasz Szukaj Start Zdrowie Choroby i dolegliwości Urologia i nefrologia Urologia i nefrologia Osoby, które cierpią na dolegliwości ze strony układu

Bardziej szczegółowo

Ocena stanu wiedzy kobiet na temat nietrzymania moczu

Ocena stanu wiedzy kobiet na temat nietrzymania moczu ROZDZIAŁ III ZDROWIE DOBROSTAN 4/2013 DOBROSTAN I SPOŁECZEŃSTWO Wyższa Szkoła Biznesu i Przedsiębiorczości w Ostrowcu Świętokrzyskim Wydział Pedagogiki i Nauk o Zdrowiu Kierunek Pielęgniarstwo College

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

Objawy z dolnych dróg moczowych i diagnostyka. łagodnego powiększenia gruczołu krokowego

Objawy z dolnych dróg moczowych i diagnostyka. łagodnego powiększenia gruczołu krokowego Informacje dla pacjentów Język polski 32 Objawy z dolnych dróg moczowych i diagnostyka Objawy Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. Łagodne powiększenie gruczołu krokowego może wpływać na oddawanie

Bardziej szczegółowo

WSKAŹNIK KRWAWIEŃ (BLEEDING SCORE)

WSKAŹNIK KRWAWIEŃ (BLEEDING SCORE) WSKAŹNIK KRWAWIEŃ (BLEEDING SCORE) Każdemu objawowi wymienionemu w kwestionariuszu należy przyporządkować stopień nasilenia od 0 do 3. Suma uzyskanych stopni stanowi wskaźnik krwawień. Do obliczenia wskaźnika

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania

Najczęściej zadawane pytania Najczęściej zadawane pytania Chciałbym oddać krew ale... 1....nie będziecie chcieli mojej krwi, ponieważ mam pospolitą grupę krwi "0" Potrzebna i ważna jest krew każdej grupy. Ponieważ grupa "0" jest bardzo

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej. Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych

Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej. Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych Diagnostyka i leczenie ciąży ektopowej Klinika Położnictwa i Chorób Kobiecych Co to jest ciąża ektopowa? Ciąża ektopowa- lokalizacja Ciąża ektopowa - lokalizacja Najczęstsza lokalizacja bańka jajowodu

Bardziej szczegółowo

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO

CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO CHOROBY WEWNĘTRZNE CHOROBY UKŁADU MOCZOWEGO Dr hab. n. med. Dariusz Moczulski Klinika Chorób Wewnętrznych i Nefrodiabetologii Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. WAM ul. Żeromskiego 113, Łódź Objawy chorób

Bardziej szczegółowo

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego

Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Choroby układu oddechowego wśród mieszkańców powiatu ostrołęckiego Podczas akcji przebadano 4400 osób. Na badania rozszerzone skierowano ok. 950 osób. Do tej pory przebadano prawie 600 osób. W wyniku pogłębionych

Bardziej szczegółowo

NTM pod kontrolą. czyli co warto wiedzieć o nietrzymaniu moczu. praktyczne informacje i porady

NTM pod kontrolą. czyli co warto wiedzieć o nietrzymaniu moczu. praktyczne informacje i porady NTM pod kontrolą czyli co warto wiedzieć o nietrzymaniu moczu praktyczne informacje i porady SPIS TREŚCI 3 4 13 WSTĘP NIETRZYMANIE MOCZU (NTM) NTM POD KONTROLĄ 19 4 24 12 PIELĘGNACJA SKÓRY W NTM POSŁOWIE

Bardziej szczegółowo

Uroterapia dla każdego

Uroterapia dla każdego Uroterapia dla każdego - podstawowe zasady uroterapii w codziennej praktyce. Katarzyna Krzemińska Katedra i Klinika Pediatrii, Nefrologii i Nadciśnienia Dlaczego tytułprezentacji brzmi Uroterapiadla każdego?

Bardziej szczegółowo

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Zarys budowy układu moczowego... 7 Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Choroby pęcherza moczowego... 19 Zapalenie pęcherza moczowego i dróg moczowych... 20 Inne infekcje układu moczowego... 26 Kamica

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 10 lipiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 10 lipiec 2016 TESTY CIĄŻOWE I DIAGNOSTYCZNE > Model : 9042597 Producent : - Menopauza oznacza ostatnią miesiączkę w życiu kobiety, po której przez 12 cykli miesięcznych nie pojawiło się krwawienie. Jest to ważne wydarzenie

Bardziej szczegółowo

ZAJĘCIA PRAKTYCZNE. Harmonogram i tematyka zajęć praktycznych z przedmiotu: Ginekologia i opieka ginekologiczna ( I ROK, I semestr )

ZAJĘCIA PRAKTYCZNE. Harmonogram i tematyka zajęć praktycznych z przedmiotu: Ginekologia i opieka ginekologiczna ( I ROK, I semestr ) PLAN ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Z PRZEDMIOTU GINEKOLOGIA I OPIEKA GINEKOLOGICZNA DLA STUDENTÓW I ROKU STUDIÓW STACJONARNYCH I STOPNIA (LICENCJACKICH) KIERUNEK POŁOŻNICTWO w semestrze zimowym od 010.2015r. 30.02016r.

Bardziej szczegółowo

Moczenie nocne. Co mogą zrobić rodzice

Moczenie nocne. Co mogą zrobić rodzice Moczenie nocne Co mogą zrobić rodzice Moczenie nocne - schorzenie bardziej powszechne niż myślisz Warto pamiętać, że w obliczu problemu nie jesteśmy sami. Moczenie nocne nie jest tematem chętnie poruszanym

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja pochwy (zespół rozluźnienia

Rewitalizacja pochwy (zespół rozluźnienia Rewitalizacja pochwy (zespół rozluźnienia pochwy) Na podstawie strony Holistic Clinic dr n. med. K. Gojdź www.holisticclinic.pl Zespół rozluźnienia pochwy to dolegliwość, która w szczególności dotyka panie

Bardziej szczegółowo

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne)

Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Wyższa Szkoła Mazowiecka w Warszawie Wydział Nauk Medycznych Program praktyk zawodowych dla kierunku: Fizjoterapia ( studia stacjonarne i niestacjonarne) Student studiów pierwszego stopnia (licencjat)

Bardziej szczegółowo

Endometrioza Gdańsk 2010

Endometrioza Gdańsk 2010 Endometrioza Gdańsk 2010 Redaktor prowadzący: Magdalena Czarnecka Seria wydawnicza rekomendowana przez Polskie Towarzystwo Ginekologiczne Copyright Via Medica ul. Świętokrzyska 73, 80 180 Gdańsk tel.:

Bardziej szczegółowo

Przekwitanie. Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawski Uniwersytet Medyczny

Przekwitanie. Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawski Uniwersytet Medyczny Przekwitanie Klinika Endokrynologii Ginekologicznej Warszawski Uniwersytet Medyczny Menopauza (gr. men- miesiąc, pausis pauza) Definicja wg WHO (1996) ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym w okresie

Bardziej szczegółowo

ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE

ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej albo lekarza wykonującego indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE Nazwisko i imię osoby ubiegającej się

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie dystonii ogniskowych i połowiczego kurczu twarzy

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie dystonii ogniskowych i połowiczego kurczu twarzy Załącznik nr 13 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE DYSTONII OGNISKOWYCH I POŁOWICZEGO KURCZU TWARZY ICD-10 G24.3 - kręcz karku G24.5 - kurcz

Bardziej szczegółowo

I. STRESZCZENIE Cele pracy:

I. STRESZCZENIE Cele pracy: I. STRESZCZENIE Przewlekłe zapalenie trzustki (PZT) jest przewlekłym procesem zapalnym, powodującym postępujące i nieodwracalne włóknienie trzustki. Choroba przebiega z okresami remisji i zaostrzeń, prowadząc

Bardziej szczegółowo

Ginekologia. Klasyfikuj prace ogólne dotyczące ginekologii pediatrycznej w WS 360. Klasyfikuj: Rozmnażanie człowieka w WQ 205.

