Objawy z dolnych dróg moczowych i diagnostyka. łagodnego powiększenia gruczołu krokowego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Objawy z dolnych dróg moczowych i diagnostyka. łagodnego powiększenia gruczołu krokowego"

Transkrypt

1 Informacje dla pacjentów Język polski 32 Objawy z dolnych dróg moczowych i diagnostyka Objawy Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. Łagodne powiększenie gruczołu krokowego może wpływać na oddawanie moczu. Jest to spowodowane uciskiem, jaki na cewkę moczową przy pęcherzu wywiera powiększony gruczoł krokowy (ryc. 1a i b). pęcherz moczowy kość łonowa pęcherzyki nasienne gruczoł krokowy powiększony gruczoł krokowy cewka moczowa odbytnica moszna Ryc. 1. Prawidłowy gruczoł krokowy w dolnych drogach moczowych Ryc. 2. Powiększony gruczoł krokowy uciskający cewkę moczową i pęcherz moczowy Strona 1 / 6

2 Czasami objawy mogą przybrać charakter łagodny, na przykład konieczność częstszego oddawania moczu lub utrudnione całkowite opróżnienie pęcherza. Takie mało dokuczliwe symptomy są normalną częścią procesu starzenia, podobnie jak spadek wydolności fizycznej, zaburzenia motoryki czy pamięci. Lekarz może nie zalecić leczenia tego typu objawów. Objawy niekiedy mogą stać się jednak bardzo uciążliwe i negatywnie wpływać na jakość życia. W takim przypadku leczenie może okazać się niezbędne. Objawy, które często są nazywane objawami z dolnych dróg moczowych, mogą być spowodowane powiększeniem gruczołu krokowego lub innymi schorzeniami, które mają wpływ na układ moczowy. Typy objawów U mężczyzn z łagodnym powiększeniem gruczołu krokowego objawy mogą w różny sposób oddziaływać na oddawanie moczu, w tym na: gromadzenie moczu w pęcherzu, opróżnianie pęcherza (mikcję), odczucie po oddaniu moczu (odczucie postmikcyjne). Objawy związane z gromadzeniem moczu: potrzeba oddawania moczu częściej niż zwykle, potrzeba przebudzenia w nocy w celu oddania moczu, nagła potrzeba oddania moczu i trudności w przezwyciężeniu jej, nietrzymanie moczu Objawy związane z opróżnianiem pęcherza: słaby strumień moczu, podwójny lub szerszy strumień moczu, przerywany strumień moczu, wysiłek przy oddawaniu moczu, rozpoczęcie mikcji trwające dłużej niż zwykle, zakończenie mikcji trwające dłużej niż zwykle, w rzadkich przypadkach ostre lub przewlekłe zatrzymanie moczu. Objawy postmikcyjne: uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, nieświadoma utrata lub wykapywanie moczu do bielizny krótko po skorzystaniu z toalety. Diagnostyka By rozpoznać przyczynę objawów, lekarz i pielęgniarki wykonują serię badań. Proces ten jest nazywany diagnostyką. Objawy wymienione wcześniej mogą wskazywać oprócz na wiele innych chorób. Z tego powodu lekarz musi wykonać kilka badań, co umożliwi mu postawienie diagnozy. Lekarz zaczyna od zebrania wywiadu chorobowego, a następnie przeprowadza badanie przedmiotowe, zwane też fizykalnym. Kolejno u pacjenta mogą być wykonane badanie moczu, badanie krwi, badania obrazowe pęcherza moczowego i gruczołu krokowego, a w razie potrzeby także inne badania. W tej części przedstawiono podstawowe informacje dotyczące diagnostyki. Opisywane sytuacje mogą różnić się w poszczególnych krajach. Wywiad Lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad chorobowy oraz zadaje szereg pytań związanych z objawami. Podczas konsultacji pacjent może mu pomóc: przedstawiając uprzednio sporządzoną listę zabiegów chirurgicznych, którym został poddany, przedstawiając uprzednio sporządzoną listę przyjmowanych leków, informując o innych chorobach, na które cierpi, opisując swój styl życia (z uwzględnieniem ćwiczeń, palenia tytoniu, spożycia alkoholu i diety), Strona 2 / 6

3 Terms your doctor may use: LUTS Lower urinary tract symptoms Micturition Urination Nocturia The need to wake up at night to urinate Post void residual urine (PVR) The amount of urine left in the bladder after urination Urinary incontinence Involuntary loss of urine Urgency The sudden need to urinate which is difficult to postpone przedstawiając aktualne objawy, informując, od kiedy objawy te występują. Lekarz może także poprosić o wypełnienie kwestionariusza, aby zrozumieć pełen obraz objawów, tj. jak często występują oraz jaki wpływ mają na jakość życia. Istnieje kilka różnych kwestionariuszy, m.in.: IPSS, ICIQ-MLUTS, DAN-PSS. Najczęściej używanym jest IPSS. IPPS, czyli międzynarodowa skala punktowa objawów towarzyszących chorobom gruczołu krokowego, składa się z siedmiu pytań dotyczących objawów, które punktowane są w skali od 0 do 5, tzn. od łagodnych do ciężkich. Badanie przedmiotowe Kolejnym etapem jest badanie fizykalne. Lekarz (lub pielęgniarka) zwraca uwagę na następujące oznaki: rozciągniecie pęcherza (pęcherz może ulec rozciągnięciu, gdy nie jest całkowicie opróżniany), uszkodzenia skóry na penisie i mosznie (oznaka nietrzymania moczu), wydzielinę z cewki moczowej (oznaka infekcji), anomalie penisa, moszny oraz jąder. Dodatkowo lekarz wykonuje badanie palpacyjne przez odbytnicę, aby ocenić wielkość, kształt oraz strukturę gruczołu krokowego (ryc. 2). Badanie to fachowo określa się też badaniem per rectum lub, w skrócie, DRE. powiększony gruczoł krokowy odbytnica Ryc. 2. Badanie palpacyjne przez odbytnicę mające na celu ocenę wielkości, kształtu oraz struktury gruczołu krokowego Strona 3 / 6

