Możliwości ograniczania mikotoksyn

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Możliwości ograniczania mikotoksyn"

Transkrypt

1 Możliwości ograniczania mikotoksyn Prof. dr hab. Marek Korbas Zakład Mikologii Instytut Ochrony Roślin PIB Poznań Mikotoksyny są wytwarzane przez wiele różnych rodzajów grzybów, jednakże większość z nich pochodzi z rodzajów Fusarium, Aspergillus i Penicillium. Nie każdy z w/w grzybów wytwarza mikotoksyny, zaś jeden z grzybów może być źródłem rożnych metabolitów, co powoduje, że trudno jest ocenić ich wpływ na zdrowie człowieka. 1

2 Zatrucia ludzi przez metabolity grzybów trapią ludzkość od wieków Biblia - mowa o rojnicy (zatrucia sporyszem, ergotyzm) Przypuszcza się, że Etruskowie wyginęli poprzez spożywanie toksyn grzybów z rodzaju Fusarium (toksyna T-2 i zearalanon) Ateny V wiek p.n.e. pomór od T-2 i zearalenonu Śmiertelność w średniowiecznej Europie Fusarium spp., Claviceps purpurea Zgony archeologów po otwarciu grobów w piramidach egipskich (Ochratoksyna A) Koniec XIX w. - masowa śmierć ludności w Rosji po zjedzeniu chleba z mąki ziarna zebranego po zimie Podczas II Wojny Światowej aż do 1947 roku zmarło w okręgu Oranienburg (obecny Orsk Rosja) tysiące ludzi na pokarmową toksyczną aleukie OTA Powstawanie mikotoksyn 2

3 Czynniki wpływające na tworzenie toksyn Genotyp grzyba Potencjał grzyba Tworzenie toksyn Warunki środowiskowe (wilgotność ść,, temperatura) Interakcja mikrobiologiczna Reakcja gospodarza 3

4 Od zbioru do przechowania 1. Proces czyszczenia Aspiracje Wialnia wstępna 2. Suszenie Wilgotność końcowa 3. Leżakowanie 4. Schładzanie 5. Magazynowanie Silosy Magazyny płaskie Przygotowanie gleby zbiór magazynowanie Przerób Czyszczenie wstępne pozwala pozbyć się zanieczyszczeń lekkich, poprawia się parametr wilgotności ziarna (separator,respirator) 4

5 Wpływ zawartości wody w ziarnie lub paszy oraz czasu przechowywania na tworzenie się ochratoksyny A 18 Czas przechowywania (tygodnie) OBSZAR BEZPIECZNEGO SKŁADOWANIA ZIARNA I PASZ NIEBEZPIECZEŃSTWO TWORZENIA MIKOTOKSYN Wilgotność ziarna (%) Czas przechowania po zbiorze Bezpośrednio po zbiorze ziarno może być przechowywane: Czas wilgotność ziarna 24 h 37% 36 h 35% 48 h 32% 4 C 18% wilgotności 6 miesięcy można przechowywać ziarno!!! 5

6 Wilgotność ziarna a ryzyko tworzenia mikotoksyn w trakcie przechowywania 24% - 2 tygodnie 18% - 10 tygodni 15% - wiele miesięcy w temperaturze 15 0 C Oddychanie ziarna Oddychanie ziarna przy 20 C: Wzrost wilgotności ziarna o: 16% oddychanie rośnie 10x 18% oddychanie większe 60x Wydziela się ciepło i woda 6

7 Zagrożenie mikotoksyn Biologiczne i agrotechniczne Odporność odmian Ochrona w trakcie wegetacji Cechy ziarna Temperatura i wilgotność Poziom zanieczyszczenia Poziom uszkodzeń chemicznych Warunki zewnętrzne Temperatura i wilgotność powietrza Rozwój szkodników Czystość urządzeń w przechowalni Warto wiedzieć Zagrożenie mikrobiologiczne, drożdże, salmonella Ziarno schładzane może być bezpiecznie przechowywane poniżej 4-5 C do 20% zawartości wody, w takim przypadku nie następuje rozwój mikroorganizmów, ziarno jest bezpieczne Przenośniki pneumatyczne najbardziej uszkadzają ziarno! 7

8 Czynniki ograniczające występowanie fuzarioz uprawa odmian tolerancyjnych uprawa odmian szybko przekwitających unikanie uprawy bezorkowej urozmaicony płodozmian (np. buraki, ziemniaki) zdrowy materiał siewny zaprawianie ziarna zwalczanie chwastów stosowanie fungicydów wczesny zbiór Obrona przed zanieczyszczeniem zbóż toksynami Fusarium: Obrona przed zanieczyszczeniem zbóż toksynami Fusarium: - dobra praktyka rolnicza (GAP good agricultural practices ) - dobra praktyka wytwarzania (GMP good manufacturing practices ) Jednak dobre praktyki nie umożliwiają opanowanie wszystkich czynników wpływających na rozwój grzybów z rodzaju Fusarium np. warunków pogodowych. 8

9 Główne grupy mikotoksyn Mikotoksyny Aflatoksyny B1, B2, G1, M1 Ochratoksyna A Patulina Fumonizyny Deoksyniwalenol Główne gatunki grzybów wytwarzające mikotoksyny Aspergillus flavus, Aspergillus parasiticus, Aspergillus nomius Penicillium verrucosum, Aspergillus alutaceus Penicillium expansum, Aspergillus clavatus, Byssochlamys nivea Fusarium moniliforme, Fusarium proliferatum Fusarium graminearum, Fusarium culmorum, Fusarium crookwellense, Fusarium sporotrichoides, Fusarium poae, Fusarium acuminatum Zearalenon Fusarium graminearum, Fusarium culmorum, Fusarium crookwellense WNIOSKI Ze względu na stałe zagrożenie obecności mikotoksyn należy stosować działania w celu zmniejszenia ich obecności w zbożach i produktach zbożowych. Dobra praktyka rolnicza jest jednym z etapów zapewnienia bezpieczeństwa żywności (zmniejszenie obecności Fusarium spp. w czasie wegetacji zboża w tym kukurydzy). Oflatoksyna i ochratoksyna są mikotoksynami, które powstają w wyniku obecności grzybów rodzaju Penicillium i Aspergillus w czasie przechowywania ziarna i po konfekcjonowaniu paszy Deoksynivalenol, zearalenon, fumonizyny, alkaloidy sporyszu spożywane przez ludzi i zwierzęta są niebezpieczne dla zdrowia. Maksymalne dopuszczalne zawartości wyznaczone przez UE pozwalają na uzyskanie produktów, których spożycie jest bezpieczne. 9

