czy do domu? W skarpetkę, do banku Dobre bo polskie! s.36

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "czy do domu? W skarpetkę, do banku Dobre bo polskie! s.36"

Transkrypt

1 s.32 Back to the roots Coś więcej niż kasa, coś więcej niż muzyka! Weź udział w konkursie Back to the roots i zostań gwiazdą. Dobre bo polskie! s.36 Brytyjskie media ujawniły, że uwielbiane przez Brytyjczyków łódki kanałowe produkowane są w Gdańsku. I S S N nr 36 (191) 7 września 2007 W skarpetkę, do banku czy do domu?

2 ??? 2 nr 36 (191), 7 września 2007

3 T E M A T N U M E R U W skarpetkę, do banku czy do domu? KATARZYNA BZOWSKA Idąc ulicą, właściwie się ich nie dostrzega, pomimo że ich liczba systematycznie wzrasta. To jedna z najszybciej rozwijających się gałęzi brytyjskiej gospodarki, a jednocześnie widoczny wskaźnik wzrostu liczby emigrantów. Mowa oczywiście o punktach wysyłania pieniędzy za granicę. Ile pieniędzy w skali światowej wysyłanych jest z jednego kraju do drugiego przez ogromne firmy, które mają przedstawicielstwa w kilkuset krajach świata czy maleńkie, rodzinne przedsiębiorstwa działające w ramach jednej społeczności etnicznej nikt dokładnie nie wie. Dokonywane są oczywiście szacunki. Według Banku Światowego, w skali całego globu, rocznie wysyłanych jest ok. 276 mld dolarów (138 mld funtów). Od 2000 r. nastąpiło podwojenie obrotów tego sektora. Gdyby była to jedna firma, działająca w wymiarze globalnym, znalazłaby się na trzecim miejscu listy Fortune 500, najbogatszych firm świata, tuż za Wal-Mart i Exxon Mobile. Dochody z przesyłania pieniędzy są wyższe w Meksyku niż zagraniczne inwestycje w tym kraju, eksport herbaty ze Sri Lanki, dochody Maroka z turystyki czy zyski Egiptu z Kanału Sueskiego tak w swoim raporcie pisze ekonomista Banku Światowego, Dillip Rathap. Ze względu na wzrastającą z roku na rok mobilność ludności na całym świecie, wszystko wskazuje na to, że trend będzie się utrzymywał. Co jest znamienne, w momentach wszelkich kryzysów gospodarczych lub wynikających z kataklizmów naturalnych obroty tego sektora wzrastają. Emigranci ślą regularnie W Wielkiej Brytanii szacuje się, że rocznie 5 mln emigrantów wysyła do domu ponad 2,7 mld funtów. Według prof. Davida Seddona, to tylko zgadywanie. Uważa on, że system przekazu pieniędzy jest bardzo skomplikowany i znacznie większy, gdyż wiele osób przewozi pieniądze osobiście lub dzięki pomocy rodziny czy przyjaciół. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego przez ICM na zlecenie Departamentu Rozwoju Zagranicy, 62 proc. posyłających pieniądze do domu korzysta z pośrednictwa wyspecjalizowanych firm lub banków, ale reszta posługuje się właśnie nieformalnymi kanałami. Najczęściej wysyłane są niezbyt duże sumy średnio 300 funtów, kilka razy w roku. W Wielkiej Brytanii zarejestrowanych jest ponad 1400 firm transferowych, które prowadzą operacje z ponad 10 tys. punktów. Na polskim rynku działa zaledwie kilkanaście. Dominic Thorncroft, prezes UK Money Transfer Association, dziwi się, że tych firm jest tak niewiele. Jego zdaniem, Polska to rynek wschodzący. Jednocześnie jest świadom problemów, z którymi borykają się firmy transferowe. Przede wszystkim wielkie banki niechętnie otwierają im konta bankowe, a to podstawa w tym biznesie. W ten sposób banki, które pobierają znacznie wyższe prowizje niż firmy transferowe, bronią swoich interesów. Standardowa opłata bankowa za przekaz pieniędzy za granicę wynosi 25 funtów, kurs wymiany walut jest niekorzystny dla klienta, a sama operacja trwa kilka dni. Nic dziwnego, że konsumenci wybierają specjalistyczne firmy. Rynek brytyjski zdominowany jest przez dwie firmy: Western Union i MoneyGram. Ta ostatnia podpisała w sierpniu br. kontrakt z brytyjską pocztą. Do tej pory miała ona punkty wysyłki w 3,5 tys. urzędów pocztowych. Obecnie są we wszystkich. To posunięcie sprawiło, że na mapie transferowej pojawiły się miejsca, które do niedawna były przysłowiowymi białymi plamami. Poczty znajdują się nawet w małych miejscowościach, w których dotychczas nie było żadnych firm zajmujących się wysyłaniem pieniędzy. Nastawieni na Polaków Polski rynek jest bardzo atrakcyjny dla firm transferowych. To zresztą nic dziwnego. Jak wynika z szacunków Narodowego Banku Polskiego, w 2006 r. Polacy pracujący za granicą w tym znaczna część w Wielkiej Brytanii przesłali równowartość 6,5 mld euro. Z blisko miliona Polaków mieszkających na Wyspach, każdy przynajmniej raz w życiu posłał pieniądze do kraju. Wiele osób czyni to regularnie. Najczęściej są to niewielkie sumy kilkaset funtów, 3

4 T E M A T N U M E R U kilka razy w roku. Ile tych operacji ma charakter nieformalny tzn. pieniądze są przewożone przez ludzi osobiście nie wiadomo, ale jak ocenia UKMTA, zaledwie ich połowa odbywa się za pośrednictwem wyspecjalizowanych kanałów. Polacy przede wszystkim pomagają swoim rodzicom. Monika pracuje na lotnisku Heathrow. Pieniądze posyła regularnie. Moja mama pracowała przez ponad 25 lat jako nauczycielka mówi. Jej emerytura jest tak niska, że bez mojej pomocy nie byłoby ją stać na kupienie czegoś ładnego do ubrania. Wysyłam więc pieniądze na urodziny, imieniny, święta. Czasem też przesyłam paczki. Wszystko to pozwala moim rodzicom normalnie egzystować. Nie mają poczucia, że żyją w biedzie. Barbara, która jest tu z mężem i 7-letnim synkiem, pochodzi z małej miejscowości. Obydwoje pracują w firmie zajmującej się sprzątaniem biur. Wysyłamy ok. jeden procent naszych zarobków mówi. Więcej pieniędzy przesyłamy w zimie, kiedy rachunki za światło i opał są wyższe. Bez naszej pomocy nasi rodzice żyliby w strasznej nędzy. Część z tego, co im posyłamy, wydają na jedzenie. Ale są też inne sytuacje. Paweł, student, który zrobił sobie przerwę, by poprawić finanse, pracuje w Londynie na budowie, wysyła pieniądze, ale jego rodzice z nich nie korzystają. Wpłacają je na moje konto mówi. Dzięki temu, kiedy przyjeżdżam do Polski, mam za co poszaleć. Jestem także spokojny, że w razie gdyby coś się stało, oni będą mogli po nie sięgnąć. Jego starszy kolega z pracy, Piotr, posyła pieniądze rzadziej, ale za to wyższe kwoty. W Polsce buduje dom. Dlatego też zbiera większą sumę, za którą później można np. położyć dach czy jak teraz zainstalować centralne ogrzewanie. Gdy dom będzie już gotów, zamierza wrócić do Polski. Znaleźć tani sposób Wszyscy moi rozmówcy korzystają z firm transferowych, ale kiedy tylko mają okazję, np. gdy do Polski jedzie ktoś z przyjaciół lub sami udają się na wakacje, to starają się ominąć tę drogę. Choć przy większych sumach zawsze istnieje niebezpieczeństwo, że można zostać okradzionym, to powód jest oczywisty: nie trzeba płacić prowizji. Ponadto wiadomo dokładnie, ile dostanie odbiorca w Polsce. Wszyscy narzekają na jedno: oferty przedstawiane przez firmy są bardzo mylące. Rzeczywiście. Porównanie ich jest bardzo trudne. Western Union jest najstarszą firmą transferową na świecie. Powstała ona przed ponad 150 laty. Ma 235 tys. agentów w 200 krajach. W Wielkiej Brytanii agentami Western Union są przede wszystkim małe sklepiki spożywcze. Wszystkie są dobrze oznaczone czarne litery na żółtym tle, to logo dobrze widoczne na ulicach handlowych brytyjskich miast. Wśród nich jest niewiele polskich sklepów. W Londynie są to: Bronek s Delicatessen i sieć sklepów Polish Specialities. Przedstawicielem jest także Polex. Wszyscy agenci, bez względu na narodowość właściciela, przesyłają pieniądze do Polski. W wielu znajdują się ulotki po polsku. Pieniądze można odebrać osobiście następnego dnia u 2900 agentów w Polsce. Możliwa jest też przesyłka ekspresowa. Gotówkę można otrzymać w złotówkach lub euro. Minimalna opłata wynosi 6,90 funta, ale firma podkreśla, że stoją za nią lata doświadczenia i w jej rękach pieniądze klientów są bezpieczne. MoneyGram po podpisanym porozumieniu z pocztą brytyjską, udostępnia klientom punktów wysyłki pieniędzy na terenie całej Wielkiej Brytanii. Agentami MoneyGram są także oddziały biura podróży Thomas Cook. W Polsce jej partnerem jest bank PKO SA. Pieniądze w złotówkach, dolarach lub euro należy odebrać osobiście. Najniższa opłata wynosi 4,90 funta. Firma, działająca od 1940 r., oferuje również usługi ekspresowe. Trzecią z dużych firm jest Chequepoint. Istnieje od 1974 r. Działa w 82 krajach świata, w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Jest ona najsilniejsza w Republice Czech, ale ma również swoje oddziały na Węgrzech, w Hiszpanii, w Irlandii i na Łotwie. W Polsce jej partnerem jest Polski Bank Spółdzielczy, w którego oddziałach (144 na terenie Polski) można osobiście odebrać pieniądze. Firma przesyła pieniądze klientów przede wszystkim na złotówkowe konta bankowe w kraju docelowym. Opłata wynosi od 1 do 3,5 funta. Firma wprowadziła także 4 nr 36 (191), 7 września 2007

5 T E M A T N U M E R U 5

6 T E M A T N U M E R U możliwość wypłaty gotówki w złotówkach, w 329 punktach znajdujących się w całej Polsce. LCC Trans-Sending Ltd, założona w 1997 r., jest bardzo popularna wśród Polaków. Decyduje o tym położenie jednego z pięciu brytyjskich oddziałów, który mieści się tuż obok POSK-u. Za pośrednictwem LCC można przesyłać pieniądze na konta złotówkowe oraz te prowadzone w euro. Klient może osobiście odebrać pieniądze w poznańskim przedstawicielstwie tej firmy. Opłaty są atrakcyjne pierwsza i piąta przesyłka jest za darmo, a pozostałe za 3 funty, bez względu na sumę. Przed dwoma laty mówi Natasza z LCC weszliśmy na polski rynek. Udało nam się zdobyć zaufanie polskich klientów. Ponad 8 tysięcy osób regularnie korzysta z naszych usług. Wiedzą, że w naszych punktach mogą porozumieć się po polsku, a dla wielu z nich jest to ważne. W przeciwieństwie do innych firm, nie działamy za pośrednictwem agentów (choć nie wykluczamy takiej opcji w przyszłości), mamy bowiem swoje biura. Wtedy jesteśmy pewni, że poziom usług będzie wysoki, a to zapewni nam lojalność klientów. Specjaliści od polskiego rynku Polskich firm jest jak do tej pory niewiele. Najstarszą jest Haskoba, mieszcząca się w POSK-u. Jej partnerem w Polsce jest Bank PKO SA. Firma oferuje szereg różnorodnych usług przesyłki ekspresowe, do odebrania w oddziałach Banku PKO SA lub oddziałach pocztowych, przekazy na konto złotówkowe (opłata 5 funtów) lub dewizowe, a także z dostawą do domu odbiorcy. Opłaty zależą od rodzaju usług. Największa polska firma to Sami Swoi. Otrzymała ona nagrodę Firmy Roku za 2006 r. w kategorii małych firm, przyznawanej przez Polsko- -Brytyjską Izbę Handlową. W Polsce jej partnerem bankowym jest bank BGŻ. Firma ma kilkadziesiąt punktów kasowych w Londynie (m.in. Morawski Delicatessen, Kancelaria, Polsmak, Picasso LEA, Focus PL Ltd) i na terenie kraju. Oferuje różnorodne usługi przekazy na okaziciela (w złotówkach, 5 funtów bez względu na sumę), na konta złotówkowe i dewizowe, normalne i ekspresowe. Firma Sami Swoi powstała cztery lata temu mówi dyrektor Paweł Mes. W przeciwieństwie do innych firm transferowych, które przekazują pieniądze do wielu krajów, my jesteśmy nastawieni tylko i wyłącznie na Polskę. Mamy dziesięć punktów w Polsce, ale pieniądze są do odebrania we wszystkich bankach pocztowych PKO BP i w oddziałach Banku Gospodarki Żywnościowej. Oznacza to, że możemy wysłać pieniądze, praktycznie rzecz biorąc, do wszystkich zakątków w Polsce. Chcemy być jak niemiecki samochód. Nie epatujemy kolorowymi reklamami, ale jesteśmy rzetelni, stabilni i pewni. W swoich rejestrach mamy ponad 20 tys. klientów. To najlepiej świadczy o tym, że nasza marka wzbudza zaufanie dodaje. Jedną z większych firm jest także Trans Fast, która kusi klientów atrakcyjną ofertą w postaci stałej opłaty 3 funtów, niezależnie od przelewanej sumy. Pierwszy i co czwarty transfer wykonywany jest za darmo. Przelewów można dokonać na konta wszystkich banków. Pieniądze można również odebrać na poczcie we wszystkich punktach w Polsce. Na odbiór przelanej kwoty czeka się do 24 godzin. Prócz tego wysyłaniem pieniędzy zajmują się firmy Poland Street, a także Polang Ltd., która posiada w swojej ofercie przelewy ekspresowe już od 5 funtów oraz 1st Contact. Walczą o polskiego klienta Wiele z firm oferuje możliwość dokonywania operacji za pośrednictwem internetu (jeśli wysyłający ma konto bankowe i możliwość operowania nim on-line), a także występuje z propozycją wydania kart bankowych. Jedną z kart otrzymuje odbiorca i może wyjąć pieniądze z każdego punktu ATM w Polsce. Oczywiście, do wysokości konta zasilonego za granicą. Taki sposób przesyłania pieniędzy proponuje firma Smart Transfer. Opłata wynosi już od 2,50 funta za przesyłkę, ale są także dodatkowe opłaty operacyjne. W wydawanej w Wielkiej Brytanii prasie polskojęzycznej, a także na stronach internetowych, adresowanych do polskiej społeczności, znajduje się wiele ogłoszeń firm transferujących pieniądze. Do tej batalii o polskiego klienta przystąpiły ostatnio banki. Pierwszym ułatwieniem dla Polaków było odstąpienie od wymogu przedstawiania dokumentów potwierdzających adres. Bank HSBC 6 nr 36 (191), 7 września 2007

7 T E M A T N U M E R U umożliwia Polakom zakładanie konta w Wielkiej Brytanii jeszcze przed wyjazdem z Polski. Jest to tzw. Passport Account. Do jego otworzenia wystarczy paszport lub dowód osobisty. Bank zapewnia broszury po polsku, polską infolinię, polską obsługę w oddziałach położonych w polskich dzielnicach. W ostatnim roku, 35 tys. nowych kont otworzyli cudzoziemcy, z czego 26 proc. stanowią Polacy. Więcej klientów pozyskał bank Lloyds TSB, w którym konta otworzyło 100 tys. naszych rodaków. Obecnie łatwiej jest założyć konto niż np. trzy lata temu. Nie jest to jednak jak dla rezydentów usługa darmowa. Prowadzenie konta kosztuje ok. 8 funtów miesięcznie, przy czym przez pierwsze trzy miesiące koszt ten wynosi 2 funty, pod warunkiem wpłacania co miesiąc przynajmniej 500 funtów. Szefowa działu rozwoju produktów Caroline Brady, zapewnia, że jeszcze przed przyjazdem do Wielkiej Brytanii, wystarczy wykonać telefon do tzw. Call Centre i od razu otrzyma się numer rachunku oraz oddziału, w którym rachunek jest otwarty. Obsługa w wybranych oddziałach mówi po polsku. Inaczej przyciąga klientów bank NatWest. Posiadacze rachunków w tym banku od lipca br., na mocy porozumienia zawartego z PKO BP, mogą wysyłać za darmo pieniądze do osób posiadających rachunki w tym banku. Minimalny przekaz to 100 funtów. Usługa jest może bezpłatna, ale bank ten podobnie jak inne, pobiera opłatę za prowadzenie rachunku. W zupełnie inny sposób działa bank Barclays. Zatrudnia on także polskich pracowników, ale przede wszystkim współpracuje z firmami transferowymi, w znacznie większym zakresie niż pozostałe brytyjskie banki. Za odpowiednie opłaty otwiera dla nich konta. Klienci wysyłający pieniądze do Polski, wpłacają je na konto wskazanej firmy transferowej w Barclaysie, a firma zajmuje się ich przelewem do Polski na określone konta złotówkowe. W ten sposób działają m.in. firmy: Tonio, Opel czy otwarty w listopadzie 2005 r. Grosik. Opłaty są niskie. 4 funty bez względu na wysokość sumy oferuje Grosik, 3,5 funta Opel, a Tonio dokonuje tych przelewów za darmo (do niedawna pobierał 5 funtów). Bank Lloyds TSB analizował obroty na rachunkach swoich klientów. Okazuje się, że Polacy zarabiają coraz więcej. Tym samym, są coraz bardziej atrakcyjnymi klientami. Coraz więcej wydają, robiąc zakupy na miejscu, ale i coraz więcej w przeciwieństwie do społeczeństwa brytyjskiego, które jest najbardziej zadłużone w Europie oszczędzają. Coraz częściej też występują o pożyczki na kupno domu lub mieszkania. Zmiana preferencji Typowym przykładem zmian preferencji polskich klientów są Agnieszka i Andrzej. Przyjechali do Londynu jeszcze przed rozszerzeniem Unii Europejskiej. W ich rodzinnym mieście nie mogli znaleźć pracy, a mieli dla kogo pracować dzieci. Zostawili je pod opieką rodziców Agnieszki. Wysyłali regularnie pieniądze do domu. Dziś on jest szefem kuchni w jednej z renomowanych polskich restauracji, a ona pracuje w domu opieki nad osobami starszymi. Dzieci są już z nimi. Nie wysyłają więc pieniędzy do Polski, ale kupują dom. Doszli do wniosku, że to lepsze rozwiązanie niż płacenie za wynajem domu dla dużej rodziny. W najbliższych latach z pewnością przybędzie takich klientów bankowych. Firmy transferowe toczą między sobą walkę o polskiego klienta, wzbogacając kampanie reklamowe, oferując coraz atrakcyjniejsze oferty specjalne. Jak się w tym wszystkim rozeznać? Przede wszystkim musimy odpowiedzieć sobie na kilka pytań: Jakiej usługi potrzebujemy? Czy chcemy, aby nasz adresat odebrał pieniądze w funtach czy w złotówkach? Czy ma konto bankowe, czy musi odebrać je osobiście? Jaki bank jest w jego mieście? Najlepiej jest przed podjęciem decyzji odwiedzić strony internetowe kilku firm lub zadzwonić do paru z nich. Jeśli decydujemy się na to, by przekaz był odebrany w złotówkach, to przede wszystkim porównajmy kursy wymiany walut. Nie kierujmy się tym, że opłata za przesyłkę jest niska. Wiele firm umożliwia dokonanie przelewu za pośrednictwem internetu lub telefonicznie. Oczywiście, musimy mieć wtedy pod ręką dane na temat swojego konta. Możemy też po prostu włożyć czek do koperty (nie gotówkę, bo ta z reguły ginie). Ale wtedy wszelkie koszty poniesie odbiorca, który ma ten czek zrealizować. Jest to najdroższy sposób przesyłania pieniędzy. 7

8 ???? 8 nr 36 (191), 7 września 2007

9 nr 36 (191) 7 września 2007 S P I S T R E Ś C I fot. Rafphotostudio ZAMIAST WSTĘPU Redaktor naczelna Katarzyna Kopacz Od blisko trzech lat (bo tyle mniej więcej mieszkam w Wielkiej Brytanii) zrobiłam już kilkanaście transferów pieniędzy do Polski. Przez pierwsze dwa lata wypróbowałam wiele firm. Zazwyczaj do przesłania gotówki z nowym operatorem zachęcała mnie reklama. Jak to w życiu bywa, jedne firmy spisały się na medal, a na usługi innych pomstowałam na czym świat stoi. Myślę, że większość osób ma podobne doświadczenia. Odnalezienie tej jednej, idealnej firmy, która zaoferuje nam dobry kurs, miłą i rzetelną obsługę oraz niewysoką opłatę za przelew, nie jest łatwe. Myślę, że warto jednak poświęcić kilka wolnych chwil, by taką znaleźć. Tym bardziej, że w ostatnim czasie jest w czym wybierać, a operatorów oferujących transfery do Polski przybywa. Dziś nie trzeba już jechać przez cały Londyn, by wysłać przysłowiowe parę groszy. Wiele firm pootwierało już swoje filie, a nawet zatrudniło polskojęzyczną obsługę. Co więcej, powstały nawet rodzime, typowo polskie instytucje, które wyspecjalizowały się w przekazach nad Wisłę. Kogo wybrać? Zdecydujcie sami. Oczywiście po lekturze naszego tematu numeru. nr 36 (191) I S S N Back to the roots Dobre bo polskie! W skarpetkę, do banku 26 czy do domu? PROJEKT OKŁADKI: TOMASZ WALĘCIUK Nie jest tajemnicą fakt, że Grażyna Torbicka kocha kino. Kocha Polskę. Lubi i szanuje emigrantów. Po prostu ma pojemne serce. I za to uwielbiają ją widzowie. Nie tylko na ekranie. Polski tygodnik w Londynie ADRES: POLISH TRADE CENTRE 48 Haven Green, Ealing, London W5 2NX, tel REDAKCJA (EDITORIAL): Katarzyna Kopacz (red. nacz.), Michał Szaflarski (zast. red. nacz.), tel , Kamila Cybulska (korekta), Natalia Chomik (korekta) WSPÓŁPRACA: D. Bawołek, A. M. Borkowski, B. Bugała-Miler, K. Bzowska, Ł. Jachimiak, M. Kaniewska, A. Korcz, T. Kozłowski, T. Krotos, A. MacBride, R. Małolepszy, M. Marek, P. Marek, A. Miedziński, M. Mills, P. Podchorodecki, A. Rynkiewicz, P. Sikora, M. Sygnarowicz, J. Skibicka, E. Tomasik, K. Wiciak, SKŁAD I GRAFIKA: Rafał Głowa (red. tech. i admin.www) tel , Tomasz Rataj, Tomasz Walęciuk (DTP) MARKETING I REKLAMA (ADVERTISING) tel , fax: , Marta Kaszuba (PR) , Urszula Napiórkowska , Sylwia Bohatyrewicz , Karolina Kurkus , Agnieszka Jadwiszczak , Mariusz Zdeb , FINANSE: Małgorzata Dryjska , OBSŁUGA OGŁOSZEŃ DROBNYCH I PRENUMERATY (CLASSIFIED ADS AND SUBSCRIPTION): Katarzyna Szalla-Kalinowska , DYSTRYBUCJA tel PRZEDSTAWICIELSTWO W BIRMINGHAM: England.pl , , Fot: PAP Archiwum Shutterstock WYDAWCA (PUBLISHER): Goniec Ltd Dyrektor generalny: Mieczysław Cezary Olszewski Dyrektor: Monika Horeczy , Nakład: egzemplarzy ISSN Redakcja Gońca Polskiego nie ponosi odpowiedzialności za treść publikowanych ogłoszeń. Redakcja zastrzega sobie prawo odmowy publikacji ogłoszenia bez podania przyczyny W skarpetkę, do banku czy do domu? 10 Wiadomości z Polski 12 Prosto z Wysp 14 Wiadomości ze świata 16 Informacje lokalne z Wielkiej Brytanii 18 Polonia na Wyspach 20 Britpress 22 Polpress 24 English page 26 Jestem niepoprawną optymistką 28 Inwestowanie czas zacząć 40 Samemu 30 jest ciężko Back to the roots 32 Brytyjskie barki 36 z Gdańska Gonia i Gonio 38 Mama na Wyspach 39 Święto Karaibów 40 Goniec Rozrywka 42 Polski Londyn 44 Wpadam w słowo 45 Przeżyj to sam 46 Galeria 48 Sport z Polski 50 Sport 52 ze świata Ogłoszenia 56 drobne 9

10 W I A D O M O Ś C I Z P O L S K I Kaczmarka wyśledził komputer i program De billing W zeszły piatek Janusz Kaczmarek został zatrzymany. Zarzuty przeciwko niemu dało się sformułować m.in. dzięki systemowi De billing De billing, czyli program analizujący połączenia telefoniczne, błyskawicznie dał prokuratorom dowody i pozwolił na zatrzymanie Kaczmarka pisze Rzeczpospolita. Dochodzenie w sprawie przecieku o akcji CBA w resorcie rolnictwa, zaczęło się od analizy lokalizacji połączeń oraz billingów telefonów komórkowych dowiedziała się Rzeczpospolita. Byłego szefa MSWiA zdradził jego telefon komórkowy. A dokładniej, jego logowania do kolejnych nadajników sieci telefonii komórkowej, z których korzystają aparaty. Jednak bez odpowiedniego oprogramowania komputerowego, analiza takich danych zajęłaby śledczym długie tygodnie. Prokuratorzy korzystali ze specjalnego systemu i wiedzieli niemal natychmiast o tym, że Janusz Kaczmarek był w przeddzień akcji CBA w hotelu fot. Tomasz Paczos (PAP) Marriott. Program nazywa się De billing zdradza Rzeczpospolitej zastępca Prokuratora Generalnego, odpowiedzialny za informatyzację prokuratur, Jerzy Engelking. Jego nazwa wzięła się stąd, że w gruncie rzeczy jest on tak banalnie prosty. Choć czasem daje rzeczywiście zaskakujące rezultaty i wnioski. Bo najgenialniejsze jest to, co jest najprostsze dodaje Engelking. Program do analizy połączeń telefonicznych wymyślili i stworzyli w 2005 r. prokuratorzy z Katowic, korzystając z pomocy tamtejszego informatyka. Dziś De billing jest podstawowym narzędziem pracy wszystkich prokuratorów. Działa bez zarzutu. Korzystający z niego śledczy mają tylko jeden problem: doprowadzić do tego, by dane od operatorów telefonicznych dało się pozyskiwać w formie elektronicznej. Byłoby to nie tylko wygodniejsze, ale i znacznie tańsze. (Rzeczpospolita) Wyznania Andrzeja Leppera Super Express zamieścił w poniedziałek rozmowę z Andrzejem Lepperem. Jej treść może bulwersować. Oto jej dwa fragmenty: Trochę się panu nazbierało: sex afera, afera gruntowa, przeciek ostrzegający łapówkarzy...? zapytali Leppera dziennikarze. Powoli. Przypisuje mi się wiele grzechów. Jestem bezpardonowo atakowany od wielu lat przez niektórych dziennikarzy, przez polityków, przez służby specjalne. Fabrykowano na mój temat różne plotki mówi Lepper i dodaje: Warszawka nigdy mnie nie zaakceptowała. Ludzie ze wsi i małych miasteczek płacą dużą cenę, jeśli chcą pracować, coś znaczyć i mieć wpływ na życie polityczne. Nie mówię, że nie popełniałem błędów. Ale politycy w Polsce do błędów się nie przyznają. Ja mam odwagę to zrobić. Zdradził pan żonę z Anetą Krawczyk? spytał Super Express. Nie zdradziłem. Pamiętam, że była u mnie w towarzystwie jakiś osób w pokoju, ale do niczego nie doszło. Podobnie jak z panią P., która zeznała, że chciałem sexu w zamian za załatwienie posady jej mężowi. I jeszcze pani K. z naszej młodzieżówki. Podobno miałem jej składać jakieś propozycje. Nic takiego nie miało miejsca zapewnił lider Samoobrony. Andrzej Lepper w programie telewizji TVN Teraz my powtórzył to, co powiedział Super Expressowi Czyli nigdy nie zdradził pan żony? dopytywali dziennikarze. Nie jestem święty. Warszawa kusiła różnymi imprezami, uroczystościami. Wszyscy zachowywali się miło. Chcieli rozmawiać. Kobiety też. Alkohol ośmielał. No i stało się. Kilka razy zdradziłem żonę. Ale to nie były żadne romanse. Raczej chwile słabości tłumaczył Lepper. (Super Express/gazeta.pl) fot.tomasz Paczos (PAP) 10 nr 36 (191), 7 września 2007

11 W I A D O M O Ś C I Z P O L S K I PZU ma już nowego prezesa zdecydowało Ministerstwo Skarbu. Tam też pracowała Agata Rowińska, która była zastępcą dyrektora Departamentu Instytucji Finansowych. 43-letnia Rowińska była też wiceprzewodniczącą Rady Nadzorczej PZU i jednocześnie pełnomocnikiem resortu. W SKRÓCIE Mleko za darmo fot. Bartłomiej Zborowski (PAP) Agata Rowińska została nowym prezesem PZU Koniec bezkrólewia w PZU. Nowym prezesem firmy została Agata Rowińska. Zastąpi usuniętego niedawno Jaromira Netzla, zamieszanego w sprawę przecieku na temat akcji CBA w resorcie rolnictwa. O nominacji Tragedia na Air Show fot. Anna Krupa (PAP) Tragedia w Radomiu rozegrała się na oczach widzów i fotoreporterów Podczas pokazów Air Show w Radomiu zginęło dwóch lotników. Zaplanowane na dwa dni pokazy lotnicze zostały odwołane. Do wypadku doszło w sobotę, 1 września, gdy dwa samoloty z liczącej sześć maszyn grupy akrobatycznej Żelazny z Zielonej Góry, wykonując manewr Nowa pani prezes zapowiedziała, że jej celem jest stablizacja pozycji PZU oraz kontynuacja rozwoju firmy. Podkreśliła, że jest związana z firmą od pięciu lat i dobrze zna spółkę. Agata Rowińska zastąpi na stanowisku prezesa Jaromira Netzla, odwołanego w związku ze sprawą ujawnienia informacji na temat akcji CBA w resorcie rolnictwa. Netzel miał zdaniem prokuratury składać fałszywe zeznania na temat jego rzekomego spotkania z Januszem Kaczmarkiem. Jego słowa miały być alibi dla byłego szefa MSWiA. W piątek prokuratura ujawniła nagrania rozmów byłego szefa PZU z byłym szefem policji Konradem Kornatowskim i zaufaną pracownicą PZU. (dziennik.pl) mijania element figury akrobatycznej zwanej rozetą zderzyły się. Każda z maszyn rozwija w tej akrobacji prędkość ok. 300 km/h. W wyniku zderzenia jedna z maszyn rozpadła się na oczach tysięcy widzów. Wraki samolotów spadły na obrzeża lotniska, tam znaleziono również ciała obu pilotów. 62-letni ppłk Lech Marchelewski lider i założyciel zespołu Żelazny był instruktorem szybowcowym i samolotowym, dyrektorem Aeroklubu Ziemi Lubuskiej, spędził za sterami prawie 5 tys. godzin. Występ na Air Show miał być jego pożegnaniem ze skrzydłami. 24-letni Piotr Banachowicz, pomimo młodego wieku, był już doświadczonym pilotem. Prezydent Radomia zapowiedział, że władze miasta przeznaczą pieniądze na rzecz rodzin pilotów, którzy zginęli podczas sobotnich pokazów lotniczych Air Show. Zorganizowany ma być również koncert, którego dochód przeznaczony będzie na ten sam cel. (onet.pl) fot. Jerzy Undro (PAP) Od nowego roku szkolnego każde dziecko od przedszkolaka po gimnazjalistę będzie mogło codziennie pić mleko za darmo. Zapłacą za nią Unia Europejska i budżet państwa. Program potocznie nazywany Szklanką mleka, został wprowadzony w Unii Europejskiej w latach 80., w ramach działań promujących zdrowy styl życia. W Polsce jest on od trzech lat realizowany przez Agencję Rynku Rolnego. Do tej pory rodzice lub opiekunowie dzieci musieli jednak dopłacać do każdej szklanki mleka. W tym roku dzieci będą pić mleko za darmo. (onet.pl) Tusk w opałach Warszawska prokuratura rozpoczęła przesłuchania działaczy Platformy Obywatelskiej w sprawie kampanii prezydenckiej Donalda Tuska. Śledczy wytypowali tak wielu świadków, że w przesłuchaniach muszą im pomagać policjanci. Chodzi o sprawę byłych pracowników biura Klubu Parlamentarnego PO Marcina Rosoła i Piotra Wawrzynowicza. Prokuratura bada, czy prawdziwe są informacje o wyprowadzaniu przez nich partyjnych pieniędzy podczas kampanii prezydenckiej. Doniesienie w tej sprawie złożył jeden ze współpracowników skłóconego z Tuskiem Pawła Piskorskiego. (interia.pl) Powołanie z reklamy fot. Franco Lannino (PAP) Gwałtownie spada w Polsce liczba powołań kapłańskich i zakonnych. Krakowscy biskupi upatrują przyczyn tego zjawiska w ostatnich wydarzeniach związanych m.in. z kryzysem lustracyjnym w polskim Kościele, a także z lepszymi możliwościami zarobkowymi w krajach Unii Europejskiej, które stoją otworem przed młodymi Polakami. Nikogo więc nie powinno zdziwić to, że niedługo między reklamą proszku do prania a spotem wyborczym, będzie można zobaczyć w telewizji reklamówkę zakonników. Jezuici, dominikanie i salwatorianie już produkują filmy o swoich zakonach. Zakonni specjaliści od marketingu mówią: Żyjemy w czasach informacji wizualnej i to ona głównie przykuwa uwagę, więc chcemy to wykorzystać. (gazeta.pl/o2.pl) 11

12 fot. M. Titow P R O S T O Z W Y S P Wszystkie taśmy prezydenta KATARZYNA BZOWSKA Po sukcesach w Londynie, sztuka Petera Morgana Frost/Nixon święci obecnie triumfy na nowojorskim Broadwayu. Sztuka ta, to odtworzenie wywiadu, jakiego brytyjskiemu dzienikarzowi udzielił w 1977 roku zdyskredytowany prezydent Stanów Zjednoczonych. To właśnie w tym wywiadzie Richard Nixon po raz pierwszy wyspowiadał się publicznie. Sztuka odsłania nie tylko kulisy afery, ale też okoliczności, w jakich doszło do udzielenia wywiadu. Od listu z prośbą o wywiad do zaaranżowania rozmowy (w sumie David Frost nagrał 28 godzin wywiadu) minął rok. W tym czasie toczyły się ostre negocjacje na temat honorarium. Nixon zażyczył sobie niebagatelnej sumy 600 tys. dolarów. Od wydarzeń, które doprowadziły do rezygnacji Richarda Nixona, minęło 37 lat. Wszystko zaczęło się od dość mało znaczącego faktu. Przypadkowo przyłapano na gorącym uczynku grupę mężczyzn, którzy w ciepłą czerwcową noc włamali się do siedziby Partii Demokratycznej, w kompleksie hotelowym Watergate w Waszyngtonie. Szybko stało się jasne, że nitki prowadzą do CIA, FBI i Białego Domu, czyli bezpośrednio do najbliższego otoczenia prezydenta. Całą sprawę zaczęło relacjonować dwóch dziennikarzy z Washington Post, Bob Woodward i Carl Bernstein. Podstawą ich artykułów były relacje anonimowego informatora, którego dziennikarze nazwali Deep Throat. Początkowe rewelacje były tak mało przekonujące, że Richard Nixon wygrał wybory prezydenckie. Było to zwycięstwo bez precedensu zdobył poparcie w 49 z 50 stanów. Jednak dziennikarze nie ustawali w swych działaniach. Wreszcie wiosną 1973 roku doszło do powołania komisji śledczej. W pierwszej chwili Nixon zaprzeczał, że posiada jakąkolwiek wiedzę na temat włamania. Gdy okazało się, że główny lokator Białego Domu nagrywa wszystkie rozmowy, kazano mu oddać taśmy. Przesłuchanie przed komisją było transmitowane przez telewizję. Wszystko więc przez wiele miesięcy odbywało się na oczach milionów telewidzów. Taśmy były uporządkowane datami. Niektórych brakowało. Ale Biały Dom nie mógł ich ukryć. W sierpniu 1974 roku wyemitowano nieznane wcześniej nagranie, zrobione zaledwie w kilka dni po włamaniu w Watergate. Nie było wątpliwości, że rozmowa, w której uczestniczył prezydent, dotyczyła planu mataczenia śledztwa. Znaleziono proste rozwiązanie: fot. Archiwum niech CIA wytłumaczy FBI, że chodziło o sprawy bezpieczeństwa kraju. W kilka dni po ujawnieniu nagrania, Richard Nixon ustąpił. Jego następca Gerald Ford podpisał dokument, że puszcza w niepamięć wszelkie przestępstwa popełnione przez Nixona w czasie pełnienia przez niego urzędu prezydenta. Richard Nixon przez całe lata utrzymywał, że został wrobiony w całą sprawę przez współpracowników. Pracował nad tym, aby przejść do historii jako mąż stanu. Zwracał uwagę na swoje osiągnięcia w polityce zagranicznej, takie jak zapoczątkowanie ocieplenia stosunków ze Związkiem Sowieckim i Chinami (pierwsze w historii podróże amerykańskiego prezydenta do Moskwy i Pekinu), a przede wszystkim zakończenie wojny w Wietnamie. Nixon nie był pierwszym ani ostatnim, który cynicznie uprawiał politykę. W imię osiągnięcia konkretnych celów brał rozbrat z ideałami. To za jego czasów powstał termin realpolitik. Nixon popierał wojnę w Wietnamie, ale wiedział, że przeciw niej jest większość społeczeństwa. Dlatego postanowił ją jak najszybciej zakończyć. Odprężenie na linii Waszyngton-Moskwa i Pekin miało wytrącić z rąk liberałów argument, że Białym Domem rządzą jastrzębie. Wszystko to miało zagwarantować Nixonowi drugą kadencję. I tak też się stało. Henry Kissinger, twórca polityki zagranicznej Nixona, w 1974 roku zapewnił prezydenta: Panie Prezydencie, Pan zbawił ten kraj. Za kilka lat powstaną książki historyczne, które przedstawią Pana prawdziwe osiągnięcia. Nikt nie będzie wiedział, co znaczy słowo Watergate. Tak się jednak nie stało. Realpolitik została skompromitowana przez upadek komunizmu, a wojna w Wietnamie stała się synonimem amerykańskiej klęski. Natomiast słowo gate, z odpowiednim przedrostkiem, weszło do słownika wielu krajów. Także polskiego. Po 11 września 2001 roku powróciło uprawianie polityki w imię tzw. wyższych celów. I tu dochodzimy do odpowiedzi na pytanie: Dlaczego Peter Morgan właśnie teraz napisał swą sztukę? Kiedy na jedno z kolejnych pytań stawianych przez scenicznego Davida Frosta o legalność działań, również sceniczny Nixon odpowiada Jeśli prezydent to robi, to nie jest to nielegalne, na widowni słychać głosy Zupełnie jak Bush. Ciekawa jestem, jakie skojarzenia miałaby polska publiczność. Nagrywanie to straszna broń polityków. Z jednej strony dostarcza im haki i haczyki (jak nazwał to wicemarszałek Sejmu Bronisław Komorowski), ale jest to jednocześnie bumerang, który w myśl zasady kto mieczem wojuje..., może być niebezpieczny dla zastawiających taśmowe sidła. W Stanach Zjednoczonych przez następnych wiele lat politycy zaniechali uprawiania polityki podsłuchów. Co oczywiście nie oznacza, że przestali być cyniczni. Zresztą nie tylko w Stanach. Dodatkowego smaczku spektaklowi Frost/Nixon dodaje fakt, że rolę młodego dziennikarza gra Michael Sheen, który wcześniej wcielił się w Tony ego Blaira w sztuce telewizyjnej Układ i w nagrodzonym Oskarami filmie Królowa. Komisja śledcza w sprawie śmierci Davida Kelly ego (tu także, jak w Watergate, ogromną rolę odegrali dziennikarze), oczyściła Downing Street ze wszelkich zarzutów. W tym przypadku żadnych taśm nie było. W Polsce dziś każdy może nagrywać każdego. Szok rodzimej Watergate być może jest potrzebny, by polscy politycy zrozumieli, że nie można na dłuższą metę uprawiać taśmokracji. 12 nr 36 (191), 7 września 2007

13 ???? 13

14 W I A D O M O Ś C I Z E Ś W I A T A Nowy podział miejsc w Parlamencie Europejskim Polska reprezentacja w Europarlamencie może się zmniejszyć z 54 do 50 osób fot. Christophe Karaba (PAP) Iraccy sunnici i szyici uzgodnili mapę drogową Obradujący od ubiegłego piątku w Helsinkach przedstawiciele irackich ugrupowań sunnickich i szyickich uzgodnili plany pokojowej mapy drogowej podano w komunikacie, przedstawionym przez organizatora spotkania Inicjatywę Zarządzania Kryzysowego. Rozmowy prowadzone były przez cztery dni w najgłębszej tajemnicy. Zakończyły się w poniedziałek wieczorem. Wiadomo, że w spotkaniu uczestniczyło 16 irackich sunnitów i szyitów. Uzgodniono, że kontynuowane będą dalsze konsultacje w sprawach znajdujących się na zaaprobowanej liście rekomendacji. Ma ona obejmować dalsze rozmowy na temat rozwiązania politycznych sporów bez uciekania się do przemocy, rozbrojenie walczących frakcji oraz powołanie niezależnej komisji, mającej nadzorować ten proces. Jeffrey Donaldson uczestniczący w rozmowach protestancki deputowany z Irlandii Płn. nazwał porozumienie mapą drogową, mającą prowadzić do pokoju w Iraku. Według agencji Associated Press, w helsińskim spotkaniu prawdopodobnie brał udział wysłannik radykała szyickiego Muktady as-sadra, lider sunnitów Adnan al-dulajmi oraz szyicki przewodniczący komisji spraw zagranicznych irackiego parlamentu, Humam Hammudi. Z powodu malejącej populacji i emigracji Polaków do Wielkiej Brytanii czy Irlandii, polska reprezentacja w Parlamencie Europejskim może od 2009 roku liczyć 50 eurodeputowanych, podczas gdy Hiszpanii 54, Francji 74, a Niemiec 96. Według wstępnych propozycji nowego podziału miejsc w Parlamencie Europejskim, omawianych w poniedziałek wieczorem na posiedzeniu Komisji ds. Konstytucyjnych, od wyborów w 2009 roku w PE ma zasiadać 750 eurodeputowanych z 27 państw UE, w tym najprawdopodobniej 50 z Polski. Czyli tylu, ilu Polsce przyznano na szczycie w Nicei w 2000 roku. To o czterech posłów mniej niż obecnie, gdyż z powodów opóźnionego wejścia Rumunii i Bułgarii do UE w stosunku do dziesiątki z 2004 roku, Polsce przyznano tymczasowo 54 eurodeputowanych. To bardzo niekorzystne, bo jak wytłumaczyć, że w pięć lat od wejścia do UE, najbardziej proeuropejski kraj traci reprezentację w Parlamencie Europejskim powiedziała uczestnicząca w posiedzeniu Genowefa Grabowska (SdPl). Będzie bardzo niedobrze, jeśli nie będzie wsparcia (w negocjacjach) ze strony polskiego rządu dodała. Swoje delegacje w PE ma natomiast zwiększyć Hiszpania (o czterech eurodeputowanych w stosunku do Traktatu Nicejskiego), Francja, Szwecja i Austria (o dwóch eurodeputowanych), Bułgaria, Łotwa, Słowenia i Malta (o jednego). Nowy podział miejsc ma odzwierciedlać zmiany w liczbie mieszkańców (a nie obywateli) poszczególnych państw UE, jakie nastąpiły od 2000 roku, zgodnie z danymi Eurostatu. (PAP/ Gazeta.pl) fot. Paul Faith (PAP) Jeffrey Donaldson - protestancki deputowany z Irlandii Północnej brał udział w rozmowach Szyitów z Sunnitami Konferencję w Helsinkach zorganizowało CMI i Instytut Johna McCormacka Uniwersytetu Massachusetts. CMI jest organizacją pozarządową, na czele której stoi były prezydent Finlandii Martti Ahtisaari, który po zakończeniu prezydenckiej kadencji aktywnie działa na rzecz porozumienia w Kosowie i doprowadził do porozumienia w indonezyjskiej prowincji Aceh. (pap/ gazeta.pl) 14 nr 36 (191), 7 września 2007

15 W I A D O M O Ś C I Z E Ś W I A T A Rosjanie wybiorą Dumę Prezydent Putin wydał dekret zarządzający wybory parlamentarne na 2 grudnia W poniedziałek rozpoczęła się kampania przed grudniowymi wyborami do rosyjskiej Dumy. Trudno liczyć na niespodzianki. Prawdziwa władza jest na Kremlu, i to właśnie Kreml przesądza o wygranych. Putin podpisał w ubiegłą sobotę dekret zarządzający wybory parlamentarne na 2 grudnia. Kampania wyborcza będzie dla kremlowskiej Planowali zamachy! Vladimir Rodionov (ITAR-TASS) fot. Gerry Penny (PAP) Podejrzani o planowanie zamachów, to mieszkający w Danii muzułmanie Duńskie służby bezpieczeństwa zatrzymały we wtorek rano grupę ludzi, planujących zamach bombowy. Aresztowania to wynik prowadzonej administracji rozgrzewką przed marcowymi wyborami prezydenckimi, które wedle zasad rosyjskiej demokracji sterowanej mają się odbyć przy zachowaniu formalnych wymogów praworządności, lecz jednocześnie zagwarantować zwycięstwo graczom uprzednio wyznaczonym przez Kreml. Sierpniowe sondaże moskiewskiego niezależnego centrum analitycznego Jurija Lewady, prognozują przytłaczające zwycięstwo w walce o Dumę prokremlowskiej partii Jedna Rosja, na którą chce głosować aż 59 proc. Rosjan zdecydowanych pójść do urn. Moskwa zapowiedziała, że na wybory zaprosi obserwatorów z Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, którzy dotychczas radykalnie krytykowali fałszerstwa wyborcze w innych krajach postradzieckich. Czy to znaczy, że w Rosji nie będzie żadnych manipulacji? Rosyjski pojedynek między władzą i opozycją może się odbyć bez faulów. Tyle, że będzie to mecz boksera wagi ciężkiej i piórkowej. Nawet, jeśli podczas meczu nie będzie ciosów poniżej pasa, to przecież wynik można z góry uznać za ustawiony tłumaczą komentatorzy. Nie ma w Rosji żadnej poważnej partii czy siły politycznej, która mogłaby wystartować w wyborach bez błogosławieństwa Kremla. Aby wejść do Dumy, trzeba się wpisać w obecny system. (gazeta.pl) od dłuższego czasu obserwacji osób, podejrzanych o przygotowywanie aktu terroru z użyciem materiałów wybuchowych podano w komunikacie duńskiej służby wywiadu i bezpieczeństwa PET. Aresztowania przeprowadzono w rejonie Kopenhagi. Na razie nie ujawniono liczby zatrzymanych ani szczegółów planowanego zamachu. W lutym tego roku kopenhaski sąd skazał na siedem lat więzienia muzułmanina obywatela Danii mającego planować zamach terrorystyczny w Europie. W kwietniu urodzony w Maroku Duńczyk został skazany na trzy i pół roku więzienia za podżeganie miejscowych muzułmanów do udziału w świętej wojnie. (pap/gazeta.pl) W SKRÓCIE Najdroższa rzeźba Wysadzaną diamentami czaszkę autorstwa kontrowersyjnego brytyjskiego artysty Damiena Hirsta, sprzedano w ubiegłym tygodniu za 100 milionów dolarów. To najdroższa rzeźba, jaką kiedykolwiek sprzedano. Czek podpisany został przez prezesów konsorcjum finansowego, które w kontrakcie zastrzegło swoją anonimowość. Dzieło zatytułowane Na miłość boską, stało się bohaterem newsów ostatnich tygodni. (dziennik.pl) fot. White Cube Handout (PAP) Koniec z wymówkami Mer rosyjskiego miasta Megion znalazł sposób na to, by jego urzędnicy pracowali jak należy. Zakazał im m.in. używania w pracy takich zwrotów, jak: to niemożliwe, właśnie jest pora lunchu, dokumenty ma ktoś inny, nikt mi o tym nie powiedział, właśnie się za to zabieram, czy po prostu nie wiem i to co mam robić?. Mer wyjaśnił, że zdecydował się na ten krok, bo ma dosyć urzędników, którzy mówią mu, że problemów nie da się rozwiązać. (dziennik.pl) Pierwsza strażniczka fot. Andy Rain (PAP) W 522-letniej historii Zamku Londyńskiego (Tower of London), po raz pierwszy służbę objęła kobieta 42-letnia Moira Cameron. Cameron, która w poniedziałek ćwiczyła ceremonię wieczornego przekazania kluczy, nadal jednak uczy się historii zamku, by odpowiadać na pytania turystów. Zamkowi strażnicy pełnią bowiem rolę przewodników po twierdzy, którą w ciągu roku odwiedzają około dwa miliony turystów. Aby móc zostać strażnikiem, trzeba co najmniej 22 lata służyć w brytyjskich siłach zbrojnych. Cameron, która pochodzi ze Szkocji, wstąpiła do wojska w wieku 20 lat. Przed przyjęciem jej do straży, pracowała w administracji wojskowej. (gazeta.pl) 15

16 L O K A L N E W I E L K A B R Y T A N I A Nie zapłacisz, nie wjedziesz Od października w Wielkiej Brytanii ma zostać wprowadzony program e-borders, który pozwoli na sporządzenie centralnej listy osób, które nie otrzymają zezwolenia na opuszczenie Wielkiej Brytanii lub wjazd do niej. Odsłonięcie pomnika Mandeli fot. Andrzej Grygiel (PAP) Program e-borders ma zapobiec nie tylko terroryzmowi, ale także stać się sposobem na zwykłych wyłudzaczy Linie lotnicze i firmy obsługujące przewozy promowe, będą zobowiązane do przedłożenia do 50 danych o każdym pasażerze, w okresie od 24 do 48 godzin przed jego przybyciem do Wielkiej Brytanii lub jej opuszczeniem. Program ten ma umożliwić kontrolę granic dzięki informacjom przekazywanym policji i służbom bezpieczeństwa, zanim pasażerowie wsiądą w samolot, pociąg lub na statek. Z zapowiedzi władz wynika, że oprócz podejrzanych o terroryzm i międzynarodowych przestępców, na czarnej liście znajdą się tysiące osób, które nie zapłaciły grzywien nałożonych przez sąd lub nie uregulowały zasądzonych odszkodowań. Inne sugerowane korzyści płynące z programu, to łatwiejsza identyfikacja tych osób, które dla uniknięcia podatków twierdzą, że ich miejscem stałego zamieszkania nie jest Wielka Brytania, co kosztuje budżet nawet 2 miliardy funtów rocznie oraz tych, które wyłudzają świadczenia społeczne, mimo że opuściły Wielką Brytanię. Dotyczy to głównie emigrantów z Europy Środkowo-Wschodniej. (onet.eu) 10 lat bez Diany fot. Andy Rain (PAP) W Londynie odsłonięto pomnik Nelsona Mandeli w hołdzie dla jego walki z apartheidem w RPA. Prawie trzymetrowa statua z brązu przedstawiająca Mandelę stanęła przed parlamentem, obok pomników brytyjskiego premiera Winstona Churchilla czy prezydenta USA Abrahama Lincolna. W czasie ceremonii premier Gordon Brown powiedział, że statua jest latarnią nadziei i znakiem, że żadna niesprawiedliwość nie będzie trwać wiecznie. Sam bohater uroczystości skromnie powiedział, że pomnik symbolizuje wszystkich, którzy przeciwstawiali się uciskowi. Mandela zapowiedział też koncert, który odbędzie się z okazji jego 90. urodzin w czerwcu przyszłego roku w Londynie. Impreza ma wspomóc prowadzoną przez niego działalność charytatywną. 89-letni Mandela przesiedział prawie 30 lat w więzieniu w RPA za swój sprzeciw wobec apartheidu. Po wyjściu na wolność przewodniczył negocjacjom, które skończyły dekady rasistowskich rządów białych w Afryce Południowej, za co dostał Pokojową Nagrodę Nobla. W 1994 roku, w pierwszych wolnych wyborach został wybrany na prezydenta kraju. Statua zdążyła już wzbudzić kontrowersje. Początkowo władze miasta nie mogły zdecydować się, gdzie ją umieścić. Krytykowano też walory artystyczne pomnika. (dziennik.pl) Nabożeństwo w kaplicy przy pałacu Buckingham było głównym punktem obchodów 10. rocznicy śmierci księżnej Diany. Na uroczystości do Londynu przybyli m.in. przedstawiciele rodzin królewskich z całego świata. Ale nie było Camilli Parker Bowles, która zajęła miejsce Diany u boku księcia Karola. Podczas uroczystości w kaplicy przemawiał m.in. młodszy syn księżnej Harry, a także siostra Diany, Sarah McCorquodale. Starszy syn, książę William, odczytał fragmenty Listu św. Pawła do Efezjan. Na nabożeństwo przybyli goście z 30 rodzin królewskich. Był premier Gordon Brown i jego poprzednicy: Tony Blair i John Major oraz w sumie pół tysiąca zaproszonych osób. Wśród nich największy przyjaciel Lady Di sir Elton John. Księżna Diana zginęła 10 lat temu w wypadku samochodowym w Paryżu. (dziennik.pl) Ukryte bezrobocie na Wyspach Kurs funta (Dane z 3 września 2007 r. źródło: NBP/kantory.pl) Prawie dziesięć milionów Brytyjczyków nie ma pracy. To ponad sześć razy więcej niż pokazują oficjalne dane wynika z opublikowanych danych Office of National Statistics. Rzeczywista liczna bezrobotnych sięga 9,6 miliona i stanowi jedną czwartą populacji w wieku produkcyjnym. Według danych Ministerstwa Pracy, liczba bezrobotnych Brytyjczyków wynosi 1,65 miliona. Różnica wynika stąd, że 7, 95 miliona Brytyjczyków zakwalifikowanych zostało jako osoby nieaktywne zawodowo. Nie mają statusu bezrobotnych, pomimo że nie pracują z powodu choroby, konieczności opieki nad rodziną lub dlatego, że nie zamierzają podejmować pracy. Mimo iż nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych, zazwyczaj korzystają ze świadczeń wypłacanych innym osobom z powodu zbyt niskich dochodów na jednego członka rodziny. (onet.eu) Średni kurs funta według NBP: 1 GBP = PLN kupno sprzedaż Gdańsk Katowice Kraków kupno sprzedaż Poznań Warszawa Wrocław fot. Gerry Penny (PAP) 16 nr 36 (191), 7 września 2007

17 ???? 17

18 L O K A L N E P O L O N I A Londowanie z książką Na problemy Polish Open Day Jeśli jesteś ofiarą przemocy w rodzinie, twój landlord jest nieuczciwy, nie wiesz jak szukać pracy lub jak zarejestrować samochód, a twój pracodawca cię wykorzystuje przyjdź na Polish Open Day, który jest częścią trwającego do 16 września London Week of Peace. Polish Open Day odbędzie się w niedzielę 16 września 2007 roku, w godz. od 11 do 17, w Acton Park przy głównym wejściu od ulicy The Vale (dojazd do Acton autobusami 207, 266, 427, 609). Zaproszone organizacje, m.in. Metropolitan Police, Citizens Advice Bureau, Primary Care Trust, DVLA, związki zawodowe GMB oraz Safer Neighbourhood, przez cały czas trwania imprezy będą radzić naszym rodakom, jak wyjść nawet z największych kłopotów. Przygotowane będą także rozrywki dla dzieci: klown z watą cukrową i dmuchany zamek, a dla dorosłych kiełbaski z grilla i bigos, stanowisko z ciastem i pączkami oraz kawą i herbatą. Dla dorosłych zorganizowany będzie także mecz piłki nożnej. Drużyny składające się z 8 zawodników można zgłaszać pod numery: (Ala) lub (Aga). Zasieją moralny niepokój Goniec Polski oraz Radio RGfm objęły patronatem medialnym Londowanie z książką kolejną po Parkowaniu i Pragowaniu akcję czytelniczą. Jej odbiorcami są przede wszystkim młodzi Polacy mieszkający w Londynie. Niestety, wielu wspaniałych ludzi było i jest zmuszonych wyjechać z Polski, m.in. do Londynu. Właśnie z myślą o nich powstała ta akcja. Londowanie z książką potrwa do 30 września. W tym czasie w Cafe Grove (65 The Grove, W5 5LL London), Cafe Wanda (153 Clapham High Street, Kucharze łączcie się! SW4 7SS London) oraz Poetry Cafe (22 Betterton St.,Covent Garden, London WC2H9BX), będzie można przyjść i zabrać do poczytania jedną z ponad 200 interesujących książek i czasopism, przekazanych przez wydawnictwa PIW, Czytelnik, Czarne, Świat Literacki, W.A.B., Vesper, Autoportret, ISKRY, Wytwórnia czy Dwie Siostry. Sponsorami akcji są Instytut Książki oraz Drukarnia Efekt. Patronat objął Konsulat Generalny RP w Londynie. Oficjalna strona akcji to www. londowanie.bloog.pl. W niedzielę 16 września o godz. 15. w Cheshant (hrabstwo Herdfortshire), odbędzie się III Zjazd Polish Society of Chef` s n Pastry Chef`s in U.K. Uczestnicy zainteresowani udziałem, powinni zabrać ze sobą bluzy kucharskie. Koszt pobytu z noclegiem wynosi Ł 50. Ci, którzy nie są w stanie zostać, mogą przyłączyć się do wspólnej kolacji koszt Ł 15. Więcej informacji u Maćka Bujakowskiego 14, 15 i 16 września wystąpi w Londynie jeden z najzabawniejszych polskich kabaretów Kabaret Moralnego Niepokoju. Grupa powstała w 1996 roku i zdobyła dużą popularność dzięki częstym występom w telewizji oraz błyskotliwym tekstom Roberta Górskiego. W autorskim programie satyrycznym pt. Tygodnik Moralnego Niepokoju, emitowanym w TVP2, co tydzień były prezentowane premierowe skecze, które weszły już na stałe do kanonu polskiej sztuki kabaretowej m.in. Krzyżówka, Jak wyrywać lachony czy Wizyta Księdza. Kabaret skupia się głównie na sprawach społecznych, absurdach życia codziennego. Nie stroni również od polityki. KMN stworzył szereg barwnych postaci, będących znakiem rozpoznawczym grupy, które pojawiają się w wielu skeczach kabaretu, m.in.: Gwidon i Romek, Mariusz i jego ojciec, Wujek i ciotka. Grupa jest laureatem wielu nagród na festiwalach i przeglądach kabaretowych. Najnowszy program kabaretu nosi nazwę Zgadzamy się z każdym posunięciem władz. Od poprzednich produkcji KMN odróżnia go to, że jest jeszcze bardziej śmieszny, błyskotliwy, wzruszający, elokwentny, zaskakujący, finezyjny, rewelacyjny, miły dla oka, ucha, a nawet nosa. Zespół aktorski Kabaretu tworzą: Robert Górski (teksty), Przemek Borkowski (teksty), Mikołaj Cieślak (teksty), Katarzyna Pakosińska (wdzięk), Rafał Zbieć (głupie odzywki). 18 nr 36 (191), 7 września 2007

19 ???? 19

20 B R I T P R E S S BRYTYJSKA PRASA O POLAKACH oprac. Katarzyna Polis Znany brytyjski reżyser nakręcił film o polskich emigrantach w Zjednoczonym Królestwie. Zagraniczne media odnotowują sprzeciw pracowników sieci Tesco wobec obowiązku pracy w dni świąteczne. Młody pomywacz z hotelu, zniknął z ośmioma tysiącami funtów. A głównym powodem niewyjeżdżania z Wysp, jest polki hydraulik. Ken Loach o Polakach The Sunday Times, 26 sierpnia Ken Loach, jeden z najwybitniejszych europejskich reżyserów, zdobywca Złotej Palmy na ubiegłorocznym festiwalu w Cannes za obraz Wiatr buszujący w jęczmieniu, nakręcił film o Polakach. Loach w swoim najnowszym dziele It s a free world ( To wolny świat ) opowiada o życiu angielskiej klasy robotniczej i o problemach emigrantów, wykorzystywanych, wyobcowanych, traktowanych z pogardą jak zło konieczne. Główna bohaterka, trzydziestoletnia Angielka Angie, zatrudniona jest w agencji szukającej w Polsce tanich pracowników dla przedsiębiorstw brytyjskich. Po kłótni z szefem, razem z przyjaciółką zakłada własną firmę. Biznes rozrasta się, ale okazuje się, że prawdziwe zyski może przynosić dopiero wtedy, gdy dziewczyny złamią prawo. Angie i Rose zaczynają nielegalnie zatrudniać robotników. Organizują im również zakwaterowanie, którego koszty odliczają od pensji. W życiu Angie pojawia się młody polski emigrant, Karol. Jednak atmosfera wokół firmy zagęszcza się. Film będzie pokazany w Channel 4, a następnie wejdzie do kin w całej Europie. Utrzymany w poetyce dokumentalnej, bazuje na wywiadach z pracownikami emigracyjnymi i pokazuje jak przybysze z Europy Wschodniej byli nęceni przyjazdem do Wielkiej Brytanii, a następnie zmuszani do życia w nędznych warunkach. Atakując Brytyjczyków, Loach powiedział, że temat wyzysku jest powszechnie znany, więc film nie przełamuje żadnego tabu, raczej ma pobudzać do refleksji nad tym, że wyzysk emigrantów to zło społeczne. Polacy chwaleni za sprzeciw Wielu ekspertów uważa, że zmiany wyjdą większości Polaków tylko na dobre. Skorzystają na nich pracownicy, bo ustawa chroni ich prawo do wypoczynku oraz klienci, bo będą mogli spędzić wolny czas w lepszy sposób. Zdaniem minister pracy i polityki społecznej, Joanny Kluzik-Rostkowskiej nastąpił koniec ery niewolnictwa i jeśli właściciele sieci nie zaczną dbać o pracownika, to go stracą. Najnowsza krytyka Tesco w Polsce jest następstwem skarg pracowników na obowiązek pracy w dni świąteczne, uniemożliwiający obchodzenie świąt z rodziną. W jednym z tych dni, 15 sierpnia w Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, tylko cześć centrów handlowych była zamknięta. Większość czeka na wejście w życie nowelizacji kodeksu pracy. Ośmiotysięczna pomyłka Daily Mail, 25 sierpnia Kierownictwo najbardziej ekskluzywnego hotelu na Wyspach, pozywa polskiego pomywacza. Dwudziestokilkuletni Konrad Duptuch, któregoś dnia nie przyszedł do pracy. Przepadł bez wieści, wcześniej jednak skasował ponad 8 tysięcy funtów, które hotel omyłkowo wypłacił mu zamiast 250 funtów tygodniowego wynagrodzenia. Teraz londyński hotel One Aldwych, w którym zatrzymują się największe gwiazdy kina, usiłuje odzyskać pieniądze. Sąsiedzi nie wykluczają, że mężczyzna wrócił do Polski. Nie ma jak w domu Ecumenical News International, 22 sierpnia Brytyjska sieć sklepów Tesco w Polsce, została zaatakowana za handel w dni świąteczne, ważne dla katolików. Zagraniczne media przywoływały wypowiedź przedstawiciela NSZZ Solidarność, Alfreda Bujary, który powiedział, że żaden z tych nienasyconych olbrzymów z kwaterami głównymi za granicą, nie odważy się otworzyć sklepów w święto, a w Polsce jest to na porządku dziennym. Dodał, że czas wykorzystywania pracowników musi się w końcu skończyć. Według nowego prawa, ustanowionego w lipcu, handel jest zakazany w 12 dni świątecznych. Telegraph co.uk, 24 sierpnia Według najnowszego raportu, 385 tysięcy Brytyjczyków wyjechało z kraju w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Fakt ten wywołał w mediach burzliwą debatę na temat przyczyn emigracji. Internetowi czytelnicy jednej z gazet podali 30 powodów, dla których warto zostać w Wielkiej Brytanii. Przyczyną numer jeden był fakt, że na Wyspach nigdy nie ma problemu, by znaleźć polskiego hydraulika. Pozostałe powody, dla których według internautów warto zostać w ojczyźnie Szekspira, to m.in.: grillowanie w deszczu, wspaniałe restauracje, jeżyny wielkości piłeczek pingpongowych oraz festiwal w Edynburgu. 20 nr 36 (191), 7 września 2007

21 ???? 21

22 P O L P R E S S PRZEGLĄD POLSKIEJ PRASY oprac. Katarzyna Polis Polskie miasta nie spełniają międzynarodowych standardów, by mogły zostać uznane za metropolie. Nawet Warszawa nie kwalifikuje się jako miasto, mogące w przyszłości odegrać znaczącą rolę europejską. Sąd orzekł, że kobiecie, która w katastrofie hali Międzynarodowych Targów Katowickich straciła męża, nie należy się odszkodowanie, bo wystarczająco się już wzbogaciła pośmiertnymi odszkodowaniami Liga Miast Polityka, 28 sierpnia O przyszłości świata mają decydować układy metropolitalne i to nie tylko w znaczeniu dużego miasta (choć na skalę europejską, powinno je zamieszkiwać co najmniej pół miliona ludzi). Miasto takie musi funkcjonować w sieci powiązań międzynarodowych, być ważnym ośrodkiem akademickim, ściągać kapitał i odgrywać ważną rolę polityczną. Warszawa jest na razie jedynym przedstawicielem Polski wśród 123 miast notowanych w prestiżowym rankingu Globalization and World Cities, ale biorąc pod uwagę kryterium obecności największych firm międzynarodowych, działających w finansach, reklamie, bankowości i usługach prawniczych, zaliczono ją do 35 potencjalnych światowych metropolii. Tak łaskawa dla stolicy Polski nie była jednak Europejska Sieć Obserwacyjna Planowania Przestrzennego (ESPON), która nie uznała Warszawy za miasto, mogące w przyszłości odegrać znaczącą rolę europejską. I chociaż nasza stolica pod względem zaludnienia zajmuje 8. miejsce w Europie, to jeśli idzie o rangę metropolitalną, nawet wśród miast Europy Środkowej plasuje się na ostatnim miejscu. Szanse Warszawy na dorównanie konkurentom, zmniejsza fatalny system zarządzania miastem, zły stan infrastruktury drogowej oraz substancji mieszkaniowej w centrum, chaos urbanistyczny, brud i bałagan oraz bardzo niska jakość transportu zbiorowego. Dobrobyt po śmierci męża Dziennik, 28 sierpnia Kobiecie, która w katastrofie hali Międzynarodowych Targów Katowickich straciła męża, nie należy się odszkodowanie od spółki MTK orzekł sąd. I wytłumaczył to w taki sposób, że wdowie włosy zjeżyły się na głowie. Sąd uznał, że po śmierci ukochanego jest jej lepiej, bo... więcej teraz zarabia. Ludzie nie wierzyli własnym uszom, kiedy sędzia odczytywała wyrok. Nie przyznała Marioli K. ani grosza odszkodowania od spółki MTK, przez której zaniedbania w styczniu ubiegłego roku runęła hala w Katowicach, grzebiąc 65 osób. Wśród tych, którzy katastrofy nie przeżyli, był mąż kobiety. Podobnie jak rodziny innych ofiar, domaga się ona od właścicieli hali zadośćuczynienia. Ale, jak widać, nie wszyscy mają równe szanse na odszkodowania. Bo sąd zaczyna liczyć, czy przypadkiem po stracie bliskich nie polepszyło im się życie. Sędzi wyszło z rachunku, że wdowa wzbogaciła się o 68,5 tys. zł, które dostała z tytułu odszkodowania od ubezpieczyciela hali i jako zapomogi od różnych instytucji państwowych i prywatnych. Tak więc nie została bez środków do życia, a ma ich nawet więcej niż wtedy, kiedy żył jej mąż. Sędzia oddaliła więc pozew o 91 tys. zł odszkodowania, jako bezzasadny. Wrócą alimenty od państwa? Dziennik, 25 sierpnia Samotne matki grożą rozbiciem pod Sejmem własnego miasteczko, jeśli posłowie nie przywrócą Funduszu Alimentacyjnego, na który czeka ponad 530 tys. osób. I po czterech latach ma wreszcie szansę, by się doczekać. Projekt ustawy jest już zaakceptowany przez sejmowe komisje. Gdyby fundusz powrócił do świadczeń, uprawnione byłyby osoby o dochodzie nie wyższym niż 725 zł na członka rodziny. Należałyby się one nawet rodzicom bez orzeczonego rozwodu lub separacji. Dostaliby je rodzice (na dziecko do 18. roku życia lub bezterminowo na dziecko niepełnosprawne), których partner nie płaci alimentów, a komornik bezskutecznie próbuje je ściągnąć od dwóch miesięcy. Wysokość świadczenia byłaby zgodna z wysokością alimentów orzeczonych przez sąd, jednak nie wyższa niż 500 zł. Dodatkowo według ustawy, dłużnicy alimentacyjni byliby karani już za sam fakt niepłacenia alimentów, bez względu na to, czy narażają dziecko na biedę. PiS- -owski projekt zmierza bowiem także do wzmocnienia ściągalności alimentów i zastąpienia egzekucji komorniczej egzekucją administracyjną alimenty ściągałby z dłużników urząd skarbowy. 22 nr 36 (191), 7 września 2007

23 ???? 23

24 E N G L I S H P A G E To Poland - for a New Lease of Life ANDA MACBRIDE Not a week goes by without yet another tale of woe from the NHS; be it another case of misdiagnosis, too-long a wait for vital treatment, another outbreak of MSRA or a report than another batch of superbly qualified and ready-for-action young doctors has failed to get the post they deserve and are contemplating emigration. And a year after reforms in the dental sector, it transpires that a quarter of all dental practices are struggling to fund dental treatments because of the shortfall caused by being obliged to rely on revenue from patient charges. The dental services provided by dentists are measured in units of dental activity (UDAs) but the Department of Health does not identify centrally the value of each UDA, nor does it has it set targets for the level of activity, hourly or otherwise, that a dentist is expected to achieve. Local contracts, agreed between primary care trusts and dental providers, specify the level of services to be provided over a period. Under the pressure of market forces, many dentists have scaled down their operations and no longer offer ranges of treatments such as bridges or implants as not cost-effective. Not surprisingly, many patients seek treatment abroad. Kraków is rapidly becoming an international hub for medical treatment, apart from being one of Europe s favourite weekend holiday destinations. Popular areas of medical tourism are dentistry, expensive diagnostic treatments such as tomography, and cosmetic surgery. Peter Hilditch, 63, a diver from Penzance, had extensive dental treatment in the Kraków clinic which works in partnership with the Dental Travel Agency. He had had extensive dental problems. A dentist in Harley Street would have loved to take me on and hoover up my meagre resources!, he chortles. Instead, he went to Kraków. The treatment could not have been better. I had lots of root canal work done maybe ten teeth. They have completely remodelled my upper jaw. For the first time in years, I can chew properly. And all for less than I was quoted in Britain. Very professional, friendly staff. But could he communicate with the Poles? Pter Hilditch laughs. They speak better English than me! I am going back soon for 24 nr 36 (191), 7 września 2007

25 E N G L I S H P A G E a check-up. And enjoy myself, while I am there. I like going for walks in the town. The clinic is equipped with ultramodern equipment and uses the highest quality dental materials imported from the USA, Switzerland and Germany. The initial diagnostic visit is free of charge, with the panoramic X-ray providing the basis of the treatment plan, or the patients can arrive with their own treatment plan as recommended by their own UK dentist. The latest hit is Beyond - the laser teeth whitening system, which takes an hour and costs 230. Root canal work costs from 44 per tooth. Composite fillings start at 30. And for the dentist phobic, they have the Wand - a revolutionary new computer controlled local anaesthesia injection system which most patients find practically painless. The Dental Travel Agency can organise the entire trip, including transport, English-language airport pick-up in a vintage Rolls, stay in an apartment of the standard desired, and, apart from the treatment, will organise sight-seeing tours to the famous Wieliczka Salt Mine or to Zakopane in the Tatra mountains, the Polish Alps. The John Paul II Hospital is large - one of the best in Poland, and internationally renowned for cardiac surgery. Mieczyslaw Pasowicz, the director of the hospital for more than 16 years, and a professor of cardiology, is deservedly proud of the supermodern equipment operated by specialist staff. He runs the One Day Diagnostic Clinic. It is possible to book by phone or, soon, on the Internet, and come to Kraków for the day, to undergo exhaustive tests on specialist equipment according to the patient s individual needs, with no waiting involved, at the cost of around then spend the weekend sight-seeing. The patients can be diagnosed with the help of a state-of-the-art 128-layer computer tomograph (Somatom Definition by Siemens). This provides 3-D imaging for all-body diagnosis - with improved detail but with reduced radiation. The patient will specify which part of the body to scan, but the machine is particularly useful for cardiac, circulation and respiratory problems, as well as problems with the digestive system and internal organs. The hospital also provides modern MRI scans and is accredited to ISO9001: 2000 for the quality of service. Ann Evans brought her son for a scan to see whether there was any brain damage after a recent accident. In Britain, the GP did not feel that the expensive test was necessary, as the symptoms did not merit it but the mother was worried all the same. The test cost 100, so the trip to Krakow and a stay for the weekend in a hotel worked out cheaper than similar private treatment would have done in Britain. Both mother and son were reassured to know that there was no brain damage. Professor Pasewicz mentions an elderly British patient who had been written off by British doctors as he suffered from advanced atherosclerosis narrowing of coronary arteries, as well as aortic aneurism. The operation cost under 7,000 and has prolonged the 70-year old patient s life. Krzysztof Urbański is an oncological surgeon at the Oncology Centre, the Research Institute in Garncarska Street. We do get quite a few patients from Britain, he says. Mr Urbański mentions that he had performed a mop-up operation on a British woman who had had a malignant lump on her breast removed in the UK, but not enough tissue had been excised, which could lead to cancer spreading again. The patient had not had sufficient diagnostic tests. For example, she should have had a 3D stereotactic mammography. It could be that the surgeon lacked sufficient experience muses the surgeon. He says that many of the surgeons have worked in Britain, in such specialist hospitals as the Royal Marsden and the Christie Hospital in Manchester. They were surprised by the long wait inflicted on cancer patients in Britain, who were often shunted from one doctor to another. I would not want to generalise, he adds, in Poland a patient can also have a bit of a wait. But, somewhat unfairly to the Polish patient, who receives free treatment on the national health service, there is no wait for the British patient, who can prearrange an appointment as a matter of days and who pays for treatment. And for cancer patients especially, waiting time is crucial. And the correct diagnosis, of course. How is it possible that waiting times are better in Poland? Dr Urbański puts this down to the lower cost of specialist medical staff. While Polish doctors still earn less than British ones, medical tourism to Poland is bound to continue. StatMedica, a Polish British partnership, is one business which is building on the rapidly growing medical tourism to Poland. Their portal has details of a number of best Polish private hospitals and clinics providing a range of services such as fertility treatment, laser eye surgery, cosmetic surgery and other surgical procedures. Alison Hope, the British partner, emphasises, We only work with the best providers. We will turn down anybody who does not meet our stringent criteria. StatMedica help foreign visitors looking for affordable and high-quality care make informed decisions. They can also organise the whole trip, including a recuperative stay in one of the mountain spas an ideal place to recover and unwind after medical treatment. 25

26 W Y W I A D Jestem niepoprawną optymistką DOROTA CHARCZUK Nie jest tajemnicą fakt, że Grażyna Torbicka kocha kino. Kocha Polskę. Lubi i szanuje emigrantów. Po prostu ma pojemne serce. I za to uwielbiają ją widzowie. Naturalność, bezpretensjonalny wdzięk i szczery uśmiech. potrzebuje talentu i dobrego scenariusza. To jest też pewien problem. Nie ma u nas ładnych opowiadań, tzn. pełnych opowieści, od których ten film powinien się zacząć. A przecież musi się on rozpocząć od historii i scenariusza. Chociaż brzmi to banalnie, jest to jednak podstawa. A to u nas najbardziej kuleje. fot. Andrzej Wiktor (PAP) Mimo, że Grażyna Torbicka kocha Włochy, nie wyobraża sobie życia na emigracji Dorota Charczuk: Kocha Pani kino, ale nie podejrzewałabym, że może Pani kalkulować tę miłość (Torbicka była jurorem konkursu debiutów pełnometrażowych 26. KFDF - przyp. red.). Jak młode polskie kino wypada w Pani oczach? Grażyna Torbicka: Bo ja lubię zaskakiwać. Młode polskie kino jest ciekawe. Debiutami interesuję się od 10 lat i obserwuję, co się dzieje. Zawsze pojawia się jakiś ciekawy człowiek, który czymś zachwyca i intryguje. Tylko, że najczęściej potem przepada i nie wiadomo, co się z nim dalej dzieje. Usiłuje znaleźć pieniądze na drugi film. Zresztą ten pierwszy robi, mając minimalny budżet. Tymczasem sztuka filmowa, niestety, wymaga nakładu finansowego. Przede wszystkim jednak Żaden debiut nie zachwycił Pani? Najpełniejsze są filmy Z odzysku, Aleja gówniarzy, jeśli mówimy o tych prezentowanych. Jednak w większości, gdzieś w scenariuszu coś się rozpada. Albo koniec, albo początek się nie składa. Dopiero potem, gdzieś to się zawiązuje, tak jakby to nie było dopracowane przed rozpoczęciem zdjęć. Takie mam wrażenie. Ale generalnie nie jest źle. Jest sporo utalentowanych młodych ludzi. Którzy niestety później przepadają, jak Pani zauważyła. A wydawałoby się, że jeśli ktoś zaistnieje na festiwalu filmowym i zostanie doceniony przez profesjonalne jury, to jego droga filmowa wyprostuje się czy chociażby znikną wyboje, czyli pozyskiwanie funduszy lub producenta. Niestety nie. Nawet nagroda niczego nie gwarantuje. Weźmy np. Magdalenę Piekorz, która zdobyła Złote Lwy za swój debiut Pręgi. Wiem, że zmaga się w tej chwili z zebraniem budżetu na 26 nr 36 (191), 7 września 2007

27 W Y W I A D drugi film, a przecież minęło już parę lat od tego, jak zdobyła nagrodę. Czy myśli Pani, że sztuka filmowa w Polsce będzie szła w stronę kina producenckiego, a nie autorskiego, z którego do tej pory kino polskie było znane? Ale to nie ma związku. Im więcej będzie dobrych, ciekawych producentów znających tę materię, tym lepiej. Kino producenckie chyba, póki co, nam nie grozi. Raczej kino autorskie ma szanse, bo ci młodzi autorzy mają w sobie taką energię i taką determinację, że tak czy inaczej chcą ten swój film nakręcić. Będą to może czasami robić za własne pieniądze czy przyjaciół, ale będą. Natomiast produkcje typowo komercyjne, to zupełnie inna historia. Ważne jest to, by instytucje, które zostały powołane, takie jak np. Polski Instytut Sztuki Filmowej, Stowarzyszenie Filmowców Polskich czy Telewizja Polska, wspierały te talenty, które tworzą kino autorskie. Najpierw jest scenariusz, a potem talent reżysera. Jak to się złoży razem, wówczas będzie dobrze. Jest nadzieja na to, że nie będą musieli wyjeżdżać za granicę, żeby się samorealizować. Chociaż niektórym wychodzi to na dobre. Wiem, że miała Pani w swoim życiu epizod emigracyjny. Tak. Ponad dwa lata, prawie trzy mieszkałam we Włoszech. Nie pracowałam tam w sensie zarobkowym, ale studiowałam. Ukończyłam studia w Polsce, ale we Włoszech robiłam dodatkowe kursy. Mieszkałam w uniwersyteckim miasteczku Pavia koło Mediolanu. Tam chodziłam na kurs języka włoskiego organizowany na uniwersytecie dla studentów obcokrajowców, a także na zajęcia z dziedziny kultury i historii Włoch. We Włoszech bardzo mi się podobało. Zawsze chciałam poznać głębiej kulturę tego kraju i tam żyć. Taka szansa pojawiła się i bardzo mi się tam podobało, ale nigdy nie myślałam o tym, żeby tam pozostać. To był przełom lat 80. i 90., więc w Polsce działo się bardzo wiele. To był czas transformacji, obalenia muru berlińskiego. Bardzo wtedy żałowałam, że nie jestem w Polsce, tylko we Włoszech. W owym czasie Polska była na pierwszych stronach wszystkich gazet w Europie Zachodniej. Chciałam wrócić, bo wiedziałam, że zaczyna się dziać coś ciekawego. Rozpoczyna się nowy rozdział naszej historii. Wyjechała Pani z myślą o powrocie. Nie chciała Pani zostać tam na stałe? Absolutnie nie myślałam o tym, żeby tam pozostać na stałe, aczkolwiek bardzo lubię wracać do fot. Radek Pietruszka (PAP) Popularna prezenterka przyznaje, że doskonale rozumie tych, którzy szczęścia szukają poza granicami kraju Włoch. Mam tam wielu przyjaciół. No i nie ukrywam, że teraz czasami o tym myślę. Nie żałuję, że wróciłam, ale rozumiem doskonale wielu młodych ludzi, którzy decydują się dzisiaj na to, żeby wyjechać. We Włoszech byłam z moim mężem. Zastanawialiśmy się nad pozostaniem, jednak powrót był bezdyskusyjny. Może dlatego, że dziennikarzowi jest trudno pracować za granicą ze względu na język. Miałam propozycje pracy zawodowej. Zresztą później przez wiele lat wyjeżdżałam. Przez dwa lata byłam związana z Festiwalem w Wenecji, gdzie prowadziłam konferencje prasowe i wieczór wręczania nagród Złotych Lwów Galę Wenecką. Potem przez sześć lat pracowałam na Sycylii przy Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Taorminie. Pojawiały się propozycje, abym pozostała, ale wydawało mi się, że mogę traktować Polskę jako swój dom, co nie zamyka mi drogi do pracy za granicą. Mimo, że Polska nie była jeszcze wtedy w Unii Europejskiej, to jakoś udawało mi się pracować poza granicami kraju. Naprawdę nie kusił Pani klimat śródziemnomorski? Przecież lubi Pani włoską kulturę i sztukę, i co ważne, Pani mąż też tam był. To ja pojechałam z mężem, gdyż otrzymał tam pracę. To był rodzaj współpracy naukowej. On dostał propozycję, a ja zdecydowałam, że pojadę, bo to z kolei dla mnie szansa na poszerzenie wiedzy i horyzontów, mówiąc najprościej. Ale chciałam wrócić do Polski. Tu jest moje miejsce. Tu są moje korzenie, moja rodzina. Tu jest cała moja kultura, w której czuję się gospodarzem. W Polsce faktycznie nim jestem, a tam jestem obcokrajowcem. Za granicą czuje się Pani obco? Nie do końca. Nie mam poczucia, że za granicą coś zostało, bo tam stale wracam. Nieustannie też tam coś robię. Jeżeli ma się taką możliwość, to są inne uwarunkowania. Wszystko zależy od tego, jaką ktoś ma sytuację w Polsce. Dobrze rozumiem tych, którzy wyjeżdzają z desperacji czy z braku pracy lub perspektyw. Przy tym tempie życia, jakie teraz jest i przy świadomości, że mając pełne wykształcenie, można realizować się za granicą, a w kraju nie, to wcale się nie dziwę, że ludzie decydują się na wyjazd. Mówi Pani faktycznie z przekonaniem. I dość dobitnie, czego Czytelnicy nie zobaczą. Bo nie można inaczej myśleć. Ostatni zgasiłby wtedy światło. Jest Pani życiową optymistką. Zdecydowanie. Jestem niepoprawną optymistką. Dziękuję za rozmowę 27

28 E K O N O M I A nwestowanie czas zacząć BEATA BUGAŁA-MILER Jakiś czas temu na łamach Gońca Polskiego pisaliśmy, iż lokata w banku jest lepsza niż świnka skarbonka. Tradycyjne lokaty bankowe przynoszą niezbyt wysokie zyski, ale pozwalają na zamrożenie pieniędzy na wybrany okres bez ponoszenia większego ryzyka. Jest to prosta forma oszczędzania, ale jak powszechnie wiadomo, niejedyna. Każdy z nas może rozważyć, czy nie nadszedł czas na rozpoczęcie inwestowania w papiery wartościowe lub na lokowanie zgromadzonego kapitału w fundusze inwestycyjne. Wyzwolić się z konsumpcji Przyjeżdżając do Wielkiej Brytanii, niektórym z nas jest łatwo wpaść w pułapkę nadmiernej konsumpcji, polegającej na tym, że ciężko zarobione pieniądze wydajemy na rzeczy, których wcale nie potrzebujemy. Po osiągnięciu stabilizacji finansowej jest to stosunkowo łatwe. Teoretycznie nie ma nic złego w posiadaniu podstawowych dóbr materialnych, ładnych ciuchów czy dobrze wyposażonego mieszkania. Jednak dobrze jest zachować pewien umiar. Wpadając w pułapkę nadmiernej konsumpcji, zarobione pieniądze wydajemy na zbyt drogie na naszą kieszeń samochody, które dzień po dniu trąca na wartości, kosztowne i modne telefony komórkowe, które jedynie zaspokajają naszą potrzebę posiadania, drogie kosmetyki, ciuchy. Wśród wielu Anglików istnieje przekonanie, że przecież nie można wyjść na ulicę w ubraniach modnych w poprzednim sezonie takich wzorców wcale nie musimy przejmować! Jako wyraz protestu przeciwko nadmiernej konsumpcji dóbr, w krajach rozwiniętych ustanowiono Buy Nothing Day, czyli Dzień Bez Kupowania, który przypada w ostatnią sobotę listopada. Warto zastanowić się, nie tylko tego dnia, nad podjęciem próby dążenia do pewnej równowagi w naszym życiu finansowym. Dobra materialne cieszą, ale tylko przez jakiś czas i dają pozorną radość, a potrzeby rosną w miarę konsumowania. To zaś skutkuje brakiem oszczędności. W celu zaspokojenia wciąż rosnących potrzeb, zaczynamy w końcu żyć na kredyt. Finansowa wolność Jak mówią eksperci, wolność finansowa zaczyna się wówczas, gdy zyski z naszych inwestycji są wyższe niż wydatki. Nie dzieje się to jednak z dnia na dzień. Wiele zależy od samodyscypliny, zdrowego rozsądku, wiedzy, cierpliwości oraz odrobiny szczęścia. Naprawdę nie musimy tylko wydawać pieniędzy, możemy je inwestować, a pomnożony kapitał będzie naszym zabezpieczeniem na przyszłość. Możemy go wykorzystać na bardziej szczytne cele, na przykład na zapewnienie dobrej edukacji naszym dzieciom, zakup domu lub przeznaczyć część zysków na organizacje charytatywne. Inwestujemy Wielu rodaków na emigracji podchodzi poważnie do finansów. Niektórzy z nas lokują pieniądze w bankach, inni kupują nieruchomości w kraju lub w Wielkiej Brytanii, zamiast tracić bezpowrotnie pieniądze na pokrycie,,rentu. Istnieje też grupa osób inwestujących w papiery wartościowe i fundusze. Jak zaczyna się przygoda z inwestowaniem na giełdzie? Paweł przyjechał z rodziną do Wielkiej Brytanii ponad rok temu. Od kilku miesięcy regularnie, co miesiąc, przeznacza określoną kwotę na inwestycje. 28 nr 36 (191), 7 września 2007

29 E K O N O M I A Zanim zacząłem inwestować, zorientowałem się, co to jest rynek finansowy, jakie instytucje na nim działają i w jakie instrumenty finansowe mogę inwestować. Zakupiłem również kilka książek. Zdecydowałem się na inwestycje w Polsce, ze względu na większą wiedzę na temat tamtego rynku. Zanim ulokowałem pierwsze prawdziwe pieniądze, próbowałem inwestowania,,na niby w giełdowej grze internetowej. Można ją znaleźć m.in. na onet.pl/gra/ lub na zdradza. Eksperci z kolei wymieniają również korzyści inwestowania na rynkach zagranicznych, takie jak możliwość uzyskania wyższej stopy zwrotu niż na polskim rynku, dywersyfikację portfela inwestycyjnego, zabezpieczenia przed spadkiem kursu złotego oraz wysoką płynność rynków zagranicznych. Rynek finansowy Rynek finansowy dzieli się na rynek pieniężny, walutowy oraz kapitałowy. Rynek pieniężny, to rynek transakcji, na którym funkcjonują krótkoterminowe (do jednego roku) dłużne papiery wartościowe, takie jak na przykład bony skarbowe, bony komercyjne, certyfikaty depozytowe, weksle, czeki. Jest to rynek, na którym podmioty gospodarcze finansują swoją bieżącą działalność. Na rynku walutowym odbywają się z kolei transakcje kupna i sprzedaży walut różnych państw. Rynek kapitałowy (rynek papierów wartościowych), to rynek, na którym funkcjonują średnio- i długoterminowe instrumenty finansowe. Dzieli się on na rynek pierwotny i wtórny. Na rynku pierwotnym można nabyć papiery wartościowe po stałej cenie emisyjnej, która jest stała do końca okresu emisji określonej przez emitenta. Gdy my jako inwestorzy zakupimy takie papiery wartościowe, to również zainwestowany przez nas kapitał zasila kapitał emitenta. Natomiast na rynku wtórnym odbywa się obrót papierami wartościowymi, które zostały wyemitowane na rynku pierwotnym w poprzednich okresach. Na rynku wtórnym możemy zatem kupić i sprzedać swoje papiery wartościowe. Instytucje rynku kapitałowego Zarówno nasi rodacy, którzy mieszkają w kraju, jak i poza jego granicami, mogą z racji przystąpienia Polski do Unii Europejskiej korzystać z ofert prowadzenia rachunków finansowych w krajach OECD. Warto zatem przyjrzeć się bliżej instytucjom w Polsce lub chociażby w Wielkiej Brytanii, w których być może zdecydujemy się inwestować. W Polsce papiery wartościowe możemy zakupić, jak i sprzedać za pośrednictwem Domów Maklerskich (na przykład: BDM PKO BP SA, DM BZWBK, Dom Inwestycyjny Bre Banku, ING Securities SA i innych). Aby jednak móc zacząć inwestować, każdy przyszły inwestor podpisuje najpierw umowę o otwarcie rachunku inwestycyjnego. Dom Maklerski po otrzymaniu od nas dyspozycji zakupu akcji wybranej spółki, przekazuje nasze zlecenie na Giełdę. Z pewnością inwestowanie w Polsce może być łatwiejsze niż w Wielkiej Brytanii ze względu na lepszą znajomość polskich realiów oraz brak bariery językowej. Inwestując w Polsce, instytucją, o której warto dowiedzieć się więcej, jest Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (www.gpw.com.pl). W Wielkiej Brytanii papiery wartościowe można zakupić poprzez banki (na przykład NatWest, HSBC i inne). W wyborze konkretnego brokera (maklera) powinniśmy kierować się tym, czy oczekujemy pełnego doradztwa czy też nie. Niektóre oferowane usługi mogą pozwalać brokerowi na inwestowanie w naszym imieniu, nawet bez pytania nas o zgodę. Warto upewnić się, czy aby na pewno wybieramy usługi dopasowane do naszych potrzeb. Zanim jednak zaczniemy współpracę czy to z bankiem, czy tzw. building societies, brokerem lub niezależnym doradcą, musimy sprawdzić, czy posiada on zgodę Financial Services Authority (FSA) na prowadzenie działalności inwestycyjnej lub czy jest zaklasyfikowany do grupy tzw. Recognised Professional Body (RPB) lub Recognised Investment Exchange (RIE). Jedną z instytucji, o której warto wiedzieć więcej, jest Giełda Papierów Wartościowych w Londynie (London Stock Exchange W co inwestować? Inwestować możemy w różne instrumenty finansowe, takie jak przykładowo akcje, obligacje, bony. Akcje: poprzez zakup akcji danej spółki stajemy się właścicielami części jej majątku. Tak jak w Polsce, tak i w Wielkiej Brytanii najbardziej popularne są akcje zwykłe (z ang. ordinary shares). Obligacje: gdy zakupimy obligacje, stajemy się posiadaczami papierów wartościowych, w których emitent jest naszym dłużnikiem i zobowiązuje się w stosunku do nas do spełnienia pewnego świadczenia. Kontrakty zakupu obligacji, określane też w Wielkiej Brytanii skrótem IOU, określają zatem warunki tego świadczenia, takie jak kwota kapitału, wysokość odsetek, czas w którym płatność będzie miała miejsce. Bony: pieniężne krótkoterminowe (oferowane w Polsce z 7-dniowym okresem zapadalności) instrumenty dłużne, emitowane przez bank centralny; skarbowe krótkoterminowe instrumenty dłużne o terminach wykupu nieprzekraczających 12 miesięcy, emitowane przez Ministerstwo Finansów. Certyfikaty inwestycyjne: papiery wartościowe uczestnictwa posiadacza w inwestycji prowadzonej przez zamknięty fundusz inwestycyjny. Fundusze inwestycyjne najbardziej ogólny podział wyodrębnia fundusze otwarte, zwane inaczej funduszami wzajemnymi (stale prowadzące aktywną sprzedaż swoich jednostek i podlegające odsprzedaży na życzenie posiadacza) oraz fundusze zamknięte (emitujące certyfikaty inwestycyjne). Kwestia intensywności angażowania posiadanego kapitału w instrumenty finansowe, takie jak na przykład akcje, powinna w głównej mierze zależeć od posiadanej wiedzy na temat rynków finansowych. Tylko w pewnym stopniu można bazować na poradach specjalistów w domach maklerskich. Dobrze jest też zdywersyfikować instrumenty finansowe, w które inwestujemy. Kapitał inwestowany na giełdzie powinien stanowić tylko część posiadanych oszczędności. Każdy inwestor giełdowy musi zdawać sobie sprawę z możliwości osiągnięcia wysokich zysków, ale również z ryzyka poniesienia strat, które mogą stanowić w przypadku bardzo chybionych inwestycji nawet całą zainwestowaną kwotę (np. gdy spółka, której akcje zakupiliśmy, ogłosi upadłość). Należy również wiedzieć, że nawet posiadanie gruntownej wiedzy na temat inwestowania nie daje gwarancji osiągnięcia sukcesu na parkiecie. KAZ COURIER transport do/z Polski Profesjonalny service door to door Wszystkie miejscowości w Anglii/Polsce Transport 2 x w tygodniu Paczki, przeprowadzki, motocykle, rowery, sprzęt AGD Tel. Anglia Tel. Polska

30 N A S Z E S P R A W Y Samemu jest ciężko ARTUR RYNKIEWICZ Tomek wyjechał do Bristolu, by zarobić na wspólną przyszłość z Agatą. Na miejscu poznał Agnieszkę i to właśnie z nią zamierza spędzić swe życie. Mariola nie poddała się samotności, choć mieszkała sama w Manchesterze przez prawie dwa lata. Jarek przyjechał do niej po ukończeniu studiów. Ale między nimi nie jest już tak, jak kiedyś. i wrócę wspomina. Tyle, że chwila przerodziła się w trzy miesiące, a potem w sześć. W końcu Mariola dostała propozycję stałej pracy. Dobre pieniądze, satysfakcja z wykonywanych obowiązków, służbowe mieszkanie. Żyć nie umierać. Ale Jarek nie chciał się zgodzić. Miałem przeczucie, jak to się może skończyć. Mnie zostały jeszcze dwa lata studiów, dlatego nie mogłem ot tak sobie wyjechać do Anglii. Musiałem dokończyć naukę. Poza tym tu też miałem perspektywę dobrej pracy. Po informatyce nie jest trudno znaleźć robotę. No i, co chyba najważniejsze, czułem, że nasz związek się rozpadnie mówi. Co prawda mylił się co do tego ostatniego, ale niestety tylko pozornie. Na emigracji ludzie nie lubią być sami. Dlatego tak chętnie łączą się w pary Dlaczego jedna miłość zastępuje drugą? I dlaczego zawsze ktoś musi zostać na lodzie, ze zranionym sercem? (...) odgrzewane gorzej smakuje... przeczytałem na jednym z forów internetowych. Rzecz tyczyła się miłości, która kiedyś jeszcze tliła się między dwojgiem ludzi, ale o której zapomniał cały świat. Najgorsze jest to, że zapomnieli o niej sami zakochani. Z krótkiej rozłąki zrobił się rok, a potem dwa. A uczucie każdego dnia wygasało. Dziś tli się co prawda jeszcze żar, ale powoli dogasa. Jadę tylko na chwilę, zarobić Ona Mariola Pankiewicz. Lat 28, brunetka. Zgrabna, ładna, inteligentna dziewczyna po studiach ekonomicznych na Uniwersytecie Warszawskim. Mieszkanka Wrocławia. On Jarek Macilewicz, 30-latek. Chłopak, którego ambicją było skończyć studia, ale któremu przeciwności losu rzucały kłody pod nogi. Zdolny, ambitny, ale chyba nie do końca doceniony przez los. Mieszkaniec Piaseczna koło Warszawy. Poznali się przez przypadek. To było głupie. Na Uniwersytecie Warszawskim są tysiące studentów, a ja właśnie musiałam się poślizgnąć przed Jarkiem w studenckiej stołówce śmieje się. Pomógł jej. Nie myślała wówczas o wstydzie. To było zauroczenie. Zakochaliśmy się w sobie jak małolaci. Jak przez mgłę pamiętam następnych kilka miesięcy, taka była jazda. Imprezy, kino, restauracje, spacery... Ech, chciałoby się przeżyć to raz jeszcze mówi z żalem w głosie Jarek. Ledwo zdali egzaminy końcowe, tak zawalili naukę. Ona była na trzecim roku, on na pierwszym. I wtedy stało się coś, czego żadne z nich nie przewidziało. Mariola po ukończeniu studiów dostała propozycję stażu w jednym z renomowanych biur finansowych w Manchesterze. Decyzję o wyjeździe podjęła z ogromnym trudem. Mieliśmy już wszystko ustalone: datę ślubu, papiery na kredyt mieszkaniowy były gotowe do podpisu, marzyliśmy o dziecku i o tym, by razem się zestarzeć. Nie wiedziałam co mam robić, ale pomyślałam, że nic się nie stanie, jeśli pojadę tylko na chwilę. Zarobię trochę grosza Coś w nas umarło Mariola zarabiała w Anglii naprawdę duże pieniądze (w przeliczeniu na złotówki było to jakieś 16 tys. zł miesięcznie, plus premie). Jarek tymczasem zdawał kolejne egzaminy. Rozmawialiśmy codziennie na Gadu-Gadu, przez skype a, pisaliśmy SMS-y, listy, e maile. Mariola chciała wysyłać mi pieniądze na naukę. Odmówiłem, choć przyznaję, że było mi ciężko, zwłaszcza po tym, jak rodzice przestali mi pomagać. Przez te dwa lata Mariola była w Polsce cztery razy. W sumie jakieś dwadzieścia pięć dni. Z jej każdym kolejnym przyjazdem czułem, że coraz bardziej się ode mnie oddala. Na własnej skórze przekonałem się jednak o tym dopiero po zakończeniu studiów, gdy pojechałem szukać szczęścia w Manchesterze. To był koszmar opowiada Jarek. Pierwsze trzy dni były jednak piękne. Było jak dawniej. Spacery, kino, dyskoteki, zakupy, wspólnie spędzane noce. Wszystko powróciło ze zdwojoną siłą tylko po to, by potem umrzeć śmiercią naturalną. Zaczęliśmy się kłócić o wszystko i o nic zarazem. Począwszy od tego, jak wieszać ręcznik i gdzie ma stać pasta do zębów, a skończywszy na tym, czy spałem z kimś w Polsce i czy ona spała z kimś w Anglii. To wszystko było tak chore, że w końcu rozstaliśmy się. Przez miesiąc panowała cisza, potem kilka SMS-ów i znów do siebie wróciliśmy. Tak było jeszcze chyba ze trzy razy. Teraz znów jesteśmy 30 nr 36 (191), 7 września 2007

31 ???? razem, ale jednak jakby osobno. Wiem, że brzmi to jak tytuł piosenki Ich Troje, ale to nie disco polo, tylko życie. Mam takie dziwne wrażenie, że przez tę rozłąkę coś w nas umarło. Już nigdy nie będzie tak samo mówi. Już nie chcę z nią być Tomek Roszczyński miał tylko jeden cel w życiu: poznać wspaniałą kobietę i razem z nią ułożyć sobie przyszłość. I trafił na taką w rodzinnym Koninie. Agata była dziewczyną jak marzenie. Ładna, inteligenta, wprawiała w zachwyt chłopaków z miejscowego liceum. I to właśnie w nią trafiła strzała Amora. Jej obiektem miłości stał się Tomek. Byliśmy jeszcze młodzi, więc cały świat stał przed nami otworem. Gdy Polska weszła do Unii Europejskiej, narodziła się szansa, by tę przyszłość polepszyć. Pieniądze, cokolwiek by nie mówili księża, dają szczęście. I na nich nam właśnie zależało mówi Tomek. Wyjechał więc do Bristolu, gdzie jego starszy brat już wcześniej załapał pracę w pubie. Załatwił fuchę Tomkowi. Najpierw pracował na zmywaku, potem, gdy podszkolił język, za barem. I właśnie wtedy poznał Agnieszkę. Przychodziła do pubu kilka razy w tygodniu. Zaczęła opowiadać o swojej pracy, szkole językowej, problemach z codziennością. Trwało to jakieś trzy miesiące. Bardzo się do siebie zbliżyliśmy. W końcu w sobotni wieczór umówiliśmy się na drinka. Tyle, że na jednym się nie skończyło. Rano obudziłem się w pokoju, który wynajmowała. Leżała obok, tak piękna, że zapierało mi dech w piersi. Poczułem do niej coś więcej niż do Agaty. Coś, czego nawet nie umiem opisać opowiada Tomek. Agnieszka była na miejscu, Agata daleko. Były telefony, e, Gadu-Gadu. Ale to nie było to samo, co w przypadku nowej miłości. Agata wciąż czekała i łudziła się, że będzie dobrze. Nie przypuszczała nawet, że od dawna odstawiono ją na boczny tor. Tomek przyjeżdżał do Konina mniej więcej co trzy miesiące. Telefon wyłączał, chował angielską kartę. Kiedy Agata szła do pracy, on uciekał do kafejki internetowej i ował do Agnieszki. Był grudzień, kilka dni przed gwiazdką. Szef nie dał mu wolnego na święta, pojechał więc do Polski wcześniej. I właśnie wtedy powiedział Agacie, że już nie chce z nią być. Zrobiłem to, bo tak podpowiadało mi serce. Nie mogę na kogoś czekać całe życie. Na emigracji nie jest tak łatwo, a przecież każdy facet potrzebuje kobiety, prawda? pyta ironicznie. Zapomniał chyba, że do Anglii wyjechał po to, by móc ułożyć sobie wspólną przyszłość z Agatą. Przyszłość, której już nigdy razem nie spędzą. Dziś on jest szczęśliwy z miłością jak sam twierdzi swego życia. Ona została w Polsce. Zamknęła się w sobie. Nie chce z nikim rozmawiać. Zwłaszcza z dziennikarzem. Bo, jak mówi ksiądz Mieczysław Maliński: Miłość to bycie do dyspozycji, to gotowość do tego, by służyć, pomóc, przydać się, zaopiekować się. To chęć bycia potrzebnym. Mariola, Jarek i Agata już tego nie czują, zresztą z różnych powodów. I tylko Tomek miewa się dobrze. Ale patrząc na to tak po ludzku, czy można uznać to za sukces? 31

32 32 nr 36 (191), 7 września 2007

33 ???? 33

34 34 nr 36 (191), 7 września 2007

35 ???? 35

36 G O N I E C P O L S K I Z B I R M I N G H A M Brytyjskie barki z Gdańska DOROTA BAWOŁEK Dobre, bo polskie jakże słodko brzmi to powiedzenie w ustach chyba każdego rodaka, zwłaszcza wtedy, gdy zacytować je może koledze z zagranicy, lub w przypadku nas emigrantów na Wyspach angielskiemu sąsiadowi zza płota. Nie dziwi zatem fakt, jak bardzo zadowoleni i dumni chodzili rodacy mieszkający w okolicach Birmingham, gdy brytyjskie media ujawniły, że uwielbiane przez Brytyjczyków łódki kanałowe produkowane są w Gdańsku. Jak stwierdziła w wywiadzie dla brytyjskiego dziennika The Times angielska para, państwo Sutton, z barką wyprodukowaną w Gdańsku połączyła ich miłość od pierwszego wejrzenia. Polskie barki z Gdańska robią w Birmingham furorę Cudo z Gdańska Barka Howarda i Barbary Sutton z Gloucester przypomina tradycyjną łódkę, jaką porusza się dziś po kanałach prawie 30 tysięcy zwolenników tego rodzaju rozrywki lub sposobu na życie. Łódka państwa Sutton, z tradycyjnymi okrągłymi oknami i ozdobami, różni się od innych jedynie pochodzeniem. Zamiast na Wyspach, została bowiem wyprodukowana w Gdańsku. Jak donoszą dziennikarze brytyjskiego dziennika, w ostatnich latach coraz więcej firm handlujących łodziami kanałowymi, jak również indywidualnych klientów szukających wymarzonej barki, składa zamówienia nad Bałtykiem. Powodów jest kilka. Otóż umiejętności polskich rzemieślników budujących łodzie, znacznie przewyższają te, jakimi pochwalić się mogą rodowici mieszkańcy Wysp. Ponadto, jak można się domyśleć, polskie fabryki produkują barki o dużo lepszej jakości, za znacznie niższą cenę. Jednocześnie wzrasta również moda na barki wśród Brytyjczyków, dla których transport wodny stał się sposobem na ciekawe spędzanie wolnego czasu. Dla niektórych natomiast inspiracją do zakupu łódki były wakacje 2005 r., które para celebrities: Calista Flockhart (serialowa Ally McBeal) i Harrison Ford, spędziła właśnie na pokładzie jednej z barek, pływającej po kanałach okolic Birmingham. W efekcie, popyt na łódki kanałowe wzrasta obecnie w Wielkiej Brytanii z miesiąca na miesiąc. Jak się okazuje, nowym hitem wśród fanów barek są łódki produkowane nad polskim Wybrzeżem. Kanałowa przygoda Angielska para, której zamiłowanie do wodnych podróży kanałami opisał The Times, rozpoczęła swoją przygodę cztery lata temu. Po kilku sezonach spędzonych na pokładzie najprostszej z barek, Howard Sutton postanowił jednak poszukać łódki o nieco wyższym standardzie, by uczynić wakacje na kanałach jeszcze bardziej luksusowymi. Jednak znalezienie łódki, jaką miał na myśli, za cenę, jaką był w stanie przeznaczyć na jej kupno, okazało się niemożliwe do zrealizowania w Wielkiej Brytanii. Po mozolnych poszukiwaniach, Howard i Barbara znaleźli wreszcie model barki, jakiego szukali. Tzw. Aqualine, w której zakochała się angielska para, została wyprodukowana przez brytyjską firmę w Polsce i kosztowała ich 71,250 funtów. 36 nr 36 (191), 7 września 2007

37 G O N I E C P O L S K I Z B I R M I N G H A M Arcydzieła prosto z Polski Jak stwierdził w wywiadzie dla The Times dyrektor wykonawczy fabryki w Gdańsku John Corker, początkowo polscy pracownicy nie potrafili zrozumieć zainteresowania zupełnie niepraktycznymi i dziwacznie wyglądającymi łódkami. Barki stanowiące niejednokrotnie prawdziwe arcydzieła sztuki, w niczym nie przypominały bowiem eksportowanych kiedyś z polskich stoczni statków i okrętów przemysłowych. Polskim rzemieślnikom nie mieściło się zatem w głowie, że ktokolwiek zechce kupić taką karłowatą łódkę. Kiedy jednak w ramach wyjazdu zorganizowanego przez angielskiego pracodawcę, Polacy zatrudnieni w Gdańsku zobaczyli angielskie kanały i krajobraz otaczający drogi wodne okolic Birmingham, zrozumieli zainteresowanie, jakim cieszą się produkowane przez nich barki. Firma Johna Corkera zatrudnia w Gdańsku szereg polskich rzemieślników, bo jak twierdzi sam szef, znalezienie tak wykwalifikowanej siły roboczej w Anglii jest po prostu niemożliwe. Na pytanie, co myślą jednak o tym rodacy angielskiego szefa, Corker tłumaczy, że o ile kilka lat temu Anglicy byli bardziej sceptyczni, dowiadując się, że tak tradycyjnie angielskie rzemiosło wykonywane jest przez robotników z Polski, o tyle teraz, widząc jakość barek produkowanych w Gdańsku, nie mają nic przeciwko temu, że właśnie w obcym kraju powstają łódki. Wręcz przeciwnie, brytyjscy fani barek coraz częściej stają się fanami polskich rzemieślników, którzy budują dla nich te wodne arcydzieła. Brytyjczycy zachwycają się nie tylko jakością wykonania barek, ale także ich ceną Zobaczywszy idealne wykończenie i umeblowanie łódki, Howard bez wahania wyłożył pieniądze na stół. Jak powiedział angielskim dziennikarzom, po tym jak wraz z żoną zdecydowali się na kupno polskiego modelu barki, jeden z angielskich rzemieślników obiecał im nawet, że skopiuje ten wzór i zbuduje taką samą łódkę na miejscu. Jedyną różnicą, jakiej angielski rzemieślnik nie był jednak w stanie odtworzyć, była cena za takie zlecenie. Ponieważ zażądał zbyt wiele, państwo Howard złożyli zamówienie w Gdańsku. Fabryka, w której powstała barka państwa Sutton, zatrudnia w Gdańsku 75 stolarzy, mechaników i techników. Wielu z nich nauczyło się fachu jeszcze za czasów, gdy w Polsce kwitł przemysł ciężki. Angielskiemu rzemieślnikowi zbudowanie barki może zająć nawet rok, podczas gdy w fabrykach w Polsce ma miejsce masowa produkcja łódek, co oznacza, że jednocześnie produkowanych może być ich nawet 12, a czas ukończenia zamówienia nie przekracza 14 tygodni. Nad Bałtykiem najtaniej Fabryka Corkera nie jest jednak jedyną w swoim rodzaju na polskim Pomorzu. Menadżer ds. sprzedaży z przedsiębiorstwa Amber Boats w Evesham w regionie Worcestershire Noel Creary, produkuje swoje łódki w Malborku. Jak twierdzi, choć kilka lat temu liczba zamówień nie przekraczała 40, w tym roku planuje sprzedać angielskim klientom ponad 100 polskich barek. Cena łodzi wyprodukowanej przez jego firmę wynosi od 57 do 97 tysięcy funtów. Zdaniem Creary ego, taka cena jest jak najbardziej przystępna i atrakcyjna dla angielskich klientów, biorąc pod uwagę wysokiej jakości wykończenie polskich łodzi, w których montuje się granitowe blaty i wykonane z prawdziwego drewna meble. Jak powiedział w wywiadzie dla The Times, gdyby brytyjski producent chciał sprzedać łódkę wyprodukowaną w Anglii za tą samą cenę, co te zbudowane w Polsce, to na pewno nie mógłby sobie pozwolić na tak wyszukane i solidne wykończenie barek, jakie zapewniają firmy nad Bałtykiem. Ukochane powiedzenie Dobre, bo polskie, samo pcha się więc na usta, gdy słyszymy takie nowinki. Ten przykład polskich osiągnięć polecam zapamiętać przede wszystkim rodakom mieszkającym w regionie West Midlands. Proszę sobie wyobrazić, jak zareaguje angielski sąsiad w Birmingham, gdy na pytanie, co dobrego jest w Polsce oprócz wódki i kiełbasy, odpowiedzą państwo: łódki te same, które wypełniają kanały Birmingham i okolic. 37

38 ???? Paproch podróżuje po Polsce Województwo zachodniopomorskie, część 1 Zakreśl tylko te pojazdy, które poruszają się po wodzie. W wyrazach, które pozostaną, kolorowe literki utworzą rozwiązanie. Dowiesz się, co Paproch znalazł na plaży. Weź udział w konkursie i wyślij hasło do nas! Wyspa Wolin Świnoujście Morze Bałtyckie żubr Kołobrzeg Szczecin SAMOCHÓD POCIĄG AUTOKAR ROWER WODNY KUTER LODOŁAMACZ SAMOLOT MOTORÓWKA ŻAGLÓWKA KATAMARAN STATEK HELIKOPTER Odra NAGRODA NIESPODZIANKA!!! Weź udział w losowaniu. Wyślij SMS-a o treści: NASZEDZIE- CI {spacja}, rozwiązanie konkursu = co Paproch znalazł na plaży, imię i nazwisko, adres owy, na numer Wygrywa pięć osób, które do środy 11 września, do godziny wyśle poprawną odpowiedź. Koszt to 1GBP + standardowa opłata za SMS-a. Lista zwycięzców zostanie opublikowana na łamach Gońca Polskiego. Serwis dostępny jest tylko z telefonów zarejestrowanych w UK. Aby głosować musisz mieć skończone 18 lat. ZWYCIĘZCY KONKURSU SZELESZCZĄCE SŁOWA : Jolanta Graczyk, Joanna Nowakowska. Zwycięzców prosimy o kontakt: lub Bawimy się z naszymi dziećmi, czyli rady dla rodziców W tym tygodniu dzieci poznają województwo zachodniopomorskie. Główne zadanie koncentruje się na środkach transportu. Maluchy mają wybrać z grupy ilustracji tylko pojazdy poruszające się po wodzie. Ponieważ obrazki opatrzone są podpisem, nieczytające dziecko zaznajamia się z napisami i kojarzy je z rysunkiem. Podział na grupy, to kategoryzacja. Takie zadanie składnia malucha do logicznej analizy, oprócz tego stymuluje go wizualnie. Nawiązuje ono tematycznie do obszaru zachodniopomorskiego. W związku z rozwiniętym transportem wodnym w tym regionie, można porozmawiać z pociechą o tym, jaką funkcję pełni kuter, katamaran czy lodołamacz oraz do czego służy rower wodny. Można świetnie wykorzystać ten temat do rozmowy o minionych wakacjach. Szukaj wielkiej akcji Nasze Dzieci Piszą i Czytają już za tydzień w Gońcu Polskim i na stronie 38 nr 36 (191), 7 września 2007 GOŃCA POLSKIEGO Dla wszystkich dzieci uwielbiających przygody Scooby Doo,Supermocnych Chłopaków, Dextera i innych bohaterów, mamy super niespodziankę! W każdym tygodniu losujemy 5 komiksów- magazynów (w j.polskim) Scooby Doo i Cartoon Network z prezentem niespodzianką! Wystarczy zadzwonić pod numer Nagrody czekają w naszej redakcji!

39 M A M A N A W Y S P A C H Droga Magdo, Mam na imię Katarzyna. Przeczytałam Twój artykuł pt. Kiedy zacząć naukę języka polskiego w lipcowym,,gońcu Polskim. Mieszkam z mężem i 2,5 roczną córką Gabrielą w Brazylii. W domu Gabrysia słyszy trzy języki: polski, gdyż tak do niej mówię; portugalski telewizja, radio, znajomi, dzieci; oraz angielski, ponieważ w tym języku porozumiewamy się z mężem. W jaki sposób mogę pomóc Gabrysi w opanowaniu wszystkich języków? Jeśli chodzi o córeczkę pani Kasi, to naprawdę ma ona szczęście. Jest szansa na to, że będzie posługiwała się biegle trzema językami! Najmniej martwiłabym się o język portugalski. Gabrysia ma z nim kontakt na co dzień. Nauczy się go bez problemu, podobnie jak polskie dzieci wychowywane w Anglii opanują bez dodatkowej pomocy angielski. Nawet, jeśli stanie się to nieco później, na rzecz języka polskiego, to i tak pociecha pani Kasi będzie mówić płynnie po portugalsku. Przydałoby się zadbać o polski, gdyż jest to rodzimy język dziecka. Bardzo wiele zależy więc od rodziców. Pani Kasia powinna mówić do córki tylko po polsku. Wszelkie komunikaty, czytanie bajek, nazywanie przedmiotów to powinno odbywać się w języku polskim. Jeśli dziecko próbuje odpowiadać w innym języku, starajmy się nie reagować. Gdy tylko maluch zauważy, że dajemy się namówić na angielski Magdalena Kaniewska jest dyrektorem metodycznym Przedszkoli Polskich i Szkół Języka Polskiego Nasze Dzieci MAGDALENA KANIEWSKA W jakim języku do dziecka? Bardzo cieszą mnie Wasze listy. Nie spodziewałam się, że moje artykuły docierają aż do Brazylii! Niemniej jednak oznacza to, że na emigracji Polacy borykają się z podobnymi problemami. czy w przypadku pani Kasi na portugalski, wybierze łatwiejszą drogę. Tu ważna jest konsekwencja. Nie chodzi o ignorowanie dziecka, lecz o wyrobienie nawyku. Pociecha pani Kasi zapamięta, że do mamy mówi się po polsku. Podobnie nasze dzieci tu, w Wielkiej Brytanii, nauczą się, że dom to miejsce, gdzie mówi się po polsku. Gdy wskazujemy np. na kota, pytając, co to jest, a dziecko nie odpowiada po polsku, wówczas my w tym języku musimy powtórzyć za nim: to jest kot. Dziecko dostaje wówczas komunikat, że oczekujemy odpowiedzi w języku polskim. Podświadomie będzie przyswajać sobie właśnie ten język. Masz podobny problem, chciałbyś skomentować artykuł? Napisz: Gdy oboje rodzice to Polacy, nie ma żadnego dylematu. Mówimy do dziecka po polsku i cierpliwie czekamy, aż samo zacznie używać angielskiego. Jeśli w domu włada się dwoma językami: polskim i angielskim, to oboje rodzice mówią do dziecka w swoim języku. Sytuacja zaczyna się komplikować, gdy w domu pojawiają się więcej niż dwa języki. Na przykład tata mówi po włosku i angielsku, a mama po polsku. To jest jednak kłopotliwe tylko dla rodziców. Dziecko powinno sobie z tym poradzić. Należy wybrać rodzimy język ojca do komunikacji z pociechą, a mama i tata powinni między sobą używać innego w tym wypadku angielskiego. Jeśli angielski to pierwszy język ojca, nie ma żadnego problemu. Jeśli jednak tak nie jest, bardzo ważne jest to, na ile poprawny jest angielski obojga rodziców oraz jego wymowa. Dziecko zapamięta, że tata i mama mówią do siebie po angielsku. Gdy rodzina spotyka się w komplecie, wszyscy powinni posługiwać się jednym, umownym językiem, również wtedy gdy przychodzą goście. Będzie to wtedy taki język domowy. Żeby dziecko mogło stać się aktywną częścią tej komunikacji, musi mieć szansę na używanie języka, jakim posługuje się otoczenie. Jeśli pozwolimy maluchowi tylko obserwować, istnieje realne zagrożenie, iż będzie on rozumieć owy język, lecz nie będzie potrafił go używać. Takie ignorowanie dziecka jest niebezpieczne. Dlatego wyróbmy w nim nawyk. Na początku możecie czuć się nieswojo, ponieważ obawiacie się, że pociecha pomiesza języki i żadnego się dobrze nie nauczy. Nie ma obawy, ona ze wszystkim sobie poradzi. Z lekką pomocą rodziców nauczy się biegle wszystkich języków, jakimi posługują się domownicy. Tak naprawdę dzieci żyjące na emigracji są uprzywilejowane, mają szansę na opanowanie kilku języków jednocześnie. Na początku nie będą ich rozróżniać, lecz dobierać do danej sytuacji słowa, jakie znają. Dlatego ważne jest to, by określić te sytuacje, przyzwyczaić do nich malucha tak, by sam był zawsze pewny, kiedy, jakiego języka używać. Przedszkole Polskie Nasze Dzieci Oddział Ealing. Możliwość dofinansowania nawet do 80 proc.! Zapisy: Tel Cześć!!! Nazywam się Kubuś Korcz. Urodziłem się 30 maja 2007 roku w Londynie. Jestem dużym i wesołym chłopcem. Uwielbiam mleczko prosto z cycusia oraz drzemać tuż obok mamusi. Pozdrawiam wszystkich i zapraszam na blogusia Zdjęcia można przesyłać pocztą na adres redakcji: Goniec Polski 48 Haven Green, Ealing London W5 2NX lub mailem na adres: skrzynka kontaktowa Dzień dobry! Jestem stałą Czytelniczką Waszego pisma i rubryki poświęconej dzieciom. Obecnie korzystam z internetu, ponieważ przebywam w Polsce, gdzie pojechałam urodzić córeczkę. Zosia przyszła na świat 31 marca. Jestem Polką, a mój partner Anglikiem. Mam do Pani kilka pytań. Bardzo proszę o pomoc. Czy mam prawo ubiegać się o Child Benefit, jeżeli moje dziecko przyszło na świat w Polsce? Chciałabym zaznaczyć, że za miesiąc lub dwa wracam do Londynu. Wiem, iż sprawę trzeba załatwić w przeciągu trzech miesięcy od daty narodzin dziecka. Obecnie mija czwarty. Jeżeli mam prawo do tego zasiłku, to czy nie jest za późno na załatwienie formalności? Czy mieszkając z małą na Wyspach (niestety nie będę pracowała przez przynajmniej następne dwa lata) muszę mieć jakieś ubezpieczenie? Nie wyszłam za mąż za ojca mojego dziecka. Mój partner pracuje w państwowej firmie. Wiem, że jeżeli urodziłabym dziecko na Wyspach, dostałoby ono od państwa 250 funtów w formie vouchera, tzw. Child Trust. Jeżeli mała ma podwójne ANNA KORCZ obywatelstwo, czy też jej się on należy? Bardzo proszę o odpowiedź. Z góry dziękuję i pozdrawiam. Kamila Child Benefit należy się każdej osobie, która opiekuje się dzieckiem. Wyrównuje on zasiłki jedynie trzy miesiące wstecz, dlatego też im później złoży Pani wniosek, tym więcej pieniędzy przepadnie. Więcej informacji na temat Child Benefit znajdzie Pani na W Wielkiej Brytanii partner traktowany jest na równi z mężem (żoną). Nie potrzebuje Pani żadnego ubezpieczenia, gdyż opieka medyczna dla partnerów i członków rodziny osoby pracującej na Wyspach jest darmowa. Miejsce urodzenia i obywatelstwo dziecka nie ma znaczenia. Jeśli jeden z rodziców mieszka i pracuje w Wielkiej Brytanii, dziecku będzie należał się Child Trus Fund Voucher. Aby go otrzymać, musi Pani najpierw złożyć wniosek o Child Benefit. W ciągu kilku dni od daty wpływu pierwszej kwoty zasiłku, automatycznie zostanie wysłany do Pani zestaw informacyjny wraz z voucherem na kwotę Ł250. Więcej informacji na ten temat znajdzie Pani pod adresem 39

40 F O T O R E P O R T A Ż fot. Mariusz Zdeb Święto Karaibów Tegoroczny Notting Hill Carnival zgromadził blisko milionową widownię. Tuż po karnawale w Rio, to drugi co do wielkości festiwal uliczny na świecie. Jak się udał w tym roku? Zobaczycie na zdjęciach Mariusza Zdeba! 40 nr 36 (191), 7 września 2007

41 41

42 K O N K U R S Przewodniki Pascala Wydawnictwo Pascal lider wśród polskich wydawnictw turystycznych proponuje kilkanaście serii przewodników, poradników, albumów, encyklopedii, książek popularnonaukowych, podróżniczych, a także przewodników kulinarnych. Z bogatej (ponad 300 tytułów) oferty korzystają zarówno podróżujący z plecakiem globtroterzy, jak i zwolennicy zorganizowanych form spędzania urlopów. Własną serię mają także m.in. zwolennicy aktywnego wypoczynku i miłośnicy weekendowych wypadów o każdej porze roku. Pascal wydaje też ponad 200 pozycji kartograficznych, w tym mapy, plany miast, atlasy samochodowe i geograficzne. Całość oferty na CUKIERECZKI Mian Mian Najgłośniejszy debiut literacki ostatnich lat w Chinach historia szalonej miłości, buntu i upadku, rozgrywająca się u schyłku XX wieku w mrocznym, podziemnym świecie chińskich nocnych klubów, drobnych gangsterów, narkotyków i prostytucji. Hong, wrażliwa i niepokorna siedemnastolatka, rzuca szkołę co w ówczesnych Chinach oznaczało rezygnację z życiowych perspektyw i wyjeżdża z rodzinnego Szanghaju. W mieście Shenzhen, doświadcza prawdziwych niebezpieczeństw, rozpoczyna karierę szansonistki, poznaje, co to narkotyki, seks i alkohol. Wreszcie spotyka Saininga, młodego muzyka. Razem zanurzają się w szaleńczy rytm ciemnej strony miasta. Książka Mian Mian, obrazoburcza i wywrotowa, nazwana przez chińskich cenzorów świadectwem duchowego brudu, jest jednocześnie przejmującą, wyjątkowo osobistą opowieścią o młodzieńczych rozczarowaniach i samotności. K n s s g n Losujemy 5 książek tygodniowo! Wystarczy wysłać sms pod numer 63880, w treści wpisując słowo POLSKA, spacja, a następnie słowo KSIĄŻKA. Całkowity koszt sms a- 1,00 ROZWIĄŻ KRZYŻÓWKĘ WYGRAJ ZAKUPY Wśród osób, które do dnia12 września rozwiążą krzyżówkę i prześlą hasło oraz swoje dane kontaktowe na adres rozlosujemy voucher o wartości 50 na zakupy w sklepie internetowym Smaczek.co.uk. W poprzednim tygodniu zwyciężyła pani Dorota Dębowska. Gratulujemy. Sponsorem nagrody są Polskie Internetowe Delikatesy w Londynie Smaczek.co.uk. 42 nr 36 (191), 7 września 2007

43 SZUKASZ SZKOŁY??? Nabór dzieci z Birmingham, Tipton, Walsall, West Bromwich w wieku : od 5 do 11 lat (Tameside Primary School) lub od 11 do 18 lat (Manor Foundation Business Enterprise and Sports College) Obydwie szkoły Tameside Primary School i Manor Foundation Business Enterprise and Sports College zainwestowały w dzieci nowoprzybyłe z Polski, Słowacji lub innych krajów europejskich. Szkoły posiadają nauczyciela mówiącego w językach polskim i angielskim. W celu uzyskania dalszych informacji proszę o kontakt z Panem Klopeckim pod numerem telefonu:

44 P O L S K I L O N D Y N Zion Train 8 września Na zaproszenie polskich organizatorów w znanym londyńskim klubie The Fridge na Brixton wystąpi kultowy zespół Zion Train. Grupa, która jest pionierem brytyjskiej sceny dub dance, właśnie wydaje nową płytę. Dziewiąty w karierze album, zatytułowany Life as One, będzie promowany na rozpoczynającej się światowej trasie koncertowej. Zion Train, obok grupy Dreadzone, należy do pionierów i największych światowych gwiazd, działających na styku reggae roots i nowoczesnej elektronicznej muzyki klubowej. Zespół powstał w 1990 roku, trzy lata później wydał debiutancką płytę Passage to Indica. W 1995 roku ukazał się, uznawany za najlepszy w historii zespołu, album Homegrown Fantasy. Od tego czasu Zion Train ma ugruntowaną pozycję na scenie muzyki dub. Zespół nie ogranicza się jednak tylko do jednego gatunku, eksperymentuje z muzyką elektroniczną, eksperymentalnym drum n bassem i taneczną world music. Przed występem gwiazdy zagra polski DJ Eskiman, od kilku lat mieszkający w Londynie, który stworzył specyficzny styl taneczno-dubowy (Royal Dub Forces). W swoich selekcjach zakorzenionych w roots reggae, sięga po nowoczesne efekty i zaskakujące dźwięki od klasyki po najnowsze produkcje sceny dub. Sobota 8 września, od godz do Klub The Fridge, 1 Town Hall Parade, Brixton Hill, SW2 1RJ, metro: Brixton. Bilety: 14-16, Więcej informacji pod numerem tel Mumio 9 września Legendarna, kultowa grupa Mumio, łącząca elementy teatru, kabaretu i koncertów muzycznych, wystąpi ponownie w Wielkiej Brytanii. W Londynie grupa pojawi się dwa razy w POSK-u. Mumio to wcielenie teatralno-kabaretowego szaleństwa. Są niezwykle konsekwentni w realizowaniu radykalnego i inteligentnego humoru. Nic dziwnego, że grupa wkrótce po ogólnopolskim debiucie w 1998 roku, została obwołana absolutnym objawieniem i jednym z największych odkryć sceny i estrady. Ten status utrzymuje do dzisiaj. Mumio, wykorzystując formę kabaretową, bez skrępowania poza nią wykracza sięgając do tradycji teatru alternatywnego, z którego się wywodzi. Grupa z czasem wypracowała swój niepowtarzalny, przewrotny styl, uważany za alternatywę wszelkich alternatyw. Członkowie Mumio, dobrze osadzeni w tradycji, eksploatują niewyczerpane pokłady własnego (i widzów) poczucia absurdu. Nikogo nie parodiują ani agresywnie nie wyśmiewają. Stronią od bezpośredniego komentowania rzeczywistości, na rzecz poszukiwania tego, co śmieszne w sobie samym. Mumio tworzą: Jadwiga Basińska, Dariusz Basiński i Jacek Borusiński. Grupa wystąpi też 8 września w Manchesterze (The Dancehouse Theatre, godz , bilety: 14 i 16). Niedziela 9 września, godz i POSK (Sala Teatralna), King Street, Hammersmith, metro: Ravenscourt Park lub Hammersmith. Bilety: 15 i 18. Więcej informacji na stronie fot. Krzysztof Świderski (PAP) Parade of the Denizens września Na obrzeżach autostrady M25, od 13 września będzie można natknąć się na dziwny czarny pojazd wolno sunący przez obrzeża Londynu, ciągnięty przez srokatego konia, a w środku niego instalacja kanadyjskiego artysty Edwarda Piena. Zarówno papierowe dziwne twory wewnątrz pojazdu, jak również umieszczona na nim czarna skrzynia, a nawet koń, stanowią całość artystycznej wizji polskiej artystki Ewy Lis. Od 13 do 14 września projekt można zobaczyć w Waltham Abbey, Lee Valley Gardens, Lea Valley Regional Park; września: Bell Common, Epping; września: Ongar Park Hall; września: Brentwood, St. George Playing Field, Hart s Wood; 23 września: Davy Downs, North Stifford, Stifford Pumping Station, Back Lane, Grays. Bulbulators 22 września 22 września w klubie Jamm na Brixton zagra znana wszystkim fanom punk, polska grupa Bulbulators. Jako support zagra londyńska formacja Kuntenstein. Po koncercie odbędzie się after party przy muzyce punk, ska i disco z lat 80. Muzyka Bulbulators to melodyjny, przebojowy punk rock. Początki kapeli sięgają 1989 roku. Od tamtej pory zespół nagrał cztery płyty, bardzo dobrze przyjęte przez fanów. Sobota 22 września, godz Klub Jamm, 261 Brixton Rd, SW9 6LH. Bilety: 9. Więcej informacji pod nr tel lub adresem owym Pokahontaz 23 września Na dwa koncerty do Anglii przyjeżdżają Fokus i Rahim, czołowi przedstawiciele polskiej sceny hip-hopowej. Znani przede wszystkim z projektu Pokahontaz. Udzielali się też m.in. w PFK Kompany i Paktofonice. Debiutancki album grupy Pokahontaz (która jest kontynuatorką rozwiązanego po śmierci Magika składu Paktofonika), ukazał się w 2005 roku pod tytułem Receptura. Duet będzie supportował Miuosh (Projektor), na beatboxie MiniX (bzzzt) oraz DJ Bambus & DJ Mahu. Dzień przed londyńskim koncertem w klubie Cargo, duet wystąpi w Southampton (sobota 22 września, godz , klub Talking Heads). Niedziela 23 września, godz Klub Cargo, 83 Rivington Street, Kingsland Viaduct, Shoreditch, EC2A 3AY, metro: Old Street. Bilety: 12 w przedsprzedaży, 15 w dniu koncertu, tel Więcej informacji na stronie internetowej Polska impreza bar-klub Zulus, 4 Fulham High Street, SW6 3LQ, (metro: Putney Bridge), w każdy piątek od godz Info: i na stronie: STAŁE POLSKIE IMPREZY Polska impreza night club Charlie Browns, 242 High Road, Wood Green (metro: Wood Green), w każdy piątek od godz do 4.00, panie wstęp wolny przed Info: , i na stronie Polska impreza Club Q, 475 High Road, Leyton (metro: Leyton, autobus: 69, 97), w każdy piątek i sobotę od godz do Info: , Polskie imprezy Klub Orła Białego, 211 Balham High Road, SW17 7BQ, metro: Balham. Karaoke (czw, 20-23), dyskoteka (pt, 21-2), dyskoteka Złote Przeboje lub występ zespołu (sb, od 20-2). Info: i na stronie 44 nr 36 (191), 7 września 2007 Polska dyskoteka Corks Wine Bar, 28 Binney Street, przy Oxford Street (metro: Bond Street), w każdy wt i czw od godz Info: Polski wieczór z DJ-em pub The Windmill, 50 High Street, Acton (metro: Acton Town), w każdy czwartek, piątek i niedzielę od godz do Info: więcej na

45 F E L I E T O N Wpadam w słowo... ANDA MACBRIDE Money makes the world go round Nawet, jeśli nie inwestujemy na giełdzie, mogły nam się obić o uszy różne zwroty z żargonu the City of London serca biznesu, których ostatnio pełno w mediach bo czasy na giełdzie są nerwowe. Nikt nie wie, czy skończył się już the bull market rynek byka, czyli hossa, która ciągnie się już wyjątkowo długo, czy też zaczął się niestety a bear market, to znaczy, że na giełdzie rządzą już niedźwiedzie, a więc shares akcje lecą w dół, bo wszyscy sprzedają papiery wartościowe. Giełdy w Londynie i Nowym Jorku spadły o kilkanaście procent. W City wielki spadek określa się dramatycznie blood on the streets. Teraz indeksy poszły częściowo w górę. Na jak długo? Jednak zarabiać można także wtedy, kiedy akcje spadają, dzięki shorting. Krótka sprzedaż to sprzedaż akcji, których nie posiadamy. Aby zawrzeć taką transakcję, należy najpierw pożyczyć papiery wartościowe za pośrednictwem biura maklerskiego. Takie papiery inwestor musi zwrócić w określonym terminie, najczęściej odkupując je na giełdzie. Operacja ta jest opłacalna w przypadku spadku cen akcji danego waloru czy też waluty. Jeśli np. myślimy, że spadnie dolar, możemy go sprzedać krótko. Niestety, jeśli dany walor nie spadnie w przeciągu określonego czasu o tyle, o ile się tego spodziewaliśmy, tracimy na tym my. Fachowo mówimy, że zamierzamy to short the dollar, to go short on the dollar lub to be short the dollar. Kiedy Bill Gates, biliarder i chairman firmy Microsoft, oznajmił I am short the dollar, wszyscy poszli jego śladem i faktycznie dolar potężnie spadł. Często zachodzi więc zasada the self-fulfilling prophecy, samospełniającej się przepowiedni. Wystarczy, żeby odpowiednio ważne osoby czy instytucje zasygnalizowały decyzję, nawet nic nie robiąc w tej sprawie, a indeksy momentalnie poddadzą się sugestii. Wie o tym Mervin King, prezes banku Wielkiej Brytanii. Dlatego też nigdy do końca nie wiadomo, czy, kiedy mówi, że stopy procentowe mogą pójść w górę, to dlatego, że jest tak istotnie, czy robi to, żeby przestraszyć rynek tak, by nie trzeba już było podnosić stóp procentowych? Żeby to pojąć, trzeba umieć to read between the lines czytać między wierszami to, czego nam nie mówią. Mistrzem cryptic comments, to znaczy niejasnych aluzji, był Alan Greenspan, do niedawna szef Banku Federal Reserve, który już w 2002 roku ostrzegał rynki przed irrational exuberance irracjonalną euforią. Niestety, nikt nie wziął sobie tego wtedy do serca i wszyscy dalej brali jak najęci kredyty. Stąd dzisiejsze problemy. Unikajmy w inwestycjach the rear-mirror driving, czyli, kiedy siedzimy przy kierownicy, nie patrzmy ciągle we wsteczne lusterko. Bo, jak ostrzega nas zawsze broker, który sprzedaje nam akcje: past performance is not a guide to the future przeszłe ceny nie stanowią klucza do przyszłości. Można się zabezpieczyć przed stratami poprzez operacje hedging, innymi słowy na dwoje babka wróżyła. Na przykład, jeśli mamy pakiet akcji w tracking fund, którego wartość zmienia się tak jak wartość indeksu FTSE, czyli mówiąc potocznie, w funduszu Footsie tracker, to dla zabezpieczenia się możemy zająć pozycje krótkie, sprzedając akcje z indeksu Footsie o podobnej wartości, co zniweluje straty. Ale bez ryzyka nie ma zysku. Czy warto więc zadać sobie tyle trudu i wykonywać tak skomplikowane operacje, tylko po to, żeby skończyć na zero sum game? Innym sposobem na zysk jest bottom fishing łowienie na dnie, to znaczy kupowanie akcji, kiedy jesteśmy przekonani, że ceny już nie zjadą niżej. Szkopuł w tym, że na ogół mało kto potrafi call the bottom or call the top prawidłowo ocenić na bieżąco, a nie po fakcie, czy ceny akcji osiągnęły szczyt lub dno. Często akcje lub waluty osiągają symboliczny poziom, którego kurczowo, acz irracjonalnie się trzymają tzw. support level. Na przykład dla relacji funt/dolar, jest to poziom 1 funt = 2 dolary. Każde dramatyczne wykroczenie poza taki próg, może zdestabilizować rynek walorów. Chartists analitycy śledzący wykresy cen akcji i walut próbują wytropić progi, od których rozpoczyna się duża operacja. Są tacy, którzy twierdzą, że jeśli cena złota przekroczy psychologicznie ważny próg 700 dolarów za uncję, na pewno skoczy potem dramatycznie w górę. Tysiące ich warują czujnie przy komputerach, żeby kupić lub sprzedać daną akcję dokładnie w chwili, kiedy osiągnięty zostanie dany support level. Nic dziwnego, że w takim momencie cena pędzi szaleńczo w górę. Jest to wynik the herd mentality działania stadnego. A że wiele opartych na algorytmach programów komputerowych, których używają analitycy, jest podobnie wytarowanych, to ruchy na giełdach przestają odzwierciedlać the fundamentals istotną wartość ekonomii danego kraju czy wartość akcji konkretnej firmy, i pokazują raczej to, w co wierzą stada analityków. Takie inwestycje przy użyciu tylko komputera, a nie swojej analizy, pogardliwie nazywają się black box trading. Bo wszyscy kupują i sprzedają te same akcje, wierząc w greater fool theory, co oznacza, że zawsze znajdzie się ktoś głupszy od nas, kto odkupi od nas akcje bez względu na ich wartość. Pesymiści ostrzegają, żeby nie dać się uwieść skokom giełdy w górę jest to tylko a dead cat bounce, jak dosadnie nazywa się ostatnie podrygi cen, zanim nastąpi prawdziwy krach. A wtedy pozostaje nam już tylko flight to quality ucieczka w jakość, czyli kupowanie blue chips (solidnych firm), na których opiera się indeks Footsie. 45

Zostań Agentem EasySend

Zostań Agentem EasySend Pieniądze na dobrym kursie Zostań Agentem EasySend Zarabiaj z nami nawet 2 000 funtów miesięcznie Pieniądze na dobrym kursie EasySend Limited została założona w 2006 roku. Od początku istnienia stawiamy

Bardziej szczegółowo

natwest.com/welcome Odwiedź najbliższy

natwest.com/welcome Odwiedź najbliższy Otwórz konto już dzisiaj natwest.com/welcome Odwiedź najbliższy oddział banku Registered Office: 135 Bishopsgate, London EC2M 3UR Registered Number: 929027, England NWB 45243 November 2007 Konto NatWest

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

Zarabiaj nawet 500 funtów tygodniowo jeden z naszych obecnych agentów w Peterborough zarabia około 1,758 miesięcznie.

Zarabiaj nawet 500 funtów tygodniowo jeden z naszych obecnych agentów w Peterborough zarabia około 1,758 miesięcznie. Zarabiaj nawet 500 funtów tygodniowo jeden z naszych obecnych agentów w Peterborough zarabia około 1,758 miesięcznie Przewodnik Agenta O firmie TONIO jest wiodącą w dziedzinie transakcji płatniczych instytucją

Bardziej szczegółowo

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r.

Dobrze służy ludziom. Nowa odsłona Banku BGŻ. Warszawa, 13 marca, 2012 r. Dobrze służy ludziom Nowa odsłona Banku BGŻ Warszawa, 13 marca, 2012 r. Kim jesteśmy dziś Prawie 400 oddziałów w 90 proc. powiatów w Polsce Bank lokalnych społeczności, wspierający rozwój polskich przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

Przewodnik Agenta. Zarabiaj nawet 500 funtów tygodniowo jeden z naszych obecnych agentów w Peterborough zarabia około 1,758 miesięcznie

Przewodnik Agenta. Zarabiaj nawet 500 funtów tygodniowo jeden z naszych obecnych agentów w Peterborough zarabia około 1,758 miesięcznie Przelewy między Polską a Wielką Brytanią Przewodnik Agenta Zarabiaj nawet 500 funtów tygodniowo jeden z naszych obecnych agentów w Peterborough zarabia około 1,758 miesięcznie O firmie TONIO jest wiodącą

Bardziej szczegółowo

------------------- ------------------- X ------------------- ------------------- ------------------- BRYTANIA LTD

------------------- ------------------- X ------------------- ------------------- ------------------- BRYTANIA LTD BRYTANIA LTD V V 220 C Blythe Rd London W14 0HH 02033029696 ------------------- ------------------- X ------------------- ------------------- ------------------- BRYTANIA LTD X 220 C Blythe Rd London W14

Bardziej szczegółowo

Jaki sposób płatności wybrać dla swojego sklepu internetowego? biznes

Jaki sposób płatności wybrać dla swojego sklepu internetowego? biznes biznes www.pigulkiwiedzy.tv 9. Przelew bankowy Zalety: 3. 4. Wpłaty przekazywane są bezpośrednio na rachunek bankowy sklepu. Za przyjmowanie wpłat nie są pobierane opłaty od właściciela sklepu. Wpłata

Bardziej szczegółowo

Zadzwoń pod 116 111 - konferencja prasowa inaugurująca bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

Zadzwoń pod 116 111 - konferencja prasowa inaugurująca bezpłatny Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży Źródło: http://www.msw.gov.pl Wygenerowano: Niedziela, 20 września 2015, 09:26 Strona znajduje się w archiwum. Czwartek, 06 listopada 2008 Zadzwoń pod 116 111 - konferencja prasowa inaugurująca bezpłatny

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej

11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej 11 lat polskiej emigracji zarobkowej w Unii Europejskiej Raport Euro-Tax.pl Kwiecień 2015 W 11 lat Polacy zarobili 996 miliardów złotych w UE W ciągu 11 lat naszej obecności w strukturach Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość

Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Polska branża motoryzacyjna w II połowie 2012 roku bieżąca kondycja i przewidywania na przyszłość Branża motoryzacyjna to jeden z największych i najszybciej rozwijających się sektorów polskiej gospodarki.

Bardziej szczegółowo

Procedury i zasady zwrotu podatku z Holandii

Procedury i zasady zwrotu podatku z Holandii Procedury i zasady zwrotu podatku z Holandii Poniższe opracowanie stanowi zbiór ogólnych zasad, według których nasza firma odzyskuje podatek dochodowy z wyżej wymienionych krajów. 1. Jawność korespondencji

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

ŁAMIEMY GRANICE KOMUNIKACJI ZOBACZ JAK PAN LIM ROZWIĄZAŁ PROBLEMY W SWOJEJ FIRMIE»

ŁAMIEMY GRANICE KOMUNIKACJI ZOBACZ JAK PAN LIM ROZWIĄZAŁ PROBLEMY W SWOJEJ FIRMIE» ZOBACZ JAK PAN LIM ROZWIĄZAŁ PROBLEMY W SWOJEJ FIRMIE» Co to jest Limtel.pl? Limtel.pl jest internetową platformą, dzięki której możesz przygotować infolinię lub centralę telefoniczną przy pomocy przeglądarki

Bardziej szczegółowo

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa CZY ZNASZ WSZYSTKIE KORZYŚCI Z BYCIA W FM? MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB ZAOSZCZĘDZIĆ PIENIĄDZE I MIEĆ DOSTĘP DO WYSOKIEJ JAKOŚCI PRODUKTÓW! MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB

Bardziej szczegółowo

Czy klientów stać na dobry produkt?

Czy klientów stać na dobry produkt? Czy klientów stać na dobry produkt? - Dzień dobry, poproszę dobre konto Agata Gutkowska Marcin Idzik Czego chcieliśmy się dowiedzieć? Co to oznacza: dobry produkt? Jak jakość produktu definiują klienci?

Bardziej szczegółowo

Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych

Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych Biuro Kolegium ds. Służb Specjalnych, KPRM Sprawdzenia dokonywane przez uprawnione instytucje u operatorów telekomunikacyjnych Na podstawie art. 180a i 180c ustawy Prawo telekomunikacyjne operatorzy telekomunikacyjni

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa koalicji Masz głos, masz wybór KAMPANIA GDZIEKOLWIEK BĘDZIESZ, ZAGŁOSUJ 31 maja 2010, Warszawa

Konferencja prasowa koalicji Masz głos, masz wybór KAMPANIA GDZIEKOLWIEK BĘDZIESZ, ZAGŁOSUJ 31 maja 2010, Warszawa Konferencja prasowa koalicji Masz głos, masz wybór KAMPANIA GDZIEKOLWIEK BĘDZIESZ, ZAGŁOSUJ 31 maja 2010, Warszawa Koalicja Masz głos, masz wybór Koalicję tworzą organizacje pozarządowe, agencje reklamowe

Bardziej szczegółowo

Opłaty i oprocentowania Kont NatWest Welcome

Opłaty i oprocentowania Kont NatWest Welcome 786059 23/12/08 11:07 Page 1 Konto NatWest Welcome Opłaty i oprocentowania Kont NatWest Welcome Przewodnik 786059 23/12/08 11:07 Page 2 NatWest Welcome pomoc i rady Jeżeli potrzebują Państwo pomocy lub

Bardziej szczegółowo

Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu RP

Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu RP Warszawa, dn. 20 sierpnia 2012 roku Pani Ewa Kopacz Marszałek Sejmu RP Na podstawie art. 136a Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska, składam projekt

Bardziej szczegółowo

Jak tanio i wygodnie przesłać pieniądze z Polski i z zagranicy?

Jak tanio i wygodnie przesłać pieniądze z Polski i z zagranicy? Jak tanio i wygodnie przesłać pieniądze z Polski i z zagranicy? Autor: 16.01.2007. Portal finansowy IPO.pl Przebywający za granicą Polacy chcący przesłać do kraju pieniądze wciąż mają przed sobą trudny

Bardziej szczegółowo

Instytut Badania Opinii HOMO HOMINI BADANIE OPINII PUBLICZNEJ PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE BZWBK JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z KART PŁATNICZYCH?

Instytut Badania Opinii HOMO HOMINI BADANIE OPINII PUBLICZNEJ PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE BZWBK JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z KART PŁATNICZYCH? BADANIE OPINII PUBLICZNEJ JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z KART PŁATNICZYCH? CZERWIEC 2010 Instytut Badania Opinii HOMO HOMINI BADANIE OPINII PUBLICZNEJ PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE BZWBK JAK POLACY KORZYSTAJĄ Z

Bardziej szczegółowo

Informator. dla użytkowników kart prestiżowych

Informator. dla użytkowników kart prestiżowych Informator dla użytkowników kart prestiżowych Szanowni Państwo, jest nam niezmiernie miło zaoferować Państwu prestiżowe złote karty systemu MasterCard International wydane w ramach Spółdzielczej Grupy

Bardziej szczegółowo

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych.

Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Warto mieć już w umowie kredytowej zagwarantowaną możliwość spłaty rat w walucie kredytu lub w złotych. Na wyrażoną w złotych wartość raty kredytu walutowego ogromny wpływ ma bardzo ważny parametr, jakim

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl

Konta oszczędnościowe. Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Konta oszczędnościowe Ranking Money.pl Autor: Maciej Miskiewicz, Money.pl Wrocław, październik 2008 Banki ostro walczą o pieniądze klientów. Kuszą już nie tylko wyższym oprocentowaniem lokat. Na coraz

Bardziej szczegółowo

Głosowanie w wyborach do Parlamentu Szkockiego

Głosowanie w wyborach do Parlamentu Szkockiego Głosowanie w wyborach do Parlamentu Szkockiego Niniejszy dokument zawiera informacje na temat wpisu na listę wyborców, reguł głosowania oraz znaczenia głosu każdego wyborcy. Czy wiesz, że... Wybory do

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie kampanii społecznej

Podsumowanie kampanii społecznej Podsumowanie kampanii społecznej Kampania społeczno-edukacyjna Twoja krew Moje Ŝycie trwała od października 2010 do marca 2011. Z badań przeprowadzonych na reprezentatywnej próbie Polaków wynika, Ŝe zetknęło

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Osoba niepełnosprawna w obliczu prawa Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia

Bardziej szczegółowo

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi

Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Trening INTEGRA Dodatkowe dialogi Pobieranie pieniędzy z banku Wersja 1 - Chciałbym/abym wypłacić pieniądze. - Ile dokładnie? - 100 Euro - Proszę o okazanie dokumentu tożsamości. - Mam ze sobą mój paszport

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OTWARTE 11.03.2014 LUB 13.03.2014!! INSTRUKCJA OBSŁUGI MEDIÓW Z ELEMENTAMI KRYZYSU!!

SZKOLENIE OTWARTE 11.03.2014 LUB 13.03.2014!! INSTRUKCJA OBSŁUGI MEDIÓW Z ELEMENTAMI KRYZYSU!! SZKOLENIE OTWARTE 11.03.2014 LUB 13.03.2014 INSTRUKCJA OBSŁUGI MEDIÓW Z ELEMENTAMI KRYZYSU DLACZEGO VISION GROUP? Łączymy wiedzę i umiejętności z zakresu public relations z dziennikarskim doświadczeniem.

Bardziej szczegółowo

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić...

Sprawić aby każdy mógł generować korzyści finansowe na rzeczach, za które normalnie trzeba płacić... Witaj, Istnieje pewnie kilka(naście) albo i więcej powodów, dla których teraz czytasz te słowa. Niezależnie więc od tego, dlaczego teraz je czytasz, chcę Ci podziękować za to, że inwestujesz swój czas

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY

NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki 2008-04-07 NOWA METODA SZACUNKU DOCHODÓW Z PRACY POLAKÓW ZA GRANICĄ BILANS PŁATNICZY Dane bilansu płatniczego zostały zweryfikowane od I kwartału

Bardziej szczegółowo

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA

Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA Raport statystyczny SCENA POLITYCZNA październik 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 9 Rozdział III - Liderzy partii politycznych...

Bardziej szczegółowo

Pytania do prezesa Cinema City International Mooky'ego Greidingera o przejęcia i przyszłość grupy.

Pytania do prezesa Cinema City International Mooky'ego Greidingera o przejęcia i przyszłość grupy. Pytania do prezesa Cinema City International Mooky'ego Greidingera o przejęcia i przyszłość grupy. Na jakim etapie jest przetarg na sieć kin Showcase w Wielkiej Brytanii, w którym startuje Cinema City

Bardziej szczegółowo

Rysunek zwykle bardziej przemawia do wyobraźni niż kolumna liczb. Dlatego tak często dane statystyczne przedstawia się graficznie.

Rysunek zwykle bardziej przemawia do wyobraźni niż kolumna liczb. Dlatego tak często dane statystyczne przedstawia się graficznie. PROCENTY I DIAGRAMY Rysunek zwykle bardziej przemawia do wyobraźni niż kolumna liczb. Dlatego tak często dane statystyczne przedstawia się graficznie. Często spotykamy się z diagramami kołowymi. Przedstawiają

Bardziej szczegółowo

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Press release Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Warszawa, Polska, 23 października 2012 r.: W 2011 roku 29 proc. usług turystycznych zostało

Bardziej szczegółowo

Reklama w wyszukiwarce

Reklama w wyszukiwarce Reklama w wyszukiwarce RYNEK NIERUCHOMOŚCI Czego użytkownicy szukają częściej? Ile kosztuje jedno kliknięcie w reklamę wyświetlaną po słowie mieszkanie do wynajęcia? Jak wygląda sezonowość na rynku reklamowym

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska

Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska Inicjatywy i przedsięwzięcia w placówce medycznej. Jak pozyskać niezbędne fundusze? Elżbieta Brzozowska PR jest bezpłatny PRowiec bez budżetu PRowiec rzecznik prasowy, ktoś, kto się tłumaczy, reaguje na

Bardziej szczegółowo

Twoje prawa obywatelskie

Twoje prawa obywatelskie Twoje prawa obywatelskie Dostęp do praw i sprawiedliwości dla osób z niepełnosprawnością intelektualną Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia

Bardziej szczegółowo

Największa operacja służb od czasu papieskiej pielgrzymki

Największa operacja służb od czasu papieskiej pielgrzymki Źródło: http://msw.gov.pl/pl/aktualnosci/12074,najwieksza-operacja-sluzb-od-czasu-papieskiej-pielgrzymki.html Wygenerowano: Czwartek, 7 stycznia 2016, 11:56 Strona znajduje się w archiwum. Czwartek, 05

Bardziej szczegółowo

Co oznacza dla Szkocji pozostanie w Zjednoczonym Królestwie? Informacje dotyczące referendum w sprawie niepodległości Szkocji.

Co oznacza dla Szkocji pozostanie w Zjednoczonym Królestwie? Informacje dotyczące referendum w sprawie niepodległości Szkocji. Co oznacza dla Szkocji pozostanie w Zjednoczonym Królestwie? Informacje dotyczące referendum w sprawie niepodległości Szkocji. Niniejsza broszura dostępna jest dużym drukiem, alfabetem Braille'a oraz w

Bardziej szczegółowo

Wyższa frekwencja w drugiej turze?

Wyższa frekwencja w drugiej turze? Warszawa, 22.05.2015 Wyższa frekwencja w drugiej turze? Frekwencja podczas I tury wyborów była najniższa spośród wszystkich wyborów prezydenckich po 1990 roku - do urn poszło zaledwie 48,8% wyborców. Jest

Bardziej szczegółowo

12. Sesja Selekcyjna EYP Poland. Wrocław 2015. Informator dla szkół

12. Sesja Selekcyjna EYP Poland. Wrocław 2015. Informator dla szkół 12. Sesja Selekcyjna EYP Poland Wrocław 2015 Informator dla szkół Europejski Parlament Młodzieży EYP Poland ul. Nowogrodzka 31 00-511 Warszawa www.eyppoland.com facebook.com/eyppoland info@eyppoland.com

Bardziej szczegółowo

Uwaga na skimmerów! Eksperci KNF radzą, jak bezpiecznie wypłacać z bankomatów

Uwaga na skimmerów! Eksperci KNF radzą, jak bezpiecznie wypłacać z bankomatów Uwaga na skimmerów! Eksperci KNF radzą, jak bezpiecznie wypłacać z bankomatów W październiku Sąd Apelacyjny w Białymstoku skazał trzech obywateli Łotwy na kary od 2,5 roku do 6 lat więzienia i grzywny

Bardziej szczegółowo

Z góry dziękujemy za życzliwość i liczymy, że będzie Pan zainteresowany uczestnictwem w badaniu.

Z góry dziękujemy za życzliwość i liczymy, że będzie Pan zainteresowany uczestnictwem w badaniu. POLSKA AKADEMIA NAUK INSTYTUT FILOZOFII I SOCJOLOGII UL. NOWY ŚWIAT 72 00-330 WARSZAWA Warszawa, pażdziernik 2008 Szanowny Panie, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk realizuje badanie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS Magdalena Proc Wydział Inżynierii Środowiska 09-12.2010 HELSINKI Praktykę studencką z programu

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków

Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Raport miesiąca - Współczesna emigracja Polaków Tematem wrześniowych badao Zielonej linii była współczesna emigracja Polaków. Postanowiliśmy poznad jej zasięg, kierunki oraz przyczyny wyjazdów. Zapytaliśmy

Bardziej szczegółowo

Atuty reklamy kinowej

Atuty reklamy kinowej Atuty reklamy kinowej Biuro Reklamy Multikino WIDOWNIA KINOWA WZRASTA TOTAL 2005 2009 (w mln) 50 Estymacje 40 30 20 32 32,6 33,8 35 23,6 10 0 9,6 9,7 3,7 5,6 6,1 2005 2006 2007 2008 2009 Multikino total

Bardziej szczegółowo

Biblioteki się liczą!

Biblioteki się liczą! Biblioteki się liczą! Biblioteka w Ostroszowicach 1 1/4 Europejczyków (prawie 100 milionów ludzi) korzysta co roku z bibliotek publicznych. Dlaczego? W których krajach najczęściej odwiedzają biblioteki?

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O DZIAŁANIACH WOJENNYCH W AFGANISTANIE I LISTACH ZAWIERAJĄCYCH RZEKOME BAKTERIE WĄGLIKA BS/172/2001

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIE O DZIAŁANIACH WOJENNYCH W AFGANISTANIE I LISTACH ZAWIERAJĄCYCH RZEKOME BAKTERIE WĄGLIKA BS/172/2001 CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Lider Zachodniopomorski

Lider Zachodniopomorski Lider Zachodniopomorski Realizacja Mini- Projektów Czajkowska Magdalena Glińska Zofia Kapinos Aleksandra Jak tworzyłyśmy nasze projekty? Zaczynałyśmy od analizy otoczenia i jego potrzeb Zastanawiałyśmy

Bardziej szczegółowo

Regulamin otwierania terminowych lokat oszczędnościowych i rachunków oszczędnościowych drogą elektroniczną w FM Bank PBP S.A.

Regulamin otwierania terminowych lokat oszczędnościowych i rachunków oszczędnościowych drogą elektroniczną w FM Bank PBP S.A. Regulamin otwierania terminowych lokat oszczędnościowych i rachunków oszczędnościowych drogą elektroniczną w FM Bank PBP S.A. 1 Niniejszy Regulamin określa warunki otwierania rachunków terminowych lokat

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o systemie PayPal dla klientów firmy ecard

Podstawowe informacje o systemie PayPal dla klientów firmy ecard Wygoda. Szybkość. Bezpieczeństwo. Podstawowe informacje o systemie PayPal dla klientów firmy ecard www.paypal.pl 0 800 675 030 (połączenie bezpłatne) PayPal - solidny partner w płatnościach internetowych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

OPCJE DOSTAWY: do wyboru

OPCJE DOSTAWY: do wyboru Dostawa Towarów jest ograniczona do obszaru Rzeczpospolitej Polskiej. TERMIN REALIZACJI PRZESYŁKI - to okres, po którym przesyłka jest u Kupującego tzn.jest to czas realizacji Zamówienia + czas dostawy

Bardziej szczegółowo

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze Jak mieć zdrowie, czas i pieniądze Pewnie zastanawiasz się. O co chodzi? Jak można mieć zdrowie, czas i pieniądze? Zaraz poznasz sekret, jak niektórzy ludzie mają te trzy rzeczy naraz! Jest system, który

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Rysunek 3.13 Zakup płyty Audio CD w sklepie internetowym

Rysunek 3.13 Zakup płyty Audio CD w sklepie internetowym 64 Zakupy w sieci Trochę inaczej wygląda zakup towarów lub usług. Masz np. zamiar kupić książkę lub płytę CD z muzyką ulubionego zespołu. Wymienione produkty należą do często kupowanych przez Internet,

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy program - Szkoła Planowania Biznesu -

Szczegółowy program - Szkoła Planowania Biznesu - Szczegółowy program - Szkoła Planowania Biznesu - Przed seminarium otrzymasz bonusowe narzędzia w mailu: Przegląd najbardziej zyskownych branż i generatorów pomysłów na biznes dzięki temu otrzymasz inspirację

Bardziej szczegółowo

Bezpieczne przesyłanie pieniędzy

Bezpieczne przesyłanie pieniędzy Bezpieczne przesyłanie pieniędzy Niniejsza ulotka dotyczy osób przesyłających pieniądze innym osobom lub firmom i korzystających z usług firmy, która nie jest bankiem ani oszczędnościową kasą mieszkaniową

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PARADY RÓWNOŚCI 2016. Oferta dla reklamodawców

PRZEWODNIK PARADY RÓWNOŚCI 2016. Oferta dla reklamodawców PRZEWODNIK PARADY RÓWNOŚCI 2016 Oferta dla reklamodawców PARADA RÓWNOŚCI 2016 11 czerwca 2016, start ok. 15:00 Przemarsz ulicami Warszawy i koncert na zakończenie wydarzenia Największa regularnie organizowana

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Najbardziej rozwojowe rabaty Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie oka do dziewczyny po ciemku. Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak

Bardziej szczegółowo

Maraton Pisania Listów 2011

Maraton Pisania Listów 2011 Maraton Pisania Listów 2011 Warszawa, 19.11.2011r. Natalia Olchawa Maraton Pisania Listów 2011 Start: 10.12.2011r. godzina 12:00; Koniec: 11.12.2011r. godzina 12:00; Piszemy całą dobę; Szkoły mogą pisać

Bardziej szczegółowo

3. Sklep internetowy prowadzi sprzedaż towarów za pośrednictwem sieci Internet.

3. Sklep internetowy prowadzi sprzedaż towarów za pośrednictwem sieci Internet. REGULAMIN Postanowienia Ogólne 1. Warunki korzystania z oferty proponowanej przez sklep internetowy kuxido.com reguluje poniższy dokument, zwany w dalszej części "Regulaminem". 2. Właścicielem sklepu kuxido.com

Bardziej szczegółowo

Biuletyn informacyjny nr 2 21.03.2011 Festyn Lotniczy Lotnisko bliżej miasta

Biuletyn informacyjny nr 2 21.03.2011 Festyn Lotniczy Lotnisko bliżej miasta Biuletyn informacyjny nr 2 21.03.2011 Festyn Lotniczy Lotnisko bliżej miasta Aeroklub Ostrowski wraz ze Starostą Ostrowskim oraz Prezydentem Miasta Ostrowa Wielkopolskiego zapraszają na Festyn Lotniczy

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

NEWSLETTER 04/2014. Zielona Góra

NEWSLETTER 04/2014. Zielona Góra NEWSLETTER 04/2014 Zielona Góra MSZ POSZUKUJE WYKONAWCY PROJEKTU STATUETKI NAGRODY SOLIDARNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ Ministerstwo Spraw Zagranicznych wraz z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie serdecznie zapraszają

Bardziej szczegółowo

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d Wolne wybory Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wolne wybory) odbyły się w dniach 4 i 18 czerwca 1989. Zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Błędy agencji PR w kontaktach z mediami

Błędy agencji PR w kontaktach z mediami Wrocław, 16.04.2013 YOUNG PR Błędy agencji PR w kontaktach z mediami Dziennikarz nigdy nie dzwoni dwa razy! Kilkadziesiąt firm podobnych do Waszego klienta. Kilkaset agencji walczących o miejsce w

Bardziej szczegółowo

Wydawanie pieniędzy Uczelni, czyli Jak rozliczać dokumenty księgowe? Podstawowe informacje:

Wydawanie pieniędzy Uczelni, czyli Jak rozliczać dokumenty księgowe? Podstawowe informacje: Wydawanie pieniędzy Uczelni, czyli Jak rozliczać dokumenty księgowe? Podstawowe informacje: 1. Żeby wydać pieniądze Samorządu Studentów APS musisz mieć zgodę: a. Rady Studentów APS (zatwierdzony projekt

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Odkryj rozrywkowy potencjał rabatów Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie oka do dziewczyny po ciemku. Prowadzenie biznesu bez reklamy

Bardziej szczegółowo

NOWE KONTO OSZCZĘDNOŚCIOWE

NOWE KONTO OSZCZĘDNOŚCIOWE NOWE KONTO OSZCZĘDNOŚCIOWE Podstawowe informacje Nowe Konto Oszczędnościowe służy do gromadzenia środków pieniężnych.... ale, możliwe jest także przeprowadzanie rozliczeń i korzystanie z dodatkowych usług

Bardziej szczegółowo

Oferta. Niezale ne wyjazdy. Nie marnuj czasu. Podró uj tak, jak chcesz.

Oferta. Niezale ne wyjazdy. Nie marnuj czasu. Podró uj tak, jak chcesz. Oferta Niezale ne wyjazdy Nie marnuj czasu. Podró uj tak, jak chcesz. 01 Korzyści 04 dla Ciebie Nasz zespół 02 Oferta 03 Referencje Nie marnuj czasu. Podró uj tak, jak chcesz. Chcesz podróżować niezależnie,

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: Przetarg PL/COMM/DG/AWD/2015/562 AUDYCJE RADIOWE.

Dotyczy: Przetarg PL/COMM/DG/AWD/2015/562 AUDYCJE RADIOWE. Warszawa, 9 grudnia 2015 Dotyczy: Przetarg PL/COMM/DG/AWD/2015/562 AUDYCJE RADIOWE. Szanowni Państwo, Załączamy poniżej listę pytań od jednego z uczestników niniejszego przetargu, którą otrzymaliśmy dnia

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Podatki i Bankowość. {Taxes and Banking}

Podatki i Bankowość. {Taxes and Banking} Podatki i Bankowość {Taxes and Banking} 38 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Podatki i Bankowość Jak płaci się podatek dochodowy w Irlandii? Sprawą ważną jest, by od początku powstania obowiązku podatkowego,

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich (30.) w dniu 14 maja 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich (30.) w dniu 14 maja 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Regulaminowej, Etyki i Spraw Senatorskich (30.) w dniu 14 maja 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Opinia komisji o formalnej poprawności oświadczenia senatora

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o reklamie w wyszukiwarce Google, gdy prowadzisz lokal gastronomiczny?

Co warto wiedzieć o reklamie w wyszukiwarce Google, gdy prowadzisz lokal gastronomiczny? Co warto wiedzieć o reklamie w wyszukiwarce Google, gdy prowadzisz lokal gastronomiczny? Czy w Krakowie przez internet restauracji szukają częściej niż w Gdańsku? Gdzie znajdziesz smakoszy kuchni chińskiej?

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa.

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa. Źródło: http://mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/6234,konferencja-rok-uczestnictwa-polski-w-systemie-informacyjnym-schengen-si S-to-wie.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016, 00:27 Strona znajduje się

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Poznań miasto know-how, czyli marketing terytorialny w praktyce

Poznań miasto know-how, czyli marketing terytorialny w praktyce Poznań miasto know-how, czyli marketing terytorialny w praktyce Łukasz Goździor Urząd Miasta Poznania Dyrektor Biura Promocji Miasta Strategia Promocji Marki Poznań MIGRACJE INWESTYCJ E Grupy docelowe

Bardziej szczegółowo

Impreza odbywa się pod patronatem Urzędu Dzielnicy Warszawa Wawer oraz znanych osobistości.

Impreza odbywa się pod patronatem Urzędu Dzielnicy Warszawa Wawer oraz znanych osobistości. O Fundacji Jakie są cele Fundacji? Fundacja, między innymi poprzez organizowanie Biegu Wawerczyka, będzie wspierała wychowanie dzieci w sportowym duchu i zdrowej rywalizacji. Nasi podopieczni to dzieci

Bardziej szczegółowo

Patroni medialni SPONSOR RAPORTU

Patroni medialni SPONSOR RAPORTU Monika Mikowska N Patroni medialni Partner social media SPONSOR RAPORTU Diagnoza stanu obecnego polskiego mobile commerce. Polscy dostawcy oprogramowania m commerce. Polskie case studies. Wskazówki dla

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Rabaty godne sukcesu Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie oka do dziewczyny po ciemku. Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie

Bardziej szczegółowo

Polacy w restauracjach

Polacy w restauracjach 5 maja 2011 r. Polacy w restauracjach Raport Mex Polska opracowany na podstawie sondażu Instytutu Homo Homini Co piąty Polak chodzi do tylko na wyjątkowe okazje, ale kolejne 20 proc. z nas robi to co najmniej

Bardziej szczegółowo

Połącz swój biznes ze światem. Międzynarodowe miejsce spotkań dla. Światowe forum oferujące. Jedno forum, wiele możliwości

Połącz swój biznes ze światem. Międzynarodowe miejsce spotkań dla. Światowe forum oferujące. Jedno forum, wiele możliwości Połącz swój biznes ze światem INDIALLIA 2012 otwiera drzwi do międzynarodowej współpracy biznesowej. Międzynarodowe forum spotkań B2B INDIALLIA to okazja do nawet 12 spersonalizowanych spotkań firm uczestniczących

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego

Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Raport cząstkowy - Migracje z województwa lubelskiego Zebranie informacji na temat migrantów z danego obszaru stanowi poważny problem, gdyż ich nieobecność zazwyczaj wiąże się z niemożliwością przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty kademia Młodego Ekonomisty Banki w Praktyce nna Chmielewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 kwietnia 2010 r. Banki w Praktyce 2 Każdy chce więcej - potrzebny nam pośrednik 3 Skąd bank ma pieniądze?

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych

Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Innowacyjny na skalę światową system kart rabatowych Każdy ma prawo do rabatu Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie oka do dziewczyny po ciemku. Prowadzenie biznesu bez reklamy jest jak puszczanie

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o systemie PayPal

Podstawowe informacje o systemie PayPal Płać wygodnie i bezpiecznie Podstawowe informacje o systemie PayPal www.paypal.pl 0 800 675 030 (połączenie bezpłatne) PayPal korzyści dla Sprzedających Sprzedawcy mają wiele powodów, by akceptować płatności

Bardziej szczegółowo

Raport medialny SCENA POLITYCZNA

Raport medialny SCENA POLITYCZNA Raport medialny SCENA POLITYCZNA marzec 2014 Spis treści Wstęp... 3 Komentarz... 4 Rozdział I - Podsumowanie... 6 Rozdział II - Partie polityczne... 10 Rozdział III - Liderzy partii politycznych... 13

Bardziej szczegółowo