4 Badanie moczu Do analizy oddaje się próbkę moczu. Na podstawie wyniku badania określa się, czy doszło do infekcji dróg moczowych i czy w moczu są ślady krwi. natomiast zarejestrować, jak długo trwa mikcja. W dzienniczku należy zapisać objętość moczu (w mililitrach) oraz czas mikcji (w sekundach) (ryc. 3). Badanie krwi Kolejnym krokiem jest pobranie krwi do badania, które pozwala ocenić czynność nerek. Może również zostać zlecone badanie poziomu PSA. PSA, czyli antygen specyficzny dla gruczołu krokowego, jest białkiem produkowanym przez gruczoł krokowy, a wzrost jego stężenia obserwuje się u mężczyzn z łagodnym powiększeniem prostaty, jej zapaleniem lub nowotworem. Przed zaleceniem badania lekarz tłumaczy jego ewentualne konsekwencje. Dziennik mikcji Ponadto lekarz może poprosić o prowadzenie dziennika mikcji. Należy w nim notować, ile się pije, jak często oddaje się mocz oraz ile się go wydala. Zapisywanie takich danych jest niezwykle ważne, ponieważ pozwalają one lekarzowi lepiej zrozumieć objawy. Objętość moczu można w domu łatwo zmierzyć przy użyciu dzbanka z miarką. Dzięki stoperowi można Ryc. 3. Pomiar przepływu moczu w domu Czego można dowiedzieć się z pomiaru przepływu moczu w domu: Prawidłowe natężenie strumienia moczu wynosi ponad 15 ml/sek. Jeśli natężenie strumienia moczu wynosi poniżej 10 ml/sek i występują uciążliwe objawy, należy udać się do urologa. Pomiar w warunkach domowych nigdy nie jest tak dokładny jak ten w szpitalu czy poradni, dlatego zaleca się, aby jego wynik omówić ze swoim lekarzem. Strona 4 / 6

5 Badanie przepływu cewkowego moczu Badanie to, zwane też uroflowmetrią, jest nieskomplikowanym badaniem, podczas którego elektronicznie rejestruje się przepływ moczu. Można je łatwo wykonać w toalecie szpitala lub poradni. Polega ono na oddaniu moczu do specjalnego pojemnika, zwanego uroflowmetrem lub przepływomierzem (ryc. 4). Jego wynik pozwala lekarzowi sprawdzić, czy powiększony gruczoł krokowy powoduje zastój w dolnych drogach moczowych. Obrazowanie dróg moczowych W badaniu ultrasonograficznym, zwanym w skrócie badaniem USG, do stworzenia obrazu pęcherza moczowego oraz gruczołu krokowego wykorzystuje się dźwięki o wysokiej częstotliwości. Ryc. 4. Typowy pojemnik uroflowmetryczny Lekarz (lub pielęgniarka) wykonuje badanie USG, aby ocenić, jak dużo moczu pozostało w pęcherzu po mikcji. Ta informacja pozwala określić, czy objawy są spowodowane przewlekłym zatrzymaniem moczu, które może być powikłaniem łagodnego powiększenia prostaty. W badaniu tym można również zmierzyć objętość gruczołu krokowego, co może pomóc w wyborze najskuteczniejszej metody leczenia. Ocena urodynamiczna Badanie urodynamiczne pozwala na uzyskanie informacji dotyczących cyklu oddawania moczu oraz czynności mięśni pęcherza moczowego. Podczas badania lekarz umieszcza jeden cewnik w cewce moczowej i drugi w odbytnicy pacjenta, a następnie mierzy ciśnienie w pęcherzu moczowym i jamie brzusznej. Przez cewnik założony do cewki moczowej powoli wypełnia się pęcherz moczowy wodą sterylną. W ten sposób stymuluje się wypełnianie pęcherza moczem. Gdy pęcherz moczowy jest pełny, pacjent oddaje mocz do przepływomierza. Wyniki badania wyświetlają się na ekranie podłączonym do cewników. Zdarza się, że badanie trzeba powtórzyć, aby uzyskać dokładne wyniki. Nie wymaga to jednak ponownego zakładania cewników. Lekarz może zlecić badanie urodynamiczne w następujących przypadkach: uroflowmetr (przepływomierz) pacjent cierpi na dysfunkcje neurologiczne, pacjent przebył operację miednicy lub gruczołu krokowego, w pęcherzu moczowym pacjenta po mikcji pozostaje duża ilość moczu, łagodne powiększenie gruczołu krokowego nie jest typowe dla grupy wiekowej pacjenta, urolog potrzebuje więcej informacji, żeby zrozumieć przyczynę objawów. Strona 5 / 6

6 Informacje tu zawarte zostały po raz ostatni uaktualnione w październiku 2013 roku. Prezentowana ulotka jest częścią programu informowania pacjentów na temat realizowanego przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne (European Association of Urology, EAU). Zawiera ona ogólne informacje na temat. Z ewentualnymi pytaniami dotyczącymi własnego przypadku należy zwrócić się do swojego lekarza lub innego pracownika służby zdrowia. Niniejsze informacje zostały opracowane przez EAU we współpracy z działającą w ramach EAU Sekcją Urotechnologii (EAU Section of Uro-Technology, ESUT), organizacją Europa Uomo oraz Europejskim Towarzystwem Pielęgniarek Urologicznych (European Association of Urology Nurses, EAUN). Treść tej ulotki jest zgodna z wytycznymi EAU. naszej stronie internetowej: Twórcy serii: prof. Thorsten Bach prof. Alexander Bachmann prof. Louis Denis dr Günter Feick prof. Stavros Gravas dr Hashim Hashim prof. Rolf Muschter dr. Cosimo De Nunzio Hans Ransdorp prof. Jens Rassweiler Maria Russo dr Roman Sosnowski prof. Andrea Tubaro Hamburg, Niemcy Basel, Szwajcaria Antwerpia, Belgia Gehrden, Niemcy Larisa, Grecja Bristol, Wielka Brytania Rotenburg, Niemcy Rzym, Włochy Bussem, Holandia Heilbronn, Niemcy Orbassano, Turyn, Włochy Warszawa, Polska Rzym, Włochy Polska wersja opracowana przez Roman Sosnowski oraz studentów CMUJ. we współpracy z PTU: Więcej informacji na temat łagodnego powiększenia gruczołu krokowego oraz innych chorób urologicznych można znaleźć na Strona 6 / 6

Podstawowe informacje na temat łagodnego. powiększenia gruczołu krokowego

Podstawowe informacje na temat łagodnego. powiększenia gruczołu krokowego Informacje dla pacjentów Język polski Podstawowe informacje na temat łagodnego Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. Czym jest gruczoł krokowy? Gruczoł krokowy, zwany inaczej prostatą lub sterczem,

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zadawane pytania nt. łagodnego. powiększenia gruczołu krokowego

Najczęściej zadawane pytania nt. łagodnego. powiększenia gruczołu krokowego Informacje dla pacjentów Język polski 37 Najczęściej zadawane pytania nt. łagodnego Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. Poniżej znajduje się lista najczęściej zadawanych pytań dotyczących łagodnego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego

Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Podstawowe informacje o chorobach i raku gruczołu krokowego Program realizowany pod patronatem Polskiego Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

Kiedy należy rozważyć leczenie operacyjne? Chirurgiczne leczenie objawów ze strony dolnych dróg moczowych u pacjentów z łagodnym powiększeniem stercza

Kiedy należy rozważyć leczenie operacyjne? Chirurgiczne leczenie objawów ze strony dolnych dróg moczowych u pacjentów z łagodnym powiększeniem stercza Informacje dla pacjentów język polski 35 Chirurgiczne leczenie objawów ze strony dolnych dróg moczowych u pacjentów z łagodnym powiększeniem stercza Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. Po rozpoznaniu

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i klasyfikacja raka gruczołu krokowego

Diagnostyka i klasyfikacja raka gruczołu krokowego Informacje dla pacjentów Język polski 32 Diagnostyka i klasyfikacja raka gruczołu krokowego Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku. W większości przypadków rak prostaty przebiega bezobjawowo, co oznacza,

Bardziej szczegółowo

Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn

Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn 2 Dowiedz się więcej o prostacie Informacje dla mężczyzn Informacje o ulotce Niniejsza ulotka zawiera wskazówki adresowane do mężczyzn. Wyjaśniamy

Bardziej szczegółowo

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich dr n. med. Agata Korzeniecka - Kozerska Założenia TRUDNOŚCI Z USTALENIEM CZY

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu

Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego. Zarys Projektu Diagnostyka i leczenie nowotworów nerki, pęcherza moczowego i gruczołu krokowego Zarys Projektu Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, Centrum Onkologii Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

UROLOGIA. broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr hab. n. med. Piotra Radziszewskiego.

UROLOGIA. broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr hab. n. med. Piotra Radziszewskiego. UROLOGIA broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr hab. n. med. Piotra Radziszewskiego. Łagodny rozrost gruczołu krokowego i objawy z nim związane Powiększenie gruczołu krokowego znajduje się na 4

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty

Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Podstawowe wiadomości o nowotworach nerki, pęcherza moczowego i prostaty Człowiek najlepsza inwestycja Projekt pn. Opracowanie i wdrożenie programu profilaktycznego w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów

Bardziej szczegółowo

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji.

VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. VOCALMED VOCALMED jest projektem realizowanym w ramach programu Leonardo da Vinci - transfer Innowacji. Ankieta kierowana jest do osób, które miały pod opieką pacjentów mówiących innymi językami niż język

Bardziej szczegółowo

Zakażenia układu moczowego

Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego Zakażenia układu moczowego SPIS TREŚCI CO TO JEST UKŁAD MOCZOWY? nerka moczowód pęcherz moczowy cewka moczowa zobacz więcej NA CZYM POLEGA ZAKAŻENIE UKŁADU MOCZOWEGO? pałeczka

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego

Rak gruczołu krokowego Rak gruczołu krokowego Rak stercza (PCa - prostatic cancer) należy do najczęściej występujących nowotworów złośliwych u mężczyzn. W Polsce pod względem zapadalności ustępuje jedynie rakowi płuca i wyprzedza

Bardziej szczegółowo

1. Gruczoł krokowy... 2. 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego.. 3. 3.1. Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego... 5

1. Gruczoł krokowy... 2. 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego.. 3. 3.1. Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego... 5 Spis treści 1. Gruczoł krokowy... 2 2. Przepona moczowo-płciowa... 3 3. Łagodny rozrost gruczołu krokowego.. 3 3.1. Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego... 5 3.1.1. Leczenie farmakologiczne...

Bardziej szczegółowo

broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl

broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl U R O L O G I A broszura edukacyjna opracowana przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik Jeśli trzymasz w ręku tę broszurę, to jesteś po odbytej wizycie u lekarza-urologa.

Bardziej szczegółowo

Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr 1

Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr 1 Formularz Kontroli Jakości Nr Informacja do Formularza Kontroli Jakości Nr Droga Koleżanko, drogi Kolego. Formularz Kontroli Jakości Nr (formularz w kolorze pomarańcowym) zawiera pytania dotyczące anamnezy,

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU

Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Prof. Piotr Radziszewski Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Czynnościowej OGRANICZENIE DOSTĘPNOŚCI W ZAKRESIE LECZENIA NIETRZYMANIA MOCZU Wiek populacji (lata) Występowanie OAB będzie stale rosnąć

Bardziej szczegółowo

RAPORT. - Warszawa, sierpień 2013 -

RAPORT. - Warszawa, sierpień 2013 - RAPORT WYTYCZNE (GUIDELINES OF EUROPEAN ASSOCIATION OF UROLOGY) A PRAKTYKA CODZIENNA W PORADNIACH UROLOGICZNYCH W POLSCE, ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM POSTĘPOWANIA W ZAKRESIE BPH, LUTS I NADREAKTYWNOŚCI

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać.

Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać. W TROSCE O PACJENTA CHOREGO NA RAKA GRUCZOŁU KROKOWEGO Ogólnopolski program edukacyjny Rak gruczołu krokowego - materiały informacyjne dla pacjentów. Pytania i odpowiedzi które warto znać. Program realizowany

Bardziej szczegółowo

Rak prostaty męska sprawa. Dr med. Piotr Machoy

Rak prostaty męska sprawa. Dr med. Piotr Machoy Rak prostaty męska sprawa Dr med. Piotr Machoy Wstęp Rocznie w Europie ok. 10% zgonów u mężczyzn z powodu chorób nowotworowych spowodowanych jest przez raka prostaty Rak prostaty (RS) jest jednym z trzech

Bardziej szczegółowo

Rozprawa Doktorska. dr n. med. Waldemar Lasota. Streszczenie:

Rozprawa Doktorska. dr n. med. Waldemar Lasota. Streszczenie: Rozprawa Doktorska dr n. med. Waldemar Lasota Potrzeby promocji zdrowia i profilaktyki w oparciu o epidemiologiczną analizę wybranych cech zdrowotnych i społecznych mężczyzn z łagodnym rozrostem gruczołu

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 25 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy)

Kombinacja podstawowa dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) dla rejonu ogrzewacza dolnego (układ moczowo-płciowy) Ogrzewacz dolny jest odpowiedzialny za funkcje rozrodcze i wydalanie. Obejmuje podbrzusze i rejon narządów płciowych. Objawy: utrata energii, łatwa

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) <[logo podmiotu odpowiedzialnego]>

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) <[logo podmiotu odpowiedzialnego]> ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Finaster, 5 mg, tabletki powlekane (Finasteridum) Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zażyciem leku. - Należy zachować

Bardziej szczegółowo

Informator dla Pacjentów

Informator dla Pacjentów U R O L O G I A Informator dla Pacjentów Informator został opracowany przez Prof. dr. hab. n. med. Piotra Radziszewskiego oraz dr Barbarę Jacennik www.zdrowydialog.pl PRZED WIZYTĄ U UROLOGA COŚ JEST NA

Bardziej szczegółowo

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13

Zarys budowy układu moczowego... 7. Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Zarys budowy układu moczowego... 7 Budowa i funkcje pęcherza moczowego... 13 Choroby pęcherza moczowego... 19 Zapalenie pęcherza moczowego i dróg moczowych... 20 Inne infekcje układu moczowego... 26 Kamica

