Docelowy kształt polskiego rynku energii na wspólnym rynku UE Wybrane zagadnienia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Docelowy kształt polskiego rynku energii na wspólnym rynku UE Wybrane zagadnienia"

Transkrypt

1 Kancelaria Prezydenta RP, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego Forum Debaty Publicznej/Strategiczne Forum Bezpieczeństwa Seminarium eksperckie pt.: Polityka energetyczna wobec krajowego rynku energii 30 października 2013 Docelowy kształt polskiego rynku energii na wspólnym rynku UE Wybrane zagadnienia Bolesław Jankowski Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o.

2 Docelowy kształt rynku różne spojrzenia Istotne aspekty opis rynku: 1. Prawno - regulacyjny (mechanizmy rynkowe, instrumenty sterowania rozwojem) 2. Technologiczny (technologie, paliwa) 3. Organizacyjny i własnościowa Aspekty prawno - regulacyjne omawiane były na Seminarium eksperckim Rynkowe i regulacyjne otoczenie krajowego rynku energii wrzesień 2013 Uczestnicy spotkania rozmawiali na temat najważniejszych regulacji istotnych z punktu widzenia wspólnego rynku energii UE. Niniejsza prezentacja odnosi się głównie do aspektów technologicznych

3 Pytania 1. Jakie regulacje prawne zapewnią swobodny rozwój handlu i produkcji gazu, (źródeł rozproszonych) i energii elektrycznej? 2. Jakie będą przyszłe źródła konwencjonalnej i niekonwencjonalnej energii dla Polski na wspólnym rynku? 3. Jakie inwestycje infrastruktury energetycznej (produkcja, przesył, dystrybucja) należy zrealizować i jakie powinny być źródła ich finansowania, aby zapewnić ich efektywność? Prezentacja koncentruje się na kwestiach związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej.

4 Poruszane zagadnienia 1. Wspólny rynek i kwestia samowystarczalności elektroenergetycznej 2. Przyszły Energy Mix 3. Uwarunkowania strategiczne polityka unijna, polityka krajowa 4. Uwarunkowania prawno regulacyjne 5. Aspekty społeczne i gospodarcze 6. Przykłady z polityk energetycznych innych krajów 7. Uwagi końcowe

5 Wspólny rynek i kwestia samowystarczalności Teoretycznie wspólny rynek daje możliwości zaspokajania potrzeb energetycznych poprzez handel energią ale w praktyce kraje dążą do samowystarczalności Niemcy: Niemiecka strategia pt. Droga do energii przyszłości - pewnej, niedrogiej i przyjaznej środowisku (Energie der Zukunft, 2011) z 2011 roku: Niemcy są jednym z najpotężniejszych i najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajów świata. Konkurencyjne dostawy energii są warunkiem niezbędnym dla naszych przedsiębiorstw. Dlatego musi to być zapewnione. Nasi obywatele ufają, że energia elektryczna jest dostępna w każdej porze dnia i nocy, w dowolnej ilości i po przystępnej cenie. Tak musi pozostać. Nie chcemy być zależni od importu energii elektrycznej do Niemiec, ale zaspokajać popyt we własnym zakresie. Czechy: Nowa strategia energetyczna z roku 2012, Priorytety w zakresie produkcji energii elektrycznej: Utrzymanie dodatniego salda eksportu energii elektrycznej (ok. 10% krajowej konsumpcji). Polska powinna korzystać z możliwości korzystnego importu i eksportu na wspólnym rynku, jednak powinna zachować samowystarczalność w zakresie produkcji energii elektrycznej

6 Uwarunkowania optymalnego rozwoju systemu energetycznego kraju model konceptualny Optymalna struktura technologiczna zależy od wielu czynników, w tym: Celów i priorytetów polityki energetycznej (uwarunkowania strategiczne) Uwarunkowań prawno regulacyjnych Dostępnych technologii Warunków dostaw paliw Uwarunkowań społecznych i gospodarczych

7 Przyszły Energy Mix Czy przyszły Energy Mix powinien być celem polityki energetycznej? W dyskusji publicznej w Polsce myślenie o strategii rozwoju energetycznego kraju sprowadza się często do dyskusji o przyszłym miksie energicznym Jest to podejście nadmiernie uproszczone i błędne w obecnych warunkach Obecna sytuacja charakteryzuje się dużą niepewnością odnośnie przyszłych warunków rozwoju energetyki dlatego należy uznać, że polityka energetyczna powinna raczej określać preferowany kierunek zmian struktury paliwowej, ale nie powinna przyjmować przyszłej struktury (energy mix) jako celu strategii i polityki energetycznej Podobne podejście zostało przyjęte w większości krajów, których doświadczenia analizowano (np. W. Brytania)

