Clara Barrafranca Holger Bienzle Théo Bondolfi Beatriz Cebreiro López Marie-Claude Esculier Carmen Fernández Morante Elisabeth Frankus Manuel Gromaz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Clara Barrafranca Holger Bienzle Théo Bondolfi Beatriz Cebreiro López Marie-Claude Esculier Carmen Fernández Morante Elisabeth Frankus Manuel Gromaz"

Transkrypt

1 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:41 PM Page I ehospital: Doswiadczenia z Nauczaniem Zdalnym Pacjentow w Szpitalach Clara Barrafranca Holger Bienzle Théo Bondolfi Beatriz Cebreiro López Marie-Claude Esculier Carmen Fernández Morante Elisabeth Frankus Manuel Gromaz Campos Uwe Hoppe Stefan Kremser Maria Jose Rodriguez Malmierca Małgorzata Marciniak Maria A. Muñoz Cadavid Łukasz Nowak Isabel Porto Golpe Corinna Reisner Raphaël Rousseau Joanna Szczecińska Birgit Zens

2 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:41 PM Page II Partnerstwo w ramach projektu ehospital składa się z: Koordynator projektu: Partnerzy: die Berater Unternehmensberatungs GmbH Vienna, Austria CESGA, Supercomputing Center of Galicia Santiago de Compostela, Spain University of Santiago de Compostela Santiago de Compostela, Spain Donau Universität Krems Krems, Austria Bildungswerk der Sächsischen Wirtschaft Chemnitz, Germany ORT France Paris, France Academy of Management Łódź, Poland Publikacja jest produktem w ramach projektu ehospital, projektu ( CP AT GRUNDTVIG-G1) współfinansowanego przez program Socrates Komisji Europejskiej. Zawartość publikacji nie odzwierciedla stanowiska Komisji Europejskiej. Partner stowarzyszony: Ynternet.org Lausanne, Switzerland

3 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:41 PM Page 1 Ed. Holger Bienzle Clara Barrafranca Holger Bienzle Théo Bondolfi Beatriz Cebreiro López Marie-Claude Esculier Carmen Fernández Morante Elisabeth Frankus Manuel Gromaz Campos Uwe Hoppe Stefan Kremser Maria Jose Rodriguez Malmierca Małgorzata Marciniak Maria A. Muñoz Cadavid Łukasz Nowak Isabel Porto Golpe Corinna Reisner Raphaël Rousseau Joanna Szczecińska Birgit Zens

4 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:41 PM Page 2 ehospital: doświadczenia z nauczaniem zdalnym pacjentów w szpitalach Edytor: Holger Bienzle Autorzy: Clara Barrafranca, Holger Bienzle, Théo Bondolfi, Beatriz Cebreiro López, Marie-Claude Esculier, Carmen Fernández Morante, Elisabeth Frankus, Manuel Gromaz Campos, Uwe Hoppe, Stefan Kremser, Maria Jose Rodriguez Malmierca, Małgorzata Marciniak, Maria A. Muñoz Cadavid, Łukasz Nowak, Isabel Porto Golpe, Corinna Reisner, Raphaël Rousseau, Joanna Szczecińska, Birgit Zens Produkcja: word up Werbeagentur Wydawca: die Berater Unternehmensberatungsgesellschaft mbh Wipplingerstrafle 32/24 26 A-1010 Wien die Berater Unternehmensberatungsgesellschaft mbh ISBN

5 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:41 PM Page 3 Spis treści Spis treści Holger Bienzle Wprowadzenie Część 1: Kontekst Nauka przez całe ycie, technologie informatyczne i komunikacyjne (ICT), i szpitale. Rozdział 1: Holger Bienzle E-learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Szpitale: nowe miejsca nieformalnej edukacji osób dorosłych E-learning: nowy sposób edukacji Rozdział 2: Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Obecna sytuacja e-learningu w szpitalach Przypadek austriacki: ECDL dla nastolatków cierpiących na raka Holger Bienzle, Théo Bondolfi, Marie-Claude Esculier, Carmen Fernández Morante, Uwe Hoppe, Maria Jose Rodriguez Malmierca, Joanna Szczecińska Rozdział 3: Projekt ehospital Krótki opis projektu Instytucje partnerskie projektu ehospital Rozdział 4: Théo Bondolfi, Marie-Claude Esculier, Carmen Fernández Morante, Elisabeth Frankus, Uwe Hoppe, Maria Jose Rodriguez Malmierca, Joanna Szczecińska Siedem programów nieformalnego e-learning realizowanych w ramach ehospital Szpitale, grupy docelowe pacjentów oraz tematy nauki Austria: Perspektywy pracy dla młodych dorosłych pacjentów Hiszpania: Umiejętności obsługi komputera: komputery, biuro i Internet Francja : Jak korzystać z komputera i Internetu Polska : Warsztaty twórcze i historia sztuki Polska : Znaczenie ruchu dla utrzymania niezale ności Germany: Information management Szwajcaria : Sztuka tworzenia profili w Internecie Beatriz Cebreiro López, Marie-Claude Esculier, Carmen Fernández Morante, Elisabeth Frankus, Stefan Kremser, Corinna Reisner Rozdział 5: ycie w szpitalach Strukturalne cechy charakterystyczne szpitala Zdrowie choroba hospitalizacja Konsekwencje podjęcia się roli wychowawcy Wymogi w zakresie higieny w szpitalach Część 2: Praktyka Zapewnienie nieformalnego e-learningu pacjentom w szpitalach Rozdział 6: Clara Barrafranca, Holger Bienzle, Marie-Claude Esculier Profil facylitatora e-learningu w szpitalach Kim jest facylitator? Role facylitacji w kontekście kontaktów bezpośrednich Role facylitacji w kontekście on-line Formowanie zespołu facylitatorów Włączanie personelu szpitala w działania facylitatorów 78 3

6 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:41 PM Page 4 Spis treści Rozdział 7: Holger Bienzle, Uwe Hoppe Zarządzanie projektami e-learningu w szpitalach Główne fazy projektu e-learningu dla pacjentów szpitalnych Współpraca formalna czy nieformalna? Widoczność i promocja projektu e-learningu Komunikacja jako kluczowe wyzwanie Czyj projekt e-learningowy? Maria Jose Rodriguez Malmierca, Małgorzata Marciniak, Łukasz Nowak, Joanna Szczecińska Rozdział 8: Faza przygotowawcza Pierwsze kontakty ze szpitalami Identyfikacja grup docelowych pacjentów oraz ich potrzeb Analiza infrastruktury Finansowanie oferty e-learningu Ustanowienie organizacyjnej bazy dla współpracy Lista kontrolna dla fazy przygotowawczej Rozdział 9: Isabel Porto Golpe, Beatriz Cebreiro López, Carmen Fernández Morante, Małgorzata Marciniak, Maria A. Muñoz Cadavid, Łukasz Nowak Strategie edukacyjne działań z zakresu e-learningu Definicja celów i treści programu e-learningu Pacjenci jako dorosłe osoby uczące się Strategie wykorzystania potencjału technologii informatycznych i komunikacyjnych (ICT) dla nauczania pacjentów Dwie modalności e-learningu w kontekście szpitala Infrastruktura techniczna w szpitalach Wirtualne narzędzia dla nauki i komunikacji Często występujące problemy Troska o bezpieczeństwo Aspekty u yteczności i dostępności Théo Bondolfi, Raphaël Rousseau Rozdział 11: E-kultura dla pacjentów i organizatorów Kody zachowań dla komunikacji i e-learningu w Internecie Ocena istniejących technologii informatycznych i komunikacyjnych oraz umiejętności i doświadczenia z zakresu e-kultury niektóre elementy dobrych praktyk Birgit Zens Rozdział 12: Ewaluacja działań z zakresu e-learningu w szpitalach Powody przeprowadzania ewaluacji Cztery główne kroki w planowaniu ewaluacji Definiowanie celów: cztery złote zasady Kiedy przeprowadzać ewaluację: projekt ewaluacji Co i kiedy ewaluować Grupy docelowe Metody i instrumenty Podsumowanie Manuel Gromaz Campos, Uwe Hoppe, Maria Jose Rodriguez Malmierca Rozdział 10: Specyficzne dla szpitala know-how nauczania poprzez Internet Holger Bienzle Rozdział 13: Czynniki sukcesu nieformalnego e-learningu pacjentów szpitalnych

7 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 5 Wprowadzenie Wprowadzenie Holger Bienzle Obecna publikacja ma jeden zasadniczy cel: promocję mo liwości, w oparciu o wykorzystanie sprzętu komputerowego, uczenia się przez całe ycie dla dorosłych pacjentów w szpitalu, którzy muszą przebywać w ośrodkach słu by zdrowia przez długi czas z powodu cię kich lub chronicznie powracających chorób. Podstawowym i podkreślanym w dyskusji zało eniem dla takiej oferty uczenia się jest zało enie, e zaanga- owanie się w działania nieformalnego kształcenia się w trakcie pobytu w szpitalu mo e wywrzeć korzystny efekt na emocjonalny i być mo e nawet na fizyczny powrót do zdrowia pacjentów szpitala. Trzy globalne koncepcje edukacyjne są nieodłączne w tym przedsięwzięciu: Koncepcja uczenia się przez całe ycie, zdefiniowana jako wszystkie czynności uczenia się podejmowane przez całe ycie, których celem jest pogłębianie wiedzy, umiejętności i kompetencji personalnych, cywilnych, społecznych i/lub związanych z perspektywą zatrudnienia. 1 Koncepcja nieformalnego uczenia się: Podczas gdy formalne kształcenie odbywa się w instytucjach edukacyjnych i szkoleniowych, prowadząc do zdobycia uznawanych dyplomów i kwalifikacji, kształcenie nieformalne ma miejsce poza głównym systemem edukacji i szkolenia i niekoniecznie prowadzi do uzyskania formalnych certyfikatów. Kształcenie nieformalne mo e być prowadzone w miejscu pracy 2 lub w innych nowych miejscach prowadzenia nauki. Koncepcja e-learningu, u ywana w bardzo szerokim sensie w tej publikacji: wszystkie scenariusze nauczania i uczenia się przy wykorzystaniu elektronicznych mediów, od szkoleń opartych na wykorzystaniu komputera (CBT) a do bardziej zaawansowanych i interaktywnych form opartych na szkoleniu przy pomocy stron internetowych (WBT). To były trzy koncepcje edukacji dorosłych, które europejski projekt pilota owy ehospital stosował względem określonych grup docelowych pacjentów i względem bardzo specyficznego kontekstu instytucjonalnego szpitala, jako miejsca uczenia się. Lokalne formy przedsięwzięć między dostawcami edukacji a lokalnymi szpitalami partnerstwo projektu ehospital rozwinęło i przetestowało siedem nieformalnych działań e-learningowych w Austrii, Hiszpanii, Francji, Niemczech i w Polsce. Poruszane w trakcie nauki tematy były tak szerokie, jak szeroki był wachlarz pacjentów, którzy stanowili grupę docelową. Te pierwsze obszary nauki obejmowały naukę obsługi komputera i korzystania z Internetu lub poziom zatrudnialności i przekwalifikowywanie się w zakresie edukacji zdrowotnej i osobistego rozwoju. Tematy te zostały wybrane w wyniku fazy analizy potrzeb przeprowadzonej między pacjentami i pracownikami szpitala. Inne tematy mogłyby być równie mo liwe. Pokazują one, jak ró norodne - w odniesieniu do celów i tematów - kształcenie nieformalne mo e być w szpitalach: Mo e słu yć, jako cel zwiększający zawodowe kompetencje pacjentów oraz mo e ułatwiać powrót na rynek pracy. Ale inne cele są równie adekwatne, jak przynoszenie satysfakcji: rozwijanie zainteresowania w nowym obszarze studiów jak na przykład historia 1 COM(2001) 678): Making a European area of lifelong learning a reality. 2 A Memorandum on Lifelong Learning, SEC(2000)

