Docelowy kształt polskiego rynku energii na wspólnym rynku UE Wybrane zagadnienia

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Docelowy kształt polskiego rynku energii na wspólnym rynku UE Wybrane zagadnienia"

Transkrypt

1 Kancelaria Prezydenta RP, Biuro Bezpieczeństwa Narodowego Forum Debaty Publicznej/Strategiczne Forum Bezpieczeństwa Seminarium eksperckie pt.: Polityka energetyczna wobec krajowego rynku energii 30 października 2013 Docelowy kształt polskiego rynku energii na wspólnym rynku UE Wybrane zagadnienia Bolesław Jankowski Badania Systemowe EnergSys Sp. z o.o.

2 Docelowy kształt rynku różne spojrzenia Istotne aspekty opis rynku: 1. Prawno - regulacyjny (mechanizmy rynkowe, instrumenty sterowania rozwojem) 2. Technologiczny (technologie, paliwa) 3. Organizacyjny i własnościowa Aspekty prawno - regulacyjne omawiane były na Seminarium eksperckim Rynkowe i regulacyjne otoczenie krajowego rynku energii wrzesień 2013 Uczestnicy spotkania rozmawiali na temat najważniejszych regulacji istotnych z punktu widzenia wspólnego rynku energii UE. Niniejsza prezentacja odnosi się głównie do aspektów technologicznych

3 Pytania 1. Jakie regulacje prawne zapewnią swobodny rozwój handlu i produkcji gazu, (źródeł rozproszonych) i energii elektrycznej? 2. Jakie będą przyszłe źródła konwencjonalnej i niekonwencjonalnej energii dla Polski na wspólnym rynku? 3. Jakie inwestycje infrastruktury energetycznej (produkcja, przesył, dystrybucja) należy zrealizować i jakie powinny być źródła ich finansowania, aby zapewnić ich efektywność? Prezentacja koncentruje się na kwestiach związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej.

4 Poruszane zagadnienia 1. Wspólny rynek i kwestia samowystarczalności elektroenergetycznej 2. Przyszły Energy Mix 3. Uwarunkowania strategiczne polityka unijna, polityka krajowa 4. Uwarunkowania prawno regulacyjne 5. Aspekty społeczne i gospodarcze 6. Przykłady z polityk energetycznych innych krajów 7. Uwagi końcowe

5 Wspólny rynek i kwestia samowystarczalności Teoretycznie wspólny rynek daje możliwości zaspokajania potrzeb energetycznych poprzez handel energią ale w praktyce kraje dążą do samowystarczalności Niemcy: Niemiecka strategia pt. Droga do energii przyszłości - pewnej, niedrogiej i przyjaznej środowisku (Energie der Zukunft, 2011) z 2011 roku: Niemcy są jednym z najpotężniejszych i najbardziej rozwiniętych gospodarczo krajów świata. Konkurencyjne dostawy energii są warunkiem niezbędnym dla naszych przedsiębiorstw. Dlatego musi to być zapewnione. Nasi obywatele ufają, że energia elektryczna jest dostępna w każdej porze dnia i nocy, w dowolnej ilości i po przystępnej cenie. Tak musi pozostać. Nie chcemy być zależni od importu energii elektrycznej do Niemiec, ale zaspokajać popyt we własnym zakresie. Czechy: Nowa strategia energetyczna z roku 2012, Priorytety w zakresie produkcji energii elektrycznej: Utrzymanie dodatniego salda eksportu energii elektrycznej (ok. 10% krajowej konsumpcji). Polska powinna korzystać z możliwości korzystnego importu i eksportu na wspólnym rynku, jednak powinna zachować samowystarczalność w zakresie produkcji energii elektrycznej

6 Uwarunkowania optymalnego rozwoju systemu energetycznego kraju model konceptualny Optymalna struktura technologiczna zależy od wielu czynników, w tym: Celów i priorytetów polityki energetycznej (uwarunkowania strategiczne) Uwarunkowań prawno regulacyjnych Dostępnych technologii Warunków dostaw paliw Uwarunkowań społecznych i gospodarczych

7 Przyszły Energy Mix Czy przyszły Energy Mix powinien być celem polityki energetycznej? W dyskusji publicznej w Polsce myślenie o strategii rozwoju energetycznego kraju sprowadza się często do dyskusji o przyszłym miksie energicznym Jest to podejście nadmiernie uproszczone i błędne w obecnych warunkach Obecna sytuacja charakteryzuje się dużą niepewnością odnośnie przyszłych warunków rozwoju energetyki dlatego należy uznać, że polityka energetyczna powinna raczej określać preferowany kierunek zmian struktury paliwowej, ale nie powinna przyjmować przyszłej struktury (energy mix) jako celu strategii i polityki energetycznej Podobne podejście zostało przyjęte w większości krajów, których doświadczenia analizowano (np. W. Brytania)

