Technologie informacyjno-komunikacyjne w gospodarstwach domowych województwa mazowieckiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Technologie informacyjno-komunikacyjne w gospodarstwach domowych województwa mazowieckiego"

Transkrypt

1 Technologie informacyjno-komunikacyjne w gospodarstwach domowych województwa mazowieckiego

2 TECHNOLOGIE INFORMACYJNO- KOMUNIKACYJNE W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Dominika Czerniawska Dominik Batorski Warszawa 2012 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO

3 Publikacja przygotowana i wydana w ramach projektu badawczego pt. Trendy rozwojowe i zmiany gospodarcze w regionie Projekt realizowany na podstawie umowy Nr UDA-POKL /10-00 o dofinansowanie Projektu Trendy rozwojowe i zmiany gospodarcze w regionie w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytetu VIII. Regionalne kadry gospodarki, Działania 8.1. Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, Poddziałania Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, zawartej w dniu r. pomiędzy Województwem Mazowieckim, w imieniu którego działa Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych, a firmą MGG Conferences Sp. z o.o. Koordynator projektu: Danuta Bluj, MGG Conferences Sp. z o.o. Kierownik merytoryczny zespołu badawczego: Dominik Batorski, Uniwersytet Warszawski ICM Tytuł publikacji: Technologie informacyjno-komunikacyjne w gospodarstwach domowych województwa mazowieckiego Autorzy: Dominik Batorski, Uniwersytet Warszawski ICM Dominika Czerniawska, Uniwersytet Warszawski ICM Redakcja naukowa: Dominik Batorski, Uniwersytet Warszawski ICM Redakcja językowa: Elżbieta Michalak Projekt graficzny, szablon wydawniczy: Marta Gierych Skład i przygotowanie do druku: detep Maria Jakubowska, Copyright by Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych ISBN: Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-bez utworów zależnych 3.0 Polska Wydawca: MGG Conferences Sp. z o.o., ul. Rakowiecka 43a m. 6, Warszawa

4 SŁOWO WSTĘPNE Polska w ostatnich dwóch dekadach doświadczyła głębokich zmian społeczno-gospodarczych. O ich dynamice i kierunku zadecydowało kilka czynników. W latach dziewięćdziesiątych XX wieku kluczową rolę odegrały transformacja ustrojowa i rozwój gospodarki rynkowej. W ostatnim czasie istotne znaczenie zyskał proces integracji europejskiej dołączenie Polski do wspólnego rynku oraz napływ funduszy europejskich. Niebagatelny wpływ na sytuację gospodarczą kraju ma także otwarcie europejskiego rynku pracy dla Polaków, które wywołało silną falę emigracji zarobkowej. Coraz istotniejszym czynnikiem zmian staje się postępujący rozwój i upowszechnienie nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Odmiennie niż w przypadku akcesji do Unii Europejskiej zmian tych nie wywołuje żadne pojedyncze wydarzenie. Są one związane z wprowadzaniem w życie zaawansowanych rozwiązań technicznych i mają bardzo subtelny charakter. Warto podać kilka przykładów zmian, jakie pociągają za sobą te rozwiązania. I tak nowe technologie przeprofilowują zapotrzebowania na kompetencje na rynku pracy. Cenione jeszcze do niedawna umiejętności tracą na wartości, a w ich miejsce pojawiają się inne, znacznie bardziej pożądane i cenne. Łatwiejszy przepływ informacji, a także obniżenie kosztów komunikacji i transportu na większe odległości przyczyniają się do zwiększenia zasięgu konkurencyjności firmy lokalne coraz częściej rywalizują z firmami z innych krajów, i to zarówno na rynkach regionalnych, jak i wychodząc na rynek globalny. Nowe technologie przyczyniają się do zmian w zakresie organizacji pracy. Wymuszają także tworzenie nowych modeli biznesowych. Zwiększająca się liczba produktów w postaci cyfrowej (m.in. treści, oprogramowanie), w połączeniu z łatwością ich kopiowania, sprawia, że coraz trudniej jest sprzedawać te dobra w formie konfekcjonowanej na nośnikach fizycznych. Tę formę obrotu wypierają modele oparte na sprzedaży usług (np. SaaS oprogramowanie jako usługa). Jako usługa oferowane zaczyna być nie tylko oprogramowanie, widoczne jest to również w przypadku sprzętu (np. leasing). Technologie informacyjno-komunikacyjne doprowadziły do epokowych przemian w komunikowaniu się, dając możliwość upowszechniania informacji bez pośrednictwa tradycyjnych mediów, a także wymiany informacji i komunikacji dwukierunkowej. Dzięki Internetowi firmy mogą tworzyć własne kanały komunikacji, skierowane bezpośrednio do obecnych i przyszłych klientów. Ten potencjał porozumiewania się każdego z każdym prowadzi też do innego zjawiska, a mianowicie malejącej roli pośredników. Doskonale ilustruje to rynek książki, gdzie sprzedaż elektroniczna szybko zyskuje kosztem tradycyjnych księgarni. Rośnie też liczba tytułów publikowanych w modelu self-publishing, bez udziału klasycznych wydawców. Podobnie tracą znaczenie pośrednicy instytucjonalni na przykład pośrednictwo pracy w coraz większym stopniu opiera się na wykorzystaniu Internetu, ograniczając tym samym rolę urzędów pracy. Zasygnalizowane przykłady zmian to tylko niewielki fragment złożonego i zmieniającego się dynamicznie kontekstu funkcjonowania firm, instytucji i organizacji oraz sposobu, w jaki mogą one 3

5 działać. Zmieniający się świat wymaga od działających w nim podmiotów wysokich zdolności adaptacyjnych. Jednym z najważniejszych narzędzi umożliwiających skuteczną adaptację jest niewątpliwie zrozumienie istoty zachodzących procesów. Do tej pory brakowało usystematyzowanej wiedzy o roli technologii informacyjno-komunikacyjnych w przemianach społeczno-gospodarczych w Polsce. Lukę tę wypełnia seria opracowań powstałych w wyniku projektu Trendy rozwojowe i zmiany gospodarcze w regionie, zrealizowanego w ramach poddziałania Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Celem projektu było usystematyzowanie wiedzy i wielu rozproszonych badań na temat wpływu rozwoju i upowszechnienia technologii informacyjno-komunikacyjnych na zmiany społeczno-gospodarcze. Tak powstała seria kilkunastu raportów tematycznych. Raporty zawierają zarówno analizy o charakterze diagnostycznym, jak i elementy prognostyczne, wskazujące już teraz na widoczne zjawiska i procesy, które w niedalekiej przyszłości mogą wydatnie zyskać na popularności i znaczeniu. Opracowania zawierają też rekomendacje dla różnego rodzaju podmiotów firm, urzędów i organizacji. Projekt realizowany jest w województwie mazowieckim i koncentruje się na tym regionie. Niemniej jednak autorzy często analizują dane dotyczące całej Polski, a także innych krajów. Jest to uzasadnione, ponieważ analizowane trendy mają bardziej ogólny, ponadregionalny charakter. Celem niniejszego raportu jest opis dostępności i wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych w województwie mazowieckim na tle całego kraju. Diagnoza ta i wnioski z niej płynące są podstawą do bardziej szczegółowych analiz tematycznych, przedstawionych w innych raportach. Rozpowszechnienie technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarstwach domowych oraz ich wykorzystanie wśród indywidualnych użytkowników ma znaczenie dla popytu na nowe technologie, wpływa także na rynek pracy i kompetencje pracowników. Dodatkowo jest istotnym wskaźnikiem popytu na różnego rodzaju usługi i treści cyfrowe, a zatem pośrednio decyduje też o zapotrzebowaniu i opłacalności przedsięwzięć w obszarze produktów cyfrowych. Raport analizuje mocne i słabe strony województwa w tej kwestii oraz jego wewnętrzne zróżnicowanie. Dominik Batorski kierownik merytoryczny projektu 4

6 SPIS TREŚCI Słowo wstępne 3 Wprowadzenie 6 1. Komputer i Internet w gospodarstwach domowych Przyczyny braku technologii ICT w gospodarstwach domowych 8 2. Rodzaj i przepustowość dostępu do Internetu 9 3. Inne technologie w gospodarstwach domowych Upowszechnienie technologii mobilnych Zróżnicowanie dostępności Internetu w gospodarstwach domowych województwa mazowieckiego Mieszkańcy województwa mazowieckiego a nowe technologie Dostęp a korzystanie z komputera i Internetu Umiejętności i sposoby korzystania z komputerów i Internetu 28 Podsumowanie 32 O Autorach 34 O projekcie 35

7 WPROWADZENIE Rozpowszechnienie technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarstwach domowych oraz ich wykorzystanie wśród indywidualnych użytkowników ma duże znaczenie gospodarcze. Nie tylko odpowiada za znaczą część popytu na nowe technologie, ale ma też wpływ na rynek pracy oraz kompetencje pracowników. Dostępność i wykorzystanie technologii informacyjno- -komunikacyjnych jest nie tylko istotnym wskaźnikiem popytu na sprzęt, ale również na różnego rodzaju usługi i treści cyfrowe. Pośrednio decyduje więc o zapotrzebowaniu i opłacalności przedsięwzięć w obszarze produktów cyfrowych. Celem niniejszego raportu jest scharakteryzowanie dostępności oraz korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych w województwie mazowieckim. Diagnoza ta i wnioski z niej płynące stanowią podstawę bardziej szczegółowych analiz tematycznych dotyczących Mazowsza, przedstawionych w innych raportach. W tym opracowaniu przedstawiamy dostępność technologii informacyjno-komunikacyjnych w gospodarstwach domowych. Koncentrujemy się na komputerach, Internecie i telefonach komórkowych, ale omówimy także inne technologie. Interesuje nas też jakość dostępu do Internetu, rodzaje i przepustowość łączy, a także zagadnienia mobilności i technologii mobilnych. Analizie poddamy uwarunkowania zróżnicowania dostępności technologii zarówno w wymiarze regionalnym, jak i w zależności od charakterystyk gospodarstw domowych. W ostatnich partiach raportu zwracamy uwagę na sprawę postaw wobec Internetu: niekorzystania z niego mimo posiadanego w domu dostępu, oraz na sposoby jego wykorzystywania: kompetencje posiadane przez użytkowników i to, jak wykorzystują te technologie. ➊ KOMPUTER I INTERNET W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH Komputery i dostęp do Internetu są coraz powszechniejsze w gospodarstwach domowych. W województwie mazowieckim w 2011 roku komputer miało 68,5% gospodarstw domowych. Jest to więcej niż w całym kraju, gdzie odsetek ten wynosił 65,8%. W porównaniu do innych województw na Mazowszu dostępność komputera w domu jest bardzo wysoka. Znajduje się ono w czołówce, tuż za województwem małopolskim (70% gospodarstw z komputerem), obok województwa wielkopolskiego (69,5%) i pomorskiego (69,2%). Należy podkreślić, że w województwie mazowieckim stosunkowo dobra sytuacja widoczna była już w 2003 roku, wówczas jedynie województwo pomorskie miało wyższy odsetek gospodarstw z komputerem. Wzrost w następnych latach był systematyczny, choć niższy niż w innych województwach, co zmniejszyło różnice między mazowieckim a innymi województwami. Mazowieckie odróżnia się głównie od województw tzw. ściany wschodniej, z którymi bezpośrednio graniczy.

8 Wykres 1. Procent gospodarstw domowych posiadających komputer Dolnośląskie Kujawsko-pomorskie Lubelskie Lubuskie Łódzkie Małopolskie Mazowieckie Opolskie Podkarpackie Podlaskie Pomorskie Śląskie Świętokrzyskie Warmińsko-mazurskie Wielkopolskie Zachodniopomorskie 31,9 42,3 49,5 60,7 66,2 18,6 20,2 29,6 29, , ,9 64,1 59,2 23,1 37,6 55,9 60, ,8 42,1 49,9 54,8 61,8 30, ,7 64, ,8 41,2 49,6 61,1 68,5 29,7 23,2 39,8 38,8 52,2 48,2 60,5 58,9 65,6 67,7 25,0 35,3 47,4 57, ,4 44,5 60,1 70,1 69,2 30, ,8 58,5 64,3 23,4 22, , ,1 52,8 53,2 59,5 63,4 31,6 46,2 54,1 66,1 69,5 21,7 27,4 43,7 57,7 64, Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Jeśli chodzi o dostęp do Internetu, to województwo mazowieckie zajmuje jedno z czołowych miejsc w skali wszystkich województw. Większy odsetek gospodarstw domowych z dostępem do Internetu odnotowano tylko w dwóch województwach małopolskim i wielkopolskim, a taki sam w województwie pomorskim. Jednocześnie różnice między poszczególnymi województwami bywają znaczące i wynoszą do kilkunastu punktów procentowych. W 2003 roku, kiedy pierwszy raz w Diagnozie społecznej zadano pytanie o dostępność Internetu w domu, w mazowieckim odsetek ten wynosił 20,4%, co stawiało je na pierwszym miejscu wśród województw. Z pewnością miała na to wpływ duża dostępność Internetu w Warszawie. Później nastąpiła stagnacja wzrostu (był najniższy w skali województw). Następnie systematyczny wzrost odsetka gospodarstw w dostępem do Internetu zapewnił mazowieckiemu miejsce w czołówce województw pod względem dostępności Internetu w domu. Największy wzrost odsetka gospodarstw domowych z dostępem do Internetu zanotowano w mazowieckim w latach ; wyniósł on wtedy prawie 16 p. proc. Był to okres szybszego upowszechnienia dostępu do sieci na terenie całego kraju. W ostatnich dwóch latach odsetek gospodarstw domowych z Internetem zwiększył się o 10 p. proc. 7

9 Wykres 2. Procent gospodarstw domowych z dostępem do Internetu Dolnośląskie 15,4 28,7 37,6 53,2 62,3 Kujawsko-pomorskie 9,0 14,4 26,9 51,2 61,1 Lubelskie 8,9 16,1 26,1 43,2 54,2 Lubuskie 13,5 38,9 38,9 52,2 60,9 Łódzkie 14,6 33,2 33,2 45,4 55,6 Małopolskie Mazowieckie Opolskie Podkarpackie Podlaskie 13,6 24,9 20,4 23,7 16,2 22,4 10,1 15,8 43, ,2 19,6 29,4 45,5 25,4 34,1 49,2 57,3 52,9 49,5 65,7 62,9 61,2 59,1 61, Pomorskie 19,5 26, ,2 63,3 Śląskie 15,2 28,3 38,7 51,7 61,6 Świętokrzyskie 8,7 13,516,3 39,9 52,3 Warmińsko-mazurskie 9,9 19,6 30,8 41,6 58,1 Wielkopolskie 19,9 26,9 38,9 57,9 65 Zachodniopomorskie 10,0 14,8 34, ,8 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Warto zaznaczyć, że komputery i dostęp do Internetu częściej mają gospodarstwa domowe liczące więcej osób, stąd też dostęp do tych technologii w domu ma większy odsetek osób. Komputer w domu w 2011 roku miało 76,7% mieszkańców województwa, a dostęp do Internetu 70,8%. Odsetki te są nieco wyższe niż wartości dla całego kraju, gdzie 75,5% ma w domu komputer, a 70,5% dostęp do sieci Przyczyny braku technologii ICT w gospodarstwach domowych Ważnym elementem diagnozy korzystania z komputera i Internetu jest poznanie powodów, dla których ludzie rezygnują z korzystania z tych mediów. Ograniczenia finansowe zmusiły do rezygnacji z posiadania komputera stacjonarnego 6,3% mieszkańców województwa mazowieckiego, z komputera przenośnego 15,6%. Jeśli wyłączymy mieszkańców Warszawy, czynniki finansowe zaczynają odgrywać nieco większą rolę i procenty tych, którzy nie mogą pozwolić sobie na zakup komputera, wynoszą odpowiednio: 8,3% i 20,1%. Najczęściej wymienianym powodem braku dostępu do Internetu w domu jest brak takiej potrzeby. Ten powód podawany jest przez respondentów częściej w województwie mazowieckim (57% nieposiadających dostępu) niż w całym kraju (44% nieposiadających dostępu). W drugiej grupie powodów nieposiadania Internetu w domu stwierdzono: brak odpowiedniego sprzętu 32%, brak umiejętności 31% oraz zbyt duże koszty dostępu 26%. Jak widać z tego zestawienia, istotniejsze są powody miękkie (brak potrzeby, brak kompetencji). Ograniczenia finansowe deklaruje co czwarty respon- 8

10 dent nieposiadający dostępu do Internetu. Powody związane z ograniczeniami technologicznymi (brak sprzętu, brak możliwości podłączenie stałego łącza) można zakwalifikować jako mniej istotne. Obawy związane z prywatnością, bezpieczeństwem i szkodliwością odeszły wyraźnie na dalszy plan. Być może jest to związane z większą wiedzą dotyczącą Internetu także wśród nieinternautów. Warto zaznaczyć, że w województwie mazowieckim powody miękkie mają większe znaczenie niż w przypadku całego kraju. Po wyłączeniu z analizy Warszawy przyczyny braku dostępu do Internetu zmieniają się tylko nieznacznie. Najistotniejszy pozostaje brak potrzeby (59% nieposiadających dostępu), brak umiejętności (30% nieposiadających dostępu), brak odpowiedniego sprzętu (28%) i koszty (28%). Wykres 3. Powody braku dostępu do Internetu w domu Procent gospodarstw nieposiadających dostępu do Internetu Powody braku dostępu brak odpowiedniego sprzętu brak możliwości korzystanie z łącza stałego możliwości korzystania gdzie indziej Internet nie jest nam potrzebny Internet nie ma nic ciekawego do zaoferowania względy prywatności lub bezpieczeństwa Internet może być szkodliwy koszty dostępu są zbyt duże brak umiejętności inny powód Kraj Mazowieckie 57 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej ➋ RODZAJ I PRZEPUSTOWOŚĆ DOSTĘPU DO INTERNETU Obecnie coraz większe znaczenie ma nie tylko sam dostęp do Internetu, lecz także rodzaj i przepustowość łącza. Porównując pod tym względem województwo mazowieckie z całym krajem, trzeba stwierdzić, że nie różni się ono znacząco. Różnica widoczna jest właściwie tylko w łączeniu się przez sieć komórkową (ew. przez telefon komórkowy) i wynosi ok. 4 p. proc. Większy odsetek osób korzystających z sieci komórkowych wskazuje na lepsze rozwinięcie tego typu infrastruktury, ale być może też na większe zainteresowanie mobilnym dostępem w Warszawie i województwie mazowieckim. Co istotne, ponad 50% gospodarstw domowych ma dostęp do sieci poprzez stałe łącze. Wielkość ta jest identyczna w województwie i w całym kraju. Jeśli jednak wyłączy się z analiz Warszawę, dostęp do Internetu poprzez stałe łącze będzie miało niespełna 40% gospodarstw domowych (przy 53% gospodarstw posiadających dostęp do Internetu). Największy wzrost gospodarstw domowych posiadających stałe łącze w województwie mazowieckim 9

11 bez Warszawy odnotowano między 2007 a 2009 rokiem (ponad 10 p. proc.). Później, mimo stosunkowo gorszej sytuacji w porównaniu do całego kraju, wzrost był umiarkowany. Wykres 4. Rodzaj dostępu do Internetu w województwie mazowieckim i w całym kraju w 2011 r. Mazowieckie 0,3 50,7 14,7 2,2 dial-up stałe łącze Kraj 0,3 50,4 10,5 2,9 sieć komórkowa (ew. modem w komórce inne Procent gospodarstw domowych Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej W samej Warszawie dostęp do połączenia z Internetem przez stałe łącze jest powszechny. Ma go 67,3% gospodarstw domowych. Największy wzrost odnotowano pomiędzy 2005 a 2007 rokiem. Może to oznaczać, że w stolicy powoli następuje nasycenie dostępności Internetu. Widocznym trendem jest również mobilne łączenie się z siecią. Wzrost odsetka gospodarstw korzystających z takiego łącza jest wyraźny. W Warszawie w 2011 roku dostęp przez sieć komórkową miało niemal co piąte gospodarstwo domowe (19,6%). W województwie mazowieckim było to 11,6% gospodarstw, w całym kraju 10,5%. Duży rozwój tego typu łączy nastąpił szczególnie między 2009 a 2011 rokiem. Wykres 5. Dynamika upowszechnienia stałych łączy i mobilnego dostępu do Internetu w Polsce, w Warszawie i w województwie mazowieckim z wyłączeniem Warszawy 80 Procent gospodarstw domowych ,3 60,9 49,4 50,4 43,8 39,8 34,3 31,8 23, , ,5 11,6 5,7 0,6 1,7 10,5 1,6 5,3 0, Kraj: łącze stałe Kraj: Internet mobilny Mazowieckie bez Warszawy: łącze stałe Mazowieckie bez Warszawy: Internet mobilny Warszawa: łącze stałe Warszawa: Internet mobilny Lata Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej

12 W całym województwie mazowieckim stałe łącze z Internetem ma ponad 50% gospodarstw domowych. W 2011 roku najczęściej spotykane były łącza o prędkości 1 Mb/s (19%) i 2 Mb/s (23%). Łącza o prędkości 6-10 Mb/s ma 24%, powyżej 10 Mb/s 12%. Pod względem szybkości łączy województwo mazowieckie nie różni się znacząco od całego kraju. Istotna różnica dotyczy dostępności łączy o największej przepustowości powyżej 10 Mb/s, których w województwie mazowieckim jest aż dwukrotnie więcej niż w całej Polsce (6% łączy w całym kraju, 12% w województwie mazowieckim). Dostępność infrastruktury jest jednak zróżnicowana. W województwie mazowieckim bez Warszawy dostęp do najszybszych łączy jest gorszy niż w całym kraju. Powszechniejsze są łącza do 512 kb/s (17% gospodarstw), rzadsze te najszybsze, powyżej 6Mb/s. W Warszawie 50% stałych łączy ma szybkość przynajmniej 6Mb/s, łącza do 512 kb/s stanowią jedynie 7%. Różnica w infrastrukturze pomiędzy całym krajem i województwem mazowieckim a samą Warszawą jest bardzo duża. Od 2007 roku rozwój szybkości łączy był ogromny. Można to powiedzieć zarówno w odniesieniu do Warszawy, która pozytywnie wyróżnia się na tle całego kraju, jak i do całego województwa mazowieckiego. Pomiędzy 2007 a 2011 rokiem spadek odsetka łączy o prędkości do 512 kb/s wyniósł 60 p. proc. w województwie mazowieckim bez Warszawy i 53 p. proc w samej Warszawie. W ciągu 4 lat wolne łącza zostały zmarginalizowane. Ich miejsce zajęły łącza o szybkości 1-2 Mb/s na terenie województwa i powyżej 6 Mb/s w Warszawie. Pod tym względem dokonał się spektakularny rozwój. Należy oczekiwać dalszego dynamicznego wzrostu przepustowości łączy sieciowych. Wykres 6. Zmiany przepustowości stałych łączy w Warszawie i w województwie mazowieckim bez Warszawy Warszawa do 512 kb/s Kraj Woj. mazowieckie bez Warszawy * Mb/s 2 Mb/s pow. 6 Mb/s inna/trudno powiedzieć % 20% 40% 60% 80% 100% Odsetek gospodarstw domowych posiadających stałe łącze * pow. 1 Mb/s Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej

13 ➌ INNE TECHNOLOGIE W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH Dostęp do innych technologii w województwie mazowieckim jest zbliżony do poziomu obserwowanego w całym kraju. Nieznacznie więcej gospodarstw w mazowieckim ma w domu telefon stacjonarny (3 p. proc.). Nieznacznie mniej ma dostęp do płatnej telewizji (3 p. proc.). W przypadku telewizorów LCD lub plazmowych, odtwarzaczy DVD, kina domowego różnice wynoszą 1-2 p. proc. Wykres 7. Dostęp do nowych technologii w gospodarstwach domowych Procent gospodarstw domowych telefon stacjonarny telewizor LCD/ plazma płatna telewizja odtwarzacz DVD kino domowe czytnik książek Kraj Mazowieckie Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Jeśli przyjrzeć się bliżej rozwojowi dostępności do nowych technologii w gospodarstwach województwa mazowieckiego, to po raz kolejny ujawniają się różnice między Warszawą a pozostałą częścią województwa (z wyłączeniem kina domowego). Technologiami najczęściej dostępnymi w gospodarstwach domowych poza Warszawą są odtwarzacze DVD i telewizja kablowa lub satelitarna 59%. W Warszawie jest to telewizja satelitarna lub kablowa 79%, odtwarzacze DVD 69%. Z biegiem czasu dysproporcje zmniejszyły się tylko w przypadku niektórych technologii (dostępność odtwarzaczy DVD). W Warszawie wcześniej wzrosła dostępność telewizji kablowej lub satelitarnej oraz odtwarzaczy DVD. W przypadku telewizorów LCD/plazmowych większe różnice pomiędzy Warszawą a pozostałą częścią województwa nastąpiły później. W zestawieniu zmian dostępności tych czterech technologii można zaobserwować wyraźną poprawę. Warszawa wypada lepiej w porównaniu z resztą województwa i całym krajem. Zaznaczyć jednak należy, że województwo mazowieckie po wyłączeniu Warszawy ma niższe wskaźniki dostępności tych technologii w stosunku do całego kraju. Większe różnice dotyczą telewizji kablowej i satelitarnej oraz telewizorów plazmowych i LCD. 12

14 Wykres 8. Dynamika dostępu do technologii w gospodarstwach domowych w Warszawie i w województwie mazowieckim bez Warszawy Mazowieckie bez Warszawy 59 43,3 43,8 40,7 Mazowieckie bez Warszawy 59 53,5 43,5 20,4 Warszawa Kraj 79 71,7 63,5 55, ,5 57, Warszawa Kraj 69 63,4 54,5 37, ,4 49, Odsetek gospodarstw posiadających telewizję kablową bądź satelitarną Odsetek gospodarstw posiadających odtwarzacz DVD Mazowieckie bez Warszawy 43,8 30,7 18 Mazowieckie bez Warszawy 17 13,4 11,2 Warszawa Kraj 57,4 38,1 15, ,7 20, Warszawa Kraj 18 12,9 11, ,6 12, Odsetek gospodarstw posiadających telewizor LCD/plazmowy Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Odsetek gospodarstw posiadających kino domowe 13

15 ➍ UPOWSZECHNIENIE TECHNOLOGII MOBILNYCH Wcześniejsze analizy pokazały między innymi zwiększającą się dostępność Internetu mobilnego. Zmiany te widoczne są szczególnie w województwie mazowieckim w Warszawie prawie 20% gospodarstw dysponuje takim łączem, a w pozostałej części województwa ponad 11%. Odsetek osób posiadających stały dostęp do Internetu przez sieć komórkową na przykład Orange Free, Blueconnect, iplus, Play Online, Aster Mobile wyraźnie wzrósł. Co istotne, wzrost ten jest widoczny w całym województwie mazowieckim, które pozytywnie wyróżnia się na tle kraju, gdzie pomiędzy 2009 a 2011 rokiem wzrost był mniejszy. Wykres 9. Mobilny dostęp do Internetu w latach w Warszawie i w województwie mazowieckim bez Warszawy 20 Odsetek osób posiadających stały dostęp do Internetu przez sieć komórkową ,3 9,9 12,3 16,5 6,6 13, Kraj Warszawa Mazowieckie bez Warszawy Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Technologie mobilne to nie tylko mobilny dostęp do Internetu. Warto w tym miejscu przyjrzeć się trendom związanym z takim sprzętem jak przenośne komputery czy telefony komórkowe. Porównując obecność komputerów przenośnych i stacjonarnych w gospodarstwach domowych, trzeba stwierdzić, że diametralnie wzrosła dostępność tych pierwszych. Jeszcze w 2005 roku w województwie mazowieckim, gdzie były one najbardziej rozpowszechnione, miało je mniej niż 5% gospodarstw. Po 2007 roku nastąpił radykalny skok. W 2011 roku w mazowieckim laptop miało 41,7% gospodarstw, a w połowie województw odsetek ten wynosił przynajmniej 40%. Obok gwałtownego skoku w dostępności komputerów przenośnych nastąpiło osłabienie wzrostu czy w niektórych wypadkach zmniejszenie odsetka gospodarstw posiadających komputer stacjonarny. 14

16 W przypadku województwa mazowieckiego odsetek gospodarstw posiadających taki komputer wynosi 49,6%, co sprawia, że jest to nadal powszechniejsza technologia niż komputer przenośny, lecz już mniej popularna niż w 2009 roku (spadek o 1,6 p. proc.). Spadek odsetka gospodarstw domowych posiadających komputery stacjonarne pomiędzy 2009 a 2011 rokiem był widoczny w województwie kujawsko-pomorskim, lubuskim, małopolskim, opolskim, pomorskim (o 6,5 p. proc), śląskim i wielkopolskim. Komputery stacjonarne wciąż znajdują się w większości gospodarstw domowych, ale biorąc pod uwagę dynamiczny wzrost dostępności komputerów przenośnych i stagnację bądź spadek dostępności komputerów stacjonarnych, proporcje te będą się szybko zmienić. Wykres 10. Dynamika dostępności komputerów stacjonarnych i przenośnych w gospodarstwach domowych województwa mazowieckiego komputer stacjonarny Procent gospodarstw domowych w woj. mazowieckim ,6 45,6 13,7 komputer przenośny 51,2 49,6 41,7 29,9 10 4, Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Kolejnym obszarem upowszechnienia technologii mobilnych są telefony. Tutaj zmiany zaczęły się najwcześniej i są najwyraźniejsze. Odsetek osób mających telefon stacjonarny w domu w województwie mazowieckim spadł pomiędzy 2003 a 2011 rokiem o 22,6 p. proc. i wynosi obecnie 59,5%. Spadek ten był systematyczny, jednak najbardziej widoczny pomiędzy 2007 a 2011 rokiem. Porównując województwo mazowieckie do innych województw, obserwujemy, że skala rezygnacji z telefonów stacjonarnych nie jest tu większa. Jedynie kilka województw (małopolskie, opolskie, podkarpackie i podlaskie) ma większy odsetek gospodarstw posiadających telefon stacjonarny. Natomiast w województwach warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim odsetek ten wynosi niewiele ponad 44%. W omawianym okresie (lata ) w województwie mazowieckim wzrost odsetka posiadaczy telefonów komórkowych wyniósł 50,1 p. proc. Obecnie 87,5% mieszkańców mazowieckiego ma taki telefon. Największy wzrost użytkowników nastąpił pomiędzy 2005 a 2007 rokiem (21,4 p. proc.). Pod względem posiadania telefonów komórkowych województwo mazowieckie znajduje się w czołówce. Nieznacznie większy odsetek użytkowników odnotowano 15

17 w województwie zachodniopomorskim (88,8%). W całym kraju rzadko spada on poniżej 80% (wyjątkiem jest województwo podlaskie 75,9%). Jak widać, zasięg telefonów komórkowych jest ogromy, a w przypadku telefonów stacjonarnych systematycznie spada. Wykres 11. Dynamika dostępności telefonów stacjonarnych i komórkowych w województwie mazowieckim ,1 37,4 79, ,1 71,4 81,2 68,6 87,5 59, procent gospodarstw z telefonem stacjonarnym procent osób z telefonem komórkowym Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej ➎ ZRÓŻNICOWANIE DOSTĘPNOŚCI INTERNETU W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Posiadanie komputera i dostępu do Internetu w domu pozostaje w związku z dochodami w rodzinie. Jak pokazuje wykres 12, posiadanie komputera jest silnie zróżnicowane w grupach wyróżnionych ze względu na kwartyle dochodu na jednostkę konsumpcyjną w gospodarstwie domowym (kwartyle zostały wyliczone dla całego kraju). W województwie mazowieckim w gospodarstwach o niższych dochodach 42% posiada komputer, a wśród gospodarstw z najwyższym dochodem jest to 91%. Należy zwrócić uwagę, że sytuacja gospodarstw o najniższych dochodach w województwie mazowieckim jest pod względem posiadania komputera gorsza niż w całym kraju. Różnica ta w 2011 roku wyniosła 5 p. proc. Wśród gospodarstw z 2. kwartyla dochodów różnice pomiędzy mazowieckim a krajem są niewidoczne, w 3. kwartylu dochodów wynoszą 3 p. proc. Ogólnie rzecz biorąc, zróżnicowanie dostępności komputerów ze względu na dochody jest w województwie mazowieckim większe niż w całej Polsce. Przyglądając się dynamice wzrostu odsetka gospodarstw domowych, trzeba zauważyć różną dynamikę wzrostu. Różnice pomiędzy najzamożniejszymi a najmniej zamożnymi gospodarstwami w województwie mazowieckim pomiędzy 2003 a 2011 rokiem nieznacznie się powiększyły. Różnice pomiędzy 2. a 3. kwartylem wyraźnie się zmniejszyły. 16

18 Wykres 12. Posiadanie komputera w gospodarstwie domowym ze względu na dochody na osobę w województwie mazowieckim i w całym kraju Odsetek gospodarstw posiadających komputer * kraj: 1. kw. doch. kraj: 2. kw. doch. kraj: 3. kw. doch. kraj: 4. kw. doch. woj. maz. 1. kw. doch. woj. maz. 2. kw. doch. woj. maz. 3. kw. doch. woj. maz. 4. kw. doch * W latach odsetek gospodarstw posiadających komputer w tym kwartylu praktycznie się nie zmienił. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Jeśli wziąć pod uwagę dostępność Internetu, to podobnie jak w przypadku komputera jest ona związana z zamożnością. W województwie mazowieckim wśród gospodarstw domowych z najniższymi dochodami na jednostkę konsumpcyjną Internet posiada 35% gospodarstw, wśród najzamożniejszych jest to 87%. W 2. i 3. kwartylu dostęp do Internetu ma odpowiednio: 54% i 59%. W porównaniu do całego kraju najistotniejszą różnicą jest dostęp do Internetu w najuboższych gospodarstwach, który w województwie mazowieckim jest gorszy niż w całym kraju (różnica 6 p. proc.). Z kolei najzamożniejsi mieszkańcy województwa mazowieckiego mają Internet w domach częściej, niż można to zaobserwować w skali kraju. W województwie mazowieckim wzrost dostępności Internetu w gospodarstwach z 1. kwartyla dochodów widoczny jest po 2005 roku i przez następne cztery lata jest dynamiczny. Gospodarstw z 2. kwartyla posiadających dostęp do Internetu zaczyna intensywnie przybywać po 2007 roku. Podobnie wygląda to wśród najzamożniejszych z 3. i 4. kwartyla dochodów. Widoczna jest utrzymująca się różnica w dostępie do Internetu pomiędzy gospodarstwami z najwyższego i najniższego kwartyla dochodów. Na skutek dynamicznego wzrostu pomiędzy 2009 a 2011 rokiem bardzo zmniejszyła się natomiast różnica pomiędzy 2. a 3. kwartylem. Mimo wyraźnego upowszechniania się Internetu w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach ich relatywnie gorsza sytuacja jest nadal widoczna. 17

19 Wykres 13. Posiadanie dostępu do Internetu w gospodarstwie domowym ze względu na dochody na osobę w województwie mazowieckim i w całym kraju 100 Odsetek gospodarstw posiadających dostęp do Internetu kraj: 1. kw. doch kraj: 2. kw. doch kraj: 3. kw. doch kraj: 4. kw. doch * 6 woj. maz. 1. kw. doch * 11 woj. maz. 2. kw. doch woj. maz. 3. kw. doch woj. maz. 4. kw. doch * W latach w 1. i 2. kwartylu dochodów nastąpił niewielki spadek odsetka gospodarstw domowych z dostępem do Internetu, odpowiednio o 2 i 3 p. proc. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Zróżnicowanie pod względem obecności komputerów i dostępu do Internetu w gospodarstwach domowych pomiędzy obszarami miejskimi i wiejskimi jest wciąż obecne. W 2011 roku w miastach województwa mazowieckiego (z wyłączeniem Warszawy) komputer miało 63,5% gospodarstw domowych. Jest to 5,8 p. proc. mniej niż w skali kraju. Różnica pomiędzy obszarami miejskimi a wiejskimi w mazowieckim wyniosła w 2011 roku 7,1 p. proc. Obszary wiejskie w mazowieckim wypadają nieznacznie lepiej w porównaniu do obszarów wiejskich w całym kraju. Wzrost odsetka gospodarstw domowych posiadających komputer pomiędzy rokiem 2003 a 2011 był wyraźny. Jeśli chodzi o obszary wiejskie, to największy wzrost zaobserwowano pomiędzy 2007 a 2009 rokiem (16,8 p. proc.). W tym samym okresie nieco większy wzrost widoczny jest również na obszarach miejskich województwa mazowieckiego (11,6 p. proc.). Analizując dostęp do Internetu na obszarach wiejskich i miejskich (z wyłączaniem Warszawy) województwa mazowieckiego, można stwierdzić, że podobnie jak w przypadku komputerów dostęp do Internetu zarówno na terenach miejskich, jak i wiejskich jest słabszy niż w całym kraju. Różnice w 2011 roku wyniosły: na obszarach miejskich 8 p. proc., na obszarach wiejskich 5 p. proc. 18

20 Wykres 14. Posiadanie komputera w gospodarstwie domowym ze względu na typ miejscowości w województwie mazowieckim i w całym kraju Odsetek gospodarstw posiadających komputer ,5 33,8 34,5 18,8 17,6 72,9 65,4 63,9 53,8 54,1 60,2 52,7 44,6 48,4 44,4 48,9 39,1 30,1 32, ,4 69,2 63,5 58,8 56, Kraj: obszary miejskie Kraj: obszary wiejskie Warszawa Mazowieckie: obszary miejskie Mazowieckie: obszary wiejskie (bez W-wy) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Wykres 15. Posiadanie dostępu do Internetu w gospodarstwie domowym ze względu na typ miejscowości w województwie mazowieckim i w całym kraju 90 Odsetek gospodarstw posiadających dostęp do Internetu ,4 55,5 57,4 52, ,5 39,7 31,6 29,0 38,5 19,5 33,7 23,6 20,0 18,3 11,9 7,0 13,1 10,7 7, ,6 65,8 58,8 51,6 47,6 Kraj: obszary miejskie Kraj: obszary wiejskie Warszawa Mazowieckie: obszary miejskie Mazowieckie: obszary wiejskie (bez W-wy) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej W samym województwie mazowieckim różnice pomiędzy obszarami wiejskimi a miejskimi wyniosły 11,2 p. proc (różnica jest mniejsza niż w całym kraju, gdzie wynosi 14,2 p. proc.). Największy wzrost dostępności Internetu na obszarach wiejskich jest zauważalny pomiędzy 2007 a 2009 rokiem (13,9 p proc.). W tym okresie różnica pomiędzy obszarami wiejskimi a miejskimi znacznie się zmniej- 19

21 szyła. Na obszarach miejskich województwa mazowieckiego wzrost odsetka gospodarstw z dostępem do Internetu był systematyczny, z największym wzrostem pomiędzy 2005 a 2007 rokiem (18,5%). Regionalne zróżnicowanie dostępności do Internetu jest bardzo duże. Przedstawione dane nie do końca dobrze to oddają, ponieważ zliczają do jednej grupy obszarów wiejskich wsie podwarszawskie i prowincjonalne części województwa. Znacznie lepszego pojęcia o zróżnicowaniu dostępności Internetu w mazowieckich gminach dostarczają dane o korzystaniu z ulgi na Internet. Są one dobrym przybliżeniem dostępności sieci na różnych obszarach. Z ulgi mogą korzystać osoby płacące podatek PIT, które płacą za dostęp do Internetu w miejscu zamieszkania. W 2010 roku odliczenie takie wystąpiło w zeznaniach podatkowych prawie 5,9 mln osób. Nie wszyscy, którzy są do tego uprawnieni, faktycznie korzystają z ulgi; ponadto nie mogą z niej skorzystać np. rolnicy płacący jedynie podatki rolne i gruntowe. Niemniej analizy wskazują, że dane o korzystaniu z ulgi dobrze obrazują zróżnicowanie w dostępności Internetu. Pewne odchylenia, które mogą się tu pojawić, dotyczą raczej zawyżenia wskaźników dla najmniejszych gmin wiejskich. Wykres 16. Korzystanie z ulgi na Internet w gminach województwa mazowieckiego i całego kraju w 2010 r. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. Wykres 16 pokazuje zależność korzystania z ulgi, a więc pośrednio dostępności Internetu, od liczby osób płacących podatki w danej gminie. Jak można zaobserwować, największa dostępność Internetu jest w największych gminach miejskich, choć zdarza się, że również w małych gminach wskaźnik ten przyjmuje wysokie wartości. Gminy województwa mazowieckiego wypadają dość przeciętnie na tle całego kraju. W wielu, szczególnie niedużych, wiejskich gminach korzystanie z Internetu i ulgi jest na niskim poziomie. 20

22 Techno lo g i e i nfo r m acyjno -ko m u ni kacyj n e w gos po da rst wac h d o m ow yc h woj ewó dz t wa m a zow i ecki ego Wykres 17. Procent podatników korzystających z ulgi na Internet w gminach województwa mazowieckiego w latach r r r r Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. Na wykresie przedstawiającym dynamikę zmian w latach można zaobserwować, że największa dostępność Internetu jest w Warszawie oraz jej najbliższych okolicach, a także w większych miastach województwa. W okresie kliku lat nastąpił wyraźny przyrost korzystających z ulgi. Pozytywne jest to, że przyrost dotyczył w znacznej mierze obszarów, które wcześniej były w nieco gorszej sytuacji. Precyzyjniejszą mapę zmian od 2007 do 2010 roku przedstawia wykres 18. Warto porównać dane dla 2010 roku z przyrostami w latach poprzednich. Jak widać, największe wzrosty korzystania z ulgi odnotowano poza Warszawą i jej najbliższą okolicą. Wiele spośród małych gmin doświadczyło szybkiego przyrostu dostępności Internetu. Przedstawione analizy potwierdza wykres 19. W latach największy przyrost użytkowników Internetu nastąpił w gminach, w których korzystanie z ulgi kształtowało się wcześniej na średnim poziomie. Najpowolniejszy wzrost odnotowano w niektórych gminach wiejskich, gdzie dostępność sieci w 2007 roku też była bardzo niska, ale również w niektórych gminach miejskich, gdzie już kilka lat temu wielu podatników korzystało z ulgi na Internet. 21

23 Wykres 18. Procent podatników korzystających z ulgi na Internet w gminach województwa mazowieckiego w roku 2010 oraz zmiany w latach r. Zmiany w okresie r Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. Wykres 19. Przyrost podatników korzystających z ulgi na Internet w gminach w województwie mazowieckim i w całym kraju w 2010 r. Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Finansów. Warto podkreślić, że na tle zmian zachodzących w skali całego kraju rozwój dostępności Internetu w województwie mazowieckim przedstawia się dość dobrze. Widoczna jest przede wszystkim szybsza poprawa sytuacji w gminach wiejskich, w których w 2007 roku Internet był stosunkowo 22

24 słabo dostępny. W całej Polsce przyrosty korzystania z ulgi w tego typu gminach były wyraźnie niższe. Z drugiej strony, nieco szybciej rosło korzystanie z niej w gminach miejskich, w których już wcześniej sytuacja była dobra. Tym samym na poziomie całego kraju różnice między największymi i najmniejszymi gminami raczej się zwiększają. Szczególnie małe wiejskie gminy od lat pozostają na bardzo niskim poziomie korzystania z Internetu i z ulgi podatkowej wśród płatników PIT. Tymczasem w województwie mazowieckim różnice nie tylko nie rosną, lecz nawet zmniejszają się i mniejsze gminy powoli poprawiają swoją pozycję, nadrabiając dystans w stosunku do miast. W podsumowaniu należy stwierdzić, że choć regionalne zróżnicowanie dostępności Internetu jest bardzo duże, to jednak sytuacja większości obszarów województwa mazowieckiego ulega stopniowej poprawie i powoli przestają one pozostawać w tyle za innymi gminami wiejskimi o podobnej wielkości w Polsce w takim stopniu, w jakim było to jeszcze kilka lat temu. Duże zróżnicowanie pod względem dostępu do Internetu w domu widoczne jest także przy podziale na typy gospodarstw domowych. W województwie mazowieckim dostęp do Internetu najpowszechniejszy jest wśród rodzin z dziećmi. W przypadku małżeństw mających przynajmniej jedno dziecko odsetek gospodarstw posiadających w domu Internet wynosi ok. 85%. W przypadku gospodarstw wielorodzinnych i nierodzinnych wieloosobowych odsetek gospodarstw z dostępem do Internetu wynosi ok. 80%. Wśród rodzin niepełnych siedem na dziesięć ma Internet w domu. Dostęp do Internetu w domu najmniej upowszechniony jest wśród małżeństw nieposiadających dzieci oraz gospodarstw nierodzinnych jednoosobowych. W porównaniu do całego kraju szczególnie zwraca uwagę różnica w dostępie do Internetu wśród gospodarstw nierodzinnych wieloosobowych (wynosi 25 p. proc.) oraz nierodzinnych jednoosobowych (12,5 p. proc.). Widoczna jest również lepsza sytuacja wśród rodzin niepełnych (4,3 p. proc.). Wykres 20. Posiadanie dostępu do Internetu w gospodarstwie domowym ze względu na typ rodziny w województwie mazowieckim i w całym kraju nierodzinne wieloosobowe 52,9 78,9 nierodzinne jednoosobowe 25 37,5 wielorodzinne 80,4 78,5 rodziny niepełne 70,1 65,8 małżeństwa z 3 i więcej dzieci 84,5 84,3 małżeństwa z 2 dzieci 86,5 87,4 małżeństwa z 1 dzieckiem małżeństwa bez dzieci 46,8 47,8 85,7 81,7 Mazowieckie Kraj Procent gospodarstw z dostępem do Internetu Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej

25 ➏ MIESZKAŃCY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO A NOWE TECHNOLOGIE W województwie mazowieckim w 2011 roku z komputera korzystało 62,7% osób. Internetu aktywnie używało niewiele mniej, bo 59,5% 1. W porównaniu do całego kraju jest to nieznacznie lepiej (60,6% korzysta z komputera, 57,9% z Internetu). Znacznie popularniejszą technologią jest obecnie telefon komórkowy. Miało go 87,5% mieszkańców województwa, jest to o 2,6 p. proc. więcej niż w całym kraju. Po wyłączeniu z analizy Warszawy województwo mazowieckie wypada słabiej w obszarze korzystania z komputera i Internetu w porównaniu do całego kraju. Odsetek użytkowników komputerów wynosi 51,6% (7,1 p. proc. mniej niż w skali kraju), użytkowników Internetu 50,1% (6,9 p. proc. mniej niż w skali kraju). Odsetek użytkowników telefonów komórkowych jest zbliżony do wyniku w kraju (84,1% w województwie mazowieckim bez Warszawy, 84,9% w całym kraju). Zestawiając korzystanie z komputera i Internetu oraz z telefonu komórkowego w województwie mazowieckim i w całym kraju, trzeba stwierdzić, że różnice nie są tu duże. W województwie mazowieckim nieznacznie większy jest odsetek osób korzystających ze wszystkich technologii (2,4 p. proc.) i nieznacznie mniejszy odsetek osób niekorzystających z żadnej z wymienionych technologii. Wykres 21. Korzystanie z komputerów, Internetu i telefonów komórkowych w Polsce i województwie mazowieckim 100% 90% Procent osób pow. 16 roku życia 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 54,5 56,9 1,1 0,5 30,5 30,7 komputer, Internet i telefon komórkowy komputer i Internet telefon komórkowy nie korzysta z żadnej z tych technologii 10% 13,8 11,9 0% Kraj Mazowieckie Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Przyjmujemy tu nieco inną definicję użytkowników niż w raportach z badań Diagnozy Społecznej, koncentrując się na osobach, które regularnie korzystają z sieci i korzystały z niej w ostatnim okresie. 24

26 Prawie 12% mieszkańców województwa mazowieckiego nie korzysta ani z telefonów komórkowych, ani z komputerów, ani też z Internetu. Jeśli wyłączymy z analiz Warszawę, odsetek ten wzrasta do 15,3%. Odsetek korzystających jedynie z telefonu komórkowego wzrasta do 36,7%, natomiast korzystających ze wszystkich technologii jest mniejszy prawie o 10 p. proc. i wynosi 47,4%. Oznacza to, że intensywność i powszechność wykorzystania tych technologii jest w dużym stopniu związana z miejscem zamieszkania i w dużo większej koncentracji występuje w Warszawie. W porównaniu do poszczególnych województw mieszkańcy województwa mazowieckiego znajdują się na 4. miejscu pod względem odsetka internautów. Częściej z Internetu korzystają jedynie mieszkańcy województw: dolnośląskiego, lubuskiego, pomorskiego i śląskiego. Równie często z Internetu korzystają mieszkańcy województwa małopolskiego. Wykres 22. Korzystanie z Internetu w województwach w latach Procent osób w wieku 16+ korzystających z Internetu Dolnośląskie Kujawsko-pomorskie Lubelskie Lubuskie Łódzkie Małopolskie Mazowieckie Opolskie Podkarpackie Podlaskie Pomorskie Śląskie Świętokrzyskie Warmińsko-mazurskie Wielkopolskie Zachodniopomorskie Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Wzrost odsetka użytkowników w województwie mazowieckim od 2007 roku był systematyczny i wyniósł 9 p. proc. w latach oraz 7 p. proc. w latach W innych województwach, m.in. w dolnośląskim i kujawsko-pomorskim, można było zaobserwować bardziej dynamiczny wzrost liczby użytkowników Internetu, lecz stosunkowo wysoki odsetek w latach wcześniejszych pozwolił województwu mazowieckiemu pozostać w czołówce pod względem odsetka internautów. Z żadnej z wymienionych technologii (telefon komórkowy, komputer, Internet) nie korzysta obecnie 11,8% mieszkańców województwa mazowieckiego. Ze wszystkich tych technologii korzysta 56,9%. Znacznie częściej korzystają z nich mieszkańcy stolicy. Po wyłączeniu z analizy 25

27 Warszawy odsetek osób niekorzystających z telefonu komórkowego, Internetu i komputera wzrasta do 15,1%, a korzystających ze wszystkich tych technologii spada do 47,4% Dostęp a korzystanie z komputera i Internetu Dostęp do nowych technologii systematycznie się rozszerza. Obserwować można również ciągły wzrost użytkowników tych technologii. Porównanie dostępności komputerów i Internetu w domu z odsetkiem osób korzystających z tych technologii wskazuje, że istnieje grupa posiadająca dostęp, ale niekorzystająca z tych technologii. Dostęp do komputera w domu w województwie mazowieckim w 2011 roku miało 76,7%, do Internetu nieco mniej 70,8% (w skali kraju jest to 75,5% komputer i 70,5% Internet). Oznacza to, że choć komputery i Internet są częściej obecne w gospodarstwach domowych liczących więcej osób, to jednocześnie część z nich nie korzysta z tych technologii mimo posiadania dostępu. Wśród osób posiadających komputer w domu nie używa go 20,6%, w przypadku Internetu odsetek ten wynosi 20,4% (w skali kraju odsetki wynoszą ponad 22%). Wyniki te są bardzo istotne. Oznaczają bowiem, że w tych przypadkach niekorzystanie z Internetu nie może wynikać z przyczyn o twardym charakterze, takich jak brak sprzętu lub infrastruktury dostępowej, czy też z ograniczeń finansowych. Pomimo łatwego dostępu we własnym domu osoby te nie decydują się na rozpoczęcie korzystania z komputera i Internetu. Wykres 23. Posiadanie dostępu do komputera i Internetu w domu a korzystanie z nich w województwie mazowieckim Odsetek osób w wieku 16+ w województwie mazowieckim ,0 40,1 52,3 23,1 28,7 19,4 30,6 44,9 62,2 59,1 53,1 56,4 44,8 43,2 69,4 52,5 76, ,9 62,7 59,5 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej Posiadanie Internetu w domu Posiadanie komputera w domu Korzystanie z Internetu Korzystanie z komputera Wykres 23 zestawia odsetek osób posiadających komputer i Internet z odsetkiem osób korzystających z tych technologii. Jak widać, dostęp do komputera w domu ma 76,8% mieszkańców województwa mazowieckiego. Wzrost odsetka osób dysponujących tą technologią w domu następował nieprzerwanie od 2003 roku. Użytkowników tej technologii w 2011 roku było 26

28 62,7%. Alarmujące jest to, że od 2003 roku powiększyła się różnica między odsetkiem osób podsiadających komputer a korzystających z niego. W przypadku Internetu można obserwować zarówno systematyczny wzrost odsetka osób posiadających dostęp w domu, jak i jego użytkowników. W 2011 roku 70,9% mieszkańców województwa mazowieckiego miało dostęp do tej technologii w domu, korzystało z niej 59,55% osób. Podobnie jak w przypadku komputerów, wzrost dostępności Internetu w domach jest bardziej dynamiczny niż wzrost odsetka użytkowników. Mniej więcej do 2007 roku odsetki użytkowników i osób posiadających łącze internetowe w domu były zbliżone, z czasem ta różnica zaczęła się zwiększać. Biorąc pod uwagę te wyniki, należy sprawdzić, jaki odsetek osób, mimo posiadania dostępu do Internetu w domu, nie korzysta z tej technologii. W 2011 roku 20,4% mieszkańców województwa mazowieckiego posiadających dostęp do Internetu w domu nie korzystało z niego. Różnica ta zmniejszała się od 2003 roku, jednak odsetek jest wciąż dość wysoki. Jest to grupa, która nie ma żadnych ograniczeń, jeśli chodzi o dostępność technologii, a mimo to z niej nie korzysta. Wykres 24. Odsetek osób powyżej 16 roku życia posiadających dostęp do Internetu w domu i niekorzystających z niego 60 Odsetek osób w wieku 16+ posiadających dostęp w domu i niekorzystających z Internetu ,2 50, ,5 25 Kraj Mazowieckie 22 22,7 19,9 20, Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Diagnozy społecznej

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

Średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie za rok 2006 (w hektarach) Jednostka podziału administracyjnego kraju

Średnia wielkość powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie za rok 2006 (w hektarach) Jednostka podziału administracyjnego kraju ROLNYCH W GOSPODARSTWIE W KRAJU ZA 2006 ROK w gospodarstwie za rok 2006 (w hektarach) Województwo dolnośląskie 14,63 Województwo kujawsko-pomorskie 14,47 Województwo lubelskie 7,15 Województwo lubuskie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Pełen zestaw raportów będzie wkrótce dostępny na naszej

Pełen zestaw raportów będzie wkrótce dostępny na naszej Rynek ziemi rolnej w Polsce w latach 24 28 Przedstawiamy Państwu raport dotyczący rynku ziemi rolniczej w Polsce w latach 24 28. Raport podsumowuje serię 16 analiz realizowanych przez nas od końca 27 roku

Bardziej szczegółowo

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW

Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce. dr Dominik Batorski, ICM UW Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce dr Dominik Batorski, ICM UW Plan wystąpienia Wykluczenie cyfrowe co to jest? dlaczego jest to zjawisko ważne? kogo dotyczy? jakie są powody wykluczenia? co się robi

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

Leszek Jerzy Jasiński PODATKÓW RUCH MIĘDZY REGIONAMI

Leszek Jerzy Jasiński PODATKÓW RUCH MIĘDZY REGIONAMI Leszek Jerzy Jasiński PODATKÓW RUCH MIĘDZY REGIONAMI Finanse publiczne można rozpatrywać z różnych punktów widzenia. Dosyć rzadko analizuje się, w jaki sposób strumienie dochodów powstających w poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę.

Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. Europejska Agenda Cyfrowa: stan realizacji przez Polskę. 1 Ministerstwo Europejska Agenda Cyfrowa Narodowy Plan Szerokopasmowy przyjęty przez Radę Ministrów 08.01.2014 r. 2 NARODOWY PLAN SZEROKOPASMOWY

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego

Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego Diagnoza społeczna 2015 373 Aby zacytować ten rozdział należy podać źródło: Batorski, D. (2015). Technologie i media w domach i w życiu Polaków. Diagnoza Społeczna 2015, Warunki i Jakość Życia Polaków

Bardziej szczegółowo

Wykluczenie cyfrowe Strukturalne uwarunkowania korzystania z Internetu w Polsce i województwie mazowieckim

Wykluczenie cyfrowe Strukturalne uwarunkowania korzystania z Internetu w Polsce i województwie mazowieckim Wykluczenie cyfrowe Strukturalne uwarunkowania korzystania z Internetu w Polsce i województwie mazowieckim WYKLUCZENIE CYFROWE STRUKTURALNE UWARUNKOWANIA KORZYSTANIA Z INTERNETU W POLSCE I WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ INTERNET I KOMPUTERY W GOSPODARSTWACH DOMOWYCH BS/50/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 3 maja 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 213 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Wybrane problemy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce kontekst regionalny

Wybrane problemy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce kontekst regionalny INSTYTUT EKONOMIKI ROLNICTWA I GOSPODARKI ŻYWNOŚCIOWEJ-PIB Wybrane problemy rozwoju obszarów wiejskich w Polsce kontekst regionalny Barbara Chmielewska Dochody i wydatki ludności wiejskiej oraz rynek pracy

Bardziej szczegółowo

mieszkańców województw Polski Wschodniej diagnoza obecnej sytuacji

mieszkańców województw Polski Wschodniej diagnoza obecnej sytuacji 2011 Wykluczenie cyfrowe mieszkańców województw Polski Wschodniej diagnoza obecnej sytuacji Paweł Zakrzewski Warszawa, 1 lipca 2011 Źródło: Prezentacja pt. Diagnoza wykluczenia cyfrowego w Polsce, dr Dominik

Bardziej szczegółowo

POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH ZESPÓŁ EWALUACJI I MONITORINGU Projekty dotyczące zawodowej i społecznej integracji osób niepełnosprawnych w komponencie regionalnym Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Bardziej szczegółowo

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com

ROADSHOW2016. Wprowadzenie. Rynek telekomunikacji w Polsce. Marcin Bieńkowski. kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Wprowadzenie Rynek telekomunikacji w Polsce Marcin Bieńkowski kontakt: marcin.w.bienkowski@gmail.com Rynek telekomunikacyjny w Polsce W 2014 r. łączna wartość polskiego rynku telekomunikacyjnego wyniosła

Bardziej szczegółowo

Udział w rynku, wielkość i struktura audytorium programów radiowych w IV kwartale 2010 r.

Udział w rynku, wielkość i struktura audytorium programów radiowych w IV kwartale 2010 r. BIURO KRAJOWEJ RADY RADIOFONII I TELEWIZJI DEPARTAMENT PROGRAMOWY Udział w rynku, wielkość i struktura audytorium programów radiowych w IV kwartale 2010 r. WARSZAWA 2010 Analiza została przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej I N F O R M A C J A o gospodarowaniu środkami w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej w roku 27 Warszawa, maj 28 SPIS TREŚCI:

Bardziej szczegółowo

Wydatki na kulturę w 2011 r.

Wydatki na kulturę w 2011 r. Kraków 25.09.2012 r. Wydatki na kulturę w 2011 r. Informacja przedstawia wydatki budżetu państwa i budżetów jednostek samorządów terytorialnych na finansowanie kultury i ochrony dziedzictwa narodowego

Bardziej szczegółowo

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw 8. Grażyna Korzeniak, Katarzyna Gorczyca, Policentryczność rozwoju systemu osadniczego z udziałem miast małych i średnich w kontekście procesów metropolizacji [w] Małe i średnie miasta w policentrycznym

Bardziej szczegółowo

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy KPP Numer 4 Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Czerwiec był piątym kolejnym miesiącem, w którym mieliśmy do czynienia ze spadkiem

Bardziej szczegółowo

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej Fundusze unijne a zróżnicowanie regionalne kraju Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Proces konwergencji w wybranych krajach UE (zmiany w stosunku do średniego PKB

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Renty Strukturalne

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Renty Strukturalne Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Renty Strukturalne Magdalena Habrowicz Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Ekonomia, rok III 12 XI 2009 r. Renty strukturalne są jednym z działań realizowanych w ramach

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 8.6.215 r. Notatka informacyjna Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w I kwartale 215 roku W pierwszych trzech miesiącach roku 215, w porównaniu do I kwartału

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r.

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r. Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r. Opracowanie: Zespół Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy 1 Wstęp Celem niniejszego raportu jest przedstawienie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Od 1 stycznia 2004 r. wprowadzono do polskiego systemu podatkowego instytucje 1%. Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą w zeznaniu

Od 1 stycznia 2004 r. wprowadzono do polskiego systemu podatkowego instytucje 1%. Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą w zeznaniu Od 1 stycznia 2004 r. wprowadzono do polskiego systemu podatkowego instytucje 1%. Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą w zeznaniu rocznym pomniejszyć należny podatek o kwotę przekazaną

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2010 BS/70/2010

Warszawa, maj 2010 BS/70/2010 Warszawa, maj 2010 BS/70/2010 PIT-y 2009 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia 4a, 00-503 Warszawa

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

WYKAZ TABEL I WYKRESÓW... 3 WSTĘP... 4

WYKAZ TABEL I WYKRESÓW... 3 WSTĘP... 4 SPIS TREŚCI WYKAZ TABEL I WYKRESÓW... 3 WSTĘP... 4 I. NAUCZANIE JĘZYKÓW OBCYCH WEDŁUG TYPÓW SZKÓŁ... 6 SZKOŁY PODSTAWOWE...11 GIMNAZJA... 14 LICEA OGÓLNOKSZTAŁCĄCE... 17 LICEA PROFILOWANE... 19 TECHNIKA...

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku WWW.OBSERWATORIUM.MALOPOLSKA.PL Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku Opracowanie: Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r.

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r. Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2015 r. Opracowanie: Zespół Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy Najważniejsze obserwacje W 2015 r.: Przychody z całokształtu

Bardziej szczegółowo

Główny Urząd Statystyczny

Główny Urząd Statystyczny Główny Urząd Statystyczny Urząd Statystyczny w Krakowie Opracowanie sygnalne Ośrodek Statystyki Kultury Kraków, wrzesień 2011 r. Wydatki na kulturę w 2010 r. Niniejsza informacja prezentuje wydatki poniesione

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Klasówka po szkole podstawowej Historia. Edycja 2006/2007. Raport zbiorczy

Klasówka po szkole podstawowej Historia. Edycja 2006/2007. Raport zbiorczy Klasówka po szkole podstawowej Historia Edycja 2006/2007 Raport zbiorczy Opracowano w: Gdańskiej Fundacji Rozwoju im. Adama Mysiora Informacje ogólne... 3 Raport szczegółowy... 3 Tabela 1. Podział liczby

Bardziej szczegółowo

Stan rozwoju społeczeństwa informacyjnego w województwie opolskim oraz rekomendacje na lata 2011-2015

Stan rozwoju społeczeństwa informacyjnego w województwie opolskim oraz rekomendacje na lata 2011-2015 Stan rozwoju społeczeństwa informacyjnego w województwie opolskim oraz rekomendacje na lata 2011-2015 Studium wpływu inwestycji w rozwiązania TIK w przedsiębiorstwach i jednostkach sektora publicznego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA

Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA Warszawa, listopad 2010 BS/146/2010 WAKACJE UCZNIÓW WYJAZDY WYPOCZYNKOWE I PRACA ZAROBKOWA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 30 maja 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe dane demograficzne o dzieciach

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 26.5.215 r. Wstęp Notatka informacyjna Sytuacja gospodarstw domowych w 214 r. w świetle wyników badania budżetów gospodarstw domowych W 214 r. sytuacja materialna gospodarstw

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Rozwój społeczeństwa informacyjnego na Mazowszu

Rozwój społeczeństwa informacyjnego na Mazowszu Rozwój społeczeństwa informacyjnego na Mazowszu w świetle Raportu dr Dominik Batorski Uniwersytet Warszawski 1 Plan wystąpienia 1. Badania Porównanie województwa Mazowieckiego z innymi województwami Zróżnicowanie

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2008 R. 1 PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W 2008 roku wartość wytworzonego produktu krajowego

Bardziej szczegółowo

Projekty systemowe realizowane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wsparcie działalności naukowej

Projekty systemowe realizowane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wsparcie działalności naukowej URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO W LUBLINIE Departament Europejskiego Funduszu Społecznego Projekty systemowe realizowane w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki wsparcie działalności

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

Badanie nastrojo w w branż y masżyn i urżądżen rolnicżych

Badanie nastrojo w w branż y masżyn i urżądżen rolnicżych Raport z badania ankietowego Badanie nastrojo w w branż y masżyn i urżądżen rolnicżych Strona 1 z 19 Spis treści 1. WYNIKI OSTATNIEGO CYKLU BADANIA LUTY 2016... 3 2. WYNIKI ZBIORCZE Z CZTERECH CYKLÓW BADANIA

Bardziej szczegółowo

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r.

Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński. Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Warszawa, 2001 r. GENERALNY POMIAR RUCHU 2000 SYNTEZA WYNIKÓW Opracował: mgr inż. Krzysztof Opoczyński Zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 2001 r. SPIS TREŚCI 1. Wstęp...1 2. Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Regionalne uwarunkowania produkcji rolniczej w Polsce. Stanisław Krasowicz Jan Kuś Warszawa, Puławy, 2015

Regionalne uwarunkowania produkcji rolniczej w Polsce. Stanisław Krasowicz Jan Kuś Warszawa, Puławy, 2015 Regionalne uwarunkowania produkcji rolniczej w Polsce Stanisław Krasowicz Jan Kuś Warszawa, Puławy, 2015 Hipoteza 1. Zasoby czynników produkcji (ziemi, pracy, kapitału) wyznaczają potencjał produkcyjny

Bardziej szczegółowo

Minimum egzystencji w układzie przestrzennym. Komentarz do danych za 2014 r.

Minimum egzystencji w układzie przestrzennym. Komentarz do danych za 2014 r. INSTYTUT PRACY I SPRAW SOCJALNYCH INSTITUTE OF LABOUR AND SOCIAL STUDIES INSTYTUT PRACY I SPRAW SOCJALNYCH Warszawa, 4 października 2015 r. INSTITUTE OF LABOUR AND SOCIAL STUDIES Minimum egzystencji w

Bardziej szczegółowo

Klasówka po gimnazjum biologia. Edycja 2006\2007. Raport zbiorczy

Klasówka po gimnazjum biologia. Edycja 2006\2007. Raport zbiorczy Klasówka po gimnazjum biologia Edycja 2006\2007 Raport zbiorczy Opracowano w: Gdańskiej Fundacji Rozwoju im. Adama Mysiora Informacje ogólne... 3 Raport szczegółowy... 3 Tabela. Podział liczby uczniów

Bardziej szczegółowo

Sytuacja finansowa szpitali publicznych w Polsce. Edycja 2012

Sytuacja finansowa szpitali publicznych w Polsce. Edycja 2012 Sytuacja finansowa szpitali publicznych w Polsce Edycja 2012 Objaśnienia województwa wg kodu TERYT Dolnośląskie 02 Mazowieckie 14 Świętokrzyskie 26 Kujawsko-Pomorskie 04 Opolskie 16 Warmińsko-Mazurskie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS. Informacja

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS. Informacja MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ Departament Rynku Pracy PROGRAM 30 MINUS Informacja dotycząca wykorzystania w roku 2010 środków rezerwy Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację Programu aktywizacji

Bardziej szczegółowo

Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki.

Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: PBS Spółka z o.o. Małopolskie Obserwatorium Gospodarki Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament

Bardziej szczegółowo

Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego.

Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego. Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego. Według danych z końcu grudnia 2010 r województwo lubuskie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 8 SYTUACJA GOSPODARSTW DOMOWYCH W POLSCE W OKRESIE TRANSFORMACJI

ROZDZIAŁ 8 SYTUACJA GOSPODARSTW DOMOWYCH W POLSCE W OKRESIE TRANSFORMACJI Krystyna Hanusik Urszula Łangowska-Szczęśniak ROZDZIAŁ 8 SYTUACJA GOSPODARSTW DOMOWYCH W POLSCE W OKRESIE TRANSFORMACJI 1. Wprowadzenie Transformacja systemu społeczno-ekonomicznego w Polsce spowodowała

Bardziej szczegółowo

Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research

Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research Listopad 2014 Wielkość i rozkład przestrzenny ruchu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

Jarosław Zbieranek. Instytut Spraw Publicznych

Jarosław Zbieranek. Instytut Spraw Publicznych Jarosław Zbieranek Instytut Spraw Publicznych Głosy nieważne. Analiza zjawiska przez pryzmat wyborów samorządowych w latach 2002 i 2006 (Materiał roboczy) Warszawa 2010 INSTYTUT SPRAW PUBLICZNYCH Program

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata PRZYKŁADOWE STRONY Sektor budowlany w Polsce 2016 Analiza regionalna Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 RYNEK BUDOWLANY OGÓŁEM Produkcja budowlano-montażowa Największy udział w produkcji

Bardziej szczegółowo

Rozwody w Polsce w ujęciu regionalnym

Rozwody w Polsce w ujęciu regionalnym Demografia i Gerontologia Społeczna Biuletyn Informacyjny 2013, Nr 4 Piotr Szukalski Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki pies@uni.lodz.pl Rozwody w Polsce w ujęciu regionalnym Fakt, iż ostatnie lata

Bardziej szczegółowo

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich

Wpływ Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Wpływ Programu na lata 2007-2013 na zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich Realizacja Programu na lata 2007-2013, zmiany zachodzące w rolnictwie i na obszarach wiejskich oraz przyszłość

Bardziej szczegółowo

R U C H B U D O W L A N Y

R U C H B U D O W L A N Y , GŁÓWNY URZĄD NADZORU BUDOWLANEGO R U C H B U D O W L A N Y w 214 roku Warszawa, luty 215 r. 1. Wprowadzenie Badania ruchu budowlanego w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego są prowadzone już od 1995

Bardziej szczegółowo

Statystyczny portret Mazowsza - jak zmieniliśmy się przez ostatnich 10 lat

Statystyczny portret Mazowsza - jak zmieniliśmy się przez ostatnich 10 lat WOJEWODA MAZOWIECKI URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE INFORMACJA PRASOWA, 25 września 2013 r. Statystyczny portret Mazowsza - jak zmieniliśmy się przez ostatnich 10 lat Mniejsze bezrobocie i krótszy czas

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

RAPORT: PODSUMOWANIE ROZTRZYGNIĘTYCH PRZETARGÓW Z BRANŻY MEDYCZNEJ W IV KWARTALE 2012 ROKU. Kraków, 25.02.2013

RAPORT: PODSUMOWANIE ROZTRZYGNIĘTYCH PRZETARGÓW Z BRANŻY MEDYCZNEJ W IV KWARTALE 2012 ROKU. Kraków, 25.02.2013 Strona1 RAPORT: PODSUMOWANIE ROZTRZYGNIĘTYCH PRZETARGÓW Z BRANŻY MEDYCZNEJ W IV KWARTALE 2012 ROKU. Kraków, 25.02.2013 Strona2 Serwis Inwestycyjno - Przetargowy www.pressinfo.pl we współpracy z Grupą Marketingową

Bardziej szczegółowo

Zatrudnimy tylko doświadczonego pracownika

Zatrudnimy tylko doświadczonego pracownika Zatrudnimy tylko doświadczonego pracownika Na koniec I kwartału 2012 roku stopa bezrobocia uplasowała się na poziomie 13,3 proc. Według danych serwisu Szybkopraca.pl w tym okresie najłatwiej było znaleźć

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski O/W Kujawsko-Pomorski O/W Lubelski O/W. plan IV- XII 2003 r. Wykonanie

Dolnośląski O/W Kujawsko-Pomorski O/W Lubelski O/W. plan IV- XII 2003 r. Wykonanie Dolnośląski O/W Kujawsko-Pomorski O/W Lubelski O/W 14 371 13 455,56-915,44 93,63% 11 033 10 496,64-536,36 95,14% 10 905 10 760,90-144,10 98,68% 697 576,69-120,31 82,74% 441 415,97-25,03 94,32% 622 510,30-111,70

Bardziej szczegółowo

ogółem 2173 gmin uprawnionych

ogółem 2173 gmin uprawnionych Ryszard Wilczyński Geografia funduszu sołeckiego W kraju są 2173 gminy wiejskie i miejsko-wiejskie uprawnione do tworzenia funduszu sołeckiego. Wszelkie dane o funkcjonowaniu funduszu sołeckiego trzeba

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / I kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / I kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / I kwartał 2011 roku W I kwartale 2011 roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 145 polskich przedsiębiorstw. W porównaniu do analogicznego okresu w roku ubiegłego,

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich i w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2015 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2015 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2015 roku I Sesja pomiarowa Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego

Bardziej szczegółowo

Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...]

Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...] Raport z wyników Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 [...] 6. OSOBY NIEPEŁNOSPRAWNE Spisy powszechne ludności są jedynym badaniem pełnym, którego wyniki pozwalają ustalić liczbę osób

Bardziej szczegółowo

Nr Informacja. Użytkowanie gruntów w polskich gospodarstwach rolnych. (na podstawie Powszechnych Spisów Rolnych z 1996 r. i 2002 r.

Nr Informacja. Użytkowanie gruntów w polskich gospodarstwach rolnych. (na podstawie Powszechnych Spisów Rolnych z 1996 r. i 2002 r. KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Użytkowanie gruntów w polskich gospodarstwach rolnych (na podstawie Powszechnych Spisów Rolnych z 1996 r. i 2002 r.)

Bardziej szczegółowo

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r.

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 03.10.2016 r. Opracowanie sygnalne Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r. W 2015 r. działalność gospodarczą w Polsce prowadziło

Bardziej szczegółowo

V. WARUNKI MIESZKANIOWE

V. WARUNKI MIESZKANIOWE V. WARUNKI MIESZKANIOWE 1. WIELKOŚĆ I ZALUDNIENIE MIESZKAŃ Przeciętna powierzchnia mieszkania w województwie łódzkim według danych spisu 2002 r. wyniosła 64,1 m 2 ; z tego w miastach - 56,2 m 2, a na wsi

Bardziej szczegółowo

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Seminarium: Cyfrowa przyszłość - perspektywy i wyzwania dla samorządu, firm i obywateli ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Adam Płoszaj 2012-04-20 Osoby korzystające z Internetu w kontaktach

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Ocena koniunktury gospodarczej w województwie opolskim w grudniu 2005 roku

Ocena koniunktury gospodarczej w województwie opolskim w grudniu 2005 roku INSTYTUT BADAŃ NAD GOSPODARKĄ RYNKOWĄ Ocena koniunktury gospodarczej w województwie opolskim w grudniu 2005 roku Opracowanie przygotowane na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Warszawa

Bardziej szczegółowo

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2011/2012

Powszechność nauczania języków obcych w roku szkolnym 2011/2012 Wstęp Podstawowym celem kształcenia językowego jest zdobycie przez uczniów umiejętności porozumiewania się w języku obcym w mowie i piśmie. Odsetek osób uczących się języka obcego stale się zwiększa, co

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 3 września 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa według stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 października 2015 r. Poz. 1755 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości dostępnych

Bardziej szczegółowo

Rys. 4.2.1. Zmiany liczby pracujących w grupach miast w Polsce w latach 1995-2010

Rys. 4.2.1. Zmiany liczby pracujących w grupach miast w Polsce w latach 1995-2010 4.2. Grażyna Korzeniak, Dynamika rynku pracy, podmiotów gospodarczych, budżetów gmin, procesów inwestycyjnych, ochrony środowiska w małych i średnich miastach Polski w okresie 1995-2010 [w] Małe i średnie

Bardziej szczegółowo

Realizacja świadczeń endoprotezoplastyki stawowej w 2014 r.

Realizacja świadczeń endoprotezoplastyki stawowej w 2014 r. Realizacja świadczeń endoprotezoplastyki stawowej w 2014 r. 1. Źródło danych Opracowanie zostało sporządzone na podstawie Centralnej Bazy Endoprotezoplastyk Narodowego Funduszu Zdrowia (CBE), działającej

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej Internet szerokopasmowy Rzeszów, 26 marca 2013 r. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów

Bardziej szczegółowo

Firmy bardziej aktywne na rynku pracy. Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w II kwartale 2014

Firmy bardziej aktywne na rynku pracy. Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w II kwartale 2014 Warszawa, 8 lipca 2014 r. Firmy bardziej aktywne na rynku pracy Raport Pracuj.pl Rynek Pracy Specjalistów w II kwartale 2014 Jak wynika z kwartalnego raportu Pracuj.pl, sytuacja na rynku pracy w II kwartale

Bardziej szczegółowo

2151 małych i średnich klubów sportowych otrzyma w 2016 roku dofinansowanie w ramach Programu KLUB materiał informacyjny Ministerstwa Sportu i

2151 małych i średnich klubów sportowych otrzyma w 2016 roku dofinansowanie w ramach Programu KLUB materiał informacyjny Ministerstwa Sportu i 2151 małych i średnich klubów sportowych otrzyma w 2016 roku dofinansowanie w ramach Programu KLUB materiał informacyjny Ministerstwa Sportu i Turystyki Spis treści Program KLUB... 2 Kalendarium Programu

Bardziej szczegółowo

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r.

1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. 1 UWAGI ANALITYCZNE 1. Udział dochodów z działalności rolniczej w dochodach gospodarstw domowych z użytkownikiem gospodarstwa rolnego w 2002 r. W maju 2002 r. w województwie łódzkim było 209,4 tys. gospodarstw

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie 1% podatku na rzecz organizacji poŝytku publicznego za lata

Podsumowanie 1% podatku na rzecz organizacji poŝytku publicznego za lata Anna ElŜbieta Strzała Podsumowanie rzecz organizacji poŝytku publicznego za lata 2003-2007 1 Od 1 stycznia 2004 r. podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą w zeznaniu rocznym pomniejszyć naleŝny

Bardziej szczegółowo

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1 Materiał na konferencję prasową w dniu 31 maja 212 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa w I kwartale 212 roku

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej - INTERNET 1 1. Budowa infrastruktury - przedostatnia mila Beneficjent wybiera w otwartej procedurze

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2014 I KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2014 I KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2014 I KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Sytuacja na mazowieckim rynku pracy wyróżnia się pozytywnie na tle kraju. Kobiety rzadziej uczestniczą w rynku pracy niż mężczyźni

Bardziej szczegółowo

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich

Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich Energetyka Obywatelska Szansą Rozwoju Obszarów Wiejskich Jan Kazak Wałbrzych, 15 września 2016 r. Czym jest energetyka obywatelska? Energetyka obywatelska to system, w którym osoby prywatne, rolnicy, organizacje,

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ul. Chałubińskiego

Bardziej szczegółowo

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny

ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Seminarium: Cyfrowa przyszłość - perspektywy i wyzwania dla samorządu, firm i obywateli ICT a zarządzanie publiczne i rozwój lokalny Adam Płoszaj 2012-05-25 Osoby korzystające z Internetu w kontaktach

Bardziej szczegółowo