8 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 6 Wprowadzenie sztuki lub zastosowanie mieszanych metodologii nauki dla zdobycia u ytecznej wiedzy o czyimś stanie zdrowia, udoskonalanie umiejętności personalnych i społecznych lub po prostu koncentrowanie uwagi na czymś innymi ni choroba i szpitalna rutyna. Uczenie się, a w szczególności e-learning mo e otworzyć okno na zewnętrzny świat znajdujący się poza szpitalem, zwiększyć motywację i nadzieję. Mo e słu yć, jako cel zwiększający zawodowe kompetencje pacjentów oraz mo e ułatwiać powrót na rynek pracy. Ale inne cele są równie adekwatne, jak przynoszenie satysfakcji: rozwijanie zainteresowania w nowym obszarze studiów jak na przykład historia sztuki lub zastosowanie mieszanych metodologii nauki dla zdobycia u ytecznej wiedzy o czyimś stanie zdrowia, udoskonalanie umiejętności personalnych i społecznych lub po prostu koncentrowanie uwagi na czymś innymi ni choroba i szpitalna rutyna. Uczenie się, a w szczególności e-learning mo e otworzyć okno na zewnętrzny świat znajdujący się poza szpitalem, zwiększyć motywację i nadzieję. Autorzy są równie w pełni świadomi, e publikacja nie jest pełnym przewodnikiem na temat tego, jak prowadzić wysokiej jakości nauczanie na odległość w szpitalach. Temat ten potrzebuje o wiele więcej projektów i inicjatyw tego typu, odkąd kształcenie nieformalne pacjentów jest ciągle mało popularne, jeśli nie całkowicie egzotyczne w większości europejskich szpitali. Zamiast tego publikacja mo e zostać odebrana jako próba podzielenia się doświadczeniem i spostrze eniami partnerów projektu ehospital zdobytymi w trakcie planowania, organizowania i realizowania opartego na wykorzystaniu sprzętu komputerowego nieformalnego kształcenia pacjentów w europejskich szpitalach. Mamy nadzieję, e mo e słu yć jako źródło inspiracji dla podobnych i mo e bardziej zło onych działań edukacyjnych tego typu. Publikacja ta jest kierowana do pracowników instytucji, zajmujących się kształceniem dorosłych oraz ma ich zachęcać do współpracy z ośrodkami leczenia w zakresie zapewnienia nieformalnego kształcenia ich pacjentom. Partnerstwo zawiązane między obszarami zajmującymi się edukacją i zdrowiem będą jak terra incognita dla większości profesjonalistów zajmujących się edukacją. Będą oni wymagali podstawowej wiedzy na temat kwestii zdrowotnych, psychologii szpitalnej i instytucji słu by zdrowia, jak równie określonego edukacyjnego, zarządczego i technicznego podejścia, którego zazwyczaj nie stosują w swej praktyce zawodowej. Zgodnie z powy szym, publikacja została przygotowana dla trzech głównych grup adresatów: Edukatorzy osób dorosłych: osoby opracowujące program, trenerzy i opiekunowie online, Mened erowie instytucji edukacyjnych (równie na większą skalę), Specjaliści od technologii informacyjno komunikacyjnych: producenci e-zawartości i technicy. Nie wszyscy z grupy docelowej uznają wszystkie rozdziały tej publikacji za równie przydatne i odnoszące się do ich szczególnej roli i zadań. Ale nie jest to ksią ka, która została zaplanowana, aby ją czytać od deski do deski, lecz została zaprojektowana raczej jako zbiór doświadczeń, narzędzi i rekomendacji, które mogą być po yteczne dla określonych celów i na ró nych etapach wdra ania e-learningu w szpitalach. Część 1 publikacji (Kontekst) - przynosi podstawowe informacje na temat idei e-learningu dla pacjentów szpitali. Zakorzenia zagadnienia w niej zawarte w szerszym kontekście edukacyjnym, a szczególnie w polityce ucze- 6

9 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 7 Wprowadzenie nia się przez całe ycie, potencjale ICT w edukacji i w kontekście socjologii choroby w szpitalach. Rozdział 1: E-learning w szpitalach w kontekście polityki europejskiej - wyjaśnia związek pomiędzy nieformalną, wspieraną komputerowo nauką w szpitalach i podstawowymi europejskimi politykami nauki przez całe ycie oraz promocji zastosowań technologii informatycznych i komputerowych w edukacji. Rozdział 2: Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich - prezentuje rezultaty badania prowadzonych obecnie działań w obszarze e-learningu dla pacjentów szpitalnych oraz opisuje bardziej szczegółowo austriacki przypadek edukacji pacjentów. Rozdział 3: Projekt ehospital - daje krótki opis projektu ehospital oraz jego instytucji partnerskich. Rozdział 4: przedstawia Siedem programów nieformalnej e-learningu realizowanych w ramach projektu ehospital, jako przykład nieformalnej, wpieranej technologią, nauki pacjentów dorosłych. Rozdział 5: ycie w szpitalach - daje wprowadzenie do charakterystyki organizacji szpitalnych oraz do centralnych pojęć zdrowia i choroby i w ten sposób próbuje wyjaśnić wprowadzenie działań z zakresu e-learningu. Druga część publikacji poświęcona jest edukacyjnym, organizacyjnym i technicznym aspektom procesu Zapewnienia nieformalnego e-learningu pacjentom w szpitalach. Proponuje, odwołujące się do praktyki, teoretyczne dane wejściowe, zalecenia i narzędzia do planowania, organizowania, wdra ania i ewaluacji projektów e-learningowych w szpitalach. Rozdział 6: Profil organizatora e-learningu w szpitalach - wskazuje uzupełniającą wiedzę i doświadczenie, wymagane dla organizowania działań w obszarze e-learningu w szpitalach. Rozdział 7: Zarządzanie projektami e-learningu w szpitalach - zwraca uwagę na niektóre kluczowe zagadnienia dotyczące współpracy pomiędzy organizatorami nauczania i szpitalami. Rozdział 8: Faza przygotowawcza - zawiera sugestie, w jaki sposób organizator szkoleń mo e zachęcać szpitale do przyłączania się do projektów e-learningu. Rozdział 9: Strategie edukacyjne działań w obszarze e-learningu - traktuje o wa nych aspektach pedagogicznych, które nale y brać pod uwagę podczas planowania i wdra ania działań e-learningowych dla pacjentów szpitalnych. Rozdział 10: Specyficzne dla szpitala know-how nauczania poprzez Internet - koncentruje się na narzędziach on-line, pracy w sieci oraz wymaganym sprzęcie i oprogramowaniu dla ustanowienia i wspierania e-learningu w szpitalach. Rozdział 11: E-kultura dla trenerów i pacjentów - zwraca uwagę czytelników na zagadnienia etykiety w sieci, zwanej netiquette, oraz na podstawowe reguły komunikacji wirtualnej, jakie powinni respektować pacjenci i organizatorzy ich nauki. Rozdział 12: Ewaluacja działań e-learningu w szpitalach - opisuje mo liwą strategię ewaluacyjną projektu e-learningu w szpitalach. Na koniec, na bazie wcześniejszych rozdziałów, w Rozdziale 13, zostały zawarte pewne podsumowujące uwagi na temat Czynników sukcesu nieformalnego e-learningu pacjentów szpitalnych. 7

10 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 8 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Rozdział 1 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Holger Bienzle Ktoś mógłby na wstępie zapytać: Dlaczego ludzie powinni uczyć się podczas pobytu w szpitalu? Co więcej, dlaczego powinni anga ować się w e-learning, tę raczej wyszukaną formę edukacji? Z punktu widzenie Unii Europejskiej, istnieją jasne odpowiedzi na te pytania: zapewniając długoterminowym pacjentom szpitalnym mo liwości uczenia się, uczestniczy się w realizacji celów europejskiej polityki nauki przez całe ycie. Wspiera się w ten sposób wa ny cel, jakim jest przybli anie sposobności uczenia się do osób tym zainteresowanych, poszerzając dostęp do nauki przez całe ycie i promując stosowanie w edukacji technologii informatycznych i komunikacyjnych. 1. Szpitale: nowe miejsca nieformalnego kształcenia osób dorosłych Od około dekady promocja uczenia się przez całe ycie była głównym celem polityki Unii Europejskiej. Uczenie się przez całe ycie zajmuje wysoką pozycję w politycznej agendzie UE, jak równie ma odgrywać wa ną rolę w osiągnięciu ambitnych celów ustalonych w Lizbonie przez Radę Europejską w marcu 2000, np. dla Europy, która w ciągu 10 lat ma stać się najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy gospodarką na świecie, zdolną do trwałego wzrostu gospodarczego z lepszą pracą i większą spójnością społeczną. W kontekście europejskim uczenie się przez całe ycie jest definiowane jako: Wszystkie działania związane z uczeniem się podejmowane przez całe ycie, których celem jest poszerzenie wiedzy, udoskonalenie umiejętności personalnych, cywilnych i społecznych i/lub związane z perspektywą zatrudnialności. 3 Zgodnie z informacjami pochodzącymi z Komisji Europejskiej, uczenie się przez całe ycie jest czymś więcej ni tylko zdobywaniem nowych kompetencji, w celu zwiększenia własnych szans na rynku pracy. Uczenie się przez całe ycie posiada cztery o szerokim zakresie cele, które wzajemnie się wspierają: spełnienie osobiste, aktywność obywatelska, bycie częścią społeczeństwa oraz przystosowanie/zatrudnialność. Konsekwencję tej szerokiej definicji, która wykracza poza wąskie ramy ekonomicznych i zawodowych celów powstał uzupełniający termin wielopłaszczyznowego uczenia się przez całe ycie life wide learning. Ten termin podkreśla, e uczenie się obejmuje wszystkie aspekty ycia i mo e przybrać formę oficjalnej drogi nauki, jak i ście ki nieformalnej. Wiele strategii i procesów politycznych zostało wdro onych począwszy od 2000 roku; ich celem było propagowane europejskiej polityki uczenia się przez całe ycie, zaczynając od Memorandum na temat uczenia się przez całe ycie i kończąc na związanych z tym tematem konsultacjach i dyskusjach w krajach członkowskich. Dalszymi kamieniami milowymi tej polityki rozwoju były: Rezolucja Rady z dnia 27 czerwca 2002 odnośnie nauki przez całe ycie (2002/C 163/01) 3 Making a European Area of Lifelong Learning a Reality COM(2001) 678 8