10 Dziękuję za uwagę 10

ZAPOBIEGANIE POWSTAWANIU MIKOTOKSYN ROŚLINY ROLNICZE

ZAPOBIEGANIE POWSTAWANIU MIKOTOKSYN ROŚLINY ROLNICZE ZAPOBIEGANIE POWSTAWANIU MIKOTOKSYN ROŚLINY ROLNICZE Ekspertyza pod redakcją: prof. dr. hab. Marka Korbasa i dr inż. Joanny Horoszkiewicz-Janka, Instytut Ochrony Roślin - PIB Metabolity grzybów nazywa

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia mikrobiologiczne płynące z wykorzystywania zielonej energii

Zagrożenia mikrobiologiczne płynące z wykorzystywania zielonej energii Zagrożenia mikrobiologiczne płynące z wykorzystywania zielonej energii Małgorzata Gołofit-Szymczak Pracownia Zagrożeń Biologicznych, Zakład Zagrożeń Chemicznych, Pyłowych i Biologicznych, Centralny Instytut

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. z prowadzenia w 2012 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego

SPRAWOZDANIE. z prowadzenia w 2012 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego SPRAWOZDANIE z prowadzenia w 2012 r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych

Bardziej szczegółowo

MIKOTOKSYNY W PASZACH DLA RYB

MIKOTOKSYNY W PASZACH DLA RYB Warsztaty szkoleniowe : Ochrona zdrowia ryb w aspekcie jakości i bezpieczeństwa żywności MIKOTOKSYNY W PASZACH DLA RYB Małgorzata Woźniak, Paweł Poczyczyński Katedra Biologii i Hodowli Ryb, Wydział Nauk

Bardziej szczegółowo

29.8.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 234/35

29.8.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 234/35 29.8.2006 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 234/35 ZALECENIE KOMISJI z dnia 17 sierpnia 2006 r. w sprawie zapobiegania występowaniu i ograniczania występowania toksyn Fusarium w zbożach i produktach

Bardziej szczegółowo

WYSTĘPOWANIE MIKOTOKSYN W ZBOŻACH I PRZETWORACH ZBOŻOWYCH ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W PLACÓWKACH HANDLOWYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO

WYSTĘPOWANIE MIKOTOKSYN W ZBOŻACH I PRZETWORACH ZBOŻOWYCH ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W PLACÓWKACH HANDLOWYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2010, 6 (73), 58 66 RENATA STANISŁAWCZYK, MARIUSZ RUDY, BERNADETTA ŚWIĄTEK WYSTĘPOWANIE MIKOTOKSYN W ZBOŻACH I PRZETWORACH ZBOŻOWYCH ZNAJDUJĄCYCH SIĘ W PLACÓWKACH HANDLOWYCH

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przeprowadzenia analizy ryzyka wystąpienia mikotoksyn w ziarnie zbóż przechowywanym w magazynach interwencyjnych

Instrukcja przeprowadzenia analizy ryzyka wystąpienia mikotoksyn w ziarnie zbóż przechowywanym w magazynach interwencyjnych Strona 1 z 15 INSTRUKCJA przeprowadzania analizy ryzyka wystąpienia mikotoksyn w ziarnie zbóż przechowywanym w Niniejsza instrukcja ma na celu zidentyfikowanie warunków przechowywania ziarna, dla których

Bardziej szczegółowo

Standardy jakości żywności zabezpieczeniem przed mikotoksynami

Standardy jakości żywności zabezpieczeniem przed mikotoksynami Mgr Maciej Sierakowski Doktorant Uniwersytet Kard. Stefana Wyszyńskiego W Warszawie Standardy jakości żywności zabezpieczeniem przed mikotoksynami Wstęp Ze szkodliwym działaniem metabolitów grzybowych

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo żywności

Bezpieczeństwo żywności Stowarzyszenie Promocji Zdrowego Żywienia Dzieci Bezpieczeństwo żywności a potrzeby żywieniowe niemowląt i małych dzieci Patronat honorowy Raport przygotowany dzięki współpracy i wsparciu Fundacji NUTRICIA

Bardziej szczegółowo

Zapobieganie powstawaniu mikotoksyn rośliny rolnicze

Zapobieganie powstawaniu mikotoksyn rośliny rolnicze INSTYTUT OCHRONY ROŚLIN PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Zapobieganie powstawaniu mikotoksyn rośliny rolnicze Ekspertyza pod redakcją: Prof. dr. hab. Marka Korbasa i dr inż. Joanny Horoszkiewicz-Janka POZNAŃ

Bardziej szczegółowo

Mikotoksyny, grzyby toksynotwórcze i mikotoksykozy

Mikotoksyny, grzyby toksynotwórcze i mikotoksykozy Jerzy Chełkowski Mikotoksyny, grzyby toksynotwórcze i mikotoksykozy Wersja on-line www.cropnet.pl/mycotoxin 1 Spis treści Wstęp 3 1.0. Przegląd dotychczasowych badań nad mikotoksynami 6 1.1. Mikotoksyny

Bardziej szczegółowo

Warsztaty szkoleniowe dla producentów tradycyjnej żywności z warzyw Boguchwała, 27.03.2015

