Ta strona celowo pozostała biała.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ta strona celowo pozostała biała."

Transkrypt

1

2 Ta strona celowo pozostała biała.

3

4 Ta strona celowo pozostała biała.

5 festiwal artystów u wolnionych Jakiś smart cytat do znalezienia w Internecie. Najlepiej dwie linijki i z: Imieniem i Nazwiskiem

6 Redakcja: Maciej [Psych] Smykowski, Anna Askaldowicz, Anna Kańtoch, Anna Krzemień, Elwira Wieczorek. Typografia i skład: Maciej [Psych] Smykowski. Praca złożona w edytorze: Scribus svn. Użyto czcionki: Linux Libertine, Ubuntu. Korzystano z programów: Chromium, Gimp, Inkscape i dystrybucji Linuxa Ubuntu. Jeżeli nie zaznaczono inaczej teksty są udostępnione na licencji: Uznanie autorstwa na tych samych warunkach 3.0 Polska ( by-sa 3.0 pl). Projekt okładki: Maciej [Psych] Smykowski. W projekcie okładki wykorzystano zdjęcie Lucy Victorii Collett; zamieszczony przez SuicideGirls; źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/file:lucyv.jpg; na licencji: uznanie autorstwa 2.0 Ogólny ( by 2.0). Wydawca: Opublikowano w Katowicach w 2013 r., przez fundację Piaskowy Smok (www.smok.org.pl) w ramach projektu Festiwal Artystów Uwolnionych. Prawa autorskie do wydania: fundacja Piaskowy Smok; Uznanie autorstwa: na tych samych warunkach 3.0 Polska ( by-sa 3.0 pl). Katowice 2013 r. Nakład 66 egzemplarzy. Wydanie 1.0, udostępnione elektronicznie. ISBN: festiwal artystów uwolnionych 2013

7 spis treści: wstęp... 1 Anna Askaldowicz: prawo autorskie więzieniem dla autorów... 5 Ewa Białołęcka: fanfikcja Piotr Czerniakowski, Jarosław Lipszyc, Marcin Wilkowski: podstawy prawne utwór i twórca Piotr Czerniakowski, Jarosław Lipszyc, Marcin Wilkowski: podstawy prawne prawa majątkowe...15 Piotr [PWC] Cholewa: skrócić ochronę twórców...19 Piotr Gawron: wolność broni demokracji Marlena Jankowska: licencje creative commons Romuald Pawlak: rozpowszechniać bez zarabiania Maciej [Psych] Smykowski: bezprawie autorskie Grzegorz Chudy prace Anna Krzenień prace Anna Krztoń prace Bartosz Mysza prace Joanna Petruczenko prace Iga Wilczyńska prace...97

8 festiwal artystów uwolnionych 2013

9 wstęp Przedstawiamy do Was publikację w ramach Festiwalu Artystów Uwolnionych, który występował jako projekt pod hasłem Prawo do kultury. Przygotowaliśmy w ramach fundacji Piaskowy Smok projekt, wpisujący się w dyskusję na temat granic swobody twórczej w ramach prawa autorskiego. Promuje on ideę licencji na wolne udostępnianie wytworów kultury (muzyki, obrazu, sztuk audiowizualnych) również w przestrzeni wirtualnej za pomocą serwisów dystrybucji i na przykład wymiany plików. W festiwalu wzięli udział udział artyści udostępniających swoje utwory na licencji Creative Commons oraz śląskie osobowości kulturalne zaproszone do wypowiadania się na forum publicznym. 1

10 Punktem wyjścia dla naszego pomysłu stały się wydarzenia związane z zapoczątkowanymi zimą 2012 roku, a mającymi charakter ogólnoeuropejski protestami przeciwko podpisaniu umów handlowych SOPA, PIPA i ACTA, mających w zamyśle chronić prawo własności wytworów kultury. Masowy odzew, jaki wywołały te kontrowersyjne akty prawne, skłonił wielu także uczestników panelu dyskusyjnego, który odbył się w lutym 2012 r. na Uniwersytecie Śląskim do refleksji idącej ku wnioskom, iż tradycyjna kultura i przepisy z nią związane blokują rozwój współczesnej kultury. W dobie mediów wirtualnych musimy na nowo zdefiniować podstawowe dla kultury pojęcia: odbiorcy i twórcy, wytworu, dystrybucji, aż wreszcie prawo autorskie albo też prawo dla kultury. W nowej rzeczywistości wymiany idei, w której dzięki urządzeniom rejestrującym i kanałom dystrybucji doszło do połączenia odbiorcy i wytwórcy sztuki (każdy użytkownik ma możliwości być twórcą tekstów kultury), podstawą istnienia wytworu kultury jest jego dostępność. Tradycyjnie udostępnianego dzieła zarówno ze względu na jego formę (np. rzeźba), jak i na ochronę coraz bardziej restrykcyjnym majątkowym prawem autorskim nie można rozpowszechniać, nie można więc z niego w pełni korzystać. Respektując w pełni prawo majątkowe do dzieła, dochodzimy do sytuacji paradoksalnej dzieło przynosi dochód, ale przestaje istnieć w żywym środowisku kultury, na które składają się korzystający z mediów wirtualnych odbiorcy/twórcy. Sztuka staje się dochodowa, ale przestaje być sztuką. I jednocześnie utrudnia rozwój nowych form ogranicza dostęp do siebie i odbiorcom (poprzez wysokie ceny kopii na nośnikach, biletowany dostęp do wydarzeń kulturalnych itp.), i twórcom (opłaty za wykorzystanie elementów już istniejących utworów w nowym dziele tworzą barierę przy tworzeniu, zwłaszcza w przypadku debiutantów czy niszowych twórców). 2 festiwal artystów uwolnionych 2013

11 Z drugiej strony wolny dostęp do wytworów artystów w Sieci wydaje się tradycyjnym odbiorcom sztuki (oraz organizacjom stojącym na straży majątkowych praw autorskich) niedozwolony i szkodliwy. Sztuce tworzonej w Sieci z dzieł już dostępnych odmawiają prawa do niezależności i dostrzegają w niej głównie kradzież kuriozalnie interpretowanego potencjalnego dochodu. Istnieje zatem potrzeba przedstawienia sztuki nowej, tworzonej i transmitowanej cyfrowo, w taki sposób, który trafi jednocześnie do jej odbiorcy/twórcy, jak i do sceptyka, przywykłego do sztuki tradycyjnie pojmowanej. Odpowiedzią na tę potrzebę jest zatem zorganizowanie wydarzenia kulturalnego łączącego postulowany w konkursowych warunkach rozwój świadomości obywatelskiej i kulturalnej: festiwalu sztuki połączonego z wypowiedziami krytyków i twórców o sztuce epoki wolnego Internetu, z wykorzystaniem oferowanych przez cyfrowe media technik przekazu i komunikacji (live-streaming wernisażu, czat z gośćmi projektu, publikacja internetowa itp.). W Katowicach, mieście, które żywo zareagowało na sprawę ACTA, nie tylko poprzez protesty uliczne, ale i organizację paneli dyskusyjnych, mieście studenckim, zagłębiu technologicznym oraz ośrodku nowej, żywo rozwijającej się kultury (festiwale muzyczne, filmowe, plastyczne itd.), potrzeba rozmowy o nowej sztuce wydaje się szczególnie dojmująca. Dlatego przedstawiamy Wam ten wybór tekstów i prac, jako zaczyn do rozmowy na temat zmian w prawie autorskim. W imieniu organizatorów: Anna Askaldowicz i Maciej [Psych] Smykowski Wstęp 3

12 Projekt plakatu na pierwszą część Festiwalu Artystów Uwolnionych Oryginalny obrazek Lucy Victoria Collett; Zamieszczony przez SuicideGirls na licencji: (cc by). Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/file:lucyv.jpg Projekt plakatu na drugą część Festiwalu Artystów Uwolnionych Oryginalny obrazek zamieszczony przez Sashę Kargaltseva na licencji: (cc by). Źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/file:meanwhile.jpg 4 festiwal artystów uwolnionych 2013

13 prawo autorskie więzieniem dla autorów I Kto tych artystów uwięził? Tak brzmiało pierwsze pytanie rzucone na wirtualnym forum Festiwalu Artystów Uwolnionych. I choć mój rozmówca zadał je z pozycji człowieka, który wie lepiej ( wszystko to takie socjalistyczne, polityczne, nie warto się w to bawić ), to z mojego punktu widzenia pytanie jest zaskakująco celne. Takie, które w kontekście artystów, sztuki i kultury powinniśmy sobie być może zadać wszyscy. Gdyż, wbrew pozorom, dotyczy ono nie tylko osób, których nazwiska przemykają nam przed oczami, gdy odwiedzamy wystawę sztuki nowoczesnej; nie tylko pisarzy, o których usłyszymy w audycji radiowej; nie tylko muzyków procesujących się o prawo do swoich utworów. Człowiek z telefonem komórkowym, który znalazł się we właściwym czasie na właściwym miejscu, przy odrobinie szczęścia może stać się reporterem. Właściciel kanału na YouTube i darmowego programu do obróbki materiałów audiowizualnych z fragmentów wypowiedzi polityków zarejestrowanych przez telewizję, podłożonych pod obrazy z programu rozrywkowego, tworzy własny kabaret. Nastolatki, studenci i dorośli czytelnicy lub widzowie popularnych bestsellerów i seriali wylewają hektolitry wirtualnego atramentu, pisząc swoje pierwsze opowiadania, umiejscowione w światach wyobraźni znanej każdemu telewidzowi. Muzycy amatorzy zakładają własne zespoły, kapele i chcą wypromować je w sieci, zamiast pukać do drzwi wielkich wytwórni czy produkować się w talent showach. Świat, w którym dominują nowe narzędzia rejestracji i przetwarzania treści, zarówno audiowizualnych, jak i tekstowych, oraz nowe kanały dystrybucji Internet, zminiaturyzowane Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 5

14 i niedrogie nośniki pamięci, sieci komórkowe i inne sprawia, że znana nam z XX wieku definicja artysty zaciera się. W praktyce po raz pierwszy w historii trudno jest nakreślić jednolitą linię graniczną między odbiorcą i twórcą. Oczywiście można się zastanawiać nad tym, jaką mają wartość artystyczną wytwory nowej kultury, kultury remiksu. Można odmawiać im oryginalności i zarzucać wtórność, jednak jeśli prześledzimy historię kultury jako takiej, zobaczymy, że przetwarzanie po swojemu dobrze znanej treści to wbrew pozorom ciało i krew kultury takiej, jaką była ona praktycznie od zawsze. Można, jak pisał Harold Bloom, odczuwać lęk przed wpływem, ale przed tym, że wszystkich nas napisał Szekspir, nie uciekniemy. Artystami możemy być zatem wszyscy. Więcej powinniśmy nimi być. Współczesna pedagogika stawia na kreatywność (nawet jeżeli jednocześnie wystandaryzowanym systemem testów usiłuje ją okiełznać). Bez tworzenia a tworzeniem sztuki jest nie tylko montowanie kolaży, ćwiczenie creative writing, nagrywanie amatorskich filmów, ale i rozwiązywanie równań matematycznych, pisanie kodu, programowanie nasza kultura zastyga, spowalnia, grzęźnie w klasyczności. Kultura remiksu, nowoczesna sztuka mogą wyłamywać się z naszych wyobrażeń o tym, jak kultura (zwłaszcza ta wysoka) powinna wyglądać. I dobrze. Bez łamania barier jesteśmy skazani na epigoństwo. Jesteśmy zatem wszyscy artystami. Kto nas uwięził i od czego trzeba nas uwolnić od czego sami mamy się uwalniać? II Najprościej byłoby powiedzieć od ograniczeń, jakie narzuca nam prawo autorskie w obecnym kształcie. 6 festiwal artystów uwolnionych 2013

15 Jak pisze Lawrence Lessig w swojej Wolnej kulturze publikacji, która stanowi manifest ruchu Creative Commons i wielu innych inicjatyw uwolnienia ludzkiej twórczości kultura chce być wolna. Dla wielu teoretyków rozwijającej się już w erze Internetu kultury współczesnej to, co ma stanowić paliwo dla ludzkiej kreatywności, musi być powszechnie dostępne. Ta powszechność zawiera się w pojęciu commons przestrzeni wspólnej, historycznie oznaczającej w krajach anglosaskich pastwisko, na którym każdy mieszkaniec wsi mógł wypasać swoje zwierzęta. Pozwolę sobie na pociągnięcie dalej tej historycznej analogii: w XVI wieku commons zaczynają podlegać grodzeniom przez właścicieli ziemskich. Na dotychczas wspólnym gruncie wypasać mają się owce należące do gentlemana, który zamierza mieć z nich wyłączny zysk. Dziś rolę ziemian powoli zawłaszczających dziedzinę kultury przejęły związki, ale paradoksalnie nie twórców, lecz dystrybutorów twórczości. A instrumentami grodzenia wspólnej przestrzeni stają się międzynarodowe umowy prawne, działania godzące w tak zwane piractwo komputerowe, zabezpieczenia DRM (zarządzania prawami cyfrowymi), patenty, kontrakty na wyłączność... Gubimy się w mnogości przepisów, które powoli, krok po kroku, starają się ograniczyć naszą wolność przyswajania, przetwarzania i wytwarzania treści kultury. Często nie znamy naszych własnych praw jako użytkowników kultury, czasem świadomie je przekraczamy chcąc postępować zgodnie z literą prawa, musimy przykładowo, aby odtworzyć nośnik cyfrowy, użyć konkretnego programu konkretnej firmy. Dla wytwórni, dla sieci multipleksów, dla wydawnictwa mamy być jedynie odbiorcami, konsumentami, kupującymi, a kultura ma być produktem, na który kreuje się popyt, ponieważ nie każdy może ją tworzyć. To jak widać na przykładzie ogólnoeuropejskiego zrywu przeciwko wprowadzeniu umów handlowych ACTA Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 7

16 (a wcześniej w Stanach Zjednoczonych SOPA i PiPA) prędzej czy później prowadzi do buntu odbiorców, którzy nie chcą być traktowani przedmiotowo. Z drugiej strony należy jednak wziąć pod uwagę racje dystrybutorów, mediów, wydawców. Aby wypromować autora (a zatem zapewnić mu zysk z jego twórczej pracy), trzeba zainwestować czas i środki, czasem znaczne. I prawa do zysku producentom odmawiać nie można. Problem zaczyna się dopiero wtedy, kiedy duże związki wydawców monopolizują rynek i zaczynają dyktować niekorzystne warunki zarówno odbiorcy, jak i twórcy. III Jak zatem uwolnić uwięzionych artystów? Promując drogę środka. Taką formę prawa autorskiego, która będzie kłaść większy nacisk na decyzję twórcy o tym, jak chce dysponować swoją twórczością, oraz która będzie chronić prawo twórcy do czerpania korzyści majątkowej ze swojej pracy, ale nie będzie jednocześnie pozbawiać ogółu możliwości korzystania z niej po pewnym czasie. Obecnie, w myśl naszej historycznej metafory, na kulturalne commons możemy wejść i paść się na nich dopiero po siedemdziesięciu latach od śmierci autora. A bywa, że nie możemy wcale taka sytuacja ma miejsce w przypadku tzw. dzieł osieroconych, których autora nie sposób ustalić. Traktuje się je jednak jako automatycznie objęte restrykcyjnym prawem autorskim skoro nie znamy decyzji autora co do tego, jak miałyby być rozpowszechniane, nie rozpowszechniamy ich w ogóle. Paradoksalne? Owszem, zwłaszcza w kontekście dyskusji choćby o tym, czy rację bytu mają internetowe kompendia takie jak Wikipedia bo jako darmowe źródło wiedzy, wytworzonej bądź co bądź i chronionej prawem autorskim (tyle że takim jego rodzajem, który pozwala upowszechniać je 8 festiwal artystów uwolnionych 2013

17 dalej nieodpłatnie i swobodnie z nich korzystać), zagrażają encyklopediom płatnym, które mogą stracić z ich powodu czytelników a raczej klientów. Zmiana w podejściu do prawa autorskiego już się zaczyna. Wspomniane wyżej licencje Creative Commons ale nie tylko one, ponieważ odmian wolnych licencji jest znacznie więcej kładą nacisk na większą kontrolę twórcy nad wytworem sztuki. Popieranie takiego kierunku zmian w prawie autorskim leży wbrew pozorom także w interesie dystrybutorów. W dobie stałego rozwoju techniki kurczowe trzymanie się w imię zysku ścisłej ochrony produktu kulturalnego nie ma racji bytu. Widać, że producenci zaczynają powoli odchodzić od zabezpieczeń na rzecz nowych form dystrybucji, co stymuluje kreatywne myślenie o tym, jak sprzedawać sztukę, a także jak i po co jej nie sprzedawać. Co nam odbiorcom/twórcom może wyjść tylko na dobre. Anna Askaldowicz (cc by-sa 3.0 Polska) Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 9

18 fanfikcja Fanfiction czyli fikcja tworzona przez fana. Przypadkiem niemal identycznie wymawia się funfiction, czyli fikcja dla zabawy. Kiedy fascynacja książką, filmem, serialem lub komiksem wykracza poza pewną granicę, odbiorca chciałby przedłużyć i rozszerzyć kontakt z ukochanymi bohaterami, więc zaczyna instynktownie szukać czegoś więcej. Wówczas zwykle trafia na opowiadania pisane przez takich samych jak on szaleńców. I nierzadko z biernego odbioru tej całkowicie amatorskiej twórczości rozwija się również chęć pisania własnych tekstów. Upowszechnieniu tego intelektualnego hobby sprzyjał gwałtowny rozwój Internetu i obecnie fanfiki pisze się i czyta wszędzie, w każdym zakątku globu, gdzie tylko dociera Sieć. Ile powstało do tej pory takich opowiadań? Nie da się policzyć. Na jednym tylko portalu przeznaczonym do publikacji FF licznik wskazał 857,5 tysięcy tekstów, na innym, większym, zamieszczono 661 tysięcy tylko do serii książek o Harrym Potterze. Często u podstaw takiej twórczości leży protest wobec pewnych rozwiązań fabularnych w dziele oryginalnym. W ten sposób powstał polskojęzyczny fanfik do uniwersum Władcy Pierścieni pt. Syn Gondoru, w którym autorka poprowadziła własną nitkę opowieści, zakładając, że Boromir jednak przeżył atak orków. Inne autorki (większość piszących to kobiety) wskrzeszają Severusa Snape a lub Syriusza Blacka. Powszechne jest dopisywanie ciągów dalszych do historii oryginalnych, rozwijanie wątków pobocznych albo wprowadzanie własnych bohaterów do świata już gotowego; czasem też tworzy się opowieści całkowicie alternatywne, oparte na tym, że główny bohater w kluczowym momencie podjął całkiem inną decyzję lub wydarzyło się coś, co zdecydowało o jego losie inaczej, niż tego chciał autor kano- 10 festiwal artystów uwolnionych 2013

19 nu. Jak potoczyłaby się historia Harry ego, gdyby trafił do Slytherinu, zamiast do Gryffindoru? Jak mogłoby wyglądać Ogniem i mieczem, gdyby Helena wybrała Bohuna, uciekła z nim, a namolny Skrzetuski goniłby zakochaną parę i był generalnie postacią negatywną? Bardzo popularne są też tzw. crossovery, czyli łączenie w jednej opowieści elementów z dwóch lub więcej fandomów. Doświadczonego fanfikciarza nie zdziwi, jeśli postacie z serialu Supernatural zetkną się z Hannibalem Lecterem, Sherlock Holmes trafi do LonNiedynu, doktor Watson zostanie wilkołakiem, a Gregory House wejdzie w spółkę z doktor Brennan z Kości. Osadza się bohaterów w innych dekoracjach, niekiedy zmienia się im charaktery, a czasem nawet płeć. Przypomina to nieco zabawę lalkami na płaszczyźnie literatury. Każdy ma swoje ulubione figurki i swoje ulubione zabawy. Autorzy hobbystycznie eksperymentują z treścią i formą, realizując czasami ogromnie ryzykowne pomysły, które miałyby nikłe szanse na normalną publikację. Długość fanfików waha się od drabble, liczących dokładnie sto słów, aż do wielorozdziałowych powieści, które mogą się rozrastać w dylogie lub trylogie. Powieści obyczajowe, przygodowe, kryminały, komedie, romanse (nawet erotyki) wszystkie gatunki literackie znajdują swoje odbicie w fanfiction, rozwijają się i ewoluują w sposób całkowicie swobodny, gdyż nie ma w tym ruchu odgórnych wytycznych ani autorytetów opartych na reklamie wydawniczej. Szanuje się autorów, znanych wyłącznie pod pseudonimem, którzy potrafili zaczarować czytelnika pomysłami, uwieść wyobraźnią i sprawnością pióra (a raczej klawiatury). Nie działa tu hasło miliony sprzedanych egzemplarzy, gdyż fanfiction jest hobby mającym u podstaw umowne prawo prezentacji dzieła bez żadnych profitów dla twórcy, poza pochwalnymi komentarzami. Wiek, status społeczny, zawód i płeć mają nikłe znaczenie. Liczą się wiedza i umie- Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 11

20 jętność snucia historii. Na polu fanfiction bawią się ludzie z najróżniejszych środowisk. Fanfiction niejednokrotnie bywa też swoistym poligonem, na którym uczą się pisania ci, których oryginalna twórczość w przyszłości zawędruje na księgarskie półki, co już niejednokrotnie się wydarzyło i w Polsce, i za granicą. Ewa Białołęcka (cc by-sa 3.0 Polska) 12 festiwal artystów uwolnionych 2013

21 podstawy prawne utwór i twórca Pojęcie utworu jest jednym z podstawowych elementów systemu prawa autorskiego. Przy określaniu, czy rezultat twórczej aktywności autora jest utworem w sensie prawnym, nie ma znaczenia wartość artystyczna lub materialna ani też cel. Utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci. Musi być ustalony jako nagranie, obraz, plik, zapis na kartce, wykonanie. Drugą z cech pozwalających uznać, że mamy do czynienia z utworem, jest indywidualny charakter działalności twórczej. Warto podkreślić, że prawo autorskie nie chroni idei, lecz jedynie sposób wyrażenia idei. Utworem nie jest nośnik informacji, przy pomocy którego rozpowszechniany jest utwór. Dlatego kupując książkę, nie zyskujemy prawa do swobodnego rozpowszechniania jej treści. Możemy dysponować przedmiotem, gdyż jest to dozwolone w prawie autorskim. Ale niematerialny utwór pozostaje objęty monopolem prawnoautorskim. Ustawa rozróżnienia utwory pierwotne i utwory zależne, określane też czasem jako opracowania czy adaptacje. Utwór zależny ma w sobie twórczy wkład nowego autora, ale korzysta z elementów utworu oryginalnego. Utwory zależne podlegają ochronie niezależnie od pierwotnych. Utworami nie są akty normatywne, urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole, opublikowane opisy patentowe lub ochronne oraz proste informacje prasowe. Prawo autorskie nie chroni ponadto idei, odkryć, procedur, metod i zasad działania oraz koncepcji matematycznych. Dziś trudno nie być twórcą. Wystarczy zrobić zdjęcie komórką albo dodać komentarz na forum. W systemie prawa autorskiego utwór może powstać bez względu na wiek, poczytalność, umiejętności czy motywacje twórcy. Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 13