11 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 9 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Komunikat Komisji z dnia 21 listopada 2001: Urzeczywistnianie europejskiego obszaru nauki przez całe ycie (COM(2001) 678 final) Komunikat Komisji z dnia 23 października 2006: Nauczanie osób dorosłych: Nigdy nie jest zbyt późno na naukę (COM(2006) 614 final) Decyzja No 1720/2006/EC Parlamentu Europejskiego oraz Rady z dnia 15 listopada 2006, ustanawiająca aktywny program w dziedzinie nauki przez całe ycie. Między celami europejskiego uczenia się przez całe ycie mo emy wyró nić cztery, które nale y szczególnie podkreślić: Te cztery główne aspekty uczenia się przez całe ycie są ściśle ze sobą powiązane. Innymi słowy: powstające społeczeństwo wiedzy wymaga od wszystkich obywateli zaanga owania w działania związane z kształceniem formalnym i nieformalnym na wszystkich etapach swojego Informacje pochodzące z dokumentów na temat uczenia się przez całe ycie równie w lepiej poinformowanych i bardziej aktywnych obywateli, jak równie przyczynia się do osobistej pomyślności. 4 (2) Szerszy dostęp i zwiększenie udziału priorytet powinien zostać nadany następującym elementom: zapewnienie dostępu do mo liwości uczenia się przez całe ycie wszystkim, bez względu na wiek, włączając w to specjalne akcje skierowane na osoby najbardziej upośledzone, takie które nie uczestniczyły w kształceniu i szkoleniu 5 Dodatkowe 4 miliony dorosłych mogą potrzebować uczestniczyć w uczeniu się przez całe ycie po to aby osiągnąć procent uczestnictwa określony w kryterium przez państwa członkowskie w ramach procesu Edukacja i szkolenie Rozdział 1 (1) Promowanie kształcenia dorosłych Definicje kształcenia dorosłych ró nią się między sobą ale dla celu tej wiadomości jest zdefiniowana jako wszystkie formy nauki podejmowane przez osoby dorosłe, po zakończeniu pierwotnej edukacji i kształcenia, jakkolwiek daleko ten proces mo e zajść (np. włączając w to studia wy sze). Podniesienie ogólnego poziomu umiejętności w populacji osób dorosłych poprzez oferowanie większej liczby i lepszych mo liwości uczenia się przez całe dorosłe ycie, co jest wa ne zarówno dla efektywności i sprawiedliwości ukazując wyzwania zidentyfikowane powy ej. Kształcenie dorosłych nie tylko pomaga w przeobra aniu osób dorosłych w lepszych i bardziej efektywnych pracowników, ale (3) Podejście skoncentrowane na studencie Rzeczą charakterystyczną (uczenia się przez całe ycie) jest scentralizowanie słuchacza. Przeprowadzone konsultacje uwidaczniają zmianę od wiedzy do kompetencji i od nauczania do uczenia się, umiejscawiając słuchacza w centrum Słuchacze powinni, na tyle na ile to mo liwe, aktywnie poszukiwać mo liwości zdobywania i poszerzania wiedzy i kompetencji Communication from the Commission of 23 October 2006: Adult learning: It is never too late to learn (COM(2006) 614 final) 5 The Council Resolution of 27 June 2002 on lifelong learning (2002/C 163/01) 6 Communication from the Commission of 23 October 2006: Adult learning: It is never too late to learn (COM(2006) 614 final) 7 Communication from the Commission of : Making a European Area of Lifelong Learning a Reality (COM(2001) 678 final) 9

12 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 10 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Rozdział 1 (4) Otwarte i elastyczne formy nauki Przeprowadzone konsuziomów otwartej i elastycznej edukacji i szkoleń dostępnych na poziomie lokalnym, łącząc ze sobą (potencjalnych) studentów i ró ne formy uczenia się... 8 ycia. Jeśli wskaźnik udziału w kształceniu powinien istotnie wzrosnąć, tworzenie oferty edukacyjnej musi się rozpocząć od społecznych i edukacyjnych potrzeb studentów i stosować elastyczne i skoncentrowane na studencie metodologie. Ponadto, edukatorzy powinni starać się oferować działania edukacyjne dla studentów tam, gdzie oni się znajdują. Zamiast czekać na studentów, a zjawią się w klasie, powinni odkrywać nowe miejsca nauki: Jak zostało to wspomniane w wy ej przywołanych dokumentach, szpitale i inne instytucje ochrony zdrowia są takimi nowymi miejscami nauki, które powinny być zbadane przez organizatorów procesu nauczania. Dorośli pacjenci w europejskich szpitalach mogą nie być trwale niepełnosprawni, ale bez wątpienia wielu z nich jest ograniczonych w swojej mobilności i dlatego wyłączonych z większości sposobności uczenia się. Jedyną drogą udostępnienia im mo liwości uczenia się podczas hospitalizacji jest sprawienie, aby mogli pobierać naukę w miejscu, w którym się znajdują: wspieranie tych osób poprzez system uczenia się oparty na komputerach oraz przez nauczycieli, którzy wychodzą ze swoich klas i odwiedzają szpitale. gdzie tylko jest to właściwe, przybli ać zainteresowanym osobom w ich własnych społecznościach, tak bardzo, jak to tylko jest mo liwe, zarówno mo liwości nauki przez całe ycie, jak i infrastrukturę wspieraną poprzez technologie informatyczne i komunikacyjne. Dla niektórych grup, takich jak osoby niepełnosprawne, fizyczna mobilność nie zawsze jest mo liwa. W takich przypadkach, równy dostęp do nauki mo e być osiągnięty tylko poprzez przybli enie jej do samych osób uczących się. Technologie informatyczne i komunikacyjne oferują wielki potencjał umo liwiający w sposób oszczędzający środki, dostęp do społeczności rozproszonych i izolowanych nie tylko dla samego nauczania, ale równie dla komunikacji, która słu y podtrzymywaniu to samości wspólnoty mimo znacznych odległości. Mówiąc bardziej ogólnie całodobowy i na zawołanie dostęp do usług w zakresie nauczania łącznie z nauczaniem on-line umo liwia ka demu wykorzystanie swojego czasu w najbardziej właściwy sposób, gdziekolwiek by fizycznie przebywał w danym momencie... Przybli anie nauki do domu będzie równie wymagało reorganizacji oraz przesunięcia środków w celu stworzenia odpowiednich rodzajów centrów nauczania w codziennych lokalizacjach, tj. w miejscach gdzie ludzie w naturalny sposób się gromadzą nie tylko w samych szkołach, ale równie, na przykład, ratuszach, centrach handlowych, bibliotekach i muzeach, miejscach kultu religijnego, parkach i publicznych skwerach, pociągach i dworcach autobusowych, ośrodkach zdrowia i kompleksach wypoczynkowych, stołówkach pracowniczych. 9 8 Communication from the Commission of : Making a European Area of Lifelong Learning a Reality (COM(2001) 678 final) 9 Commission staff working paper of : A memorandum on lifelong learning (SEC(2000) 1832) 10

13 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 11 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Czas spędzony w szpitalu mo e być przez pacjentów wykorzystany na ró nego rodzaju działania edukacyjne, w większości o charakterze nieformalnym, nie potwierdzone oficjalnym certyfikatem; w celu poprawy kompetencji zawodowych i zdolności do pracy, w celu uzyskania wiedzy na temat problemów zdrowotnych oraz metod pogodzenia się z nimi lub ich poprawy, lub odkrycia nowych obszarów zainteresowań dla osobistego spełnienia się. Na poziomie operacyjnym europejskie programy finansowe dla edukacji osób dorosłych, np. linia działania Grundtvig w ramach programu Socrates ( ) oraz program Lifelong Learning ( ), aktywnie propagowały działania z zakresu nauczania dorosłych w europejskich szpitalach. EHospital, projekt programu Grundtvig, na doświadczeniach którego oparta jest niniejsza publikacja, podjął działania zmierzające do przybli enia (e-) nauki (dorosłym) pacjentom szpitalnych. Projekt był pierwszym tego typu, i co więcej, propozycje e-learnigu nadal wydają się być niezwykłymi wyjątkami od rutyny w szpitalach w Europie. 2. E-learning jako nowy sposób kształcenia Co to jest e-learning? W Planie Działań e-learning, Komisja Europejska definiuje e-learning jako U ycie nowych technologii multimedialnych i Internetu, aby podnieść jakość uczenia się, poprzez uproszczenie dostępu do zasobów i usług jak równie zdalna wymiana i współpraca. 10 Jest to raczej zaawansowana definicja e-learningu, która koncentruje się na formach uczenia się opartych na Internecie i współpracy. Szersze podejścia poszerzają termin e-learningu równie do form opartych na uczeniu się przy pomocy komputera, które nie obejmuje korzystania z Internetu, np. uczenie się przy pomocy CD-ROMu: E-learning (elektroniczne uczenie się): Termin obejmujący szeroki zestaw aplikacji i procesów, tj. uczenie się w oparciu o wykorzystanie Internetu, uczenie się przy wykorzystaniu komputera, wirtualna klasa i współpraca cyfrowa. Obejmuje dostarczanie treści poprzez Internet, intranet/extranet (LAN/WAN), kasety audio i video, programy satelitarne, interaktywną TV, CD-ROMy, etc. 11 W tym szerszym sensie termin e-learning jest stosowany w publikacji: pasuje do ró nych scenariuszy nauczania i uczenia się, których wspólnym elementem jest to, e wykorzystują media elektroniczne. Elektroniczne media mogą posiadać zró nicowane funkcje w zale ności od scenariusza pedagogicznego: Rozdział 1 Kiedy u ywamy w tej ksią ce terminu e-learning odnosimy się do scenariuszy nauczania i uczenia się przy wyko- 10 Communication from the Commission: The e-learning Action Plan. Designing tomorrow s education (COM (2001) 172 final)

14 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 12 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Rozdział 1 rzystywaniu komputerów, Internetu lub intranetu, jako elementu dodatkowego w nauczaniu bezpośrednim: mieszane techniki uczenia się. Typ Punkt widzenia ucznia Funkcje e-learning przez dystrybucję Nauka przez informacje (link i dokumenty do pobrania): Wykorzystanie informacji do nauki organizowanej samodzielnie Wspomaganie przez dystrybucję informacji e-learning przez interakcję Nauka przez informację zwrotną (oceny lekcje, głosowanie): Wykorzystanie forum, czatów, tablicy interaktywnej Wspomaganie przez interakcję pomiędzy u ytkownikami e-learning przez współpracę Nauka poprzez wielowymiarowość: rozwiązywanie problemów przez grupę lub partnerów. Wspomaganie przez współpracę między u ytkownikami Diagram 1: Funkcje mediów elektronicznych w e-learningu 12 Blended Learning (Mieszane Techniki Uczenia się) jest kombinacją wielorakich podejść do uczenia się i prezentuje więcej opcji dla kształcenia dorosłych w szpitalach. Mieszane uczenie się mo e być realizowane poprzez stosowanie mieszanych wirtualnych i rzeczywistych zasobów. Typowym przykładem mo e być kombinacja materiałów powstałych w oparciu o technologie oraz bezpośrednie sesje, stosowane wspólnie dla dostarczania instrukcji. Innym przykładem mo e być stosowanie aktywnych technik uczenia się w rzeczywistej klasie oraz wykorzystywania Internetu online. Dobre przykłady mieszanych technik nauczania (blended learning) posiadają następujące uproszczone etapy: spotkanie rozpoczynające z instrukcjami. okres nauki własnej. sesje bezpośrednich kontaktów z pacjentami, obejmujące ewaluację, informację zwrotną i mechanizmy kontrolne. okres nauki własnej. zamknięcie programu nauki sesją bezpośredniego kontaktu oraz finalną ewaluacją. Zarówno bezpośrednie uczenie się jak i elementy e-learningowe posiadają zalety i wady. 12 Gertsch, Fredi (2006): Das Moodle Praxisbuch, München. 12

15 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 13 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Nauka podczas kontaktu osobistego przeciwko nauce na odległość (e-learning). Rozdział 1 Zalety Bezpośrednie uczenie się Społeczne kontakty między studentami nawiązują się od razu Prowadzący i student znają się osobiście Wszystko składa się z komunikacji Studenci pomagają sobie wzajemnie Postępowe dyskusje Wady Bezpośrednie uczenie się Wszyscy studenci muszą być w tym samym miejscu o tym samym czasie Wszyscy studenci powinni mieć na podobnym poziomie wiedzę wprowadzającą do tematu e-learning Studenci mogą się uczyć tak jak chcą, kiedy i gdzie chcą Student sam określa własne tempo nauki Elastyczna metodologia i dydaktyka Indywidualne stosowanie multimediów w zale ności od typu studenta Ogromne źródło informacji i wiedzy e-learning Nieporozumienie co do zawartości lekcji jest mo liwe i trudne do odkrycia Wymagany jest wysoki poziom kompetencji związanych z samodzielną nauką i dyscyplina Brak automatycznych kontaktów społecznych między studentami Diagram 2: Zalety i wady scenariuszy bezpośredniej nauki i e-learningu Nauka podczas kontaktu osobistego przeciwko nauce na odległość (e-learning) zostać przebadana w interesie pacjentów, którzy muszą się zmierzyć i dostosować do sztywnej rutyny szpitalnej. W specyficznym kontekście kształcenia dorosłych w szpitalach e-learning ma naprawdę du y potencjał. Pacjenci szpitala są ograniczeni w swojej mobilności i mogą czerpać zyski z bycia niezale nym od miejsca i czasu w porównaniu do konwencjonalnego sposobu bezpośredniej nauki. Uczenie się staje się mo liwe w ka dym miejscu i o ka dej porze. Równie, społeczne zachowania i wspólne z kolegami działania związane z uczeniem się są mo liwe przy pomocy wirtualnych narzędzi. Elastyczności i autonomia oferty e-learningowej powinna Elastyczność w czasie i miejscu Najistotniejszą zaletą e-learningu jest jego elastyczność. E-learning nie jest ograniczony do bezpośredniego działania osobowego i zaplanowanych w klasie lekcji. W specyficznym edukacyjnym kontekście uczenia się w szpitalach e-learning posiada ogromny potencjał. Pacjenci szpitala mają ograniczone mo liwości poruszania się i dlatego te mogą czerpać korzyści z bycia niezale nym w czasie i miejscu w porównaniu do konwencjonalnej 13

16 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 14 Rozdział 1 E-Learning w szpitalach w kontekście polityki nauki przez całe ycie Rozdział 1 formy nauki bezpośredniej. Uczenie się staje się mo liwe w ka dym miejscu i o ka dej porze. Przy pomocy narzędzi wirtualnych wspierane są społeczne interakcje i wspólna nauka z kolegami. Role nauczycieli i studentów E-learning dostarcza kilka kontrolowanych mechanizmów, które zapewniają proces uczenia się pacjenta. W związku z tym, przed studentami stawia się wyzwanie do bycia aktywnym i odpowiedzialnym za własne doświadczenia uczenia się. Konsekwentnie, zmieniają się role nauczycieli i studentów. Nauczyciel, jako ekspert od wykładów, który przekazuje rzeczową wiedzę, zmienia się w osobę ułatwiającą naukę poprzez wybranie i stosowanie odpowiednich metod, pomaga rozwiązywać problemy i prowadzić dialog. Wirtualna komunikacja Wirtualna komunikacja w środowisku e-learningowym mo e być charakteryzowana jako synchroniczna lub asynchroniczna, lub jako jedna i druga. Technologia internetowa dostarcza ró norodnych narzędzi ułatwiających te interakcje. Główną charakterystyką synchronicznej komunikacji jest natychmiastowości wzajemnych interakcji (np. kontakt bezpośredni, chat, video-konferencja), podczas gdy asynchroniczna komunikacja pozwala na większą czasową elastyczność (np.: i for a dyskusyjne). W kontekście e-learningu, panele dyskusyjne i e są obecnie najczęściej u ywanymi narzędziami komunikacyjnymi. Te asynchroniczne narzędzia zapewniają przestrzenną i czasową elastyczność uczestnikom oraz pozwalają im na interakcje między sobą w jakimkolwiek miejscu i czasie wygodnym dla nich. Tak więc natychmiastowość odpowiedzi jest prawie adna. Z drugiej strony, studenci są w stanie odzwierciedlić, edytować i korygować wiadomości przed ich wysłaniem oraz rozwija się głębokie zaanga owanie w temat. Dla kontrastu, komunikacja bezpośrednia jest bardziej właściwa ze względu na jej wymiar społeczny i dla dyskusji nad kontrowersyjnymi tematami. Kiedy planowane jest curriculum e-learningowe, wa ność społecznego wymiaru uczenia się powinna zostać starannie przeanalizowana Zens, B. (accepted for publication). Evaluation Research on E-Learning in Higher Education. Self-Regulated Learning, Online Communication, and Achievement (working title). VDM Verlag Dr. Müller. 14

17 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 15 Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Stefan Kremser, Birgit Zens W wielu krajach europejskich istnieją świadczenia edukacyjne dla dzieci, które czasowo są niezdolne do uczęszczania do szkoły, poniewa zmuszone są spędzać dłu sze okresy czasu w szpitalach. Szpitalne szkoły sprawiają, e szkolna edukacja tych dzieci nie jest przerywana. Szkoły tego typu kończą się jednak e wraz z wiekiem obowiązku szkolnego. Istnieje wiele interesujących projektów, które wykorzystują technologie informatyczne i komunikacyjne w szkolnym nauczaniu dzieci hospitalizowanych. Dla osób starszych ni 15 lub 16 lat, rzadko zdarzają się oferty nauki w szpitalach i to pomimo deklarowanych celów, zarówno europejskich, jak i narodowych polityk uczenia się przez całe ycie, zapewniających dostęp do edukacji dla wszystkich obywateli Europy. 1. Stan sztuki e-learningu w szpitalach europejskich Cele i metoda analizy Jako część projektu ehospital, analiza dotycząca e-learningu w szpitalach w Europie była prowadzona w roku 2006 i miała na celu zbadanie bie ących działań edukacyjnych dla przebywających w szpitalach osób dorosłych, z ukierunkowaniem na działania w obszarze e-learningu. Celem było zidentyfikowanie dobrych praktyk, na bazie których projekt ehospital mógłby być budowany. Dla potrzeb analizy aktualnego stanu, przeprowadzono badanie za pomocą wyszukiwarki Google Internet, wykorzystując takie frazy i terminy, jak: ehospital, e-learning w szpitalu, uczący się pacjenci, pacjenci kursów on-line. Dodatkowo wykorzystano terminy wyszukiwania w językach: niemieckim, hiszpańskim i polskim. W konsekwencji nale y wziąć pod uwagę, e wyszukane rezultaty odnoszą się do krajów, w których u ywa się języków: angielskiego, niemieckiego, hiszpańskiego i polskiego. Wyszukane strony internetowe były analizowane z uwzględnieniem następujących kryteriów: Czy dane działania edukacyjne były zorientowane na pacjentów dorosłych? Czy dane działania edukacyjne zawierają element technologii informatycznych i edukacyjnych? Czy działania te odnoszą się do edukacji i uczenia się, czy wyłącznie do terapii danej choroby? Czy istnieją jakieś aspekty tych działań edukacyjnych, które mogłyby być wartościowe z punktu widzenia projektu ehospital? Wyszukiwanie zgodne z kryteriami wyboru nie dało zadawalających rezultatów; z tego powodu, przyjęte kryteria zostały rozciągnięte na działania z zakresu e-learningu w szpitalach dla dzieci oraz na nauczanie osób dorosłych w pojęciu ogólnym. W ten sposób wybrano interesujące oferty. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji, dla wybranych programów i projektów wykorzystano dodatkowe ankiety oraz rozmowy telefoniczne. Rezultaty wyszukiwań internetowych zostały sklasyfikowane w grupie działań edukacyjnych dla dzieci oraz w grupie działań edukacyjnych dla osób dorosłych. Rozdział 2 15