Bardziej szczegółowo

DZIENNIczek SAMOKONTROLI

DZIENNIczek SAMOKONTROLI DZIENNIczek SAMOKONTROLI TWÓJ DZIENNICZEK SAMOKONTROLI Niniejszy dzienniczek został opracowany specjalnie z myślą o osobach chorych na cukrzycę, które są poddawane insulinoterapii. Pomoże on Tobie i Twojemu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW SUTKA

PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW SUTKA PROGRAM PROFILAKTYKI NOWOTWORÓW SUTKA cel: wczesne wykrycie raka piersi u kobiet, zwiększenie udziału operacji oszczędzających program kierowany jest: do kobiet w wieku 35-49 lat i 60-70 lat obejmuje następujące

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Urologia i nefrologia

Urologia i nefrologia Encyklopedia Pytania Forum Produkty i usługi Wpisz czego szukasz Szukaj Start Zdrowie Choroby i dolegliwości Urologia i nefrologia Urologia i nefrologia Osoby, które cierpią na dolegliwości ze strony układu

Bardziej szczegółowo

Materiał Przeznaczony Dla Osób, Które Chcą Wiedzieć Więcej O Problemach Nietrzymania Moczu I Stolca

Materiał Przeznaczony Dla Osób, Które Chcą Wiedzieć Więcej O Problemach Nietrzymania Moczu I Stolca Materiał Przeznaczony Dla Osób, Które Chcą Wiedzieć Więcej O Problemach Nietrzymania Moczu I Stolca Tekst: Centrum Inkontynencji w Västra Götaland Fotografie: Kajsa Lundberg Układ graficzny: Svensk Information

Bardziej szczegółowo

ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE

ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE Pieczęć zakładu opieki zdrowotnej albo lekarza wykonującego indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską ZAŚWIADCZENIE LEKARSKIE Nazwisko i imię osoby ubiegającej się

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ

STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ K.OLESZCZYK J.RYBICKI A.ZIELINSKA-MEUS I.MATYSIAKIEWICZ A.KUŚMIERCZYK-PIELOK K.BUGAJSKA-SYSIAK E.GROCHULSKA STANDARDOWE PROCEDURY OPERACYJNE W REHABILITACJI KARDIOLOGICZNEJ XVI Konferencja Jakość w Opiece

Bardziej szczegółowo

Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu

Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu Kliniczny Oddział Urologiczny IV Wojskowy Szpital Kliniczny we Wrocławiu Operacyjne sposoby leczenia nietrzymania moczu Dr n. med. Tomasz Tuchendler Kliniczny Oddział Urologiczny, IV Wojskowy Szpital Kliniczny

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki raka prostaty.

Program profilaktyki raka prostaty. Program profilaktyki raka prostaty. I. Opis Programu: 1. Przesłanki dla realizacji Programu: Badania przesiewowe w celu wczesnego wykrycia raka stercza są równie waŝną metodą kontroli choroby, jak profilaktyka

Bardziej szczegółowo

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń

Objawy chorób układu moczowo-płciowego. Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Objawy chorób układu moczowo-płciowego Seminarium dla studentów III roku interny Izabela Łoń Symptomatologia chorób układu moczowego Związana z układem moczowym pacjent sam moŝe powiązać objaw z układem

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia w oddawaniu moczu wstydliwy temat polskiego społeczeństwa

Zaburzenia w oddawaniu moczu wstydliwy temat polskiego społeczeństwa Zaburzenia w oddawaniu moczu wstydliwy temat polskiego społeczeństwa W naszym kraju jest tak, że o pewnych rzeczach się nie mówi. Panuje ogólne zacofanie świadomości społeczeństwa oraz głębokie przekonanie,

Bardziej szczegółowo

Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013

Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013 Copyright for the text by Jadwiga Górnicka, Warszawa 2013 Copyright by Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2013 Zdjęcia na okładce freshidea Fotolia.com pixelplot Fotolia.com Redakcja Monika Marczyk Koordynacja

Bardziej szczegółowo

Cennik usług dla kobiet

Cennik usług dla kobiet Cennik usług dla kobiet Kliniki Zdrowia Kobiety Cena Profesorska Konsultacja kardiologiczna 150 200 Konsultacja urologiczna 150 200 Konsultacja chirurgiczna 150 200 Konsultacja ortopedyczna 150 200 Konsultacja

Bardziej szczegółowo

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji PROGRAM POPRAWY WCZESNEGO WYKRYWANIA I DIAGNOZOWANIA NOWOTWORÓW U DZIECI W PIĘCIU WOJEWÓDZTWACH POLSKI Przykłady opóźnień w rozpoznaniu chorób nowotworowych u dzieci i młodzieży Analiza przyczyn i konsekwencji

Bardziej szczegółowo

ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW

ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital Chirurgii Urazowej im. Dr. Janusza Daaba w Piekarach Śląskich ZAKAŻENIE DRÓG MOCZOWYCH - ZAPOBIEGANIE I LECZENIE PORADNIK DLA PACJENTEK I PACJENTÓW Projekt Edukacji

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIORCY: Imię i nazwisko..... Podpis świadczeniobiorcy WYWIAD PIELĘGNIARSKI I ZAŚWIADCZENIE

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finasteride Eurogenus, 5 mg, tabletki powlekane. Finasteridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Finasteride Eurogenus, 5 mg, tabletki powlekane. Finasteridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Finasteride Eurogenus, 5 mg, tabletki powlekane Finasteridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

SKIEROWANIE DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO

SKIEROWANIE DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIORCY: Imię i nazwisko Adres zamieszkania Nr PESEL a przypadku jego braku nr dokumentu potwierdzającego tożsamość. Miejscowość,

Bardziej szczegółowo

Komplet dokumentów potrzebnych do przyjęcia do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Krzyżowicach

Komplet dokumentów potrzebnych do przyjęcia do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Krzyżowicach Komplet dokumentów potrzebnych do przyjęcia do Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego w Krzyżowicach Skierowanie wypełnia lekarz kierujący zał. nr 3, Wywiad pielęgniarski i zaświadczenie lekarskie zał. nr 2, Skala

Bardziej szczegółowo

Konspekt wykładu z dn. 25.09.2003r. 1. Chory z rozrostem stercza w gabinecie lekarza rodzinnego Roland Dadej (Fellow of the European Board of

Konspekt wykładu z dn. 25.09.2003r. 1. Chory z rozrostem stercza w gabinecie lekarza rodzinnego Roland Dadej (Fellow of the European Board of Konspekt wykładu z dn. 25.09.2003r. 1. Chory z rozrostem stercza w gabinecie lekarza rodzinnego Roland Dadej (Fellow of the European Board of Urology) z Katedry i Kliniki Urologii Akademii Medycznej im.

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w uro-onkologii

Jakość życia w uro-onkologii Jakość życia w uro-onkologii Dr Roman Sosnowski Urolog Oddział Urologii Laparoskopowej, Szpital im. dr J. Biziela, Bydgoszcz Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa subiektywna obiektywna Jakość

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Hyplafin 5 mg, tabletki powlekane. Finasteridum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Hyplafin 5 mg, tabletki powlekane. Finasteridum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Hyplafin 5 mg, tabletki powlekane Finasteridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Zaawansowany. Zaliczenie drugiego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego.

Zaawansowany. Zaliczenie drugiego semestru z chirurgii i pielęgniarstwa chirurgicznego. 1 Kierunek: PIELĘGNIARSTWO Nazwa przedmiotu Chirurgia i pielęgniarstwo chirurgiczne Kod przedmiotu Poziom przedmiotu Rok studiów Semestr Liczba punktów Metody nauczania Język wykładowy Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Ablatherm HIFU. Leczenie raka prostaty wysokoskoncentrowanymi ultradźwiękami INFORMACJE DLA PACJENTA

Ablatherm HIFU. Leczenie raka prostaty wysokoskoncentrowanymi ultradźwiękami INFORMACJE DLA PACJENTA Ablatherm HIFU Leczenie raka prostaty wysokoskoncentrowanymi ultradźwiękami INFORMACJE DLA PACJENTA Ablatherm HIFU biuro@tommymedical.pl Spis treści Wstęp Prostata Czym jest rak? Rak prostaty Ocena i diagnoza

Bardziej szczegółowo

Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej. Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. 70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72

Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej. Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego. 70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72 Klinika Urologii i Onkologii Urologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego 70-111 Szczecin, al. Powstańców Wlkp. 72 tel/fax 91 4661100 / 91 4661101 Rak prostaty PCa (ang. Prostate Cancer) Prostata anatomia

Bardziej szczegółowo

Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza)

Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza) Nowotwory układu moczowo-płciowego Rak gruczołu krokowego (prostaty, stercza) Karolina Skóra Gruczoł krokowy Gruczoł krokowy (prostata) jest częścią męskich narządów moczowo-płciowych. Znajduje się on

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz wywiadu o dziecku

Kwestionariusz wywiadu o dziecku Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK. Proszę o przyjęcie... (Nazwisko i imię pacjenta) Zamieszkały/a... PESEL... (pacjenta) Numer i seria dowodu osobistego...

WNIOSEK. Proszę o przyjęcie... (Nazwisko i imię pacjenta) Zamieszkały/a... PESEL... (pacjenta) Numer i seria dowodu osobistego... Osoba do kontaktu w sprawie przyjęcia pacjenta na ZOL (Imię i nazwisko) (Adres, kod, miejscowość, ulica) (telefon: stacjonarny, komórka) Załącznik nr 1 (Miejscowość, data) WNIOSEK Proszę o przyjęcie...

Bardziej szczegółowo

PL-Jaworzno: Usługi zdrowotne świadczone dla firm 2009/S 88-126790 OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA ZAMÓWIENIA SEKTOROWE

PL-Jaworzno: Usługi zdrowotne świadczone dla firm 2009/S 88-126790 OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA ZAMÓWIENIA SEKTOROWE 1/7 PL-Jaworzno: Usługi zdrowotne świadczone dla firm 2009/S 88-126790 OGŁOSZENIE O UDZIELENIU ZAMÓWIENIA ZAMÓWIENIA SEKTOROWE SEKCJA I: PODMIOT ZAMAWIAJĄCY I.1) NAZWA, ADRESY I PUNKTY KONTAKTOWE: Południowy

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet

Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet Diagnostyka nietrzymania moczu u kobiet W badaniach, oceniających przydatność wywiadu w diagnostyce nietrzymania moczu stwierdzono, że dla wysiłkowego nietrzymania moczu czułość wywiadu wynosi 91%, ale

Bardziej szczegółowo

Co to jest termografia?

Co to jest termografia? Co to jest termografia? Słowo Termografia Pochodzi od dwóch słów "termo" czyli ciepło i "grafia" rysować, opisywać więc termografia to opisywanie przy pomocy temperatury zmian zachodzących w naszym organiźmie

Bardziej szczegółowo

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci

Lek. Marcin Polok. Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu. Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Lek. Marcin Polok Katedra i Klinika Chirurgii i Urologii Dziecięcej UM we Wrocławiu Ocena skuteczności operacyjnego leczenia wodonercza u dzieci Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych w zakresie medycyny

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nefrologia Kod modułu LK.3.E.008 II Wydział Lekarski z Oddziałem Anglojęzycznym Lekarski Specjalności:

Bardziej szczegółowo

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych.

Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Opieka pielęgniarska nad pacjentem w oddziale chirurgii ogólnej, po zabiegu operacyjnym, w wybranych jednostkach chorobowych. Aby ujednolicić opis opieki pielęgniarskiej nad pacjentem po zabiegu operacyjnym

Bardziej szczegółowo

Od około 40 roku Ŝycia prostata zaczyna się powiększać. Jej wzrost, z biegiem lat prowadzi w końcu do wystąpienia dolegliwości.

Od około 40 roku Ŝycia prostata zaczyna się powiększać. Jej wzrost, z biegiem lat prowadzi w końcu do wystąpienia dolegliwości. Drogi Czytelniku, Choroby prostaty to męska sprawa. Tylko męskie ciało posiada prostatę, zwaną w języku potocznym gruczołem krokowym (ew. sterczem). W młodym wieku męŝczyźni nie zdają sobie sprawy z obecności

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO / ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO / ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO OPIEKUŃCZEGO WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO / ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO OPIEKUŃCZEGO Dane świadczeniobiorcy:.. Imię i nazwisko.. Adres zamieszkania.. Numer PESEL, a w przypadku jego braku

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia.

SYLABUS. Część A - Opis przedmiotu kształcenia. SYLABUS Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: Specjalności: Poziom studiów: Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Gastroenterologia Kod modułu LK.3.E.010 I Wydział Lekarski z Oddziałem

Bardziej szczegółowo

Leczenie operacyjne wysiłkowego nietrzymania moczu

Leczenie operacyjne wysiłkowego nietrzymania moczu Andrzej Skręt, Tomasz Kluz Leczenie operacyjne wysiłkowego nietrzymania moczu Oddział Ginekologii i Położnictwa Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Rzeszowie Ordynator Oddziału: prof. dr hab. Andrzej

Bardziej szczegółowo

NIETRZYMANIE MOCZU I STOLCA

NIETRZYMANIE MOCZU I STOLCA Interdyscyplinarne Spotkania Geriatryczne NIETRZYMANIE MOCZU I STOLCA mgr Teresa Niechwiadowicz-Czapka Instytut Pielęgniarstwa Zakład Podstaw Opieki Pielęgniarskiej Nietrzymanie moczu - Wielki Problem

Bardziej szczegółowo

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA

ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA ANEKS III UZUPEŁNIENIA DO CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO ORAZ ULOTKI PLA PACJENTA 42 UZUPEŁNIENIA ZAWARTE W ODPOWIEDNICH PUNKTACH CHARAKTERYSTYKI PRODUKTU LECZNICZEGO DLA PRODUKTÓW ZAWIERAJĄCYCH

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO F-182/DNP WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIORCY: Imię i nazwisko Adres zamieszkania Numer PESEL, a w przypadku jego

Bardziej szczegółowo

Leczenie pęcherza nadreaktywnego

Leczenie pęcherza nadreaktywnego Leczenie pęcherza nadreaktywnego Trening pęcherza Leczenie zachowawcze stosowane w przypadku pęcherza nadreaktywnego cieszy się uznaniem lekarzy i pacjentów i stanowi zarówno alternatywę, jak i uzupełnienie

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników.

Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Choroby związane z wygasaniem czynności jajników. Sytuacja hormonalna przed i po menopauzie Względny hyperestrogenizm - zmiany przerostowe (polipy, mięśniaki, przerost śluzówki macicy, mastopatia) Hypoestrogenizm

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa

DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY. Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa DIAGNOSTYKA ULTRASONOGRAFICZNA TARCZYCY Michał Brzewski Anna Jakubowska Zakład Radiologii Pediatrycznej AM Warszawa 1 PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE Wady rozwojowe Wole Guzki tarczycy Nowotwory tarczycy Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE

RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE RAZEM ZADBAJMY O ZDROWIE Barbara Dziuk Prezes Fundacji na Rzecz Zapobiegania i Zwalczania Nowotworów v-ce Prezes Polskiego Komitetu Zwalczania Raka Oddz. Śląski w Gliwicach. Radna Sejmiku Województwa Śląskiego

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ŚWADCZENIOBIORCY KIEROWANEGO DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZEGO/PRZEBYWAJĄCEGO W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZYM 1 Ocena świadczeniobiorcy wg skali Barthel 2

KARTA OCENY ŚWADCZENIOBIORCY KIEROWANEGO DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZEGO/PRZEBYWAJĄCEGO W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZYM 1 Ocena świadczeniobiorcy wg skali Barthel 2 Na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dn. 23.12.2010r. (poz. 1719) KARTA OCENY ŚWADCZENIOBIORCY KIEROWANEGO DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZEGO/PRZEBYWAJĄCEGO W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZYM 1

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA. dla przewlekle somatycznie chorych. w Stroniu Śląskim

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA. dla przewlekle somatycznie chorych. w Stroniu Śląskim WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO LECZNICZEGO dla przewlekle somatycznie chorych w Stroniu Śląskim DANE ŚWIADCZENIOBIORCY:. Imię i nazwisko tel.... Adres zamieszkania.. Numer PESEL, a

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO - LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO - LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO Załącznik do rozporządzenia MZ z dnia 25 czerwca 2012r. Zał. nr 1 WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO - LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIRCY: /IMIĘ I NAZWISKO/

Bardziej szczegółowo

CZYNNOŚCI WYKONYWANE PRZEZ PIELĘGNIARKĘ BEZ ZLECENIA LEKARSKIEGO 6

CZYNNOŚCI WYKONYWANE PRZEZ PIELĘGNIARKĘ BEZ ZLECENIA LEKARSKIEGO 6 CZYNNOŚCI WYKONYWANE PRZEZ PIELĘGNIARKĘ BEZ ZLECENIA LEKARSKIEGO 6 Pielęgniarka, aby wykonać większość świadczeń, do których jest uprawniona, musi otrzymać zlecenie wystawione przez lekarza i odnotowane

Bardziej szczegółowo

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo,

Centrum Medyczne Ostrołęka. dr Piotr Pierzyński. Szanowni Państwo, Centrum Medyczne Ostrołęka dr Piotr Pierzyński Szanowni Państwo, Proszę o wydrukowanie i wypełnienie załączonego poniżej formularza wizyty oraz zabranie go ze sobą na konsultację. Proszę też pamiętać o

Bardziej szczegółowo

Pielęgnacja pacjenta z cewnikiem Foleya w domu.

Pielęgnacja pacjenta z cewnikiem Foleya w domu. Pielęgnacja pacjenta z cewnikiem Foleya w domu. Zespół Opieki Zdrowotnej w Końskich Mgr Joanna Marczak Układ moczowy jest delikatny i podatny na infekcje. Zakażenie może pojawić się w każdym jego odcinku.

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO

WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO WNIOSEK O WYDANIE SKIEROWANIA DO ZAKŁADU OPIEKUŃCZO- LECZNICZEGO/ZAKŁADU PIELĘGNACYJNO-OPIEKUŃCZEGO DANE ŚWIADCZENIOBIORCY: Imię i nazwisko Adres zamieszkania Numer PESEL, a w przypadku jego braku numer

Bardziej szczegółowo

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne.

WIEDZA. K_W01 Zna definicje, cele i metody żywienia klinicznego oraz sposoby oceny odżywienia w oparciu o metody kliniczne. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych Nazwa studiów: Żywienie kliniczne Typ studiów: doskonalące Symbol Efekty kształcenia dla studiów podyplomowych WIEDZA K_W01 Zna definicje,

Bardziej szczegółowo

Hospitalizacja Plus parametry techniczne

Hospitalizacja Plus parametry techniczne Hospitalizacja PLUS Hospitalizacja Plus parametry techniczne Wiek Ubezpieczonego: Okres ubezpieczenia: Karencja 0,5 62 lat do 65 roku życia, nie dłużej niż umowa główna 30 dni dla choroby 180 dni leczenie

Bardziej szczegółowo

Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych

Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych Onkologiczne Poradnictwo Genetyczne Profilaktyka, diagnostyka i leczenie Postęp, jaki dokonuje się w genetyce, ujawnia coraz większy udział

Bardziej szczegółowo

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie

Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie DIAGNOSTYKA CHORÓB NARZĄDÓW MIEDNICY MNIEJSZEJ U DZIEWCZĄT Michał Brzewski, Andrzej Marciński, Agnieszka Biejat Zakład Radiologii Pediatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie 1 2 2 Cele wykładu Zaprezentowanie

Bardziej szczegółowo

SpeediCath Cewnik gotowy do natychmiastowego użycia

SpeediCath Cewnik gotowy do natychmiastowego użycia SpeediCath Cewnik gotowy do natychmiastowego użycia Co to jest cewnikowanie przerywane? Stosowanie cewnika w celu opróżnienia pęcherza moczowego Cewnikowanie przerywane to proces regularnego stosowania

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

Prosi się o dołączenie wraz z wnioskiem do ZPO niżej wymienionych dokumentów :

Prosi się o dołączenie wraz z wnioskiem do ZPO niżej wymienionych dokumentów : Prosi się o dołączenie wraz z wnioskiem do ZPO niżej wymienionych dokumentów : 1. Decyzja o przyznaniu emerytury/renty lub ostatniej decyzji o waloryzacji emerytury /renty lub ksero potwierdzone przez

Bardziej szczegółowo