Warsztaty szkoleniowe dla producentów tradycyjnej żywności z warzyw Boguchwała, 27.03.2015 TRAFOON project is funded by the European Community's Seventh Framework Programme (FP7/2007-2013) under grant agreement no. 613912 Warsztaty szkoleniowe dla producentów tradycyjnej żywności z warzyw Boguchwała,

Bardziej szczegółowo

Metoda badawcza/ dokumenty odniesienia. Pracownia Chemiczna Żywności i Żywienia

Metoda badawcza/ dokumenty odniesienia. Pracownia Chemiczna Żywności i Żywienia Pracownia Chemiczna Żywności i Żywienia Metale 1. arsen Wydawnictwa Metodyczne PZH - 2005 metoda absorpcyjnej spektrometrii atomowej z generowaniem wodorków (HGAAS) 0,01 5,00 mg/kg w zakresie 0,02 5,00

Bardziej szczegółowo

MYCOTOXINS CONTENT AND COLONIZATION LEVEL IN WINTER WHEAT GRAIN CULTIVATED IN TRANSITION PERIOD FOLLOWING TO ECOLOGICAL SYSTEM

MYCOTOXINS CONTENT AND COLONIZATION LEVEL IN WINTER WHEAT GRAIN CULTIVATED IN TRANSITION PERIOD FOLLOWING TO ECOLOGICAL SYSTEM Joanna HOROSZKIEWICZ-JNK, Marek KORS, Ewa JJOR, Roman KRWCZYK Instytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut adawczy ul. Władysława Węgorka 20, 60-318 Poznań e-mail: J.Horoszkiewicz@ior.poznan.pl MYCOTOXINS

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS

Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS Przedmiot: Zagrożenia zdrowotne żywności Kod: Kierunek: Turystyka i rekreacja Rok/Semestr: II stopień 1-2/1-4 Specjalność: wszystkie Tryby: S/NS Liczba godzin/semestr 60/32 Wykłady: 60/32 Ćwiczenia: Laboratoria:

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE. z prowadzenia w 2011r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie (zakres z rozporządzenia)

SPRAWOZDANIE. z prowadzenia w 2011r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie (zakres z rozporządzenia) SPRAWOZDANIE z prowadzenia w 2011r. badań podstawowych na rzecz rolnictwa ekologicznego w zakresie (zakres z rozporządzenia) pt.: Opracowanie zasad wytwarzania ekologicznych mieszanek Realizowany przez:

Bardziej szczegółowo

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści Nasiennictwo. Tom I Spis treści PRZEDMOWA 1. ŚWIATOWY PRZEMYSŁ NASIENNY 1.1. ZNACZENIE MATERIAŁU SIEWNEGO 1.2. PRZEMYSŁ NASIENNY 1.3. ŹRÓDŁA WSPIERANIA ROZWOJU PRZEMYSŁU NASIENNEGO 1.4. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1.

USTAWA. z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1. Dz.U.02.175.1433 z późn. zm. USTAWA z dnia 13 września 2002 r. o produktach biobójczych. (Dz. U. z dnia 21 października 2002 r.) [wyciąg] Rozdział 1 Przepisy ogólne Art. 1. 1. Ustawa określa warunki wprowadzania

Bardziej szczegółowo

ZAGROŻENIA ZWIERZĄT I LUDZI TOKSYNAMI GRZYBÓW PLEŚNIOWYCH ZAWARTYCH W PASZACH I ŻYWNOŚCI

ZAGROŻENIA ZWIERZĄT I LUDZI TOKSYNAMI GRZYBÓW PLEŚNIOWYCH ZAWARTYCH W PASZACH I ŻYWNOŚCI WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2014 (VII IX). T. 14. Z. 3 (47) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS ISSN 1642-8145 s. 159 176 pdf: www.itp.edu.pl/wydawnictwo Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach,

Bardziej szczegółowo

Podzadanie 2: Monitoring zmian składu gatunkowego w populacji Fusarium spp. oraz ocena zagrożenia skażeniem ziarna pszenicy mikotoksynami fuzaryjnymi.

Podzadanie 2: Monitoring zmian składu gatunkowego w populacji Fusarium spp. oraz ocena zagrożenia skażeniem ziarna pszenicy mikotoksynami fuzaryjnymi. Zadanie 6.6: Monitoring zmian składu gatunkowego w populacji Fusarium spp. oraz ocena zagrożenia skażeniem ziarna pszenicy i kukurydzy mikotoksynami fuzaryjnymi Podzadanie 1: Monitoring zmian składu gatunkowego

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA ODPORNOŚCI GRZYBÓW POWODUJĄCYCH ŁAMLIWOŚĆ ŹDŹBŁA ZBÓŻ I CHWOŚCIKA BURAKa NA FUNGICYDY

STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA ODPORNOŚCI GRZYBÓW POWODUJĄCYCH ŁAMLIWOŚĆ ŹDŹBŁA ZBÓŻ I CHWOŚCIKA BURAKa NA FUNGICYDY INSTYTUT OCHRONY ROŚLIN PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY ul. Władysława Węgorka 20, 60-318 Poznań STRATEGIA PRZECIWDZIAŁANIA ODPORNOŚCI GRZYBÓW POWODUJĄCYCH ŁAMLIWOŚĆ ŹDŹBŁA ZBÓŻ I CHWOŚCIKA BURAKa NA FUNGICYDY

Bardziej szczegółowo

Integrowana Ochrona Roślin

Integrowana Ochrona Roślin Integrowana Ochrona Roślin 1 Integrowana Ochrona Roślin Integrowana ochrona roślin sposób ochrony roślin przed organizmami szkodliwymi polegający na wykorzystaniu wszystkich dostępnych metod ochrony roślin,

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 3 do Warunków uczestnictwa przedsiębiorców w mechanizmie interwencyjnego zakupu kukurydzy w magazynie interwencyjnym.