8 Uwarunkowania strategiczne oraz prawno - regulacyjne

9 Aspekty prawno regulacyjne 1. Unijna polityka klimatyczna zmierza w kierunku dekarbonizacji i rozwiązań generujących ogromne zagrożenie dla rozwoju gospodarczego Polski (materiały sytnetyczne na ten temat na stronie: 2. Polska polityka energetyczna zakłada znaczącą rolę energetyki węglowej 3. KE wdraża konkretne rozwiązania prawne i mechanizmy, które stwarzają bariery dla rozwoju energetyki węglowej (wymóg CCS ready, ceny CO2, dyrektywa IED, nowe BREFy itp.) 4. Rząd Polski nie tworzy mechanizmów służących neutralizacji polityki unijnej i realizacji celów krajowych 5. Efekt: na decyzje inwestycyjne wpływają przede wszystkim regulacje unijne, co oznacza, że polski system energetyczny nie jest kształtowany przez rząd polski

10 Polityka energetyczna UE a polityka krajowa 1. W momencie przystępowania Polski do UE, cele polityki unijnej były w dużej mierze zgodne z celami polityki polskiej 2. Zmiana sytuacji nastąpiła, gdy UE przyjęła redukcję emisji gazów cieplarnianych za główny cel polityki energetycznej 3. Kolejne fazy wdrażania polityki klimatycznej (system EU ETS, pakiet klimatyczny, przyjęcie celu 80 95% redukcji do roku 2050) pogłębiały rozbieżność celów unijnej i krajowej polityki energetycznej. 4. Prowadzi to obecnie do stwierdzenia sprzeczności unijnej polityki energetycznej z celami polskiej polityki energetycznej. 5. Kontynuacja polityki dekarbonizacji przez UE doprowadzi do sytuacji gdy rozwój systemu energetycznego zgodnie z priorytetami UE będzie sprzeczny z celami polskimi

11 Uproszczona mapa celów obecnej polityki unijnej stan rzeczywisty Komentarz: Wbrew pierwotnym założeniom realizacja celów polityki unijnej 3*20 prowadzi do negatywnych skutków dla gospodarki i mieszkańców UE W szczególności polityka ta prowadzi do wzrostu cen energii, osłabienia bezpieczeństwa dostaw energii, pogorszenia konkurencyjności i spowolnienia rozwoju gospodarczego

12 Skutki unijnej polityki klimatycznej Subsydiowanie rozwoju OZE -> zaburzenia mechanizmów rynkowych i niestabilnej pracy systemów elektroenergetycznych (np. prądy kołowe z Niemiec do Polski, Czech i Austrii) Wymagania redukcji CO2 i rozwój OZE -> wzrost cen energii Spadek emisji CO2 z produkcji w UE -> wzrost emisji z produktów importowanych Niepewna przyszła polityka energetyczna oraz ceny uprawnień emisyjnych -> wzrost ryzyka inwestycyjnego -> wstrzymywanie inwestycji w nowe moce konwencjonalne Rosnące ceny energii -> pogorszenie konkurencyjności przemysłu unijnego oraz rosnąca presja na budżety gospodarstw domowych Subsydiowanie energetyki odnawialnej > zaburzenie mechanizmów rynkowych -> wstrzymywanie budowy nowych mocy w źródłach konwencjonalnych -> rosnące zagrożenie bezpieczeństwa dostaw energii w przyszłości

13 Polska należy do krajów o najwyższym udziale kosztów energii w budżetach gospodarstw domowych, ok. dwukrotnie wyższym niż średnio w UE Słowacja POLSKA Czechy Serbia Węgry Łotwa Słowenia Szwecja Dania Macedonia Grecja Belgia Litwa Rumunia Bułgaria Estonia Norwegia Niemcy Holandia UE-27 UE-15 Austria Francja Włochy Irlandia Wielka Brytania Portugalia Cypr Finlandia Hiszpania Malta Luksemburg Islandia [ % ] 0,0 2,0 4,0 6,0 8,0 10,0 12,0 Oznacza to znacznie większą wrażliwość społeczną na wzrost cen energii Źródło: Eurostat

14 Ceny energii elektrycznej dla przemysłu Bogatsze kraje UE chronią konkurencyjność przemysłu przerzucając część kosztów na odbiorców bytowych Grupy krajów Stare UE państwa członk. (UE- Poziom PKB per capita 2011 EUR/os. Relacja ceny Udział Cena energii elektr. Dynamika cen energii en. elektr. dla przemy w 2012 r. elektr gosp. dom. do słu w cen dla PKB dla dla gosp. dla gosp. przemysłu 2011 dla przemysłu przemysłu dom dom 2012 % EUR/MWh 2008=1,00 cena dla prz.=100% 15) ,6 99,3 204,5 1,11 1, Nowe państwa członk. (NMS- 12) ,5 108,8 156,0 1,24 1, Źródło: Obliczenia własne na podstawie danych Eurostat Komentarz: Bogatsze kraje UE mają większe możliwości przerzucenia kosztów wytwarzania energii na odbiorców bytowych, co daje możliwość zaoferowania niższych cen dla przemysłu. Biedniejsze kraje UE musza chronić odbiorców bytowych, czego efektem są wyższe ceny dla przemysłu w relacji do cen dla gospodarstw domowych. W efekcie ceny dla przemysłu są w tych krajach wyższe niż w krajach bogatszych.

15 Polityka unijna czy krajowa? Przykład: Koszty energii dla gospodarstw domowych (bez paliw samochodowych) We wszystkich scenariuszach dekarbonizacji KE występuje wzrost udziału kosztów energii w gospodarstwach domowych w UE Krzywa zmian uzyskana w analizach EnergSys dla Polski jest podobna, jednak poziom średni w Polsce jest wyższy (por górną linię wykresu) Zmniejszenie udziału kosztów energii w budżetach domowych jest możliwe, ale wymaga odejścia od polityki dekarbonizacji (por. dolne linie wykresu) UE (średnio) (bez kosztów paliw transportowych) Polska (bez kosztów paliw transportowych) Źródło: EnergSys: Raport 2050 Źródło: Mapa 2050, Impact Assessment, Figure 35, str. 86

16 Polska nie może przyjąć strategii prowadzącej do wzrostu cen energii, ze względu na odmienną od innych krajów UE sytuację

17 Typowe cele polityki energetycznej Przegląd polityk krajowych 1. Praktycznie we wszystkich politykach pojawiają się takie cele polityki energetycznej jak bezpieczeństwo dostaw i konkurencyjność cen energii. 2. Kwestie cen energii są bardzo poważnie stawiane w wielu politykach krajowych. W polityce W. Brytanii wyraźnie rozdziela się kwestie bezpieczeństwa fizycznego dostaw (physical security) i bezpieczeństwa cenowego (price security). W przypadku Czech rosnące ceny energii były bezpośrednim powodem aktualizacji polityki energetycznej. 3. Przykład Japonii (propozycje nowych zasad polityki energetycznej z 2013 r: - nacisk jest położony na wykorzystanie wszelkich dostępnych środków zapewniających stabilne dostawy energii i nieutrudnianie ludności w codziennym życiu oraz aktywnościach gospodarczych. Polityka energetyczna ma być zostać sformułowana z punktu widzenia stabilnych dostaw energii i redukcji jej kosztów. 4. Prawie wszystkie kraje stawiają na zwiększenie samowystarczalności energetycznej i wykorzystanie własnych zasobów energetycznych

18 Polska polityka energetyczna powinna dążyć do ograniczenia kosztów energii dla gospodarstw domowych, bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjnych cen dla przemysłu oraz stymulowania rozwoju gospodarczego i zatrudnienia Wymaga to odejścia od polityki dekarbonizacji

19 Uwarunkowania społeczne, gospodarcze i paliwowe

20 Strategia rozwoju energetyki i jej powiązanie z rozwojem gospodarczym i społecznym 1. Większość krajów rozwiniętych realizuje strategię rozwoju energetycznego, którą można określić jako Strategią zintegrowaną 2. Polega ona na wyborze kierunku rozwoju energetycznego, który jest oparty o zasoby, potencjał gospodarczy i kompetencje dostępne w danym kraju 3. Przykłady: Finlandia rozwój produkcji w skojarzeniu z szerokim wykorzystaniu biomasy Niemcy rozwój OZE i efektywności energetycznej w oparciu o własny przemysł, Inicjatywa Eksportowa OZE i Inicjatywa Eksportowa Efektywności Energetycznej Czechy utrzymanie i rozwój energetyki jądrowej w oparciu o istniejącą infrastrukturę energetyczną i gospodarczą) Francja rozwój energetyki jądrowej oparty o potencjał przemysłu oraz kontrolę pełnego łańcucha dostaw (wraz z ochroną militarną źródeł uranu) USA - rozwój energetyki opartej na wydobyciu gazu łupkowego W polityce energetycznej Japonii z 2007 r. jednym z celów był wzrost gospodarczy oparty o energię i restrukturyzację przemysłu energetycznego.

21 Obecna sytuacja i możliwe zmiany na rynkach paliwowych 1. Relatywne pogorszenie warunków dostaw gazu z importu do Polski w ostatnich latach (por kolejne slajdy) 2. Stabilna ekonomicznie sytuacja węgla brunatnego 3. Obawy o konkurencyjność węgla kamiennego z polskich kopalń 4. Rewolucja łupkowa rozszerza się obejmując oprócz gazu także ropę naftową 5. Znaczące szanse na tańsze dostawy gazu na rynku światowym w niedalekiej przyszłości 6. Rozwój wydobycia gazu łupkowego w Polsce może być dodatkowym atutem, ale na razie jest niepewny

22 Porównanie cen gazu ziemnego dla przemysłu w UE i innych krajach Wyszczególnienie Cena z podatkami pośr. Cena bez podatków pośr. Relacje do ceny netto w EU ETS US$/tys. m3 US$/tys. m3 % Kraje EU 48,7 45,4 100 w tym: Kraje starej Unii (UE-15) 2/ 48,8 44,7 99 Nowe kraje członkowskie 3/ 48,7 46,8 103 Kanada, USA, Japonia, Korea, Nowa Zelandia, Meksyk, Szwajcaria, Turcja 41,9 37,7 83 w tym: - Kanada, USA, Japonia, Korea 39,6 36,6 81 Źródło: obliczenia własne na podstawie: Energy Prices and Taxes, I Quarter 2013, IEA/OECD Paris 2013 i roczniki wcześniejsze, baza danych Data Service On-Line I Eurostat Komentarz: W cenach bezwzględnych widoczne są znacząco wyższe ceny w UE w stosunku do innych krajów rozwiniętych. Różnice pomiędzy krajami UE a USA i Kanadą będą się pogłębiać w kolejnych latach Warto tez zauważyć wyższe ceny gazu w nowych krajach UE w porównaniu z bogatszymi krajami UE.

23 Porównanie cen gazu ziemnego dla przemysłu w UE i innych krajach Wyszczególnienie 2008/ / /2000 Dynamika cen brutto (z podatkami pośrednimi) 0,0% 0,0% Unia Europejska (UE-25) -3,6% 6,2% -1,7% Kraje starej Unii (EU-15) -11,1% 4,4% -7,2% Nowe kraje członkowskie (NMS-10) 3/ 7,6% 8,9% 6,7% Dynamika cen bez podatku VAT Unia Europejska (UE-25) -3,6% 5,7% -1,8% Kraje starej Unii (EU-15) -10,9% 3,9% -7,2% Nowe kraje członkowskie (NMS-10) 3/ 7,3% 8,3% 6,3% Kanada, USA, Japonia, Korea, Nowa Zelandia, Meksyk, Szwajcaria, Turcja Dynamika cen brutto (z podatkami pośr.) 9,5% -2,3% 4,4% Źródło: obliczenia własne na podstawie: Energy Prices and Taxes, I Quarter 2013, IEA/OECD Paris 2013 i roczniki wcześniejsze, baza danych Data Service On-Line i Eurostat Kanada, USA, Japonia, Korea Dynamika cen brutto (z podatkami pośr.) 3,8% -4,7% 2,9% Komentarz: Zaskakująca jest dynamika zmian cen gazu w krajach UE. W całym okresie ceny gazu w krajach bogatych UE staniały, a w nowych krajach UE wzrosły. Różnica w dynamice cen na niekorzyść nowych krajów jest widoczna także po roku 2008 kilka lat po wejściu do UE. Wygląda to tak, jak gdyby rosnące ceny gazu w nowych krajach UE umożliwiły ich spadek dla krajów bogatszych. Od roku 2000 ceny gazu w nowych krajach UE znacząco wzrosły, podczas gdy w krajach piętnastki unijnej znacząco spadły

24 Przesłanki decyzyjne odnośnie kierunków rozwoju technologicznego (1) 1. Rozwój energetyki węglowej jest w Polsce uzasadniony wieloma czynnikami: Relatywnie niskimi kosztami energii, posiadanymi krajowymi zasobami, istniejącą bazą wykonawczą i projektową, wysokim udziałem polskich firm w łańcuchu wartości dodanej przy produkcji energii 2. Węgiel kamienny powinien być stopniowo wycofywany z mniejszych źródeł, natomiast może być efektywnie i ekologicznie wykorzystany w dużych elektrowniach i elektrociepłowniach 3. Należy się liczyć z osłabianiem konkurencyjności polskiego górnictwa węgla kamiennego i zmniejszeniem wydobycia, jednak proces ten nie może być zbyt szybki, a perspektywy górnictwa wymagają poważnego strategicznego opracowania 4. Struktura paliwowa produkcji energii powinna podlegać stopniowej dywersyfikacji, jednak tempo to nie może być zbyt szybkie 5. Największy potencjał rozwoju posiada energetyka gazowa, ze względu na zmiany zachodzące na światowym rynku paliw. Szersze wykorzystanie gazu wymaga niższych niż obecnie cen gazu, co jednak wydaje się możliwe przy obecnych trendach na rynku światowym

25 Przesłanki decyzyjne odnośnie kierunków rozwoju technologicznego (2) 1. Żródła OZE powinny być rozwijane w sposób racjonalny, obecnie trudno oczekiwać, by stały się one szybko konkurencyjne dla źródeł konwencjonalnych w warunkach polskich 2. Najszybciej rozwijające się na rynku elektrownie wiatrowe i panele fotowoltaiczne produkują energię znacznie droższą i w dodatku generują znaczące koszty systemowe. Polski nie stać na znaczący wzrost ich wykorzystania. 3. Produkcja energii z biomasy daje szansę na tworzenie miejsc pracy w łańcuchu dostaw urządzeń, usług i paliw dlatego ma większy sens z perspektywy gospodarczej i społecznej. 4. Uzasadniony jest rozwój wykorzystania energii odpadowej oraz energii zawartej w odpadach komunalnych 5. Źródła rozproszone o mocy do 10 MW charakteryzują się znacznie wyższymi kosztami i ich zastosowanie może mieć uzasadnienie w konkretnych warunkach, ale nie ma uzasadnienia dla szerokiego subsydiowania tej formy produkcji 6. Efektywność ekonomiczna energetyki jądrowej jest uzależniona od utrzymania unijnej polityki klimatycznej i w sytuacji jej możliwego osłabienia staje się problematyczna.

26 Uwagi końcowe 1. Kierunek przyszłego rozwoju energetyki w obszarze wytwarzania zależy od wielu czynników 2. Istotne znaczenia ma długofalowa polityka energetyczna kraju i UE. Pogłębiający się rozdźwięk między celami polityki unijnej i Polski wymaga jasnego określenia, czy Polska zamierza realizować własną politykę energetyczną. 3. Kontynuowanie obecnego podejścia oznacza oddanie rynku polskiego pod sterowanie z poziomu UE. Jest to ogromnie ryzykowne ze względu na promowanie z poziomu UE polityki dekarbonizacji. 4. Racjonalny z polskiej perspektywy rozwój energetyki oznacza dalsze wykorzystanie energetyki węglowej (w tym kogeneracji), umiarkowany rozwój OZE, rozwój infrastruktury gazowej, wydobycia gazu, pozyskanie dostaw tańszego gazu z importu i rozwój energetyki gazowej. 5. Utrzymanie racjonalnego z polskiej perspektywy kierunku rozwoju energetyki polskiej wymaga zmiany polityki unijnej lub stworzenia mechanizmów neutralizujących jej wpływ na energetykę polską 6. Wypracowanie nowej, korzystnej dla Polski strategii rozwoju energetycznego i nowej polityki energetycznej jest trudnym, kompleksowym zadaniem (aspekty technologiczne, paliwowe, rynkowe, polityczne, prawne) i wymaga zaangażowania najlepszych specjalistów i zespołów.

Zagrożenia i koszty gospodarcze i społeczne wobec kosztotwórczej polityki klimatycznej UE

Zagrożenia i koszty gospodarcze i społeczne wobec kosztotwórczej polityki klimatycznej UE VI Europejski Meeting Gospodarczy POLITYKA KLIMATYCZNO ENERGETYCZNA UE PROTOKÓŁ COP 21 Polska droga wspólne cele Warszawa, 25 października 2016 Zagrożenia i koszty gospodarcze i społeczne wobec kosztotwórczej

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych!

ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011. wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELEKTROENERGETYKA W POLSCE 2011 WYNIKI WYZWANIA ZIELONA GÓRA 18 LISTOPADA 2011 wybrane z uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych! ELAEKTROENERGETYKA UE W POLSCE sytuację elektroenergetyki w Polsce wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej

Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej Autor: dr inż. Tomasz Surma, Vestas Poland, Szczecin ( Czysta Energia nr 5/212) Polityka energetyczna Unii Europejskiej oraz Polski nadaje odnawialnym źródłom

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Perspektywa europejska rynku energii. Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny. Rynek Energii w Polsce r.

Perspektywa europejska rynku energii. Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny. Rynek Energii w Polsce r. SPOŁECZNA RADA NARODOWEGO PROGRAMU REDUKCJI EMISJI Perspektywa europejska rynku energii Prof. Krzysztof Żmijewski Sekretarz Generalny Rynek Energii w Polsce 13.4.211 r. Warszawa Społeczna Rada NPRE Struktura

Bardziej szczegółowo

Wybrane uwagi dotyczące oceny realizacji unijnej polityki klimatycznej i jej skutków dla Polski, UE i świata

Wybrane uwagi dotyczące oceny realizacji unijnej polityki klimatycznej i jej skutków dla Polski, UE i świata Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Forum Energia Efekt - Środowisko 4 lipca 2013 Wybrane uwagi dotyczące oceny realizacji unijnej polityki klimatycznej i jej skutków dla Polski, UE

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną

Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Wszyscy zapłacimy za politykę klimatyczną Autor: Stanisław Tokarski, Jerzy Janikowski ( Polska Energia - nr 5/2012) W Krajowej Izbie Gospodarczej, w obecności przedstawicieli rządu oraz środowisk gospodarczych,

Bardziej szczegółowo

VIII FORUM ENERGETYCZNE

VIII FORUM ENERGETYCZNE VIII Forum Energetyczne 1 VIII FORUM ENERGETYCZNE Sopot, 16 18 Grudnia 2013 r. Europa znalazła się w sytuacji paradoksu energetycznego. Spowolnienie gospodarcze, wzrost efektywności energetycznej i udziału

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD Poniżej przedstawiamy opracowanie porównawcze, przygotowane na podstawie najnowszych międzynarodowych danych statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych

Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych. dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych Ekonomiczne konsekwencje wyborów scenariuszy energetycznych dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych ENERGETYCZNE DYLEMATY POLSKI Potencjał krajowych zasobów Wielkoskalowa generacja

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW. Interesariusze polityki klimatycznej UE - przegląd wybranych polityk państwowych

MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW. Interesariusze polityki klimatycznej UE - przegląd wybranych polityk państwowych MACIEJ M. SOKOŁOWSKI WPIA UW P o z n a ń 1 7. 0 4. 2 0 1 3 r. Interesariusze polityki klimatycznej UE - przegląd wybranych polityk państwowych Dania Strategia Energetyczna 2050 w 2050 r. Dania nie wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG

51 Informacja przeznaczona wyłącznie na użytek wewnętrzny PG 51 DO 2020 DO 2050 Obniżenie emisji CO2 (w stosunku do roku bazowego 1990) Obniżenie pierwotnego zużycia energii (w stosunku do roku bazowego 2008) Obniżenie zużycia energii elektrycznej (w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki

Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski. Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki Przyszłość energetyki słonecznej na tle wyzwań energetycznych Polski Prof. dr hab. inż. Maciej Nowicki Polski system energetyczny na rozdrożu 40% mocy w elektrowniach ma więcej niż 40 lat - konieczność

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO-PODKARPACKI KLASTER CZYSTEJ ENERGII. Temat seminarium: Skutki wprowadzenia dyrektywy 3x20 dla gospodarki Polski i wybranych krajów UE

MAŁOPOLSKO-PODKARPACKI KLASTER CZYSTEJ ENERGII. Temat seminarium: Skutki wprowadzenia dyrektywy 3x20 dla gospodarki Polski i wybranych krajów UE Studia Podyplomowe EFEKTYWNE UŻYTKOWANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ w ramach projektu Śląsko-Małopolskie Centrum Kompetencji Zarządzania Energią Skutki wprowadzenia dyrektywy 3x20 dla gospodarki Polski i wybranych

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

SZANSA DLA POLSKIEGO PRZEMYSŁU. Warszawa r.

SZANSA DLA POLSKIEGO PRZEMYSŁU. Warszawa r. D O M E S T I C O F F S E T SZANSA DLA POLSKIEGO PRZEMYSŁU. Warszawa 13.07.2010 r. POLSKA POLITYKA ENERGETYCZNA - wpływ na konkurencyjność polskich producentów w UE. CENY KONTRAKTOWE ENERGII ELEKTRYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii

Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Siła odnawialnej energii. Jak nie zmarnować polskiego potencjału? Warszawa, 15 maja 2008 roku Spis treści: Polityka UE oraz Polski w zakresie promowania odnawialnych źródeł energii Energetyka odnawialna

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

Kompozyt biomasowo-węglowy niskoemisyjny węgiel na wsi

Kompozyt biomasowo-węglowy niskoemisyjny węgiel na wsi Kompozyt biomasowo-węglowy niskoemisyjny węgiel na wsi Krzysztof Żmijewski prof. PW Warszawa 27 stycznia 215r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Program Co nas boli? Jak temu zaradzić? Jakie kwestie

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

PO CO NAM TA SPALARNIA?

PO CO NAM TA SPALARNIA? PO CO NAM TA SPALARNIA? 1 Obowiązek termicznego zagospodarowania frakcji palnej zawartej w odpadach komunalnych 2 Blok Spalarnia odpadów komunalnych energetyczny opalany paliwem alternatywnym 3 Zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić?

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Szkolenie Urzędu Patentowego. Zarządzanie innowacją Warszawa, 12.10.2015 Marzenna Anna Weresa Instytut Gospodarki Światowej Kolegium

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 1.11.2013 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 KOMISJA EUROPEJSKA, DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 31 października 2013 r. dotycząca dostosowania rocznych limitów emisji państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.:

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Wpływ polityki Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ?

POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ? POLSKA ENERGETYKA STAN NA 2015 r. i CO DALEJ? dr Zbigniew Mirkowski Katowice, 29.09.15 Zużycie energii pierwotnej - świat 98 bln $ [10 15 Btu] 49 bln $ 13 bln $ 27 bln $ 7,02 mld 6,12 mld 4,45 mld 5,30

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto angażować się w rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych w Polsce? czyli. Dylematy polskiej polityki energetycznej

Dlaczego warto angażować się w rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych w Polsce? czyli. Dylematy polskiej polityki energetycznej Dlaczego warto angażować się w rozwój energetyki ze źródeł odnawialnych w Polsce? czyli Dylematy polskiej polityki energetycznej Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii.

Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Ryzyka inwestycyjne w warunkach wspólnego rynku energii. Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie projektów sektora energii w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Warszawa 4 lipca

Bardziej szczegółowo

O wzroście gospodarczym w Europie, czyli niepewna perspektywa rozwoju krajów zachodnich

O wzroście gospodarczym w Europie, czyli niepewna perspektywa rozwoju krajów zachodnich www.case-research.eu O wzroście gospodarczym w Europie, czyli niepewna perspektywa rozwoju krajów zachodnich 144. Seminarium mbank-case Andrzej Rzońca (SGH, TEP, FOR), Aleksander Łaszek (FOR) 28/04/2016

Bardziej szczegółowo

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski

Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich. Jakub Bińkowski Pozapłacowe koszty pracy w Polsce na tle innych krajów europejskich Jakub Bińkowski Warszawa 2014 1 POSTULATY ZPP Bogactwo bierze się z pracy. Kapitał czy ziemia, póki nie zostają ożywione pracą, są martwe.

Bardziej szczegółowo

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA

NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA NAUKOMETRYCZNA CHARAKTERYSTYKA POZIOMU BADAŃ NAUKOWYCH PROWADZONYCH W DYSCYPLINIE INŻYNIERIA ŚRODOWISKA Lucjan Pawłowski Politechnika Lubelska, Wydział Inżynierii Środowiska, ul. Nadbystrzycka 40B, 20-618

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W KRAJACH OECD W 2011 R. 1 Kraje OECD: należące do Unii Europejskiej: Austria (AT), Belgia (BE), Dania (DK), Estonia (EE), Finlandia (FI), Francja (FR), Grecja (EL), Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Ocena gospodarcza i polityczna krajów - Rating krajów KUKE S.A.

Ocena gospodarcza i polityczna krajów - Rating krajów KUKE S.A. i krajów - Rating krajów KUKE S.A. Aktualizacja październik 2011 r. Przygotował Zespół Głównego Ekonomisty KUKE S.A. Warszawa 21 październik 2011 r. i krajów Rating krajów KUKE S.A. Korporacja Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ

MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ MIEJSCE POLSKIEGO PRZEMYSŁU SPOŻYWCZEGO W UNII EUROPEJSKIEJ mgr Małgorzata Bułkowska mgr Mirosława Tereszczuk dr inż. Robert Mroczek Konferencja: Przemysł spożywczy otoczenie rynkowe, inwestycje, ekspansja

Bardziej szczegółowo

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r.

Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych. Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócony VAT szanse i zagrożenia w świetle doświadczeń krajowych i zagranicznych Warszawa, 11 grudnia 2014 r. Odwrócone obciążenie art. 199 Dyrektywy VAT 2 Prace budowlane Transakcja Zapewnienie personelu

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Czas wypełnienia ankiety: 5-10 min.

Czas wypełnienia ankiety: 5-10 min. CIRCE Niniejsza ankieta została opracowana na potrzeby projektu SWIP (Nowe innowacyjne, rozwiązania, elementy i narzędzia dla upowszechnienia energetyki wiatrowej na obszarach miejskich i podmiejskich).