8 Uwarunkowania strategiczne oraz prawno - regulacyjne

9 Aspekty prawno regulacyjne 1. Unijna polityka klimatyczna zmierza w kierunku dekarbonizacji i rozwiązań generujących ogromne zagrożenie dla rozwoju gospodarczego Polski (materiały sytnetyczne na ten temat na stronie: 2. Polska polityka energetyczna zakłada znaczącą rolę energetyki węglowej 3. KE wdraża konkretne rozwiązania prawne i mechanizmy, które stwarzają bariery dla rozwoju energetyki węglowej (wymóg CCS ready, ceny CO2, dyrektywa IED, nowe BREFy itp.) 4. Rząd Polski nie tworzy mechanizmów służących neutralizacji polityki unijnej i realizacji celów krajowych 5. Efekt: na decyzje inwestycyjne wpływają przede wszystkim regulacje unijne, co oznacza, że polski system energetyczny nie jest kształtowany przez rząd polski

10 Polityka energetyczna UE a polityka krajowa 1. W momencie przystępowania Polski do UE, cele polityki unijnej były w dużej mierze zgodne z celami polityki polskiej 2. Zmiana sytuacji nastąpiła, gdy UE przyjęła redukcję emisji gazów cieplarnianych za główny cel polityki energetycznej 3. Kolejne fazy wdrażania polityki klimatycznej (system EU ETS, pakiet klimatyczny, przyjęcie celu 80 95% redukcji do roku 2050) pogłębiały rozbieżność celów unijnej i krajowej polityki energetycznej. 4. Prowadzi to obecnie do stwierdzenia sprzeczności unijnej polityki energetycznej z celami polskiej polityki energetycznej. 5. Kontynuacja polityki dekarbonizacji przez UE doprowadzi do sytuacji gdy rozwój systemu energetycznego zgodnie z priorytetami UE będzie sprzeczny z celami polskimi

11 Uproszczona mapa celów obecnej polityki unijnej stan rzeczywisty Komentarz: Wbrew pierwotnym założeniom realizacja celów polityki unijnej 3*20 prowadzi do negatywnych skutków dla gospodarki i mieszkańców UE W szczególności polityka ta prowadzi do wzrostu cen energii, osłabienia bezpieczeństwa dostaw energii, pogorszenia konkurencyjności i spowolnienia rozwoju gospodarczego

12 Skutki unijnej polityki klimatycznej Subsydiowanie rozwoju OZE -> zaburzenia mechanizmów rynkowych i niestabilnej pracy systemów elektroenergetycznych (np. prądy kołowe z Niemiec do Polski, Czech i Austrii) Wymagania redukcji CO2 i rozwój OZE -> wzrost cen energii Spadek emisji CO2 z produkcji w UE -> wzrost emisji z produktów importowanych Niepewna przyszła polityka energetyczna oraz ceny uprawnień emisyjnych -> wzrost ryzyka inwestycyjnego -> wstrzymywanie inwestycji w nowe moce konwencjonalne Rosnące ceny energii -> pogorszenie konkurencyjności przemysłu unijnego oraz rosnąca presja na budżety gospodarstw domowych Subsydiowanie energetyki odnawialnej > zaburzenie mechanizmów rynkowych -> wstrzymywanie budowy nowych mocy w źródłach konwencjonalnych -> rosnące zagrożenie bezpieczeństwa dostaw energii w przyszłości

13 Polska należy do krajów o najwyższym udziale kosztów energii w budżetach gospodarstw domowych, ok. dwukrotnie wyższym niż średnio w UE Słowacja POLSKA Czechy Serbia Węgry Łotwa Słowenia Szwecja Dania Macedonia Grecja Belgia Litwa Rumunia Bułgaria Estonia Norwegia Niemcy Holandia UE-27 UE-15 Austria Francja Włochy Irlandia Wielka Brytania Portugalia Cypr Finlandia Hiszpania Malta Luksemburg Islandia [ % ] 0,0 2,0 4,0 6,0 8,0 10,0 12,0 Oznacza to znacznie większą wrażliwość społeczną na wzrost cen energii Źródło: Eurostat

14 Ceny energii elektrycznej dla przemysłu Bogatsze kraje UE chronią konkurencyjność przemysłu przerzucając część kosztów na odbiorców bytowych Grupy krajów Stare UE państwa członk. (UE- Poziom PKB per capita 2011 EUR/os. Relacja ceny Udział Cena energii elektr. Dynamika cen energii en. elektr. dla przemy w 2012 r. elektr gosp. dom. do słu w cen dla PKB dla dla gosp. dla gosp. przemysłu 2011 dla przemysłu przemysłu dom dom 2012 % EUR/MWh 2008=1,00 cena dla prz.=100% 15) ,6 99,3 204,5 1,11 1, Nowe państwa członk. (NMS- 12) ,5 108,8 156,0 1,24 1, Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych Eurostat Komentarz: Bogatsze kraje UE mają większe możliwości przerzucenia kosztów wytwarzania energii na odbiorców bytowych, co daje możliwość zaoferowania niższych cen dla przemysłu. Biedniejsze kraje UE musza chronić odbiorców bytowych, czego efektem są wyższe ceny dla przemysłu w relacji do cen dla gospodarstw domowych. W efekcie ceny dla przemysłu są w tych krajach wyższe niż w krajach bogatszych.

15 Polityka unijna czy krajowa? Przykład: Koszty energii dla gospodarstw domowych (bez paliw samochodowych) We wszystkich scenariuszach dekarbonizacji KE występuje wzrost udziału kosztów energii w gospodarstwach domowych w UE Krzywa zmian uzyskana w analizach EnergSys dla Polski jest podobna, jednak poziom średni w Polsce jest wyższy (por górną linię wykresu) Zmniejszenie udziału kosztów energii w budżetach domowych jest możliwe, ale wymaga odejścia od polityki dekarbonizacji (por. dolne linie wykresu) UE (średnio) (bez kosztów paliw transportowych) Polska (bez kosztów paliw transportowych) Źródło: EnergSys: Raport 2050 Źródło: Mapa 2050, Impact Assessment, Figure 35, str. 86

16 Polska nie może przyjąć strategii prowadzącej do wzrostu cen energii, ze względu na odmienną od innych krajów UE sytuację

17 Typowe cele polityki energetycznej Przegląd polityk krajowych 1. Praktycznie we wszystkich politykach pojawiają się takie cele polityki energetycznej jak bezpieczeństwo dostaw i konkurencyjność cen energii. 2. Kwestie cen energii są bardzo poważnie stawiane w wielu politykach krajowych. W polityce W. Brytanii wyraźnie rozdziela się kwestie bezpieczeństwa fizycznego dostaw (physical security) i bezpieczeństwa cenowego (price security). W przypadku Czech rosnące ceny energii były bezpośrednim powodem aktualizacji polityki energetycznej. 3. Przykład Japonii (propozycje nowych zasad polityki energetycznej z 2013 r: - nacisk jest położony na wykorzystanie wszelkich dostępnych środków zapewniających stabilne dostawy energii i nieutrudnianie ludności w codziennym życiu oraz aktywnościach gospodarczych. Polityka energetyczna ma być zostać sformułowana z punktu widzenia stabilnych dostaw energii i redukcji jej kosztów. 4. Prawie wszystkie kraje stawiają na zwiększenie samowystarczalności energetycznej i wykorzystanie własnych zasobów energetycznych

18 Polska polityka energetyczna powinna dążyć do ograniczenia kosztów energii dla gospodarstw domowych, bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjnych cen dla przemysłu oraz stymulowania rozwoju gospodarczego i zatrudnienia Wymaga to odejścia od polityki dekarbonizacji

19 Uwarunkowania społeczne, gospodarcze i paliwowe

20 Strategia rozwoju energetyki i jej powiązanie z rozwojem gospodarczym i społecznym 1. Większość krajów rozwiniętych realizuje strategię rozwoju energetycznego, którą można określić jako Strategią zintegrowaną 2. Polega ona na wyborze kierunku rozwoju energetycznego, który jest oparty o zasoby, potencjał gospodarczy i kompetencje dostępne w danym kraju 3. Przykłady: Finlandia rozwój produkcji w skojarzeniu z szerokim wykorzystaniu biomasy Niemcy rozwój OZE i efektywności energetycznej w oparciu o własny przemysł, Inicjatywa Eksportowa OZE i Inicjatywa Eksportowa Efektywności Energetycznej Czechy utrzymanie i rozwój energetyki jądrowej w oparciu o istniejącą infrastrukturę energetyczną i gospodarczą) Francja rozwój energetyki jądrowej oparty o potencjał przemysłu oraz kontrolę pełnego łańcucha dostaw (wraz z ochroną militarną źródeł uranu) USA - rozwój energetyki opartej na wydobyciu gazu łupkowego W polityce energetycznej Japonii z 2007 r. jednym z celów był wzrost gospodarczy oparty o energię i restrukturyzację przemysłu energetycznego.

21 Obecna sytuacja i możliwe zmiany na rynkach paliwowych 1. Relatywne pogorszenie warunków dostaw gazu z importu do Polski w ostatnich latach (por kolejne slajdy) 2. Stabilna ekonomicznie sytuacja węgla brunatnego 3. Obawy o konkurencyjność węgla kamiennego z polskich kopalń 4. Rewolucja łupkowa rozszerza się obejmując oprócz gazu także ropę naftową 5. Znaczące szanse na tańsze dostawy gazu na rynku światowym w niedalekiej przyszłości 6. Rozwój wydobycia gazu łupkowego w Polsce może być dodatkowym atutem, ale na razie jest niepewny

22 Porównanie cen gazu ziemnego dla przemysłu w UE i innych krajach Wyszczególnienie Cena z podatkami pośr. Cena bez podatków pośr. Relacje do ceny netto w EU ETS US$/tys. m3 US$/tys. m3 % Kraje EU 48,7 45,4 100 w tym: Kraje starej Unii (UE-15) 2/ 48,8 44,7 99 Nowe kraje członkowskie 3/ 48,7 46,8 103 Kanada, USA, Japonia, Korea, Nowa Zelandia, Meksyk, Szwajcaria, Turcja 41,9 37,7 83 w tym: - Kanada, USA, Japonia, Korea 39,6 36,6 81 Źródło: obliczenia własne na podstawie: Energy Prices and Taxes, I Quarter 2013, IEA/OECD Paris 2013 i roczniki wcześniejsze, baza danych Data Service On-Line I Eurostat Komentarz: W cenach bezwzględnych widoczne są znacząco wyższe ceny w UE w stosunku do innych krajów rozwiniętych. Różnice pomiędzy krajami UE a USA i Kanadą będą się pogłębiać w kolejnych latach Warto tez zauważyć wyższe ceny gazu w nowych krajach UE w porównaniu z bogatszymi krajami UE.

23 Porównanie cen gazu ziemnego dla przemysłu w UE i innych krajach Wyszczególnienie 2008/ / /2000 Dynamika cen brutto (z podatkami pośrednimi) 0,0% 0,0% Unia Europejska (UE-25) -3,6% 6,2% -1,7% Kraje starej Unii (EU-15) -11,1% 4,4% -7,2% Nowe kraje członkowskie (NMS-10) 3/ 7,6% 8,9% 6,7% Dynamika cen bez podatku VAT Unia Europejska (UE-25) -3,6% 5,7% -1,8% Kraje starej Unii (EU-15) -10,9% 3,9% -7,2% Nowe kraje członkowskie (NMS-10) 3/ 7,3% 8,3% 6,3% Kanada, USA, Japonia, Korea, Nowa Zelandia, Meksyk, Szwajcaria, Turcja Dynamika cen brutto (z podatkami pośr.) 9,5% -2,3% 4,4% Źródło: obliczenia własne na podstawie: Energy Prices and Taxes, I Quarter 2013, IEA/OECD Paris 2013 i roczniki wcześniejsze, baza danych Data Service On-Line i Eurostat Kanada, USA, Japonia, Korea Dynamika cen brutto (z podatkami pośr.) 3,8% -4,7% 2,9% Komentarz: Zaskakująca jest dynamika zmian cen gazu w krajach UE. W całym okresie ceny gazu w krajach bogatych UE staniały, a w nowych krajach UE wzrosły. Różnica w dynamice cen na niekorzyść nowych krajów jest widoczna także po roku 2008 kilka lat po wejściu do UE. Wygląda to tak, jak gdyby rosnące ceny gazu w nowych krajach UE umożliwiły ich spadek dla krajów bogatszych. Od roku 2000 ceny gazu w nowych krajach UE znacząco wzrosły, podczas gdy w krajach piętnastki unijnej znacząco spadły

24 Przesłanki decyzyjne odnośnie kierunków rozwoju technologicznego (1) 1. Rozwój energetyki węglowej jest w Polsce uzasadniony wieloma czynnikami: Relatywnie niskimi kosztami energii, posiadanymi krajowymi zasobami, istniejącą bazą wykonawczą i projektową, wysokim udziałem polskich firm w łańcuchu wartości dodanej przy produkcji energii 2. Węgiel kamienny powinien być stopniowo wycofywany z mniejszych źródeł, natomiast może być efektywnie i ekologicznie wykorzystany w dużych elektrowniach i elektrociepłowniach 3. Należy się liczyć z osłabianiem konkurencyjności polskiego górnictwa węgla kamiennego i zmniejszeniem wydobycia, jednak proces ten nie może być zbyt szybki, a perspektywy górnictwa wymagają poważnego strategicznego opracowania 4. Struktura paliwowa produkcji energii powinna podlegać stopniowej dywersyfikacji, jednak tempo to nie może być zbyt szybkie 5. Największy potencjał rozwoju posiada energetyka gazowa, ze względu na zmiany zachodzące na światowym rynku paliw. Szersze wykorzystanie gazu wymaga niższych niż obecnie cen gazu, co jednak wydaje się możliwe przy obecnych trendach na rynku światowym

25 Przesłanki decyzyjne odnośnie kierunków rozwoju technologicznego (2) 1. Żródła OZE powinny być rozwijane w sposób racjonalny, obecnie trudno oczekiwać, by stały się one szybko konkurencyjne dla źródeł konwencjonalnych w warunkach polskich 2. Najszybciej rozwijające się na rynku elektrownie wiatrowe i panele fotowoltaiczne produkują energię znacznie droższą i w dodatku generują znaczące koszty systemowe. Polski nie stać na znaczący wzrost ich wykorzystania. 3. Produkcja energii z biomasy daje szansę na tworzenie miejsc pracy w łańcuchu dostaw urządzeń, usług i paliw dlatego ma większy sens z perspektywy gospodarczej i społecznej. 4. Uzasadniony jest rozwój wykorzystania energii odpadowej oraz energii zawartej w odpadach komunalnych 5. Źródła rozproszone o mocy do 10 MW charakteryzują się znacznie wyższymi kosztami i ich zastosowanie może mieć uzasadnienie w konkretnych warunkach, ale nie ma uzasadnienia dla szerokiego subsydiowania tej formy produkcji 6. Efektywność ekonomiczna energetyki jądrowej jest uzależniona od utrzymania unijnej polityki klimatycznej i w sytuacji jej możliwego osłabienia staje się problematyczna.

26 Uwagi końcowe 1. Kierunek przyszłego rozwoju energetyki w obszarze wytwarzania zależy od wielu czynników 2. Istotne znaczenia ma długofalowa polityka energetyczna kraju i UE. Pogłębiający się rozdźwięk między celami polityki unijnej i Polski wymaga jasnego określenia, czy Polska zamierza realizować własną politykę energetyczną. 3. Kontynuowanie obecnego podejścia oznacza oddanie rynku polskiego pod sterowanie z poziomu UE. Jest to ogromnie ryzykowne ze względu na promowanie z poziomu UE polityki dekarbonizacji. 4. Racjonalny z polskiej perspektywy rozwój energetyki oznacza dalsze wykorzystanie energetyki węglowej (w tym kogeneracji), umiarkowany rozwój OZE, rozwój infrastruktury gazowej, wydobycia gazu, pozyskanie dostaw tańszego gazu z importu i rozwój energetyki gazowej. 5. Utrzymanie racjonalnego z polskiej perspektywy kierunku rozwoju energetyki polskiej wymaga zmiany polityki unijnej lub stworzenia mechanizmów neutralizujących jej wpływ na energetykę polską 6. Wypracowanie nowej, korzystnej dla Polski strategii rozwoju energetycznego i nowej polityki energetycznej jest trudnym, kompleksowym zadaniem (aspekty technologiczne, paliwowe, rynkowe, polityczne, prawne) i wymaga zaangażowania najlepszych specjalistów i zespołów.

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych!

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011 wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELAEKTROENERGETYKA UE W POLSCE sytuację elektroenergetyki w Polsce wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ENERGETYCZNE DYLEMATY POLSKI Potencjał krajowych zasobów Wielkoskalowa generacja

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Siła odnawialnej energii. Jak nie zmarnować polskiego potencjału? Warszawa, 15 maja 2008 roku Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Energetyka odnawialna

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

Czas wypełnienia ankiety: 5-10 min.

Czas wypełnienia ankiety: 5-10 min. CIRCE Niniejsza ankieta została opracowana na potrzeby projektu SWIP (Nowe innowacyjne, rozwiązania, elementy i narzędzia dla upowszechnienia energetyki wiatrowej na obszarach miejskich i podmiejskich).

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto angażować się w rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych w Polsce? czyli. Dylematy polskiej polityki energetycznej

Dlaczego warto angażować się w rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych w Polsce? czyli. Dylematy polskiej polityki energetycznej Dlaczego warto angażować się w rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych w Polsce? czyli Dylematy polskiej polityki energetycznej Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w sprawie oczekiwanych kierunków aktualizacji Polityki Energetycznej Polski

Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w sprawie oczekiwanych kierunków aktualizacji Polityki Energetycznej Polski 1 Warszawa, 6 sierpnia 2013 Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w sprawie oczekiwanych kierunków aktualizacji Polityki Energetycznej Polski SPIS TREŚCI I. Zasady tworzenia Polityki Energetycznej

Bardziej szczegółowo

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r.

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócone obciążenie art. 199 Dyrektywy VAT 2 Prace budowlane Transakcja Zapewnienie personelu

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów

Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Rynkowe i regulacyjne otoczenie krajowego rynku energii 18 września 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebna jest dywersyfikacja? Potencjalny miks elektroenergetyczny Polski w 2030 roku w świetle uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych

Czy potrzebna jest dywersyfikacja? Potencjalny miks elektroenergetyczny Polski w 2030 roku w świetle uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych Czy potrzebna jest dywersyfikacja? Potencjalny miks elektroenergetyczny Polski w 2030 roku w świetle uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych 15 października 2014 roku Spis treści Strona 2 z 129 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

GODZENIE PRACY ZAWODOWEJ Z ŻYCIEM RODZINNYM SEMINARIUM ELASTYCZNA OPRGANIZACJA PRACY I CZASU PRACY. DLACZEGO TAK? DLACZEGO NIE? Dorota Głogosz Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Biuro Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Przyszłość i wyzwania przed Unią Europejską (wykład dla licealistów, listopad 2009, SGH)

Przyszłość i wyzwania przed Unią Europejską (wykład dla licealistów, listopad 2009, SGH) Przyszłość i wyzwania przed Unią Europejską (wykład dla licealistów, listopad 2009, SGH) Prof. dr hab. ElŜbieta Kawecka-Wyrzykowska, SGH, Katedra Integracji Europejskiej im. J. Monneta Wyzwania Polityczne

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU SYSTEMÓW CIEPŁOWNICZYCH

PERSPEKTYWY ROZWOJU SYSTEMÓW CIEPŁOWNICZYCH Uczelniane Centrum Badawcze Energetyki i Ochrony Środowiska PERSPEKTYWY ROZWOJU SYSTEMÓW CIEPŁOWNICZYCH Prof.nzw.dr hab. inż. Krzysztof Wojdyga Zakład Systemów Ciepłowniczych i Gazowniczych Wydział Inżynierii

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Struktura sektora energetycznego w Europie

Struktura sektora energetycznego w Europie Struktura sektora energetycznego w Europie seminarium Energia na jutro 15-16, września 2014 źródło: lion-deer.com 1. Mieszkańcy Europy, 2. Struktura wytwarzania energii w krajach Europy, 3. Uzależnienie

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 DLACZEGO POTRZEBNA JEST DYSKUSJA? wyczerpywanie się stosowanych dotychczas źródeł energii problem ekologiczny (efekt cieplarniany)

Bardziej szczegółowo

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze

Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze Nośniki energii w 2014 roku. Węgiel w fazie schyłkowej, atom trzyma się dobrze ("Energia Gigawat" - 9/2015) Wydawany od 64 lat Raport BP Statistical Review of World Energy jest najbardziej wyczekiwanym

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej

Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Informacja na temat rozwiązań dotyczących transgranicznej działalności zakładów ubezpieczeń w Unii Europejskiej Notatka prezentuje wybrane informacje statystyczne o działalności zagranicznych zakładów

