RYNEK TURYSTYCZNY NORWEGII

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RYNEK TURYSTYCZNY NORWEGII"

Transkrypt

1 RYNEK TURYSTYCZNY NORWEGII Wolski Piotr IV TiR, dzienne Gr. ORT 2

2 Norwegia malownicze fiordy ostrą szczeliną wdzierające się daleko w głąb lądu, skłębione fale morskie z hukiem rozbijające się o urwisty brzeg, piękne surowe krajobrazy i przyroda nie zadeptana stopami turystów. Gdzieś daleko na północy, w ojczyźnie reniferów i łosi, bezkresne, księŝycowe równiny przeplatają się z łańcuchami górskimi, nawet w środku lata gdzieniegdzie pokrytymi śniegiem. Drewniane domki ostrą czerwienią i Ŝółcią odcinają się od otoczenia, a wierzchołki gór pobłyskują w słońcu, które w okresie białych nocy, tuŝ przed północą, zbliŝa się do horyzontu, aby po paru chwilach znów odbić się od ziemi

3 SPIS TREŚCI I. Informacje ogólne Wprowadzenie Polityka Geografia Gospodarka Demografia Dostępność komunikacyjna i łączność Regiony turystyczne Norwegii Warunki rozwoju turystycznego II. Analiza rynku Turystycznego Podstawowe informacje Kluczowe Dane Turystyka międzynarodowa Rynek recepcji Sezonowość Zagraniczne rynki turystyczne waŝne dla Norwegii jako celu podróŝy Jak turyści podróŝują do Norwegii Miejsca zakwaterowania turystów w Norwegii Najczęściej odwiedzane rejony w Norwegii Powtórne wizyty i zainteresowania powrotem do Norwegii Czynniki skłaniające turystów do przyjazdów do Norwegii Rynek emisji Wyjazdy turystyczne Norwegów Krótkie i długie podróŝe po Norwegii i poza jej granicami Wydatki na podróŝe Sezonowość Liczba podróŝy krajowych i zagranicznych oraz kierunki wyjazdów w latach (w tys.) Główne środki lokomocji wykorzystywane w turystyce (w tys. 2005r.) Profile turystów PodróŜe Norweskich turystów wg. płci (2006 rok; tys.) PodróŜe Norweskich turystów wg. wieku (2006 rok; tys.) Preferencje noclegowe turystów Norweskich BranŜa turystyczna Liczba przedsiębiorstw turystycznych Zakwaterowanie Promocja III. Podsumowanie

4 I. Informacje ogólne 1. Wprowadzenie 1.1. Polityka Norwegia jest monarchią konstytucyjną. Według konstytucji, król ma bardzo szeroką władzę, m.in. wybiera Radę Państwa, w skład której wchodzi premier i co najmniej siedmiu członków, egzekwuje podatki, mianuje wszystkich urzędników cywilnych, kościelnych i wojskowych, jest naczelnym dowódcą sił lądowych i morskich, ma teŝ prawo łaski. W rzeczywistości władza wykonawcza spoczywa jednak w rękach rządu, na czele którego stoi premier. Władza ustawodawcza jest w rękach Stortingu (jednoizbowy parlament), składającego się z dwóch wydziałów: Lagtingu (¼) i Odelstingu (¾). Wybierany jest na kadencję czteroletnią, zasiada w nim łącznie 169 deputowanych. Projekty ustaw wnoszone są do Odelstingu przez jego członków lub rząd za pośrednictwem członka Rady Państwa. Konstytucja Norwegii obowiązuje od 17 maja 1814 roku, z późniejszymi zmianami. Język urzędowy norweski (bokmål i nynorsk) Stolica Oslo Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna Głowa państwa król Harald V Następca tronu ksiąŝę Haakon Szef rządu premier Jens Stoltenberg Niepodległość rozwiązanie unii ze Szwecją 7 czerwca 1905 Religia dominująca luteranizm Jednostka monetarna korona norweska (NOK) 4

5 1.2. Geografia Norwegia jest najrzadziej, po Islandii, zaludnionym krajem europejskim. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 14,7 mieszkańca na 1 km². Ludność jest skupiona głównie w południowej części kraju, w regionie Oslofjorden oraz na wybrzeŝach. W miastach mieszka 3,3 mln osób (73% ludności, dane z roku 2001). Największą aglomeracją jest Oslo. Średnia gęstość zaludnienia aglomeracji wynosi 3787 osób na km². Inne duŝe miasta Norwegii to Bergen, Stavanger, Trondheim, Drammen, Fredrikstad, Molde, Lillestrøm, Kristiansand, Narwik. Klimat jest umiarkowany, na wybrzeŝu łagodzony przez Prąd Zatokowy, w głębi lądu chłodniejszy. Ryc. 1. Mapa Norwegii. Źródło: 5

6 Współrzędne geograficzne N, E Powierzchnia całkowita km2 Powierzchnia lądu km2 Powierzchnia wód km2 Długość granic km Linia brzegowa km NajwyŜszy punkt Galdhopiggen: m NajniŜszy punkt Morze Norweskie: 0 m UŜytkowanie ziemi Grunty orne: 2,87%,uprawy trwałe: 0%,inne: 97,13% ZagroŜenia naturalne Obrywy skalne, lawiny Liczba ludności (2005) 116. na świecie całkowita gęstość zaludnienia 14 osób/km² 1.3. Gospodarka Norwegia jest wysoko rozwiniętym i uprzemysłowionym krajem o otwartej gospodarce zorientowanej na eksport. Często wymieniana jest jako jedno z najbogatszych państw świata i zajmuje szczytowe miejsca w rankingach pod względem stopy Ŝyciowej, średniej długości Ŝycia, ogólnego stanu zdrowia społeczeństwa i warunków mieszkaniowych. Wiek XX był dla Norwegii okresem ciągłego i dynamicznego rozwoju gospodarczego. Od lat 70-tych przemysł naftowy skupiony na Morzu Północnym odgrywa dominującą rolę w norweskiej gospodarce. Gleby uprawne zajmują tylko 21% powierzchni Norwegii (ziemia uprawna 3%, lasy gospodarcze 18%). Norwegia nie jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ale uczestniczy we wspólnym rynku UE jako sygnatariusz Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG), zawartego między państwami członkowskimi UE i Europejskim Stowarzyszeniem Wolnego Handlu (EFTA). 6

7 Wyk. 1. Aktywność zawodowa pomiędzy rokiem Ŝycia wyraŝona w % PKB. 183 mld USD Wzrost PKB. 3,3% PKB na 1 mieszkańca. 40 tys USD Struktura PKB. Rolnictwo: 2,2%; przemysł: 36,3%; usługi: 61,6% Inflacja. 1% Bezrobocie. 19% Waluta. 1 korona norweska (NOK) = 100 öre 7

8 1.4. Demografia Tab.1. Populacja i jej zmiany Populacja ogółem Urodzenia ogółem MęŜczyźni Kobiety Zgony ogółem MęŜczyźni Kobiety Imigranci Emigranci Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ze Statistics Norway. Więcej informacji: Tab. 2. Populacja prognozy (tys.) Wiek Ogółem lat lat lat lat i więcej Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych ze Statistics Norway. Więcej informacji: 8

9 Wyk. 2. Populacja wg. płci, wieku, statusu. Źródło: Statistics Norway. Więcej informacji: Dostępność komunikacyjna i łączność Telefony 2,129 mln Telefony komórkowe 4,755 mln Numer kierunkowy 47 Stacje radiowe 656 na falach długich i średnich 5, UKF co najmniej 650, na falach krótkich 1 Stacje telewizyjne 360 Domena narodowa.no Dostawcy Internetu UŜytkownicy Internetu Sieć kolejowa km 9

10 Sieć drogowa Porty lotnicze 99 Drogi wodne Flota handlowa 2680 km zelektryfikowanych km utwardzonych km, w tym 664 km autostrad w tym 67 o nawierzchni utwardzonej km 724 (statków) BTW 1.6. Regiony turystyczne Norwegii Obszar Norwegii moŝna podzielić na cztery regiony turystyczne: Norwegia Południowo-Wschodnia Oslo - do cennych obiektów architektonicznych zalicza się katedrę (XVIIw), pałac królewski i gmach parlamentu (XIXw) oraz ratusz. Atrakcję turystyczną stanowią muzea Oslo, m.in. Muzeum Historyczne, Muzeum Łodzi Wikingów, Muzeum Morskie Norwegia Południowo-Zachodnia Bergen - wśród zabytków na szczególne wyróŝnienie zasługuje średniowieczny zespół forteczny Bergenhus (XIIIw), a takŝe wieŝa Rosenkrantz (XVIw), romański kościół N.M Panny (XII, XIIIw) Stavanger - ma cenne zabytki, m.in. katedrę romańską (XII-XIIIw), pałac biskupi (XIXw), zawierający bogate zbiory archeologiczne, zwłaszcza z epoki brązu Norwegia Środkowa - znajduje się tu gotycka katedra, wzorowana na katedrze w Canterbury, która jest uwaŝana za najwartościowszy obiekt sakralny w Skandynawii. Norwegia Północna - atrakcję Norwegii Północnej stanowi folklor ludności lapońskiej. Jej "stolicą" jest osada Karasjok. Corocznie organizuje się tu targi lapońskie. 10

11 Ryc. 2. Mapa Norwegii Źródło: Warunki rozwoju turystycznego Norwegia jest najbardziej wysuniętym na północ krajem Europy. Jej bogactwo stanowią niezwykłe i ogromnie zróŝnicowane krajobrazy, które są efektem działalności morza i lodowców pokrywających takŝe obecnie znaczne obszary kraju. Bardzo wysoki standard infrastruktury turystycznej (z duŝym zróŝnicowaniem cenowym) przyciąga liczne rzesze turystów, takŝe tych mających niewielkie moŝliwości finansowe. Klimat Norwegii jest niezwykle zróŝnicowany, co wynika z połoŝenia geograficznego oraz oddziaływania Prądu Zatokowego (Golfsztromu). Prąd ten sprawia, Ŝe na wybrzeŝach utrzymują się temperatury zbliŝone do polskich. Wewnątrz kraju, a zwłaszcza Klimat w Norwegii jest niezwykle zróŝnicowany, co wynika z połoŝenia geograficznego oraz oddziaływania Prądu Zatokowego w górach i na fieldach, klimat jest znacznie surowszy. 11

12 II. Analiza rynku Turystycznego 1. Podstawowe informacje 1.1. Kluczowe Dane Tab. 4 Kluczowe dane turystyczne TURYŚCI ZAGRANICZNI Przyjazdy wakacyjne Przyjazdy wakacyjne samolotem Przyjazdy wakacyjne samochodem Przyjazdy drogą morską Ilość noclegów Średnia długość pobytu 2,297, ,000 1,771, ,000 16,800,000 7,3 days 2,372, ,000 1,774, ,000 17,363,000 7,3 days 2,520, ,000 1,781,000 1,014,000 19,003,000 7,5 days 2,781, ,000 1,861,000 1,207,000 21,000,000 7,6 days 2,913, ,000 1,925,000 1,444,000 21,761,000 7,5 days 3,004,000 1,031,000 1,931,000 1,800,000 21,652,000 7,2 days Zmiana procentow a 05/06 3 % 15 % 0 % 25 % -1 % -4 % TURYŚCI NORWESCY Zmiana procentow a 05/06 PodróŜe wakacyjne PodróŜe po Norwegii PodróŜe zagraniczne Ilość noclegów Ilość noclegów w Norwegii Ilość noclegów zagranicą n/a n/a n/a n/a n/a n/a n/a 17,110,000 12,880,000 4,230,000 59,910,000 35,900,000 24,000,000 18,070,000 13,980,000 4,080,000 59,210,000 37,650,000 21,560,000 16,410,000 11,590,000 4,820,000 76,070,000 41,520,000 34,550,000 16,600,000 11,810,000 4,790,000 78,370,000 43,720,000 34,660,000 17,310,000 11,940,000 5,370,000 84,030,000 43,780,000 40,250, % 1.10 % % 7.22 % 0.14 % % KONSUMPCJA TURYSTYCZNA Konsumpcja tur. turystów zagranicznych i krajowych Turyści zagraniczni przebywający w Norwegii Turyści krajowi przebywający w Norwegii ,693 22,415 37,251 76,129 21,458 37,336 Źródło: 75,523 22,232 37,380 82,858 24,846 41,329 87,088 26,420 42,979 n/a n/a n/a Zmiana procentow a 05/06 n/a n/a n/a 2. Turystyka międzynarodowa 2006 rok był bardzo pomyślny dla turystyki norweskiej, pobity został kolejny rekord w skali światowej. Liczba turystów przyjeŝdŝających wyniosła 842 miliony, jest to średni wzrost na poziomie 4.5% w stosunku światowym, w Europie wynik wyniósł 3.9%. Nie jest to 12

13 jednak tak duŝy wynik, jaki odniosła Afryka 8.1%, oraz region Azji i Pacyfiku 7.9%. W stanach Zjednoczonych rozwój turystyki wyniósł zaledwie 2.1%. Wyniki pokazują, Ŝe mimo wszelkich niedogodności, takich jak terroryzm, rosnące ceny ropy, turystyka międzynarodowa wkroczyła w nowy rok ze wzrostami większymi niŝ przewidziało to UNITO. Przypuszczalny wzrost miał wynieść 4.1% do 2020 roku. Wyk. 3. Procentowa zmiana przyjazdów turystycznych wg. regionów świata Źrodło: Tab. 5. Podział rynku między turystów przyjeŝdŝających w 2006/2007 wg. regionów Asia- Środkowy Świat Europa Pacyfik Ameryki Afryka Norwegia Wschód % 19.3 % 16.5 % 4.8 % 4.5 % 0.47 % % 19.8 % 16.2 % 4.8 % 4.8 % 0.47 % Źrodło: UNWTO, World Tourism Barometer, January 2007 and TŘI, Guest survey Pomimo tego, iŝ procentowy wzrost w międzynarodowych przyjazdach turystycznych w Europie jest poniŝej średniej globalnej, ponad połowa przyjazdów (54%) jest do miast europejskich. Mimo tego, iŝ przyjazdy z rynków zamorskich wzrastają, to jednak wewnątrz europejskie podróŝe wciąŝ są najczęstsze. 13

14 Wyk. 4. Procentowa zmiana w przyjazdach turystów europejskich Źrodło: Tab. 6. Podział rynku między europejskich turystów przyjeŝdŝających w 2006/2007wg. regionów Europa Pn. Zach. Cantr. i Pd. Europa Europa wsch Europa Europa Norwegia % 31.8 % 20.8 % 35.8 % 0.87 % % 32.5 % 19.2 % 36 % 0.86 % Źrodło: UNWTO, World Tourism Barometer, January 2007 and TŘI, Guest survey Rynek recepcji 3.1. Sezonowość Jeśli porównamy Norwegię z innymi krajami nordyckimi okazuje się, Ŝe Norwegia cieszyła się największą sezonowością w 2006 roku. MoŜemy zauwaŝyć 122% wzrost w okresie od maja do lipca, natomiast w okresie od września do stycznia wynik kreuje się poniŝej średniej. 14

15 Wyk. 5. Sezonowość w 2006 roku. Źródło: Finnish Tourist Board (MEK) Zagraniczne rynki turystyczne waŝne dla Norwegii jako celu podróŝy Ludzie z krajów sąsiadujących, szczególnie Szwecji podróŝowali najczęściej do Norwegii. W 2006 roku odnotowano przyjazdów w celach turystycznych ze Szwecji, z Niemiec, z Danii oraz z Wielkiej Brytanii. Pomimo wzrostu w ilości turystów odwiedzających Norwegię, liczba noclegów udzielonych spadła o 1 % do 21.6 miliona noclegów. Oznacza to, Ŝe średnia długość pobytu spadła z 7.5 dni do 7.2 dni w 2006 roku. 15

16 Tab. 6. Przyjazdy obcokrajowców do Norwegii wg. noclegów Przyjazdy wakacyjne 2006 Procentowa zmiana w przyjazdach Przyjazdy drogą powietrzną 2006 Przyjazdy drogą lądową 2006 Noclegi udzielone turystom 2006 Ogółem 3,004,000 3 % 1,031,000 1,931,000 21,652,000 Szwecja 758,000 6 % 87, ,000 3,059,000 Niemcy 493,000-4 % 112, ,000 4,851,000 Dania 408,000-8 % 75, ,000 2,642,000 Wielka Brytania 240, % 206,000 32,000 1,824,000 Holandia 128,000-4 % 46,000 81,000 1,349,000 USA 111,000 8 % n/a n/a 1,301,000 Francja 93,000 3 % n/a 22, ,000 Polska 63,000 n/a n/a 44, ,000 Hiszpania 53, % n/a 6, ,000 Włochy 45,000-3 % n/a 11, ,000 Rosja 35, % n/a 26, ,000 Japonia 27, % n/a n/a 116,000 Tab. 6. cd. Procentowa Zmiana w zmiana w Średnia Konsumpcja wg. rynku średniej udzielonych długość pobytu długości pobytu noclegach Dniowa Cały pobyt Rynek ogółem % 7.2 dni -4 % n/a n/a n/a 7 % 4.0 dni 1 % 386 1,558 1,180,774,000-9 % 9.8 dni -6 % 733 7,213 3,555,783, % 6.5 dni -5 % 573 3,710 1,513,866, % 7.6 dni -5 % 1,066 8,102 1,944,384,000-1 % 10.5 dni 3 % 636 6, ,964, % 11.7 dni 7 % 1,136 13,315 1,477,936, % 9.6 dni 13 % 557 5, ,515,000 n/a 11.3 dni n/a n/a n/a n/a 4 % 10.2 dni -13 % n/a n/a n/a -8 % 8.8 dni -6 % 1,592 13, ,840, % 7.8 dni -5 % n/a n/a n/a -2 % 4.3 dni 10 % n/a n/a n/a Źródło: Opracowanie własne na podstawie TŘI, Guest survey 2005 and Consumption figures are based on information from the consumption survey in 2005 and volume from

17 Jak widać z poniŝszego wykresu Szwecja, Niemcy i Dania są odpowiedzialne za 55% wszystkich przyjazdów turystycznych do Norwegii w 2006 roku. Jest to obniŝenie o 2 punkty procentowe w stosunku do 2005 roku. Wyk. 6. Przyjazdy turystów zagranicznych w zaleŝności od kraju w procentach. Włochy 1% Rosja 1% Hiszpania 2% Polska 2% Francja 3% USA 4% Japonia Pozostałe kraje 1% 18% Szwecja 26% Holandia 4% Wielka Brytania 8% Dania 14% Niemcy 16% Szwecja Niemcy Dania Wielka Brytania Holandia USA Francja Polska Hiszpania Rosja Włochy Japonia Pozostałe kraje Źródło: Opracowanie własne na podstawie TŘI, Guest Survey Jak turyści podróŝują do Norwegii. Na poniŝszym wykresie moŝemy zauwaŝyć prawie 80% wzrost przyjazdów turystycznych drogą powietrzną, wzrost kreował się od podróŝy w 2001 roku do 1.72 miliona w 2006 roku. 6% wzrost moŝemy zauwaŝyć w przyjazdach promem, natomiast przyjazdy drogą lądową wzrosły o 8%. 17

18 Wyk. 7. Sposoby podróŝy do Norwegii. Źródło: TŘI, Guest survey Miejsca zakwaterowania turystów w Norwegii Najszybciej rozwijającą się kategorią są przyjazdy z rodziną i przyjaciółmi, stanowiły one 25% wszystkich przyjazdów. Jest to 5% wzrost w stosunku do 2005 roku i aŝ 54% powyŝej poziomu z roku Wyk. 8. Główne miejsca zakwaterowania turystów Źródło: TŘI, Guest survey

19 3.5. Najczęściej odwiedzane rejony w Norwegii. W 2005 roku odnotowano prawie 7.5 miliona turystów, odwiedzających róŝne rejony, korzystających z zakwaterowania w hotelach, kempingach itp. Dokładny podział moŝemy prześledzić na poniŝszej tabeli: Tab. 7. Najczęściej odwiedzane rejony w 2005 Regiony turystyczne Liczba turystów (w tys.) Wskaźnik procentowy East-Norway % Fjord-Norway % Northern-Norway % South-Norway 584 8% Trǿndelag 386 5% Źródło: Opracowanie własne na podstawie SSB (Overnight state Statistics) Najczęściej odwiedzanym rejonem administracyjnym jest Oslo, największą rolę odgrywa w tym turystyka biznesowa, na 183 tys. noclegów, aŝ 24 tyś. miało miejsce właśnie w tym regionie. Tab. 8. Najczęściej odwiedzane regiony wg. zakwaterowania w hotelach. Zakwaterowanie Region Kursy, Wakacje, Łącznie Praca konferencje rekreacja Oslo Hordaland Oppland Buskerund Źródło: Opracowanie własne na podstawie Statistics Norway 19

20 3.6. Powtórne wizyty i zainteresowania powrotem do Norwegii. Na poniŝszym wykresie moŝemy prześledzić jak kreują się powtórne przyjazdy do Norwegii, jak moŝemy zauwaŝyć Norwegia zachwyca ludzi, poniewaŝ chęć powrotu w te cudowne miejsca jest nieodparta. Popatrzmy: Wyk. 9. Powtórne wizyty i zainteresowania powrotem. Źródło: TŘI, Guest survey Czynniki skłaniające turystów do przyjazdów do Norwegii. Krajobraz, niespotykany spokój i ład, nie zanieczyszczona przyroda to tylko nieliczne przykłady tych rzeczy, które skłoniły turystów do przyjazdu do Norwegii. 20

21 Tab. 9. Czynniki skłaniające turystów do przyjazdów do Norwegii Czynniki Ocena 1-5 Procent Białe dnie i noce 1,2 32% Ceny 0,8 23% Środowisko naturalne 2,4 68% Gościnność 1,7 48% Bezpieczeństwo w podróŝy 1,8 50% Atrakcje 1,5 40% Turystyka kwalifikowana 1,3 38% Wiedza o kraju 1,3 38% Rodzina, znajomi 1,1 30% Miejsca godne zwiedzenia 1,8 50% Spokój i cisza 1,9 53% śywność 0,9 25% Ogólny stan środowiska 1,8 49% Źródło: T0l, Guest Survey Rynek emisji 4.1. Wyjazdy turystyczne Norwegów. Norwegowie odbyli 17.3 miliona podróŝy w 2006 roku i jest to 4% wzrost w stosunku do roku poprzedniego. 69% wszystkich podróŝy odbywają po własnym kraju. W latach zanotowano 27% wzrost w podróŝach zagranicznych w chwili gdy liczba podróŝy po własnym kraju spadła o 7%. 21

22 Wyk. 10. Wyjazdy turystyczne Norwegów. Źródło: SSB, Travel survey, 4th quarter Krótkie i długie podróŝe po Norwegii i poza jej granicami. Od 2004 roku moŝna zauwaŝyć spory wzrost w długości spędzanego czasu na podróŝach, w latach zauwaŝymy równieŝ, iŝ czas krótkich podróŝy wydłuŝył się. Prześledźmy więc poniŝszy wykres: 22

23 Wyk. 11. Krótkie i długie podróŝe po Norwegii i poza jej granicami. Źródło: SSB, Travel survey, 4th quarter Wydatki na podróŝe. Na wykresie poniŝej moŝemy prześledzić ilość wydawanych pieniędzy na podróŝe od 2002 roku. Jak widać wartość regularnie wzrasta. 23

24 Wyk. 12. Wydatki na podróŝe. Źródło: SSB, Travel survey, 4th quarter Sezonowość. Norwegowie spędzili 19.3 miliona nocy podróŝując po własnym kraju w 2006 roku i jest to wzrost o 5% w porównaniu do wcześniejszego roku. 42% wszystkich wykorzystanych noclegów miało miejsce w miesiącach czerwiec, lipiec, sierpień. 24

25 Wyk. 13. Sezonowość w 2006 roku. Źródło: SSB, Accommodation statistics Liczba podróŝy krajowych i zagranicznych oraz kierunki wyjazdów w latach (w tys.) Na poniŝszym diagramie dostrzec moŝemy, iŝ najchętniej odwiedzanym krajem przez Norwegów jest Hiszpania (pow. 600 tys,), na następnych miejscach uplasowały się: Szwecja (ok. 350 tys.), Dania (ok. 300 tys.), Grecja (ok. 250 tys.). Jedyny kraj spoza Europu znalazł się na 9 miejscu, co w porównaniu z rokiem poprzednim daje skok o jedno miejsce wyŝej. 25

26 Wyk. 14. Najchętniej odwiedzane państwa przez turystów z Norwegii. Źródło: Główne środki lokomocji wykorzystywane w turystyce (w tys. 2005r.) W podróŝach wewnątrz krajowych najbardziej popularnym środkiem transportu są samochody (2 miliony podróŝy), natomiast w podróŝach zagranicznych dominują środki transportu powietrznego (2,3 miliona podróŝy). Tab. 10. Główne środki transportu. Środki transportu PodróŜe krajowe PodróŜe zagraniczne Łącznie Powietrzne Morskie Lądowe Koleje w tym Autobusy i autokary Samochody Inne

27 Źródło: 5. Profile turystów 5.1. PodróŜe Norweskich turystów wg. płci (2006 rok; tys.) Bardzo ciekawym jest to, iŝ w obu przypadkach, podróŝe zagraniczne i krajowe, odnotowano większe zaangaŝowanie kobiet. Tab. 11. PodróŜe Norweskich turystów wg, płci Płeć PodróŜe (w tys.) Krajowe Zagraniczne Łącznie MęŜczyźni Kobiety Źródło: Opracowanie własne na podstawie PodróŜe Norweskich turystów wg. wieku (2006 rok; tys.) Tab. 12. PodróŜe Norweskich turystów wg. wieku PodróŜe w tys. Wiek Łącznie Krajowe Zagraniczne Źródło: Opracowanie własne na podstawie 27

28 5.3. Preferencje noclegowe turystów Norweskich. Tab. 13. Preferencje noclegowe turystów Norweskich Rodzaj zakwaterowania PodróŜe wraz z noclegiem (w tys.) Krajowe Zagraniczne Łącznie Hotele i pensjonaty Kampingi Kwatery prywatne Other collective accommodation establishments n.e.c Specialised tourist accommodation Rented private accommodation Second homes Inny typ zakwaterowania Źródło: Opracowanie własne na podstawie 6. BranŜa turystyczna 6.1. Liczba przedsiębiorstw turystycznych. Jak moŝemy zauwaŝyć na poniŝszym wykresie liczba przedsiębiorstw turystycznych systematycznie wzrasta z roku na rok, co świadczy o ciągle rozwijającym się przemyśle naleŝącym do branŝy turystycznej. 28

29 Wyk. 15. Liczba przedsiębiorstw turystycznych. Źródło: 29

30 6.2. Zakwaterowanie. Tab. 14. Zakwaterowanie Źródło: Statistics Norway Więcej informacji: Promocja Rozpatrując promocję turystyczną naleŝy wspomnieć o targach turystycznych Reseliv, naleŝą one do najwaŝniejszych na rynku norweskim i traktowane tam są bardzo prestiŝowo. Odbyły się stycznia Rynek norweski w przyjazdach do Polski specjalizuje się głównie w kierunkach turystyki miejskiej - objazdowej, połączonej z kulturową, turystyki uzdrowiskowej i młodzieŝowej. 30

31 W obecnych czasach największą sprzedaŝ produktów i usług turystycznych mają agencje podróŝy i touroperatorzy. Rozwijając branŝę Norwegia zwiększa nacisk na sprzedaŝ bezpośrednią i sprzedaŝ przez Internet. III. Podsumowanie Podsumowując badanie rynku turystycznego Norwegii moŝna stwierdzić, Ŝe państwo to ma jedne z najlepszych warunków do rozwoju turystyki. JuŜ od roku 1974 odsetek Norwegów, którzy regularnie podróŝują waha się w granicach od 72-78% (a zatem 3 na 4 obywateli Norwegii przynajmniej raz w roku odbywa podróŝ w celach turystycznych). Stawiając sobie pytanie czy jest to kraj bardziej emisyjny czy recepcyjny, odpowiedź moŝe być tylko jedna zdecydowanie emisyjny, poniewaŝ o wiele więcej osób z niego wyjeŝdŝa na wakacje niŝ przyjeŝdŝa. Bardzo podobnie kształtują się kwestie pieniądza w turystyce Norweskiej znacznie więcej wydają niŝ zarabiają na turystyce. Śledząc dane zamieszczone w tejŝe pracy moŝemy stwierdzić, iŝ rynek turystyczny Norwegii nieustannie od kilku lat rozwija się. 31

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2009 Szczecin W 2008 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i tyle samo zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296 Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 296 z ogółem: obiekty całoroczne 259 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 189 Liczba miejsc noclegowych w

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie turystyki krajowej i zagranicznej turystyki wyjazdowej mieszkańców

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok 2010 temat

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

PROFIL RYNKU SŁOWACJA

PROFIL RYNKU SŁOWACJA PROFIL RYNKU SŁOWACJA Opracowanie: Witold Bartoszewicz dla POT, Listopad 2015 Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Słowackiej Ambasador Desygnowany RP w Republice Słowackiej : Leszek Soczewica,

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Informacja sygnalna Data opracowania maj 2012 tel. 77 423 01 10 11 77 423 01 20 21 e-mail: sekretariatusopl@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

To cóż, że ze Szwecji..

To cóż, że ze Szwecji.. To cóż, że ze Szwecji.. czyli potencjał rynków nordyckich Małgorzata Hudyma Zagraniczny Ośrodek Polskiej Organizacji Turystycznej w Sztokholmie ZAGRANICZNY OŚRODEK POLSKIEJ ORGANIZACJI TURYSTYCZNEJ W SZTOKHOLMIE

Bardziej szczegółowo

Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl

Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl Wrocław, luty 2008 W 2007 roku juŝ 42 proc. internautów robiło zakupy w sklepach internetowych,

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 października 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu 31 lipca oraz

Bardziej szczegółowo

III. Przyjazdy do Polski

III. Przyjazdy do Polski MMI IINNI IISSTTEERRSSTTWOO SSPPOORRTTUU II I TTUURRYYSSTTYYKKI II Badanie wykonano w Instytucie Turystyki na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki

Bardziej szczegółowo

gizycko.turystyka.pl

gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 213 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Podstawowym używanym w Polsce pierwotnym nośnikiem energii jest: a) ropa naftowa

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

PROFIL RYNKU BIAŁORUS

PROFIL RYNKU BIAŁORUS PROFIL RYNKU BIAŁORUS Opracowanie: Witold Bartoszewicz dla POT, Listopad 2015 Białoruś Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej 220034 Mińsk, ul Z. Biaduli 11 tel. (+375 17) 388-52-00 faks (+375 17) 388-52-22

Bardziej szczegółowo

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1 Materiał na konferencję prasową w dniu 31 maja 212 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa w I kwartale 212 roku

Bardziej szczegółowo

Z czym kojarzy się Szczecin?

Z czym kojarzy się Szczecin? IMAS International Wrocław Z czym kojarzy się Szczecin? Wrocław, marzec 2008 Sprawdziliśmy, z czym Polakom kojarzy się Szczecin. Raport moŝe być przydatny w ocenie efektywności dotychczasowych akcji promocyjnych

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Test A: Usługi w Europie i Polsce

Test A: Usługi w Europie i Polsce Test A: Usługi w Europie i Polsce Imię i nazwisko:... Data:..., klasa:... Poniższy test składa się z 9 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRZYJAZDÓW DO POLSKI

CHARAKTERYSTYKA PRZYJAZDÓW DO POLSKI MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok 2011 temat Turystyka

Bardziej szczegółowo

Polskie 10 lat w Unii

Polskie 10 lat w Unii Polskie 10 lat w Unii Polityczne aspekty członkostwa -jak Polska zmieniła Europę Dobra sytuacja ekonomiczna w czasach kryzysu BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KORZYSTNY BUDŻET UE NA LATA 2014-2020 Euroentuzjazm

Bardziej szczegółowo

Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo

Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo Specjalności: ci: ^Turystyka międzynarodowa ^Hotelarstwo i gastronomia Świat jest wspaniałą ksiąŝką, z której ci co nigdy nie oddalili się od domu, przeczytali tylko jedną stronę. Augustyn z Hippo A wszystko

Bardziej szczegółowo

Warszawa 5 listopada 2009 roku

Warszawa 5 listopada 2009 roku Warszawa 5 listopada 2009 roku na (im)pulsie rozwoju produktu turystyki biznesowej Katowic i Śląska Krzysztof Cieślikowski ciesliko@wp.pl Projekt Przeprowadzenie kampanii promocyjnej produktu turystyki

Bardziej szczegółowo

I. Przyjazdy do Polski

I. Przyjazdy do Polski MI IINNI IISSTTEERRSSTTWWOO SSPPOORRTTUU II I TT UURRYYSS TTYYKKI II Badanie wykonano w Instytucie Turystyki na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku.

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku. Materiał na konferencję prasową w dniu 25 marca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Uwaga: od 2012 r. zmiana zakresu prezentowanych danych

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 ROKU

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 ROKU BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2014 ROKU METODOLOGIA BADANIA Metoda badania: kwestionariuszowy wywiad bezpośredni (PAPI) analiza źródeł zastanych (desk research) Etapy badania:

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2010 ROKU SKRÓT RAPORTU KOŃCOWEGO

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2010 ROKU SKRÓT RAPORTU KOŃCOWEGO BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2010 ROKU SKRÓT RAPORTU KOŃCOWEGO Kraków, styczeń 2011 Metodologia i dobór próby Badanie realizowane było metodą PAPI bezpośrednich wywiadów kwestionariuszowych.

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 3 września 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa według stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 212 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Raport. a gdzie na wakacyjny urlop. IMAS International Sp. z o.o. Instytut Badania Rynku i Opinii Społecznej. IMAS International Sp. z o.o.

Raport. a gdzie na wakacyjny urlop. IMAS International Sp. z o.o. Instytut Badania Rynku i Opinii Społecznej. IMAS International Sp. z o.o. Raport Wyjazdy Internautów: gdzie pojadą w marzeniach, a gdzie na wakacyjny urlop. IMAS International w czerwcowym badaniu Omnibus-Online zapytał Internautów, gdzie chcieliby pojechać - gdyby mieli na

Bardziej szczegółowo

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie SPRAWDŹ SIĘ PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁU EUROPA 1 Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie A Włoska wyspa z wulkanem Etna z krajów z nim sąsiadujących

Bardziej szczegółowo

www.gizycko.turystyka.pl

www.gizycko.turystyka.pl Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w GiŜycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 2 roku. opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach

Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach IP/08/1831 Bruksela, dnia 28 listopada 2008 r. Łączność szerokopasmowa: zmniejszają się różnice między europejskimi krajami o najlepszych i najgorszych wynikach Jak wynika ze sprawozdania opublikowanego

Bardziej szczegółowo

Wstępna informacja o wynikach badania ruchu turystycznego w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 roku

Wstępna informacja o wynikach badania ruchu turystycznego w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 roku Wstępna informacja o wynikach badania ruchu turystycznego w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 roku Dr Andrzej Anszperger Mgr Agnieszka Radkiewicz Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku

Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Chorwacja króluje po wschodniej stronie Adriatyku Polacy kochają Chorwację. Od lat całymi rodzinami chętnie jeździmy nad adriatyckie wybrzeże. Po wschodniej stronie Adriatyku znajduje się jednak także

Bardziej szczegółowo

Z czym kojarzy się Kraków?

Z czym kojarzy się Kraków? IMAS International Wrocław Z czym kojarzy się Kraków? Wrocław, maj 2007 Sprawdziliśmy, z czym Polakom kojarzy się Kraków. Wyniki badania mogą posłuŝyć osobom zajmującym się promocją i wizerunkiem miasta,

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 8.6.215 r. Notatka informacyjna Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w I kwartale 215 roku W pierwszych trzech miesiącach roku 215, w porównaniu do I kwartału

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

TRENDY W TURYSTYCE MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ W KRAJU I ZA GRANICĄ

TRENDY W TURYSTYCE MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ W KRAJU I ZA GRANICĄ TRENDY W TURYSTYCE MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ W KRAJU I ZA GRANICĄ Emilia Konieczyńska DEFINICJA Turystyka medyczna jest jedną z trzech obok turystyki uzdrowiskowej oraz spa i wellnes- form turystyki zdrowotnej,

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU Metodologia badania 2011. Liczebność

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym

Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym Aktualizacja podręcznika podstaw przedsiębiorczości pt. Jak być przedsiębiorczym s. 0 Zamiast WIRR powinno być: Kolejne indeksy to mwig40, który uwzględnia notowania 40 średnich spółek kolejnych 40 spółek

Bardziej szczegółowo

ZA5617. Flash Eurobarometer 334 (Survey on the Attitudes of Europeans Towards Tourism in 2012) Country Questionnaire Poland

ZA5617. Flash Eurobarometer 334 (Survey on the Attitudes of Europeans Towards Tourism in 2012) Country Questionnaire Poland ZA5617 Flash Eurobarometer 334 (Survey on the Attitudes of Europeans Towards Tourism in 2012) Country Questionnaire Poland FL334 - European's Attitudes towards Tourism - PL D1 Ile ma Pan(i) lat? (ZAPISZ

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów do Polski w okresie styczeń - wrzesień 2012 roku

Charakterystyka przyjazdów do Polski w okresie styczeń - wrzesień 2012 roku Główne MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonało konsorcjum firm: ACTIV GROUP i Instytut Turystyki na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w pierwszym półroczu 2013 roku 1

Podróże Polaków w pierwszym półroczu 2013 roku 1 Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.3.6(99) Aktywność turystyczna Polaków. Podróże

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Geografia - KLASA III. Dział I

Geografia - KLASA III. Dział I Geografia - KLASA III Dział I Dział II 1. Rodzaje i rozwój usług w Polsce - klasyfikuję usługi - określam rolę usług jako III sektora gospodarki - opisuję znaczenie usług we współczesnej gospodarce - wykazuję

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 14-9-6 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z USA w latach 9 13 i w okresie I VII 14 r. Stany Zjednoczone utrzymują pozycję największej i najbardziej

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL

Załącznik nr 3 do umowy. Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL. oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL Załącznik nr 3 do umowy Wzory ankiet: IT-TZ, IT-OZ, IT-POL oraz zestawień zbiorczych: ZAG i POL A. Nazwa przejścia granicznego... B. Rodzaj transportu: 1. Samolot 2. Samochód osobowy 3. Samochód cięŝarowy,

Bardziej szczegółowo

Część I Zmiany klimatu

Część I Zmiany klimatu Część I Zmiany klimatu 1. Nazwij kontynenty i oceany 2. Najciemniejsze kraje są najbardziej rozwinięte, nowoczesne 3. Najjaśniejsze najmniej rozwinięte czyli najbiedniejsze, 2014_UN_Human_Development_Report

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Rzeszowie Warszawa-Rzeszów, październik 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Ruch graniczny oraz wydatki cudzoziemców w Polsce i Polaków za granicą

Bardziej szczegółowo

Znaczenie walorów turystycznych w regionie. produktu turystycznego

Znaczenie walorów turystycznych w regionie. produktu turystycznego Znaczenie walorów turystycznych w regionie Europy środkowozachodniej w tworzeniu produktu turystycznego Spis treści Wstęp... 2 Uwarunkowania rozmieszczenia usług turystycznych w Europie... 2 Obszary chronione

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 5 Podstawowe i komplementarne dobra turystyczne dr inż. Jerzy Koszałka MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Dobro turystyczne Dobro lub zespół dóbr

Bardziej szczegółowo

XLI OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 1 ... ...

XLI OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 1 ... ... -1/1- XLI OLIMPIADA GEOGRAFICZNA Zawody III stopnia pisemne podejście 1 Zadanie 1. Na poniższych schematycznych mapach przedstawiono kontury państw i sygnatury punktowe w miejscach położenia ich stolic.

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski

Struktura przyjazdów do Małopolski turystów z Polski TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM Ruch Turystyczny w Małopolsce Województwo Małopolskie ze względu na swoje walory przyrodnicze, zróżnicowaną rzeźbę terenu oraz bogactwo kulturowe jest terenem szczególnie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2012 roku

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2012 roku Materiał na konferencję prasową w dniu 22 marca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Wykorzystanie turystycznych obiektów

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Co mówią liczby Tekstylia i OdzieŜ - handel zagraniczny 2006r.

Co mówią liczby Tekstylia i OdzieŜ - handel zagraniczny 2006r. Co mówią liczby Tekstylia i OdzieŜ - handel zagraniczny 2006r. W roku 2006 ogólne obroty handlu zagranicznego wzrosły w porównaniu do roku 2005. Eksport ( w cenach bieŝących) liczony w złotych był wyŝszy

Bardziej szczegółowo

Ukraina rynek z potencjałem. Wieloletnie trendy i nowe zjawiska. 11 grudnia 2015 r.

Ukraina rynek z potencjałem. Wieloletnie trendy i nowe zjawiska. 11 grudnia 2015 r. Ukraina rynek z potencjałem. Wieloletnie trendy i nowe zjawiska 11 grudnia 2015 r. Trendy społeczno-gospodarcze Czynniki wywierające wpływ na ruch turystyczny: Sytuacja polityczna na Ukrainie, Konflikt

Bardziej szczegółowo

Wpływ transportu lotniczego na rozwój regionalny

Wpływ transportu lotniczego na rozwój regionalny REGIONY JAKO GŁÓWNY BENEFICJENT SYSTEMU TRANSPORTU MAŁYMI SAMOLOTAMI Biała Podlaska, 22 X 2009 Wpływ transportu lotniczego na rozwój regionalny ElŜbieta Marciszewska, Dariusz Kaliński, Szkoła Główna Handlowa

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny meblami drewnianymi 2009-2012 2013-02-19 16:01:36

Handel zagraniczny meblami drewnianymi 2009-2012 2013-02-19 16:01:36 Handel zagraniczny meblami drewnianymi 2009-2012 2013-02-19 16:01:36 2 Poniższe zestawienie przedstawia dane statystyczne za okres 2009-2012 w wybranych obszarach handlu meblami z drewna: meble do sypialni,

Bardziej szczegółowo

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Analiza narodowościowa oraz rodzaje zapytań turystów w okresie od stycznia do września 215 roku opracowano: Urszula Ciulewicz na podstawie statystyk

Bardziej szczegółowo

IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań Ćwiczenia na fakultet 2011/12 17. Handel zagraniczny i turystyka

IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań Ćwiczenia na fakultet 2011/12 17. Handel zagraniczny i turystyka Zadanie 4. (3 pkt) Określ, które ze zdań prawdziwie (litera P ), a które fałszywie (litera F ) opisują handel zagraniczny na świecie. 1. Im wyższy stopień rozwoju gospodarczego państwa tym większy udział

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. -

Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. - Miejski Urząd Pracy w Lublinie ul. Niecała 14, 20-080 Lublin www.mup.lublin.pl Sprawozdanie z działalności Miejskiego Urzędu Pracy w Lublinie - I półrocze 2013 r. - Lublin, wrzesień 2013 r. Spis treści

Bardziej szczegółowo

3) Jak określić sposób wypłacania diet u danego pracodawcy?

3) Jak określić sposób wypłacania diet u danego pracodawcy? DIETY W TRANSPORCIE DROGOWYM Podstawy prawne: 1. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. 2. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki

Bardziej szczegółowo

Ranking gospodarek świata 2010

Ranking gospodarek świata 2010 Drukuj zamknij Ranking gospodarek świata 2010 03.11.2010, 12:04 Instytut Globalizacji ogłosił III edycję rankingu najszybciej rozwijających się państw, z którego wynika, że Państwo Środka posiada najbardziej

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I 1 Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum Treści nauczania Kl. I 1. Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą. Uczeń: 1.1. wykazuje znaczenie

Bardziej szczegółowo

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej

Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej dr Lucyna Przezbórska-Skobiej Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie Agroturystyka w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Przemysł motoryzacyjny w Polsce inwestycje, trendy i kierunki rozwoju Anna Polak - Kocińska Wiceprezes PAIiIZ S.A. Zawiercie, 28-29.05.2014 Średnie

Bardziej szczegółowo

OPODATKOWANIE DOCHODÓW OSIĄGANYCH ZA GRANICĄ PRZEZ OSOBY FIZYCZNE

OPODATKOWANIE DOCHODÓW OSIĄGANYCH ZA GRANICĄ PRZEZ OSOBY FIZYCZNE OPODATKOWANIE DOCHODÓW OSIĄGANYCH ZA GRANICĄ PRZEZ OSOBY FIZYCZNE Małgorzata Sokół-Kreczko BIAŁYSTOK 2010 UNIKANIE PODWÓJNEGO OPODATKOWANIA Umowy międzynarodowe jako element porządku prawnego w Polsce

Bardziej szczegółowo

I. Przyjazdy do Polski

I. Przyjazdy do Polski MMI IINNI IISSTTEERRSSTTWOO SSPPOORRTTUU II I TTUURRYYSSTTYYKKI II Badania wykonano w Instytucie Turystyki na zlecenie Ministerstwa Gospodarki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej

Bardziej szczegółowo

Regulacje prawno - systemowe specjalnych strefy ekonomicznych.

Regulacje prawno - systemowe specjalnych strefy ekonomicznych. Regulacje prawno - systemowe specjalnych strefy ekonomicznych. Autor: Wenanta Anna Rolka Zasady regulujące tworzenie oraz funkcjonowanie stref ekonomicznych w Polsce zostały określone w ustawie z 20 października

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela gimnazjum GEOGRAFIA Treści nauczania Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej treści nauczania

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008

Sukces w turystyce. Marek W. Kozak. Seminarium EUROREG 23 października 2008 Sukces w turystyce Marek W. Kozak Seminarium EUROREG 23 października 2008 Rozwój turystyki: świat Źródło: Tourism Highlights 2008 edition,unwto 2008 Przychody z turystyki, Polska Źródło: Inst. Turystyki

Bardziej szczegółowo

Urząd Transportu Kolejowego. Perspektywy rozwoju transportu intermodalnego

Urząd Transportu Kolejowego. Perspektywy rozwoju transportu intermodalnego Urząd Transportu Kolejowego Perspektywy rozwoju transportu intermodalnego dr Jakub Majewski Wiceprezes ds. Regulacji Rynku Kolejowego Warszawa, 27 listopada 2013 r. Agenda Wielkość i dynamika przewozów

Bardziej szczegółowo

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach

1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3) wskaźnik ubóstwa społecznego [HPI] 5) udział zatrudnienia w usługach GEOGRAFIA EKONOMICZNA MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO- GOSPODARCZEGO dr Anna Bernaciak MIERNIKI ROZWOJU SPOŁECZNO-GOSPODARCZEGO 1) produkt krajowy brutto per capita 2) wskaźnik rozwoju społecznego [HDI] 3)

Bardziej szczegółowo