22 Twórcą może być jedynie osoba fizyczna. Nie może być twórcą instytucja, państwo czy przedsiębiorstwo. Pozwala to uchwycić różnicę między byciem twórcą a uprawnionym z tytułu majątkowych praw autorskich do utworu. Jeśli redaktorzy tworzący broszurę na zlecenie samorządu podpiszą umowę o przeniesienie praw majątkowych, to samorząd zostanie uprawnionym, ale autorzy pozostaną twórcami. Prawa twórców. Prawa autorskie dzielimy na dwa rodzaje: osobiste i majątkowe. Prawa osobiste są bezpośrednio związane z osobą autora, dotyczą relacji twórcy z utworem, umożliwiają rozpoznanie utworu, są nieograniczone w czasie, nie można z nich zrezygnować ani nikomu przekazać. Zawsze przysługują twórcy. Twórca ma prawo do autorstwa, czyli uznania jego relacji z utworem wynikającej z jego stworzenia. Z prawem tym powiązane jest prawo oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo. Autor ma prawo do autorstwa swojego utworu, a nie jakiegoś innego. Jeśli tworzymy utwór zależny, to musimy oznaczyć, co jest naszym wkładem. Twórca posiada też wyłączne prawo do podjęcia decyzji o pierwszym udostępnieniu swojego dzieła publiczności. Nie wolno rozpowszechniać utworu wbrew jego woli. Ma też prawo do integralności swoich utworów. Ochrona praw osobistych nie ma na celu zabezpieczenia majątkowego interesu twórcy. Celem jest poszanowanie godności osobistej twórcy wyrażającej się w jego związku z dziełem. Na podstawie publikacji Fundacji Nowoczesna Polska pod tytułem: Pierwsza pomoc w prawie autorskim: przewodnik, autorstwa: Piotra Czerniawskiego, Jarosława Lipszyca i Marcina Wilkowskiego (cc by-sa 3.0) 14 festiwal artystów uwolnionych 2013

23 podstawy prawne prawa majątkowe Prawa majątkowe są pośrednio związane z osobą autora; dotyczą dysponowania utworem i zarabiania na rozpowszechnianiu; dają prawo kontroli nad korzystaniem z utworu; mogą być przeniesione przez autora; we wskazanych w ustawie przypadkach przysługują innej osobie niż twórca. Istotą majątkowych praw autorskich jest przyznanie ich posiadaczowi monopolu na korzystanie z utworów. Monopol ten ma jednak ograniczony zakres. Przeczytanie, obejrzenie, wysłuchanie utworu itp. jest oczywiście korzystaniem, ale nie podlega kontroli i ograniczeniom ze strony posiadaczy praw majątkowych. Problemy zaczynają się tam, gdzie mamy do czynienia ze zwielokrotnianiem, modyfikacją lub rozpowszechnianiem. Część z tych działań wymaga uzyskania zgody właściciela praw i wypłaty wynagrodzenia, a inne są zawsze legalne. Autorskie prawa majątkowe są ograniczone: po upływie określonego czasu utwory przechodzą na własność całego społeczeństwa. Okres ochrony utworu w Unii Europejskiej, także w Polsce, trwa 70 lat od śmierci twórcy lub daty upublicznienia utworu. Własność przedmiotu. Odróżnienie nośnika informacji od informacji jest kluczowe dla zrozumienia systemu praw autorskich. Przedmiot nabyty jest tylko nośnikiem informacji. Jednak prawa do informacji zazwyczaj posiada ktoś inny. Większość rzeczy, które moglibyśmy chcieć zrobić z przedmiotem, jest legalna. Jednak nie znaczy to, że to samo wolno nam zrobić z treścią. Dlatego na przykład nie możemy treści zeskanować i udostępnić. Jeśli chcemy rozpowszechniać kopie, musimy nabyć też prawa majątkowe. Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 15

24 Domena publiczna to zasób utworów, które nie są objęte autorskimi prawami majątkowymi: dzieła, które nigdy nie były objęte autorskim prawem majątkowym oraz te, do których prawa wygasły. Istnienie zasobu twórczości dostępnej dla całej ludzkości uważa się za jeden z fundamentów rozwoju kultury. Opisywać go można metaforą powszechnego dobra wspólnego, dziedzictwa kulturowego, należących do wszystkich zasobów jak język, przestrzeń publiczna czy środowisko naturalne. Brak ograniczeń oznacza całkowitą dowolność w ich rozpowszechnianiu i adaptacji. Dzieła te można rozpowszechniać także w celach zarobkowych. To, że pojęcie domeny publicznej nie pojawia się wprost w polskim prawie, nie oznacza, że ona nie istnieje. Popularyzacją idei domeny publicznej zajmują się m.in. organizacje pozarządowe skupione w Koalicji Otwartej Edukacji (KOED). Dozwolony użytek. W prawie autorskim znajdują się przepisy pozwalające na korzystanie z utworów bez konieczności uzyskiwania zgody właścicieli praw majątkowych, choć z szeregiem ograniczeń. Dozwolony użytek osobisty pozwala korzystać na własne potrzeby z rozpowszechnionego już utworu. Rozciąga się on także na osoby pozostające w relacjach rodzinnych i towarzyskich. Przykłady to pobranie pliku ze strony; pożyczenie książki znajomemu; skserowanie książki na potrzeby własne bądź znajomych; wykonanie kopii płyty CD. Dozwolony użytek osobisty działa bez względu na formę utworu: nieważne, czy mamy do czynienia z fizycznym egzemplarzem, czy z plikiem cyfrowym. Ograniczeniem dozwolonego użytku osobistego jest zawężenie jego zasięgu do nas oraz bliskiego kręgu znanych nam osób. W wielu kampaniach skierowanych przeciwko ściąganiu plików z internetu brakuje często informacji o podstawowych prawach, jakie mamy dzięki istniejącym w ustawie o prawie 16 festiwal artystów uwolnionych 2013

25 autorskim zapisom o dozwolonym użytku. Warto mieć tego świadomość. Przeniesienie praw majątkowych. Korzystanie z utworu poza zakresem dozwolonego użytku oznacza wejście w zakres monopolu autorskiego. W prawie autorskim istnieją dwa podstawowe sposoby zrobienia tego w sposób legalny: uzyskanie licencji lub nabycie autorskich praw majątkowych. Przykładowo: autor podpisał z wydawnictwem umowę o przeniesieniu praw autorskich. Oznacza to, że teraz wydawnictwo, a nie autor posiada wskazane w umowie prawa do tekstu. Po jej podpisaniu osobą uprawnioną do korzystania z utworu staje się nabywca. Autor traci zaś wskazane w umowie prawa majątkowe. Umowa ta ma charakter ostateczny i nieodwołalny, choć ustawa pozwala od niej odstąpić w wyjątkowych przypadkach. Twórcy często dopiero po jakimś czasie odkrywają, że nie mogą podjąć decyzji o rozpowszechnianiu swoich utworów, choć nadal mogą korzystać z praw osobistych. Licencja jest zupełnie innym typem umowy: oznacza udzielenie zgody na wykorzystanie utworu, ale prawa majątkowe pozostają przy licencjodawcy. Dzięki temu może on ją wypowiedzieć. Dlatego umowy licencyjne są zawsze bardziej ryzykowne dla licencjobiorców. Zarówno umowy licencyjne, jak i o przeniesienie praw podpisuje się na konkretne pola eksploatacji. Organizacje Zbiorowego Zarządzania. Niektóre formy działalności oznaczają konieczność zarządzania prawami do setek i tysięcy utworów taki problem ma każda stacja radiowa. Sposobem rozwiązania problemu są Organizacje Zbiorowego Zarządzania (OZZ), które zajmują się głównie udzielaniem zezwoleń na wykorzystanie utworów. Podstawą działania OZZ jest albo ustawa, albo umowa (twórcy przekazują część praw do zarządzania własnymi utworami i za pośrednictwem OZZ otrzymywać będą wynagrodzenie) albo działanie bezumowne (tzw. Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 17

26 prowadzenie cudzych spraw w przeświadczeniu, że twórca chciałby pobierać wynagrodzenie za swoje utwory, a nie np. zezwolić na ich nieodpłatne wykorzystanie). Warto pamiętać, że płacenie OZZ nie jest konieczne, jeśli korzystamy z utworów publikowanych na wolnych licencjach. Na podstawie publikacji Fundacji Nowoczesna Polska pod tytułem: Pierwsza pomoc w prawie autorskim: przewodnik, autorstwa: Piotra Czerniawskiego, Jarosława Lipszyca i Marcina Wilkowskiego (cc by-sa 3.0) 18 festiwal artystów uwolnionych 2013

27 skrócić ochronę twórców Trudno mi napisać coś odkrywczego na temat możliwych zmian w prawie autorskim, ponieważ nie jestem prawnikiem i nigdy nie zajmowałem się dziedziną prawodawstwa. Natomiast jako użytkownik mogę pokusić się o opisanie pewnych przewidywań, potrzeb czy obaw. Rozwój elektroniki i spadek jej cen sprawiły, że pojawiła się możliwość bezstratnego kopiowania w nieskończoność. Pamiętana przez weteranów rynku wideo kopia z kopii z trzeciej kopii pozwalała jedynie na oglądanie ruchomych plam na ekranie. Teraz ta ostatnia kopia w rzędzie nie różni się od oryginału. Ułatwienie udostępniania także ma swoje znaczenie: znana teoria o sześciu uściskach dłoni (łańcuch najwyżej sześciu uścisków dłoni łączy dowolne dwie osoby na świecie) jako wniosek przewiduje również, że udostępnienie w ramach dozwolonego użytku dzieła znajomym, którzy udostępnią je swoim znajomym (mają do tego prawo, a kopie są bezstratne) i tak dalej, po sześciu krokach sprawi, że utwór będzie legalnie w posiadaniu każdego człowieka na Ziemi. Z drugiej strony każdy widzi, że niektóre przepisy chroniące autorów są przesadne i irytujące. Najlepszym przykładem tego jest tzw. Mickey Mouse Protection Act, wydłużający prawną ochronę utworów ponad wszelkie sensowne normy (siedemdziesiąt lat po śmierci autora, a dla utworów zbiorowych sto dwadzieścia od powstania lub dziewięćdziesiąt pięć od publikacji). Otwarte licencje różnych typów także mają swoje dość oczywiste wady. Te najbardziej popularne, zezwalające na użytek niekomercyjny, a zakazujące komercyjnego, nie rozwiązują ważnego z punktu widzenia twórcy, który żyje ze swoich praw, pro- Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 19

28 blemu kopiowania jak wspomniałem, po sześciu krokach utwór trafia do wszystkich, odbiorcy wykorzystują go niekomercyjnie (czytają, słuchają lub oglądają) i dla twórcy nic z tego nie wynika. Owszem, zyskuje reklamę, ale w krańcowym przypadku oznacza to tyle, że jego kolejny utwór trafi do wszystkich ludzi na świecie szybciej. Nadal można liczyć, że wierni widzowie/czytelnicy/słuchacze zainwestują pieniądze, by zdobyć utwór w wersji fizycznej książkę, płytę, cokolwiek, na czym można np. zdobyć autograf. Jednak z czasem takie możliwości znikną, ponieważ większość utworów będzie istniała wyłącznie elektronicznie. Pojawiają się częste argumenty, że można się odwołać do immanentnej uczciwości użytkowników, którzy chętnie zapłacą ulubionemu twórcy, jeśli tylko cena będzie ich zdaniem odpowiednia. Przeciwko takiej tezie można przywołać eksperyment Stephena Kinga, który kolejne rozdziały swojej powieści udostępniał na stronie do pobrania, prosząc o zapłatę ile kto uzna za stosowne. Przerwał próbę, kiedy dramatycznie wzrósł odsetek tych, którzy za stosowne uznawali zero. Jednak przesadnie ostre prawa chroniące utwory prowadzą do tak moim zdaniem bzdurnych pomysłów, jak ściąganie haraczu od fryzjerów czy taksówkarzy za grające radio. Aż boję się sugerować dalszy rozwój podobnych praktyk (boję się, ponieważ ktoś może moje słowa potraktować poważnie). Czy czeka nas pobieranie pieniędzy za zerknięcie w pozostawioną na ławce gazetę lub za muzykę, jaką słyszymy z cudzych słuchawek, bo ktoś zbyt głośno ustawił odtwarzacz, a my akurat siedzimy obok w autobusie? Nie widzę sensownego rozwiązania. Wydaje się, że z jednej strony naturalne będzie objęcie utworów cyfrowych ochroną zbliżoną do tej, jak obecnie ma oprogramowanie, w tym gry. Być może również czeka nas ściślejsze zdefiniowanie dozwolo- 20 festiwal artystów uwolnionych 2013

29 nego użytku czy osób w stosunkach towarzyskich. Z drugiej strony prawdopodobnie nastąpi rozluźnienie ochrony na innych poziomach, tak aby niemożliwy był proces o wykorzystanie cudzego pomysłu trudno, żeby odszkodowania od Verbinskiego domagał się ktoś, kto piętnaście lat temu napisał: Fajnie by było, gdyby Johnny Depp zagrał pirata. Prawdopodobnie (byłbym za) nastąpi też skrócenie okresu ochronnego autor ma prawo czerpać korzyści ze swego dzieła, prawa jego dzieci również można zaakceptować, ale wnuki i prawnuki czerpiące korzyści z utworu dziadka to już przesada. Nie wiem, jak obecna sytuacja wpłynie na proces ustalania prawa. Można tylko zgadywać, że inaczej będzie w Europie, a inaczej w USA. Natomiast rozwój technologiczny i trochę też kulturowy sugerują, że prędzej czy później zmiany muszą nastąpić. Jakie zmiany i czy nastąpią prędzej, czy może jednak później, możemy tylko zgadywać. Piotr (PWC) Cholewa (cc by-sa 3.0 Polska) Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 21

30 wolność broni demokracji, czyli rzecz o wolnym oprogramowaniu I. Oprogramowanie Początek Zaczęło się w wieku pary. W wiktoriańskiej Anglii córka lorda Byrona Augusta Ada King, hrabina Lovelace stworzyła pierwszy program komputerowy, przeznaczony do wykonania na Maszynie Analitycznej zaprojektowanej przez Charlesa Babbage a. Maszyna ta, jako zbyt droga i zbyt skomplikowana, nigdy nie powstała, jednak była ona pierwszym komputerem ogólnego przeznaczenia, tzn. takim, na którym można pisać programy. W trakcie drugiej wojny światowej prace tak aliantów, jak i Niemców nad maszynami liczącymi doprowadziły do powstania pierwszych użytecznych komputerów dedykowanych. Niedługo po wojnie elektroniczne komputery ogólnego przeznaczenia zostały zbudowane w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. Rozpoczęła się rewolucja cyfrowa. Era informacji Dziś żyjemy w wieku informacji. Dzięki wynalazkowi półprzewodników oraz zintegrowanych obwodów cyfrowych komputery rozprzestrzeniły się na całej planecie, a ich prędkość podwaja się w przybliżeniu co osiemnaście miesięcy. Dzięki sieciom komputerowym i protokołom komunikacyjnym powstał Internet, do którego podłączonych jest obecnie około kilkunastu miliardów komputerów. Bardzo szybkich, bardzo małych i bardzo głupich komputerów. 22 festiwal artystów uwolnionych 2013

31 Komputery Schematycznie komputer składa się z pamięci, procesora i urządzeń wejścia-wyjścia. Idea jego działania polega na tym, że program wraz z danymi zapisanymi w pamięci przekazywane są do procesora krok po kroku. Program składa się z ciągu instrukcji, które są wykonywane przez procesor jedna po drugiej. Instrukcje zazwyczaj są proste, np. dodaj dwie liczby z dwóch komórek pamięci i zapisz wynik dodawania do trzeciej komórki, sprawdź, czy liczba w komórce pamięci dzieli się przez dwa i jeżeli tak jest, to wykonaj instrukcję następną z kolei, a jeżeli nie, wykonaj instrukcję oddaloną o dziesięć komórek itd. Komputery są dużo głupsze od ludzi, ale zdecydowanie od nich szybsze i na tym polega ich użyteczność. Nieskończona liczba programów, które można stworzyć, stanowi o sile komputerów. Programowanie jest sztuką, tak jak muzyka lub poezja. Proces pisania programu komputerowego jest zajęciem kreatywnym wymaga wyobraźni, logiki, znajomości narzędzi i zasad sztuki. Jak malarz zaczyna pracę twórczą z pustym płótnem, poeta z pustą kartką, tak programista zaczyna z otwartym pustym plikiem tekstowym. Podczas pisania programu tworzy funkcje, procedury, struktury danych oraz wymyśla, dobiera i implementuje algorytmy. Dobrzy programiści często cenią sobie elegancję, prostotę i piękno programów. Programy komputerowe pisze się w językach programowania. Są to języki sztuczne, zaprojektowane w taki sposób, by pozwalały na abstrakcyjne wyrażanie i zapisywanie programów w sposób przyjazny dla człowieka. Programy zapisane w językach programowania tłumaczone są przez kompilatory do instrukcji w kodzie maszynowym, który jest zrozumiały dla komputera. Kod maszynowy wiąże się z konkretnym rodzajem procesora i jest trudny do odczytania przez człowieka. Kod taki ciężko analizować, modyfikować, poprawiać i dostosowywać. Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 23

32 Program napisany przez człowieka stanowi tzw. kod źródłowy. Program skompilowany przez kompilator jest tzw. kodem wynikowym. Posiadając dostęp do kodu źródłowego, programista może zmienić program: poprawić go, ulepszyć lub dostosować do nowych potrzeb. Bez kodu źródłowego zmiana programu jest trudna, zatem dostęp do kodu źródłowego jest bardzo użyteczny. Programy zapisywane są na nośnikach pamięci: dyskach twardych, pamięciach flash itp., a ich kopiowanie jest technicznie sprawą bardzo prostą. Jednakże nie zawsze jest to legalne... II. Wolne oprogramowanie Historia Pewnego dnia gdzieś w latach 70. Richard M. Stallman informatyk pracujący w Laboratorium Sztucznej Inteligencji na Massachusetts Institute of Technology miał problem z drukarką. Wiedział, jak go rozwiązać, ale potrzebował do tego kodu źródłowego programu, który z drukarką współpracował. Zatem zrobił to, co wydawało się w tamtych latach oczywiste: poprosił producenta drukarki, firmę Xerox, o ów kod źródłowy. Firma odmówiła. Problemu nie dało się rozwiązać w prosty sposób. Zdarzenie to i parę innych podobnych doprowadziły Stallmana do stworzenia w roku 1983 Projektu GNU ruchu, który na celu ma tworzenie i promowanie wolnego oprogramowania. Wolne w tym wyrażeniu oznacza dostępne dla wszystkich, a nie takie, które nie jest szybkie. W wyniku prac nad Projektem GNU powstało wiele programów, jednakże w ramach tego projektu nie udało się stworzyć jądra systemu operacyjnego, które pozwala na komunikację programów użytkownika ze sprzętem komputerowym. W roku 1991 Linus Torvalds student Uniwersytetu w Helsinkach napisał jądro systemu operacyjnego, które nazwał Linux. Jądro to udostępnił na wolnej 24 festiwal artystów uwolnionych 2013

33 licencji GNU General Public License, tym samym zezwalając każdemu na modyfikowanie kodu źródłowego i dalszą dystrybucję swojego dzieła. Jądro Linux wraz z programami GNU spowodowało stworzenie pierwszego wolnego systemu operacyjnego GNU/Linux. Dziś jest on używany wszędzie na świecie. Cała infrastruktura Internetu oraz większość serwerów WWW jest obsługiwana przez ten system. W GNU/Linuxa są wyposażone superkomputery, ale także popularny na telefonach i tabletach system Android oraz wiele telewizorów, odtwarzaczy DVD i innych urządzeń domowych. Istota wolnego oprogramowania Dla Richarda Stallmana wolność oprogramowania ma naturę etyczną. Uważa on, że twórcy oprogramowania własnościowego, tzn. takiego, które nie jest wolne, odbierają użytkownikom wolność. Według Stallmana program jest wolnym oprogramowaniem, jeśli użytkownicy mają cztery niezbędne wolności: 1. Wolność do uruchamiania programu w dowolnym celu (wolność 0). 2. Wolność do analizowania, jak działa program, i zmieniania go, aby robił to, czego i w jaki sposób potrzebujemy (wolność 1). Warunkiem koniecznym jest dostęp do kodu źródłowego. 3. Wolność do rozpowszechniania kopii, abyśmy mogli pomóc innym ludziom (wolność 2). 4. Wolność do udoskonalania programu i publicznego rozpowszechniania własnych ulepszeń, dzięki czemu może z nich skorzystać cała społeczność (wolność 3). Warunkiem koniecznym jest dostęp do kodu źródłowego. Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 25

34 Znaczenie wolnego oprogramowania Jak zostało to stwierdzone we wstępie, liczba komputerów wielokrotnie przekroczyła już liczbę ludzi. Powszechność wykorzystywania tych urządzeń powoduje, że ludzkość jest coraz bardziej od nich zależna. W związku z tym właściciele programów posiadają coraz większą władzę. Wielkie firmy, które są właścicielami powszechnie używanych programów, mogą kontrolować użytkowników swoich produktów. Wydaje się, że taka koncentracja władzy jest bardzo niebezpieczna dla otwartego społeczeństwa. Wolne oprogramowanie jest potężnym narzędziem demokratycznego społeczeństwa informacyjnego. Dalsza lektura: Sam Williams, W obronie wolności. Krucjata hakera na rzecz wolnego oprogramowania; Co to wolne oprogramowanie? (http://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html); O systemie operacyjnym GNU (http://www.gnu.org/gnu/gnu.html); Manifest GNU (http://www.gnu.org/gnu/manifesto.html). Piotr Gawron jr. (cc by-sa 3.0 Polska) 26 festiwal artystów uwolnionych 2013

35 licencje creative commons czyli kilka słów o tym, jak uwolnić twórcę Powszechnie wiadomo, że Creative Commons stanowi organizację non-profit założoną w Stanach Zjednoczonych w 2001 r., promującą otwarty dostęp do kultury. 1 Niemniej jednak warto zauważyć, że pojęciem tym opisuje się także ruch społeczny, który opiera się na następujących założeniach: 1) twórczość rozwija się w oparciu o dostęp do istniejących dzieł oraz ich wykorzystanie; 2) reżim prawa autorskiego tworzy liczne bariery w dostępie do dzieł i stanowi przeszkodę w udostępnianiu i opracowywaniu cudzych utworów; 3) wysokie koszty wynikające z reżimu prawa autorskiego odbijają się na jednostce poprzez ograniczenie jej możliwości do dostępu do dzieła i do jego opracowywania; 4) prawa autorskie mogłyby być wykorzystywane w taki sposób, który promowałby rozpowszechnianie dzieł i ich opracowywanie. 2 Podstawą do przyjęcia takiego stanowiska jest założenie, że zamysł twórczy nie stanowi fenomenu pojawiającego się w umyśle autora ex nihilo, lecz w oparciu o otaczające go w świecie zewnętrznym dzieła stanowiące inspirację we wszelkim tego słowa rozumieniu. Idea Creative Commons rozwija się w oparciu o przekonanie, że w istocie samo prawo autorskie, którego ratio legis jest ochrona twórcy, stanowi główną przeszkodę w rozwoju i promowaniu twórczości artystycznej czy literackiej. Prawo autorskie ogranicza dostęp do dzieła na przynajmniej dwa sposoby. W pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że poza przypadkami dozwolonego użytku korzystanie z dzieł i ich rozpowszechnianie powinno odbywać się na podstawie licencji Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 27

36 własnościowych lub w oparciu o przeniesienie prawa autorskiego, które co do zasady bardzo rzadko następuje nieodpłatnie. Także rozpowszechnianie opracowań wymaga zgody osoby uprawnionej. Niejednokrotnie więc zabezpieczenie sytuacji prawnej osoby korzystającej z cudzych praw autorskich wymaga złożonych i kosztownych czynności, od ustalenia podmiotu uprawnionego z tytułu praw autorskich po wynegocjowanie stawki wynagrodzenia. Poza kwestiami ściśle prawnymi wiele wątpliwości wywołują kwestie o faktycznym charakterze, przyjmujące postać takich pytań jak: czy stworzone dzieło sztuki już stanowi utwór w rozumieniu prawa autorskiego, czy przejęte elementy z dzieła cudzego są na tyle twórcze, by je chronić, czy stanowią jedynie pomysł niepodlegający ochronie. 3 Dotychczasowe zasady prawa autorskiego ujęte w formule wszystkie prawa zastrzeżone uległy więc modyfikacji, która wyraża się w pojęciu niektóre prawa zastrzeżone. W istocie nie chodzi o to, by twórca jednym rozporządzeniem przeniósł swoje dzieło do domeny publicznej, lecz by w sposób jak najbardziej świadomy udostępnił swoje dzieło społeczeństwu w wybranym przez siebie zakresie (korzystanie, rozpowszechnianie i opracowywanie) za pomocą prostych instytucji, jakimi są licencje Creative Commons. Licencje tworzone są w oparciu o tzw. warunki, które przyjmują postać mówiąc opisowo cegiełek, puzzli lub po prostu elementów, łączonych ze sobą na różne sposoby. Opracowanie: redakcja; stan na dzień r.; na podstawie: 28 festiwal artystów uwolnionych 2013

37 Elementy te, łączone w dość dowolny sposób w jedną całość, skutkują kilkoma typami licencji: CC-BY (Uznanie autorstwa 3.0 Polska), CC-BY-NC (Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne 3.0 Polska), CC-BY-NC-SA (Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-na tych samych warunkach 3.0 Polska), CC-BY-NC-ND (Uznanie autorstwa-użycie niekomercyjne-bez utworów zależnych 3.0 Polska), CC-BY-SA (Uznanie autorstwa- Na tych samych warunkach 3.0 Polska), CC-BY-ND (Uznanie autorstwa-bez utworów zależnych 3.0 Polska). Należy odnotować, że także organizacje zbiorowego zarządzania wykazują coraz szersze zrozumienie dla powyższej idei. 4 Marlena Jankowska (cc by-sa 3.0 Polska) 1 A. M. St. Laurent, Understanding Open Source & Free Software Licensing, Beijing-Cambridge-Farnham-Köln-Paris-Taipei-Tokyo 2004, s. 98; S. Stokes, Some Current Legal Issues in Publishing, Ent.L.R (7), ; P. Le More, M. Ganisly, R. Wachtel. E. Jurss, Technology and the Law Contributions to the Detection of Emerging Laws, I.B.L.J. 2012, 1, ; M. Sunder, From Free Culture to Fair Culture, W.I.P.O.J. 2012, 4 (1), 20-27; Ch. Oguamanam, IP in Global Governance: A Venture in Critical Reflection, W.I.P.O.J. 2011, 2 (2), N. Elkin-Koren, Exploring Creative Commons: A Skeptical View of a Worthy Pursuit [w:] L. Guibault, P. Bernt Hugenholtz, The Future of the Public Domain. Identifying the Commons in Information Law; Alphen aan den Rijn, 2006, s N. Eikin-Koren, Exploring, s. 327; W.J. Gordon, An Inquiry in the Merits of Copyright: The Challenges of Consistency, Consent, and Encouragement Theory, 41 Stanford L. Rev (1989). 4 W odniesieniu do ZPAV (Związek Producentów Audio-Video) por ,0,ZPAV_szanuje_licencje_Creative_Commons_Co_zrobic_by_uniknac_nieporozumien.html (stan na dzień 12 listopada 2013 r.); w odniesieniu do STOART (Związek Artystów Wykonawców) por. (stan na dzień 12 listopada 2013 r.), w odniesieniu do ZAIKS (Stowarzyszenie Autorów) por. (stan na dzień 12 listopada 2013 r.) Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 29

38 rozpowszechniać bez zarabiania Zobaczyć napisany przez siebie tekst w księgarni, w postaci książki, to niesamowite przeżycie. Można się zarzekać jak żaba błota, że to nic niezwykłego, w końcu miliony ludzi publikują swe dzieła no dobrze, ale kiedy na księgarskiej półce widzę swoją powieść, to wiem, że teraz to milion i jeden, i ten jeden to ja. To uczucie zapewne jest niezmienne, tak samo czują się autorzy debiutujący kiedyś i dziś. Dzisiaj natomiast łatwiej zadebiutować niż w czasach, kiedy ja publikowałem swoją pierwszą powieść. Choć zarazem ta pozorna łatwość staje się czasem pułapką. Kiedyś sytuacja była jasna i oczywista: trzeba było być na tyle dobrym, żeby zechciał papierową książkę opublikować tradycyjny wydawca. Dziś można debiutować tą samą drogą, ale można też sobie debiut przyspieszyć, kupić, wydając kilka tysięcy złotych. Ba, można opublikować książkę w postaci e-booka właściwie za darmo. Te dwa ostatnie rozwiązania są jednak pułapką najczęściej tekst nie podlega ostrej wydawniczej obróbce, nie ma redakcji, dobrej okładki oraz dystrybucji i przechodzi niezauważony, chyba że opublikuje go pod swoim szyldem bardzo znane wydawnictwo, np. Powergraph. A przecież każdy z nas, piszących, najbardziej czeka nie na pieniądze ze sprzedaży książek, tylko na reakcje czytelników. I co, podobało się? obawa o blamaż miesza się z nadzieją na pochwałę. Dla mnie jednym z większych i wciąż pamiętanych przeżyć w pisarskiej karierze było to, kiedy dostrzegłem w autobusie czytelnika swojej humorystycznej książki. Czytał, śmiał się i... przejechał kilka przystanków. O to chodzi! A inna książka, o czym ze smutkiem poinformowało mnie parę bibliotekarek, regularnie jest kradziona z bibliotek. Nie popieram kradzieży, 30 festiwal artystów uwolnionych 2013

39 ale jest to dowód, że komuś na książce zależało. A właśnie druk na życzenie, za własne pieniądze, czy wystawienie książki elektronicznej, bez promocji i bez wsparcia wydawcy, w rzeczywistości ograniczają liczbę czytelników do setki, może dwóch przy sporej aktywności autora i dużej dozie szczęścia... No i nie dają nadziei, że taka publikacja stanie się trampoliną, argumentem dla papierowego wydawcy. Możliwości zaś wypromowania hitu w tej postaci prawie nie ma, rynek jest zbyt płaski, pozytywnych przykładów znam mniej niż palców u jednej ręki. Pozostaje więc papier. Ciężka, żmudna droga doskonalenia się i przyjmowania na klatę porażek. Tak jest, zanim doczekamy się książki w księgarni, najczęściej przyjdzie nam zakosztować goryczy zawodu. Trzeba się podnieść, za Freddiem Mercurym zaśpiewać: Show must go on! / Show must go on! Yeah! / Inside my heart is breaking / My make-up may be flaking / But my smile still stays on. Natomiast ten medal ma i drugą stronę. Zobaczenie książki w księgarni tradycyjnej czy sprzedającej e-booki jest przeżyciem. Jednak można i większość osób publikujących to spotka natknąć się na swoją powieść udostępnioną na przeróżnych zwierzętach, które jedni nazywają pieszczotliwie, a inni bardzo brzydko. Cóż, gdy się nie jest autorem, to zajrzeć na gryzonia łatwo. Lecz kiedy człowiek zobaczy tam swój tekst, udostępniony przez kogoś, kogo nawet nie zna uczucie jest dość niemiłe. Szczególnie jeśli wiemy, że wydawca zwraca uwagę na liczbę sprzedanych egzemplarzy. Wiadomo jednak, że czasem chcemy sprawdzić, jak ktoś pisze, zanim wydamy parę złotych. Na szczęście są promocje w księgarniach, są nawet darmowe strony z polską fantastyką (np. fantastykapolska.pl). Większość autorów udostępnia spore próbki tekstów, nierzadko całych powieści (ja tak robię na swo- Rozdział 1 Notki na temat prawa autorskiego 31

40 jej stronie autorskiej romualdpawlak.pl). Jaki z tego wniosek? Właściwie dwa: pisząc, nie warto chodzić na skróty. A szukając lektury, pamiętać o przykazaniu Nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe. Wreszcie, skoro mówimy o tekstach, pojawia się problem wolnych licencji. Tu zapewne co autor, to inne stanowisko. Bo też typów wolnych licencji jest wiele, a zapewne wszystko dopiero przed nami dyskusja o prawach autorskich w świecie mediów elektronicznych dopiero się rozpoczyna. Autorzy poruszają się w tej rzeczywistości trochę po omacku, pomijając wytrawnych internetowych wyjadaczy, których jest niewielu. Wydaje mi się, że to jednak dobry sposób na udostępnianie tekstów starszych, opowiadań, może i powieści, byle nie nowych na licencji pozwalającej bezpłatnie kopiować i rozpowszechniać, ograniczonej jedynie brakiem zgody na zarabianie. W ten sposób tekst już raz opublikowany dostaje drugie życie i pomaga tekstom nowym. Natomiast jestem sceptyczny wobec rozpowszechniania w ten sposób nowych tekstów, bo to już nawet nie kwestia zarabiania na nich, tylko zasięgu. W Polsce e-booki to wciąż rynek zaledwie raczkujący. Publikując w ten sposób, prawdopodobnie ograniczamy swojemu tekstowi ilość czyteników. Czasem warto, kiedy na siebie nakładają się zasięgi wydania papierowego i elektronicznego, ale nowy tekst na wolnej licencji, tylko w sieci nie, moim zdaniem nie ma to sensu. Aczkolwiek świat pędzi, wszystko się zmienia i to, co dziś wydaje mi się pozbawione sensu, jutro może być tym, co uznam za najważniejsze. Romuald Pawlak (cc by-sa 3.0 Polska) 32 festiwal artystów uwolnionych 2013

Przede wszystkim autor ma oficjalne prawo do autorstwa utworu, rozpowszechniania go pod wyznaczonym pseudonimem, kontroli nad

Przede wszystkim autor ma oficjalne prawo do autorstwa utworu, rozpowszechniania go pod wyznaczonym pseudonimem, kontroli nad Prawo autorskie Prawa autorskie dzielimy na osobiste i majątkowe. Pierwsze z nich polegają na powiązaniu nazwiska twórcy z jego dziełem. Nie wygasają, są niezbywalne, nieprzenoszalne i nie można się ich

Bardziej szczegółowo

licencja: Creative Commons Uznanie autorstwa Na tych samych warunkach 4.0

licencja: Creative Commons Uznanie autorstwa Na tych samych warunkach 4.0 Prawo autorskie i licencje. Wprowadzenie Michał Andrzej Woźniak licencja: Creative Commons Uznanie autorstwa Na tych samych warunkach 4.0 Na mocy polskiego prawa autorskiego zdecydowana większość produktów

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie i licencje Creative Commons

Prawo autorskie i licencje Creative Commons Prawo autorskie i licencje Creative Commons Tradycyjny copyright Prawo autorskie (ang. copyright, symbol: ) pojęcie prawnicze oznaczające ogół praw przysługujących autorowi utworu albo przepisy upoważniające

Bardziej szczegółowo

Otoczenie prawne biblioteki cyfrowej

Otoczenie prawne biblioteki cyfrowej Otoczenie prawne biblioteki cyfrowej Barbara Szczepańska kierownik biblioteki i zasobów informacyjnych kancelaria prawna Lovells H. Seisler sp. kom. Typy bibliotek biblioteka (tradycyjna) biblioteka wirtualna

Bardziej szczegółowo

Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie?

Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie? Ochrona Własności Intelektualnej cz. VI dr inż.tomasz Ruść Spis treści Na jakich zasadach możemy korzystać z prawa cytatu? Jak zgodnie z prawem założyć radio internetowe na swojej stronie? Czy brak informacji

Bardziej szczegółowo

Temat: Prawo autorskie

Temat: Prawo autorskie Temat: Prawo autorskie Prawo autorskie (ang. copyright, symbol: ) Pojęcie prawnicze oznaczające ogół praw przysługujących autorowi utworu albo zespół norm prawnych wchodzących w skład prawa własności intelektualnej,

Bardziej szczegółowo

Prawa autorskie, licencje

Prawa autorskie, licencje Prawa autorskie, licencje Wyjaśnienie pojęć oraz tezy do dyskusji Michał Rad 21.10.2015 Przedstawione w dalszej części wykładu tezy są prywatnym poglądem autora i powinne być traktowane jako głos w dyskusji,

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 04 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. nr 24 poz. 83) ze zm. (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz.

Ustawa z dnia 04 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. nr 24 poz. 83) ze zm. (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. Ustawa z dnia 04 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. nr 24 poz. 83) ze zm. (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631) Art. 1 ust. 1 "Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy

Bardziej szczegółowo

Kręcisz filmy uważaj na prawo autorskie!

Kręcisz filmy uważaj na prawo autorskie! Kręcisz filmy uważaj na prawo autorskie! Przygotowując własny materiał wideo, na pewno często zastanawiasz się, czy i na jakich zasadach wolno ci skorzystać z dzieł innych autorów - wykorzystać sample

Bardziej szczegółowo

Prawa autorskie cd. Prawa autorskie. Autorskie prawa majątkowe. Autorskie prawa osobiste

Prawa autorskie cd. Prawa autorskie. Autorskie prawa majątkowe. Autorskie prawa osobiste Prawa autorskie W Polsce prawo autorskie jest regulowane ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.). Prawa autorskie cd. Prawa

Bardziej szczegółowo

Wykład VI. Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład VI. Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład VI Wybrane zagadnienia licencjonowania i praw autorskich 1 Licencja Licencja na oprogramowanie to umowa na korzystanie z utworu jakim jest aplikacja

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie w pracy nauczyciela. Opracowanie: Mieczysława Skrzypczak Katarzyna Wilczkowska

Prawo autorskie w pracy nauczyciela. Opracowanie: Mieczysława Skrzypczak Katarzyna Wilczkowska Prawo autorskie w pracy nauczyciela Opracowanie: Mieczysława Skrzypczak Katarzyna Wilczkowska Podstawa prawna Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 5 lutego 1994 roku http://isap.sejm.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Prawa autorskie w obszarze IT. izabela.adamska@cpi.gov.pl

Prawa autorskie w obszarze IT. izabela.adamska@cpi.gov.pl Prawa autorskie w obszarze IT izabela.adamska@cpi.gov.pl Źródła ochrony własności intelektualnej Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. (Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 904)

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie i otwarte zasoby w bibliotece szkolnej. Kamil Śliwowski, @kasliwowski Creative Commons Polska / otwartezasoby.pl

Prawo autorskie i otwarte zasoby w bibliotece szkolnej. Kamil Śliwowski, @kasliwowski Creative Commons Polska / otwartezasoby.pl Prawo autorskie i otwarte zasoby w bibliotece szkolnej Kamil Śliwowski, @kasliwowski Creative Commons Polska / otwartezasoby.pl Prawo autorskie i otwarte zasoby w bibliotece szkolnej Kamil Śliwowski, @kasliwowski

Bardziej szczegółowo

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa. Wielokrotne wykorzystywanie danych GIS. Dane w IIP a prawo autorskie.

Dr Anna Fogel. Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa. Wielokrotne wykorzystywanie danych GIS. Dane w IIP a prawo autorskie. Dr Anna Fogel Instytut Gospodarki Przestrzennej i Mieszkalnictwa Warszawa Wielokrotne wykorzystywanie danych GIS. Dane w IIP a prawo autorskie. Kielce, 13 października 2011 r. Prawa autorskie w informacji

Bardziej szczegółowo

Aneks pierwszy Kwestie prawne związane z otwartą nauką pytania i odpowiedzi

Aneks pierwszy Kwestie prawne związane z otwartą nauką pytania i odpowiedzi Aneks pierwszy Kwestie prawne związane z otwartą nauką pytania i odpowiedzi urzędowe dokumenty, opublikowane opisy patentowe, proste informacje prasowe. Kim jest twórca? Twórcą jest osoba, która stworzyła

Bardziej szczegółowo

Edukacja informacyjna oraz zbiory typu open access. Ewa A. Rozkosz

Edukacja informacyjna oraz zbiory typu open access. Ewa A. Rozkosz Edukacja informacyjna oraz zbiory typu open access Ewa A. Rozkosz Otwartość Otwarta nauka Otwarta wiedza, otwarte badania - otwarte modele komunikacji naukowej, otwarty dostęp do treści naukowych (publikacji,

Bardziej szczegółowo

E-booki w kontekście prawa autorskiego

E-booki w kontekście prawa autorskiego E-booki w kontekście prawa autorskiego Mec. Monika Brzozowska 5.03.13 Źródła prawa autorskiego Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.) Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r., o

Bardziej szczegółowo

Moje obowiązki jako autora. Na co, jako autor muszę uważać przy rozpowszechnianiu utworu?

Moje obowiązki jako autora. Na co, jako autor muszę uważać przy rozpowszechnianiu utworu? 1 Moje obowiązki jako autora. Na co, jako autor muszę uważać przy rozpowszechnianiu utworu? Po moim poprzednim artykule w gazetce szkolnej dostałam dużo listów z pytaniami o problemy związane z prawem

Bardziej szczegółowo

Spis pytań do testu z aspektów prawnych e-edukacji

Spis pytań do testu z aspektów prawnych e-edukacji Spis pytań do testu z aspektów prawnych e-edukacji L.p. Pytanie wielokrotnego wyboru Odpowiedź Pierwsza grupa pytań dotyczy zagadnień związanych z organizacją kursu oraz ochroną jego zawartości i ochroną

Bardziej szczegółowo

Otwarte licencje. a udostępnianie. rezultatów projektów. Natalia Mileszyk Alek Tarkowski Centrum Cyfrowe Projekt: Polska Creative Commons Polska

Otwarte licencje. a udostępnianie. rezultatów projektów. Natalia Mileszyk Alek Tarkowski Centrum Cyfrowe Projekt: Polska Creative Commons Polska Otwarte licencje a udostępnianie rezultatów projektów Natalia Mileszyk Alek Tarkowski Centrum Cyfrowe Projekt: Polska Creative Commons Polska Creative Commons, czyli PEWNE prawa zastrzeżone Stopnie otwartości

Bardziej szczegółowo

Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych

Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych Art. 41. 1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej: Rozdział 5 Przejście autorskich praw majątkowych 1. autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub na podstawie umowy, 2.

Bardziej szczegółowo

Domena publiczna. Udostępnianie

Domena publiczna. Udostępnianie Domena publiczna. Udostępnianie Oznaczanie domeny publicznej CZYM JEST DOMENA PUBLICZNA? Za domenę publiczną uznajemy dobro wspólne: zbiór utworów, z których każdy może korzystać bezpłatnie i wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Prawne aspekty publikowania obiektów cyfrowych w modelu Open Access

Prawne aspekty publikowania obiektów cyfrowych w modelu Open Access Prawne aspekty publikowania obiektów cyfrowych w modelu Open Access Barbara Szczepańska kierownik biblioteki i zasobów informacyjnych kancelaria prawna Lovells H. Seisler sp. kom. Lovells H. Seisler sp.k.

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA NOWOCZESNA POLSKA

FUNDACJA NOWOCZESNA POLSKA Warszawa, 21.02.2013 roku Fundacja Nowoczesna Polska ul. Marszałkowska 84/92, lok. 125 Szanowny Pan Bogdan Zdrojewski Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Departament Własności Intelektualnej

Bardziej szczegółowo

CO NIECO O PRAWIE AUTORSKIM W SIECI

CO NIECO O PRAWIE AUTORSKIM W SIECI WARSZTATY NAUKOWCA czyli jak uprawiać naukę w świecie cyfrowym ZRÓDŁA WIEDZY W INTERNECIE CO NIECO O PRAWIE AUTORSKIM W SIECI KES 28.03.2015 r. Ten utwór jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie

Bardziej szczegółowo

spis treści Jan Błeszyński Przedmowa... 11 Słowo od autorki... 13 Rozdział I. Utwór... 15

spis treści Jan Błeszyński Przedmowa... 11 Słowo od autorki... 13 Rozdział I. Utwór... 15 spis treści Jan Błeszyński Przedmowa... 11 Słowo od autorki... 13 Rozdział I. Utwór... 15 1. Co to jest utwór?... 15 2. Kto może być twórcą utworu?... 15 3. Działalność twórcza o indywidualnym charakterze...

Bardziej szczegółowo

1) filmy / seriale 2) muzykę 3) książki 4) gry 5) inne (jakie?)...

1) filmy / seriale 2) muzykę 3) książki 4) gry 5) inne (jakie?)... METRYCZKA Miejscowość Płeć Wiek Wykształcenie Zawód BLOK I (kultura w sieci + PISF) 1. W jaki sposób przeważnie korzystasz z Internetu? 1) komputer stacjonarny lub laptop w domu [> przejdź do pytania 2]

Bardziej szczegółowo

Standardy otwartości publikacji Rekomendacja dla organizacji pozarządowych

Standardy otwartości publikacji Rekomendacja dla organizacji pozarządowych Standardy otwartości publikacji Rekomendacja dla organizacji pozarządowych Otwartość to ważna cecha organizacji sektora społecznego, działających na rzecz wspólnego dobra i rozwiązywania problemów społecznych.

Bardziej szczegółowo

Przedmiot prawa autorskiego

Przedmiot prawa autorskiego Przedmiot prawa autorskiego każdy przejaw działalności twórczej, o charakterze indywidualnym (także program komputerowy) wyłącznie sposób wyrażenia Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia

Bardziej szczegółowo

Spis Treści. Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość

Spis Treści. Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość Załącznik nr 1 Załącznik techniczny przedmiotu zamówienia Zakup badań w zakresie opracowania koncepcji prezentacji video tras turystycznych wraz z dostawą do siedziby Zamawiającego Spis Treści 1. Sposób

Bardziej szczegółowo

Kontekst prawny zarządzania własnością intelektualną

Kontekst prawny zarządzania własnością intelektualną Kontekst prawny zarządzania własnością intelektualną adw. Eryk Kłossowski Janowski Kłossowski Dąbrowska Ignatjew s.c. CZĘŚĆ I zagadnienia teoretyczne PODSTAWY PRAWNE ustawazdnia4lutego1994r.oprawieautorskim

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie - zespół przyjętych norm i aktów prawnych, mających na celu zabezpieczenie wytworu ludzkiej działalności przed nielegalnym

Prawo autorskie - zespół przyjętych norm i aktów prawnych, mających na celu zabezpieczenie wytworu ludzkiej działalności przed nielegalnym Licencje Prawo autorskie - zespół przyjętych norm i aktów prawnych, mających na celu zabezpieczenie wytworu ludzkiej działalności przed nielegalnym rozpowszechnianiem, kopiowaniem czy czerpaniem korzyści

Bardziej szczegółowo

Kwestie związane z prawem autorskim. Akty prawne. Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Kwestie związane z prawem autorskim. Akty prawne. Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych Kwestie związane z prawem autorskim Akty prawne Ustawa z 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych 1 Rodzaje praw autorskich autorskie prawa osobiste każde wykonane przez nas dzieło (np.

Bardziej szczegółowo

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec

Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE. Autor: Małgorzata Marzec Jestem częścią kultury PROGRAM NAUCZANIA WIEDZY O KULTURZE W SZKOŁACH PONADGIMNAZJALNYCH Autor: Małgorzata Marzec Podstawa programowa przedmiotu wiedza o kulturze CELE KSZTAŁCENIA - WYMAGANIA OGÓLNE I.

Bardziej szczegółowo

Licencje Creative Commons i pola eksploatacji, czyli co przysługuje autorowi dzieła Opracowała: Anna Równy

Licencje Creative Commons i pola eksploatacji, czyli co przysługuje autorowi dzieła Opracowała: Anna Równy Szkoła gimnazjalna i ponadgimnazjalna Scenariusz z wykorzystaniem nowych mediów i metod aktywizujących (45 min) Licencje Creative Commons i pola eksploatacji, czyli co przysługuje autorowi dzieła Opracowała:

Bardziej szczegółowo

Prawo własności przemysłowej. Prawa patentowe i prawa z tym związane - I

Prawo własności przemysłowej. Prawa patentowe i prawa z tym związane - I Prawo własności przemysłowej Prawa patentowe i prawa z tym związane - I Historia 1474 ustanowiono ustawę wenecką, twórca uzyskiwał 10-cio letnią ochronę na nowy i twórczy pomysł, dotyczący urządzenia,

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie - instrument ograniczenia czy zapewnienia dostępu do informacji?

Prawo autorskie - instrument ograniczenia czy zapewnienia dostępu do informacji? Prawo autorskie - instrument ograniczenia czy zapewnienia dostępu do informacji? Wybrane zagadnienia autorskoprawne dotyczące ce działalno alności bibliotek dr Sybilla Stanisławska awska-kloc Warszawa

Bardziej szczegółowo

Licencje Creative Commons, a publikacje naukowe Kamil Śliwowski

Licencje Creative Commons, a publikacje naukowe Kamil Śliwowski Licencje Creative Commons, a publikacje naukowe Kamil Śliwowski Prawa osobiste i majątkowe Autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w czasie i nie podlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie w działalności Bibliotek

Prawo autorskie w działalności Bibliotek Prawo autorskie w działalności Bibliotek Marlena Jankowska adiunkt w Katedrze Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego, WPiA UŚ O G Ó L N O P O L S K A K O N F E R E N C J A B I B L I O T E

Bardziej szczegółowo

Prz r e z st t pczo kompu kom pu e t row ow i n i t n e t rn r e n tow i i n i t n e t le l ktu kt al u n al a

Prz r e z st t pczo kompu kom pu e t row ow i n i t n e t rn r e n tow i i n i t n e t le l ktu kt al u n al a Przestępczość komputerowa, internetowa i intelektualna Pojęcie przestępczości internetowej i charakterystyka obszarów zagroŝeń. W polskim prawie karnym brak jest definicji przestępstwa internetowego. Potocznie

Bardziej szczegółowo

Nowelizacjaprawaautorskiegowdziałalności Bibliotekarzy praktycznezastosowanie nowychprzepisów

Nowelizacjaprawaautorskiegowdziałalności Bibliotekarzy praktycznezastosowanie nowychprzepisów 11.12.2015r. Warszawa Nowelizacjaprawaautorskiegowdziałalności Bibliotekarzy praktycznezastosowanie nowychprzepisów KORZYŚCI Przedmiotem szkolenia są zagadnienia z zakresu znowelizowanego prawa autorskiego,

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

Dozwolony użytek edukacyjny

Dozwolony użytek edukacyjny Dozwolony użytek edukacyjny a korzystanie z utworów audiowizualnych w szkołach Katarzyna Rybicka Marcin Serafin Alek Tarkowski 1 Autorzy: Katarzyna Rybicka, Marcin Serafin, Alek Tarkowski Wydawca: centrumcyfrowe.pl

Bardziej szczegółowo

Creative Commons * Paweł Witkowski. Technologie Informacyjne i 2009-10-16. * Materiał pochodzi z serwisu [CC.PL] (creativecommons.

Creative Commons * Paweł Witkowski. Technologie Informacyjne i 2009-10-16. * Materiał pochodzi z serwisu [CC.PL] (creativecommons. Creative Commons * Paweł Witkowski Technologie Informacyjne i 2009-10-16 * Materiał pochodzi z serwisu [CC.PL] (creativecommons.pl) Spis treści I Licencje Creative Commons...1 I.1 Licencje standardowe...1

Bardziej szczegółowo

Prezentacja jest dostępna na licencji. Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne 3.0 Polska

Prezentacja jest dostępna na licencji. Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne 3.0 Polska Prezentacja jest dostępna na licencji Uznanie autorstwa - użycie niekomercyjne 3.0 Polska Kilka słów na temat prawa autorskiego i licencji Creative Commons 3 krótkie animacje na temat prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

Z Jarosławem Lipszycem, prezesem fundacji Nowoczesna Polska prowadzącej projekt Wolne Lektury, rozmawia Agata Czarnacka.

Z Jarosławem Lipszycem, prezesem fundacji Nowoczesna Polska prowadzącej projekt Wolne Lektury, rozmawia Agata Czarnacka. Z Jarosławem Lipszycem, prezesem fundacji Nowoczesna Polska prowadzącej projekt Wolne Lektury, rozmawia Agata Czarnacka. AC: Zbieracie w tej chwili pieniądze na Makbeta. Która to już książka wydawana w

Bardziej szczegółowo

ZASADY ETYKI ZAWODOWEJ ARCHITEKTA

ZASADY ETYKI ZAWODOWEJ ARCHITEKTA ZASADY ETYKI ZAWODOWEJ ARCHITEKTA www.a22.arch.pk.edu.pl sl8 2004/2005 dr hab. arch. PIOTR GAJEWSKI www.piotrgajewski.pl 31 maja) 10. AUTORSKIE PRAWA MAJĄTKOWE CZYLI O TYM, JAK WRESZCIE DOBRZE NA CZYMŚ

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po Europeana Video Remix

Przewodnik po Europeana Video Remix Przewodnik po Europeana Video Remix i? z d o h c o c O? a n a e Europ Europeana to zbiory europejskich instytucji kulturalnych, archiwów, bibliotek i muzeów dotyczące poszczególnych okresów historycznych,

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków

Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wstęp do Informatyki dla bioinformatyków Wykład 1. Wstęp do Wstępu Bartek Wilczyński bartek@mimuw.edu.pl Po pierwsze - Formalności 2 kolokwia (po 15 pkt) początek XI i koniec XII Dwa programy zaliczeniowe:

Bardziej szczegółowo

Otwarte Zasoby Edukacyjne

Otwarte Zasoby Edukacyjne Otwarte Zasoby Edukacyjne a projekty Wikimedia Agnieszka Kwiecień WCSS WMPL Dostęp do wiedzy - filozofia Jedynie nauka tworzy uniwersalną platformę komunikacyjną umożliwiającą racjonalną debatę ponad podziałami

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ

Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ Prawo autorskie czy prawa własności przemysłowej? dr Anna Tischner UJ Prawo własności intelektualnej - tradycyjny podział dychotomiczny i prawa pokrewne prawa własności przemysłowej patent prawo ochronne

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po Europeana Remix

Przewodnik po Europeana Remix Przewodnik po Europeana Remix i? z d o h c o c O? a n a e Europ Europeana to zbiory europejskich instytucji kulturalnych, archiwów, bibliotek i muzeów dotyczące poszczególnych okresów historycznych, czasem

Bardziej szczegółowo

http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa

http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa http://www.youtube.com/watch?v=-ly9nl8qroa Mateusz Tuński Umowa NIE dla freelancera. Umowa NIE dla freelancera. Czyli jaka? niezabezpieczająca jego interesów. O czym tutaj usłyszysz? 1. o zaletach zawierania

Bardziej szczegółowo

Wolna kultura a wolny dostęp do wiedzy

Wolna kultura a wolny dostęp do wiedzy Wolna kultura a wolny dostęp do wiedzy Jakub Szprot, Alek Tarkowski j.szprot@icm.edu.pl a.tarkowski@icm.edu.pl Informacja w świecie cyfrowym Wyższa Szkoła Biznesu w Dąbrowie Górniczej 3.03.2008 kontekst

Bardziej szczegółowo

Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość

Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość Załącznik nr 1 Załącznik techniczny przedmiotu zamówienia zakup badań w zakresie opracowania wersji serwera aplikacyjnego pod aplikację wektorową i obsługi wymiany treści multimedialnych w tymże serwerze

Bardziej szczegółowo

Czym jest dozwolony użytek i co warto o nim wiedzieć?

Czym jest dozwolony użytek i co warto o nim wiedzieć? Czym jest dozwolony użytek i co warto o nim wiedzieć? Prawo autorskie w działalności biblioteki publicznej Barbara Szczepańska bibliotekarka, koordynatorka programu IP fundacji EIFL w Polsce z ramienia

Bardziej szczegółowo

Obszar III 2011-2020. 10 maja 2011 r.

Obszar III 2011-2020. 10 maja 2011 r. Obszar III Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Cel operacyjny 3 Usprawnienie procesów komunikacji społecznej oraz wymiany wiedzy 2 Cel operacyjny 3 Kontekst: Prezydencja Polski

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Poznaj ciekawe miejsca w województwie w ramach Dni Otwartych Funduszy Europejskich. Definicje

Regulamin konkursu Poznaj ciekawe miejsca w województwie w ramach Dni Otwartych Funduszy Europejskich. Definicje Załącznik do Zarządzenia nr 18/2014 Dyrektora Śląskiego Centrum Społeczeństwa Informacyjnego z dnia 30.06.2014 r. Regulamin konkursu Poznaj ciekawe miejsca w województwie w ramach Dni Otwartych Funduszy

Bardziej szczegółowo

Podmiot prawa autorskiego

Podmiot prawa autorskiego Seminarium Dyplomowe Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Katedra Energoelektroniki i Maszyn Elektrycznych dr hab. inż. Piotr J. Chrzan; pchrzan@pg.gda.pl Pokój EM211 ul. Jana III

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ I. PRAWO AUTORSKIE

CZĘŚĆ I. PRAWO AUTORSKIE WYDZIAŁ PRAWA UwB STUDIA NIESTACJONARNE EUROPEISTYKA I STOPNIA ROK AKAD. 2009/200 Nazwa przedmiotu: Ochrona własności Punkty ECTS: 2 intelektualnej Kod przedmiotu: 0700-EN-OWI Język przedmiotu: polski

Bardziej szczegółowo

a z siedzibą w ( ), przy /imię nazwisko lub nazwa/ /miejscowość/ /kod pocztowy/ ul. nr / wpisanym do

a z siedzibą w ( ), przy /imię nazwisko lub nazwa/ /miejscowość/ /kod pocztowy/ ul. nr / wpisanym do Załącznik nr 10 do Regulaminu Konkursu Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych zawarta między: Skarbem Państwa - Ministerstwem Sportu i Turystyki z siedzibą w Warszawie (00-082) przy ul. Senatorskiej

Bardziej szczegółowo

Sposoby eksploatacji utworów przez niepełnosprawnych studentów Wybrane zagadnienia z zakresu prawa autorskiego

Sposoby eksploatacji utworów przez niepełnosprawnych studentów Wybrane zagadnienia z zakresu prawa autorskiego Pełnosprawny Student II Kraków, 26-27 listopada 2008 r. Sposoby eksploatacji utworów przez niepełnosprawnych studentów Wybrane zagadnienia z zakresu prawa autorskiego Dr Sybilla Stanisłąwska - Kloc Instytut

Bardziej szczegółowo

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main.

znajdowały się różne instrukcje) to tak naprawdę definicja funkcji main. Część XVI C++ Funkcje Jeśli nasz program rozrósł się już do kilkudziesięciu linijek, warto pomyśleć o jego podziale na mniejsze części. Poznajmy więc funkcje. Szybko się przekonamy, że funkcja to bardzo

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. konkursu na fotografię pod tytułem "ZDROWA WOLA"

REGULAMIN. konkursu na fotografię pod tytułem ZDROWA WOLA REGULAMIN konkursu na fotografię pod tytułem "ZDROWA WOLA" Celem konkursu jest uzyskanie utworu artystycznego w formie FOTOGRAFII zwanego dalej pracą konkursową w ramach 10 lecia organizacji wolskich rodzinnych

Bardziej szczegółowo

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Outsourcing, czyli skrót angielskich wyrazów outsideresource-ing oznacza nie mniej, nie więcej, jak wykorzystywanie zasobów z zewnątrz. Coraz

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Warszawa, jesień 2012

Warszawa, jesień 2012 Warszawa, jesień 2012 OD WYDAWCY Szanowni Państwo, nawet jeśli nie należą Państwo do fanów Internetu, to zapewne sięgają Państwo do zasobów kultury dostępnych w sieci. Coraz więcej osób tak robi, korzystając

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANE PRZEZ Makerbot Education OPRACOWANE PRZEZ MakerBot Education

OPRACOWANE PRZEZ Makerbot Education OPRACOWANE PRZEZ MakerBot Education w OPRACOWANE PRZEZ Makerbot Education OPRACOWANE PRZEZ MakerBot Education Copyright 2015 by MakerBot www.makerbot.com Wszelkie prawa zastrzeżone. Żadna część niniejszej publikacji nie może być powielana,

Bardziej szczegółowo

Materiały do projektów dostępne w Internecie

Materiały do projektów dostępne w Internecie Internet pełen jest treści, których użycie może znacznie uatrakcyjnić lekcje. Podpowiadamy, jak je znaleźć i nie narazić się przy tym na zarzuty o łamanie prawa. Często przygotowując się do lekcji czy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

Prawo autorskie a technologia informacyjna w szkole

Prawo autorskie a technologia informacyjna w szkole Prawo autorskie a technologia informacyjna w szkole Wstęp Naruszanie praw autorskich odbywa się w skali globalnej. Skopiowanie czyjegoś dzieła oraz opatrzenie go swoim nazwiskiem jest czynnością bardzo

Bardziej szczegółowo

1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego

1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego - 2-1. PRZEDMIOT I TREŚĆ PRAWA AUTORSKIEGO 1.1. Definiowanie przedmiotu prawa autorskiego w zakresie utworu architektonicznego i urbanistycznego Pojęcie utworu Ustawa określa przedmiot ochrony prawa autorskiego

Bardziej szczegółowo

Bohdan Babacki. Umowy o dzieło. Jak się bronić przed atakiem ZUS. Konsultacje: kancelaria OPC (www.opclegal.pl)

Bohdan Babacki. Umowy o dzieło. Jak się bronić przed atakiem ZUS. Konsultacje: kancelaria OPC (www.opclegal.pl) Bohdan Babacki Umowy o dzieło Jak się bronić przed atakiem ZUS Konsultacje: kancelaria OPC (www.opclegal.pl) Copyright by Bohdan Babacki 2015 Kontakt z autorem: bohdan.babacki@tlen.pl Projekt okładki:

Bardziej szczegółowo

Umowa licencyjna aplikacji oferowanej przez Wydawnictwo Interaktywne Medutools Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Umowa licencyjna aplikacji oferowanej przez Wydawnictwo Interaktywne Medutools Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Umowa licencyjna aplikacji oferowanej przez Wydawnictwo Interaktywne Medutools Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Niniejsza Umowa Licencyjna Użytkownika Programu "MeduCards" (zwana dalej "umową")

Bardziej szczegółowo

zwaną w dalszym ciągu TELEWIZJĄ

zwaną w dalszym ciągu TELEWIZJĄ UMOWA O PRZENIESIENIE PRAW DO PRZEDSTAWIENIA ZGŁOSZONEGO DO INTERNETOWEGO PRZEGLĄDU UCZNIOWSKICH ZESPOŁÓW TEATRALNYCH W RAMACH PROJEKTU INTERNETOWY TEATR TVP DLA SZKÓŁ Dnia... 2015 r. w Warszawie pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Wojtal. Tajna wiedza o zarabianiu. w sieci

Andrzej Wojtal. Tajna wiedza o zarabianiu. w sieci Andrzej Wojtal Tajna wiedza o zarabianiu w sieci Copyright by Andrzej Wojtal & e-bookowo Projekt okładki: Jarosław Drążek ISBN 978-83-7859-040-8 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo www.e-bookowo.pl

Bardziej szczegółowo

Open AGH i inne platformy Otwartych Zasobów Akademickich. Karolina Grodecka Centrum e-learningu AGH Koalicja Otwartej Edukacji

Open AGH i inne platformy Otwartych Zasobów Akademickich. Karolina Grodecka Centrum e-learningu AGH Koalicja Otwartej Edukacji Open AGH i inne platformy Otwartych Zasobów Akademickich Karolina Grodecka Centrum e-learningu AGH Koalicja Otwartej Edukacji materiały, które są publicznie dostępne w internecie, opublikowane wraz z prawem

Bardziej szczegółowo

NajwaŜniejsze postanowienia zawarte w Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989r.

NajwaŜniejsze postanowienia zawarte w Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989r. NajwaŜniejsze postanowienia zawarte w Konwencji o Prawach Dziecka z dnia 20 listopada 1989r. 1. Prawo do Ŝycia i toŝsamości Dzieckiem jest kaŝda osoba, która nie ukończyła 18 lat(art.1) KaŜde dziecko ma

Bardziej szczegółowo

Umowy IT zabezpieczenie interesów stron

Umowy IT zabezpieczenie interesów stron Umowy IT zabezpieczenie interesów stron Centrum Projektów Informatycznych Warszawa, dnia 28 lutego 2012 r. Podstawa prawna zawierania umów (KC) Umowa to stan faktyczny polegający na złożeniu dwóch lub

Bardziej szczegółowo

Szkolenie biblioteczne cz. 4. CO NIECO o WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ

Szkolenie biblioteczne cz. 4. CO NIECO o WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ BIBLIOTEKA WYDZIAŁU KULTURY FIZYCZNEJ i PROMOCJI ZDROWIA Szkolenie biblioteczne cz. 4 CO NIECO o WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ Przygotowała Beata Bekasz W Bibliotece Wydziału Kultury Fizycznej i Promocji Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Samouczek Jak utworzyć e- portfolio

Samouczek Jak utworzyć e- portfolio Samouczek Jak utworzyć e- portfolio Drogi uczniu celem naszej zabawy jest utworzenie własnej strony w internecie, na której będą się znajdowały wytwory twojej pracy z lekcji fizyki. Mam nadzieję, że nie

Bardziej szczegółowo

Ochrona własności intelektualnej

Ochrona własności intelektualnej Ochrona własności intelektualnej Wymiar: Forma: Semestr: 30 h ćwiczenia V Efekty kształcenia: a) w zakresie wiedzy: student zna i rozumie podstawowe pojęcia oraz zasady z zakresu ochrony własności przemysłowej

Bardziej szczegółowo

UMOWA O DZIEŁO Nr. zawarta w Toruniu dniu... roku pomiędzy: zwanym dalej Wykonawcą.

UMOWA O DZIEŁO Nr. zawarta w Toruniu dniu... roku pomiędzy: zwanym dalej Wykonawcą. UMOWA O DZIEŁO Nr zawarta w Toruniu dniu... roku pomiędzy: Toruńską Infrastrukturą Sportową Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu, przy ul. Szosa Chełmińska 27 wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem:

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom RAPORT Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Zespół mailpro.pl MailPro Sp. z o.o. S t r o n a 1 Wstęp Od początku 2011

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE UŻYTKOWE

OPROGRAMOWANIE UŻYTKOWE OPROGRAMOWANIE UŻYTKOWE Kilka słów o Aby komputer mógł realizować oczekiwane przez użytkownika zadania musi posiadać zainstalowane tzw. oprogramowanie użytkowe (ang. software). Bogactwo oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Umowa licencyjna w prawie autorskim

Umowa licencyjna w prawie autorskim Joanna Sitko Umowa licencyjna w prawie autorskim Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66,

Bardziej szczegółowo

Do kogo należą prawa autorskie do utworów będących efektem projektów unijnych? Brakuje niestety regulacji rozstrzygających tę kwestię.

Do kogo należą prawa autorskie do utworów będących efektem projektów unijnych? Brakuje niestety regulacji rozstrzygających tę kwestię. Do kogo należą prawa autorskie do utworów będących efektem projektów unijnych? Brakuje niestety regulacji rozstrzygających tę kwestię. Do kogo należą prawa autorskie do utworów będących efektem projektów

Bardziej szczegółowo

PRZYJAZNY PRZEWODNIK PO SMARTFONACH

PRZYJAZNY PRZEWODNIK PO SMARTFONACH PRZYJAZNY PRZEWODNIK PO SMARTFONACH 01 NAJPOTRZEBNIEJSZE INFORMACJE I PODPOWIEDZI CO TO SĄ SMARTFONY I DO CZEGO SŁUŻĄ? SMARTFONY TO NIE TYLKO TELEFONY NOWEJ GENERACJI. TO MULTIFUNKCJONALNE URZĄDZENIA,

Bardziej szczegółowo

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak

Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym. Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Digital Rights Management (DRM) - zarządzanie prawami autorskimi w środowisku cyfrowym Mikołaj Sowiński Sołtysiński Kawecki & Szlęzak Czym są systemy DRM? Systemy DRM są technologią służącą do: - kontrolowania

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Centrum Cyfrowego Projekt: Polska dotyczące Otwartej Licencji Edukacyjnej

Stanowisko Centrum Cyfrowego Projekt: Polska dotyczące Otwartej Licencji Edukacyjnej Stanowisko Centrum Cyfrowego Projekt: Polska dotyczące Otwartej Licencji Edukacyjnej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdan Zdrojewski oraz Dyrektor Instytutu Książki Grzegorz Gauden na konferencji

Bardziej szczegółowo

PTV MAP&GUIDE INTERNET V2 ŁATWE PRZESTAWIENIE SIĘ

PTV MAP&GUIDE INTERNET V2 ŁATWE PRZESTAWIENIE SIĘ PTV MAP&GUIDE INTERNET V2 ŁATWE PRZESTAWIENIE SIĘ Spis treści Spis treści 1 PTV Map&Guide internet V2 co jest nowe?... 3 1.1 Zmiana modelu licencji... 3 1.1.1 Starzy klienci 3 1.1.2 Nowi klienci 3 1.2

Bardziej szczegółowo

13. Plan rozwoju programu Cyfrowa Przyszłość

13. Plan rozwoju programu Cyfrowa Przyszłość 13. Jarosław Lipszyc współpraca: Katarzyna Sawko Projekt Cyfrowa przyszłość jest realizowany przez Fundację Nowoczesna Polska od października 2011. Jednym z celów projektu, zrealizowanym w pierwszym etapie

Bardziej szczegółowo

AUTORSKIE PRAWA OSOBISTE I MAJĄTKOWE ORAZ ICH OCHRONA część

AUTORSKIE PRAWA OSOBISTE I MAJĄTKOWE ORAZ ICH OCHRONA część Wykład nr X Podstawy prawa i ochrona własności intelektualnej AUTORSKIE PRAWA OSOBISTE I MAJĄTKOWE ORAZ ICH OCHRONA część I Instytut Inżynierii i Gospodarki Wodnej Zakład Gospodarki Wodnej OPRACOWAŁ dr

Bardziej szczegółowo

Sygnatura akt: CEZAMAT/PU/15/2013 Warszawa, dn. 03.12.2013 r. Zapytanie ofertowe

Sygnatura akt: CEZAMAT/PU/15/2013 Warszawa, dn. 03.12.2013 r. Zapytanie ofertowe Sygnatura akt: CEZAMAT/PU/15/2013 Warszawa, dn. 03.12.2013 r. Zapytanie ofertowe I. Nazwa i adres Zamawiającego:, ul. Polna 50,. II. Nazwa przedmiotu zamówienia: inicjowania interdyscyplinarnej współpracy

Bardziej szczegółowo

O kulturze dzielenia się w komunikacji naukowej. Klauzule umowne a dozwolony użytek

O kulturze dzielenia się w komunikacji naukowej. Klauzule umowne a dozwolony użytek O kulturze dzielenia się w komunikacji naukowej. Klauzule umowne a dozwolony użytek 20 października 2015 Barbara Szczepańska II Ogólnopolskie Seminarium użytkowników oprogramowania Uczelnianej Bazy Wiedzy

Bardziej szczegółowo

Iv. Kreatywne. z mediów

Iv. Kreatywne. z mediów Iv. Kreatywne korzystanie z mediów Edukacja formalna dzieci Kreatywne korzystanie z mediów [ 45 ] Zagadnienia Wychowanie przedszkolne Szkoła podstawowa, klasy 1-3 Szkoła podstawowa, klasy 4-6 Tworzenie

Bardziej szczegółowo