Załącznik Nr 3 do Warunków uczestnictwa przedsiębiorców w mechanizmie interwencyjnego zakupu kukurydzy w magazynie interwencyjnym. Załącznik Nr 3 do Warunków uczestnictwa przedsiębiorców w mechanizmie interwencyjnego zakupu kukurydzy w magazynie interwencyjnym. WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA ZBÓŻ OBJĘTYCH INTERWENCYJNYM ZAKUPEM OD 1 LISTOPADA

Bardziej szczegółowo

Jerzy Grabiński IUNG Puławy Dobra praktyka rolnicza w uprawie zbóż

Jerzy Grabiński IUNG Puławy Dobra praktyka rolnicza w uprawie zbóż Jerzy Grabiński IUNG Puławy Dobra praktyka rolnicza w uprawie zbóż Około 5,3 mln ton tj. prawie 20 % corocznych zbiorów ziarna przeznacza się w Polsce na cele konsumpcyjne. Aby ziarno mogło być przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Osiągnięcia uczeń powinien umieć) Poziom podstawowy Znać materiał nauczania dla klasy 3,

Osiągnięcia uczeń powinien umieć) Poziom podstawowy Znać materiał nauczania dla klasy 3, NAUCZYCIELSKI PUN DYDAKTYCZNY Marlena Żywicka - Czaja PRZEDMIOT: PRODUKCJA ROŚLINNA KL.IIITR. nr pr. 321(05)/T-4,SP/MENiS 2005.02.03 M D lp Zakres treści Temat 1 1.Zapoznanie z PSO, omówienie standardów

Bardziej szczegółowo

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin

System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin System integrowanej produkcji roślinnej (IP) a integrowana ochrona roślin Grzegorz Gorzała Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa Al. Jana Pawła II 11, 00-828 Warszawa Podstawa prawna USTAWA

Bardziej szczegółowo

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego

Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Ogólna uprawa warzyw - pod red. M. Knaflewskiego Spis treści PRZEDMOWA... 11 1. WIADOMOŚCI WPROWADZAJĄCE... 13 1.1. Definicja warzywnictwa... 13 1.2. Produkcja warzyw w Polsce, w Europie i na świecie...

Bardziej szczegółowo

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin

Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony roślin Roman Kierzek 1, Marek Wachowiak 1, Henryk Ratajkiewicz 2 1 Instytut Ochrony Roślin- PIB w Poznaniu, 2 Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Rola techniki i precyzji zabiegów w integrowanych systemach ochrony

Bardziej szczegółowo

Pszenica jara. Tabela 29. Pszenica jara odmiany badane w 2014 r. Rok wpisania do:

Pszenica jara. Tabela 29. Pszenica jara odmiany badane w 2014 r. Rok wpisania do: Pszenica jara Pszenicy jarej uprawia się w Polsce znacznie mniej niż ozimej z uwagi na nieco mniejszą jej plenność. Jej znaczenie gospodarcze jest jednak duże ze względu na większą, niż w pszenicy ozimej,

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz danych do przeprowadzenia analizy ryzyka wystąpienia mikotoksyn w ziarnie zbóż przechowywanym w magazynach interwencyjnych Izb_P19_z2

Kwestionariusz danych do przeprowadzenia analizy ryzyka wystąpienia mikotoksyn w ziarnie zbóż przechowywanym w magazynach interwencyjnych Izb_P19_z2 Strona: 1/5 Część A 1. Nazwa lub nazwisko przedsiębiorstwa przechowalniczego KANCELARYJNY NR WPŁYWU... 2. Imię w przypadku osoby fizycznej 3. NIP 4. PESEL 5. REGON 6. Nazwa magazynu interwencyjnego 7.

Bardziej szczegółowo

Jakość żywności dla niemowląt i małych dzieci

Jakość żywności dla niemowląt i małych dzieci Cielecka Probl Hig E, Epidemiol Dereń K. 2011, Jakość 92(2): żywności 187-192 dla niemowląt i małych dzieci 187 Jakość żywności dla niemowląt i małych dzieci Food quality for infants and young children

Bardziej szczegółowo

**** Minimalne parametry jakościowe pszenicy w zakupie interwencyjnym

**** Minimalne parametry jakościowe pszenicy w zakupie interwencyjnym Załącznik Nr 2 do Warunków uczestnictwa przedsiębiorców w mechanizmie interwencyjnego zakupu pszenicy w roku gospodarczym 2012/2013 WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA PSZENICY OBJĘTEJ INTERWENCYJNYM ZAKUPEM OD 1

Bardziej szczegółowo

Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej

Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej Aktualne obowiązujące wymagania dotyczące dokumentacji potrzebnej do rejestracji produktów biobójczych w procedurze europejskiej Sylwester Huszał Wydział Oceny Dokumentacji Produktów Biobójczych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. INTEGROWANA PRODUKCJA ROŚLIN Rośliny warzywne

PROGRAM. INTEGROWANA PRODUKCJA ROŚLIN Rośliny warzywne Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach działania Szkolenia zawodowe dla osób

Bardziej szczegółowo

Opatowskie rolnictwem stoi

Opatowskie rolnictwem stoi Opatowskie rolnictwem stoi Powierzchnia powiatu opatowskiego liczy 91151 ha i swoim zasięgiem obejmuje 8 gmin: Baćkowice, Iwaniska, Lipnik, Opatów, Ożarów, Sadowie, Tarłów, Wojciechowice. Są to gminy typowo

Bardziej szczegółowo

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI. Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi WSPÓLNA POLITYKA ROLNA NA RZECZ ZAPEWNIENIENIA KONSUMENTOWI ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI Marek Sawicki Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Warszawa, 09.09.2011 Wprowadzenie Ewolucja WPR - od zabezpieczenia potrzeb

Bardziej szczegółowo

OCENA ZAWARTOŚCI MIKOTOKSYN W WYBRANYCH PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH

OCENA ZAWARTOŚCI MIKOTOKSYN W WYBRANYCH PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH ŻYWNOŚĆ. Nauka. Technologia. Jakość, 2007, 3 (52), 139 146 PIOTR POKRZYWA, EWA CIEŚLIK, KINGA TOPOLSKA OCENA ZAWARTOŚCI MIKOTOKSYN W WYBRANYCH PRODUKTACH SPOŻYWCZYCH S t r e s z c z e n i e Celem niniejszej

Bardziej szczegółowo

Glifocyd 360 SL R-81/2012. Data wydania zezwolenia: R51/53

Glifocyd 360 SL R-81/2012. Data wydania zezwolenia: R51/53 Glifocyd 360 SL Nazwa handlowa produktu: Nazwa posiadacza zezwolenia: Glifocyd 360 SL Zakłady Chemiczne 'Organika-Sarzyna' S.A. ul. Chemików, 37-310 Nowa Sarzyna Podmiot odpowiedzialny za końcowe pakowanie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności

Bezpieczeństwo zdrowotne i jakość żywności Projekt Nr POKL.08.01.01-635/10 pt. Szerzenie wiedzy pracowników sektora spożywczego kluczem do sukcesu przedsiębiorstw. współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Bardziej szczegółowo

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP

Zasady GMP/GHP, które należy wdrożyć przed wprowadzeniem HACCP System HACCP Od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej wszystkie firmy zajmujące się produkcją i dystrybucją żywności muszą wdrożyć i stosować zasady systemu HACCP. Przed opisaniem podstaw prawnych

Bardziej szczegółowo

do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brzesku ... ... c) numer NIP lub REGON lub NUMER GOSPODARSTWA *...

do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brzesku ... ... c) numer NIP lub REGON lub NUMER GOSPODARSTWA *... OŚWIADCZENI E do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Brzesku podmiotu działającego na rynku pasz o spełnieniu wymogów Rozporządzenia Nr 183/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005r.

Bardziej szczegółowo

**** Minimalne parametry jakościowe pszenicy w zakupie interwencyjnym

**** Minimalne parametry jakościowe pszenicy w zakupie interwencyjnym Załącznik Nr 2 do Warunków uczestnictwa przedsiębiorców w mechanizmie interwencyjnego zakupu pszenicy w roku gospodarczym 2015/2016 WYMAGANIA JAKOŚCIOWE DLA PSZENICY OBJĘTEJ INTERWENCYJNYM ZAKUPEM OD 1

Bardziej szczegółowo

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz

ń Ż Ń Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 5 1 0 2 ia w o I r C d Ś Z O ń zie WN Y D Ż y O ow t W a T i S w Ń Ś E Z C E I BEZP Oświata Zdrowotna i Promocja Zdrowia PSSE Brzesko - Barbara Jewiarz 7 kwietnia 2015 r. Światowy Dzień Zdrowia hasło tegorocznej

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728. Rozporządzenie. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728. Rozporządzenie. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 czerwca 2012 r. Poz. 728 Rozporządzenie Ministra Zdrowia 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo żywności i żywienia

Bezpieczeństwo żywności i żywienia Bezpieczeństwo żywności i żywienia Art. 2 rozporządzenia (WE) 178/2002 Żywność środek spożywczy oznacza jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Produkcja kompostu. konrtola i zapewnianie jakości. Krzysztof Pudełko

Produkcja kompostu. konrtola i zapewnianie jakości. Krzysztof Pudełko Produkcja kompostu konrtola i zapewnianie jakości Krzysztof Pudełko Piła, 1 lutego 2007 Lokalizacja Kompostownia Co zostało zrobione? Dlaczego zostało zrobione? Zwiększenie produkcji kompostu Możliwość

Bardziej szczegółowo

z rolnictwem konwencjonalnym, intensywnym

z rolnictwem konwencjonalnym, intensywnym ROLNICTWO EKOLOGICZNE Analiza porównawcza ekologicznych metod produkcji z rolnictwem konwencjonalnym, intensywnym Rolnictwo intensywne Rolnictwo ekologiczne Dominacja chemii i techniki Dominacja środków

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Departament Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Rolnictwo i obszary wiejskie w Wielkopolsce WIELKOPOLSKA w Europie WIELKOPOLSKA w Polsce Podział Administracyjny Województwa Wielkopolskiego Liczba

Bardziej szczegółowo

Przestrzegaj etykiety instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. N U P R I D 600 FS

Przestrzegaj etykiety instrukcji stosowania środka ochrony roślin w celu ograniczenia ryzyka dla ludzi i środowiska. N U P R I D 600 FS Załącznik do decyzji MRiRW Nr R-85 /2010d z dnia 25. 03.2010 r. zmieniającej zezwolenie MRiRW Nr R-37/2009 z dnia 25.03.2009 r. Podmiot, który uzyskał zezwolenie: Nufarm GmbH & Co KG, St. Peter-Strasse

Bardziej szczegółowo

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu. Dobra praktyka higieniczna i produkcyjna w gospodarstwie ekologicznym

Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu. Dobra praktyka higieniczna i produkcyjna w gospodarstwie ekologicznym Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddział w Radomiu Dobra praktyka higieniczna i produkcyjna w gospodarstwie ekologicznym RADOM 2015 CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIAŁ W RADOMIU 26-600

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948 roku. Każdego roku wybierany jest

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI OD POLA DO STOŁU ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM PRODUKCJI PIERWOTNEJ

BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI OD POLA DO STOŁU ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM PRODUKCJI PIERWOTNEJ BEZPIECZEŃSTWO ŻYWNOŚCI OD POLA DO STOŁU ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM PRODUKCJI PIERWOTNEJ Ochrona zdrowia publicznego i konsumenta, a także ogromne straty ponoszone w wyniku produkcji żywności zagrażającej

Bardziej szczegółowo

7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50

7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50 7. Owies W 2012 roku owies zajmował 6,7 % ogólnej powierzchni zasiewów zbóż w Polsce. W województwie łódzkim uprawiany był na powierzchni blisko 50 tys. ha. Zainteresowanie produkcją tego zboża systematycznie

Bardziej szczegółowo

CENNIK USŁUG NA ZLECENIE

CENNIK USŁUG NA ZLECENIE CENNIK USŁUG NA ZLECENIE Lp. RODZAJ BADANIA cena netto I. Badania żywności, produktów spożywczych, kosmetyków oraz materiałów i wyrobów do kontaktu z żywnością 1/ Badania chemiczne, sensoryczne 1 Alkohol

Bardziej szczegółowo

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych

Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Higiena i bezpieczeństwo żywności w sklepikach szkolnych oraz blokach żywieniowych Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Wieruszowie mgr inż. Karolina Krawczyk - Borowiec Iwona Promna - stażystka

Bardziej szczegółowo

Potencjał biomasy do produkcji biogazu w województwie wielkopolskim

Potencjał biomasy do produkcji biogazu w województwie wielkopolskim Potencjał biomasy do produkcji biogazu w województwie wielkopolskim Józef Lewandowski Stefan Pawlak Wielkopolska? Substraty pochodzenia rolniczego jaki potencjał? Wielkopolska Podział administracyjny:

Bardziej szczegółowo

QUATUOR II Automatyczne określanie ilości zanieczyszczeń w zbożu

QUATUOR II Automatyczne określanie ilości zanieczyszczeń w zbożu QUATUOR II Automatyczne określanie ilości zanieczyszczeń w zbożu Podstawowe pojęcia Definicja zanieczyszczeń zbożowych: Wszystkie uszkodzone ziarna, nasiona obce, pozostałości zwierząt, roślin i cząstek

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Ceny zbóż w Polsce w zł/t (wg IERiGŻ)

Rys. 1. Ceny zbóż w Polsce w zł/t (wg IERiGŻ) Jerzy Grabiński Produkcja zbóż w Polsce-stan obecny i perspektywy Według szacunków GUS produkcja zbóż w Polsce w 29 roku wyniosła 29,8 mln ton i była o 7,8% wyższa niż w roku poprzednim. Taka produkcja

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIA. (Tekst mający znaczenie dla EOG)

ROZPORZĄDZENIA. (Tekst mający znaczenie dla EOG) L 156/2 ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/949 z dnia 19 czerwca 2015 r. zatwierdzające przedwywozowe kontrole niektórych rodzajów żywności przeprowadzane przez niektóre państwa

Bardziej szczegółowo

Wymagania, jakim powinna odpowiadać dokumentacja niezbędna do oceny substancji czynnej pochodzenia biologicznego zawartej w produkcie biobójczym

Wymagania, jakim powinna odpowiadać dokumentacja niezbędna do oceny substancji czynnej pochodzenia biologicznego zawartej w produkcie biobójczym Załącznik nr 2 Wymagania, jakim powinna odpowiadać dokumentacja niezbędna do oceny substancji czynnej pochodzenia biologicznego zawartej w produkcie biobójczym I. Zakres wymaganej dokumentacji 1. Wnioskodawca.

Bardziej szczegółowo

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy.

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy. Załącznik nr 3 ANEKS 7 WYTWARZANIE PRODUKTÓW LECZNICZYCH ROŚLINNYCH Reguła Kontrola materiałów wyjściowych, sposób ich przechowywania i przetwarzania ma ogromne znaczenie w wytwarzaniu produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne. Rozwojowe i Dochodowe

Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne. Rozwojowe i Dochodowe Gospodarstwo ProBio-Ekonomiczne Rozwojowe i Dochodowe Już 10 lat! 28 Wytwarzanie, Dystrybucja, Doradztwo Użytkownicy Em Gospodarze 48 000 zarejestrowanych użytkowników Krąg DROWA ZIEMIA 28 Wytwarzanie,

Bardziej szczegółowo

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3)

(Ustawa z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu Art. 17 ust. 3) Załącznik nr 9 Minimalne wymogi dotyczące nawozów i środków ochrony roślin 1. Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone - Wymóg 4 - dotyczy 8.2.10.5.1.4.1.2. Minimum requirements for fertilisers and pesticides

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 AUTOREFERAT. Dr Agnieszka Waśkiewicz. Katedra Chemii. Wydział Technologii Drewna. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Poznań 2013 r.

Załącznik nr 2 AUTOREFERAT. Dr Agnieszka Waśkiewicz. Katedra Chemii. Wydział Technologii Drewna. Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu. Poznań 2013 r. Załącznik nr 2 AUTOREFERAT Dr Agnieszka Waśkiewicz Katedra Chemii Wydział Technologii Drewna Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Poznań 2013 r. 1. IMIĘ I NAZWISKO Agnieszka Waśkiewicz 2. POSIADANE DYPLOMY

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. PROGRAM SZKOLENIA INŻYNIERIA PRODUKCJI ROLNICZEJ (1 grupa)

CZĘŚĆ I. PROGRAM SZKOLENIA INŻYNIERIA PRODUKCJI ROLNICZEJ (1 grupa) CZĘŚĆ I Załącznik nr 6a do SIWZ Wrocław,.. (1 grupa) Dzień pierwszy 10 00-10 30 Rejestracja uczestników, przerwa kawowa 10 30-12 00 Bezpieczeństwo i higiena pracy w IP 12 00-12 10 Przerwa 12 10-13 40 Techniki

Bardziej szczegółowo

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono, produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy.

W całym aneksie, jeżeli inaczej nie określono, produkt leczniczy roślinny zawiera tradycyjny roślinny produkt leczniczy. Załącznik nr 3 ANEKS 7 WYTWARZANIE PRODUKTÓW LECZNICZYCH ROŚLINNYCH Reguła Kontrola materiałów wyjściowych, sposób ich przechowywania i przetwarzania ma ogromne znaczenie w wytwarzaniu produktów leczniczych

Bardziej szczegółowo

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze

5. Surowce, dodatki do żywności i materiały pomocnicze spis treści 3 Wstęp... 8 1. Żywność 1.1. Podstawowe definicje związane z żywnością... 9 1.2. Klasyfikacja żywności... 11 2. Przechowywanie i utrwalanie żywności 2.1. Zasady przechowywania żywności... 13

Bardziej szczegółowo

KR Odmian w. Kod kraju. Poznańska Hodowla Roślin sp. z o.o., ul. Kasztanowa 5, 63-004 Tulce 2 Dukat NK/wcz 2006 PL

KR Odmian w. Kod kraju. Poznańska Hodowla Roślin sp. z o.o., ul. Kasztanowa 5, 63-004 Tulce 2 Dukat NK/wcz 2006 PL 13. Łubin żółty Doświadczenie z łubinem żółtym w roku założono w optymalnym terminie. Przymrozki, które wystąpiły pod koniec pierwszej dekady kwietnia (9 kwietnia 8,4 O C) opóźniły nieco wschody. Od 25

Bardziej szczegółowo

QQrydza. w produkcji biogazu. Kukurydza

QQrydza. w produkcji biogazu. Kukurydza QQrydza w produkcji biogazu Kukurydza Kukurydza w produkcji biogazu Kukurydza swój wielki sukces w żywieniu bydła, powtórzyła w imponujący sposób jako koferment do produkcji biogazu w biogazowniach. Od

Bardziej szczegółowo

Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r

Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Wiosenne obserwacje wegetacji kukurydzy część IV 10 czerwca 2012 r Materiały zebrał i opracował Tadeusz Szymańczak Rzecznik Prasowy Polskiego Związku Producentów Roślin Zbożowych Chwasty uciążliwe w kukurydzy

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY USTAW I ROZPORZĄDZEŃ Z ZAKRESU OCHRONY ROŚLIN

PROJEKTY USTAW I ROZPORZĄDZEŃ Z ZAKRESU OCHRONY ROŚLIN Departament Hodowli i Ochrony Roślin PROJEKTY USTAW I ROZPORZĄDZEŃ Z ZAKRESU OCHRONY ROŚLIN dr Bogusław Rzeźnicki Poznań, 12 października 2010 r. Pakiet pestycydowy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Bardziej szczegółowo

Wiadomości wstępne - uprawa roli i roślin

Wiadomości wstępne - uprawa roli i roślin Wiadomości wstępne - uprawa roli i roślin Dr hab. Bogdan Kulig, prof. UR Tabela obrazująca niesynchroniczny rozwój cywilizacji i rozprzestrzenianie się rolnictwa w Starym Świecie (Zohary i Hopf 2000) Wzrost

Bardziej szczegółowo

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)?

Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? Jakie są dotychczasowe efekty prac Komisji Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w zakresie Genetycznie Modyfikowanych Organizmów (GMO)? W latach 2000-2007 kwestie związane z GMO omawiane były na forum, powołanej

Bardziej szczegółowo

Tabela 54. Agrotechniczne i polowe warunki prowadzenia doświadczeń w 2012 r.

Tabela 54. Agrotechniczne i polowe warunki prowadzenia doświadczeń w 2012 r. ZIEMNIAK Ziemniak jest rośliną, która z powodzeniem może być uprawiana na każdym polu, pod warunkiem, że jest ono wcześniej odpowiednio przygotowane. Najlepiej żeby przedplonami były zboża, rośliny strączkowe,

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ II. Wykładowca:..

CZĘŚĆ II. Wykładowca:.. CZĘŚĆ II Załącznik nr 6b do SIWZ Wrocław, (1 grupa) Dzień pierwszy 10 00-10 30 Rejestracja uczestników, przerwa kawowa 10 30-11 15 Planowanie i organizacja integrowanej produkcji roślinnej 11 15-11 25

Bardziej szczegółowo

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(Tekst mający znaczenie dla EOG) L 70/12 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 9.3.2006 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 401/2006 z dnia 23 lutego 2006 r. ustanawiające metody pobierania próbek i analizy do celów urzędowej kontroli poziomów

Bardziej szczegółowo

Żywność: Prawo UE: 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

Żywność: Prawo UE: 2. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 852/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych Żywność: Prawo UE: 1.Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Dr inż. Anna Tokarska Dział Żywienia Świętokrzyskie Centrum Onkologii Obserwowane trendy w żywieniu w ostatnim czasie wskazują, że na wskaźniki zachorowalności

Bardziej szczegółowo

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1. Względność pojęcia jakości plonu 2. Miejsce nawożenia w kształtowaniu jakości plonów 3. Azot jako główny

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Zawartość składników pokarmowych oraz wartość pokarmowa w wybranych paszach dla przeżuwaczy

Tabela 3. Zawartość składników pokarmowych oraz wartość pokarmowa w wybranych paszach dla przeżuwaczy Tabela 3. Zawartość składników pokarmowych oraz wartość pokarmowa w wybranych paszach dla przeżuwaczy Nr () ZIELONKI 1 Koniczyna czerwerwona 153,6 135 30 36 19 3,8 0,13 0,12 7 19 15 0,14 0,15 0,14 zielonka,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie żyta w żywieniu trzody chlewnej i bydła

Zastosowanie żyta w żywieniu trzody chlewnej i bydła Zastosowanie żyta w żywieniu trzody chlewnej i bydła www.ryebelt.com Autorzy artykułów Andrea Meyer Izba Rolnicza Dolnej Saksonii, Niemcy Dziedzina: Żywienie, Badania Doświadczalne Zwierzęta dr Wilfried

Bardziej szczegółowo

Słownik pojęć prawa żywnościowego

Słownik pojęć prawa żywnościowego Słownik pojęć prawa żywnościowego analiza ryzyka proces składający się z trzech powiązanych elementów: oceny ryzyka, zarządzania ryzykiem i informowania o ryzyku; aromaty inaczej środki aromatyzujące substancje

Bardziej szczegółowo

Fitopatologia: zdrowe rośliny - zdrowi ludzie. Phytopathology: healthy plants - healthy people

Fitopatologia: zdrowe rośliny - zdrowi ludzie. Phytopathology: healthy plants - healthy people Polskie Towarzystwo Fitopatologiczne (PTFit.) Oddział Bydgoski Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. J. J. Śniadeckich w Bydgoszczy Fitopatologia: zdrowe

Bardziej szczegółowo

WNIOSKI WYNIKAJĄCE Z KONFERENCJI NAUKOWEJ. Pasze GMO a produkcyjność i zdrowotność zwierząt. Instytut Zootechniki PIB, Balice 26 czerwca 2012 r.

WNIOSKI WYNIKAJĄCE Z KONFERENCJI NAUKOWEJ. Pasze GMO a produkcyjność i zdrowotność zwierząt. Instytut Zootechniki PIB, Balice 26 czerwca 2012 r. WNIOSKI WYNIKAJĄCE Z KONFERENCJI NAUKOWEJ Pasze GMO a produkcyjność i zdrowotność zwierząt Instytut Zootechniki PIB, Balice 26 czerwca 2012 r. I. Wobec braku na rynku krajowych pasz wysokobiałkowych, w

Bardziej szczegółowo

Hodowla Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR. Katarzyna Przybyłek

Hodowla Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR. Katarzyna Przybyłek Hodowla Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR Katarzyna Przybyłek Charakterystyka jednostki Hodowla Roślin Strzelce Sp. z o.o. Grupa IHAR jest wiodącą, polską firmą hodowlano-nasienną. W jej skład wchodzą

Bardziej szczegółowo

niezbędny składnik pokarmowy zbóż

niezbędny składnik pokarmowy zbóż POTAS niezbędny składnik pokarmowy zbóż kształtujący wielkość i jakość plonu ziarna Dostępność glebowych zasobów potasu dla roślin zbożowych Gleby zawierają duże zasoby potasu (K), nawet do 50 t/ha w warstwie

Bardziej szczegółowo

MI(07)16P1 Bruksela, 17 października 2007 r. PROJEKT

MI(07)16P1 Bruksela, 17 października 2007 r. PROJEKT Komitet ds. Rolniczych Organizacji Zawodowych w UE (COPA) Główny Komitet Spółdzielczości Rolniczej w UE (COGECA) MI(07)16P1 Bruksela, 17 października 2007 r. PROJEKT WSTĘPNE WNIOSKI GRUPY ROBOCZEJ COPA/COGECA

Bardziej szczegółowo

Pozostałości substancji niepożądanych w żywności i paszach - ocena zagrożeń. Andrzej Posyniak, Krzysztof Niemczuk PIWet-PIB Puławy

Pozostałości substancji niepożądanych w żywności i paszach - ocena zagrożeń. Andrzej Posyniak, Krzysztof Niemczuk PIWet-PIB Puławy Pozostałości substancji niepożądanych w żywności i paszach - ocena zagrożeń Andrzej Posyniak, Krzysztof Niemczuk PIWet-PIB Puławy Substancje niepożądane w żywności i paszach Substancje anaboliczne hormonalne

Bardziej szczegółowo

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej

WYKAZ. Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej WYKAZ Podstawowych aktów prawnych stosowanych w działalności Sekcji Higieny Komunalnej Data ostatniej aktualizacji: 18.12.2013 r. I. Ustawa z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015 ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 2015 7 kwietnia, w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) obchodzony jest Światowego Dnia Zdrowia. Każdego roku WHO wybiera priorytetowy obszar ważny z punktu widzenia

Bardziej szczegółowo

KALKULACJE ROLNICZE 2014r.

KALKULACJE ROLNICZE 2014r. KALKULACJE ROLNICZE 2014r. Kalkulacje rolnicze są podstawowym narzędziem rachunku ekonomicznego, które pozwalają na określenie efektywności wytwarzania określonych produktów. Kalkulacje pokazują nam nie

Bardziej szczegółowo

Negatywne aspekty występowania wybranych mikotoksyn w paszach

Negatywne aspekty występowania wybranych mikotoksyn w paszach Wiadomości Zootechniczne, R. XLVIII (2010), 1: 9 13 Negatywne aspekty występowania wybranych mikotoksyn w paszach Marek Selwet Uniwersytet Przyrodniczy, Katedra Mikrobiologii Ogólnej Środowiskowej ul.

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Program Wieloletni Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Etap II Przegląd wytycznych i zalecanych rozwiązań pod kątem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 1881/2006. z dnia 19 grudnia 2006 r.

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 1881/2006. z dnia 19 grudnia 2006 r. Dz.U.UE.L.06.364.5 2007.07.01 zm. Dz.U.UE.L.2007.255.14 art. 1 2008.07.01 zm. Dz.U.UE.L.2008.160.20 art. 1 2008.07.23 zm. Dz.U.UE.L.2008.173.6 art. 1 2009.07.01 zm. Dz.U.UE.L.2008.173.6 art. 1 ROZPORZĄDZENIE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 697. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1) z dnia 2 maja 2014 r.

Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 697. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1) z dnia 2 maja 2014 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 maja 2014 r. Poz. 697 Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1) z dnia 2 maja 2014 r. w sprawie szkoleń z zakresu oceny materiału siewnego,

Bardziej szczegółowo

Poz. 728. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych

Poz. 728. z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych Poz. 728 1) z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych 2) 3) 1) 2) z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 122, poz. 696 i Nr 171, poz. 1016. 3) - i Nr 230, poz. 1511 oraz z 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla doradców rolnych

Szkolenie dla doradców rolnych Szansą dla rolnictwa i środowiska - ogólnopolska kampania edukacyjno-informacyjna Piła Płotki, 10-14 grudnia 2012 r. Szkolenie dla doradców rolnych Wykorzystanie kukurydzy w biogazowniach rolniczych Dr

Bardziej szczegółowo

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO)

Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Rośliny modyfikowane genetycznie (GMO) Organizmy modyfikowane genetycznie Organizm zmodyfikowany genetycznie (międzynarodowy skrót: GMO Genetically Modified Organizm) to organizm o zmienionych cechach,

Bardziej szczegółowo

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 -

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Ministerstwo Środowiska Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej - 2002 - Zespół redakcyjny: Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa 1. Doc. dr hab. Irena Duer 2. Prof.

Bardziej szczegółowo