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych

Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Trendy i perspektywy rozwoju głównych gospodarek światowych Grzegorz Sielewicz Główny Ekonomista Coface w Europie Centralnej Konferencja Pomorski Broker Eksportowy Gdynia, 12 października 2016 Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych VI Targi Energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 22.10.2009 r. 1. Wprowadzenie 2. Uwarunkowania handlu energią elektryczną

Bardziej szczegółowo

Pomiar dobrobytu gospodarczego

Pomiar dobrobytu gospodarczego Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Pomiar dobrobytu gospodarczego Uniwersytet w Białymstoku 07 listopada 2013 r. dr Anna Gardocka-Jałowiec EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w sprawie oczekiwanych kierunków aktualizacji Polityki Energetycznej Polski

Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w sprawie oczekiwanych kierunków aktualizacji Polityki Energetycznej Polski 1 Warszawa, 6 sierpnia 2013 Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej w sprawie oczekiwanych kierunków aktualizacji Polityki Energetycznej Polski SPIS TREŚCI I. Zasady tworzenia Polityki Energetycznej

Bardziej szczegółowo

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36%

Udział polityki spójności stale rośnie: - w 1965r. wynosił 6% - w 1988 r. wynosił 17% - w 2013r. wyniesie 36% Jakie zmiany mogą czekać rolników po 2013? Czy będą to zmiany gruntowne czy jedynie kosmetyczne? Czy poszczególne instrumenty WPR będą ewaluować czy też zostaną uzupełnione o nowe elementy? Reforma WPR

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA. Warszawa

KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA. Warszawa KONFERENCJA MIĘDZYNARODOWA Warszawa 6.06.2008 Zarządzanie emisjami z energetyki a wymagania Pakietu klimatyczno energetycznego UE dr inż. Krajowy Administrator Handlu Uprawnieniami do Emisji Jak kraje

Bardziej szczegółowo

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A.

REC Waldemar Szulc. Rynek ciepła - wyzwania dla generacji. Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. REC 2012 Rynek ciepła - wyzwania dla generacji Waldemar Szulc Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych PGE GiEK S.A. PGE GiEK S.A. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna Spółka Akcyjna Jest największym wytwórcą

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro dr Marta Musiał Katedra Bankowości i Finansów Porównawczych Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński 17 listopad 2016 r. PLAN

Bardziej szczegółowo

Recykling odpadów opakowaniowych

Recykling odpadów opakowaniowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebna jest dywersyfikacja? Potencjalny miks elektroenergetyczny Polski w 2030 roku w świetle uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych

Czy potrzebna jest dywersyfikacja? Potencjalny miks elektroenergetyczny Polski w 2030 roku w świetle uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych Czy potrzebna jest dywersyfikacja? Potencjalny miks elektroenergetyczny Polski w 2030 roku w świetle uwarunkowań wewnętrznych i zewnętrznych 15 października 2014 roku Spis treści Strona 2 z 129 SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015

RYNEK ZBÓŻ. Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 kg na mieszkańca Biuro Analiz i Programowania ARR Nr 35/2015 RYNEK ZBÓŻ TENDENCJE CENOWE Ceny krajowe w przedsiębiorstwach prowadzących zakupy W pierwszym tygodniu września 2015 r. na rynku krajowym ceny

Bardziej szczegółowo

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków

Raport 3 Koncepcja zmian w unijnej polityce energetycznoklimatycznej oraz proponowane kierunki jej modyfikacji wraz z uzasadnieniem i oceną skutków Projekt: Opracowanie analiz, materiałów merytorycznych i koncepcji działań mających na celu poprawę warunków rozwoju elektroenergetyki polskiej w tym także poprzez modyfikację unijnej polityki energetyczno-klimatycznej

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów

Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów Zmiany na globalnym rynku energii: konsekwencje wobec producentów i konsumentów Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Rynkowe i regulacyjne otoczenie krajowego rynku energii 18 września 2013 r.

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego

realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Opłacalno acalność realizacji inwestycji zagranicznych w gminach woj. małopolskiego Prof. UG dr hab. Przemysław Kulawczuk Andrzej Poszewiecki Kraków, 4 lutego 2009 roku Tabela 1. NajwyŜsze stawki nominalnego

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

GODZENIE PRACY ZAWODOWEJ Z ŻYCIEM RODZINNYM SEMINARIUM ELASTYCZNA OPRGANIZACJA PRACY I CZASU PRACY. DLACZEGO TAK? DLACZEGO NIE? Dorota Głogosz Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Biuro Polityki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo