Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved"

Transkrypt

1

2

3 Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society ul. Marynarska 15, Warszawa Dział handlowy: tel Sprzedaż wysyłkowa: tel Tekst: Olga Morawska Redakcja: Joanna Grześkowiak-Stepowicz Korekta: Dorota Sideropulu Projekt okładki: Piotr Grabowski, Studio Graficzne AORTA, Projekt graficzny, skład i łamanie: Hanna Szeliga-Czajkowska Redaktor prowadząca: Małgorzata Zemsta Redaktor techniczny: Mariusz Teler Zdjęcie Olgi Morawskiej na okładce: Mariusz Martyniak / pozostałe zdjęcia na okładce: Shutterstock Zdjęcia wewnątrz: archiwum autorki; Wikipedia. Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved National Geographic i żółta ramka są zarejestrowanymi znakami towarowymi National Geographic Society. Text 2012 by Olga Morawska ISBN Wszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania danych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach publicznych tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw autorskich.

4 Wstęp Podróżowałam, od kiedy rodzice pozwolili mi na samodzielność. Przez jakiś czas nawet myślałam, że spędzę życie, zmieniając co kilka miesięcy lub lat miejsce zamieszkania. Wszystko potoczyło się inaczej. I teraz już za nic nie wybrałabym życia w podróży, bo dom, moi synowie i co za tym idzie stabilizacja i pewna przewidywalność wydarzeń są dla mnie najważniejsze. Jednakże wciąż lubię wyjazdy, pociąga mnie poznawanie nowego, a od niedawna lubię także wracać do miejsc, które już poznałam. Moja mama często ze mnie żartuje: Zawsze twierdzisz, że lubisz siedzieć w domu, a jak masz zostać choćby na pięć minut, to jesteś chora i już wymyślasz, gdzie by tu pojechać To prawda wciąż wymyślam, gdzie by tu pojechać. I nigdy nie kończy się tylko na pomyśle. Jeżdżę, zwiedzam, poznaję Dlaczego Norwegia? Bo jest tam pięknie, bo góry wyrastają prosto z wody, bo rozgwiazdy i jeżowce można zobaczyć tuż przy brzegu nawet za kołem podbiegunowym, bo w Norwegii panuje magiczna cisza i spokój, który się udziela. Zatem na zszarpane nerwy, na zmęczenie życiem, na ogólne zniechęcenie Norwegia jest bardzo dobrym wyborem. Wraca się stamtąd wypoczętym i zawsze (gwarantuję zawsze) z postanowieniem, żeby kiedyś wrócić. Norwegia to duży kraj, może nawet bardziej długi niż duży, zatem aby ją poznać, trzeba albo pojechać tam na długo, albo systematycznie do niej po- 5

5 wracać. Najlepszy, moim zdaniem, pomysł na poznanie Norwegii to wybrać ciekawe miejsca i spędzić w nich tydzień lub dwa, a za jakiś czas udać się w inny region i w ten sposób na spokojnie i powoli smakować ten kraj. Tak właśnie zrobiłam. Nie udało mi się do tej pory dotrzeć na wyspy archipelagu Svalbard, natomiast rozmawiałam o nich z człowiekiem, który zorganizował wyprawę w te rejony, żeby zobaczyć, jak naprawdę wygląda przedsionek Arktyki. Miłego czytania! I do zobaczenia w podróży!

6 Norweski niezbędnik Położenie geograficzne Norwegia leży w Europie na Półwyspie Skandynawskim. Zajmuje północną, zachodnią i południowo-zachodnią jego część. W skład Królestwa Norwegii wchodzą także następujące terytoria zależne: Svalbard (Spitsbergen wraz z pobliskimi wyspami), wyspa Jan Mayen oraz znajdujące się na południowej półkuli Ziemia Królowej Maud na Antarktydzie, Wyspa Bouveta na południe od Afryki i Wyspa Piotra I na południe od przylądka Horn. Klimat Norwegia leży na tej samej szerokości geograficznej, co Alaska i północna Kanada. 30% kraju znajduje się za kołem polarnym, jednak dzięki ciepłemu Prądowi Zatokowemu, czyli Golfsztromowi, klimat Norwegii jest znacznie łagodniejszy niż na Alasce czy w północnej Kanadzie. Na południu kraju panuje klimat umiarkowany ciepły, w części środkowej i północnej umiarkowany chłodny, zaś na krańcu północno-wschodnim subpolarny. Ustrój polityczny Norwegia jest monarchią konstytucyjną. Obecnie na tronie zasiada król Harald V. Ludność Według danych z października 2011 roku populacja Norwegii wynosiła ponad 4,9 miliona osób. Po Islandii Norwegia jest najmniej zaludnionym krajem w Europie. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 7

7 14,7 mieszkańca na km². Ponad 70% ludności mieszka w miastach. Największą aglomeracją jest stolica kraju Oslo. Język Język norweski należy do skandynawskiej grupy języków germańskich. Nie miał szans, by na przestrzeni wieków rozwijać się w całym kraju, istnieją jego liczne lokalne odmiany. W czasie trwającej kilkaset lat unii z Danią językiem wykształconych warstw oraz językiem literackim był duński. W pierwszej połowie XVIII wieku na bazie języka duńskiego i dialektu elit miasta Oslo stworzono oficjalny język norweski, zwany bokmål ( język pisany, książkowy ), zbliżony do duńskiego. Od połowy XIX wieku istnieje druga odmiana języka oficjalnego, tak zwany język nynorsk (nowonorweski), który oparto na zachodnionorweskich dialektach. Nie ma jednej normy wymowy. Obydwa języki są równouprawnione. Dzieci w szkołach uczą się języka, który został przyjęty w danym regionie jako urzędowy, a oprócz tego poznają drugi, jako język pisany. Maturę zdaje się w dwóch językach. Czynione były starania władz o ujednolicenie języka, spotkały się jednak z protestami. Waluta Waluta obowiązująca w Norwegii to korona norweska. Zdarza się, że w niektórych miejscach, szczególnie lokalnych restauracjach, pubach czy kinach, można płacić wyłącznie norweską kartą. 8

8 Jak dojechać Samolot to najszybszy i popularny sposób dotarcia do Norwegii. Regularne loty odbywają się do Oslo, Bergen i Stavanger z Warszawy i Krakowa. W sezonie samoloty latają także z Gdańska. Samochód do Norwegii można dojechać albo przez Niemcy, Danię i mostem do Szwecji, albo przez kraje Bałtyckie, a następnie przez Finlandię i Szwecję. Prom promy kursują: z Gdyni lub Świnoujścia do Szwecji, a stamtąd już innym środkiem transportu należy się udać do Norwegii, ze Świnoujścia do Kopenhagi, a następnie promem albo mostem przez Szwecję dociera się do celu, z niemieckiej Kilonii bezpośrednio do Oslo. Przekraczanie granicy Dokumentem uprawniającym Polaków do podróżowania po Norwegii i prowincji Svalbard jest paszport lub dowód osobisty. W Norwegii bez specjalnego zezwolenia na pobyt można przebywać 90 dni, a na Svalbardzie bez ograniczeń. Sklepy Sklepy w Norwegii zazwyczaj otwarte są od poniedziałku do piątku od 8.00 do 18.00, zaś w soboty od 9.00 do W niedziele sklepy są nieczynne, chociaż w miejscowościach turystycznych bywają otwarte od do

9 Ceny Norwegia jest krajem drogim, toteż podstawowe zakupy najlepiej robić w supermarketach. Popularne sieci to Kiwi i Coop. Mają swoje sklepy nawet w małych miejscowościach. Restauracje i puby Ceny w restauracjach i pubach są wysokie. Najczęściej przed wejściem do lokalu znajduje się menu z cenami. W większości restauracji serwowane są także dania dla dzieci. Telefony komórkowe Zasięg telefonii komórkowej jest dobry, problemy zdarzają się w dolinach, w górach, w rejonach bardziej odosobnionych. W miastach i na głównych szlakach turystycznych łączność jest bardzo dobra. Internet Internet dostępny jest w hotelach i na kempingach. Niekiedy dostęp do sieci jest płatny. Bezpieczeństwo i podróżowanie w pojedynkę Norwegia jest krajem bezpiecznym. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie Komunikacja Komunikacja miejska w Norwegii jest bardzo dobrze zorganizowana. Pomiędzy miastami istnieje sieć połączeń autobusowych, które docierają prawie wszędzie. Ze względu na górzyste ukształtowanie terenu linie kolejo-

10 we nie są zbyt rozbudowane. Pociągiem można przejechać następujące trasy: Oslo-Stavanger, Oslo-Bergen, Oslo-Trondheim i dalej do Bodø. Co ciekawe, w Norwegii większość miejscowości, także małych, posiada lotniska. W całym kraju jest ich blisko 50. Wielu Norwegów wybiera ten sposób podróżowania, dostępne są nawet bilety miesięczne na samolot. Zwiedzanie z dziećmi Największą atrakcję Norwegii stanowią różne formy wypoczynku na świeżym powietrzu, a zatem to, co większość dzieci lubi najbardziej. Można korzystać ze specjalnie organizowanych dla dzieci i rodziców wycieczek w góry czy na lodowiec lub zaplanować zwiedzanie we własnym zakresie. Na wszystkich kempingach i przy większych parkingach znajdują się place zabaw dla dzieci. Muzea są dostosowane do najmłodszych zwiedzających część wystaw zorganizowana jest tak, aby dzieci znalazły przyjemność w zdobywaniu wiedzy. Większość restauracji posiada kącik zabaw dla dzieci. Norwegia to kraj przyjazny maluchom. Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Norwegii Mieści się w Oslo przy Olav Kyrrpes Plass 1, telefon: (0047) , strona WWW:

11 Historia Za twórcę państwa norweskiego uważany jest Harald Pięknowłosy, który pod koniec IX wieku zjednoczył pod swoim panowaniem znaczne obszary dzisiejszej Norwegii, chociaż proces scalania kraju został zakończony dopiero w połowie XI wieku. Ważny wpływ na rozwój państwowości norweskiej miał fakt, że większość ludności Norwegii stanowili wolni chłopi, którzy w X wieku, równolegle w różnych miejscach kraju zwoływali zgromadzenia ludowe i to one ustalały prawa i zasady obowiązujące na danym obszarze. Można zatem powiedzieć, że państwowość Norwegii budowana była dwutorowo: odgórnie silni władcy starali się zjednoczyć większe obszary, i oddolnie chłopi organizowali życie społeczności lokalnej. Ważnym czynnikiem konsolidującym rozległy kraj była także chrystianizacja. Za twórcę chrześcijańskiego państwa uznawany jest Olaf II Haraldsson, zwany Świętym. Początkowo centrum władzy królewskiej było Nidaros (obecnie Trondheim). W 1152 roku Norwegia uzyskała własne biskupstwo w tym mieście. W 1163 roku odbyła się pierwsza kościelna koronacja koronowano wówczas pięcioletniego Magnusa V Erlingssona. Kolejni władcy wprowadzali prawa obowiązujące w całym kraju, w tym regulacje dotyczące organizacji miast i handlu. Na początku XIII wieku Haakon IV Magnusson przeniósł stolicę z Nidaros do Bergen, które w tym czasie było najważniejszym portem utrzymującym żywe kontakty z innymi krajami. Ale już w 1314 roku kolejny król przeniósł siedzibę kancelarii królewskiej do Oslo. 12

12 W 1319 roku Norwegia zawarła unię personalną ze Szwecją, w 1380 z Danią, a w 1397 przystąpiła do unii kalmarskiej. W 1536 roku król Christian III podpisał dokument stwierdzający, że Norwegia staje się duńską prowincją. Niezależność odzyskała dopiero w 1905 roku. W latach stolicą zjednoczonego kraju była Kopenhaga. W czasie wojen napoleońskich znacznie rozwinął się norweski handel, ale kiedy w 1807 roku Dania przystąpiła do blokady kontynentalnej Wielkiej Brytanii, nastąpił kryzys gospodarczy. Równocześnie budziła się świadomość narodowa Norwegów. W 1814 roku na mocy pokoju kilońskiego Szwecja zmusiła Danię do odstąpienia jej Norwegii. 17 maja 1814 roku w Eidsvoll została uchwalona konstytucja Norwegii, która wprowadzała monarchię dziedziczną oraz trójdzielny podział władzy. Na króla wybrano Christana Fryderyka, namiestnika duńskiego, jednakże miesiąc później, pod naciskiem Danii, Wielkiej Brytanii i Rosji, król abdykował. Jeszcze w tym samym roku Norwegia weszła ze Szwecją w unię personalną, która trwała do 1905 roku. Z państwa podległego Norwegia przeszła do pozycji członka w unii, miała szwedzkiego króla, Szwedzi odpowiadali także za jej politykę zagraniczną. Norwegia zachowała jednak własną konstytucję, parlament (Storting), armię, a w 1873 roku władzę wykonawczą w kraju przejął premier zależny bezpośrednio od króla. W roku 1884 Storting wprowadził odpowiedzialność rządu przed parlamentem. Pod koniec XIX wieku w Norwegii zaczęły nabrzmiewać dążenia separatystyczne. W 1905 roku Storting wypowiedział unię, a Norwegia stała się suwerennym państwem. 13

13 W mieszkaniu brytyjskiego chargé d affaires w Kopenhadze doszło do spotkania przedstawiciela norweskiego rządu i księcia Karola (drugiego syna Fryderyka VIII, przyszłego króla duńskiego), któremu złożono propozycję objęcia tronu Norwegii. Karol, który podobno na spotkanie przyjechał rowerem, doskonale nadawał się na władcę Norwegii. Był potomkiem wielu królów zarówno Danii, jak i Norwegii, a także Szwecji. Jego żoną była brytyjska księżniczka Maud, miał z nią dwuletniego syna, którego można było wychować na Norwega. Karol zgodził się zostać królem Norwegii, ale tylko wówczas, gdy w przeprowadzonym referendum Norwegowie opowiedzą się za utrzymaniem monarchii. I tak też się stało. W 1905 roku Karol został królem Norwegii i przyjął imię Haakon VII, zaś jego synowi Aleksandrowi zmieniono imię na Olaf stanowiło to nawiązanie do imion ostatnich królów suwerennej Norwegii. Podczas I wojny światowej Norwegia była państwem neutralnym, natomiast w czasie II wojny światowej, po ataku wojsk hitlerowskich w 1940 roku, przystąpiła do wojny. W 1949 roku została członkiem NATO. W dwóch referendach w latach 1972 i 1994 Norwegowie odrzucili opcję wejścia do Unii Europejskiej, toteż Norwegia nie należy do UE. Od 1991 roku królem Norwegii jest Harald V, syn Olafa V. 14

14 Wybór duńskiego księcia Karola na króla Norwegii jest bardzo dobrze oceniany przez Norwegów. Król był sympatyczny i serdeczny, lubiany przez poddanych, którzy ponoć byli w stanie mu wybaczyć nawet lekki duński akcent. Rodzina królewska starała się zyskać sympatię poddanych, król z żoną i synem często podróżowali po Norwegii. Cała trójka z zapałem uprawiała narciarstwo, uznawane za typowo norweski sport. Haakon VII startował nawet, niestety bez większych sukcesów, w zawodach na skoczni narciarskiej. Olaf V odnosił w tej dziedzinie znacznie większe sukcesy. Haakon starał się pozostawać władcą konstytucyjnym, ale jednocześnie był kluczową postacią życia politycznego Norwegii. W czasie II wojny światowej, pomimo neutralności Norwegii, po ataku hitlerowskich wojsk zarządził zbrojny opór. Nie chcąc stać się zakładnikiem Niemców, w czasie wojny przebywał w Wielkiej Brytanii. Stał się ważnym symbolem norweskiego oporu.

15 Zaczynamy od Oslo, czyli po raz pierwszy w Norwegii Po raz pierwszy wybrałam się do Norwegii z grupą znajomych jeszcze w czasach studenckich. Z Polski pojechaliśmy samochodami przez Niemcy, Danię, następnie mostem do Szwecji i dalej do Norwegii. Wyjeżdżając z Polski, mieliśmy tylko mglisty plan tego, co chcielibyśmy w Norwegii zobaczyć. Przyświecała nam idea, że ważniejsza jest sama podróż i towarzystwo niż konkretny cel. Jechaliśmy trzema samochodami i do komunikacji między nimi używaliśmy CB- -radia. Parę razy udało nam się zgubić i szczęśliwie odnaleźć. Z założenia, bo wyjazd musiał być bardzo ekonomiczny, spaliśmy na dziko. Wszyscy byliśmy wtedy studentami, każdy z nas pracował, ale tylko dorywczo. W Norwegii można spać na dziko, ale należy przestrzegać zasady, że nocleg powinien być oddalony o co najmniej 200 m od najbliższych zabudowań. 16 Pierwszym ważnym punktem naszej wycieczki po Norwegii było Oslo. Zapewne w jego okolicach, gdzieś w lesie, udałoby się nam znaleźć miejsce na nocleg, ale na szczęście znajomi rodziców jednego z kolegów, mieszkający w Oslo, na czas swojej nieobecności udostępnili nam własny apartament. Zostawiliśmy u nich samochody i przez jeden dzień zwiedzaliśmy Oslo na piechotę.

16 Oslo jest stolicą i zarazem największym miastem Norwegii, leży w południowo-wschodniej części kraju, nad Oslofjordem. Obecnie zamieszkuje je około osób, z czego około 26% stanowią imigranci. Cała aglomeracja liczy ponad milion mieszkańców. W obrębie miasta znajduje się więcej niż 300 jezior, a w Oslofjordzie rozrzuconych jest około 40 wysp. Co ciekawe, najwyższy punkt w aglomeracji Oslo której część leży przecież tuż nad fiordem, czyli właściwie na poziomie morza to wzgórze Kirkeberget o wysokości 629 m n.p.m. Przez miasto przepływają dwie małe rzeki Akerselva i Alna. W Oslo znajduje się skocznia narciarska i wiele tras do uprawiania narciarstwa biegowego. Jeszcze pod koniec XX wieku historycy przyjmowali, że Oslo założył w 1048 roku Harald III, jednak tuż przed rokiem 2000 nowe odkrycia archeologiczne pozwoliły potwierdzić tezę, że miasto istniało już przed 1000 rokiem i obecnie tę datę przyjmuje się za rok założenia Oslo. Odkrycie to w praktyce oznaczało dwie rzeczy zmiany we wszystkich publikacjach historycznych oraz możliwość celebrowania w 2000 roku tysiąclecia Oslo. Ponoć były to wspaniałe obchody. Pierwotnie miasto leżało nad rzeką Alna, ale pod koniec XIII wieku na zachód od osady, nad brzegiem Oslofjordu, król Haakon V Magnusson wybudował twierdzę Akershus, którą uczynił swoją siedzibą. W 1299 roku ten sam król ogłosił Oslo stolicą państwa. W 1397 Norwegia przystąpiła do unii kalmarskiej jednoczącej Danię, Szwecję i Norwegię pod rządami wspólnego władcy, a obszar Norwegii stał się terytorium zależnym od Danii. Tym samym Oslo przestało pełnić funkcję stolicy. 17

Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved

Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa Dział handlowy: tel. 22 360 38 41-42 Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360

Bardziej szczegółowo

Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved

Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa Dział handlowy: tel. 22 360 38 41-42 Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360

Bardziej szczegółowo

GRUPA: FOKI Polska, Rzeczpospolita Polska państwo unitarne w Europie Środkowej położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 1. Podczas pobytu w Anglii rozbolał Cię ząb. Rozmawiasz z osobą pracującą w rejestracji przychodni. Podaj powód swojej wizyty. Dowiedz się, kiedy może przyjąć Cię dentysta. Zapytaj o cenę wizyty. Spędziłeś/aś

Bardziej szczegółowo

maãe wielkie podróze

maãe wielkie podróze ma e wielkie podróze Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa Dział handlowy: tel. 22 360 38 41-42 Sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

To cóż, że ze Szwecji..

To cóż, że ze Szwecji.. To cóż, że ze Szwecji.. czyli potencjał rynków nordyckich Małgorzata Hudyma Zagraniczny Ośrodek Polskiej Organizacji Turystycznej w Sztokholmie ZAGRANICZNY OŚRODEK POLSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ W SZTOKHOLMIE

Bardziej szczegółowo

Norwegia: fiord i lodowiec

Norwegia: fiord i lodowiec Norwegia: fiord i lodowiec Warszawa Świnoujście Ystad Oslo Flam - Undredal - Fiord Geiranger lodowiec w Briksdal Kopenhaga Świnoujście - Warszawa: 4000 km 10 do 12 dni Prom ze Świnoujścia przypływa do

Bardziej szczegółowo

Nasze wrażenia z Finlandii

Nasze wrażenia z Finlandii Karolina Grabowska Magdalena Gral Biotechnologia, rok II II Nasze wrażenia z Finlandii Dlaczego mniej więcej rok temu podjęłyśmy decyzję o wyjeździe na studia w ramach programu Erasmus? Częściowo pod wpływem

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 (Redaktor) Witam państwa w audycji Blisko i daleko. Dziś o podróżach i wycieczkach będziemy rozmawiać z gośćmi. Zaprosiłem panią Iwonę, panią Sylwię i pana Adama, żeby opowiedzieli

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z PRAKTYKI

SPRAWOZDANIE Z PRAKTYKI SPRAWOZDANIE Z PRAKTYKI Pod koniec drugiego roku studiów licencjackich w Wyższej Szkole Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku miałem możliwość odbycia 3-miesięcznej płatnej praktyki w Bawariiw południowych

Bardziej szczegółowo

Elementarz Wysp Owczych :08:58

Elementarz Wysp Owczych :08:58 Elementarz Wysp Owczych 2015-12-23 20:08:58 2 Wyspy Owcze słyną z najwyższych w Europie klifów, a także z hodowli owiec. Ich wełna ma unikalne właściwości - dzięki zawartej w niej lanolinie podobno jest

Bardziej szczegółowo

Erasmus Kiel. Ewelina Bartoszek IFE / Biomedical Engineering Politechnika Łódzka

Erasmus Kiel. Ewelina Bartoszek IFE / Biomedical Engineering Politechnika Łódzka Erasmus Kiel Ewelina Bartoszek IFE / Biomedical Engineering Politechnika Łódzka 1 Dlaczego warto wyjechad Doświadczenie: Wyjeżdżając na wymianę studencką uczymy się jak radzid sobie w innym świecie, zdobywamy

Bardziej szczegółowo

SKANDYNAWIA Sztokholm Uppsala Oslo Trollstigen Bergen 28 MAJA 6 CZERWCA 2010

SKANDYNAWIA Sztokholm Uppsala Oslo Trollstigen Bergen 28 MAJA 6 CZERWCA 2010 SKANDYNAWIA Sztokholm Uppsala Oslo Trollstigen Bergen 28 MAJA 6 CZERWCA 2010 1 dzień Wyjazd z Malborka ok. 15.00 do Gdańska. Wypłynięcie ok. 18.00 z Gdańska do Nyneshamn. 2 dzień Ok. godz. 12.00 przypłynięcie

Bardziej szczegółowo

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA UNIVERSIDADE DA BEIRA INTERIOR SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 JOANNA ADAMSKA WSTĘP Cześć! Mam na imię Asia. Miałam przyjemność wziąć udział w programie Erasmus. Spędziłam 6 cudownych

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

3. Uzupełnij luki w zdaniach. Średnia gęstość zaludnienia Europy wynosi (1)... Najmniejsza...

3. Uzupełnij luki w zdaniach. Średnia gęstość zaludnienia Europy wynosi (1)... Najmniejsza... ID Testu: 9D285I3 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Które miejsce pod względem wielkości wśród kontynentów zajmuje Europa? A. 2 B. 6 C. 7 D. 4 2. Które miejsce, pod względem liczby ludności, zajmuje

Bardziej szczegółowo

Poznaj zupełnie nową jakość podróży Rejsy promowe

Poznaj zupełnie nową jakość podróży Rejsy promowe Poznaj zupełnie nową jakość podróży Rejsy promowe Skorzystaj z najbardziej przyjaznych środowisku rejsów promowych pomiędzy Norwegią, a Unią Europejską. Rejs napędzany zieloną energią Statek Kajuty Posiłki

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA PRAKTYKACH ZAGRANICZNYCH W FIRMIE RAMBOLL W HELSINKACH W RAMACH PROGRAMU ERASMUS Magdalena Proc Wydział Inżynierii Środowiska 09-12.2010 HELSINKI Praktykę studencką z programu

Bardziej szczegółowo

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie SPRAWDŹ SIĘ PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁU EUROPA 1 Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie A Włoska wyspa z wulkanem Etna z krajów z nim sąsiadujących

Bardziej szczegółowo

ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia w mieście.

ekonomicznym. Urbanizacja oznacza także przestrzenny rozwój miast oraz zmianę stylu życia w mieście. proces koncentracji ludności w punktach przestrzeni geograficznej, głównie na obszarach miejskich, określający także wzrost liczby ludności miejskiej i jej udziału w liczbie ludności danego obszaru, dzięki

Bardziej szczegółowo

ALPEN TOUR Biuro Turystyczne - Agent info@alpentour.pl, www.alpentour.pl 22/425-92-26, 691-032-018

ALPEN TOUR Biuro Turystyczne - Agent info@alpentour.pl, www.alpentour.pl 22/425-92-26, 691-032-018 MAGIA LAPONII DZIEWICZEJ KRAINY ZA KOŁEM POLARNYM Laponia jest ziemią Saamów, którzy osiedlili się tutaj 7000 lat temu. Ten lud, początkowo żyjący z rybactwa i łowiectwa, w XVIII w. udomowił renifery i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca

Geografia Bliżej geografii Część 3 Przedmiotowy system oceniania. Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia podstawowe jednostki Europy; wymienić podstawowe

Bardziej szczegółowo

Źródło: Statistics Norway, www.ssb.no

Źródło: Statistics Norway, www.ssb.no NORWEGIA SPIS TREŚCI 1. Informacje ogólne o Norwegii... 1 1.1. Informacje geograficzne... 1 1.2. Cechy charakterystyczne Norwegii... 2 1.3. Powszechne święta narodowe i dni wolne od pracy... 4 1.4. Telefony

Bardziej szczegółowo

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca ZAĆMIENIA Zaćmienia Słońca 1. Całkowite zaćmienie Słońca 20 marca 2015. Pas fazy całkowitej zaćmienia rozpocznie się 20 marca 2015 o godzinie 9 h 10 m na północnym Atlantyku, prawie 500 km na południe

Bardziej szczegółowo

Spitsbergen - wyprawa za polskimi naukowcami

Spitsbergen - wyprawa za polskimi naukowcami Spitsbergen - wyprawa za polskimi naukowcami Opis Cena od: 5500 PLN Liczba dni: 9 dni Kraj: Norwegia Wyprawa jest przygotowana tak, byśmy mogli jak najwięcej czasu spędzić wśród dzikiej tundry, z dala

Bardziej szczegółowo

Raport Przemysł turystyczny na Ukrainie Badanie CAWI. Gdzie Ukraińcy zatrzymują się w czasie podróży, gdzie chcąc spędzać Nowy Rok?

Raport Przemysł turystyczny na Ukrainie Badanie CAWI. Gdzie Ukraińcy zatrzymują się w czasie podróży, gdzie chcąc spędzać Nowy Rok? Raport Przemysł turystyczny na Ukrainie Badanie CAWI Gdzie Ukraińcy zatrzymują się w czasie podróży, gdzie chcąc spędzać Nowy Rok? Grudzień 2014 Wnioski Większość ukraińskich respondentów (85%) stwierdziła,

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM PROMOCJI I INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2013 ROKU Metodologia badania 2013.

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania

Przedmiotowy system oceniania 1 Przedmiotowy system oceniania 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu ognia Islandia wskazać na mapie

Bardziej szczegółowo

Norwegia - safari na skuterach śnieżnych

Norwegia - safari na skuterach śnieżnych Norwegia - safari na skuterach śnieżnych Opis Cena od: 4300 PLN Liczba dni: 3 dni Kraj: Norwegia Norwegia to monarchia konstytucyjna, jej terytorium obejmuje zachodnią część Półwyspu Skandynawskiego, Jan

Bardziej szczegółowo

Wycieczki i Wyprawy Piesze z Kempingiem

Wycieczki i Wyprawy Piesze z Kempingiem Jarosław Tylutki Wycieczki i Wyprawy Piesze z Kempingiem Poradnik Podróżnika /fragment ebooka/ Ebook dostępny jest w różnych formatach obsługiwanych przez wiele czytników, w tym Kindle. Papierowa wersja

Bardziej szczegółowo

WPISUJE UCZEŃ. dzień miesiąc rok

WPISUJE UCZEŃ. dzień miesiąc rok WPISUJE UCZEŃ KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok SPRAWDZIAN Z MATEMATYKI W PIERWSZYM SEMESTRZE NAUKI W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRAGA Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy sprawdzian

Bardziej szczegółowo

Wspomnienia z praktyki

Wspomnienia z praktyki Wiktor Pytka EAIiE, Automatyka i Robotyka Wspomnienia z praktyki Dresden,Niemcy 2010 1. Przed wyjazdem... 2 1.1 Kontakt z komitetem LC Dresden... 2 1.2 Środek transportu... 2 2. Pierwsze dni w Dreznie...

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH

DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH DODATKOWY MATERIAŁ KONKURSOWY DLA KLAS SZÓSTYCH Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej NAUKA I OŚWIATA: W Wielkiej Brytanii znajduje się duża liczba uniwersytetów, m.in.: University

Bardziej szczegółowo

WYBRZEŻEM BAŁTYKU 17-25 SIERPNIA 2013....czyli rowerowa wyprawa szlakiem polskich latarni morskich

WYBRZEŻEM BAŁTYKU 17-25 SIERPNIA 2013....czyli rowerowa wyprawa szlakiem polskich latarni morskich WYBRZEŻEM BAŁTYKU 17-25 SIERPNIA 2013...czyli rowerowa wyprawa szlakiem polskich latarni morskich Plan wyprawy Piątek (16 sierpnia) To tzw. dzień zero, kiedy odbędzie się pakowanie rowerów do busa. Miejsce:

Bardziej szczegółowo

ZESTAW NR 1. II. Opisz poniższą ilustrację i odpowiedz na dwa pytania zadane przez komisję. fot. S. Kwiatkowska

ZESTAW NR 1. II. Opisz poniższą ilustrację i odpowiedz na dwa pytania zadane przez komisję. fot. S. Kwiatkowska ZESTAW NR 1 I. W rozmowie z mamą korespondentki, u której mieszkasz podczas wakacji: poinformuj, że źle się czujesz, powiedz, co ci dolega, poproś, aby poszła z Tobą do lekarza. ZESTAW NR 2 I. W rozmowie

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

! Alesund 2

! Alesund 2 1 ! Alesund 2 1 Dzień 1 Naszą podróż rozpoczynamy w Gdańsku. Z tutejszego lotniska udamy się samolotem Airbus A320 do norweskiego Alesund.Po wylądowniu i odebraniu naszych samochodów, pakujemy bagaże i

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Rodzinny wyjazd nurkowy Molunat Chorwacja(19-07-2014-02-08-2014)

Rodzinny wyjazd nurkowy Molunat Chorwacja(19-07-2014-02-08-2014) Rodzinny wyjazd nurkowy Molunat Chorwacja(19-07-2014-02-08-2014) Cena: 100 Euro Cena 100 Euro dotyczy wynajmu apartamentu dla 4 osób na dobę. Molunat jest najbardziej na południe wysuniętym miejscem turystycznym

Bardziej szczegółowo

NAV EURES Norwegia. Życie i praca w Norwegii

NAV EURES Norwegia. Życie i praca w Norwegii NAV EURES Norwegia Życie i praca w Norwegii Norwegia kraina północy NAV, 16.07.2010 Side 2 Norwegia - Fakty Statystyka: Długość 1750 km 7. największy kraj w Europie 4,8 mln mieszkańców 19 powiatów Największe

Bardziej szczegółowo

SERDECZNIE WITAMY W FINALE II EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO

SERDECZNIE WITAMY W FINALE II EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO SERDECZNIE WITAMY W FINALE II EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO pt: REGULAMIN KONKURSU PYTANIA BĘDĄ WYŚWIETLANE NA EKRANIE PROSIMY O ZAPISYWANIE ODPOWIEDZI NA KARTKACH CZAS NA PODANIE ODPOWIEDZI

Bardziej szczegółowo

Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved

Copyright for the edition branded by National Geographic 2012 National Geographic Society. All rights reserved Wydawnictwo G+J RBA Sp. z o.o. & Co. Spółka Komandytowa Licencjobiorca National Geographic Society ul. Marynarska 15, 02-674 Warszawa Dział handlowy: tel. 22 360 38 41-42 Sprzedaż wysyłkowa: tel. 22 360

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rzeszowski

Uniwersytet Rzeszowski Erasmus Extended Erasmus University Charter (2007-2013) 67307-IC-1-2007-1-PL-ERASMUS-EUCX-1 Erasmus code: PL RZESZOW02 Karolina (studentka filologii rosyjskiej) Uniwersystet w Tromso 1. Czy było organizowane

Bardziej szczegółowo

Ilość dni: 3 lub 5. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE!

Ilość dni: 3 lub 5. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Mazury Zachodnie i kulinaria Ilość dni: 3 lub 5 Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie Pory roku: wiosna, lato, jesień, zima JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Ten pakiet proponujemy wszystkim poszukiwaczom

Bardziej szczegółowo

*** PROJEKT ZALECENIA

*** PROJEKT ZALECENIA Parlament Europejski 2014-2019 Komisja Rybołówstwa 2016/0192(NLE) 19.9.2016 *** PROJEKT ZALECENIA w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Królestwem Norwegii w

Bardziej szczegółowo

Dominika Mucha. Mail: dominika_mucha@wp.pl. Aleksandra Smycz. Mail: oola0@vp.pl. Aneta Winiarska. Mail: netka007@buziaczek.pl.

Dominika Mucha. Mail: dominika_mucha@wp.pl. Aleksandra Smycz. Mail: oola0@vp.pl. Aneta Winiarska. Mail: netka007@buziaczek.pl. Dominika Mucha Mail: dominika_mucha@wp.pl Aleksandra Smycz Mail: oola0@vp.pl Aneta Winiarska Mail: netka007@buziaczek.pl Patryk Mrugała Mail: patryk-wierzba@o2.pl Łukasz Szumal Mail: lukis29@op.pl Kierunek:

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej"

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3 "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej" w marcu 2012 r. do Plymouth w Wielkiej Brytanii, na praktyki zagraniczne pojedzie: 9 elektroników i 5 elektryków.

Bardziej szczegółowo

REGIONY NORWEGII LANDSDELER I NORGE

REGIONY NORWEGII LANDSDELER I NORGE REGIONY NORWEGII LANDSDELER I NORGE W Norwegii jest pięć regionów. Ich nazwy pochodzą od miejsca położenia w kraju: 1. Nord-Norge 2. Trøndelag (Midt-Norge) 3. Vestlandet 4. Sørlandet 5. Østlandet Każdy

Bardziej szczegółowo

CN IGEL DIVERS RADOSŁAW KONIECZNY E-MAIL: RADEK@KURSYNURKOWANIA.EU WWW.KURSYNURKOWANIA.EU MOBILE: 697 899 600

CN IGEL DIVERS RADOSŁAW KONIECZNY E-MAIL: RADEK@KURSYNURKOWANIA.EU WWW.KURSYNURKOWANIA.EU MOBILE: 697 899 600 Malta leży na morzu Śródziemnym, pomiędzy Sycylią a Afryką i ze względu na swoje położenie ma przepiękną, przejrzystą i ciepłą wodę (30 metrów widoczności i 27 stopni pod koniec lata). Ze względu na swoją

Bardziej szczegółowo

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO KĄCIK JĘZYKA ANGIELSKIEGO Język angielski jest językiem międzynarodowym. Posługują się nim ludzie na całym świecie. Ty jesteś jedną z tych osób. Warto więc dowiedzieć się w jakich państwach mówi się po

Bardziej szczegółowo

Kursy języka angielskiego, Londyn Hampstead, od 16 lat (WBL02b) Miejscowość. Szkoła w Londynie. Opis Kursów. Angielski w Londynie

Kursy języka angielskiego, Londyn Hampstead, od 16 lat (WBL02b) Miejscowość. Szkoła w Londynie. Opis Kursów. Angielski w Londynie Kursy języka angielskiego, Londyn Hampstead, od 16 lat (WBL02b) Symbol oferty: 630/183 Państwo: Region: Miasto: Transport: Wielka Brytania Londyn Londyn Własny Profil wyjazdu: Wyjazd językowy, Kurs językowy,

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Polacy kochają Chorwację. Od lat całymi rodzinami chętnie jeździmy nad adriatyckie wybrzeże. Po wschodniej stronie Adriatyku znajduje się jednak także

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... 9 Wstęp... 11 Rozdział I Teoretyczne aspekty procesów instytucjonalizacji stosunków międzynarodowych... 21 1. Pojęcie regionalnych stosunków międzynarodowych i ich istota........

Bardziej szczegółowo

ZIMA ZE SPORTMANIAKIEM 2014

ZIMA ZE SPORTMANIAKIEM 2014 ZIMA ZE IEM 2014 WŁOCHY LOMBARDIA 150 KM TRAS APRICA, PRESENA, PASSO TONALE, PONTEDILEGNO, TEMU 22.03.13-29.03.20131149 zł SKIPASS ZAKWATEROWANIE SZKOLENIE NARCIARSKIE Miejsce APRICA - Włochy Aprica to

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA WYMIANIE STUDENCKIEJ W RAMACH PROGRAMU ERASMUS UNIVERSIDAD DE MURCIA 2013/2014 Maria Malec

SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA WYMIANIE STUDENCKIEJ W RAMACH PROGRAMU ERASMUS UNIVERSIDAD DE MURCIA 2013/2014 Maria Malec SPRAWOZDANIE Z POBYTU NA WYMIANIE STUDENCKIEJ W RAMACH PROGRAMU ERASMUS UNIVERSIDAD DE MURCIA 2013/2014 Maria Malec Jestem studentką kierunku Zarządzanie na Wydziale Zarządzania Politechniki Lubelskiej.

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wyjazdu Erasmus- Igor

Sprawozdanie z wyjazdu Erasmus- Igor Sprawozdanie z wyjazdu Erasmus- Igor 1.Nazwa mojej uczelni zagranicznej: Riga Technical University. Rok akademicki: 2012/2013, semestr V, Data pobytu: 3 września 2012-28 stycznia 2013 Typ wymiany: studia

Bardziej szczegółowo

Miejsce Polski na mapie świata

Miejsce Polski na mapie świata Miejsce Polski na mapie świata wiedza o Polsce - materiały dydaktyczne Spis treści: WPROWADZENIE... 3 POŁOŻENIE GEOGRAFICZNE POLSKI:... 4 POŁOŻENIE MATEMATYCZNE (KARTOGRAFICZNE) POLSKI:... 4 ROZPIĘTOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Andorra La Vella. Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010

Andorra La Vella. Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010 Zima 2010 Wyjazd Snowboardowy 31.01 08.02.2010 Andorra La Vella Andorra La Vella (po katalońsku dosłownie: "Stara Andora") - jest stolicą Księstwa Andory, położona w śródgórskiej kotlinie we wschodnich

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2012 ROKU

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2012 ROKU BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2012 ROKU METODOLOGIA BADANIA Metoda badawcza: wywiad bezpośredni analiza źródeł wtórnych (desk research) Grupa docelowa: goście odwiedzający jednodniowi

Bardziej szczegółowo

Indonezja. Bali, Flores wyjazd turystyczny połączony z safari nurkowym wokół Komodo

Indonezja. Bali, Flores wyjazd turystyczny połączony z safari nurkowym wokół Komodo Indonezja Bali, Flores wyjazd turystyczny połączony z safari nurkowym wokół Komodo Zapraszamy na kolejną w tym roku wyprawę turystyczno-nurkową. Indonezyjskie wyspy Bali, Flores i Komodo to jedno z miejsc

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Spitsbergen - tydzień na krańcu Północy!

Spitsbergen - tydzień na krańcu Północy! Spitsbergen - tydzień na krańcu Północy! Opis Cena od: 6000 PLN Liczba dni: 7 dni Kraj: Norwegia Wystarczy jeden wolny tydzień, by spędzić wartościowy czas na pełnej atrakcji wyprawie docierając aż za

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZIMOWEGO WYJAZDU SZKOLENIOWEGO. WŁOCHY Cortina D Ampezzo. 13-22 marca 2015r.

OFERTA ZIMOWEGO WYJAZDU SZKOLENIOWEGO. WŁOCHY Cortina D Ampezzo. 13-22 marca 2015r. OFERTA ZIMOWEGO WYJAZDU SZKOLENIOWEGO WŁOCHY Cortina D Ampezzo 13-22 marca 2015r. Fundacja Rozwoju Bankowości Spółdzielczej serdecznie zaprasza Państwa na wyjazd szkoleniowy do zimowej stolicy Włoch -

Bardziej szczegółowo

JEDZIEMY NAD... Morze Bałtyckie

JEDZIEMY NAD... Morze Bałtyckie JEDZIEMY NAD... Morze Bałtyckie Morze Bałtyckie, Bałtyk płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI

ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI ZAPRASZAMY NA WYSPĘ TYSIĄCA ŚWIĄTYŃ BALI Wyspa Bali należąca do Archipelagu Małych Wysp Sundajskich położona jest na wschód od Jawy, od której dzieli ją cieśnina o szerokości 3 km. Niepowtarzalne piękno

Bardziej szczegółowo

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca

ZAĆMIENIA. Zaćmienia Słońca ZAĆMIENIA Zaćmienia Słońca 1. Obrączkowe zaćmienie Słońca 10 maja 2013. Pas fazy obrączkowej zaćmienia rozpocznie się 10 maja 2013 o godzinie 22 h 31 m w zachodniej Australii, w punkcie o współrzędnych

Bardziej szczegółowo

Test A: Sąsiedzi Polski

Test A: Sąsiedzi Polski Test A: Sąsiedzi Polski Imię i nazwisko:... Data:..., klasa:... Poniższy test składa się z 11 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie

Bardziej szczegółowo

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności

4. Rozmawiasz z pracodawcą odnośnie Twojej pracy wakacyjnej. Omów: - wynagrodzenie - obowiązki - godziny pracy - umiejętności 1. Chcesz zapisać się na kurs języka w Londynie. W rozmowie z pracownikiem szkoły językowej omów następujące kwestie: - twój poziom znajomości języka - koszty - prowadzący - zajęcia dodatkowe 2. Jesteś

Bardziej szczegółowo

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról.

Zapoznaj się z opisem trzech sytuacji. Twoim zadaniem będzie odegranie wskazanych ról. 11. W ramach wymiany młodzieżowej gościsz u siebie kolegę / koleżankę z Danii. Chcesz go / ją lepiej poznać. Zapytaj o jego/jej: miejsce zamieszkania, rodzeństwo, zainteresowania. Po przyjeździe do Londynu

Bardziej szczegółowo

Podróż w Bieszczady. 2. Różnica wysokości między Tarnicą a Połoniną Wetlińską wynosi A. 99 m B. 93 m C. 9 m D. 7 m

Podróż w Bieszczady. 2. Różnica wysokości między Tarnicą a Połoniną Wetlińską wynosi A. 99 m B. 93 m C. 9 m D. 7 m Podróż w Bieszczady Bieszczady to najbardziej na południowy-wschód wysunięty skrawek Polski. Ten malowniczy i najsłabiej zaludniony zakątek polskich Karpat o powierzchni 1560 km 2 zamieszkuje około sześćdziesiąt

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument DWA ŚWIATY BOGACTWO I NĘDZA W WIELKIM MIEŚCIE KAIR, miasto na styku światów القاهرة Kair to położona nad Nilem stolica

Bardziej szczegółowo

Opis. Zapraszamy na wspólną wyprawę do kwiecistego raju. OGÓLNE INFORMACJE O KRAJU:

Opis. Zapraszamy na wspólną wyprawę do kwiecistego raju. OGÓLNE INFORMACJE O KRAJU: Madera Opis Cena od: 4500 PLN Liczba dni: 7 dni Kraj: Portugalia Madera dla wielu osób jest wyspą położoną w bliżej nieokreślonym miejscu. Na szczęście z roku na rok zmienia się to, ze względu na coraz

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Finlandia. jest więcej saun niż domów ( zgodnie z zasadą może być sauna bez domu

Finlandia. jest więcej saun niż domów ( zgodnie z zasadą może być sauna bez domu Marta Grętkiewicz Finlandia To kraj gdzie : zima i trwa prawie cały ł rok (na pewno nie będziesz narzekać ć na brak prawdziwej zimy i mrozu) na ulicach panuje niebywała ł cisza jest więcej saun niż domów

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla wyjeżdzających na studia do Lizbony w ramach programu Erasmus+

Przewodnik dla wyjeżdzających na studia do Lizbony w ramach programu Erasmus+ Przewodnik dla wyjeżdzających na studia do Lizbony w ramach programu Erasmus+ Adam Adrianowski Wymiana w roku akademickim 2013/2014 (semestr letni) Civil Engineering Uczelnia Instituto Politécnico de Lisboa

Bardziej szczegółowo

Ilość dni: 3. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE!

Ilość dni: 3. Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie. Pory roku: wiosna, lato JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Mazury Zachodnie campingowo i caravaningowo Ilość dni: 3 Obszar geograficzny: Mazury Zachodnie Pory roku: wiosna, lato JAK MAZURY TO TYLKO ZACHODNIE! Czekają na Ciebie: rodzinne pola campingowe wyżywienie

Bardziej szczegółowo

SKARPA TRAVEL tel. +(48) 12 619 48 00, biuro@skarpatravel.pl

SKARPA TRAVEL tel. +(48) 12 619 48 00, biuro@skarpatravel.pl Chorwacja \ Środkowa Dalmacja \ VODICE Oferta: CHORWACJA VODICE apartamenty Terminy Termin Ilość noclegów Transport Cena 01.07.2016-10.07.2016 7 dni Autokar od 989,11 zł / os 01.07.2016-17.07.2016 14 dni

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

W sieci po angielsku

W sieci po angielsku W sieci po angielsku Aż 48% użytkowników Internetu w UE używa języka angielskiego do czytania lub przeglądania treści w Internecie. 29% stwierdziło, że do komunikacji w Internecie wykorzystuje język inny

Bardziej szczegółowo

Szwecja - zimowe szaleństwo!

Szwecja - zimowe szaleństwo! Szwecja - zimowe szaleństwo! Opis Cena od: 6800 PLN Liczba dni: 5 dni Kraj: Szwecja Laponia to nieograniczona przestrzeń i wspaniałe krajobrazy! W okresie zimowym to lodowa płaszczyzna, która lśni i odbija

Bardziej szczegółowo

Stopień I. 26 październik 2016 r. KONKURS Z GEOGRAFII. Temat: Wędrówki po Europie

Stopień I. 26 październik 2016 r. KONKURS Z GEOGRAFII. Temat: Wędrówki po Europie 1...... Kod ucznia Suma punktów Stopień I 26 październik 2016 r. KONKURS Z GEOGRAFII Temat: Wędrówki po Europie Instrukcja: 1. Sprawdź, czy arkusz konkursowy zawiera 15 zadań. 2. Czytaj bardzo uważnie

Bardziej szczegółowo

San Cristobal => Neuquen => Buenos Aires

San Cristobal => Neuquen => Buenos Aires POLSKA => USA / ALASKA => KANADA => USA => MEKSYK => BELIZE => GWATEMALA => HONDURAS => GWATEMALA => SALWADOR => HONDURAS => NIKARAGUA => KOSTARYKA => PANAMA => KUBA => PANAMA KOLUMBIA => WENEZUELA =>

Bardziej szczegółowo

Porady dla podróżnych

Porady dla podróżnych 1. esky.pl 2. Guide_homepage Ostatnia aktualizacja: 22.01.2016 Porady dla podróżnych Loty Bagaż Ciąża a lot samolotem Dziecko w samolocie Zwierzęta Odprawa i obsługa pasażera Zdrowie i bezpieczeństwo Informacje

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

Windsurfingowy wyjazd rodzinny Chorwacja Lipiec 2016

Windsurfingowy wyjazd rodzinny Chorwacja Lipiec 2016 Termin: 09.07-16.07 Rodzinny wyjazd z daje Państwu możliwość spędzenia niezapomnianych chwil wraz ze swoją rodziną. Dla dzieci przygotowaliśmy codzienne zajęcia nauki pływania na windsurfingu oraz wiele

Bardziej szczegółowo

SERDECZNIE WITAMY W FINALE IV EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO

SERDECZNIE WITAMY W FINALE IV EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO SERDECZNIE WITAMY W FINALE IV EDYCJI SZKOLNEGO KONKURSU GEOGRAFICZNEGO REGULAMIN KONKURSU PYTANIA BĘDĄ WYŚWIETLANE NA EKRANIE PROSIMY O ZAPISYWANIE ODPOWIEDZI NA KARTCE CZAS NA PODANIE ODPOWIEDZI TO 20

Bardziej szczegółowo