Ginekologia. Klasyfikuj prace ogólne dotyczące ginekologii pediatrycznej w WS 360. Klasyfikuj: Rozmnażanie człowieka w WQ 205. WP Ginekologia Klasyfikuj prace ogólne dotyczące ginekologii pediatrycznej w WS 360. Klasyfikuj prace dotyczące pielęgniarstwa ginekologicznego oraz opieki nad pacjentami z chorobami ginekologicznymi w

Bardziej szczegółowo

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia

Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Pieczątka świadczeniodawcy nr umowy z NFZ Karta badania profilaktycznego w Programie profilaktyki chorób układu krążenia Uwaga! Kartę należy wypełnić drukowanymi literami, twierdzące odpowiedzi na pytania

Bardziej szczegółowo

Informator dla Pacjentów

Informator dla Pacjentów U R O L O G I A Informator dla Pacjentów Informator został opracowany przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl PRZED WIZYTĄ U UROLOGA COŚ JEST NA

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIORCY: Imię i nazwisko..... Podpis świadczeniobiorcy WYWIAD PIELĘGNIARSKI I ZAŚWIADCZENIE

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo

A N K I E T A - test funkcjonalny i badanie neurologiczne

A N K I E T A - test funkcjonalny i badanie neurologiczne A N K I E T A - test funkcjonalny i badanie neurologiczne Nazwisko i imię:... Adres:...-...... ul.... Telefon (ew. inny kontakt):... rok urodzenia... CZĘŚĆ I WYPEŁNIA OSOBA UBIEGAJĄCA SIĘ O PRZYJĘCIE DO

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA. (Dz. U. Nr 210, poz. 1540) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 7 listopada 2007 r. w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną

Bardziej szczegółowo

Wyniki własne leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet metodą urethero-cerwiko-cystopeksji z zastosowaniem kleju fibrynowego

Wyniki własne leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet metodą urethero-cerwiko-cystopeksji z zastosowaniem kleju fibrynowego Alojzy Witeska, Sławomir Dutkiewicz, Robert Jarema Wyniki własne leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet metodą urethero-cerwiko-cystopeksji z zastosowaniem kleju fibrynowego Klinika Urologii

Bardziej szczegółowo

(Nie)przychodzi Polka do lekarza

(Nie)przychodzi Polka do lekarza ()przychodzi Polka do lekarza Wyniki badania Kontakt: Aneta Jaworska Tel. +48 +48 (22) 592 63 00 e-mail: aneta.jaworska@grupaiqs.pl Z badania omnibusowego IQS96, przeprowadzonego przez instytut badawczy

Bardziej szczegółowo

STOŚCI ZABURZEŃ FUNKCJI SEKSUALNYCH U MĘŻCZYZN Z ŁAGODNYM ROZROSTEM STERCZA (BPH)

STOŚCI ZABURZEŃ FUNKCJI SEKSUALNYCH U MĘŻCZYZN Z ŁAGODNYM ROZROSTEM STERCZA (BPH) OCENA CZĘSTO STOŚCI ZABURZEŃ FUNKCJI SEKSUALNYCH U MĘŻCZYZN Z ŁAGODNYM ROZROSTEM STERCZA (BPH) / PM_L_0203 - SeFAl / Ocena wyników w programu epidemiologicznego chorych poddawanych leczeniu farmakologicznemu

Bardziej szczegółowo

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I)

ANAMNEZA HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) Zał. 13/PS-23, Wyd. 2 z dn. 5.03.2009 HISTORIA CHOROBY 131 TERAPIA RADIOJODEM ( I) nr... Nazwisko i imię... Data urodzenia:... Adres:... Tel.... Zawód:...PESEL:... Nr ubezpieczenia... Data rejestracji...

Bardziej szczegółowo