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Europejski rynek energetyki wiatrowej

Europejski rynek energetyki wiatrowej Europejski rynek energetyki wiatrowej W 2014 roku globalny rynek energii wiatrowej powrócił na ścieżkę wzrostu po wcześniejszym okresie spowolnienia w 2013 roku. Ponad 52 GW mocy zostało zainstalowanych

Bardziej szczegółowo

IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI

IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI IDEA MAPY DROGOWEJ 2050 DLA POLSKI Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych 1 Andrzej Kassenberg Instytut na rzecz Ekorozwoju O projekcie Podstawowe przesłania Idea projektu Uczestnicy Zakres tematyczny

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. Opolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Opole, 3 marca 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ

WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ WPŁYW OTOCZENIA REGULACYJNEGO NA DYNAMIKĘ INWESTYCJI W ENERGETYKĘ ROZPROSZONĄ Dr hab. Mariusz Swora, Uniwersytet Jagielloński Seminarium eksperckie Energetyka obywatelska na rzecz lokalnego rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE

Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Przewodnik: Więcej kobiet w zarządzaniu to się opłaca DR EWA LISOWSKA SZKOŁA GŁÓWNA HANDLOWA W WARSZAWIE Kompleksowe kompendium wiedzy Fakty i argumenty regulacje prawne dane liczbowe kontekst kulturowy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej

Andrzej Curkowski Instytut Energetyki Odnawialnej Regionalny warsztat szkoleniowo-informacyjny w ramach projektu Biogazownia-przemyślany wybór Preferencje inwestorów i aktualny rynek realizowanych projektów inwestycyjnych w Polsce Andrzej Curkowski Instytut

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 48/2014 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W ostatnim tygodniu listopada 2014 r. w krajowym skupie odnotowano umiarkowany wzrost cen zbóż. Według danych Zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca

RYNEK MIĘSA. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 28/2014. TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca RYNEK MIĘSA TENDENCJE CENOWE Ceny zakupu żywca Cena Zmiana Towar bez VAT tyg. Wg ZSRIR (MRiRW) 07 13.07.2014 r. w skupie żywiec wieprzowy 5,47 żywiec wołowy 5,82 kurczęta typu brojler 3,84 indyki 5,91

Bardziej szczegółowo

PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO

PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO PRZESYŁKI KURIERSKIE CENNIK USŁUG BUBALO 01 Spis treści 1. Paczki Kraj.... Usługi dodatkowe kraj.... Paczki Europa Standard Pack.1. Usługa Standard..... Usługa Premium... 6 1. Paczki Europa Mega Pack.1.

Bardziej szczegółowo

ENERGETYCZNY TANIEC Z GWIAZDAMI CZYLI O KONSEKWENCJACH PAKIETU KLIMATYCZNEGO DLA POLSKI

ENERGETYCZNY TANIEC Z GWIAZDAMI CZYLI O KONSEKWENCJACH PAKIETU KLIMATYCZNEGO DLA POLSKI ENERGETYCZNY TANIEC Z GWIAZDAMI CZYLI O KONSEKWENCJACH PAKIETU KLIMATYCZNEGO DLA POLSKI Marcin Lewenstein Zastępca Dyrektora Departament Strategii PGNiG 23 kwietnia 2009 r., Warszawa Czy elektroenergetyka

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne

Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne Liberalizacja rynku gazu a bezpieczeństwo energetyczne 8 grudnia 2010 roku, Hotel SOFITEL Victoria, Warszawa 1 Rynek gazu w Europie Środkowej. Polska na przecięciu tras przesyłu gazu Północ-Południe i

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015)

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Aleksander Łaszek, Rafał Trzeciakowski, Tomasz Dróżdż Kontakt: E-mail:

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

www.stat.gov.pl GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY @ www.stat.gov.pl W jakim stopniu jesteśmy wyposażeni w komputery, i urządzenia przenośne? Do jakich celów wykorzystujemy? Rozwój telekomunikacji i informatyki w ostatnich latach

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski

Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski System (gr. σύστηµα systema rzecz złoŝona) - jakikolwiek obiekt fizyczny lub abstrakcyjny, w którym moŝna wyróŝnić jakieś wzajemnie powiązane dla obserwatora

Bardziej szczegółowo

gizycko.turystyka.pl

gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 213 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo