Biuletyn dla ma ych i Êrednich firm

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Biuletyn dla ma ych i Êrednich firm"

Transkrypt

1 Biuletyn dla ma ych i Êrednich firm e 5 ISSN X 5 (55) Maj 2003 Ma e i Êrednie przedsi biorstwa w UE C o i podatek Vat po wstàpieniu Polski do UE Wspó praca gospodarcza z Rumunià Biuletyn dla ma ych i Êrednich firm

2 PROGRAM LEONARDO DA VINCI Program Leonardo da Vinci stwarza szans udzia u w mi dzynarodowych projektach w zakresie kszta cenia zawodowego. W programie mogà braç udzia instytucje edukacyjne, szko y zawodowe, uczelnie, instytucje naukowo-badawcze, a tak e przedsi biorstwa oraz partnerzy spo eczni i w adze publiczne. UNIJNY PROGRAM LEONARDO DA VINCI UMO LIWIA UZYSKANIE DOTACJI NA EUROPEJSKIE PROJEKTY EDUKACYJNE Terminy zg aszania projektów Program umo liwia uzyskanie funduszy na: sta e zawodowe dla uczniów szkó zawodowych, studentów, absolwentów, m odych pracowników i osób bezrobotnych oraz wymiany nauczycieli i szkoleniowców, doradców zawodowych, kierowników dzia ów kadr, organizatorów szkoleƒ, a tak e dla nauczycieli i lektorów j zyków obcych; przygotowanie nowatorskich programów szkoleniowych, programów nauczania lub materia ów dydaktycznych; tworzenie mi dzynarodowych sieci wspó pracy i wymiany doêwiadczeƒ; badania w zakresie kszta cenia i szkolenia zawodowego. Projekty sà akceptowane w oparciu o konkursy projektów og aszane przez Krajowà Agencj Programu ikomisj Europejskà. Instytucja uzyskuje dotacj na dofinansowanie realizacji nast pujàcych projektów: do euro na pokrycie kosztów wymian i sta y na jednego beneficjenta (85-90% dofinansowania) (czas trwania projektu max. 2 lata); do euro rocznie na projekty pilota owe (75% dofinansowania) (czas trwania projektu max. 3 lata); do euro rocznie na akcje tematyczne (75% dofinansowania) (czas trwania projektu max. 3 lata); do euro rocznie na projekty j zykowe (75% dofinansowania) (czas trwania projektu max. 3 lata); do euro rocznie na projekty mi dzynarodowych sieci instytucji (50% dofinansowania) (czas trwania projektu max. 3 lata); od do euro rocznie na projekty badaƒ i analiz (50%-100% dofinansowania) (czas trwania projektu max. 3 lata). Projekty wymian i sta y 13 lutego 2004 Projekty pilota owe, projekty j zykowe, projekty mi dzynarodowych sieci instytucji, akcje tematyczne oraz projekty badaƒ i analiz 3 paêdziernika 2003 (propozycja wst pna) 13 lutego 2004 (propozycja pe na) Krajowa Agencja Programu Leonardo da Vinci Biuro Koordynacji Kszta cenia Kadr Fundacji Fundusz Wspó pracy ul. GórnoÊlàska 4a, Warszawa tel.: (22) , faks: (22)

3 Biuletyn euro info dla ma ych i Êrednich firm Od redakcji Spis treêci Szanowni Paƒstwo, nadesz a upragniona wiosna, a wraz z nià poprawi y si nastroje w spo eczeƒstwie dotyczàce przystàpienia Polski do Unii Europejskiej. Niedawno, OBOP opublikowa wyniki sonda u przeprowadzonego na poczàtku kwietnia z którego wynika ze poparcie dla naszego cz onkostwa w UE wzros o zarówno wêród tych, którzy chcà wziàç udzia w referendum, jak i wêród ogó u badanych. Poparcie dla integracji z UE wêród wszystkich badanych deklaruje 60%, 23% ogó u pytanych jest przeciwnych g osowaniu. A jaka b dzie frekwencja? Pewny udzia w referendum i wêród ogó u badanych deklaruje 49% badanych, 29% mówi, e raczej b dzie g osowaç. Brak udzia u w referendum deklaruje 16% ogó u badanych. Nawiàzujàc do tematyki wstàpienia Polski do UE chcieliêmy zaproponowaç Paƒstwu dwa artyku y wskazujàce jakie korzyêci i mo liwoêci pojawià si przed Polskà i polskimi przedsi biorcami w momencie przystàpienia do Unii Europejskiej. Pierwszy artyku prezentuje doêwiadczenia Irlandii, Hiszpanii, Finlandii i Grecji, krajów które bardzo zyska y zarówno ekonomicznie jak i politycznie na przystàpieniu do struktur unijnych. Drugi artyku zawiera analiz opinii przedsi biorców unijnych po 10 latach funkcjonowania Jednolitego Rynku Wewn trznego. JednoczeÊnie polecamy nasze sta e rubryki: marketing produktów i us ug, oferta bankowa, oferta telekomunikacyjna dla MSP, gdy chodzi o pieniàdze, oraz oferty wspó pracy. Zach camy do zapoznania si z informacjami zawartymi w dzia ach aktualnoêci i wydarzenia, gdzie znajdziecie Paƒstwo wiele ciekawych informacji o planowanych konferencjach i seminariach skierowanych do przedsi biorstw. Jak zwykle zach camy Paƒstwa równie do dzielenia si z nami swoimi przemyêleniami po lekturze Biuletynu, abyêmy mogli wcià udoskonalaç nasz miesi cznik i jak najlepiej dostosowaç go do Paƒstwa oczekiwaƒ. Zach camy do kontaktowania si z redakcjà Biuletynu pod adresem: CZ ONKOSTWO W UE SZANSÑ NA ROZWÓJ SPO ECZNY I GOSPODARCZY POLSKI doêwiadczenia Grecji, Hiszpanii, Finlandii i Irlandii. FUNKCJONOWANIE JEDNOLITEGO RYNKU WEWN TRZNEGO W OPINII PRZEDSI BIORCÓW IDEA MERITUM NowoÊci w Idei Meritum. ILOÂCIOWE BADANIA RYNKU Kogo badamy? BANK BPH PBK Sposoby ograniczania ryzyka w handlu zagranicznym. C O I PODATEK VAT PO WSTÑPIENIU POLSKI DO UE VAT A US UGI TURYSTYCZNE WSPÓ PRACA GOSPODARCZA Z RUMUNIÑ UNIA EUROPEJSKA DLA PRZEDSI BIORCÓW AKTUALNOÂCI WYDARZENIA OFERTY WSPÓ PRACY Zespó Redakcyjny Redaguje zespó : Anna Sarzyƒska Redaktor naczelna Monika uczak tel biuletyn Micha Polaƒski tel Adres redakcji: Euro Info Centre przy Funduszu Wspó pracy ul. GórnoÊlàska 4a, Warszawa tel. (+48 22) Fax. (+48 22) produkcja: Ergo BTL s.c. Redakcja nie zwraca materia ów nie zamówionych oraz zastrzega sobie prawo do ich zmiany i redagowania. Uwagi i komentarze prosimy kierowaç na adres Wszystkie teksty zawarte w Biuletynie Euro Info mogà byç przedrukowywane wy àcznie po uzyskaniu zgody redakcji. Zainteresowanych subskrypcjà prosimy o kontakt z najbli szym Euro Info Centre. Ok adka: Joanna Salwicka (rysunek inspirowany materia em Komisji Europejskiej) 3

4 Cz onkostwo w UE szansà na rozwój spo eczny i gospodarczy Polski doêwiadczenia Grecji, Hiszpanii, Finlandii i Irlandii. Cz onkostwo Polski w Unii Europejskiej, podobnie jak wczeêniejsze akcesje Irlandii czy Hiszpanii do Wspólnot Europejskich, przyniesie spo eczeƒstwu polskiemu wiele korzyêci. Ilekroç do Wspólnot Europejskich przyst powa y paƒstwa biedniejsze i wymagajàce uwzgl dnienia specyfiki ich rozwoju gospodarczego w stosunkowo krótkim okresie osiàga y coraz wy szy poziom zamo noêci i rozwoju spo eczno-gospodarczego. Wszystko to dzi ki, wpisanej do preambu y Traktatów Rzymskich, zasadzie solidarnoêci, znajdujàcej swój wyraz w dà eniu do wyrównywania dysproporcji w rozwoju poszczególnych regionów. Dla przyst pujàcych paƒstw cz onkostwo we Wspólnotach okaza o si byç niepowtarzalnà szansà na gospodarcze i polityczne otwarcie, na uzyskanie pomocy finansowej, dost p do nowoczesnych technologii, czyli tego do czego dà y i dà yç powinna Polska. OczywiÊcie cz onkostwo Polski w Unii Europejskiej nie jest i nie b dzie lekarstwem na ca e z o. Nale y równie pami taç, i o jego sukcesie zadecyduje przede wszystkim nasze przygotowanie do wykorzystania pomocy finansowej, umiej tnoêç wykorzystywania szans oraz zdolnoêci przystosowawczych do wymogów stawianych przez Uni. Bez wàtpienia jednak analiza doêwiadczeƒ paƒstw, które decydowa y si na cz onkostwo w Unii, swoisty bilans kosztów i korzyêci, dowodzi, e lepiej byç w Unii ni poza nià. Zacznijmy od Irlandii, która z kraju politycznie i gospodarczo uzale nionego od Wielkiej Brytanii i odbiegajàcego poziomem rozwoju gospodarczego od paƒstw cz onkowskich, w ciàgu kilku lat sta a si celtyckim tygrysem oraz przyk adem sukcesu ekonomicznego. Cz onkostwo w Unii Europejskiej (a wczeêniej we Wspólnotach Europejskich) przynios o Irlandii korzyêci zarówno polityczne, jak i gospodarcze oraz spo eczne. KorzyÊci polityczne z cz onkostwa w UE sà niepodwa alne zwa ywszy m.in. na fakt, i zaanga owanie w sprawy europejskie zwi kszy o aktywnoêç i znaczenie mi dzynarodowe Irlandii. Do momentu przystàpienia do WE polityczne kontakty tego kraju z innymi paƒstwami, poza forum ONZ, pozostawa y ograniczone. Dlatego te w Irlandii uwa a si, e cz onkostwo w strukturach europejskich to symboliczny powrót zielonej wyspy do Europy. Bez wàtpienia cz onkostwo pozwoli o na wyrwanie si z postkolonialnego zwiàzku i zbudowanie nowych relacji z Wielkà Brytanià (nowy kontekst procesu pokojowego w Irlandii Pó nocnej). Cz onkostwo w Unii Europejskiej w znaczàcy sposób wzmocni o zdolnoêç Irlandii do ochrony i promowania w asnych interesów na arenie europejskiej i mi dzynarodowej. Obecnie, jako cz onek Unii Europejskiej zabiera ona g os w istotnych sprawach gospodarczych, politycznych, a tak e militarnych. I tak na przyk ad w 1996 r., sprawujàc prezydencj w UE aktywnie dzia a a na rzecz zawarcia porozumienia w sprawie Paktu StabilnoÊci i Wzrostu, który otworzy drog do wprowadzenie wspólnej waluty i przejêcia do III etapu Unii Gospodarczej i Walutowej. Dzi ki cz onkostwu i zaanga owaniu we wspólnà polityk zagranicznà i bezpieczeƒstwa Irlandia aktywne wspiera dzia ania w dziedzinie ochrony praw cz owieka i kontroli zbrojeƒ. foto: European Commission Audiovisual Library Przynale noêç do Wspólnot Europejskich by a jednak przede wszystkim kluczowym czynnikiem modernizacji gospodarki irlandzkiej. W ciàgu 30 lat, jakie up yn y od przystàpienia do UE, Irlandia pokona a wielki dystans cywilizacyjny i ekonomiczny. Umiej tnie korzystajàc z nowych mo liwoêci jakie wynikn y z przynale noêci do UE, przekszta ci a si w najdynamiczniej rozwijajàce si paƒstwo Unii Europejskiej. Cz onkostwo w WE stworzy o dogodne warunki dla przyciàgni cia bezpoêrednich inwestycji zagranicznych, to spowodowa o zasadniczà popraw wskaêników gospodarczych kraju. RównoczeÊnie przed Irlandià otworzy y si nowe rynki zbytu stajàc si dodatkowym czynnikiem rozwoju gospodarczego. Przystàpienie do Unii Gospodarczej i Walutowej oraz wprowadzenie euro, potwierdzi y ostatecznie gospodarczà niezale noêç Irlandii. Eksport irlandzkich produktów do wielkiej Brytanii zmala z oko o 80% w latach 60-tych do 24% obecnie. Ponad 40% eksportu Irlandii trafia dziê na rynki pozosta ych paƒstw cz onkowskich. Niezwykle istotnà rol w rozwoju Irlandii odegra a i nadal odgrywa pomoc finansowa Unii Europejskiej. Umiej tne wykorzystanie pomocy ze Êrodków funduszy strukturalnych oraz Funduszu SpójnoÊci przyczyni o si do wzrostu zatrudnienia oraz poprawy jakoêci edukacji. Transfery bezpoêrednie przekazane Irlandii z bud etu wspólnotowego, w latach osiàgn y w sumie wartoêç oko o 18,5 mld euro, stajàc si tym samym istotnym czynnikiem modernizacji gospodarki. 4

5 Biuletyn euro info dla ma ych i Êrednich firm Sukces gospodarczy Irlandii najlepiej obrazuje wskaênik dochodu narodowego w przeliczeniu na jednego mieszkaƒca, który w 1973 r. (w roku akcesji) wynosi 58% Êredniej WE, zaê w 2001 r. stanowi a 122% Êredniej UE. Ten skok potwierdza, e przynale noêç do WE w istotnym stopniu przyczyni a si do niespotykanego wzrostu gospodarczego. Obecnie, mimo przejêciowego os abienia tempa wzrostu gospodarczego, Irlandia odnotowuje jedne z najlepszych wskaêników ekonomicznych wêród paƒstw UE, co daje jej pozycj w grupie najdynamiczniej rozwijajàcych si paƒstw Europy. Wspólna Polityka Rolna europejskie fundusze przeznaczone na dofinansowanie rolnictwa umo liwi a rozwój i modernizacj irlandzkiej wsi. Przeobra enia te pozwoli y na zmian jej wizerunku. W chwili przystàpienia do WE udzia produkcji rolnej w PKB Irlandii wynosi 18%, a zatrudnienie w tym sektorze (wraz z rybo- ówstwem i leênictwem) znajdowa o blisko 40% si y roboczej. Obecnie udzia rolnictwa ( àcznie z rybo ówstwem i leênictwem) w PKB wynosi 5% a zatrudnienie 7% (wg danych za 2001 r.). Dzisiejsze gospodarstwa irlandzkie stanowià przyk ad dobrze wykorzystanej szansy jakà stanowi o cz onkostwo w UE. Proces transformacji obrazujà dane, zgodnie z którymi w latach ca kowity dochód z gospodarstw rolnych zwi kszy si blisko szeêciokrotnie (z 391 mln do 2107 mln funtów irlandzkich). Dzi ki wprowadzeniu do rolnictwa unijnych standardów ochrony Êrodowiska, podwy szeniu poziomu bezpieczeƒstwa ywnoêci oraz powstaniu dodatkowych miejsc pracy w sektorze oko orolnym korzyêci odnie- Êli nie tylko rolnicy, ale i ca e spo eczeƒstwo irlandzkie. Znaczenie cz onkostwa potwierdzajà nie tylko wskaêniki gospodarcze, ale i dobrobyt spo eczny. O ile bowiem bogate paƒstwa cz onkowskie, gdzie percepcja korzyêci z cz onkostwa nie jest taka oczywista, prze ywajà okresowe kryzysy i spadki poparcia spo ecznego dla cz onkostwa, o tyle w Irlandii jego poziom pozostaje niezmiennie wysoki. Skala poparcia spo ecznego dla integracji europejskiej i cz onkostwa w UE, która w latach oscylowa- a na poziomie oko o 75-80% przy Êredniej dla ca ej UE wynoszàcej oko o 50 % jest tego najlepszym dowodem. Równie hiszpaƒskie doêwiadczenia potwierdzajà, e lepiej byç w UE ni poza nià. Przez lata dyktatury mit Europy dodawa nadziei Hiszpanom walczàcym przeciwko frankistowskim rzàdom. Poniewa demokracja by a uto samiana z Europà wielu hiszpaƒskich intelektualistów i opozycjonistów wskazywa o, i rozwiàzania wszelkich hiszpaƒskich problemów takich jak brak swobód obywatelskich, czy zacofanie gospodarcze trzeba poszukiwaç w integracji z paƒstwami europejskimi. Konsekwentnie, w latach 80. cz onkostwo we Wspólnotach zacz to postrzegaç jako najlepszà szans na przezwyci anie powojennej izolacji. Cz onkostwo w UE sta o si szansà na utrwalenie m odej demokracji i zabezpieczenie jej przed si ami ekstremistycznymi, zarówno prawicowymi, jak i lewicowymi. Racje polityczne by y wspierane argumentami typu gospodarczego jak np. podniesienie stopy yciowej przeci tnego mieszkaƒca w Hiszpanii. W cz onkostwie widziano tak e czynnik pozwalajàcy na przezwyci anie kompleksu ni szo- Êci paƒstwa hiszpaƒskiego wobec reszty Europy, jak równie opinii, e Europa koƒczy si na Pirenejach, za którymi rozpoczyna si Afryka. Hiszpanie obronili swoja m odà demokracj. Z paƒstwa peryferyjnego awansowali do grona liderów rozgrywajàcych w UE. DziÊ, adne wa ne decyzje nie mogà byç podejmowane bez zgody Hiszpanii. Dzieje si tak dlatego, e kraj ten nie tylko potrafi zbudowaç silnà pozycj mi dzynarodowà, ale tak e dlatego, e potrafi umiej tnie wykorzystaç swojà pozycj politycznà i instytucjonalnà w UE mierzonà m.in. liczbà g osów w poszczególnych instytucjach. Dla Polski, która w Traktacie Nicejskim uzyska a analogiczna pozycj instytucjonalnà, to szczególnie istotne doêwiadczenie. foto: European Commission Audiovisual Library Cz onkostwo mia o bez wàtpienia ogromny wp yw na hiszpaƒskà gospodark. Po wojnie domowej (lata ), rzàd genera- a F. Franco ustanowi system izolacji ekonomicznej doprowadzajàc tym samym do kryzysu gospodarczego kraju. Dopiero w latach 60. nastàpi o pewne otwarcie i zosta a rozpocz ta transformacja gospodarki majàca na celu przejêcie od gospodarki opartej na rolnictwie do gospodarki industrialnej. Dziesi ç lat póêniej, gdy polityka frankistowskiego rzàdu zacz a ulegaç dalszym zmianom, a gospodarka osiàgn a zadawalajàcy poziom rozwoju, Hiszpania podpisa a Uk ad Preferencyjny ze Wspólnotami Europejskimi. Zawarcie Uk adu wp yn o m.in. na modernizacj hiszpaƒskiego przemys u i rolnictwa, rozwój hiszpaƒskiego eksportu do krajów UE. Mia o te wp yw na zwi kszenie inwestycji zagranicznych. Mimo poprawy sytuacji w hiszpaƒskiej gospodarce w roku poprzedzajàcym przystàpienie Hiszpanii do Wspólnot Europejskich (1985 r.) jej dochód narodowy wynosi 28,3 mld euro, co stanowi o wówczas zaledwie 6,5 % dochodu ówczesnej EWG. Dopiero akcesja do Wspólnot oraz umiej tne wykorzystanie pomocy finansowej z funduszy strukturalnych i Funduszu SpójnoÊci (w latach przyznano Hiszpanii 19% ogólnej kwoty funduszy strukturalnych, zaê w latach ponad 21%) wp yn y na stopniowà popraw sytuacji. Dzi ki tej pomocy mo liwe by o sfinansowanie inwestycji publicznych tj. budowa dróg szybkiego ruchu i autostrad, budowa metra, rozszerzenie i elektryfikacja sieci kolejowych, rozwój telekomunikacji, poprawa zaopatrzenia w energi elektrycznà i wod, ochrona Êrodowiska oraz rozwój rolnictwa. Akcesja pozwoli a tak e przyspieszyç rozwój regionów najs abiej rozwini tych, m.in. w wyniku wzrostu dochodów z turystyki. Dzi ki cz onkostwu we Wspólnotach Hiszpania sta a si krajem atrakcyjnym dla zagranicznego biznesu, oraz zagranicznych turystów. Przystàpienie Hiszpanii do UE wp yn o na zwi kszenie zaufania inwestorów zagranicznych. Oprócz bezpoêrednich inwestycji pochodzàcych z krajów Wspólnot, do Hiszpanii zaczà nap ywaç równie kapita z paƒstw trzecich, które poprzez tworzenie firm w Hiszpanii chcia- y uzyskaç dost p do rynku WE. Dzi ki inwestycjom importowano technologie, a tak e know how w zakresie zarzàdzania i przedsi biorczoêci, co przyczyni o si do poprawy konkurencyjnoêci hiszpaƒskich towarów na rynkach mi dzynarodowych. W efekcie cz onkostwo w Unii Europejskiej wp yn o na wzrost gospodarczy Hiszpanii i poziom zamo noêci spo eczeƒstwa 1. W latach hiszpaƒski 5

6 PKB per capita wzrós z 68% do 79% Êredniej Wspólnot. WartoÊç tego wskaênika w 2000 r. osiàgn a poziom 83,1% Êredniej unijnej. Przystàpienie Hiszpanii do WE wiàza o si jednak równie z problemami. Najwa niejszym z nich by o bezrobocie 2. Z jednej strony, wysoka stopa bezrobocia by a trudnym do unikni cia rezultatem procesu restrukturyzacji rolnictwa oraz przemys u stoczniowego, hutniczego i górnictwa w glowego. Z drugiej strony, cz onkostwo przyczyni o si do zwi kszenia nap ywu inwestycji zagranicznych, co wraz z pomocà finansowà, uzyskiwanà w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu SpójnoÊci, przyczyni o si do utworzenia nowych miejsc pracy. Pozytywnym efektem akcesji by wzrost zatrudnienia kobiet. By on bezpoêrednim nast pstwem programów finansowanych m.in. przez Europejski Fundusz Spo eczny 3. Obecnie stopa bezrobocia systematycznie spada. Hiszpanie, podobnie jak Polacy, czuli si niepewnie, kiedy rozpoczynali negocjacje ze Wspólnotami, ale dzisiaj doceniajà swoje cz onkostwo w UE. PodkreÊla si, e warto by o zap aciç za cywilizacyjny post p. Nikt w Hiszpanii nie mówi te o utracie to samo- Êci. Obawy zwiàzane m.in. z kwestià zakupu ziemi i nieruchomoêci przez obcokrajowców sà dla przeci tnego Hiszpana ju dziê niezrozumia e, chocia ze wzgl du na geograficznà atrakcyjnoêç, wielu cudzoziemców zdecydowa o si nabyç tam posiad oêci. ObecnoÊç cudzoziemców jest traktowana jako atut. Gdyby nie obywatele innych paƒstw cz onkowskich wiele miasteczek oraz wiosek hiszpaƒskich by oby skazanych na wolniejszy rozwój. By oby to nieuniknione przy post pujàcym zjawisku starzenia si spo eczeƒstwa i migracji m odych ludzi do du ych miast. Nie sprawdzi y si tak e obawy ze strony ówczesnych paƒstw cz onkowskich, e przystàpienie Hiszpanii do WE spowoduje masowà imigracj zarobkowà Hiszpanów do UE. Cz onkostwo we Wspólnotach wp yn o pozytywnie na jakoêç ycia w Hiszpanii, co w konsekwencji doprowadzi o do wyeliminowania zjawiska migracji za chlebem a nawet sprawi o, e wielu Hiszpanów wróci o do ojczyzny. Przedsi biorcy hiszpaƒscy obawiali si, podobnie jak polscy przedsi biorcy dziê, konkurencji europejskich firm (g ównie francuskich i angielskich). DziÊ hiszpaƒscy przedsi biorcy wiedzà, e wprowadzenie zmian, w tym modernizacja gospodarki, musia o nastàpiç niezale nie od cz onkostwa w UE. W przypadku paƒstw, które przyst powa y do UE jako ostatnie widoczny jest niekwestionowany post p. Tak jest w Finlandii, która po 7-miu latach cz onkostwa w UE znacznie si rozwin a. Âwiadczà o tym wyniki badaƒ opinii publicznej, które wskazujà na sta à przewag odsetka osób pozytywnie oceniajàcych cz onkostwo w UE. Pozytywne nastawienie Finów do cz onkostwa w UE przejawia si choçby poparciem dla uczestnictwa w strefie euro, co wyró nia jà od dwóch paƒstw skandynawskich: Danii i Szwecji. W debacie na temat korzyêci z cz onkostwa cz sto akcentuje si, i stosunkowo ma y pod wzgl dem liczy ludnoêci kraj, jakim jest Finlandia, aktywnie uczestniczy w procesie decyzyjnym UE, majàc wp yw na kszta towanie polityk wspólnotowych. Argument ten nabiera szczególnego znaczenia, m.in. w kontekêcie historii stosunków Finlandii z Rosjà. W Finlandii panuje przekonanie, i dzi ki przystàpieniu do Unii mi dzynarodowa pozycja kraju uleg a wzmocnieniu. Ocenia si, i cz onkostwo Finlandii w UE wzmocni o podstawy rozwoju gospodarczego. Przed integracjà, w okresie recesji, spowodowanej m.in. rozpadem b. ZSRR, w latach fiƒski PKB zmniejszy si o 11,5%, zaê stopa bezrobocia wzros a z 3,5% do niemal 19% na poczàtku 1994 r. Od momentu przystàpienia do UE gospodarka fiƒska rozwija si w stosunkowo szybkim tempie. Korzystajàc z mo liwoêci, jakie stworzy o wejêcie do UE, w szczególnoêci dotyczy to korzyêci wynikajàcych z wej- Êcia na Wspólny Rynek, co zrekompensowa o utrat rynków wschodnich. W latach zanotowano Êrednioroczny wzrost gospodarczy na poziomie 4,7% jeden z najwy szych w UE. Bezrobocie zmala o o ponad po ow i wynios o w 2001 r. 8,8%. Stopa inflacji pozostaje niska, na rachunku obrotów bie àcych utrzymuje si nadwy ka, zmala o zad u enie sektora przedsi biorstw i gospodarstw domowych. Nastàpi o zrównowa enie finansów publicznych deficyt bud etowy z 1993 r. w wysokoêci 8% PKB zmieni si w nadwy k w 1998 r. w wysokoêci 6,7% PKB. Osiàgni cie takiego rezultatu by o mo liwe dzi ki szybkiemu wzrostowi gospodarczemu oraz ograniczeniu wydatków bud etowych. Podobnie jak inne paƒstwa przyst pujàce do UE, Finlandia sta a si atrakcyjnym partnerem dla inwestorów zagranicznych. Poza samym cz onkostwem w Unii dodatkowymi atutami Finlandii by y: stosunkowo niska stawka podatku dochodowego od osób prawnych (28%), wysoki poziom wykszta cenia spo eczeƒstwa oraz bliskie po o enie rynku rosyjskiego. Generalnie, przystàpienie do UE wzmocni o fundamenty gospodarki fiƒskiej. Dzi ki likwidacji formalnoêci celnych, standaryzacji przepisów technicznych, obni eniu stóp procentowych i stopniowej integracji rynków finansowych nastàpi a wyraêna poprawa warunków prowadzenia dzia alnoêci gospodarczej w Finlandii. foto: European Commission Audiovisual Library Na pozytywny odbiór spo eczny cz onkostwa w UE wp yw mia y rozwiàzania przyj te w trakcie negocjacji. Z jednej strony, UE nalega- a na koniecznoêç spe nienia wymogów unijnych, które po pewnym czasie doprowadzi y do wyraênych zmian korzystnych dla konsumentów (spadek cen oraz wzrost konkurencji). Z drugiej strony, 6

7 Biuletyn euro info dla ma ych i Êrednich firm Unia uwzgl dni a narodowà specyfik Finlandii, co znalaz o odzwierciedlenie np. w kwestiach zwiàzanych z ochronà Êrodowiska. Finlandia jest krajem gdzie ochrona Êrodowiska ma priorytetowe znaczenie zarówno w sferze polityki wewn trznej jak i zagranicznej. Innym przyk adem poszanowania przez UE narodowej to samoêci mo e byç status Wysp Alandzkich. Sà one autonomicznà, zdemilitaryzowanà, neutralnà prowincjà Finlandii, zamieszkanà przez ludnoêç mówiàcà po szwedzku. Na podstawie uprawnieƒ przyznanych w 1921 r. w adze wysp mia y prawo m.in. do stosowania ograniczeƒ w zakupie nieruchomoêci i wykonywaniu ró nych zawodów przez osoby nie b dàce mieszkaƒcami wysp. Celem strony fiƒskiej w negocjacjach akcesyjnych by o zachowanie tego szczególnego statusu Wysp Alandzkich. Ostatecznie uzgodniono, i Traktaty konstytuujàce UE b dà mieç zastosowanie do wysp na zasadach okre- Êlonych w specjalnym protokole, do àczonym do Traktatu o przystàpieniu. Dokument ten przewiduje derogacje w zakresie stosowania przepisów wspólnotowych dotyczàcych nabywania nieruchomoêci, wykonywania ró nych zawodów oraz kwestii podatkowych. Przyk ad Wysp Alandzkich pokazuje, i w UE mo liwe jest zachowanie nie tylko to samoêci i odr bnoêci kulturowej narodów poszczególnych paƒstw, ale tak e utrzymania kultury i zwyczajów niewielkich spo ecznoêci lokalnych. Przypadek wysp jest dowodem, i integracja w ramach UE pozwala na umocnienie narodowych kultur i to samoêci poszczególnych spo eczeƒstw. Uzyskujàc cz onkostwo w Unii Europejskiej Finowie, podobnie jak Irlandczycy, czy Hiszpanie, zyskali zarówno w kategoriach post pu gospodarczego, jak i cywilizacyjnego, a zaanga owanie w polityk europejskà bez wàtpienia zwi kszy o znaczenie mi dzynarodowe tego kraju. Cz onkostwo w Unii Europejskiej stwarza wiele mo liwoêci i szans. Trzeba jednak wiedzieç, jak je wykorzystaç. Wymienione wczeêniej paƒstwa potrafi y odnieêç zysk z wejêcia na Wspólny Rynek. Czy Polska podà y w aênie tà drogà? Czy mo e powieli przyk ad Grecji, która przez d ugie lata nie by a w stanie wykorzystaç mo liwoêci, jakie uzyska a po przystàpieniu do WE? Poczàtkowo rzàd grecki uleg naciskom spo eczeƒstwa przekonanego, e cz onkostwo we Wspólnotach powinno przynieêç natychmiastowà zmian na lepsze. Dlatego te zamiast skoncentrowaç si na stwarzaniu warunków sprzyjajàcych d ugotrwa emu rozwojowi gospodarczemu skupiono si na realizacji doraênych potrzeb. W konsekwencji, niski popyt inwestycyjny i zwi kszajàcy si deficyt handlowy sprawi y, e roczny wzrost PKB nale a przez d ugie lata do najni szych we Wspólnotach. Grecja nie potrafi a umiej tnie wykorzystaç funduszy strukturalnych. System absorpcji Êrodków pochodzàcych z tych funduszy by wewn trznie niespójny i nie opiera si na jasno sformu owanych priorytetach, ani na wieloletniej strategii rozwoju gospodarczego. Brakowa o strategii sektorowych, a zw aszcza dotyczàcych dzia ów deficytowych. Nie wspierano tak e nowoczesnych i konkurencyjnych ga zi gospodarki. System pomocy nie zosta oparty na jednakowych dla wszystkich kryteriach. Brakowa o jasnych regulacji dotyczàcych przedsi biorstw mogàcych ubiegaç si o wsparcie oraz kryteriów wyznaczania obszarów wspieranych przez rzàd. foto: European Commission Audiovisual Library JednoczeÊnie przydzielaniem ulg i dotacji zajmowa o si wiele ró nych instytucji, co pog bia o zamieszanie i zwi ksza o ryzyko korupcji. Dopiero realna groêba pozostania pozà unià monetarnà, która mog oby jeszcze bardziej pogorszyç konkurencyjnoêç greckiej gospodarki, sprawi y, e w latach 90. rzàd premiera Kostasa Simitisa zaczà reformowaç finanse publiczne, prywatyzowaç gospodark oraz efektywniej wykorzystywaç pomoc finansowà. I choç tempo wzrostu nadal jest o wiele ni sze ni np. w Irlandii, to wydaje si, e Grecja prze ama a najpowa niejsze trudnoêci i coraz lepiej korzysta z szans, jakie stwarza cz onkostwo w Unii Europejskiej. Aktualnie poparcie spo eczne dla cz onkostwa w Unii Europejskiej nale y do najwy szych wêród paƒstw cz onkowskich i wg ostatnich danych Eurobarometru wynosi 64%. DoÊwiadczenia wymienionych powy ej paƒstw dowodzà, i cz onkostwo stwarza szans przyspieszenia wzrostu gospodarczego i zmniejszenie luki ekonomicznej i cywilizacyjnej dzielàcej obecnie Polsk od paƒstw cz onkowskich Unii Europejskiej. JednoczeÊnie wbrew temu co mo na cz sto us yszeç UE nie tylko nie stanowi zagro enia dla to samoêci narodowej przyst pujàcych do niej paƒstw, ale respektuje jà i stwarza warunki jej rozwoju i piel gnacji. Trzeba tak e pami taç, e Polska ju dziê odnios a korzyêci gospodarcze od czasu z o enia wniosku o cz onkostwo w UE. Mi dzy innymi za sprawà Uk adu Europejskiego przeorientowa a swój handel uniezale niajàc si od rynków b. ZSRR, dzi ki czemu inaczej ni paƒstwa ba tyckie nie odczu a tak dotkliwie konsekwencji za amania gospodarczego w krajach WNP. I chocia, Polska jest ju dziê wêród krajów kandydujàcych liderem w przyciàganiu inwestów zagranicznych, których skumulowana wartoêç na koniec 2001 r. wynios a 36,24 mld USD 4, to zakoƒczenie negocjacji uczyni o z naszego kraju jeszcze atrakcyjniejsze miejsce do tworzenia przedsi biorstw i nowych miejsc pracy. Bez wàtpienia tak e perspektywa cz onkostwa w UE mia y swój udzia w tym, e Polska oraz inne kraje kandydujàce w regionie, podobnie jak Hiszpania, obroni y swoje m ode demokracje. Przedruk za Biuletyn analiz nr 11/2003, Urzàd Komitetu Integracji Europejskiej, Anna Wójcik, Katarzyna Smyk, Tomasz Ciszak UKIE, tel Szybkiemu rozwojowi Hiszpanii sprzyja a ogólna poprawa koniunktury Êwiatowej, w tym niskie ceny surowców (m.in. spadek ceny ropy naftowej). 2 Stopa bezrobocia z 11,5% w 1980 r. wzros a do 21,5% w 1985 r., nast pnie obni a a si stopniowo do 16,3% w latach , aby póêniej gwa townie wzrosnàç do ponad 22% w 1995 i 1996 r. Obecnie wynosi 11%. 3 Równie w walce z bezrobociem doêwiadczenia Hiszpanii mogà byç po yteczne dla Polski. Obecnie w Hiszpanii wed ug danych Eurostatu bezrobocie wynosi oko o 13% (w 1996 r. wynosi o ono 23%). 4 Dane PAIZ (wielkoêç kapita u krajów UE w inwestycjach ponad 1 mln USD). 7

8 Funkcjonowanie jednolitego rynku wewn trznego w opinii przedsi biorców Niewàtpliwie jednym z najwi kszych osiàgni ç integracyjnych Unii Europejskiej jest Jednolity Rynek Wewn trzny (JRW), który w grudniu 2002 r. obchodzi dziesi ciolecie swojego funkcjonowania. Aby dowiedzieç si, czy dzia anie jednolitego rynku UE przynios o korzyêci przedsi biorcom, nale y dokonaç analizy ich opinii, czego podj a si Komisja Europejska. Celem artyku u jest przedstawienie uzyskanych wyników badaƒ 1. Sà one uporzàdkowane w nast pujàcej kolejnoêci: poziom wiedzy na temat praw przedsi biorcy, ogólna ocena JRW, wp yw na wydajnoêç, op acalnoêç i zatrudnienie oraz sprzeda. Kolejne parametry to ewolucja strategii firm europejskich, powody nie podejmowania dzia alnoêci eksportowej, ograniczenia strukturalne, a tak e propozycje zmian w funkcjonowaniu JRW 2. Na poczàtek zapytano o poziom informacji o prawach, które niesie za sobà funkcjonowanie w ramach JRW. Odsetek dobrze lub bardzo dobrze poinformowanych przedsi biorców w poszczególnych paƒstwach unijnych przedstawia Wykres 1 3. W zakresie oceny znaczenia JRW w zale noêci od rozmiaru przedsi biorstw, badanie wskaza o, e 44% ma ych przedsi biorstw oceni o wp yw JRW jako pozytywny (w nawiasach ocena negatywna 11%), dla Êrednich przedsi biorstw, odsetek ten wynosi 55% (11%), a w przypadku du ych firm a 67% (6%). Na pytanie o wzrost konkurencji ponad 40% ogó u firm odnotowa o jej wzrost ze strony przedsi biorstw z innych paƒstw UE, podczas, gdy tylko 2% odpowiedzia o, e konkurencja ta zmniejszy a si. Natomiast 46% ankietowanych uzna o, e doêwiadczajà silniejszej konkurencji od innych rywali krajowych. Tabela 1 przestawia odsetek przedsi biorstw, które wskaza y, na ile JRW mia wp yw na ich: wydajnoêç, op acalnoêç oraz zatrudnienie w firmach 6. Tabela 1. Ocena wp ywu JRW na wzrost wydajnoêci, op acalnoêci i zatrudnienia (w %) Wykres 1 Ocena stanu wiedzy przedsi biorców unijnych na temat ich praw na jednolitym rynku W przeprowadzonej ankiecie wi kszoêç firm z UE by a optymistyczna w odniesieniu do funkcjonowania JRW. Prawie po owa (46%) uwa a a, e wp yw rynku wewn trznego na funkcjonowanie firm by pozytywny, 42% przedsi biorstw uzna o, e JRW nie mia adnego wp ywu, a 11% uwa a o, e wp yw by negatywny. W podziale na poszczególne kraje cz onkowskie, odpowiedzi kszta towa y si zgodnie z wykresem 2 4. Wykres 2 Ocena ogólnego wp ywu JRW na dzia alnoêç firm L D A P NL B S H I F FR W G WB N Pozytywny Przedsi biorstwa w % Negatywny I G W P L H NL S B A D F N FR WB *Odsetek firm, które wskazywa y, e wp yw JRW by raczej lub bardzo pozytywny lub negatywny. Odpowiedzi: brak wp ywu, nie wiem nie zosta y uj te. èród o: Internal Market Business Survey, Flash Eurobarometer 130. European Commission, Luxembourg. Pozytywny wp yw na: Rodzaj przedsi biorstwa Ma e Ârednie Du e WydajnoÊç Op acalnoêç Zatrudnienie % wszystkich firm odpowiedzia o, e JRW przyczyni si do obni ki kosztów: telekomunikacyjnych, surowcowych, komponentów, energii, pracy, finansowych i dystrybucyjnych 7. Ârednie firmy w porównaniu z du ymi, mia y mniejsze mo liwoêci rozwoju handlu na nowych rynkach, zarówno w innych krajach UE, jak i poza nià, o czym Êwiadczà odpowiedzi udzielone w ankiecie (Tabela 2). Tabela 2 Oddzia ywanie JRW na wzrost sprzeda y na ró ne rynki przez przedsi biorstwa z UE (w %) Wzrost wolumenu sprzeda y: Rodzaj przedsi biorstwa* Ma e Ârednie Du e We w asnym kraju W innych krajach UE Poza UE *Odsetek przedsi biorstw, wed ug których JRW mia wp yw na wzrost sprzeda y w ich w asnym kraju, w eksporcie do innych krajów UE oraz poza UE. 1 Ca oêç wyników zosta a przedstawiona w Internal Market Scoreboard no. 11, 10 Years Internal Market without frontiers, który jest swoistym barometrem Jednolitego Rynku Europejskiego. Badanie szczegó owe dotyczàce przedsi biorstw (Internal Market Business Survey, Flash Eurobarometer 130) zosta o zrealizowane przez EOS Gallup Europe na proêb Komisji Europejskiej (Dyrekcja Generalna Rynek Wewn trzny). Ca oêç badania przeprowadzi Dyrektoriat Generalny Prasa i Komunikacja. Oprócz Wykresu 2 wszystkie tabele i wykresy majà swoje êród o w: Internal Market Scoreboard no. 11, 10 Years Internal Market without frontiers, November 2002, European Commission, Luxembourg. 8

9 Biuletyn euro info dla ma ych i Êrednich firm Ogólny wp yw na sytuacj eksporterów na ich zyski i sprzeda w zale noêci od prowadzonej dzia alnoêci eksportowej pokazuje Tabela 3. Tabela 3 Ocena wp ywu JRW dzia alnoêç firm (eksporterów i nie-eksporterów) w % Wp yw na: Rodzaje przedsi biorstw* Nie-eksporterzy Eksporterzy od 1 Eksporterzy powy ej do 5 paƒstw UE 5 paƒstw UE Sprzeda w UE ZyskownoÊç Ogólny wp yw *Odsetek przedsi biorstw, wed ug których JRW mia wp yw na: wzrost sprzeda y do innych krajów UE, ich zyski i ogólnie pozytywny wp yw na funkcjonowanie przedsi biorstwa. Podobnie jak o ogólny wp yw na swojà dzia alnoêç, przedsi biorcy zostali zapytani o zmiany wprowadzone poêrednio przez JRW, które u atwi y im funkcjonowanie. Du e, Êrednie i ma e firmy oraz eksporterzy i nie eksporterzy wskazali jednomyêlnie na: wyeliminowanie dokumentów celnych, zniesienie kontroli granicznych, wprowadzenie norm produktów i procedur VAT w handlu z innymi krajami UE 8. Wszystkie grupy firm odpowiedzia y zgodnie na pytanie dotyczàce zmian w ich strategii, które wymog o funkcjonowanie w ramach jednolitego rynku wewn trznego. Wyniki badania wykazujà, e 36% firm zmieni o polityk cenowà dzia ajàc na rynku wewn trznym. Niewiele mniej (34%) zacz o dokonywaç zakupów w innym kraju cz onkowskim. Ponad jedna czwarta ankietowanych (27%) dokonywa a zmian w swojej strategii marketingowej. Prawie takà samà aprobat co sprzeda bezpoêrednia do innych krajów UE (24%), uzyska y: dystrybucja do innych krajów UE (22%) i porozumienia o wspó pracy pomi dzy partnerami handlowymi z krajów UE (21%) 9. Tabela 4 Bariery strukturalne, ograniczajàce rekrutacj pracowników z innych krajów UE Odpowiedzi w % 1. Wystarczajàca liczba kandydatów na lokalnym lub krajowym rynku pracy Brak informacji o mo liwoêciach szukania i rekrutacji personelu z innych krajów cz onkowskich S abe kwalifikacje j zykowe kandydatów TrudnoÊci w ocenie doêwiadczenia zawodowego lub kwalifikacji Niech ç pracowników do przeprowadzki z powodów rodzinnych 4 6. TrudnoÊci administracyjne zwiàzane z prawami do ubezpieczeƒ socjalnych spo ecznych 3 7. Zró nicowanie p ac i zach t finansowych 3 8. TrudnoÊci ze swobodà dost pu do Êwiadczeƒ emerytalnych 1 Przeprowadzone badanie obj o równie zagadnienie barier w zatrudnianiu pracowników z innych krajów cz onkowskich. Oko o 20% ogó u respondentów stwierdzi o, e ju to robi o. Pozostali zaê zostali zapytani, dlaczego nie zatrudniali osób spoza ich rodzimego kraju. Odpowiedzi wskazuje Tabela 4. Jako powody nie podejmowania dzia alnoêci eksportowej firmy wskazywa y ró ne przyczyny. Po owa respondentów stwierdzi a, e krajowy popyt jest wystarczajàcy. 41% firm wskaza na nieodpowiednià jakoêç przedmiotu eksportu. Co piàta firma (21%) nie rozwa a a w ogóle mo liwoêci eksportu. Nieco mniejszy problem przedsi biorcy widzieli w braku Êrodków finansowych (12%). Niespe na 10% obawia si barier, a 9% potrzebuje wi cej informacji. 5% respondentów próbowa o eksportu w przesz oêci, ale zostali oni zniech ceni przez napotkane problemy. Bardzo ciekawym zagadnieniem okaza y si propozycje zmian w funkcjonowaniu JRW, które przedstawione sà w Tabeli 5. Tabela 5 Propozycje zmian w przysz ym funkcjonowaniu JRW 1. Mo liwoêç funkcjonowania firm na podstawie jednego zestawu Odpowiedzi w % przepisów zamiast co najmniej 15 (krajowych) Zapewnienie sprawiedliwej konkurencji w ramach JRW Dostosowanie krajowych systemów podatkowych Usuni cie pozosta ych barier technicznych w handlu dobrami i us ugami Otwarcie dla konkurencji us ug u ytecznoêci publicznej: us ugi telekomunikacyjne, pocztowe, transportowe i w zakresie dostaw energii Stworzenie patentów wa nych w krajach europejskich Wzmocnienie praw dotyczàcych ochrony w asnoêci intelektualnej Osiàgni cie integracji europejskiego rynku finansowego U atwienie mobilnoêci rynku pracy Przysz e otwarcie rynku dostaw publicznych 57 *Odsetek wszystkich firm. Ankietowani mogli udzieliç kilku odpowiedzi, stàd suma odsetek poszczególnych wyników przekracza 100%. Doskona ym podsumowaniem dla przedstawionych w tym artykule ocen sà proponowane zmiany, które mog yby wp ynàç na popraw mechanizmów funkcjonowania JRW. Jednak e dokonywanie ich tylko poprzez tworzenie nowych przepisów jest niemo liwe. Nale y pami taç, e tworzenie rynku trwa, a doskonalenie jego funkcjonowania jest d ugotrwa ym procesem, gdy nawet po 10 latach nadal istniejà wa ne bariery do usuni cia. Wojciech Owczarzak Akademia Ekonomiczna w Poznaniu 2 Badanie przedsi biorstw obj o 5900 przedsi biorców i firm, z przedstawicielami których prowadzono rozmowy telefoniczne (pomi dzy 28 sierpnia a 25 wrzeênia 2002 roku). Selekcja firm zosta a dokonana wg kryteriów kraju pochodzenia przedsi biorstwa, rozmiaru firmy i jej aktywnoêci w bran y. Uzupe nieniem badania firm, zawartego w Internal Market Scoreboard by o badanie obywateli z krajów cz onkowskich, którzy równie wyra ali swojà opini o funkcjonowaniu JRW, jednak e przedstawienie tych wyników wybiega poza obszar tego artyku u. 3 Ponad po owa du ych firm (58%) stwierdzi a, e jest bardzo dobrze lub dobrze poinformowana o swoich prawach. Takiej samej odpowiedzi udzieli o 46% Êrednich przedsi biorstw i tylko 41% ma ych. 4 Przedsi biorstwa dzia ajàce w ma ych krajach by y bardziej optymistyczne w stosunku do JRW: ponad 69% w Irlandii i Grecji. Wyniki te wskazujà na wag rozmiaru rynków, bo dla ma ych krajów handel zinnymi paƒstwami Unii Europejskiej jest bardzo wa ny. Jedynym wyjàtkiem w ankiecie okazujà si byç przedsi biorstwa w oskie 68%. 5 W artykule zastosowano nast pujàce skróty dotyczàce paƒstw: I Irlandia, G Grecja, W W ochy, P Portugalia, L Luksemburg, H Hiszpania, NL Holandia, S Szwecja, B Belgia, A Austria, D Dania, F Finlandia, N Niemcy, FR Francja, WB Wielka Brytania. 6 Odpowiednio 7% (ma ych), 6% (Êrednich), 2%(du ych) firm oceni o JRW jako powód spadku produktywnoêci. 59% (du ych), 56% (Êrednich), 51% (ma ych) odpowiedzia o, e JRW nie mia wp ywu na ich zyski. 69%, 65% i 57% (kolejno ma e, Êrednie, du e) respondentów uwa a o, e JRW nie mia wp ywu na wzrost zatrudnienia. 7 Ankieta wykaza a równie, e 28% du ych przedsi biorstw zredukowa o koszt jednostkowy, a 47% twierdzi, e nie by o takiego efektu. 14% uwa a, e JRW przyczyni si do wzrostu kosztów, co mo e oznaczaç, e du e firmy osiàgn y i wykorzysta y korzyêci skali i wygenerowa y oszcz dnoêci. 8 Ponad po owa (56%) przedsi biorców prowadzàcych ma e firmy uzna a, e ich myêlenie by o bardziej pro-europejskie ni wczeêniej. Podobnego zadania by o 63% Êrednich i 68% du ych firm. 9 1% firm otworzy o oddzia w innym kraju unijnym, 9% zainwestowa o poza Unià Europejskà, w 8% firm zainwestowali inwestorzy z innych krajów UE. 9

Forum Społeczne CASE

Forum Społeczne CASE Forum Społeczne CASE Europejska Strategia Zatrudnienia (ESZ) w Polsce. Próba postawienia pytań. Mateusz Walewski, CASE, 14 marca 2003 roku. LICZBOWE CELE HORYZONTALNE ESZ 2005 2010 Ogólna stopa 67% 70%

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

Mieczys aw Nasi owski. Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione

Mieczys aw Nasi owski. Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione Mieczys aw Nasi owski System rynkowy Podstawy mikro- i makroekonomii wydanie zmienione i uzupe nione System rynkowy Podstawy mikro- i makroekonomii Mieczys aw Nasi owski System rynkowy Podstawy mikro-

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q3 2015 Najwyższy wzrost od Q2 2005 Poziom zadowolenia polskich konsumentów w Q3 15 wyniósł 80 punktów, tym samym wzrósł o 10 punktów względem

Bardziej szczegółowo

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów:

Zasady wyboru promotorów, tematów prac i ustalania oceny końcowej ze studiów: STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Zasady wyboru promotorów,

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Podatki bezpośrednie cz. I

Podatki bezpośrednie cz. I ANNA STĘPNIAK jest prawnikiem specjalizującym się w europejskim prawie podatkowym, doktorantką SGH System podatkowy po przystąpieniu do UE. Podatki bezpośrednie cz. I Zharmonizowanie opodatkowania spółek

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Regulaminu uczestnictwa w projekcie. Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce. Beneficjent: Województwo Małopolskie,

Regulaminu uczestnictwa w projekcie. Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce. Beneficjent: Województwo Małopolskie, Regulaminu uczestnictwa w projekcie Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce Beneficjent:,, Biuro ds. Realizacji Projektu Modernizacja kształcenia zawodowego w Małopolsce Partner: Powiat Wadowicki

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA

Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA Warszawa, czerwiec 2015 ISSN 2353-5822 NR 81/2015 POLACY WOBEC PROBLEMU UCHODŹSTWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 9 stycznia 2015 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia dziewięćdziesiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2016 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw. Grupy przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 28 stycznia 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Przedsiębiorstw w Polsce w 2008 r. Wprowadzenie * Badanie grup przedsiębiorstw prowadzących działalność

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-09 14:09:44

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-09 14:09:44 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-09 14:09:44 2 Austria jest krajem uprzemysłowionym, z małym rynkiem wewnętrznym, stąd też handel zagraniczny odgrywa ważną rolę w gospodarce narodowej. Do najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Bilans członkostwa Polski w Unii Europejskiej 2004 2014. ZAMOŚĆ 11 lipca 2014 r.

Bilans członkostwa Polski w Unii Europejskiej 2004 2014. ZAMOŚĆ 11 lipca 2014 r. Bilans członkostwa Polski w Unii Europejskiej 2004 2014 ZAMOŚĆ 11 lipca 2014 r. Zmiany PKB obrazujące rozwój gospodarczy Polski od 2004 r. (wg danych Eurostatu) PKB Polski w 2004 r. 10900 Euro (51% średniej

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA

DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH. realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA DZIENNIK UCZESTNIKA PRAKTYK ZAWODOWYCH realizowanych dla nauczycieli i instruktorów kształcących w zawodzie TECHNIKA LOGISTYKA HANDEL I REKLAMA W PRAKTYCE PILOTAŻOWY PROGRAM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI KSZTAŁCENIA

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców

Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców Autor: R.P. / IPO.pl 18.07.2008. Portal finansowy IPO.pl Przeciętnemu Polakowi dotacje unijne kojarzą się z wielkimi inwestycjami infrastrukturalnymi oraz dopłatami

Bardziej szczegółowo

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe

Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Polityka pienięŝna NBP kamienie milowe Kamień 1: stłumienie hiperinflacji Warunki początkowe: hiperinflacja ponad 250% średniorocznie w 1989 r. niedobory na rynku załamanie produkcji niskie zaufanie do

Bardziej szczegółowo

Zamówienia publiczne w PKP PLK S.A. w obszarze inwestycji kolejowych. Warszawa, 10 maja 2016 r.

Zamówienia publiczne w PKP PLK S.A. w obszarze inwestycji kolejowych. Warszawa, 10 maja 2016 r. Zamówienia publiczne w PKP PLK S.A. w obszarze inwestycji kolejowych Warszawa, 10 maja 2016 r. Główne cele i misja PLK Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. jest administratorem infrastruktury kolejowej.

Bardziej szczegółowo

DZENIE RADY MINISTRÓW

DZENIE RADY MINISTRÓW Dz. U. 2007 Nr 210, poz. 1522 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 31 października 2007 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na uzyskanie certyfikatu wyrobu wymaganego na rynkach zagranicznych Na

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R)

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R) 1. W ostatnich latach w Polsce dochody podatkowe (bez cła) stanowiły A. Około 60% dochodów budżetu B. Około 30% dochodów budżetu C. Około 90% dochodów budżetu D. Około 99% dochodów budżetu E. Żadne z powyższych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CBOS SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski

POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY. Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski POLISH INFORMATION AND FOREIGN INVESTMENT AGENCY Wpływ polityki podatkowej na atrakcyjność inwestycyjną Polski Dr Paweł Wojciechowski, Prezes Zarządu PAIiIZ Warszawa, 2 marca 2009 I. Podatki a BIZ II.

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 PODATKI 96 WARSZAWA, GRUDZIEŃ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 PODATKI 96 WARSZAWA, GRUDZIEŃ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

Finansowy Barometr ING

Finansowy Barometr ING Finansowy Barometr ING Międzynarodowe badanie ING na temat postaw i zachowań konsumentów wobec bankowości mobilnej Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez IPSOS O badaniu Finansowy

Bardziej szczegółowo

Cel strategiczny 2. Rozwój systemu innowacji i nowoczesnej infrastruktury innowacyjnej w regionie KARTA ZADAŃ NR 6. Cel operacyjny 2.

Cel strategiczny 2. Rozwój systemu innowacji i nowoczesnej infrastruktury innowacyjnej w regionie KARTA ZADAŃ NR 6. Cel operacyjny 2. strategiczny 2 Rozwój systemu innowacji i nowoczesnej infrastruktury innowacyjnej w regionie KARTA ZADAŃ NR 6 2.1 Rozwój społeczeństwa informacyjnego w regionie. szkolenia kadry e instytucji, budowa regionalnych

Bardziej szczegółowo

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach i świat wyniki Badanie Manpower Kobiety na kierowniczych stanowiskach zostało przeprowadzone w lipcu 2008 r. w celu poznania opinii dotyczących kobiet pełniących

Bardziej szczegółowo

Kryteria podziału szufladkowanie

Kryteria podziału szufladkowanie Sektor gospodarczy Kryteria podziału szufladkowanie Przeznaczenie Łącza dostępowe Struktura techniczna Rodzaje sygnałów Media transmisyjne Działalność gospodarcza Sektor gospodarczy 2 / 24 Telekomunikacja

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA

ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA ZMNIEJSZANIE BARIER NA DRODZE DO WZROSTU I DOBROBYTU EMILIA SKROK EKONOMISTA KONTEKST EKONOMICZNY W POLSCE IMPONUJĄCE WYNIKI W ZAKRESIE WZROSTU Wzrost PKB per capita w Polsce w ciągu ostatnich 15 lat wyniósł

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r.

Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 23 marca 2004 r. Dziennik Ustaw Nr 84 5374 Poz. 777 777 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 23 marca 2004 r. w sprawie Êrodków specjalnych utworzonych zgodnie z przepisami o specjalnych strefach ekonomicznych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

II CZĘŚĆ. Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. rok 2011. Powiat Międzychodzki

II CZĘŚĆ. Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych. rok 2011. Powiat Międzychodzki II CZĘŚĆ Raportu z monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych rok 2011 Powiat Międzychodzki WSTĘP 1. Analiza bezrobocia wśród absolwentów szkół powiatu międzychodzkiego 1.1. Absolwenci roku szkolnego

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ...

W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW I PRACODAWCY ... ... (pieczęć wnioskodawcy) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Gryficach W N I O S E K O PRZYZNANIE ŚRODKÓW Z KRAJOWEGO FUNDUSZU SZKOLENIOWEGO NA DOFINANSOWANIE KOSZTÓW KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

Raport kwartalny z działalności emitenta

Raport kwartalny z działalności emitenta CSY S.A. Ul. Grunwaldzka 13 14-200 Iława Tel.: 89 648 21 31 Fax: 89 648 23 32 Email: csy@csy.ilawa.pl I kwartał 2013 Raport kwartalny z działalności emitenta Iława, 14 maja 2013 SPIS TREŚCI: I. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie 1. 5.3.4 Oś 4 Leader Poziom wsparcia Usunięcie zapisu. Maksymalny

Bardziej szczegółowo

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw)

Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Innowacje (pytania do przedsiębiorstw) Zwracamy się z uprzejmą prośbą o wypełnienie niniejszej ankiety dotyczącej Pani/a opinii na temat prawdopodobieństwa wystąpienia przedstawionych zjawisk w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. O Autorach... Wst p... XIII

Spis treêci. O Autorach... Wst p... XIII O Autorach..................................................................... XI Wst p.......................................................................... XIII Rozdzia 1. Specyfika facility management........................................

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42

Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Krótkoterminowe planowanie finansowe na przykładzie przedsiębiorstw z branży 42 Anna Salata 0 1. Zaproponowanie strategii zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zarządzania środkami pieniężnymi jest wyznaczenie

Bardziej szczegółowo

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R.

BUDŻETY JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W WOJEWÓDZTWIE PODKARPACKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE 35-959 Rzeszów, ul. Jana III Sobieskiego 10 tel.: 17 85 35 210, 17 85 35 219; fax: 17 85 35 157 http://rzeszow.stat.gov.pl/; e-mail: SekretariatUSRze@stat.gov.pl BUDŻETY

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 135 10543 Poz. 1518 1518 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie informacji, jakie powinien zawieraç wniosek o przyrzeczenie podpisania Umowy DOKE, oraz

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300?

Zadania powtórzeniowe I. Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Zadania powtórzeniowe I Adam Narkiewicz Makroekonomia I Zadanie 1 (5 punktów) Ile wynosi eksport netto w gospodarce, w której oszczędności równają się inwestycjom, a deficyt budżetowy wynosi 300? Przypominamy

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

NUMER WNIOSKU Wypełnia PUP Wolsztyn

NUMER WNIOSKU Wypełnia PUP Wolsztyn .... pieczęć firmowa wnioskodawcy..., dnia... NUMER WNIOSKU Wypełnia PUP Wolsztyn WNIOSEK o przyznanie środków z Krajowego Funduszu Szkoleniowego Podstawa prawna: 1) Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r.o promocji

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen

Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen Opinie Polaków na temat zniesienie granic wewnętrznych w UE w rok po wejściu Polski do strefy Schengen TNS OBOP dla Reprezentacji Komisji Europejskiej w Polsce grudzień 2008 Ośrodek Badania Opinii Publicznej

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

franczyzowym w Polsce

franczyzowym w Polsce Raport o rynku franczyzowym w Polsce II edycja - 2008 Wstęp Akademia Rozwoju Systemów Sieciowych zakończyła kolejną edycję badania rynku systemów sieciowych (sieci franczyzowe, agencyjne, partnerskie i

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku kredytowym

Sytuacja na rynku kredytowym Sytuacja na rynku kredytowym wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych II kwartał 2013 Warszawa, kwiecień 2013 r. Podsumowanie wyników ankiety Kredyty dla przedsiębiorstw Polityka kredytowa:

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Pieczęć LGD KARTA OCENY OPERACJI WG LOKALNYCH KRYTERIÓW LGD

Pieczęć LGD KARTA OCENY OPERACJI WG LOKALNYCH KRYTERIÓW LGD Załącznik 7 do procedury wyboru Wzór karty oceny wg lokalnych kryteriów LGD.. Pieczęć LGD KARTA OCENY OPERACJI WG LOKALNYCH KRYTERIÓW LGD CZĘŚĆ I. Informacje o projekcie Nr ewidencyjny wniosku:..... Nr

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument DEC 13/2016.

Delegacje otrzymują w załączeniu dokument DEC 13/2016. Rada Unii Europejskiej Bruksela, 30 czerwca 2016 r. (OR. en) 10775/16 FIN 415 PISMO PRZEWODNIE Od: Data otrzymania: 30 czerwca 2016 r. Do: Dotyczy: Kristalina GEORGIEVA, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Polacy o źródłach energii odnawialnej

Polacy o źródłach energii odnawialnej Polacy o źródłach energii odnawialnej Wyniki badania opinii publicznej 2013 r. Wycinek z: Krajowego Planu Rozwoju Mikroinstalacji Odnawialnych Źródeł Energii do 2020 roku Warszawa 2013 Polacy o przydomowych

Bardziej szczegółowo

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej

Lokalne kryteria wyboru operacji polegającej na rozwoju działalności gospodarczej polegającej na rozwoju działalności gospodarczej Lp. 1. 2. 3. 4. Nazwa kryterium Liczba miejsc pracy utworzonych w ramach operacji i planowanych do utrzymania przez okres nie krótszy niż 3 lata w przeliczeniu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 1571 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 4 listopada 2014 r.

Warszawa, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 1571 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 4 listopada 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 1571 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na realizację branżowych

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego U M O W A nr RP -.. o dofinansowanie bezrobotnemu podjęcia działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA

Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne. Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Wykorzystaj szans na wi kszy zysk Inwestuj w metale szlachetne Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie subskrypcja Z OTO i PLATYNA Inwestycyjne ubezpieczenie na ycie to: mo liwoêç udzia u w zyskach z inwestycji

Bardziej szczegółowo

NARZĘDZIA ZMNIEJSZAJĄCE BEZROBOCIE W POLSCE I W WYBRANYCH KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ

NARZĘDZIA ZMNIEJSZAJĄCE BEZROBOCIE W POLSCE I W WYBRANYCH KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ Małgorzata Łuszkiewicz Katedra Ekonomii i Gospodarowania Środowiskiem Akademia Ekonomiczna Wrocław NARZĘDZIA ZMNIEJSZAJĄCE BEZROBOCIE W POLSCE I W WYBRANYCH KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ Wstęp Celem niniejszego

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach w roku szkolnym 2013/2014 WYMAGANIE PLACÓWKA REALIZUJE KONCEPCJĘ PRACY Bełżyce 2014 SPIS TREŚCI: I Cele i zakres ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego

Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego Formularz konsultacyjny projektu Regionalnego Programu Strategicznego w zakresie rozwoju gospodarczego CZĘŚĆ I - DANE OSOBOWE (*wypełnienie obowiązkowe) imię i nazwisko*: tel. / faks: e-mail*: wyrażam

Bardziej szczegółowo

Dokonać zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Stare Bogaczowice zgodnie z załącznikami.

Dokonać zmiany w Wieloletniej Prognozie Finansowej Gminy Stare Bogaczowice zgodnie z załącznikami. Uchwała Nr IX/74 /15 Rady Gminy Stare Bogaczowice z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie zmiany Wieloletniej Prognozy Finansowej. Na podstawie art.226, art.227, art.228, art.230 ust.6 i art.243 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/356/08 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 23. 12.2008r sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Staszów z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO -

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Firma FAKRO FAKRO jest prywatna firmą rodzinną powstałą w 1991 r. Właścicielem oraz

Bardziej szczegółowo

Poddziałanie 6.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu

Poddziałanie 6.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu ZAWODOWY START Poddziałanie 6.1.3 Poprawa zdolności do zatrudnienia oraz podnoszenie poziomu aktywności zawodowej osób bezrobotnych Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: Page 1 of 5 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pcpr-prudnik.pl Prudnik: Kurs tworzenia stron internetowych z elementami programów

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 1 dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Ustalenie celu naszych spotkań w semestrze Ustalenie technikaliów Literatura, zaliczenie Przedstawienie punktu startowego

Bardziej szczegółowo

Strategie inwestycyjne przedsi biorstw w czasie spowolnienia gospodarczego

Strategie inwestycyjne przedsi biorstw w czasie spowolnienia gospodarczego Strategie inwestycyjne przedsi biorstw w czasie spowolnienia gospodarczego Prezentacja wyników bada PKPP Lewiatan maja 200 r. Metodologia badania Cel badania Weryfikacja realnego wp ywu os abienia gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczny wypoczynek w świetle Ustawy o usługach turystycznych. Katarzyna Hetman, Wielkopolska Izba Turystyczna

Bezpieczny wypoczynek w świetle Ustawy o usługach turystycznych. Katarzyna Hetman, Wielkopolska Izba Turystyczna Bezpieczny wypoczynek w świetle Ustawy o usługach turystycznych Katarzyna Hetman, Wielkopolska Izba Turystyczna 1 Podstawa prawna Ustawa o usługach turystycznych z dnia 29 sierpnia 1997 r. z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 2

Bezpieczeństwo biznesu - Wykład 2 Wykład 2. Wolność gospodarcza ( Economic Freedom) Koncepcja instytucjonalnego definiowania pojęcia wolności gospodarczej została opracowana przez M. Friedmana, laureata nagrody Nobla w 1986 roku. Seria

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy w województwie pomorskim

Gaz łupkowy w województwie pomorskim Gaz łupkowy w województwie pomorskim 1 Prezentacja wyników badania Samorządów, partnerów Samorządu Województwa Pomorskiego oraz koncesjonariuszy Charakterystyka grup 2 18% 82% Samorządy Partnerzy SWP n=63

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Załącznik Nr 3 do Uchwały nr 106/XIII/15 Rady Gminy Nowa Ruda z dnia 29 grudnia 2015 roku Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Nowa Ruda Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 2 listopad 2015 Kontynent europejski Unia Europejska:

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ankiety Uczelni Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie w roku akademickim 2012/2013

Sprawozdanie z ankiety Uczelni Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie w roku akademickim 2012/2013 Sprawozdanie z ankiety Uczelni Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie w roku akademickim 2012/2013 TERMIN ANKIETYZACJI: Rok akademicki 2012/2013 DATA OPRACOWANIA: 22.10.2013 r.

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo