Mediacja jako jeden z nowych sposobów pomocy małżeństwu i rodzinie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Mediacja jako jeden z nowych sposobów pomocy małżeństwu i rodzinie"

Transkrypt

1 Sabina Zalewska Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Mediacja jako jeden z nowych sposobów pomocy małżeństwu i rodzinie Mediacja w polskiej rzeczywistości prawnej pojawiła się wraz ze zmianą ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku w kodeksie postępowania cywilnego i niektórych ustaw wspomagających. 1 Od grudnia 2005 roku wszystkie sprawy cywilne mogą być odsyłane z sądu do mediacji. Nie znaczy to, że nie była obecna wcześniej. Jednak dopiero od tego momentu zaczęła wzrastać świadomość społeczna, co do znaczenia mediacji rodzinnej i sposobów jej wykorzystania. W Polsce ludzie, nie wiadomo dlaczego, stosunkowo rzadko korzysta się z pomocy profesjonalistów w sytuacjach kryzysowych w rodzinie. Niezależnie od tego, czy konflikt dotyczy ustalenia sytuacji w rodzinie, czy warunków rozwodu i opieki nad dziećmi. W przypadku konfliktu rodzinnego i małżeńskiego należy zdefiniować to co jest do ustalenia, to co może nam pozwolić na lepsze funkcjonowanie i życie. Mowa tu o wszystkich kwestiach, których ustalenie z różnych powodów jest utrudnione. W literaturze przedmiotu utożsamiana jest z ADR - Alternative (Appropriate) Dispute Resolution (Alternatywne Metody Rozwiązywania Sporów), która oznacza szereg różnych metod alternatywnych dla rozstrzygania sporów w procesie przed sądem powszechnym. W skład pojęcia ADR wchodzą metody i procedury polegające na rozwiązaniu sporu przy pomocy neutralnego, bezstronnego podmiotu trzeciego. W ramach ADR można wyróżnić metody, które przyjęły za swoją podstawę negocjacje: mediacja, koncyliacja - stąd ich nazwa "negocjacje prowadzone za pomocą osoby trzeciej" (assisted negotiation). Inne, jak chociażby arbitraż, zawierają elementy o charakterze adjudykacyjny 2. W polskim prawie brak definicji legalnej mediacji. Samo słowo mediacja wywodzi się z greckiego medos - pośredniczący, neutralny, nie przynależny do żadnej ze stron, i łacińskiego mediatio - pośrednictwo. Pozostawiając na marginesie spory dotyczące definicji mediacji, można ją generalnie określić 1 Z dniem 10 grudnia 2005 r. weszły w życie uchwalone przez Sejm w dniu przepisy ustawy o zmianie ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego (Dz.U. z , Nr 172, poz. 1438) wprowadzające do kodeksu mediację. Dzięki wprowadzeniu nowej instytucji rozszerzony został dostępny stronom katalog środków prowadzących do rozwiązania zaistniałego pomiędzy nimi sporu. 2 Inaczej sądowym. Tryb adjudykacyjny jest to najbardziej sformalizowany i zinstytucjonalizowany sposób rozstrzygania konfliktu. W tym przypadku strony ani nie wybierają reguł rozstrzygnięcia, ani procedury. Postępowanie toczy się według z góry ustalonych reguł i procedury np. według przepisów kodeksu karnego i kodeksu postępowania karnego. Strony nie wybierają adjudykatorów. Są oni powoływani zgodnie z przepisami o właściwości sądu: pl.shvoong.com 1

2 jako dobrowolne i poufne porozumiewanie się stron znajdujących się w konflikcie w obecności akceptowalnej, bezstronnej i neutralnej osoby trzeciej - mediatora. Powodzenie mediacji zależy od gotowości stron do dyskusji na temat swoich potrzeb, niepokojów oraz pomysłów na rozwiązanie sporu. Dzięki otwartości stron zaangażowanych w proces mediacji możliwe jest osiągnięcie porozumienia, które jest jakby "uszyte na miarę" konkretnych okoliczności danej sprawy, a nade wszystko potrzeb samych stron. 3 Co to jest mediacja? Mediacja to sposób rozwiązywania konfliktów przy udziale bezstronnych mediatorów, którzy towarzyszą stronom w procesie uzgodnień. Mediacje rodzinne najczęściej prowadzi para specjalnie do tego przygotowanych mediatorów - kobieta i mężczyzna. Ich zadaniem jest usprawnienie komunikacji, zdefiniowanie tematów spornych, pomoc w określeniu potrzeb i interesów stron oraz pomoc w wypracowaniu porozumienia. W sprawach rodzinnych mediator pomaga członkom rodziny w przeprowadzeniu trudnej rozmowy w sposób bezpieczny, uporządkowany, spokojny, tak by zmierzała w kierunku odpowiadających obydwu stronom uzgodnień. 4 Mediacja jest nieformalną rozmową na temat rozwiązywania problemu, którą osoba trzecia umożliwia i ułatwia. Polega na usprawnianiu komunikacji pomiędzy stronami i budowaniu wzajemnego zrozumienia interesów. Mediator pomaga rozważać wszelkie możliwe rozwiązania, negocjować je w warunkach współpracy i szukać takiego porozumienia, które dla obu stron, będzie satysfakcjonujące i możliwe do wcielenia w życie. 5 Mediacja staje się coraz bardziej znaną i popularną formą rozwiązywania konfliktów rodzinnych; może pomóc w uzgodnieniu rozwiązania trudnych rodzinnych problemów, które będzie odpowiadało obydwu stronom. W Polsce działa wiele ośrodków mediacyjnych i organizacji zrzeszających profesjonalnych mediatorów, między innymi Stowarzyszenie Mediatorów Rodzinnych czy Centrum Mediacji Partners Polska, w którym usługi prowadzone są od prawie 10 lat. Kim jest mediator i jaką pełni funkcję w procesie mediacyjnym? Wystarczy, że konflikty rodzinne są zawiłe i często, z różnych powodów, trudno jest dać sobie z nimi radę. Tu pojawia się mediator Materiały szkoleniowe Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych, Warszawa, wrzesień listopad

3 Mediatorzy są bezstronni, czyli nie stają za żadną ze stron. Nie oceniają nie tylko osób, ale również ich zachowań oraz proponowanych rozwiązań. Profesjonalizm mediatorów polega również na neutralności wobec sposobu rozwiązania konfliktu i uzgodnień proponowanych przez strony. Mediatorzy akceptują każde rozwiązanie (nawet brak porozumienia), które strony uważają za odpowiednie w ich sytuacji. Odpowiedzialność za rozwiązanie konfliktu oraz kształt porozumienia spoczywa na stronach! Mediacja NIE jest terapią, arbitrażem ani sądem. Mediatorzy potrafią określić, czy sprawa nadaje się do mediacji, czy do terapii. Mediatorzy nie decydują i nie oceniają - tym mogą zająć się sędziowie i arbitrzy. Jakie są zadania mediatora: 6 Stworzyć warunki dobrej komunikacji między stronami, umożliwiając lepsze wzajemne zrozumienie. Pomóc stronom ustalić najważniejsze kwestie do rozwiązania. Skupić uwagę stron na problemie i jego rozwiązaniu. Skupić uwagę stron na przyszłości, nie na przeszłości. Dbać o atmosferę spotkania, sprzyjającą konstruktywnym rozmowom. Dbać o zachowanie równowagi sił, nie pozwolić, by któraś ze stron zdominowała drugą. Umożliwić formułowanie wielu różnych propozycji rozwiązań. Dbać, aby porozumienie było realizowane i możliwe do wcielenia w życie. Jak przebiega mediacja? Mediację zwykle prowadzi para wykwalifikowanych mediatorów (kobieta i mężczyzna). Ich rolą jest przede wszystkim ułatwienie procesu porozumiewania się między stronami. Mediatorzy są w tym procesie bezstronni, czyli nie opowiadają się za żadną ze stron i w równym stopniu angażują się w pomoc każdej z nich. Nie oceniają zarówno osób, ich zachowań jak i proponowanych rozwiązań. Pozostają neutralni wobec sposobu rozwiązania konfliktu i czynionych przez strony uzgodnień. Mediatorzy akceptują wszelkie rozwiązania (w tym również brak porozumienia), które strony uważają za właściwe w ich sytuacji. Odpowiedzialność za rozwiązanie konfliktu oraz kształt porozumienia spoczywa na stronach. Mediacja ma charakter poufny. Sesja mediacyjna trwa średnio od dwóch do czterech godzin. Na ogół potrzebne są dwa lub trzy spotkania. Właściwy proces mediacji poprzedza spotkanie konsultacyjne, podczas którego strony konfliktu i 6 Tamże. 3

4 mediatorzy wzajemnie się poznają. Mediatorzy informują o przebiegu i zasadach procesu mediacji i potwierdzają dobrowolność udziału obydwu stron. Klienci przedstawiają wstępnie problem, który chcą rozwiązać oraz swoje oczekiwania wobec mediacji. Spotkanie konsultacyjne kończy się podjęciem decyzji zarówno przez mediatorów, jak i strony, czy sprawa może być rozwiązana na drodze mediacji. Aby rozpocząć proces mediacji, potrzebna jest zgodna wola wszystkich zainteresowanych. Jeśli jej nie ma, strony otrzymują pełną informację o innych możliwych formach pomocy: terapeutycznej, prawnej, duchowej. 7 Jakie są zasady mediacji? Mediacja opiera się na pięciu zasadach. Ich przestrzeganie stanowi o sukcesie mediacji. 1) Dobrowolność Mediacja jest dobrowolna, a prowadzi się ją na podstawie uprzednio zawartej między stronami umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji (umowna lub sądowa). Co do zasady prowadzić ją można w każdym momencie, z tym że po wszczęciu postępowania sądowego po zamknięciu pierwszego posiedzenia wyznaczonego na rozprawę sąd może skierować strony do mediacji tylko na ich zgodny wniosek. 8 2) Poufność Poufność mediacji jest zagwarantowana przez kodeks postępowania cywilnego i dotyczy głównie mediatora. Strony zaś nie mogą powołać mediatora na świadka w sprawie, chyba że obie wyrażą zgodę na zwolnienie go z tajemnicy mediacji. Ponadto strony w ewentualnym dalszym postępowaniu sądowym nie mogą się powoływać na żadne oświadczenia, deklaracje czy oferty złożone podczas mediacji przez drugą stronę - sąd nie weźmie ich pod uwagę. Także w umowie o mediację (ustnej lub pisemnej) strony i mediatorzy zobowiązują się do przestrzegania zasady poufności. Jeśli taka jest wola stron, możliwe jest prowadzenie mediacji, w której strony komunikują się jedynie za pośrednictwem mediatora, który przekazuje drugiej stronie tylko uzgodnione wcześniej oświadczenia i propozycje. Mediator nie udostępnia swoich notatek do wglądu dla stron czy innych osób. Sporządzone w toku mediacji notatki podlegają zniszczeniu po jej zakończeniu. 9 Poufność ujawniania w mediacji faktów, opinii, uczuć czy zachowań stron zwiększa ich poczucie bezpieczeństwa i buduje większą otwartość. 3) Bezstronność mediatora

5 Zasada bezstronności także znalazła odzwierciedlenie w treści przepisów Kodeksu postępowania cywilnego - art Kpc mówi, iż mediator powinien zachować bezstronność. Wskazać w tym miejscu należy, iż ustawodawca nie zagwarantował jednak mechanizmów pozwalających na wyłączenie mediatora, co do bezstronności którego powstałyby wątpliwości. Jednakowoż w świetle zasady dobrowolności wydaje się to usprawiedliwione, albowiem w sytuacji, gdy strony powezmą wątpliwość co do bezstronności mediatora, każda z nich może wnieść o zmianę mediatora lub też wskazać innego, bądź - w ostateczności - zrezygnować z mediacji. 10 Mediator nie opowiada się po żadnej ze stron, w równym stopniu angażuje się w pomoc dla każdej z nich. Nie ocenia zarówno osób jak i ich zachowań, nie poszukuje winnych zaistniałej sytuacji. 11 4) Neutralność mediatora Mediator jest osobą neutralną i bezstronną. Neutralność mediatora oznacza, iż nie będzie on naciskał stron do przyjęcia preferowanych rozwiązań, ale pomoże im samym wypracować takie rozwiązania, które uznają za najlepsze. Bezstronność zaś oznacza, że mediator nie będzie faworyzował żadnego z uczestników, ani też popierał kosztem drugiej osoby. Zadaniem mediatora jest zadbanie o to, by każdy z uczestników był pełnoprawnym partnerem we wspólnym rozwiązywaniu problemu. 12 5) Samodzielność stron w podejmowaniu decyzji Mediator nie podejmuje decyzji za strony, nie rozstrzyga sporu. Nie jest sędzią, ani arbitrem. Rolą mediatora jest zachęcenie stron do aktywnej współpracy przy poszukiwaniu rozwiązania. To do nich należy decyzja. Jest ona rezultatem wolnego wyboru stron i płynie z przekonania, że wypracowane rozwiązanie zaspokaja ich najważniejsze potrzeby. 13 W jakich sprawach stosuje się mediację rodzinną? Rozwiązywanie konfliktów, w szczególności rodzinnych, wiąże się z dużymi emocjami. Dlatego, że są to dla stron ważne tematy. Mediatorzy mogą pomóc w rozwiązaniu tych trudnych sytuacji, bo są do tego profesjonalnie przygotowani. Jest jeden warunek mediacji - strony muszą chcieć! Mediatorzy mogą pomóc w rozwiązywaniu najróżniejszych konfliktów związanych z życiem w rodzinie. Oto wybrane przykłady: Rozstanie - w sytuacji, gdy małżonkowie stają w obliczu decyzji o rozstaniu Materiały szkoleniowe Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych, Warszawa, wrzesień listopad Materiały szkoleniowe Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych, Warszawa, wrzesień listopad

6 Rozwód - w sytuacji okołorozwodowej, czyli przed rozwodem, (kiedy małżonkowie podjęli już decyzję o rozstaniu), w trakcie rozwodu, a także po rozwodzie. Konflikty małżeńskie / partnerskie Uzgodnienie zasad podziału obowiązków domowych. Ustalenie sposobów oszczędzania lub wydawania pieniędzy. Ustalenie zasad wychowywania dzieci (zakres swobód i obowiązków dzieci). Ustalenie zasad spędzania wolnego czasu (dorosłych i dzieci). Konflikty pomiędzy członkami bliższej i dalszej rodziny: Uzgodnienie zasad opieki nad członkami rodziny - chorymi, niepełnosprawnymi, w podeszłym wieku. Rozstrzyganie sporów majątkowych (np. podział spadku, lub zarządzanie wspólną własnością). Ustalenie kontaktów z rodziną współmałżonki/współmałżonka. Nie chodzi tylko o konflikty między teściami, teściowymi, zięciami i synowymi. Zasady porozumiewania się pomiędzy dziećmi (adolescentami/dorosłymi) a rodzicami. Konflikt - w sytuacji konfliktu rodzinnego i małżeńskiego wynikające z odmienności kultur, religii, konflikt w rodzinach zastępczych i adopcyjnych. Sprawy o ustalenie kontaktów z dziećmi (po rozstaniu), sprawy dotyczące zmiany wyroku sądu rodzinnego w części dotyczącej rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi rozwiedzionych małżonków. Zasadniczo wszystkie konflikty i spory, w których strony chcą wspólnie wypracować porozumienie, nadają się do mediacji. Może to zabrzmi dziwnie, ale w drodze mediacji można rozwiązywać prawie wszystkie rodzaje konfliktów. Najlepiej korzystać z mediacji, kiedy zauważa się, że nie można się dogadać. Zanim sprawa się skomplikuje i będzie nadawała się do terapii, a warto zaznaczyć, że mediacja to nie terapia. Mediatorzy potrafią określić, które sprawy nadają się do mediacji, a które do terapii. W jakich sprawach mediacja nie będzie podejmowana? - Kiedy w rodzinie ma miejsce przemoc. - Kiedy do rozwiązania problemu potrzebna jest pomoc terapeutyczna. - Kiedy jedna ze stron nie wyraża chęci udziału w mediacji. - Kiedy jedna ze stron chce wykorzystać mediację do zaognienia konfliktu lub posłużyć się nią do osiągnięcia jakiś ukrytych celów. - Kiedy stosunek sił między stronami konfliktu sprawia, że wspólne podejmowanie decyzji jest w praktyce niemożliwe. - Kiedy żadna ze stron nie bierze pod uwagę możliwości ugodowego załatwienia spornych kwestii. 6

7 - Kiedy jakieś niedawne traumatyczne przeżycia uniemożliwiają efektywne uczestniczenie w mediacji jednej lub obu stronom konfliktu. Mediacja rodzinna - metoda na konflikt Czasami ciężko jest dojść do porozumienia z partnerem, partnerką lub innym członkiem rodziny. To się zdarza, ponieważ konflikty są nieodłącznym elementem naszego życia; są też czymś naturalnym. Czasami udaje się je rozwiązać własnymi siłami, a czasami wydaje się to być zbyt trudne i wtedy chciałoby się skorzystać z pomocy. Właśnie taką pomocą w rozwiązywaniu konfliktów jest mediacja. Wiele osób twierdzi, że konflikty są po to, aby je rozwiązywać. Jest to słuszne stwierdzenie, ale w praktyce wymaga ono pewnego wysiłku. Nie zawsze można rozwiązać konflikt samemu. Zdarzają się osoby, które nigdy nie zechcą, aby w rozwiązaniu ich konfliktu uczestniczył ktoś z zewnątrz. Rozwiązanie konfliktu zależy przede wszystkim od stron konfliktu, ale też od osób pomagających w jego rozwiązywaniu. Czasem nie jest łatwo podjąć decyzję: chcę rozwiązać konflikt, bo nie mogę już dłużej z tym żyć, chcę, aby ktoś mi pomógł rozwiązać konflikt, bo nie daję rady. Bywa też tak, że osoby pomagające w rozwiązywaniu konfliktu inspirowane są przez strony konfliktu do podejmowania takich metod wspomagających szybkie dojście do satysfakcjonujących ustaleń, że rzeczywiście cel zostaje osiągnięty szybko. 14 Mediacja pomaga stronom osiągnąć porozumienie i zawrzeć ugodę przy pomocy neutralnej osoby trzeciej, tj. mediatora. Mediator nie rozstrzyga sporu, nie udziela rad ani nie wydaje opinii, pomaga tylko udrożnić kanały komunikacji w celu znalezienia rozwiązania, które pozwoli jak najlepiej zaspokoić potrzeby obu stron; pomaga członkom rodziny w przeprowadzeniu trudnej rozmowy w sposób bezpieczny i uporządkowany. Podstawowymi cechami mediacji są bezstronność, poufność i dobrowolność. Mediacja prawie zawsze jest szybsza od procesu sądowego, a co bardzo ważne, jest dużo tańsza. 15 Mediacja doprowadza do rozwiązania akceptowanego przez obie strony, a nie do werdyktu, w którym jedna ze stron może czuć się poszkodowana. W wielu wypadkach oznacza to zamknięcie długotrwałego sporu, a co najważniejsze, niweluje prawie całkowicie ryzyko powrotu do niego. Jest to bardzo ważne w sprawach rodzinnych, gdzie rozwiązanie 14 Katarzyna Beata Olszewska, Mediacja jako szansa na rozwiązanie konfliktu i pojednanie, 15 A. Pietrzak, Mediacje rodzinne zagadnienia ogólne, Nowiny Psychologiczne 2000, nr 4, s

8 dzieci. 16 Mediacja może być przydatna zarówno w sytuacji przejściowego kryzysu konfliktu znacząco poprawia sytuację psychiczną (samopoczucie) stron, w szczególności małżeńskiego, w przypadku, kiedy małżonkowie podjęli decyzję o rozstaniu, lub po rozwodzie. Pomaga ustalić zasady opieki nad dziećmi, wysokość alimentów, podział majątku oraz wszystkie inne kwestie, które są ważne dla rozwodzących się. Ich ustalenie na drodze mediacji może zmniejszyć niszczący wpływ negatywnych emocji, które zwykle towarzyszą rozstaniu. 17 To co wyróżnia mediację spośród innych sposobów rozwiązywania konfliktów to skuteczność. Z danych Polskiego Centrum Mediacji w Warszawie wynika, że ok. 90 % postępowań mediacyjnych kończy się zawarciem ugody pomiędzy stronami. Na podstawie wcześniej przeprowadzonych badań w kilku krajach okazało się, że mediacja: 18 - poprawia komunikację pomiędzy członkami rodziny; - redukuje konflikty na drodze dialogu; - prowadzi do polubownych rozstrzygnięć; - zapewnia ciągłość kontaktów pomiędzy rodzicami a dziećmi; - zmniejsza społeczne i ekonomiczne koszty rozwodów; - skraca czas konieczny do osiągnięcia wspólnych i zadawalających obie strony rozwiązań. Mediacja rodzinna - nowy sposób pomocy małżeństwu i rodzinie Mediacja służy dobru człowieka i społeczeństwa. Coraz częściej i chętniej z tej formy pomocy w rozwiązywaniu konfliktów korzystają różni ludzie, którzy znaleźli się w trudnej dla siebie sytuacji. Często są to małżonkowie stojący w obliczu podjęcia decyzji o rozwodzie czy separacji, małżonkowie będący już po rozwodzie, czy też przeżywający kryzysy. Na mediację zgłaszają się narzeczeni, rodzice z dziećmi, sąsiedzi, nauczyciele i uczniowie, sprawcy i ofiary przemocy. Problematyka mediacji jako szansy na rozwiązanie konfliktu i pojednanie jest dziś bardzo ważna. Naświetlenie mediacji z takiej właśnie perspektywy może stać się inspiracją do praktykowania jej również jako sposobu pomocy rodzinie. Niezaprzeczalny jest fakt, że 16 Tamże. 17 M. Płatek, Mediacja szansa dla pokrzywdzonego?, Niebieska Linia 2003, nr 2, s Zbigniew i Elżbieta Czwartosz, Mediacje między ofiarą i sprawcą, materiały robocze dla uczestników kursu; J. Waluk, Mediacja jako instytucja dla pokrzywdzonego, Mediator 2006, nr 20. 8

9 mediacja służy dobru osób do niej przystępujących. Dobro w mediacji jest szeroko rozumiane. Z pewnością jego pierwszorzędnym dobrem jest samo rozwiązanie konfliktu, ale w specyficzny sposób, nie przez mediatora, ale samych zainteresowanych. Czyli rozwiązanie nie podaje się tu małżeństwu i rodzinie niejako na tacy. Rozwiązanie to muszą sami zainteresowani sobie wypracować. Co więcej, musi to być rozwiązanie możliwe do zrealizowania i wcielenia w życie. Kolejnym dobrem, które wyraźnie się tu jawi, to zabezpieczenie stron przed ekspansją jednej z nich. To znaczy, że strony muszą być tak samo silne i zaangażowane w proces. Jeśli tak nie jest, mediator stara się wyrównać pozycje obu stron. Ma to ogromne znaczenie, gdy w rodzinie występuje przemoc. Oto wyniki badań Chander z 1990 roku porównanie efektów mediacji w zależności od obecności przemocy: 19 Ogólna liczba porozumień 60% - w rodzinach przemocowych 69%; - w rodzinach normalnych 53%; Ocena porozumienia - uczciwe (66%); - trwałe (62%); - dobrze działające (75%); - kompleksowe (66%). Dobrem jest także to, że w mediacji małżonkowie mają czas na wyciszenie emocji, przemyślenie problemu. Nie jest to łatwe, lecz dzięki technikom stosowanym w mediacji możliwe do osiągnięcia. Sytuacje, które wzbudzają emocje u stron są trudne. Najczęściej strony nie myślą o rozwiązaniu dogodnym dla obu stron. Myślą o własnych uczuciach i emocjach. Jednak czas, który dają mediatorzy, sposób rozważania możliwości rozwiązań, daje im możliwość spojrzenia na ich sytuację z innej strony. Jest to o tyle cenne dla rodziny, że najczęściej wtedy dopiero można skupić się na DOBRZE wszystkich. Wspomagają to wszystko zasady mediacji wspomniane wyżej, które pozwalają małżonkom zachować twarz, uporządkować uczucia, poczuć się w tym procesie bezpiecznymi i zaangażowanymi w proces. Zakończenie 19 Cyt za: Materiały szkoleniowe Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych, Warszawa, wrzesień listopad

10 Mediacja przychodzi z Zachodu. Doskonałym uzupełnieniem dla rozwijającego się w Polsce arbitrażu może stać się instytucja mediacji, która od lat z powodzeniem jest wykorzystywana w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych. Przykładowo na Florydzie gdzie w 1987 r. uchwalono jedną z pierwszych ustaw dotyczących mediacji obecnie około 200 tys. spraw cywilnych rozwiązywanych jest właśnie tą drogą. Od 55 do 75 proc. z nich kończy się ugodą zawartą przed mediatorem. W Polsce nie ma tradycji. Zdaniem ekspertów, żeby mediacja przyjęła się na polskim gruncie, potrzeba czasu. Nad Wisłą brakuje tradycji ugodowego rozstrzygania sporów wiele osób nie jest zainteresowanych mediacją, wierząc w większą moc wyroku sądowego. Dlatego argument, że można taniej, szybciej i w sposób mało stresowy, może być niewystarczający, aby przekonać Polaków, że spór można rozwiązać poza sądem, ale z takim samym skutkiem, jak na drodze sądowej. Jak długo nie przekonamy naszego społeczeństwa do korzystania z takiej formy pomocy, tak długo będzie to marginalny sposób pomocy rodzinie. Jednak mam szczerą nadzieję (i na to wskazują badania), że świadomość społeczna wartości mediacji wzrasta i tym samym upowszedni się ona jako skuteczna pomoc rodzinie. Bibliografia: źródła trwałe Czwartosz Zbigniew i Elżbieta, Mediacje między ofiarą i sprawcą, materiały robocze dla uczestników kursu. Kodeks Postępowania Cywilnego. Materiały szkoleniowe Stowarzyszenia Mediatorów Rodzinnych, Warszawa, wrzesień listopad Pietrzak A., Mediacje rodzinne zagadnienia ogólne, Nowiny Psychologiczne 2000, nr 4, s Płatek M., Mediacja szansa dla pokrzywdzonego?, Niebieska Linia 2003, nr 2, s Waluk J., Mediacja jako instytucja dla pokrzywdzonego, Mediator 2006, nr 20. Źródła nietrwałe Olszewska K. B., Mediacja jako szansa na rozwiązanie konfliktu i pojednanie, 10

11 Streszczenie anglojęzyczne: Mediation is a way of solving conflicts with a help from impartial mediators who accompany the two sides in the process of agreements. Family mediations are most often run by a couple of specialised mediators a woman and a man. Their job is to make the communication easier, to define dispute topics, to assess needs and interests of the sides, and to help them find the agreement. In family affairs a mediator helps family members have a hard talk in a safe, orderly and peaceful way, so that it could achieve the purpose expected by both sides. Solving conflicts, especially in family, is connected with high emotions because these are important matters. Mediators can help with solving these difficult situations as they are specialised in it. However, there is one condition both sides really need to want to find a solution. People in Poland, with no reason, relatively seldom use the help from professionals in family crisis situations. Mediation is becoming a common and popular form of solving family conflicts; it can help the sides find the solution in difficult family problems, which can be suitable for both sides. In Poland, there are a lot of mediation centers and organisations which associate professional mediators, among others, Stowarzyszenie Mediatorów Rodzinnych (Family Mediators Association). Centrum Mediacji Partners Polska is one of the centres. 11

Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów!

Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów! Podobają nam się mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów! Czym jest mediacja? Dobrowolny i poufny proces dochodzenia do rozwiązania sporu, prowadzony w obecności osoby neutralnej mediatora. Jest

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

wykonał Szymon Neska

wykonał Szymon Neska wykonał Szymon Neska Mediacja jest działaniem, podczas którego neutralna osoba trzecia - mediator - pomaga dwóm lub więcej osobom osiągnąć w sytuacji konfliktowej porozumienie o wymiernych efektach. Typowe

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SZKOLENIOWE Rozwiązywanie konfliktów

MATERIAŁY SZKOLENIOWE Rozwiązywanie konfliktów MATERIAŁY SZKOLENIOWE Rozwiązywanie konfliktów trener: Alicja Buczak - Zapart 1 KONFLIKT Konflikt jest powszechnym zjawiskiem społecznym. Tworzą go ludzie. Jego pojawienie się lub nie zależy bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację

Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI Informacja o postępowaniu mediacyjnym w sprawach rodzinnych, o rozwód i separację Mediacja jest dobrowolną, poufną metodą rozwiązywania sporu, w której strony konfliktu lub

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Kolegium Mediacyjne działające przy Śląskim Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW,

STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW, STANDARDY SZKOLENIA MEDIATORÓW, UCHWALONE PRZEZ SPOŁECZNĄ RADĘ DO SPRAW ALTERNATYWNYCH METOD ROZWIĄZYWANIA KONFLIKTÓW I SPORÓW PRZY MINISTRZE SPRAWIEDLIWOŚCI W DNIU 29 PAŹDZIERNIKA 2007 ROKU Standardy

Bardziej szczegółowo

Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora

Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora Społeczna Rada do spraw Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora uchwalone przez Radę w dniu 26 czerwca

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13

SPIS TREŚCI. Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13 SPIS TREŚCI Wykaz skrótów / 11 Akty prawne / 11 Periodyki / 11 Inne / 12 Od redaktorów / 13 Rafał Morek Rozdział 1. Wprowadzenie / 15 1.1. Pojęcie mediacje / 15 1.2. Podstawy języka mediacji / 17 1.3.

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI

WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI dr Marta Janina Skrodzka WERYFIKACJA ZAWARTEJ UGODY ORAZ POSTĘPOWANIE PO ZAKOŃCZENIU MEDIACJI Wprowadzenie Najbardziej pożądanym rezultatem prowadzenia postępowania mediacyjnego jest zawarcie przez strony

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE

MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE dr Marta Janina Skrodzka MOŻLIWE STRATEGIE MEDIACYJNE Wprowadzenie Każde postępowanie mediacyjne, co zostało wskazane w przygotowanych do tej pory opracowaniach, przebiega zasadniczo w podobny sposób,

Bardziej szczegółowo

Standardy szkolenia mediatorów

Standardy szkolenia mediatorów Społeczna Rada do spraw Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości Standardy szkolenia mediatorów uchwalone przez Radę w dniu 29 października 2007 roku Wstęp

Bardziej szczegółowo

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów powstałych między przedsiębiorcami a ich klientami lub kontrahentami na gruncie transakcji e commerce w obrocie krajowym MAGDALENA ROMATOWSKA Plan Wykładu I. Mediacja

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA ZAKRES STOSOWANIA Artykuł 1 Stosowanie Regulaminu 1. Niniejszy Regulamin znajduje zastosowanie, jeżeli strony wyraziły na piśmie

Bardziej szczegółowo

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce.

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postepowań mediacyjnych

Bardziej szczegółowo

I Konferencja z cyklu "Praktyczne aspekty pomocy dziecku i rodzinie w sytuacjach kryzysowych Rodzina w trakcie rozwodu i rozstania

I Konferencja z cyklu Praktyczne aspekty pomocy dziecku i rodzinie w sytuacjach kryzysowych Rodzina w trakcie rozwodu i rozstania I Konferencja z cyklu "Praktyczne aspekty pomocy dziecku i rodzinie w sytuacjach kryzysowych Rodzina w trakcie rozwodu i rozstania Warszawa, dnia 24 września 2015r. Patronatem honorowym konferencję objęli

Bardziej szczegółowo

Stosowanie tego kodeksu postępowania w żaden sposób nie uchybia przepisom krajowym regulującym poszczególne zawody.

Stosowanie tego kodeksu postępowania w żaden sposób nie uchybia przepisom krajowym regulującym poszczególne zawody. PL PL PL EUROPEJSKI KODEKS POSTĘPOWANIA DLA MEDIATORÓW Niniejszy kodeks postępowania określa zasady, które mediatorzy mogą dobrowolnie przyjąć, na swoją własną odpowiedzialność. Może on być stosowany we

Bardziej szczegółowo

Skutki zawarcia ugody mediacyjnej oraz konsekwencje jej nie zawarcia w sektorze publicznym i samorządowym

Skutki zawarcia ugody mediacyjnej oraz konsekwencje jej nie zawarcia w sektorze publicznym i samorządowym Oprac. dr Marta Janina Skrodzka Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Skutki zawarcia ugody mediacyjnej oraz konsekwencje jej nie zawarcia w sektorze publicznym i samorządowym 3.3. Szybkość i koszt postępowania

Bardziej szczegółowo

DNA SUKCESU EDUKACJA W BIZNESIE KONTAKT: BIURO: tel. +48 604 264 524. Grodzisk Mazowiecki 05-825. tel. +48 503 847 238. ul.

DNA SUKCESU EDUKACJA W BIZNESIE KONTAKT: BIURO: tel. +48 604 264 524. Grodzisk Mazowiecki 05-825. tel. +48 503 847 238. ul. Szanowni Państwo, ECB Firma Szkoleniowo Doradcza powstała z myślą o przywróceniu efektywności działań ludzi biznesu jako najcenniejszych aktywów firm. Jesteśmy po to, aby Twoja firma rosła w siłę za sprawą

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE 1. Zakres zastosowania 1. Przedmiotem niniejszego Regulaminu jest unormowanie zasad rozstrzygania

Bardziej szczegółowo

Regulamin. postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji. przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce.

Regulamin. postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji. przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce. Regulamin postępowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo- Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postępowań mediacyjnych w

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH dr Marta Janina Skrodzka PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH Wprowadzenie Mediacja jest przedstawiana, jako alternatywna

Bardziej szczegółowo

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Karolina Budzik psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny ul. Oleandrów 6,

Bardziej szczegółowo

Klauzula: mediacyjna, med-arb i arbitrażowa - czyli jak zapobiegać przyszłym konfliktom

Klauzula: mediacyjna, med-arb i arbitrażowa - czyli jak zapobiegać przyszłym konfliktom Klauzula: mediacyjna, med-arb i arbitrażowa - czyli jak zapobiegać przyszłym konfliktom Mediacja jest jedną z alternatyw dla postępowania sądowego w kestii rozwiązywania różnego rodzaju sporów, w tym także

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie roli mediatora, wpływu jego odpowiedniego przygotowania na postępowanie mediacyjne

Przedstawienie roli mediatora, wpływu jego odpowiedniego przygotowania na postępowanie mediacyjne Dr Marta Janina Skrodzka Przedstawienie roli mediatora, wpływu jego odpowiedniego przygotowania na postępowanie mediacyjne Wprowadzenie Mediator jest bezstronną, neutralną osobą trzecią, która pomaga skonfliktowanym

Bardziej szczegółowo

Mediacja w oświacie instytucja, metoda, narzędzie komunikacyjne Katarzyna Stryjek

Mediacja w oświacie instytucja, metoda, narzędzie komunikacyjne Katarzyna Stryjek Mediacja w oświacie instytucja, metoda, narzędzie komunikacyjne Katarzyna Stryjek Konferencja Mediacja jako metoda rozwiązywania konfliktów w szkole Gdańsk, 10.12.2015r. Był sobie konflikt Konflikty można

Bardziej szczegółowo

Podstawowe umiejętności mediacyjne

Podstawowe umiejętności mediacyjne Marzena Rafalska Materiały pomocnicze Podstawowe umiejętności mediacyjne 1. Wzorzec konfliktu wg Mortona Deutscha 2. Sposoby radzenia sobie z konfliktem 3. Cykl konfliktu 4. Pięć typów konfliktów 5. Pozycyjne

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE INFORMACJE Z PUNKTU WIDZENIA MEDIACJI W SPRAWACH GOSPODARCZYCH

PRAKTYCZNE INFORMACJE Z PUNKTU WIDZENIA MEDIACJI W SPRAWACH GOSPODARCZYCH dr Marta Janina Skrodzka PRAKTYCZNE INFORMACJE Z PUNKTU WIDZENIA MEDIACJI W SPRAWACH GOSPODARCZYCH Wprowadzenie Negocjacje, mediacje i arbitraż stanowią podstawowe alternatywy dla postępowania sądowego.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13

Spis treści. Wykaz skrótów... 11. Wstęp... 13 Wykaz skrótów... 11 Wstęp... 13 ROZDZIAŁ I. Instytucje prawne regulujące sytuację dziecka w rodzinie... 17 1. Władza rodzicielska... 17 1.1. Rodzice... 17 1.2. Reprezentowanie małoletniego... 21 1.3. Zakres

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia Praca z rodziną Mediacje rodzinne jako metoda rozwiązywania problemów w rodzinie. Legnica :: Hotel Arkadia*** Dzień 1-03.09.

Program szkolenia Praca z rodziną Mediacje rodzinne jako metoda rozwiązywania problemów w rodzinie. Legnica :: Hotel Arkadia*** Dzień 1-03.09. z Europejskiego Funduszu Społecznego - Priorytet VII, anie 7.1, Poddziałanie 7.1.3. Program szkolenia Praca z rodziną Mediacje rodzinne jako metoda rozwiązywania problemów w rodzinie Legnica :: Hotel Arkadia***

Bardziej szczegółowo

Mediacja szkolna. sposób rozwiązywania konfliktów społecznych oraz kształtowania postaw obywatelskich wśród dzieci, rodziców i nauczycieli

Mediacja szkolna. sposób rozwiązywania konfliktów społecznych oraz kształtowania postaw obywatelskich wśród dzieci, rodziców i nauczycieli Mediacja szkolna sposób rozwiązywania konfliktów społecznych oraz kształtowania postaw obywatelskich wśród dzieci, rodziców i nauczycieli CEP KRRP Poznań dnia 23 września 2015 roku Czym jest mediacja?

Bardziej szczegółowo

Spis treœci About the book Wstêp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdzia³ I. Historia i rozwój wspó³czesnego ruchu ADR Rozdzia³ II.

Spis treœci About the book Wstêp Wykaz skrótów Bibliografia Rozdzia³ I. Historia i rozwój wspó³czesnego ruchu ADR Rozdzia³ II. Spis About treœci the book... Wstêp... Wykaz skrótów... Bibliografia... XI XIII XV XVII Rozdzia³ I. Historia i rozwój wspó³czesnego ruchu ADR... 1 1. Wprowadzenie... 1 2. Rozwój wspó³czesnej mediacji w

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zasady postępowania mediacyjnego

Podstawowe zasady postępowania mediacyjnego Dr Marta Janina Skrodzka Podstawowe zasady postępowania mediacyjnego Ze względu na swoją nieformalność, elastyczność, a także brak szczegółowych 1 regulacji prawnych w polskim systemie prawnym w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

STUDIUM MEDIACJI - EDYCJA WIOSNA 2016

STUDIUM MEDIACJI - EDYCJA WIOSNA 2016 STUDIUM MEDIACJI - EDYCJA WIOSNA 2016 Informacje o usłudze Numer usługi 2016/01/18/7281/1396 Cena netto 2 600,00 zł Cena brutto 2 600,00 zł Cena netto za godzinę 46,43 zł Cena brutto za godzinę 46,43 Możliwe

Bardziej szczegółowo

Co jeśli nie sąd? Alternatywne metody rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami

Co jeśli nie sąd? Alternatywne metody rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami Co jeśli nie sąd? Alternatywne metody rozwiązywania sporów pomiędzy przedsiębiorcami W dobie wciąż mnożących się i komplikujących się przepisów prawnych, a także przewlekłości postępowań przed sądami powszechnymi,

Bardziej szczegółowo

Projekt Mediator pilnie poszukiwany jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

Projekt Mediator pilnie poszukiwany jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Projekt Mediator pilnie poszukiwany jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mediacje prof. Kazimierz Kloc Warszawa, 23 września 2012 r. Wykonawca szkoleń:

Bardziej szczegółowo

Mediacja definicja, podstawa prawna i korzyści tego postępowania w sektorze publicznym i samorządowym

Mediacja definicja, podstawa prawna i korzyści tego postępowania w sektorze publicznym i samorządowym Oprac. dr Marta Janina Skrodzka Wydział Prawa Uniwersytet w Białymstoku Mediacja definicja, podstawa prawna i korzyści tego postępowania w sektorze publicznym i samorządowym 1. Mediacja dogadajmy się Jedną

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury...

Spis treści. Rozdział I. Władza rodzicielska. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa................................................ Wykaz skrótów............................................. Wykaz literatury............................................ XIII XV XIX Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z mediacji Centrum Mediacji Partners Polska: listopad - grudzień 2015

Szkolenia z mediacji Centrum Mediacji Partners Polska: listopad - grudzień 2015 Szkolenia z mediacji Centrum Mediacji Partners Polska: listopad - grudzień 2015 Centrum Mediacji Partners Polska serdecznie zaprasza Państwa do udziału w szkoleniach z mediacji, które odbędą się w w listopadzie

Bardziej szczegółowo

--- MEDIACJA dla PACJENTA i LEKARZA ---

--- MEDIACJA dla PACJENTA i LEKARZA --- -------------- 1 --- MEDIACJA dla PACJENTA i LEKARZA --- czyli mediacja w sprawach zdarzeń medycznych w pytaniach i odpowiedziach Spis treści: I. Co to jest zdarzenie medyczne? 2 II. Czym jest mediacja?

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wprowadzenie Wyjaśnienia dotyczące zakresu pracy oraz używanych pojęć

Spis treści Wykaz skrótów Wykaz literatury Wprowadzenie Wyjaśnienia dotyczące zakresu pracy oraz używanych pojęć Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Wprowadzenie... 1 Wyjaśnienia dotyczące zakresu pracy oraz używanych pojęć... 8 Rozdział I. Psychologiczne i profesjonalne ograniczenia prawników w podejściu do rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Marcin Czugan POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW?

Marcin Czugan POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW? POZASĄDOWY SYSTEM ROZSTRZYGNIA SPORÓW (ADR/ODR) NOWE NARZĘDZIE DO BUDOWANIA ZAUFANIA CZY ŹRÓDŁO NOWYCH KOSZTÓW? Marcin Czugan Dyrektor Departamentu Prawno - Legislacyjnego Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY ZADANIA POLICJI DZIAŁANIA PREWENCYJNE Podkomisarz Wiesław Kluk Komenda Powiatowa Policji w Mielcu NIEBIESKA KARTA Policja od lat podejmuje czynności w przypadku stosowania przemocy

Bardziej szczegółowo

Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora

Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora Standardy prowadzenia mediacji i postępowania mediatora Przez mediację rozumie się dobrowolny i poufny proces, w którym fachowo przygotowana, niezależna i bezstronna osoba, za zgodą stron, pomaga im poradzić

Bardziej szczegółowo

MEDIACJE RÓWIE IE NIC I ZE

MEDIACJE RÓWIE IE NIC I ZE MEDIACJE RÓWIEŚNICZE MEDIACJA RODZAJ PERTRAKTACJI PROWADZONYCH PRZEZ OSOBĘ NEUTRALNĄ WOBEC OBU STRON KONFLIKTU. CELEM JEST WYPRACOWANIE ROZWIĄZANIA KONFLIKTU AKCEPTOWALNEGO DLA OBU SKŁÓCONYCH STRON. ZASADY

Bardziej szczegółowo

RODZICE kierowani przez SĄD. najlepiej rokujące formy pomocy psychologicznej

RODZICE kierowani przez SĄD. najlepiej rokujące formy pomocy psychologicznej RODZICE kierowani przez SĄD najlepiej rokujące formy pomocy psychologicznej Rodzice - wspólni klienci sądu rodzinnego i poradni. Rodzice i partnerzy w ostrym konflikcie rozwodowym lub sporze o dziecko

Bardziej szczegółowo

Centrum Mediacji Rodzinnych. i Psychoterapii w Katowicach

Centrum Mediacji Rodzinnych. i Psychoterapii w Katowicach Centrum Mediacji Rodzinnych i Psychoterapii w Katowicach RAMOWY PROGRAM CYKLU SZKOLENIA Z MEDIACJI RODZINNYCH II ROK SZKOLENIA Warsztaty przewidziane w II roku szkolenia są kontynuacją cyklu szkoleniowego

Bardziej szczegółowo

Psychologiczne aspekty mediacji

Psychologiczne aspekty mediacji Psychologiczne aspekty mediacji dr Magdalena Błażek Rodzinny Ośrodek Diagnostyczno-Konsultacyjny przy Sądzie Okręgowym w Gdańsku Uniwersytet Gdański GDAŃSK, 10 grudnia 2015 R Mediacja rówieśnicza* Cztery

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po informatorze

Przewodnik po informatorze Przewodnik po informatorze Przewodnik po informatorze Informator składa się z dwóch części: 1. CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE 2. ZOSTAŁEM POKRZYWDZONY PRZESTĘPSTWEM

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie Zespołowe Algorytmy pracy grupowej

Przetwarzanie Zespołowe Algorytmy pracy grupowej Przetwarzanie Zespołowe Algorytmy pracy grupowej dr inż. Tomasz Boiński Katedra Architektur Systemów Komputerowych WETI PG Tomasz Boiński: 1 Część informacji na temat negocjacji oraz mediacji zaczerpnięto

Bardziej szczegółowo

Znaczenie(mediacji(jako(alternatywnej(metody(rozwiązywania(sporów( w(polsce(w(latach(2006<2012(

Znaczenie(mediacji(jako(alternatywnej(metody(rozwiązywania(sporów( w(polsce(w(latach(2006<2012( " " Znaczenie(mediacji(jako(alternatywnej(metody(rozwiązywania(sporów( w(polsce(w(latach(2006

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do problemu

Wprowadzenie do problemu Wprowadzenie do problemu Jak zdefiniować mediacje? Mediacja to sytuacja, w której dwie strony mają konflikt, którego nie potrafią same rozwiązać, więc proszą o pomoc neutralną i bezstronną osobę z zewnątrz.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Rozdział I. Władza rodzicielska

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Rozdział I. Władza rodzicielska Przedmowa... Wykaz skrótów... Wykaz literatury... XIII XV XIX Rozdział I. Władza rodzicielska A. Komentarz tezowy... 3 Kodeks rodzinny i opiekuńczy.... 3 Tytuł II. Pokrewieństwo i powinowactwo... 3 Dział

Bardziej szczegółowo

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk

Zmiana przekonań ograniczających. Opracowała Grażyna Gregorczyk Zmiana przekonań ograniczających Opracowała Grażyna Gregorczyk Główny wpływ na nasze emocje mają nasze przekonania na temat zaistniałych faktów (np. przekonania na temat uprzedzenia do swojej osoby ze

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo Na Rzecz Rozwoju Mediacji w Pruszkowie. Materiały dla prasy

Partnerstwo Na Rzecz Rozwoju Mediacji w Pruszkowie. Materiały dla prasy Partnerstwo Na Rzecz Rozwoju Mediacji w Pruszkowie Materiały dla prasy Pruszków, kwiecień 2012 INFORMACJE WSTĘPNE: Od jesieni roku 2011 rozpoczęliśmy regularne spotkania grupy osób i instytucji zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

Mediacje. Sztuka porozumienia. Mediacja gospodarcza jako nowa metoda skutecznego rozwiązywania konfliktów

Mediacje. Sztuka porozumienia. Mediacja gospodarcza jako nowa metoda skutecznego rozwiązywania konfliktów Mediacje Sztuka porozumienia Mediacja gospodarcza jako nowa metoda skutecznego rozwiązywania konfliktów Maciej Bobrowicz Prezes Polskiego Stowarzyszenia Mediacji Gospodarczej Konflikt: WEI niebezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU. www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354

ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU. www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354 ROZWIĄZANIE KONFLIKTU JEST W ZASIĘGU www.strefadialogu.com kontakt@strefadialogu.com tel. 535 353 354 Badania dowodzą, że średnio: pracowników zmieniających pracę wskazuje na konflikty personalne jako

Bardziej szczegółowo

ALTERNATYWNE SPOSOBY ROZWIĄZYWANIA SPORÓW PRZYKŁAD Z ENERGETYKI

ALTERNATYWNE SPOSOBY ROZWIĄZYWANIA SPORÓW PRZYKŁAD Z ENERGETYKI ALTERNATYWNE SPOSOBY ROZWIĄZYWANIA SPORÓW PRZYKŁAD Z ENERGETYKI Autor: Radosław Walaszczyk (Biuletyn URE nr 3/2012) Korzystanie z alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów stwarza stronom szansę na

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa... 15. Wprowadzenie... 27

Spis treści. Wykaz skrótów... 13. Przedmowa... 15. Wprowadzenie... 27 Wykaz skrótów..................................................... 13 Przedmowa........................................................ 15 Wprowadzenie.....................................................

Bardziej szczegółowo

Konferencja Mediacja w sprawach gospodarczych Warszawa, 27 maja 2003 r. Sprawozdanie

Konferencja Mediacja w sprawach gospodarczych Warszawa, 27 maja 2003 r. Sprawozdanie Konferencja Mediacja w sprawach gospodarczych Warszawa, 27 maja 2003 r. Sprawozdanie Obecnie w Polsce mediacje i arbitraż są w sprawach gospodarczych stosowane w bardzo wąskim zakresie. W kraju działa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STOWARZYSZENIA MEDIATORÓW CYWILNYCH

REGULAMIN STOWARZYSZENIA MEDIATORÓW CYWILNYCH REGULAMIN STOWARZYSZENIA MEDIATORÓW CYWILNYCH ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Mediatorów Cywilnych (zwane dalej Stowarzyszeniem ) jest stowarzyszeniem zwykłym działającym na podstawie

Bardziej szczegółowo

CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE

CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE Informator o alternatywnych sposobach rozwiązywania sporów Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 4 S t r o n a

Spis treści. 4 S t r o n a Spis treści POZNAJ POSTĘPOWANIE SĄDOWE... 7 Sąd powszechny, sąd polubowny - co wybrać?... 8 Sąd polubowny... 8 Sąd powszechny... 9 Jaki wybór?... 9 Właściwy tryb postępowania A raczej, czy zawsze będzie

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05

Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Uchwała z dnia 22 czerwca 2005 r., III CZP 23/05 Sędzia SN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca) Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz Sędzia SN Jan Górowski Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jadwigi

Bardziej szczegółowo

CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE

CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE CZY TYLKO SĄD ROZSTRZYGNIE W SPORZE? MEDIACJA I SĄDOWNICTWO POLUBOWNE Informator o alternatywnych sposobach rozwiązywania sporów Publikacja współfinansowana przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Przedawnienie w sprawie o podział majątku

Przedawnienie w sprawie o podział majątku Przedawnienie w sprawie o podział majątku Janusz pierwszy związek małżeński z Moniką zawarł w 1989 roku, zaś rozwód ich małżeństwa nastąpił w 1997 roku. Po kilku latach Janusz i Monika ponownie wrócili

Bardziej szczegółowo

Przewodnik postępowania układowego (Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami - Manx)

Przewodnik postępowania układowego (Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami - Manx) Przewodnik postępowania układowego (Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami - Manx) Kwiecień 2012 r. Usługi dotyczące stosunków pomiędzy pracodawcami i pracownikami Manx (the Manx

Bardziej szczegółowo

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie

Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1 NIEBIESKA KARTA Procedura Niebieskiej Karty obowiązująca w Szkole Podstawowej im. Kard. Stefana Wyszyńskiego w Imielinie 1. Dyrektor szkoły i nauczyciele są zobowiązani do reagowania w sytuacji powzięcia

Bardziej szczegółowo

Karpackie Centrum Mediacji

Karpackie Centrum Mediacji Karpackie Centrum Mediacji SIEDZIBA: ul. Poniatowskiego 2/118 37-450 Stalowa Wola KONTAKT: e-mail: pgarbacik@wp.pl tel. (+48) 502 027 204 REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO 1. PRZEDMIOT REGULAMINU. 1.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie stosuje się częściej mediacji jako formy alternatywnego rozstrzygania sporów?

Dlaczego nie stosuje się częściej mediacji jako formy alternatywnego rozstrzygania sporów? DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH DEPARTAMENT TEMATYCZNY C: PRAWA OBYWATELSKIE I SPRAWY KONSTYTUCYJNE KWESTIE PRAWNE Dlaczego nie stosuje się częściej mediacji jako formy alternatywnego rozstrzygania

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr1 w Zamościu

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr1 w Zamościu (Załącznik nr1 do Zarządzenia Nr 4/2015) WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych Nr1 w Zamościu Wszyscy wobec prawa są równi i nikt nie może być dyskryminowany

Bardziej szczegółowo

Zasady ogólne. 2 Wewnętrzna organizacja

Zasady ogólne. 2 Wewnętrzna organizacja REGULAMIN OŚRODKA MEDIACYJNEGO PRZY KONIŃSKIEJ IZBIE GOSPODARCZEJ 1 Zasady ogólne 1. Regulamin Ośrodka Mediacyjnego przy Konińskiej Izbie Gospodarczej określa zasady działania Ośrodka oraz kryteria wyboru

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół w Pisarzowej

WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół w Pisarzowej WEWNĘTRZNA PROCEDURA ANTYMOBBINGOWA obowiązująca w Zespole Szkół w Pisarzowej Podstawa prawna: 1. art. 55, art. 943 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Praca z rodziną w ujęciu systemowym

Szkolenie Praca z rodziną w ujęciu systemowym Szkolenie Praca z rodziną w ujęciu systemowym Ramowy program szkolenia Praca z rodziną w ujęciu systemowym Część 1 Dzień 1 11.06.2008 Wyjazd z ul. Dawida / Joanitów (autokar oznaczony tablicą Dolnośląski

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

Mediacja konsumencka

Mediacja konsumencka Mediacja konsumencka Inspekcja Handlowa od ponad 10 lat prowadzi mediacje w formule określonej w art. 36 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o Inspekcji Handlowej /tekst jednolity w Dz. U. z 2009 r. nr

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów...

Spis treści. Przedmowa... Wykaz skrótów... Przedmowa... Wykaz skrótów... XI XV Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 1. Pozew o ustalenie w przedmiocie zmiany płci... 3 2. Wyrok ustalający zmianę płci (1)...

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1

Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 Przedmowa... XI Wykaz skrótów... XV Rozdział I. Pisma procesowe i orzeczenia sądowe dotyczące małżeństwa... 1 1. Pozew o ustalenie w przedmiocie zmiany płci... 3 2. Wyrok ustalający zmianę płci (1)...

Bardziej szczegółowo

Barbara Wajerowska-Oniszczuk

Barbara Wajerowska-Oniszczuk Barbara Wajerowska-Oniszczuk Rok: 2003 Czasopismo: Niebieska Linia Numer: 4 Mediacja to doskonałe narzędzie do rozwiązywania konfliktów w szkole. Jest też dobrym instrumentem wychowawczym: uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACJI GOSPODARCZEJ WIELKOPOLSKIEJ IZBIE BUDOWNICTWA W POZNANIU

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACJI GOSPODARCZEJ WIELKOPOLSKIEJ IZBIE BUDOWNICTWA W POZNANIU REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACJI GOSPODARCZEJ WIELKOPOLSKIEJ IZBIE BUDOWNICTWA W POZNANIU PRZY Regulamin uchwalony uchwałą nr 9/2010 Walnego Zgromadzenia Członków Wielkopolskiej Izby

Bardziej szczegółowo

Negocjacje i Mediacje jako forma rozwiązywania konfliktów. Przygotowała: Martyna Mierzejewska Łódź 2016r

Negocjacje i Mediacje jako forma rozwiązywania konfliktów. Przygotowała: Martyna Mierzejewska Łódź 2016r Negocjacje i Mediacje jako forma rozwiązywania konfliktów. Przygotowała: Martyna Mierzejewska Łódź 2016r Spis treści 1 Rozdział - Wstęp... 3 2 Rozdział Negocjacje... 3 2.1 Negocjacje twarde... 3 2.2 Negocjacje

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

--- MEDIACJA dla CIEBIE ---

--- MEDIACJA dla CIEBIE --- -------------- --- MEDIACJA dla CIEBIE --- czyli mediacja cywilna w pytaniach i odpowiedziach 1 Spis treści: I. Co to jest mediacja? 2 II. Kim jest mediator? 2 III. Dlaczego nie do sądu? zalety mediacji

Bardziej szczegółowo

SALON MEDIATORA. Sąd Okręgowy w Gdańsku 17 maja 2013 roku

SALON MEDIATORA. Sąd Okręgowy w Gdańsku 17 maja 2013 roku SALON MEDIATORA Sąd Okręgowy w Gdańsku 17 maja 2013 roku Współpraca mediatora z pełnomocnikami stron (z perspektywy mediatora) 1 W dniu 17 maja 2013 roku odbyło się piąte spotkanie Salonu Mediatora w Sądzie

Bardziej szczegółowo

MEDIACJA NOWOCZESNY ŚRODEK NA KRYZYS RODZINNY

MEDIACJA NOWOCZESNY ŚRODEK NA KRYZYS RODZINNY MARIA J. ZAJĄCZKOWSKA MEDIACJA NOWOCZESNY ŚRODEK NA KRYZYS RODZINNY G lobalizację wiąże się z kluczowymi zmianami, jakie zaszły w kilku ostatnich dekadach poprzedniego i obecnego stulecia w zakresie komunikacji

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o ADR w sprawach konsumenckich Jakie zmiany w funkcjonowaniu firmy spowoduje ustawa? FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz

Nowa ustawa o ADR w sprawach konsumenckich Jakie zmiany w funkcjonowaniu firmy spowoduje ustawa? FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz Nowa ustawa o ADR w sprawach konsumenckich Jakie zmiany w funkcjonowaniu firmy spowoduje ustawa? FKA Furtek Komosa Aleksandrowicz 1 pozasądowe rozwiązywanie sporów Trwają prace nad kontrowersyjną ustawą

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013

GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 Załącznik do uchwały Nr III/7/11 Rady Gminy Ulan-Majorat z dnia 23 lutego 2011 r. GMINNY PROGRAM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE NA LATA 2011-2013 1 I. WSTĘP Rodzina jest podstawowym i najważniejszym

Bardziej szczegółowo

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze

Umowa o zachowaniu poufności. Aktualne umowy gospodarcze Umowa o zachowaniu poufności Aktualne umowy gospodarcze Prawo i zarządzanie Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. al. Krakowska 271, 02-133 Warszawa tel.: 22 559 36 00, 559 36 66, faks: 22 829 27 00,

Bardziej szczegółowo

Opinia. do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. (druk nr 920)

Opinia. do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. (druk nr 920) Warszawa, 10 czerwca 2015 r. Opinia do ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego (druk nr 920) I. Cel i przedmiot ustawy Nowelizacja ustawy z dnia 25

Bardziej szczegółowo

MEDIACJA. Czym jest mediacja? Czym mediacja nie jest? Co jest celem mediacji? W jakich sytuacjach moŝna stosować mediację? Rodzaje mediacji :

MEDIACJA. Czym jest mediacja? Czym mediacja nie jest? Co jest celem mediacji? W jakich sytuacjach moŝna stosować mediację? Rodzaje mediacji : MEDIACJA Czym jest mediacja? Mediacja jest dobrowolnym porozumiewaniem się stron będących w konflikcie w obecności trzeciej, która jest bezstronna, akceptowana i neutralna, tj. mediatora. Jest jedną z

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Postanowienia wstępne. Stosowanie przepisów Regulaminu

Rozdział I. Postanowienia wstępne. Stosowanie przepisów Regulaminu REGULAMIN ROZSTRZYGANIA SPORÓW O NARUSZENIE PRAW W NASTĘPSTWIE REJESTRACJI NAZWY DOMENY INTERNETOWEJ.PL SĄDU ARBITRAŻOWEGO PRZY KRAJOWEJ IZBIE GOSPODARCZEJ W WARSZAWIE Rozdział I Postanowienia wstępne

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

Sprawy z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich a mediacja. SSO Ewa Ważny

Sprawy z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich a mediacja. SSO Ewa Ważny Sprawy z zakresu ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich a mediacja SSO Ewa Ważny GDAŃSK, 10 grudnia 2015 USTAWA z dnia 26 października 1982r. o postępowaniu w sprawach nieletnich Cel postępowania

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II.

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Wykaz literatury Przedmowa do wydania Piątego Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające Rozdział II. SPIS TREŚCI Wykaz skrótów... Wykaz literatury... Przedmowa do wydania Piątego... XI XIII XV Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo rodzinne i prawo opiekuńcze w systemie prawa... 3 I. Pojęcie

Bardziej szczegółowo