18 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 16 Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Rozdział 2 E-learning dla dzieci w szpitalach Zazwyczaj dzieci przebywające w szpitalach przez dłu szy czas są włączane w działania edukacyjne. Szpitale zapewniają specjalne lekcje dla młodych pacjentów, które umo liwiają im zajęcia z (niektórych) przedmiotów, które będą nauczane w danym roku szkolnym. Wiele z tych szpitalnych szkół w całej Europie jest członkami Szpitalnej Organizacji Pedagogów w Europie HOPE (the HOPE Hospital Organisation of Pedagogues in Europe) - Strona internetowa projektu w Niemczech: digitales-klassenzimmer.htm Fot. 1: Uczący się pacjent Tego typu szpitalne działania szkolne nie były przedmiotem badania w ramach ehospital. Okazało się jednak e istotnym, aby mieć na oku niektóre, z rosnącej ostatnio liczby projektów, w których wykorzystywane są elementy technologii informatycznych i komunikacyjnych w celu nauczania i uczenia się dzieci w szkołach przyszpitalnych. Wiele takich przykładów mo na znaleźć na całym świecie. W dalszej części zilustrowanych zostało kilka z nich. Rządowa Szkoła Szpitalna, Monachium, Niemcy Głównym celem tego projektu jest kontaktowanie chorych dzieci ze światem na zewnątrz szpitala i w ten sposób zmniejszanie izolacji w szpitalu oraz zapewnianie odrobiny normalnego ycia. Dlatego te, oprócz tradycyjnego nauczania, dzieciom z chorobami nowotworowymi organizowane są video konferencje. Video konferencje łączą pacjentów szpitalnych bezpośrednio z ich łó ek, ze szkołą działającą w sieci. Mo liwe jest śledzenie lekcji, zadawanie pytań, przeglądanie zapisków na tablicy i komunikowanie się z kolegami z klasy. Zadane prace są przekazywane i odsyłane za pomocą i. Wirtualna Szkoła, Würzburg, Niemcy Głównym celem projektu jest danie młodym pacjentom mo liwości uczestniczenia w codziennym yciu szkolnym na zewnątrz szpitala i w ten sposób pozostawania w kontakcie ze światem zewnętrznym oraz utrzymywania kontaktów z przyjaciółmi. Innym celem jest ułatwienie reintegracji uczniów z ich normalnym yciem na zewnątrz szpitala. W tym celu opracowane zostały materiały szkoleniowe online i off-line, ze wszystkich przedmiotów i dla wszystkich przedziałów wiekowych, dla wsparcia dzieci w, przez nich samych regulowanych, działaniach edukacyjnych w szpitalach i centrach rehabilitacji (Szpital Uniwersytecki, Poliklinika Psychiatryczna dla Dzieci oraz Centrum dla Terapii Komórek Macierzystych). Grupami docelowymi są dzieci cierpiące na choroby przewlekłe, dzieci przechodzące terapię komórek macierzystych, dzieci cierpiące na choroby psychiczne oraz dzieci przechodzące rehabilitację. Opiekunowie naukowi oraz nauczyciele ze zwykłych szkół wspierają pacjentów w ich procesie uczenia się. Organizowane są tak e video konferencje pomiędzy szpitalem i zwykłymi szkołami partnerskimi. 16

19 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 17 Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Strona internetowa projektu w Niemczech: de/www_virtuelle_schule/home_1_1_0_f.htm Link do portalu: Rozdział 2 Fot. 3: Widok ekranu Fot. 2: Widok kursu Wirtualna klasa: uczenie się w łó ku, Niemcy Podobnie jak w przykładach wspomnianych wy ej, głównym celem projektu w Bonifatius Hospital w Lingen, jest danie kontaktu młodym pacjentom ze zwykłymi szkołami poza szpitalem. Szpital zapewnia wirtualną klasę dla dzieci-pacjentów. Pacjenci mają dostęp do wirtualnej klasy przy pomocy laptopów bezpośrednio ze swoich łó ek i w ten sposób łączą się ze swoimi kolegami z klasy i nauczycielami spoza szpitala. Oprócz komunikowania się z rówieśnikami, równie poprzez platformę dystrybuowane są i odsyłane z powrotem za pomocą i, materiały i zadane do odrobienia lekcje. Co więcej, platforma zawiera salę przerwy, gdzie uczniowie mogą grać w ró ne gry. Mater Hospital Special School. Queensland, Australia. W Mater Hospital Special School technologia odgrywa wa ną rolę, zwa ywszy na to, e celem jest wzmocnienie nauczania oraz zapewnienie uczniom mo liwości komunikowania się z innymi osobami spoza szkoły. Szkoła przeznaczona jest dla pacjentów dziennych oraz dzieci hospitalizowanych w Mater Children s Hospital (Szpital Dziecięcy Mater), w Mater Adult Hospital (Szpital dla Osób Dorosłych Mater) oraz w Princess Alexandra Hospital. Szkolna strona internetowa: Fot. 4: Widok ekranu Pacjenci posiadają dostęp do Internetu i poczty owej, co pozwala im na komunikowanie się z innymi osobami. Poprzez wewnętrzny Intranet realizowane jest równie cyfrowe nauczanie i uczenie się. 17

20 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 18 Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Rozdział 2 Ait Eile Project, Dublin, Irlandia. Interaktywny portal Ait Eile (Inny Świat) został umiejscowiony w szkołach przyszpitalnych i łączy czternaście szpitali w całej Irlandii. Grupa docelową są dzieci chronicznie chore, poddane powa nej terapii i cierpiące z powodu ochronnej izolacji przez długi okres czasu. Celem jest zaoferowanie dzieciom potencjalnej pomocy dla radzenia sobie z tym wyzwaniem, poprzez komunikowanie się, rozrywkę oraz zasoby edukacyjne. W ramach projektu stworzona została wirtualna społeczność online, korzystająca z chat u, konferencji audio i video, wiadomości owych oraz działań nauczyciela, zarówno w celach edukacyjnych, jak i spędzania czasu wolnego; wszystko to w bezpiecznym dla dzieci środowisku online. Specjalną troskę wykazano w celu stworzenia atrakcyjnego, ładnie wyglądającego interfejsu z intuicyjnym modelem i narzędziami przyjaznymi dla u ytkownika. Ostatnią inicjatywą jest Solas, portal ułatwiający komunikowanie się za pomocą linków video, i, czatu na ywo oraz pisaniem SMS ów. Co więcej, dzieci mogą komponować muzykę, tworzyć dzieła sztuki, a tak e grać w gry utrzymywać swój własny blog. Projekt Mundo de Estrellas, Hiszpania Projekt Mudno Estrellas (Gwiezdny Świat) rozpoczął się w Andaluzyjskim szpitalu Hospital Universitario Virgen del Rocio. Początkowo celem Mundo Estrellas był wkład w poprawę samopoczucia hospitalizowanych dzieci poprzez stworzenie im wirtualnego świata, gdzie mogłyby tworzyć postacie i opowieści, działać wspólnie jako część grupy oraz dzielić się swoimi szpitalnymi doświadczeniami. Wyró niały się dwa obszary stworzone dla pierwszej fazy projektu: wirtualna klasa oraz wirtualny gabinet lekarski, jako e oba posiadają interesujące cechy edukacyjne. Projekt zapewnia równie video konferencje (Estrella Educativa 2000) w celu połączenia pacjentów w szpitalu ze zwykłą szkołą, oraz dania im mo liwości uczestniczenia w lekcjach. Projekt Mundo de Estrella był tak wielkim sukcesem, e został rozpowszechniony we wszystkich publicznych Link do portalu: Aít Eire: Solas: Strona internetowa: Fot. 5: Widok ekranu Fot. 6: Widok kranu 18

21 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 19 Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich szpitalach w Andaluzji. Podobnie, 71% rodziców potwierdza, i zauwa yli, e duch ich dzieci wzmocnił się po tym, jak zaczęły uczestniczyć w tym pionierskim programie. Z drugiej strony, 98% dziecięcych u ytkowników programu stwierdza, e ta działalność sprawia, e dni mijają znacznie szybciej, a prawie 100% stwierdziło, e dzięki Mundo de Estrellas ich pobyt w szpitalu stał się przyjemniejszy. Strona internetowa: Rozdział 2 Nauczanie dorosłych w szpitalu Zaledwie nieliczne przykłady nauczania osób dorosłych w szpitalach mo na było znaleźć. Szkolenie dla dorosłych pacjentów zazwyczaj koncentruje się na terapii związanej z chorobą, na działaniach psychoterapeutycznych oraz na doskonaleniu umiejętności (fizykoterapia, terapia sztuką, terapia muzyką, terapia grupowa i wiele innych), jednocześnie jednak nie napotkano na działania edukacyjne, pomagające pacjentom pozostawanie w kontakcie z ich normalnym yciem na zewnątrz szpitala. Istnieje jednak kilka przykładów na wykorzystanie technologii internetowej w celu wsparcia opieki zdrowotnej pacjenta oraz informacji zdrowotnej. W dalszej części zostały zilustrowane dwa takie przykłady. Pielęgniarka Diana Pielęgniarka Diana jest portalem udostępniającym lekcje i video odnośnie szczególnych tematów, wa nych dla pacjentów podczas pobytu w szpitalu i po jego opuszczeniu. Lekcje są ukierunkowane na pomoc pacjentom i ich rodzinom w opuszczaniu szpitala z wiedzą i informacjami, potrzebnymi do lepszego dbania o zdrowie i postępowania zgodnie z instrukcjami dotyczącymi opieki poszpitalnej, np. wiedza odnosząca się do diabetyków lub noworodków. Poprzez zwiększanie wiedzy pacjentów na temat ich chorób, mniej pracy mają lekarze i pielęgniarki. Jest to serwis komercyjny, ale adne opłaty nie są pobierane od pacjentów. Fot. 7: Widok ekranu Instytut Kształcenia Pacjentów Instytut Kształcenia Pacjentów udostępnia multimedialne clipy oraz interaktywne seminaria on-line w celu wspierania informacji zdrowotnej pacjentów. Seminaria zawierają głos, tekst i wykresy, jak równie interaktywne pytania, na Strona internetowa: Fot 8: Widok ekranu 19

22 148 stron PL kolorow:148 Seiter 10/3/08 3:42 PM Page 20 Rozdział 2 Przykłady e-learningu w szpitalach europejskich Rozdział 2 które mają odpowiadać pacjenci. Seminaria prowadzone są w języku angielskim i hiszpańskim. Oprócz informacji na temat choroby, gabinetu lekarskiego, diagnozy i terapii, seminaria traktują równie o zdrowiu, dobrym samopoczuciu i innych szczególnych tematach (np. zaawansowane dyrektywy medyczne czy Rozumienie zagadnień medycznych ). Jeśli chodzi o lekcje Pielęgniarki Diany, to seminaria mają charakter komercyjny. Podsumowanie Aktualna analiza krajowa pokazała wiele przykładów działań edukacyjnych dla dzieci w szpitalu przy wykorzystaniu metod e-learningu. Jako, e tradycyjne zajęcia w szpitalu są rzeczą powszechną, nie jest zaskakujące, e pod tym względem, na znaczeniu zyskują nowe technologie. Internet dostarcza mo liwości, jakie nie mogą być zapewnione przy wykorzystaniu tradycyjnych metod nauki. Uczestniczenie w regularnych zajęciach staje się dla młodych pacjentów mo liwe, podobnie jak pozostawanie w kontakcie ze światem zewnętrznym, z przyjaciółmi i rodziną, i to wszystko w łatwy i regulowany przez samego pacjenta sposób. Tak więc celem jest zmniejszanie izolacji dzieci hospitalizowanych, wzmacnianie ich psychologicznej kondycji oraz ułatwianie ich reintegracji z regularnym systemem nauczania. czynnikiem motywującym do nauki w sytuacjach yciowych, które często są przygnębiające. Bardzo istotna dla pacjentów-uczniów jest komunikacja z opiekunami/nauczycielami oraz z rówieśnikami w i poza szpitalem. Zajęcia lekcyjne w szpitalu powinny mieć silny charakter interaktywny, który mo e być wzmocniony poprzez narzędzia komunikowania się, takie jak fora, chat, pisanie SMS ów czy video konferencje. Nie udało się znaleźć praktycznie adnej oferty e-learningu dla dorosłych. Sporadycznie występujące informacje przeznaczone dla pacjentów dorosłych, bazowane na stronach internetowych, koncentrują się na terapii i zagadnieniach związanych ze problemem zdrowia. Mają ponadto na celu dostarczyć pacjentom informacji odnośnie chorób ich dotyczących, a tak e wspierać pielęgnowanie zdrowia po opuszczeniu szpitala. Oferty takie mogłyby jednak być tworzone, je eli ich charakter edukacyjny byłby udoskonalony, zamiast ledwie dotykać faktograficznej wiedzy i informacji. Z ró nych przykładów e-learningu dzieci, mogą być wyciągnięte dwa główne wnioski w odniesieniu do nauczania pacjentów dorosłych: Oferty e-learningowe powinny zawierać elementy połączenia zabawy z nauką, poniewa wydaje się to być silnym 20

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty

Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją Łódzkiego Kuratora Oświaty 96-100 Skierniewice, Al. Niepodległości 4 tel. (46) 833-20-04, (46) 833-40-47 fax. (46) 832-56-43 www.wodnskierniewice.eu wodn@skierniewice.com.pl Placówka z certyfikatem PN-EN ISO 9001:2009 i akredytacją

Bardziej szczegółowo

Nauczyciel w sieci Tech-Connected Teacher (TC*Teacher) 1

Nauczyciel w sieci Tech-Connected Teacher (TC*Teacher) 1 Projekt realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej (2008-2010). Projekt odzwierciedla jedynie stanowisko partnerów projektu i Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za jego zawartość

Bardziej szczegółowo

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz

Obszar 3. Katarzyna Trawińska-Konador. Elżbieta Lechowicz Obszar 3. System potwierdzania efektów uczenia się oraz mechanizmy zapewniające jakość kwalifikacji dla wiarygodności edukacji i kwalifikacji w kraju i w Europie Katarzyna Trawińska-Konador Elżbieta Lechowicz

Bardziej szczegółowo

FinMan. Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego?

FinMan. Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego? FinMan Jak zarządzać finansami edukacyjnego projektu europejskiego? Projekt FinMan - Financial Management for EU Adult Education Providers realizowany przez Biuro Międzynarodowych Projektów Edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

Początki e-learningu

Początki e-learningu E-learning Początki e-learningu Początków nauczania na odległość można doszukiwać się w Stanach Zjednoczonych w latach 80. Technikę tą początkowo wykorzystywało tylko kilka uczelni wyższych. Widząc zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Szkoła Podstawowa w Chojnie ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Szkoła promuje wartość edukacji

Szkoła promuje wartość edukacji Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig

Warszawa 2 lipca 2014. Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Warszawa 2 lipca 2014 Projekt AWAKE Obudź się! Aktywne starzenie się oparte na wiedzy i doświadczeniu - program Grundtvig Projekt AWAKE Projekt AWAKE (AWAKE Aging With Active Knowledge and Experience)

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Gimnazjum w Piecniku W OBSZARZE: Uczeń aktywny uczestnik procesu uczenia się.

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Gimnazjum w Piecniku W OBSZARZE: Uczeń aktywny uczestnik procesu uczenia się. Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół

System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym kompleksowym wspomaganiu szkół Wnioski z pilotażowego wdrażania projektu przez Miasto Łódź Małgorzata Zwolińska Lidia Dyndor 1 Z perspektywy dyrektora

Bardziej szczegółowo

Sieć co łowi wszystkie ryby, czyli poradnictwo zawodowe a Internet Anna Sarczyńska i Zbigniew Brzeziński

Sieć co łowi wszystkie ryby, czyli poradnictwo zawodowe a Internet Anna Sarczyńska i Zbigniew Brzeziński Sieć co łowi wszystkie ryby, czyli poradnictwo zawodowe a Internet Anna Sarczyńska i Zbigniew Brzeziński Kraków, 5 czerwca 2014 roku Niesłychanie ważny plan dotarcia do celu Internet jako emanacja rynku

Bardziej szczegółowo

VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ Jaki e-learning potrzebny jest współczesnej szkole?

VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ Jaki e-learning potrzebny jest współczesnej szkole? VII KONGRES ZARZĄDZANIA OŚWIATĄ OSKKO, UMK, TORUŃ, 24-26.09.2012 www.oskko.edu.pl/kongres/ Jaki e-learning potrzebny jest współczesnej szkole? Toruń, 24.09.2012 Agenda Co to jest e-learning? Obszary e-learningu

Bardziej szczegółowo

Dokąd idziemy? Co osiągamy?

Dokąd idziemy? Co osiągamy? Dokąd idziemy? Co osiągamy? Partnerzy Szerokiego Porozumienia na Rzecz Umiejętności Cyfrowych Warszawa, 28 kwietnia 2014 r. Misja spowodowanie trwałej zmiany społecznej, w wyniku której mieszkańcy Polski

Bardziej szczegółowo

Program Zawsze razem. Gimnazjum Nr 1. Konstantynów Łódzki ul. Łódzka 5/7. www.gimkonst.pl. Program. Zawsze razem. Andrzej Różycki Marzec 2011

Program Zawsze razem. Gimnazjum Nr 1. Konstantynów Łódzki ul. Łódzka 5/7. www.gimkonst.pl. Program. Zawsze razem. Andrzej Różycki Marzec 2011 Gimnazjum Nr 1 Konstantynów Łódzki ul. Łódzka 5/7 www.gimkonst.pl Program Zawsze razem Andrzej Różycki Marzec 2011 1 Spis treści 1. Wstęp... 3 2. Założenia... 3 3. Zakres... 4 4. Treść programu... 5 5.

Bardziej szczegółowo

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem

Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem EURYDICE Nowości Wydawnicze Sieci Eurydice Nr 21 lipiec 2011 Kluczowe dane o kształceniu i innowacjach z zastosowaniem technologii informacyjno- -komunikacyjnych w szkołach w Europie Wydanie 2011 Technologie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DOSKONALENIA PRZEDMIOTOWEGO W ZAKRESIE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ

PROGRAM DOSKONALENIA PRZEDMIOTOWEGO W ZAKRESIE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ PROGRAM DOSKONALENIA PRZEDMIOTOWEGO W ZAKRESIE EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ TYTUŁ PROGRAMU: Edukacja wczesnoszkolna wsparta TIK CELE OGÓLNE: Nauczyciel po zakończeniu szkolenia Ma wiedzę i umiejętności: w

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY. Publiczne Gimnazjum w Lipnie NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY. Publiczne Gimnazjum w Lipnie NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY Publiczne Gimnazjum w Lipnie NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA Rodzice są partnerami szkoły 1. Czas realizacji Data rozpoczęcia realizacji Data zakończenia realizacji 01.09.2014

Bardziej szczegółowo

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły

Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły Nowy system kompleksowego wspomagania pracy szkoły W obecnej dobie podejmowane są szeroko zakrojone działania, których najważniejszym celem jest zmodernizowanie polskiego systemu oświaty. Reforma programowa,

Bardziej szczegółowo

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig E-learning jako usługa rozwojowa E-learning to jedna z forma zdalnego nauczania (tj. formy wspomagania procesu uczenia się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi)

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa w Żórawinie

Szkoła Podstawowa w Żórawinie Szkoła Podstawowa w Żórawinie SORE Sabina Żuchelkowska Rok szkolny 2013/2014 Temat I RPW Jak pomóc uczniowi osiągnąć sukces edukacyjny? Potrzeby nauczycieli Podczas spotkania z Panią Dyrektor SP w Żórawinie,

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Szkoły Podstawowej w Piecniku

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Szkoły Podstawowej w Piecniku Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 2 w Wałczu ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 1 IM. PROFESORA WIKTORA ZINA

Zespół Szkół nr 2 w Wałczu ZASADNICZA SZKOŁA ZAWODOWA NR 1 IM. PROFESORA WIKTORA ZINA Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY. Gimnazjum nr 2 im. Roberta Schumana w Wałczu. W OBSZARZE EFEKTY Uczeń aktywny uczestnik uczenia się

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY. Gimnazjum nr 2 im. Roberta Schumana w Wałczu. W OBSZARZE EFEKTY Uczeń aktywny uczestnik uczenia się ZAŁĄCZNIK NR 25 Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Edukacja dorosłych 2014-2020. Grundtvig 2007-2013 Edukacja dorosłych Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił m.in. wcześniejsze programy Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Grundtvig 2007-2013 Erasmus+ Edukacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.

KARTA PROJEKTU. Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07. KARTA PROJEKTU Informacje o projekcie Odpowiedzialni, Aktywni, Pewni Siebie i Efektywni Tytuł projektu Poprzez Dialog Wielokulturowy Okres realizacji 01.08.2011 31.07.2013 Informacje o projektodawcy Nazwa

Bardziej szczegółowo

E-learning: nowoczesna metoda kształcenia

E-learning: nowoczesna metoda kształcenia E-learning: nowoczesna metoda kształcenia Tworzenie kursów e-learningowych Karolina Kotkowska Plan prezentacji część I E-learning obiektywnie: 2. Definicja 3. Formy 4. Wady i zalety e-szkoleń 5. Mity 6.

Bardziej szczegółowo

Realizacja modelu nauczania hybrydowego. jasinski.ukw.edu.pl

Realizacja modelu nauczania hybrydowego. jasinski.ukw.edu.pl Realizacja modelu nauczania hybrydowego na przykładzie platformy b-learningowej dla studentów filologii germańskiej Arkadiusz Jasinski jasinski.ukw.edu.pl Na początku był e-learning czyli model nauczania

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW

SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW Prezentacja przedstawiona podczas VIII Kongresu Zarządzania Oświatą, OSKKO, Warszawa 25-27.09.2013 www.oskko.edu.pl/kongres/ SPECYFIKA PRZYWÓDZTWA EDUKACYJNEGO I KOMPETENCJE POLSKICH DYREKTORÓW DR ROMAN

Bardziej szczegółowo

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

EPALE. Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie EPALE Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie Korzyści z rejestracji na platformie: Dostęp do aktualnych informacji o najważniejszych wydarzeniach, osiągnięciach i trendach w sektorze

Bardziej szczegółowo

Nowy system wspomagania pracy szkoły. Założenia, cele i działania

Nowy system wspomagania pracy szkoły. Założenia, cele i działania Nowy system wspomagania pracy szkoły Założenia, cele i działania Wsparcie projektowe dla nowego systemu wspomagania pracy szkół Projekt systemowy: System doskonalenia nauczycieli oparty na ogólnodostępnym

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie platformy e-learningowej moodle do szkoleń i zarządzania

Wykorzystanie platformy e-learningowej moodle do szkoleń i zarządzania Wykorzystanie platformy e-learningowej moodle do szkoleń i zarządzania Podlaskie Forum Bibliotekarzy 1. Platforma moodle wprowadzenie. 2. Szkolenia oparte na platformie. 3. Platforma moddle do zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Doskonalenie metod nauczania i oceniania SUS-OK. Warsztat doskonalenia pracy szkoły

Doskonalenie metod nauczania i oceniania SUS-OK. Warsztat doskonalenia pracy szkoły Doskonalenie metod nauczania i oceniania SUS-OK Warsztat doskonalenia pracy szkoły 1 Cele prezentacji 1. Dlaczego przystępujemy do rocznego programu? 2. Dlaczego warto przystąpić do programu? Jakie korzyści

Bardziej szczegółowo

Propozycja Programu Nauczania Języka Obcego dla Zespołu Obsługi Zwiedzających Muzeum REKOMENDACJE

Propozycja Programu Nauczania Języka Obcego dla Zespołu Obsługi Zwiedzających Muzeum REKOMENDACJE Propozycja Programu Nauczania Języka Obcego dla Zespołu Obsługi Zwiedzających Muzeum REKOMENDACJE Wyniki wstępnych badań przeprowadzonych na Zespołach Obsługi: Wyraźnie określony kontekst Wyraźnie określona

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SP 4 W WAŁCZU W OBSZARZE WSPIERANIE PRACY WYCHOWAWCÓW KLAS BEZPIECZNA SZKOŁA

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SP 4 W WAŁCZU W OBSZARZE WSPIERANIE PRACY WYCHOWAWCÓW KLAS BEZPIECZNA SZKOŁA Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Edukacja w cukrzycymiejsce i rola. pielęgniarek w Finlandii

Edukacja w cukrzycymiejsce i rola. pielęgniarek w Finlandii Edukacja w cukrzycymiejsce i rola pielęgniarek w Finlandii Outi Himanen, pielęgniarka, pielęgniarka specjalistka, edukator, menadżer edukacji. Centrum Edukacji/Fińskie Stowarzyszenie Diabetologiczne Zawartość

Bardziej szczegółowo

Wspieranie pracy wychowawców klas bezpieczna szkoła

Wspieranie pracy wychowawców klas bezpieczna szkoła Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 nr 1 w Gryfinie

Szkoła Podstawowa nr 3 nr 1 w Gryfinie Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 4 RCKU w Wałczu

Zespół Szkół nr 4 RCKU w Wałczu Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego.

Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Działania Krajowego Ośrodka Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej na rzecz rozwijania całożyciowego poradnictwa zawodowego. Katowice, 11 grudnia 2008 r. KOWEZiU jest centralną, publiczną placówką

Bardziej szczegółowo

Nowy system wspomagania pracy szkół i nauczycieli. Warszawa, 27 września 2012r.

Nowy system wspomagania pracy szkół i nauczycieli. Warszawa, 27 września 2012r. Nowy system wspomagania pracy szkół i nauczycieli Warszawa, 27 września 2012r. Rekomendacje dotyczące zmian w systemie doskonalenia zawodowego nauczycieli System doskonalenia nauczycieli był analizowany

Bardziej szczegółowo

Zmieniająca się szkoła nowy model kształcenia nauczycieli Jesień 2010

Zmieniająca się szkoła nowy model kształcenia nauczycieli Jesień 2010 Zmieniająca się szkoła nowy model kształcenia nauczycieli Jesień 2010 Referent: dr Marzena Żylińska, NKJO Toruń 1. Faza online 11-16.10.2010 Poznanie platformy edukacyjnej Moodle i pierwsze logowanie 2.

Bardziej szczegółowo

Platformy e-learningowe nowe możliwości wzbogacania oferty dydaktycznej w bibliotece akademickiej. Seminarium PolBiT Warszawa, 18-19.03.

Platformy e-learningowe nowe możliwości wzbogacania oferty dydaktycznej w bibliotece akademickiej. Seminarium PolBiT Warszawa, 18-19.03. Platformy e-learningowe nowe możliwości wzbogacania oferty dydaktycznej w bibliotece akademickiej Seminarium PolBiT Warszawa, 18-19.03.2010 Wybrane pola zastosowań e-learningu typowe indywidualne bądź

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

Założenia programowe

Założenia programowe Założenia programowe Nauczanie języków obcych w szkole jest ograniczone czasowo (wymiarem godzin lekcyjnych) i tematycznie (programem nauczania) i z przyczyn oczywistych skupia się często na zagadnieniach

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe

Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Program Erasmus + Kształcenie i szkolenia zawodowe Akcja 2 Partnerstwa Strategiczne Warszawa, 4,18 lutego 2015 W ramach partnerstw strategicznych dąży się do wspierania opracowywania, przekazywania lub

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia. Budżet zadaniowy a ocena sprawności i efektywności wydatkowania środków publicznych

Program szkolenia. Budżet zadaniowy a ocena sprawności i efektywności wydatkowania środków publicznych Program szkolenia Tytuł sesji: Budżet zadaniowy a ocena sprawności i efektywności wydatkowania środków publicznych Grupa docelowa: pracownicy państwowych jednostek budżetowych, agencji wykonawczych, instytucji

Bardziej szczegółowo

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego

AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego AKCJA 2 Partnerstwa Strategiczne Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Przedsiębiorczego CELE Rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań i praktyk w obszarze edukacji pozaformalnej młodzieży i osób pracujących

Bardziej szczegółowo

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW

Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Centrum Kształcenia Nauczycieli Języków Obcych i Edukacji Europejskiej UW Uniwersyteckie Kolegium Kształcenia Nauczycieli Języka Angielskiego Ramowy Program Studiów Podyplomowych w specjalności nauczycielskiej

Bardziej szczegółowo

WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli rok szkolny 2015/2016

WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli rok szkolny 2015/2016 WDN Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli rok szkolny 2015/2016 Przyjęty 27 sierpnia na posiedzeniu Rady Pedagogicznej wdrożony do realizacji w roku szkolnym 2015/2016 Poznań 2015 Wewnątrzszkolne Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem.

Ćwiczenie to ma na celu zarysowanie tego problemu i postawienie uczniów w sytuacji podejmowania decyzji, która zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem. Opis ćwiczenia ĆWICZENIE Czy biznes jest opłacalny? Ent-teach Rozdział 3 Analiza Rynku To ćwiczenie skierowane jest do studentów wszystkich obszarów kształcenia zawodowego, którzy biorą udział w projekcie

Bardziej szczegółowo

Formy dokształcania studentów przyszłych nauczycieli z wykorzystaniem narzędzi TI

Formy dokształcania studentów przyszłych nauczycieli z wykorzystaniem narzędzi TI Małgorzata Bartoszewicz goskab@amu.edu.pl Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Poznań Formy dokształcania studentów przyszłych nauczycieli z wykorzystaniem narzędzi

Bardziej szczegółowo

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli.

Do projektu przystąpiło 48 placówek z terenu powiatu głogowskiego i 1086 nauczycieli. Powiatowe Centrum Poradnictwa Psychologiczno Pedagogicznego i Doskonalenia Nauczycieli w Głogowie od dnia 01.08.2013 r. realizuje projekt pn. Kompleksowe wspomaganie rozwoju szkół i przedszkoli Powiatu

Bardziej szczegółowo

Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań.

Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań. Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań. dr Katarzyna Mikołajczyk mgr Katarzyna Pietraszek Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego

Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Wybrane elementy zarządzania kompetencjami pracowniczymi w aspekcie kształcenia zawodowego Autor referatu: Marek Goliński Prezentuje: Joanna Kijewska Plan prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Zarządzanie kompetencjami

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Wspieranie pracy wychowawców klas bezpieczna szkoła

Wspieranie pracy wychowawców klas bezpieczna szkoła Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści Planowanie metody, ćwiczenia, czas, zasoby przestrzeń, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Ocena w jakim stopniu zostały zaspokojone

Bardziej szczegółowo

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie Promowanie zrównoważonego życia zawodowego #EUhealthyworkplaces www.healthy-workplaces.eu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Informacja o autorce: mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla instruktora dotyczący malarii. (Plany lekcyjne) POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM FINANSOWANIE: AUTORZY

Przewodnik dla instruktora dotyczący malarii. (Plany lekcyjne) POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM FINANSOWANIE: AUTORZY POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM Przewodnik dla instruktora dotyczący (Plany lekcyjne) AUTORZY FINANSOWANIE: Plan lekcyjny dla modułu 4 w kierunku świata wolnego od I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ PUBLICZNA SZKOŁA PODSTAWOWA NR 3 IM. JANA PAWŁA II W PACZKOWIE RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ ROK SZKOLNY 2013 / 2014 1 PROBLEM BADAWCZY: Organizacja

Bardziej szczegółowo

Jak uczyć się od innych? Międzyszkolne sieci współpracy i samokształcenia

Jak uczyć się od innych? Międzyszkolne sieci współpracy i samokształcenia Jak uczyć się od innych? Międzyszkolne sieci współpracy i samokształcenia Warszawa, 1 lipca 2015 Jak wykorzystać TIK do tworzenia kapitału społecznego? Kapitał społeczny to zdolność do kooperacji i tworzenia

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie na szkolenie

Zaproszenie na szkolenie Zaproszenie na szkolenie Przygotowanie do certyfikacji z zarządzania projektami (blended learning) Kurs e- learningowy z wykorzystaniem gry symulacyjnej kończący się egzaminem w PMI. Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych:

3. Krótki opis nowatorskich rozwiązań organizacyjnych oraz metodycznych: Opis innowacji Zostać przedsiębiorczym program z program edukacyjny z multimedialnym pakietem dydaktycznym 1. Tytuł innowacji: Projekt Zostać przedsiębiorczym program edukacyjny z multimedialnym pakietem

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania e-learningowe jako narzędzia rozwoju kompetencji zawodowych. Paweł Czerwony Global New Business Manager

Rozwiązania e-learningowe jako narzędzia rozwoju kompetencji zawodowych. Paweł Czerwony Global New Business Manager v Rozwiązania e-learningowe jako narzędzia rozwoju kompetencji zawodowych Paweł Czerwony Global New Business Manager Funmedia Nasza historia Rynki i produkty Liczba użytkowników Kursy online Fakty Dot.

Bardziej szczegółowo

CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Gminne Przedszkole w Widuchowej ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE

CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA. Gminne Przedszkole w Widuchowej ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA W OBSZARZE Projekt realizowany przez Powiat Gryfiński pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim współfinansowany przez Unię Europejską ze

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ: Jak organizować efektywne spotkania wewnątrzfirmowe? Katarzyna Kaźmierczak

SCENARIUSZ: Jak organizować efektywne spotkania wewnątrzfirmowe? Katarzyna Kaźmierczak SCENARIUSZ: Jak organizować efektywne spotkania wewnątrzfirmowe? Katarzyna Kaźmierczak Założenia: WQ ma dostarczyć konkretnych narzędzi oraz sposobów organizowania i przeprowadzania efektywnych spotkań

Bardziej szczegółowo

Terapia. Plan prezentacji:

Terapia. Plan prezentacji: Terapia zajęciowa Plan prezentacji: Co to jest Terapia Zajęciowa Dla kogo jest przeznaczona Cele i obszary działalności Terapii Zajęciowej Miejsca pracy terapeuty zajęciowego Kształcenie TZ w Polsce Kształcenie

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ W SZWECJI W OBSZARZE TECHNIKI UCZENIA SIĘ I METODY MOTYWUJĄCE DO NAUKI

ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY PODSTAWOWEJ W SZWECJI W OBSZARZE TECHNIKI UCZENIA SIĘ I METODY MOTYWUJĄCE DO NAUKI Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet III Działanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r.

Departament Polityki Regionalnej, Wydział Zarządzania RPO, Biuro Ewaluacji RPO. Toruń, 4 październik 2011r. Rekomendacje dotyczące akcji informacyjnej o komplementarności z badania ewaluacyjnego pt. Analiza efektów komplementarności wsparcia pomiędzy projektami dofinansowanymi w ramach programów z perspektywy

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 Newsletter Wydanie 3 Lipiec 2009 Drogi czytelniku, Przedstawiamy Ci trzecie wydanie biuletynu LearnIT. Chcemy powiedzieć Ci więcej o LMS wybranym do projektu Claroline

Bardziej szczegółowo

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta Szkoła Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta szkoła to taka, która nie zamyka się na kulturę, sztukę, sport, środowiska lokalne. Potrafi korzystać

Bardziej szczegółowo

Głównym celem konkursu ekologicznego placówki CREDCHEM Network jest przybliżenie kształcenia zawodowego do treści związanych z gospodarką.

Głównym celem konkursu ekologicznego placówki CREDCHEM Network jest przybliżenie kształcenia zawodowego do treści związanych z gospodarką. KONKURS EKOLOGICZNY CREDCHEM NETWORK PODRĘCZNIK ORGANIZACYJNY 2. INFORMACJE DLA NAUCZYCIELI 2.1 Zamysł założenia metodyczno organizacyjne Głównym celem konkursu ekologicznego placówki CREDCHEM Network

Bardziej szczegółowo

Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi

Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi Warsztat GUIDE ME! 8 9 października 2010r. w Łodzi TEMAT SZKOLENIA Rozpoznanie i analiza potrzeb szkoleniowych Perspektywa organizacji i rynku pracy (obszar 1) Polityka kadrowa i kompetencje trenerskie

Bardziej szczegółowo

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r.

Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej. Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Kompetencje obywatelskie uczniów w Polsce i Unii Europejskiej Warszawa-Poznań, marzec 2011 r. Porządek prezentacji I. Co wiemy w badań? I. Co wiemy z doświadczeń? I. Co robić? II. Co proponuje UE? 2 Kompetencje

Bardziej szczegółowo

Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu i Szkoleniu Zawodowym (ECVET) Wojciech Stęchły Instytut Badań Edukacyjnych

Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu i Szkoleniu Zawodowym (ECVET) Wojciech Stęchły Instytut Badań Edukacyjnych Europejski System Transferu Osiągnięć w Kształceniu i Szkoleniu Zawodowym (ECVET) Wojciech Stęchły Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 10.11.2011 r. Plan prezentacji I. Wprowadzenie a) Zalecenie Parlamentu

Bardziej szczegółowo

NAMA Numeracy for Advanced MAnufacturing Projekt nr 2014-1-PL01-KA202-003409 Umiejętności numeryczne zaawansowanego sektora przemysłowego

NAMA Numeracy for Advanced MAnufacturing Projekt nr 2014-1-PL01-KA202-003409 Umiejętności numeryczne zaawansowanego sektora przemysłowego NAMA Numeracy for Advanced MAnufacturing Projekt nr 2014-1-PL01-KA202-003409 Umiejętności numeryczne zaawansowanego sektora przemysłowego Prezentacja dobrych praktyk w zakresie stosowania założeń ECVET,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I SAMOKSZTAŁCENIA Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez zmodernizowany system doskonalenia nauczycieli w powiecie gryfińskim UDA-POKL.03.05.00-00-219/12-00 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU PRACY SIECI WSPÓŁPRACY I

Bardziej szczegółowo

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet

MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet MODUŁ E-learning nauczanie przez Internet Czas trwania zajęć: 1 moduł, 12 jednostek lekcyjnych, razem 540. Cele zajęć: Cele operacyjne: UCZESTNICY: mm. zapoznają się terologią nn. rozpoznają różne typy

Bardziej szczegółowo

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych

POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych POLITYKA MŁODZIEŻOWA Rekomendacje dla polityk publicznych Obszary tematyczne polityki młodzieżowej UE 1. Kształcenie i szkolenie 2. Zatrudnienie 3. Kreatywność i przedsiębiorczość 4. Zdrowie i sport 5.

Bardziej szczegółowo

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki

Formularz dobrych praktyk. http://loxv.wroclaw.pl. Bogumiła Mandat. Joanna Brosiło. Dobre praktyki Formularz dobrych praktyk Metryczka szkoły: Nazwa szkoły Adres (ulica, nr lokalu, kod pocztowy, miejscowość) Adres poczty elektronicznej Liceum Ogólnokształcące Nr XV im. mjr. Piotra Wysockiego ul. Wojrowicka

Bardziej szczegółowo

Izabella Lutze, Jolanta Rafał-Łuniewska

Izabella Lutze, Jolanta Rafał-Łuniewska Praca z uczniem ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się w szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych (edukacja wczesnoszkolna). Rozpoznawanie ryzyka dysleksji. Izabella Lutze, Jolanta Rafał-Łuniewska

Bardziej szczegółowo

Działania Polskiego Portalu Edukacyjnego www.interkl

Działania Polskiego Portalu Edukacyjnego www.interkl Działania Polskiego Portalu Edukacyjnego www.interkl interkl@sa.pl Konferencja Innowacyjny nauczyciel szkolny koordynator Interkl@sy sy Warszawa, 1 grudnia 2006 Krótka historia portalu Od 1998 roku społeczny

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Autorski program dodatkowych zajęć z języka angielskiego dla grupy uczniów ze: Szkoły Podstawowej Towarzystwa Salezjańskiego im. Św. Dominika Savio w Toruniu w roku szkolnym 2014 / 2015 opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REALIZACJI USŁUG SZKOLENIOWYCH

PROCEDURA REALIZACJI USŁUG SZKOLENIOWYCH PROCEDURA REALIZACJI USŁUG SZKOLENIOWYCH WSTĘP 1. Niniejsza procedura określa warunki realizacji usług rozwojowych świadczonych przez firmę Propello Magdalena Janus z siedzibą w Krakowie, ul. Brożka 26/18,

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020

Erasmus+ Młodzież w działaniu 2007-2013. Erasmus+ Młodzież 2014-2020 Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Młodzież w działaniu 2007-2013 Erasmus+ Młodzież

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA W RÓŻEWIE ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY W OBSZARZE:EFEKTY TEMAT OFERTY DOSKONALENIA :

SZKOŁA PODSTAWOWA W RÓŻEWIE ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA SZKOŁY W OBSZARZE:EFEKTY TEMAT OFERTY DOSKONALENIA : Projekt pn. Bezpośrednie wsparcie rozwoju szkół poprzez wdrożenie zmodernizowanego systemu doskonalenia nauczycieli w powiecie wałeckim Priorytet IIIDziałanie 3.5 Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007

Bardziej szczegółowo

E-learning nauczanie na odległość

E-learning nauczanie na odległość E-learning nauczanie na odległość część 2. Cel prezentacji Przekonanie Państwa, że warto uatrakcyjnić i wzbogacić proces dydaktyczny w szkole o pracę z uczniem na platformie e-learningowej Moodle. część

Bardziej szczegółowo

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych.

Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. Europejskie Ramy kwalifikacji a Polska Rama Kwalifikacji. Standardy Kompetencji Zawodowych. System ECTS i ECVET. Kształcenie z udziałem różnych partnerów i podmiotów. Idea Europejskich Ram Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise www.adeptus.com.pl Pilotażowy Projekt,,Gotowi na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

Misja On-boarding uratuj Ziemię! Marzena Nojszewska T-Mobile Polska S.A.

Misja On-boarding uratuj Ziemię! Marzena Nojszewska T-Mobile Polska S.A. Misja On-boarding uratuj Ziemię! Marzena Nojszewska T-Mobile Polska S.A. digitalizacja Polaków dokonuje Polaków korzysta zmiliardów PLN 55% 39 % 27 zakupów online i stacjonarnie bankowości Wartość transakcji

Bardziej szczegółowo

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość

Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość Blended learning w uczelni - efektywny sposób integracji kształcenia tradycyjnego z kształceniem na odległość dr Katarzyna Mikołajczyk Dział Rozwoju Edukacji Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Czym jest

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo