PODSTAWY FOTOGRAFII CYFROWEJ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PODSTAWY FOTOGRAFII CYFROWEJ"

Transkrypt

1 1 Czym fotografować? PODSTAWY FOTOGRAFII CYFROWEJ VITO WERNER CORK,

2 Copyright by Vito Werner All rights reserved Cork 2012 Wydawnictwo jest chronione polskim i międzynarodowym prawem autorskim. Kopiowanie i rozpowszechnianie w całości lub we fragmentach, bez wiedzy autora jest zabronione. 2

3 Spis treści Zamiast wstępu...5 Czym fotografować?...6 Aparaty kompaktowe...6 Aparaty hybrydowe...6 Aparaty SLR...7 Obiektywy...8 Obiektywy standardowe...9 Obiektywy szerokokątne...10 Teleobiektywy...10 System stabilizacji obrazu...11 Cyfrowy zoom...11 Obiektyw portretowy...12 Obiektyw do makrofotografii...13 Jaki obiektyw do czego?...13 Lampa błyskowa...14 Filtry barwne i filtr UV...14 Filtr szary i filtr połówkowy...15 Filtry polaryzacyjne...15 Osłona przeciwsłoneczna...17 Statyw i monopod...17 Karty pamięci...18 Teoria ekspozycji...19 Przysłona...19 Czas naświetlania...22 Od czego zależy czas naświetlania?...22 Orientacyjne czasy naświetlania...23 Czułość matrycy...24 Szum matrycy...24 Trójkąt ekspozycji...25 Zaczynamy fotografować...26 Programy tematyczne...26 Programy preselekcyjne...26 Pomiar światła...28 Autofocus...30 Temperatura barwowa światła...30 Podstawy kompozycji...32 Kompozycja...32 Mocne punkty obrazu...32 Położenie horyzontu...33 Kompozycja po przekątnej...33 Linie prowadzące...34 Obramowanie kadru...34 Sztafaż...35 Perspektywa...35 Plan fotograficzny...36 Błędy fotograficzne...38 Pochyły horyzont...38 Celownik snajpera...38 Efekt czerwonych oczu...39 Fotografowanie pod słońce i flara...39 Brudna matryca...40 Niewłaściwy balans bieli...40 Prześwietlenie...41 Niedoświetlenie...41 Nieostrość...42 Zdjęcie poruszone...42 Szum matrycy...43 Pikselizacja

4 Spis treści Obcięte stopy...44 Obcięta głowa...44 Walące się budynki...45???...45 Lampa błyskowa...46 Lampa błyskowa w aparacie...46 Zewnętrzna lampa błyskowa...47 Obróbka zdjęć...49 Obrabiać - czy nie?...49 Najprostsza obróbka zdjęć...50 Jak fotografować Portret...52 Architekturę...53 Krajobraz...54 Dzieci...55 Sport...56 Uroczystości rodzinne...57 Katalogowanie zdjęć...58 Jak zapanować nad bałaganem?...58 Programy do katalogowania...59 Archiwum zdjęć...61 Prezentacja zdjęć...62 Książki...63 Na zakończenie

5 Zamiast wstępu Julii i Jakubowi, stawiającym swe pierwsze kroki na fotograficznym polu, książkę tę poświęcam Książek pod ogólnym tytułem Jak fotografować aparatem cyfrowym napisano już pewnie tysiące. Co zatem za różnica, jeśli powstanie jeszcze jedna? Pomysł na tę książkę był tyleż prosty, co prozaiczny: od pewnego czasu prowadzę kursy i warsztaty fotograficzne, dzieląc się z innymi wiedzą, którą zdobyłem w ciągu (aż wstyd się przyznać!) ponad 40 lat życia z aparatami fotograficznymi w dłoniach. Wydawnictwo to jest zatem zbeletryzowaną formą prowadzonego przeze mnie - pod tym samym tytułem - kursu. W ciągu owych kilkudziesięciu lat fotografowania, zajmowałem się różnymi jej (czyli fotografii) dziedzinami: fotografią prasową (pracując jako etatowy fotoreporter w gazetach łódzkich, wybrzeżowych, warmińskich i ogólnopolskich), fotografią mody, fotografią produktów i żywności, fotografią ślubną, studyjną i medyczną. I choć każda jest inna, to jednak mają bardzo wiele wspólnych, przenikających się elementów. Każda z tych dziedzin wymaga jednak nieco innych predyspozycji: szybkości (w przypadku fotografii prasowej), kreatywności (fotografia mody, fotografia produktów, fotografia żywności), odporności na stres i silne nerwy (fotografia medyczna). Wymaga także posiadania nieco innej wiedzy: od operowania kilkoma źródłami światła błyskowego (fotografia studyjna), poprzez korzystanie tylko ze światła zastanego (fotografia reportażowa czy ślubna) na umiejętnościach wykonywania zdjęć makro (np. fotografia medyczna) kończąc. Sądzę zatem, że sporo na temat fotografii wiem. Ale - z całą pewnością - nie wiem jeszcze wszystkiego. I wciąż się uczę. Bo wiedza o fotografii jest - w moim odczuciu - studnią bez dna. Całej wiedzy nie uda się zdobyć. Ale przynajmniej należy się starać... 5

6 1 Czym fotografować? Aparaty kompaktowe C echuje je zwarta (kompaktowa) budowa, są lekkie, proste (żeby nie powiedzieć: bardzo proste) w obsłudze. Z reguły wyposażone są w niewielką lampę błyskową i celownik lunetkowy (choć są i takie, które pozwalają obserwować fotografowaną scenę jedynie na wyświetlaczu). Wielkim minusem aparatów kompaktowych są obiektywy, które - powiedzmy sobie szczerze - najwyższych lotów nie są. Pewien przełom na tym polu dokonały Panasonic, Sony, Olympus i Samsung, wprowadzając na rynek aparaty kompaktowe z wymiennymi obiektywami. ZALETY: niska cena, niewielkie wymiary i waga, łatwość obsługi Aparat kompaktowy WADY: konieczność obserwowania sceny na wyświetlaczu; powoduje to szybkie zużywanie się baterii, nie najwyższa jakość obiektywów, choć modele z wymienną optyką w znacznym stopniu niwelują tę wadę, jakość zdjęć odbiega od tych, które wykonywane są aparatami bardziej zaawansowanymi technologicznie. Aparaty hybrydowe S tanowią one swoisty pomost między aparatami kompaktowymi a lustrzankami. Nic zatem dziwnego, że w języku angielskim określa się je Bridge Camera - czyli aparat pomostowy. Aparat hybrydowy łączy w sobie cechy aparatu kompaktowego: niewielką wagę, wymiary i prostotę użytkowania, z zaletami lustrzanek: lepszą optyką i wprowadzeniem wielu funkcji, które pozwalają na wykonywanie lepszych technicznie zdjęć. Aparaty hybrydowe swym kształtem bardziej przypominają lustrzanki: dzięki wyprofilowanemu uchwytowi są znacznie poręczniejsze w użytkowaniu, wiele ma sterowanie zoomem w obiektywie, co pozwala na dość precyzyjne skomponowanie obrazu. Pogoń za pojemnością matrycy wymuszają spece od marketingu, a nie rzeczywista potrzeba. Zdjęcie na ekran (1200x800 px) wymaga matrycy 1,31 Mpix, zdjęcie 10x15 cm (format pocztówkowy) - 2,16 Mpix, zdjęcie 20x30 cm (format A4) - 8,64 Mpix. 6

7 1 Czym fotografować? Fotografowaną scenę możemy obserwować na dwa sposoby: albo na wyświetlaczu z tyłu aparatu, trzymając go w wyciągniętych rękach, albo poprzez wizjer - tak jak ma to miejsce w lustrzankach. Obraz, który obserwujemy w wizjerze nie jest jednak obrazem żywym (jak w lustrzankach) ale elektronicznym, wyświetlanym na miniaturowym ekranie, tak, jak ma to miejsce w kamerach video. W tym miejscu mała dygresja: fotografowanie na wyciągniętych rękach jest nawet nie amatorstwem, ale wręcz amatorszczyzną. O wiele łatwiej jest utrzymać nieruchomo aparat (uzyskując w ten sposób ostrze zdjęcia!) trzymając go oburącz i dodatkowo opierając o czoło; aparat jest wówczas stabilizowany w trzech punktach - a nie tylko w dwóch, jak ma to miejsce w przypadku zdjęć na wyciągnięcie ręki. Aparat hybrydowy ZALETY: relatywnie niska cena, względnie dobra jakość optyki, zaawansowane funkcje techniczne, niektóre modele przewyższają nawet lustrzanki na polu fotografii makro WADY: sterowanie zoomem przy pomocy przycisków (choć niektóre modele mają także zoomy w obiektywach), obraz w wizjerze, do którego należy się przyzwyczaić, niewymienna optyka. Aparaty SLR A paraty SLR (Single Lens Reflex Camera; czasem także określane DSLR - czyli Digital Single Lens Camera) - w tłumaczeniu aparat lustrzany z jednym obiektywem (w przeciwieństwie do lustrzanek dwuobiektywowych, popularnych w połowie ubiegłego wieku) jest najbardziej technologicznie zaawansowanym aparatem dla amatorów. Najważniejszą bodaj cechą aparatów SLR jest możliwość wymiany obiektywów: od ultra szerokokątnych (obejmujących nawet 180 stopni pola widzenia), po teleobiektywy o ogniskowych ponad 1000 mm. Kolejna przewaga lustrzanek (że pozostaniemy przy tym żargonowym określeniu) przejawia się tym, że ich matryce są większe niż aparatów kompaktowych i hybrydowych. Z reguły także mają większe czułości. Ponieważ omawiając zagadnienia fotograficzne będę bazował głównie na kamerach SLR, ten krótki opis - na tę chwilę - musi wystarczyć. ZALETY: same WADY: żadnych Aparat SLR 7

8 1 Czym fotografować? Obiektywy N ajważniejszą częścią aparatu jest obiektyw. To w głównej mierze od niego zależy jakość naszych zdjęć. Obiektywy można dzielić na co najmniej kilka sposobów. Oto trzy najważniejsze podziały: 1. Z uwagi na zmienność ogniskowej: stało i zmiennogniskowe 2. Z uwagi na kąt widzenia: ultra szerokokątne, szerokokątne, standardowe, długoogniskowe (teleobiektywy) 3. Z uwagi na przeznaczenie: portretowe, makro, uniwersalne, tilt-shift, itp. Chwalenie się krotnością zooma wynoszącą 10, 12 czy 15, nie ma najmniejszego sensu. Najlepszą jakość zdjęć otrzymuje się przy pomocy obiektywów stałoogniskowych, w których owa krotność wynosi Obiektywy stałoogniskowe są także jaśniejsze, niż zoomy. Przy takim podziale, jeden obiektyw może równocześnie należeć do kilku grup. Jeśli spojrzycie na front obiektywu, znajdziecie na nim najważniejsze bodaj informacje o nim. Wyglądają one np. tak: Tamron 28-75/2,8 albo Pentax 18-55/3,5-4,5 lub Samyang 85/1,4 Co mówi ów napis? Pierwsza część jest oczywiście nazwą obiektywu. Może ona być taka sama, jak nazwa producenta aparatu (Pentax, Canon) albo też - jeśli obiektyw pochodzi od producenta niezależnego - np. Tamron czy Sigma. Wbrew pozorom, jest to dość ważna informacja, ponieważ obiektywy (a raczej sposób ich mocowania) nie są między sobą zunifikowane i obiektywy Canona nie będą pasować do żadnego innego aparatu! Jedynie producenci niezależni, tacy jak np. Tamron, Samyang czy Sigma produkują obiektywy do wszystkich podstawowych systemów. Druga część napisu mówi nam o tym, czy obiektyw jest stało czy zmienoogniskowy. Podaje także jego ogniskową (w przypadku stałoogniskowych) lub zakres ogniskowych (w przypadku zoomów). Trzecia część napisu, po znaczku /, mówi o maksymalnym otworze względnym obiektywu, czyli o przysłonie. Im owa wartość jest niższa, tym obiektyw jest... droższy. Amatorskie obiektywy ową wartość mają na poziomie 3,5-4,5, profesjonalne - od 2,8 (w przypadku zoomów) aż po 1,1 w przypadku obiektywów stałoogniskowych. Na te ostatnie stać naprawdę niewielu... Z obiektywami aparatów cyfrowych nierozerwalnie związane jest pojęcie crop. 8

9 1 Czym fotografować? Zacznijmy ab ovo: obiektywy - nawet te przeznaczone do fotografii cyfrowej, mają zakres ogniskowych podawany jak dla aparatów analogowych. Tymczasem matryca aparatu cyfrowego jest mniejsza (uwaga: nie dotyczy aparatów z matrycami FF - pełnoklatkowych) od klatki małoobrazkowego filmu. Stosunek wielkości matrycy do klatki filmowej jest właśnie cropem. Sigma 1,7 Co to oznacza w praktyce? Nic innego jak to, że obiektyw, który mamy w aparacie, tak naprawdę ma inną ogniskową, niż zostało to napisane na obudowie! Mało tego: owa inność dotyczy wszystkiego, co jest związane z ogniskową, czyli np. kąta widzenia obiektywu czy maksymalnego czasu naświetlania, jaki możemy zastosować przy zdjęciach z ręki Różne aparaty posiadają różny crop. Ilustruje to tabela obok. Canon 1,6 Nikon 1,5 Konica Minolta 1,5 Olympus 2,0 Pentax 1,6 Dane te są orientacyjne; w instrukcji obsługi na pewno znajdziecie wartość właściwą dla waszego aparatu. A zatem obiektyw Samyang o ogniskowej 85 mm, z korpusem Canona i Pentaxa tak naprawdę będzie miał ogniskową 136 mm, z Nikonem mm, a z Olympusem mm. Do Sigmy Samyanga nie da się zamontować... Obiektywy standardowe O biektywami standardowymi nazywamy te obiektywy, których kąt widzenia wyrażony w stopniach, jest zbliżony do kąta widzenia ludzkiego oka. W dobie aparatów analogowych, obiektywy standardowe miały ogniskową mniej więcej 50 mm. Ponieważ matryca jest mniejsza niż klatka filmu, więc i ogniskowa w obiektywie standardowym także jest krótsza. Przyjmuje się zatem, że obiektyw standardowy ma około 30 mm. Przy tej właśnie ogniskowej jego kąt widzenia zbliżony jest do tego, co dostrzega ludzkie oko. W aparatach kompaktowych ogniskowa obiektywu standardowego jest jeszcze krótsza. Obiektyw standardowy 9

10 1 Czym fotografować? Obiektywy szerokokątne J eśli obiektywem standardowym zwykło się nazywać obiektywy o ogniskowej 50 mm (dla fotografii analogowej lub systemu pełnoklatkowego), czyli ok. 30 mm dla fotografii cyfrowej, zatem obiektywy o ogniskowych krótszych niż 50/30 mm - będą obiektywami szerokokątnymi, posiadającymi kąt widzenia szerszy, niż ludzkie oko. Obiektywy te stosujemy w sytuacjach, gdy to, co chcemy sfotografować, nie mieści się w kadrze, a więc np. w ciasnych wnętrzach, fotografując dużą grupę ludzi itp. Doskonale nadają się więc do fotografii reportażowej czy fotografowania architektury. Natomiast zupełnie nie nadają się do fotografii przyrodniczej oraz do portretu. No, chyba że zależy nam na karykaturalnym przerysowaniu osoby fotografowanej... Obiektyw szerokokątny typu rybie oko Obiektywy te mają większą głębię ostrości, niż obiektywy standardowe. Teleobiektywy N a zasadzie analogii - wszystkie obiektywy o ogniskowych dłuższych niż 50/30 mm, nazywać będziemy obiektywami długoogniskowymi lub - w odniesieniu do tych najdłuższych - teleobiektywami. Teleobiektywy pozwalają nam robić zdjęcia z dużej odległości, np. dzikiej przyrody, architektury czy krajobrazu. Krótsze teleobiektywy doskonale sprawdzają się w fotografii portretowej. Ponieważ głębia ostrości, uzyskiwana przy pomocy teleobiektywów jest relatywnie mała, doskonale wydobywają one przedni plan ze zdjęcia, rozmazując (a raczej pozostawiając w nieostrościach) całe tło. Niestety: coś za coś: ich waga z reguły uniemożliwia fotografowanie z ręki i trzeba się zaopatrzyć w solidny statyw. Teleobiektyw 10

11 1 Czym fotografować? System stabilizacji obrazu W ielu amatorów wierzy, że posiadanie aparatu lub obiektywu ze stabilizacją obrazu, będzie cudownym remedium na otrzymanie nieporuszonych zdjęć. Nic bardziej błędnego! Zacznijmy od wyjaśnienia, kiedy powstają poruszone zdjęcia: 1. gdy fotografujemy szybko poruszające się obiekty Pytanie: lustrzankę jakiej firmy wybrać? jest pozbawione większego sensu. Między aparatami tego samego segmentu rynkowego nie ma bowiem istotnych różnic technicznych. Całość sprowadza się zatem głównie do... ceny i zamiłowania do marki. 2. gdy fotografujemy z długim czasem; przyjmuje się, że maksymalny czas naświetlania powinien być rózny odwrotności ogniskowej obiektywu, np. obiektyw 200 mm - 1/200 s, obiektyw 50 mm - 1/50 s. Jak do tego ma się system stabilizacji obrazu? W przypadku pierwszym - nie pomoże w niczym. Mimo stabilizacji, zdjęcie i tak będzie poruszone. W przypadku drugim - system ten może pomóc (choć wcale nie musi). Przytoczona wyżej zasada ma jedynie charakter ogólny i zależy od wielu czynników: wagi aparatu (cięższe łatwiej ustabilizować w rękach), ergonomii uchwytu (na pewno nie fotografując na wyciągnięcie ręki!), naszej kondycji, itp. Najbezpieczniej jest przedłużyć czas dwukrotnie, czyli np. z 1/30 na 1/15 s i na nieporuszone zdjęcia nocne lepiej nie liczyć... Istnieją dwa podstawowe systemy stabilizacji obrazu: w korpusie aparatu lub w obiektywach. Oba te warianty mają tyleż samo zwolenników, co przeciwników. Obie są mniej więcej tak samo skuteczne, choć stabilizacja w aparacie wydaje się być tańsza w eksploatacji: korpus kupuje się raz, a później tylko dokupuje obiektywy bez stabilizacji, które są jednak nieco tańsze... W tym miejscu jeszcze jedna uwaga: stawiając aparat z systemem redukcji drgań (obojętnie: w korpusie lub w obiektywie) na statywie, koniecznie należy wyłączyć ów system! W przeciwnym wypadku będziemy mieć... poruszone zdjęcie! Gorąco jednak przestrzegam przed kupowaniem aparatów kompaktowych z systemem Digital Shake Reduction. System ten ze stabilizacją obrazu nie ma nic wspólnego i jest jedynie chwytem marketingowym (żeby nie powiedzieć: zwykłym oszustwem). Polega on na tym, że aparat chwilowo podbija czułość matrycy, czasem nawet do ISO Efekt? Potworny szum na zdjęciach lub zdjęcie o zmniejszonych rozmiarach. Cyfrowy zoom C yfrowy zoom jest takim samym chwytem marketingowym, jak opisany powyżej Digital Shake Reduction. Najogólniej rzecz biorąc, jest to cyfrowe powiększenie wycinka obrazu. Po pierwsze: skutkuje to natychmiast znacznym pogorszeniem jakości obrazu, a po drugie: dokładnie tę samą operację można przeprowadzić na ekranie komputera. Zdecydowanie odradzam stawianie tego parametru jako najważniejszego przy zakupie aparatu. 11

12 1 Czym fotografować? Porównanie kątów widzenia różnych obiektywów Obiektyw portretowy O biektywami portretowymi zwykło nazywać się obiektywy w zakresie ogniskowych mm. Są to zatem krótkie teleobiektywy. Ich kąt widzenia pozwala bowiem na wykonanie zdjęcia od czubka głowy do połowy klatki piersiowej, czyli dokładnie tyle, ile potrzebujemy aby zrobić dobry portret. Obiektywy te są na tyle niewielkie, że bezproblemowo pozwalają na fotografowanie z ręki, ale równocześnie na tyle mają długą ogniskową, że dzięki ich pomocy uzyskuje się nieostre tło, uwypuklające fotografowaną osobę. Zdjęcie wykonane obiektywem portretowym 12

13 1 Czym fotografować? Obiektyw do makrofotografii F unkcję makro posiadają zarówno obiektywy stało jak i zmiennoogniskowe. Trzeba sobie jednak jasno powiedzieć, że zbliżenia na poziomie 1:1 można uzyskać tylko obiektywami stałoogniskowymi. Kupując obiektyw do makrofotografii należy dość rozsądnie rozważyć wszystkie za i przeciw. Są to bowiem dość drogie obiektywy, ale warte swej ceny. Parametrami krytycznymi, na które powinniśmy zwrócić uwagę przy zakupie są: Powiększenie: im bliżej 1:1 - tym lepiej Jasność obiektywu: im jaśniejszy - tym lepiej. Minimalna odległość fotografowania. Tu sprawa nie jest już jednoznaczna: jeśli będziemy fotografować Zdjęcie wykonane obiektywem do makrofotografii 1:1 owady - to im minimalna odległość będzie większa (mniej więcej na poziomie cm) - tym le- piej. Pozwoli to na zbliżenie się do owadów bez płoszenia ich. Jeśli ograniczymy się do fotografowania przedmiotów makro - minimalna odległość fotografowania będzie miała wtórne znaczenie. Jaki obiektyw do czego? M ając cały arsenał obiektywów, warto wiedzieć którego z nich możemy używać w jakiej sytuacji. OBIEKTYW STANDARDOWY (50/30 mm): Do zastosowań uniwersalnych OBIEKTYW SZEROKOKĄTNY (<30/50 mm) TAK: krajobraz, architektura, wnętrza, reportaż fotograficzny NIE: portret, fotografia przyrodnicza OBIEKTYW DŁUGOOGNISKOWY (>30/50 MM) TAK: portret, architektura (detale), sport, fotografia przyrodnicza, reportaż fotograficzny (jeśli nie ma możliwości podejść blisko do fotografowanej sceny), krajobraz NIE: wnętrza Prawo Murphiego w odniesieniu do fotografii: na zdjęciu grupowym zawsze znajdzie się ktoś, kto ma zamknięte oczy. 13

14 1 Czym fotografować? Lampa błyskowa Zakup lampy błyskowej powinien być pierwszym zakupem. Wielu z Was może się zdziwić: jak to, przecież mam wbudowaną w aparat lampę błyskową! Już odpowiadam: lampa wbudowana w aparat nie nadaje się do robienia zdjęć! A dlaczego - o tym będzie mowa w rozdziale poświęconym fotografowaniu z lampą. Jaka lampę wybrać? Oto najważniejsze elementy, którymi należy się kierować przy zakupie flesza: 1. Jak największa moc 2. Palnik lampy powinien być obracany zarówno w pionie, jak i w poziomie Prawo Murphiego w odniesieniu do fotografii: każde zdjęcia da się najciekawiej skadrować poza zakresem zooma. 3. Lampa musi być dedykowana do posiadanego przez nas systemu. W przeciwnym wypadku albo nie będzie współpracowała z automatyką aparatu, albo (w przypadku Sony) w ogólne nie da się jej włożyć Filtry barwne i filtr UV F iltry mogą być albo nakręcane na obiektyw, albo w formie płytek mocowanych w specjalnym uchwycie przed obiektywem. O ile w fotografii analogowej stosowanie filtrów barwnych miało sens, o tyle w fotografii cyfrowej mija się to z celem. Efekt, który uzyskiwało się przy pomocy filtrów (czyli ocieplenie lub ochłodzenie tonacji zdjęcia), dziś bez problemu robi się na ekranie komputera. Podobnie rzecz ma się z filtrem UV (czyli ultrafioletowym ). Wymyślono go kiedyś po to, żeby usuną niebieskawozieloną dominantę barwną na zdjęciach robionych wysoko w górach. Skorygowanie owej dominanty na komputerze - to kwestia kilku kliknięć. A jednak wielu używa filtrów UV na co dzień, w ogólne nie zdejmując ich z obiektywów. Filtry barwne i filtr UV Są bowiem dwie szkoły: używać filtru jako ochrony obiektywu lub nie. Jestem akurat zwolennikiem tej drugiej: filtru nie zakładam - bo to zawsze jednak kawałek szkła na drodze promieni. Ale każdy robi tak, jak mu serce dyktuje... 14

15 1 Czym fotografować? Filtry szare i filtr połówkowy C zasem się zdarza, że... jest za jasno. Przykład? Proszę bardzo: fotografujemy wodospad. Zależy nam na tym, żeby nie tyle zatrzymać ruch wody, co właśnie go podkreślić. Aby odpowiednio wydłużyć czas naświetlania musimy przymknąć przysłonę. Przysłony nie możemy jednak zmniejszać w nieskończoność, a uzyskany w ten sposób czas naświetlania wciąż może być zbyt krótki. Ponadto, zmiana przysłony wiąże się z tym, że zmieniamy głębię ostrości, co ma wpływ na wygląd sceny. I w tym momencie w sukurs przychodzi szary filtr. Co daje szary filtr? Bez wdawania się w szczegóły - jednolicie przyciemnia cały kadr. Obrazowo mówiąc - zakładamy na obiektyw okulary przeciwsłoneczne. Szare filtry produkowane są w różnych gęstościach. Różne firmy stosują różne oznaczenia, ale z reguły pojawiają się w nich cyfry 2, 4 i 8. Oznaczają one krotność przedłużenia naświetlenia. Filtry można ze sobą łączyć, jeszcze bardziej wydłużając czas naświetlenia. Znacznie częściej niż filtry szare, stosuje się filtry połówkowe. Są to również filtry szare, ale owa szarość sięga tylko do jego połowy. Stosuje się je w celu przyciemnienia zbyt jasnego, papierowego nieba. Filtry polaryzacyjne Światło - jak wiadomo z lekcji fizyki w szkole podstawowej - jest zjawiskiem falowym. Zrozumienie tego zjawiska może być dla niektórych dość trudne, posłużę się więc obrazowym przykładem. Przed żarówką, stawiamy poziomą żaluzję. Światło, przechodząc przez listki żaluzji, będzie miało kształt poziomych, równoległych pasków. Przed żaluzją stawiamy kolejną żaluzję - tym razem pionową. Światło zobaczymy wówczas jako siatkę punktów. Zdjęcie wykonane przy pomocy filtra szarego Im tańszy jest obiektyw, tym więcej w nim plastiku, a mniej metalu i szkła. Dotyczy to także soczewek! Tak, tak! Obiektywy kitowe, a więc te dostarczane w komplecie z aparatem, z reguły część soczewek mają zastąpionych soczewkami z tworzyw sztucznych! Filtr polaryzacyjny - to nic innego jak właśnie dwie żaluzje, przepuszczające światło tylko w określonym kierunku: pionowym lub poziomym. Dwie szklane płytki zamocowane są w pierścieniach, które możemy obracać względem siebie. Ot, i cała tajemnica filtra polaryzacyjnego. 15

16 1 Czym fotografować? Zastosowanie filtra polaryzacyjnego w fotografii krajobrazu Filtry polaryzacyjne najchętniej używane są przez miłośników fotografii krajobrazowej. Pozwalają bowiem na przyciemnienie nieba, które - z błękitnego - potrafi stać się nawet granatowe. Innym zastosowaniem filtra polaryzacyjnego (popularnie zwanego polarem ) jest wygaszanie refleksów świetlnych i odbić powstających na błyszczących powierzchniach. Modelowym wręcz przykładem jest próba zrobienie zdjęcia wnętrza sklepu przez wystawę. Tylko w niektórych sytuacjach eksperyment taki się powiedzie; zawsze w mniejszym lub większym stopniu w szybie odbije się fragment ulicy. Filtr polaryzacyjny pozwala na wygaszenie owych odbić i uzyskanie poprawnego zdjęcia. Kupując filtr polaryzacyjny do aparatu cyfrowego, należy pamiętać, by miał on polaryzację kołową (w przeciwieństwie do filtrów stosowanych w fotografii analogowej, które maja polaryzację liniową). Zastosowanie filtra polaryzacyjnego w fotografii wnętrz. 16

17 1 Czym fotografować? Osłona przeciwsłoneczna O słona przeciwsłoneczna jest formą tubusa (czasem z wycięciami po bokach - i wówczas mówi się o niej tulipanowa ) przykręcanego na obiektyw. UWAGA: osłonę przykręcamy tak, aby wystawała za obiektyw. Wielokrotnie bowiem widywałem fotografów z osłonami przykręconymi odwrotnie, tzn. zachodzącymi na obiektyw! Każdy statyw jest za lekki, żeby na nim stabilnie posadowić aparat i za ciężki, żeby go nosić. Osłona nie jest elementem dekoracyjnym. Służy to tego, aby nie dopuścić do oświetlenia przedniej soczewki obiektywu bocznym światłem. Sytuacja taka powoduje powstawanie tzw. flar, o których będzie jeszcze mowa w rozdziale poświęconym błędom fotograficznym. Statyw i monopod S tatyw przydaje się zawsze wtedy, gdy musimy zastosować długi czas naświetlania. Niestety: każdy statyw jest za lekki, żeby na nim solidnie postawić aparat (szczególnie np. w górach, podczas silnego wiatru), a jednocześnie za ciężki, żeby go w te góry nieść. Mając w torbie n-filtrów, ten którego właśnie potrzebujemy, zawsze znajduje się na samym spodzie. A mówiąc bardziej serio: statyw naprawdę powinien być ciężki. Jeśli nie stać Was na porządny sprzęt - to lepiej nie kupować taniego statywu z jakiejś sieci marketów. Pożytku z niego mieć nie będziecie, a wydacie tylko niepotrzebnie pieniądze. Do statywu - obowiązkowo głowica. Najlepiej taka, która pozwala na przemieszczanie aparatu we wszystkich płaszczyznach. Głowic jest całe mnóstwo, dlatego polecam sprawdzenie kilku, nim się zdecydujemy na którąś. Różnice między nimi są bowiem dość znaczne - szczególnie w kwestii unieruchamiania aparatu: w jednych głowicach robi się to jedną dźwignią, w innych dwoma czy trzema, w jeszcze innych - uchwytem pistoletowym. Głowica - podobnie jak aparat - musi pasować do ręki. Odmianą statywu jest monopod. Ma on jedną nogę - a nie jak statyw - trzy i może służyć jako podręczna podpórka, na której można oprzeć aparat. Specjalnie wygodne w użyciu toto nie jest (przynajmniej w moim odczuciu), ale jeśli ktoś się przyzwyczai do pracy z monopodem - to czemu nie? O wynalazkach typu statyw na giętkich nóżkach, które można owinąć wokół czegokolwiek czy statywach stołowych nawet nie zamierzam pisać. Podobnie jak o statywie na przyssawce, montowanym na zewnątrz karoserii samochodu. Można je traktować jedynie w kategoriach ciekawostek przyrodniczych. 17

18 1 Czym fotografować? Karty pamięci N ośnikiem, na którym zapisujemy zdjęcia, są karty pamięci. Jest ich kilka typów i w instrukcji obsługi (której lekturę gorąco polecam w przypadku każdej wątpliwości związanej z aparatem!) na pewno jest napisane, jaką musimy kupić do naszego aparatu. Jeszcze kilka lat temu szczytem marzeń fotografa była karta pamięci o pojemności 2 GB. Dziś najpopularniejsze są karty o pojemności 8 GB; największe mają 32 GB, choć podejrzewam, że za kilka miesięcy będą już o wiele większe. Oczywiście, im karta jest większa, tym więcej zdjęć możemy na niej zapisać. Ich ilość także różni się od tego, z jakiego aparatu korzystamy (czyli od wielkości i pojemności matrycy aparatu) oraz od tego, jaka jest ogólna tonacja zdjęć. Na karcie pamięci o pojemności 8 GB można zapisać: 1609 zdjęć w formacie jpg w najwyższej jakości 2683 zdjęcia w formacie jpg w średniej jakości 7317 zdjęć w formacie jpg w najniższej jakości ale tylko 474 zdjęcia w formacie RAW. Jednym z największych błędów, jakie robią początkujący miłośnicy fotografii, jest zapisywanie zdjęć w najniższej rozdzielczości - bo można ich na karcie zmieścić najwięcej. Coś za coś: najniższa jakość zdjęć pozwala na ich wyświetlanie na ekranie, ewentualnie na wydrukowanie zdjęcia w formacie pocztówkowym (4x6 cali lub 10x15 cm) - ale na nic więcej! Jeśli zatem udało nam się zrobić fantastyczne zdjęcie, które chętnie widzielibyśmy w ramce na ścianie, ale zapisaliśmy je w najniższej rozdzielczości - to przedsięwzięcie to staje się praktycznie niewykonalne. Zdjęcie można powiększyć o 10-15% - ale nie kilkukrotnie! I nie pomogą żadne cuda wykonywane w Photoshopie! Kiedyś używano czegoś, co nazywało się Memory Tank - czyli przenośnymi dyskami, na które kopiowało się zawartość kart pamięci, nim zdjęcia wgrało się na dysk komputera. Obecnie, przy wciąż spadających cenach kart pamięci, gadżet ten - moim zdaniem - nie ma racji bytu. 18

19 2 Teoria ekspozycji Teoria ekspozycji T a część książki będzie niestety dość nudna. Zdecydowanie jednak odradzam Wam jej pomijanie. Bez znajomości tego, o czym będzie mowa poniżej, nie da się zrobić dobrego zdjęcia. No, chyba że przypadkiem. Kilkanaście następnych stron tłumaczy bowiem zasady poprawnej ekspozycji zdjęć oraz zależności między poszczególnymi parametrami zdjęcia. Przysłona W ewnątrz każdego obiektywu znajduje się przysłona. Zbudowana jest ona z metalowych, bardzo cienkich, zachodzących na siebie listków. Głównym zadaniem przysłony jest regulowanie ilości światła docierającego do matrycy. Wielkość przysłony określa następujący ciąg wartości: 1, , , Niektóre obiektywy posiadają także pośrednie wartości przysłon: 1,4-1, ,4-2,8-3, ,5-5,6-6, , Najdroższe, profesjonalne obiektywy mają nawet regulację przysłony o 1/3 stopnia! Ciąg przysłon wygląda na dość chaotyczny, toteż początkujący często mają problem ze zrozumieniem istoty zjawiska. Tak naprawdę owa wartość - to nic innego, jak ułamek, wskazujący jaka część otworu obiektywu jest odsłonięta. Przysłona 8 - to 1/8 pełnego otworu, 1/2 - połowa, itd. A Kreatywne zastosowanie przysłony 19

20 2 Teoria ekspozycji ponieważ w ułamkach tak już jest (znów powiązanie fotografii z matematyką?), że im mianownik większy - tym wartość liczbowa jest mniejsza, większa wartość przysłony w rzeczywistości oznacza mniejszy otwór obiektywu i odwrotnie. I to jest zależność, którą musicie zapamiętać na resztę życia: mniejsza wartość przysłony - większy otwór obiektywu, większa wartość przysłony - mniejszy otwór obiektywu. Przysłona Przysłona ma bezpośredni wpływ na dwa istotne, parametry zdjęcia wpływające na jego estetykę: głębię ostrości oraz bokeh. Kolejna zależność, która należy zapamiętać na resztę życia: im wartość przysłony jest większa (czyli mniejszy otwór obiektywu), tym głębia ostrości jest większa. Powyższa reguła jest wręcz fundamentalna przy robieniu zdjęć. Właśnie przy pomocy przysłony możemy budować nastrój zdjęcia. Przykłady? Proszę bardzo: 1. Robimy portret. Zależy nam na tym, żeby wzrok przyciągała jedynie twarz fotografowanej osoby. Ustawiamy przysłonę na małą wartość (czyli na duży otwór obiektywu) i całe tło zniknie nam w nieostrościach. Przykład zdjęcia z małą głębią ostrości 20

21 2 Teoria ekspozycji 2. Fotografujemy krajobraz. Ustawiamy przysłonę na dużą wartość (czyli mały otwór obiektywu) i wówczas głębia ostrości sięgać będzie aż po horyzont. Na marginesie mała uwaga: głębia ostrości zależy od rodzaju i modelu obiektywu: fotografując dwoma różnymi obiektywami na przysłonie o tej samej wartości, będziemy mieć różne głębie. Istnieje bowiem prawidłowość, że im krótsza ogniskowa - tym głębia ostrości jest większa. I odwrotnie: w teleobiektywach jest ona minimalna. Dlatego też portrety najlepiej jest robić obiektywami długoogniskowymi; pozwoli to na ukrycie tła w nieostrościach. Przysłona odpowiada za jeszcze jeden kreatywny środek wyrazu, a mianowicie bokeh. Przykład zdjęcia z dużą głębią ostrości Słowo to pochodzi z języka japońskiego (bo-ke - rozmycie) i oznacza sposób odwzorowywania tła poza strefą ostrości na zdjęciu. Zróbcie mały eksperyment. Sfotografujcie nocny krajobraz miasta z wyraźnym przednim planem. Światła leżące poza strefą ostrości przybiorą różny kształt. I tak, przy małej wartości przysłony będą miały kształt okręgów, przy średnich wartościach - kształt wielokąta o ilości boków równemu ilości listków przysłony (a więc pięcio-, sześcio- czy ośmiokąta). Jeśli zaś ustawicie przysłonę na maksymalną wartość (czyli na najmniejszy otwór obiektywu), w efekcie otrzymacie gwiazdkę o ilości promieni równej ilości listków przysłony. I na koniec ważna zależność: otwarcie przysłony o jedną działkę oznacza dwukrotne zwiększenie światła obiektywu. Tę zależność musicie zapamiętać raz na zawsze - bo w dalszej części jeszcze wielokrotnie będę się na nią powoływał. Efekt gwiazdki na zdjęciu nocnym uzyskany poprzez zastosowanie minimalnej przysłony 21

22 2 Teoria ekspozycji Czas naświetlania K olejnym parametrem, mającym podstawowe znaczenie dla procesu kreatywnego fotografowania, jest czas naświetlania. Innymi słowy, jest to czas, w jakim matryca wystawiona jest na działanie światła. W różnych aparatach minimalny i maksymalny czas naświetlania jest różny. Oczywiście im aparat lepszy - tym ów zakres jest szerszy. Typowy zakres czasów naświetlania dla aparatów SLR jest następujący: 1/8000-1/4000-1/2000-1/1000-1/500-1/250-1/125-1/60-1/30-1/15-1/8-1/4-1/ B W niektórych aparatach pojawiają się także pośrednie wartości czasów: 1/8000-1/6000-1/4000-1/3000-1/2000-1/1500-1/1000-1/750-1/500-1/350-1/250-1/180-1/125-1/90-1/60-1/45-1/30-1/20-1/15-1/10-1/8-1/6-1/4-0,3-0,5-0, , B Ustawienie na literkę B oznacza, że migawka będzie otwarta tak długo, jak długo będzie wciśnięty spust migawki. Ma to zastosowanie głównie przy zdjęciach nocnych i w fotografii kreatywnej. Przykład zdjęcia wykonanego z bardzo krótkim czasem naświetlania Zwróćcie uwagę, że każdy kolejny czas naświetlania, jest dwukrotnie większy (lub mniejszy - jak kto woli) od poprzedniego. Z podobną zależnością spotkaliśmy się już omawiając przysłony, prawda? Wszystko zaczyna nam się powoli układać w logiczną całość, prawda? Od czego zależy czas naświetlania C zas naświetlania można sobie dobierać dość dowolnie - pod warunkiem wszakże, będziemy się sztywno trzymać kilku żelaznych reguł: 1. W zależności od ogniskowej obiektywu: najdłuższy dopuszczalny czas naświetlenia równy jest odwrotności ogniskowej obiektywu. Np.: obiektyw 50 mm - 1/60 s lub 1/45 s, obiektyw 200 mm - 1/250 s albo 1/180 s. 2. W zależności od motywu zdjęcia: im fotografowany obiekt jest bardziej dynamiczny - tym czas na- 22

23 2 Teoria ekspozycji świetlania musi być krótszy 3. W zależności od oświetlenia: im jest ono słabsze - tym czas naświetlania musi być dłuższy 4. W zależności od ustawionej czułości matrycy: im jest ona wyższa - tym czas naświetlenia może być krótszy 5. W zależności od ustawionej przysłony: im jest ona wyższa (mniejszy otwór obiektywu) - tym czas naświetlenia musi być dłuższy 6. W zależności od tonacji motywu: im jest on ciemniejszy - tym czas naświetlenia musi być dłuższy. W tych samych warunkach oświetleniowych i przy tej samej czułości matrycy, dwukrotne przedłużenie czasu naświetlania musi być skompensowane przymknięciem przysłony o jeden stopień. Zasada ta działa także w drugą stronę. Przykład: przysłona 5,6; czas 1/60 s lub przysłona 8; czas 1/30 s lub przysłona 4; czas 1/125 s Orientacyjne czasy naświetlania P odane poniżej czasy naświetlania mają oczywiście wartości orientacyjne: Dzieci: 1/60-1/250 s Sport - od 1/500 s Sceny uliczne - 1/60 s - 1/125 s Portret - 1/30 s Krajobraz - 1/30 s Przykład zdjęcia z długim czasem naświetlania 23

24 2 Teoria ekspozycji Czułość matrycy C zułość matrycy jest wielkością określającą stopień reagowania matrycy na światło. Wyraża się ją wartością ISO (International Organization for Standardization): I znów - jak w przypadku przysłony i czasu naświetlania - każda kolejna wartość czułości jest dwukrotnie większa lub dwukrotnie mniejsza od poprzedniej. Trzeba dodać, że różne aparaty mają różne minimalne i maksymalne wartości ISO. Bardzo często zakres ten - a przynajmniej górna jego wartość - praktycznie nie może być wykorzystany. A dlaczego - o tym poniżej. Szum matrycy N egatywną cechą każdej matrycy jest jej szum. W tym miejscu mała uwaga: szum matrycy jest czymś zupełnie innym, niż ziarno zdjęcia. Często jednak te dwa pojęcia stosowane są - zupełnie błędnie - w sposób zamienny. Szum jest tym większy, im wyższa jest czułość matrycy. Niektóre aparaty pozwalają robić zdjęcia na ISO 1600, inne zaledwie na 400. Dlatego zanim zaczniecie robić zdjęcia na wysokich czułościach, gorąco radzę zrobić kilka zdjęć testowych i ocenić, jaka maksymalna czułość daje jeszcze zdjęcia, które da się oglądać. Szum matrycy najbardziej uwidacznia się w tych partiach zdjęcia, które mają zbliżoną tonację i kolor. Szum matrycy przy różnych czułościach 24

25 2 Teoria ekspozycji Trójkąt ekspozycji Trójkąt ekspozycji I tak: PRZYSŁONA: mała wartość przysłony - dużo światła dociera do matrycy - mała głębia ostrości; duża wartość przysłony - mało światła dociera do matrycy - duża głębia ostrości CZAS NAŚWIETLANIA: krótki czas naświetlania - mało światła dociera do matrycy - ruch zostaje zamrożony; długi czas naświetlania - dużo światła dociera do matrycy - następuje rozmycie ruchu CZUŁOŚĆ niska czułość - matryca rejestruje mniej światła - mały szum; wysoka czułość - matryca rejestruje dużo światła - wysoki szum 25

26 3 Zaczynamy fotografować Programy tematyczne J eśli spojrzycie na górę korpusu lustrzanki lub aparatu hybrydowego, znajdziecie na nim pokrętło, na którym można wybrać jeden z programów tematycznych. W tym miejscu małe sprostowanie: jeśli sądzicie, że każdy aparat SLR (czyli lustrzanka ) jest aparatem profesjonalnym - to jesteście w błędzie. Rzut oka na pokrętło o którym mówimy w aparacie amatorskim i profesjonalnym wyjaśni wszystko: żaden z aparatów profesjonalnych nie ma programów tematycznych. Przykro mi że kilka osób pozbawiłem złudzeń... Wracając do naszego pokrętła. Znajdziecie na nim różne symbole, których znaczenia nie trudno jest się domyślić: portret, krajobraz, makro, sport itp. Owe programy tematyczne - to nic innego, jak tylko nieco bardziej zaawansowany tryb automatyczny. Ustawiając np. tryb portret nie liczcie na wszelki Programy tematyczne wypadek na to, że zdjęcie będzie naprawdę perfekcyjne. Dlaczego? Ano dlatego, że mikroprocesor aparatu ma zapisane pewne średnie algorytmy zdjęcia portretowego. A scena, którą akurat fotografujemy może od owej średniej odbiegać dość daleko. Filozofia działania programów tematycznych nie jest specjalnie skomplikowana. I tak: PORTRET: aparat stara się ustawić jak najmniejszą głębię ostrości, czyli otwiera maksymalnie obiektyw. SPORT: aparat dąży do ustawienia jak najkrótszego czasu. W efekcie otwiera przysłonę (często maksymalnie) i w efekcie uzyskujemy bardzo małą głębię ostrości. KRAJOBRAZ: aparat chcąc zapewnić maksymalną ostrości, przymyka mocno przysłonę. Aby to skompensować, musi wydłużyć czas naświetlenia. Czasem poza możliwości utrzymania nieruchomo aparatu w ręku. Poza tym, jak już wspomniałem wyżej, aparat ma zakodowane pewne średnie ustawienia. Wierzcie mi: stosując nie programy tematyczne, a programy preselekcyjne (o których mowa poniżej), możecie uzyskać o wiele lepsze efekty! Programy preselekcyjne Obok programów tematycznych, na tym samym pokrętle, znajdują się programy preselekcyjne. W różnych aparatach mają one nieco różne oznaczenia, ale zasada ich działania jest dokładnie taka sama. W tym miejscu spieszę z wyjaśnieniem, że zawodowcy albo używają trybu manualnego, albo właśnie programów preselekcyjnych. Zrozumienie ich działania pozwala bowiem na otrzymanie dokładnie takich zdjęć, jakie sobie zaplanowaliśmy: z odpowiednia głębią przysłony czy z zamrożonym lub rozmytym ruchem. Dzięki nim możemy robić poprawne zdjęcia pod światło, fotografować ludzi jako ciemne sylwetki na tle zachodzącego słońca i wszystko to, co tylko nam się zamarzy. 26

27 3 Zaczynamy fotografować Co oznaczają owe symbole? P - to oczywiście program automatyczny Tv, T lub S - to preselekcja czasu (od słów Time - czas lub Shutter - migawka) Av lub A - preselekcja przysłony (od słowa Aperture - przysłona) M - tryb manualny X - synchronizacja z lampą błyskową B - zdjęcia na czas Na zdjęciu obok widać jeszcze inne programy preselekcyjne: Sv - preselekcja czułości TAv - preselekcja przysłony i czasu Te ostatnie programy preselekcyjne nie występują raczej w aparatach amatorskich, pozwolę sobie zatem pominąć ich opis. Programy preselekcyjne Jak działają i w czym preselekcje są lepsze od programów tematycznych? W programach tematycznych aparat ustawia za nas absolutnie wszystko: czułość matrycy, przysłonę i czas. W programach preselekcyjnych - to my narzucamy aparatowi pewne ustawienia (z reguły dwa), a aparat - mierząc światło fotografowanej przez nas sceny - dobiera trzeci z nich. Wyjaśnienie tego procesu najprostsze będzie na przykładach. Dwa pierwsze opisują tryb preselekcji przysłony, drugie - preselekcję czasu: PRZYKŁAD 1: Portret Ustawiamy czułość matrycy, np. na ISO 200. Ponieważ w fotografii portretowej najbardziej zależy nam na pierwszym planie, którym jest twarz - a nie na tle, ustawiamy przysłonę na wartość jak najmniejszą. Aparat dobierze nam wówczas właściwy czas naświetlania. PRZYKŁAD 2: Krajobraz W tym przypadku najbardziej zależy nam na jak największej ostrości. Ustawiamy więc przysłonę na wartość maksymalną, a aparat dobierze nam wówczas odpowiedni czas. PRZYKŁAD 3: Wyścigi samochodowe Ponieważ obiekty, które chcemy fotografować poruszają się dość szybko, chcąc zamrozić ich ruch, musimy zastosować bardzo krótki czas naświetlania. ustawiamy zatem czas na - np. 1/1000 s - a aparat dobierze nam właściwą przysłonę. PRZYKŁAD 4: Wodospad Chcemy pokazać wodospad jako smugę wody. Ustawiamy długi czas (np. 1/2 s) - a aparat już sam zadba o właściwą przysłonę. Na pierwszy rzut oka działanie programów preselekcyjnych i tematycznych są takie same. Ale przy bliższym przeanalizowaniu znajdziemy dwie istotne różnice przemawiające na korzyść preselekcji: mamy wpływ na ustawienie czułości matrycy oraz to my ustalamy przysłonę i czas takie, jakie chcemy, a nie jakie chce ustawić nam aparat. Używając tylko programu automatycznego, sami sprowadzamy się do roli statywu i wyzwalacza migawki aparatu. To my jesteśmy dla niego, a nie on dla nas! 27

28 3 Zaczynamy fotografować Pomiar światła K ażda lustrzanka cyfrowa ma możliwość zmiany trybu pomiaru światła. Dwa słowa tytułem wstępu: światło wpadające przez obiektyw, nim padnie na matrycę, jest kierowane na czujnik, mierzący jego ilość. Jest to oczywiście niezbędne do tego, żeby aparat mógł ustalić poprawną ekspozycję. Wbrew pozorom, proces pomiaru światła jest bardzo istotny z punktu widzenia fotografa i jeśli w tym miejscu popełnimy błąd, możemy otrzymać zupełnie nieprzewidywalne wyniki! W aparatach amatorskich z reguły spotyka się trzy różne tryby pomiaru światła: pełnoklatkowy (zwany także matrycowym), centralnie ważony z uwypukleniem środka oraz centralny. O ile pierwszy i ostatni nie wymagają komentarza, o tyle dwa słowa na temat drugiego. W tym trybie aparat mierzy światło padające na całą klatkę, ale najważniejszym polem pomiaru jest środek. Przedstawia to sąsiedni rysunek. Jak działają poszczególne tryby? POMIAR PEŁNOKLATKOWY: jest to najczęściej stosowany tryb pomiaru. Światłoczuły element mierzy natężenie światła na całym polu, po czym stosując skomplikowany algorytm, ustala średnie parametry zdjęcia. Niestety, tryb ten jest praktycznie nieprzewidywalny i w przypadku dużych kontrastów fotografowanej sceny możemy otrzymać równocześnie niedoświetlenie cieni oraz prześwietlenie świateł. Tryby pomiaru światła. Od góry: tryb centralnie ważony, tryb pełnoklatkowy (matrycowy) oraz tryb punktowy. POMIAR CENTRALNIE WAŻONY: w tym trybie pomiaru mierzone jest światło padające na całą klatkę, jednak im dalej od środka - tym jego wyniki są mniej istotne przy obliczaniu parametrów zdjęcia. W różnych systemach ważność pomiaru w środku waha się od 60 do 70%. Zaletą tego systemu jest przewidywalność wyników, aczkolwiek w rękach niewprawnego amatora może przynieść więcej szkody, niż pożytku. POMIAR PUNKTOWY: jest to najbardziej precyzyjny tryb pomiaru - z zastrzeżeniem, że trzeba mieć pełną świadomość, na który z elementów kadru należy go skierować. Zdecydowanie jest odradzany początkującym fotoamatorom. Poniższe zdjęcia pokazują, w jaki sposób - mierząc światło pomiarem punktowym - możemy otrzymać różne, często skrajne wyniki. Pamiętajmy jeszcze o jednej rzeczy: jeśli zdjęcie jest źle naświetlone - to nie wina światłomierza, ale fotografującego, który skierował go na niewłaściwy obiekt. 28

29 3 Zaczynamy fotografować Zdjęcie wykonane w matrycowym trybie pomiaru światła Pomiar punktowy na drzewa Pomiar punktowy na niebo Pomiar punktowy na bale słomy Pomiar punktowy na pole 29

30 3 Zaczynamy fotografować Autofocus N ikt nie wyobraża sobie dziś aparatu SLR bez automatycznego ustawiania ostrości, czyli bez tzw. autofocusa. Ale nie każdy wie, że wiele aparatów ma możliwość zmiany jego trybu pracy. Na zdjęciu pokazany jest przełącznik, umożliwiający zmianę trybu z shot (S) na tryb śledzenia ciągłego (C) oraz tryb manualny (M). Którego z nich - i w jakich sytuacjach - należy używać? S - jest najczęściej używanym trybem i w 90% zapewnia poprawne nastawienie ostrości. C - tryby śledzenia ciągłego używa się w zasadzie w jednej sytuacji: gdy fotografowany obiekt jest w ruchu i zmienia swoje położenie w stosunku do aparatu. Autofocus wówczas pracuje w trybie ciągłym, mierząc ostrość - aż do momentu wciśnięcia spustu migawki. Przełącznik trybu autofocusa. M - tryb manualny jest raczej dla koneserów; zawodowcy stosują go wszędzie tam, gdzie istotne jest precyzyjne ustawienie ostrości w jakimś szczególnym punkcie, np. w fotografii portretowej czy w fotografii makro. Temperatura barwowa światła N im omówimy kolejny parametr, o którym musimy pamiętać podczas robienia zdjęć, koniecznie musimy powiedzieć o temperaturze barwowej światła. Ludzkie oko jest tak skonstruowane, że kolor biały postrzega jako biały bez względu na to, jakim światłem jest ono oświetlone. Ludzkie oko - tak; ale nie matryca. Stąd na wielu zdjęciach śnieżnobiałe koszule wyglądają, jakby zostały wyprane ze ścierką do podłogi, a skóra ukochanej cioci wygląda jak w trakcie ostrego przypadku żółtaczki. Odpowiada za to właśnie cecha światła, zwana jego temperaturą. Przy czym nie chodzi tu o rzeczywistą temperaturę, ale o temperaturę widmową, wyrażaną w stopniach Kelvina. Tabela obok pokazuje przykładowe temperatury barwowe światła. Jest to jeden z tych parametrów zdjęcia które koniecznie musimy ustawiać w aparacie. Problem polega jednak na tym, że żaden aparat nie mierzy dokładnie temperatury światła. Owszem, w menu znajduje się opcja jej ustawiania, ale trudno ją nazwać precyzyjną. Możemy np. ustawić fotografowanie w cieniu, ale co zrobić, gdy w tym cieniu pali się świeczka? Nie zostaje zatem nic innego, jak korzystać z trybu automatycznego i żywić nadzieję, że aparat się specjalnie nie pomyli... Zawodowcy jednak sobie z tym jakoś radzą. Metody są dwie: balans bieli ustawiać w aparacie mierząc światło padające na specjalną szarą (sic!) kartę, albo sfotografować kartę, a balans bieli ustawiać już w komputerze. Przykładowe temperatury widmowe światła 30

31 3 Zaczynamy fotografować Przykłady poprawnego i wadliwego ustawienia balansu bieli w aparacie. 31

32 4 Podstawy kompozycji Kompozycja O kompozycji napisano już tysiące książek. I to znaczniej bardziej opasłych, niż ta. Daleki jestem zatem od chęci wyczerpania tego tematu: postaram się jedynie zasygnalizować kilka najważniejszych zasad, które sprawią, że zdjęcia przestaną być pstrykami, a staną się fotografiami. Komponując zdjęcie, należy pamiętać o dwóch żelaznych, fundamentalnych wręcz zasadach: 1. Każde zdjęcie ma opowiadać jakąś historię. Ono musi obronić się samo, bez pisania elaboratów i tłumaczenia, co miałem na myśli robiąc to zdjęcie. 2. Zdjęcie dobre od złego dzieli zaledwie kilka centymetrów lub kilka stopni kątowych. I owych kilku centymetrów lub stopni zawsze należy szukać. A kiedy już poznamy zasady kompozycji fotograficznej - wtedy możemy je łamać. Najważniejsze, żeby czynić to świadomie. Mocne punkty obrazu J eśli kadr podzielimy na trzy równe części w pionie i w poziomie, to punkty przecięcia owych teoretycznych linii nazywane są mocnymi punktami obrazu. To właśnie w nich powinien znajdować się najważniejszy obiekt zdjęcia: ptak (jak na zdjęciu obok), oczy na zdjęciu portretowym czy drzewo na fotografii krajobrazu. Gwoli ścisłości dodajmy, że tak naprawdę, dokonaliśmy tzw. trójpodziału kadru. Złoty podział obrazu - do którego powinniśmy dążyć, dzieli kadr w nieco innych proporcjach niż 1:3, ale w dużym przybliżeniu metoda, którą przedstawiłem, jest słuszna i wystarczająca do codziennego robienia zdjęć. Złoty podział znany jest już od czasów starożytnej Grecji. Wyznaczano go na wiele sposobów; zainteresowanych odsyłam do Google, ponieważ tłumaczenie teorii złotego podziału wykracza daleko poza zakres niniejszego opracowania. Dodam tylko, że niektóre z pro- Mocne punkty obrazu gramów do graficznej obróbki obrazu, w narzędziu do kadrowania mają możliwość podglądu zarówno trójpodziału, jak i klasycznego złotego podziału, ze spiralą Fibonacciego włącznie. 32

33 4 Podstawy kompozycji Położenie horyzontu Z godnie z zasadą złotego podziału, położenie linii horyzontu nie powinno być przypadkowe: w zależności, co dla nas jest ważniejsze: ziemia czy chmury, powinna ona znajdować się 1/3 od góry lub 1/3 od dołu kadru. Na zdjęciu obok wyraźnie widać, że horyzont znajduje się 1/3 od góry, na linii trójpodziału. Osobie oglądającej zdjęcie, od razu narzuca to nasz zamysł, że wizerunek miasta, położonego na wzgórzu jest o wiele ważniejszy, niż ciemne, deszczowe chmury na niebie. Płynący statek znajduje się w pobliżu mocnego punktu obrazu; ściąga on nasz wzrok sugerując, że jest on tak samo ważnym elementem zdjęcia, jak panorama miasta. Linia horyzontu na zdjęciu Kompozycja po przekątnej Innym rodzajem kompozycji zdjęcia, jest tzw. kompozycja po przekątnej. Polega ona na tym, że główny motyw fotografii nie ma położenia horyzontalnego czy wertykalnego, ale właśnie po przekątnej. Na tym zdjęciu przedstawiony został jeszcze inny wyznaczania mocnych punktów obrazu. Zwróćcie uwagę, że na zdjęciu ani modelka nie leży dokładnie po przekątnej, ani najważniejsze elementy zdjęcia (np. oczy) nie znajdują się dokładnie w mocnych punktach. Otóż nie muszą. Zawsze mówi się bowiem, że to, co na zdjęciu jest najważniejsze, powinno znajdować się w pobliżu mocnych punktów, a nie dokładnie w nich. Kompozycja po przekątnej. 33

34 4 Podstawy kompozycji Linie prowadzące N iekiedy możemy zapomnieć o mocnych punktach obrazu. Takim przypadkiem jest na przykład sytuacja, gdy w kadrze mamy wyraźne tzw. linie prowadzące. Spójrzcie na zdjęcie obok. Linie balustrady wyraźnie prowadzą wzrok widza w kierunku najważniejszego elementu na zdjęciu, jakim jest kamienna wieża. Ta formuła kompozycyjna często stosowana jest w fotografii krajobrazu, gdzie np. wijąca się polna droga czy morski brzeg wyraźnie prowadzą wzrok osoby oglądającej zdjęcie. Linie prowadzące Obramowanie kadru N iekiedy - chcąc urozmaicić kadr - stosuje się jego obramowanie. Na zdjęciu obok - obramowanie kadru stanowią zwieszające się liście drzewa. Często - np. w fotografii miejskiej - obramowanie stanowi otwór bramy. Zabieg ten stosuje się głównie po to, żeby wyodrębnić motyw główny z tła i skupić na nim uwagę widza. Obramowanie kadru 34

35 4 Podstawy kompozycji Sztafaż S łowo to pochodzi z języka niemiec- przyozdabianie. Sztafaż - to nic w kadr elementu, który nie jest głównym. kiego i oznacza innego, jak wprowadzenie związany z motywem Gdyby nie obecność pelar- barkami płynącymi Sekwa- czej. Widoczna barka rów- mentu, którego wymiary są śnie sztafażem. Pozwala to tywę. grafii krajobrazu. Drzewo, pozwala na zbudowanie Jaki ma to cel? Spójrzcie na zdjęcie obok. gonii sfotografowanych równocześnie z ną, nie mielibyśmy żadnej skali porównawnie dobrze mogłaby być modelem. Wprowadzenie w kadr dodatkowego elenam mniej więcej znane, nazywamy włapokazać nam głębię zdjęcia i jego perspek- Zabieg ten stosowany jest głównie w fotokamień, płot czy człowiek - wszystko to perspektywy ujęcia. Przykład sztafażu Perspektywa M ówiąc o kompozycji, nie sposób nie wspomnieć o perspektywie. Ale nie perspektywie znanej np. architektom, czyli przedstawiającej dalsze obiekty jako mniejsze, lecz perspektywy, z jakiej obserwujemy fotografowany motyw. W zależności od położenia aparatu w stosunku do fotografowanego obiektu, mówimy o perspektywie normalnej, żabiej i ptasiej. Perspektywa normalna jest stosowana najczęściej. Nie wymaga ona od fotografującego niczego, poza poziomym trzymaniem aparatu na wysokości oczu. Jest to zatem punkt widzenia najbardziej zbliżony do naszego naturalnego postrzegania świata. Perspektywa żabia bardziej jest właściwa sposobowi postrzegania świata przez dzieci, niż przez dorosłych. Dzieci muszą zadrzeć głowy do góry, by spojrzeć w oczy dorosłemu. One - czyli dzieci - czują się małe wobec otaczającego je świata, czują się nim przytłoczone. Nie inaczej jest z fotografią: zdjęcie wykonane z żabiej perspektywy obrazuje motyw zdjęcia jako wielki, dostojny, majestatyczny. Perspektywa ptasia jest odwrotnością perspektywy żabiej: obiekt fotografowany jest z góry, z lotu ptaka. Osoby czy przedmioty sfotografowane w taki sposób, wydają się mniejsze, wciśnięte w tło. 35

36 4 Podstawy kompozycji Fotografujący bardzo często stosują niewłaściwą perspektywę. Klasycznym tego przykładem jest fotografowanie dzieci z poziomu własnych oczu (a więc z perspektywy ptasiej) zamiast z poziomu ich oczu (czyli z perspektywy normalnej z ich punktu widzenia). Zdjęcie wykonane z perspektywy normalnej Przykład perspektywy żabiej Przykład perspektywy ptasiej. Plan fotograficzny P lanem fotograficznym nazywamy określony sposób kadrowania wynikający z odległości kamery od fotografowanego obiektu oraz od sposobu komponowania przestrzeni. Miarą planu jest umieszczona w nim ludzka sylwetka jej proporcje względem otoczenia. Plan dotyczy oczywiście nie tylko ludzi, ale każdego innego motywu zdjęcia. Na rysunku obok widzimy schematyczne przedstawienie podstawowych planów fotograficznych. Poczynając od góry: PLAN TOTALNY (DALEKI): przedstawia ogólną topografię przestrzeni. Postacie ludzkie są bardzo słabo widoczne. PLAN OGÓLNY: przedstawia wycinek z planu totalnego. Sylwetki ludzkie są już wyraźnie widoczne. PLAN PEŁNY: w kadrze mieści się cała ludzka sylwetka PLAN AMERYKAŃSKI: postać pokazana jest od kolan w górę. Żartobliwą trawestacją planu amerykańskiego jest plan rosyjski, w którym pokazuje się ludzi... bez butów. Jest to oczywiście błąd fotograficzny. PLAN ŚREDNI: kadruje człowieka od pasa w górę 36

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii.

Osiągnięcia ucznia na ocenę dostateczną. Zna najważniejszych wynalazców z dziedziny fotografii. L.p. Zadanie h Tematy zajęć ocenę dopuszczającą I Planowanie pracy II Wstęp do 1 Planowanie pracy na rok szkolny. 2 Krótka historia. Plan wynikowy z przedmiotu zajęcia artystyczne fotografia (klasy III).

Bardziej szczegółowo

Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI

Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI Warsztaty fotograficzne dla seniorów i seniorek MILANÓWEK 2013 Sylwia Nikko Biernacka SKRÓT TECHNIKI TROCHĘ TECHNIKI Przysłona (źrenica) regulowany otwór w obiektywie pozwalający na kontrolę ilości padającego

Bardziej szczegółowo

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com

Wstęp do fotografii. piątek, 15 października 2010. ggoralski.com Wstęp do fotografii ggoralski.com element światłoczuły soczewki migawka przesłona oś optyczna f (ogniskowa) oś optyczna 1/2 f Ogniskowa - odległość od środka układu optycznego do ogniska (miejsca w którym

Bardziej szczegółowo

Simp-Q. Porady i wskazówki

Simp-Q. Porady i wskazówki Simp-Q Porady i wskazówki ROZWÓJ ZESTAWÓW BEZCIENIOWYCH Pierwsza generacja Najnowsza generacja Profesjonalne studio idealne dla zawodowych fotografów. Zestawy bezcieniowe Simp-Q to rewolucyjne i kompletne

Bardziej szczegółowo

P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 www.e-bookowo.pl

P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 www.e-bookowo.pl P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 Piotr Ślaski ŁATWE FOTOGRAFOWANIE Jedyny tak prosty poradnik dla początkujących amatorów fotografii P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o

Bardziej szczegółowo

PODZIAŁ PODSTAWOWY OBIEKTYWÓW FOTOGRAFICZNYCH

PODZIAŁ PODSTAWOWY OBIEKTYWÓW FOTOGRAFICZNYCH OPTYKA PODZIAŁ PODSTAWOWY OBIEKTYWÓW FOTOGRAFICZNYCH OBIEKTYWY STAŁO OGNISKOWE 1. OBIEKTYWY ZMIENNO OGNISKOWE (ZOOM): a) O ZMIENNEJ PRZYSŁONIE b) O STAŁEJ PRZYSŁONIE PODSTAWOWY OPTYKI FOTOGRAFICZNEJ PRZYSŁONA

Bardziej szczegółowo

A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100

A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100 A2 Edycja informacji zmiana parametrów ekspozycji aparatem fotograficznym NIKON D3100 Ekran informacji Opracował: Andrzej Kazimierczyk, Namysłów 2013 Wizjer 1. Tryb fotografowania zmieniamy pokrętłem trybu

Bardziej szczegółowo

Temat: Podział aparatów fotograficznych

Temat: Podział aparatów fotograficznych Temat: Podział aparatów fotograficznych 1. Podział ze względu na technologię Klasyczny aparat fotograficzny jest urządzeniem przystosowanym do naświetlania materiału światłoczułego. Materiał ten umieszcza

Bardziej szczegółowo

Automatyka ekspozycji

Automatyka ekspozycji Funkcje aparatu Wstęp każdy aparat musi umożliwić ustawienie podstawowych parametrów ekspozycji (ostrość, czas, przysłona) oprócz nich konstruktorzy aparatów wprowadzili wiele dodatkowych funkcji pozwalają

Bardziej szczegółowo

Obiektywy fotograficzne

Obiektywy fotograficzne Obiektywy fotograficzne Wstęp zadaniem obiektywu jest wytworzenie na powierzchni elementu światłoczułego (film lub matryca) obrazu przedmiotu fotografowanego obraz powinien być jak najwierniejszy najważniejsza

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH. (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd.

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH. (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd. WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd. Operon) Wymagania na poszczególne stopnie szkolne - zajęcia techniczne fotograficzne

Bardziej szczegółowo

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy

Zajęcia fotograficzne plan wynikowy Zajęcia fotograficzne plan wynikowy GIMNAZJUM Dział zeszytu tematycznego Temat lekcji Liczba godzin Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Podstawy 1. Lekcja organizacyjna kryteria

Bardziej szczegółowo

Wstęp posiadaczem lustrzanki cyfrowej

Wstęp posiadaczem lustrzanki cyfrowej Budowa aparatu Wstęp aparat robi zdjęcie, nie każde stanie się fotografią kupując nowoczesną lustrzankę cyfrową stajemy się... posiadaczem lustrzanki cyfrowej oczywiście lepszy i nowocześniejszy sprzęt

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o t o g r a f o w a n i e 1 Piotr Ślaski ŁATWE FOTOGRAFOWANIE Jedyny tak prosty poradnik dla początkujących amatorów fotografii P i o t r Ś l a s k i : Ł a t w e f o

Bardziej szczegółowo

Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4

Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4 Krótki kurs podstaw fotografii Marcin Pazio, 201 4 Za wikipedią: Fotografia (gr. φως, phōs, D. phōtós światło; gráphō piszę, graphein rysować, pisać; rysowanie za pomocą światła) zbiór wielu różnych technik,

Bardziej szczegółowo

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r.

RAFAŁ MICHOŃ. rmichonr@gmail.com. Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. RAFAŁ MICHOŃ rmichonr@gmail.com Zespół Szkół Specjalnych nr 10 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Jastrzębiu Zdroju O4.09.2015 r. - Główne zagadnienia (ekspozycja, czułość, przysłona, głębia ostrości, balans

Bardziej szczegółowo

OBIEKTYWY. Podstawy fotografii

OBIEKTYWY. Podstawy fotografii OBIEKTYWY Pamiętaj, gdy będziesz miał kupić drogi super aparat ze słabym obiektywem, lub słabszy aparat z super obiektywem zawsze wybierz drugą opcję. To właśnie obiektyw będzie okiem przez które patrzy

Bardziej szczegółowo

MAKROFOTOGRAFIA Skala odwzorowania najważniejsze pojęcie makrofotografii

MAKROFOTOGRAFIA Skala odwzorowania najważniejsze pojęcie makrofotografii MAKROFOTOGRAFIA Skala odwzorowania najważniejsze pojęcie makrofotografii W fotografii można wyróżnić kilka ważnych terminów m.in. ekspozycja, kompozycja oraz nieco bardziej techniczne pojęcia, takie jak

Bardziej szczegółowo

I AM YOUR 1 NIKKOR FINDER

I AM YOUR 1 NIKKOR FINDER I AM YOUR FINDER JESTEM PERFEKCYJNYM ZDJĘCIEM Aparaty bezlusterkowe z wymienną optyką Nikon 1 to świetny sposób na uchwycenie tempa życia. Każdy aparat bezlusterkowy z wymienną optyką Nikon 1 łączy wyjątkowo

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Technika fotografowania.

Temat ćwiczenia: Technika fotografowania. Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

Trochę informacji Na początek

Trochę informacji Na początek Betty Book Foto Rozdział 1 Wstęp Fotografia jest sztuką, która nie ustępuje niczym malarstwu i innym dziedzinom sztuk pięknych. Tak jak malarz ma nieskończone możliwości używania barw i technik malarskich,

Bardziej szczegółowo

17-35mm F2.8-4 EX DG ASPHERICAL

17-35mm F2.8-4 EX DG ASPHERICAL AF-MF ZOOM LENS 17-35mm F2.8-4 EX DG ASPHERICAL INSTRUKCJA OBSŁUGI Dziękujemy za zakup obiektywu marki Sigma. Dla Państwa wygody i komfortu pracy oraz w celu wykorzystania wszystkich możliwości zakupionego

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. Podstawy techniki fotograficznej

Ćwiczenie 1. Podstawy techniki fotograficznej Ćwiczenie 1 Podstawy techniki fotograficznej Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie ma charakter wybitnie eksperymentalny, w związku z tym nie wymaga skomplikowanego przygotowania teoretycznego. Jego celem

Bardziej szczegółowo

DT 11-18 mm f/4,5-5,6 Widok Budowa Cechy

DT 11-18 mm f/4,5-5,6 Widok Budowa Cechy DT 11-18 mm f/4,5-5,6 SAL1118 Soczewki asferyczne Szkło ED Elementy/grupy:15-12 Listki przysłony: 7 (kołowa) 1. Superszerokokątny obiektyw zoom 2. Wyjątkowo szeroki kąt widzenia, odpowiadający obiektywowi

Bardziej szczegółowo

MIKROSKOPIA OPTYCZNA 19.05.2014 AUTOFOCUS TOMASZ POŹNIAK MATEUSZ GRZONDKO

MIKROSKOPIA OPTYCZNA 19.05.2014 AUTOFOCUS TOMASZ POŹNIAK MATEUSZ GRZONDKO MIKROSKOPIA OPTYCZNA 19.05.2014 AUTOFOCUS TOMASZ POŹNIAK MATEUSZ GRZONDKO AUTOFOCUS (AF) system automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych Aktywny - wysyła w kierunku obiektu światło

Bardziej szczegółowo

Canon. EOS 100D Podręcznik użytkownika INDEKS

Canon. EOS 100D Podręcznik użytkownika INDEKS Canon EOS 100D Podręcznik użytkownika A aberracja chromatyczna 94 akcesoria 198 207 Al, tryb autofokusu Focus AF 37 Servo AF 37 Autofokus (AF) działanie 109, 112 praca 105 punkt AF, wybór 38 tryby (wizjer)

Bardziej szczegółowo

Jak wykorzystać. filtr polaryzacyjny? Przemysław Oziemblewski. Kiedy jest on przydatny, a kiedy nie? Darmowy fragment ebooka

Jak wykorzystać. filtr polaryzacyjny? Przemysław Oziemblewski. Kiedy jest on przydatny, a kiedy nie? Darmowy fragment ebooka Jak wykorzystać filtr polaryzacyjny? Przemysław Oziemblewski Kiedy jest on przydatny, a kiedy nie? Darmowy fragment ebooka Copyright 2012 Przemysław Oziemblewski. Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights

Bardziej szczegółowo

Tryby pracy aparatu cyfrowego: Automatyczny Półautomatyczne : A, AF lub S, TV Manualny Tematyczne

Tryby pracy aparatu cyfrowego: Automatyczny Półautomatyczne : A, AF lub S, TV Manualny Tematyczne FOTObiblioteka Tryby pracy aparatu cyfrowego: Automatyczny Półautomatyczne : A, AF lub S, TV Manualny Tematyczne Balans bieli Światło białe jest mieszaniną wszystkich możliwych kolorów od czerwieni po

Bardziej szczegółowo

Fotografia cyfrowa... 9

Fotografia cyfrowa... 9 Fotografia cyfrowa... 9 Zanim zaczniemy... 10 O czym nie wolno zapomnieć... 10 Kalibracja systemu... 10 Zapisywanie zdjęć, kopia zapasowa... 11 MoŜliwości i ograniczenia fotografii cyfrowej... 12 Zakres

Bardziej szczegółowo

Magia głębi ostrości. i ozdobnego rozpraszania tła. Przemysław Oziemblewski

Magia głębi ostrości. i ozdobnego rozpraszania tła. Przemysław Oziemblewski Magia głębi ostrości i ozdobnego rozpraszania tła Przemysław Oziemblewski Co to jest bokeh? Co to jest przysłona? Co to jest głębia ostrości? Co to jest odległość hiperfokalna? Jak tym wszystkim sterować

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENYZ ZAJĘĆ TECHNICZNYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENYZ ZAJĘĆ TECHNICZNYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENYZ ZAJĘĆ TECHNICZNYCH (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd. Operon) Ogólne kryteria ocen: Stopień celujący otrzymuje uczeń, który: posiadł

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENYZ ZAJĘĆ TECHNICZNYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENYZ ZAJĘĆ TECHNICZNYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENYZ ZAJĘĆ TECHNICZNYCH (na podstawie Zeszytu tematycznego Zajęcia fotograficzne wyd. Operon) Ogólne kryteria ocen: Stopień celujący otrzymuje uczeń, który: posiadł

Bardziej szczegółowo

Odmiany aparatów cyfrowych

Odmiany aparatów cyfrowych Plan wykładu 1. Aparat cyfrowy 2. Odmiany aparatów cyfrowych 3. Kamera cyfrowa 4. Elementy kamery cyfrowej 5. Kryteria wyboru aparatu i kamery cyfrowej Aparat cyfrowy Aparat cyfrowy (ang. Digital camera)

Bardziej szczegółowo

1Poradnik fotograficzny

1Poradnik fotograficzny 1Poradnik fotograficzny Wartość ekspozycji (EV) Prawo wzajemności (zob. s. 58) stwierdza, że związek pomiędzy czasem naświetlania i wielkością przysłony jest proporcjonalny. W rezultacie poprawne naświetlenie

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ

INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ Tytuł dokumentu: INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ DO DOKUMENTÓW PASZPORTOWYCH ORAZ DOWODÓW OSOBISTYCH Wersja: 1.0 Data wersji: 24.11.2014 1. FORMAT ZDJĘCIA Zdjęcie kolorowe w formacie: szerokość 35 mm, wysokość

Bardziej szczegółowo

Fotografia cyfrowa. Pierwsza pomoc

Fotografia cyfrowa. Pierwsza pomoc . Pierwsza pomoc Autor: Aleksandra Tomaszewska-Adamarek ISBN: 978-83-246-2214-6 Format: A5, stron: 100 Nie wystarcza Ci ju zwyk³e pstrykanie fotek i mozolne poprawianie licznych b³êdów, pope³nionych ju

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2006 roku

Warszawa, czerwiec 2006 roku ZATWIERDZAM MINISTERSTWO SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI DEPARTAMENT ROZWOJU REJESTRÓW INSTRUKCJA WYKONYWANIA ZDJĘĆ SPEŁNIAJĄCYCH KRYTERIA ICAO W ZAKRESIE BIOMETRYCZNEGO WIZERUNKU TWARZY W PASZPORTACH

Bardziej szczegółowo

Akcesoria fotograficzne

Akcesoria fotograficzne Akcesoria fotograficzne Wstęp niewątpliwie rzeczą niezbędną do wykonania zdjęcia jest aparat fotograficzny oprócz niego w procesie fotografowania mogą być przydatne różnorakie akcesoria dodatkowe warto

Bardziej szczegółowo

Astrofotografia z lustrzanką cyfrową

Astrofotografia z lustrzanką cyfrową Astrofotografia z lustrzanką cyfrową czyli jak połączyć lustrzankę z teleskopem Kupując teleskop, zapewne będziesz zainteresowany wykonywaniem zdjęć przez nowo kupiony sprzęt. Jeżeli posiadasz lustrzankę

Bardziej szczegółowo

Zakochana Warszawa. Projekt z zakresu animacji kultury dla młodzieŝy niepełnosprawnej intelektualnie. Scenariusz warsztatów fotograficznych

Zakochana Warszawa. Projekt z zakresu animacji kultury dla młodzieŝy niepełnosprawnej intelektualnie. Scenariusz warsztatów fotograficznych Zakochana Warszawa Projekt z zakresu animacji kultury dla młodzieŝy niepełnosprawnej intelektualnie Scenariusz warsztatów fotograficznych "Projekt realizowany w ramach programu Akademia Orange. Materiał

Bardziej szczegółowo

Kurs Adobe Photoshop Elements 11

Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Kurs Adobe Photoshop Elements 11 Gladiatorx1 Wyostrzanie 2015-01- 15 Spis treści Wyostrzanie... 2 Maska wyostrzająca... 2 Wyostrzenie krawędzi... 7 Dopasuj ostrość... 9 Górnoprzepustowy... 12 Wykonał gladiatorx1

Bardziej szczegółowo

Mini poradnik fotografii

Mini poradnik fotografii Mini poradnik fotografii Autor: Dorota Zalepa, www.kameralna.com.pl I. O co chodzi z tymi prawami autorskimi i jakie zdjęcia możemy umieszczać w Internecie? Ustawa Ustawa z dnia 4 lutego 1994r. o prawie

Bardziej szczegółowo

Kurs Fotografii Od Podstaw

Kurs Fotografii Od Podstaw Portret cz.1 Rodzaje portretów: portret klasyczny portret psychologiczny autoportret grupowy (wieloosobowy) artystyczny plenerowy naturalny pozowany Portret klasyczny - ma jak najdokładniej pokazać nam

Bardziej szczegółowo

Zdjęcie do dowodu lub paszportu. Informacja o usłudze OBYWATEL.GOV.PL BETA. Ogólne informacje

Zdjęcie do dowodu lub paszportu. Informacja o usłudze OBYWATEL.GOV.PL BETA. Ogólne informacje 1 z 8 2015-12-04 12:06 OBYWATEL.GOV.PL BETA Zdjęcie do dowodu lub paszportu Chcesz wyrobić dowód osobisty lub paszport i potrzebujesz zdjęcie? Poniżej dowiesz się, jak powinno wyglądać. Informacja o usłudze

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik nr 1 do ogłoszenia/umowy. Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia 1 Przedmiotem zamówienia jest zakup 3 szt. aparatów cyfrowych wraz z dodatkowym wyposażeniem. 2 Wykaz asortymentowy Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Zajęcia grafiki komputerowej 30 h

Zajęcia grafiki komputerowej 30 h Zajęcia grafiki komputerowej 30 h Poniższe tematy do wyboru. Właściwa tematyka zajęć zostanie ustalona z uczestnikami zajęć GRAFIKA Klonowanie i korygowanie elementów obrazu Retusz portretów usuwanie znamion,

Bardziej szczegółowo

A1 - Elementy sterujące aparatem fotograficznym NIKON D3100

A1 - Elementy sterujące aparatem fotograficznym NIKON D3100 A1 - Elementy sterujące aparatem fotograficznym NIKON D3100 1. Budowa ogólna lustrzanek Opracował: Andrzej Kazimierczyk, Namysłów 2013 1 - Matryca - układ wielu elementów światłoczułych wykonaną w technologii

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2012/2013

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2012/2013 WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘĆ TECHNICZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2012/2013 (na podstawie Zeszytu tematycznego z ćwiczeniami dla ucznia Zajęcia fotograficzne

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 - Opis przedmiotu zamówienia/szczegółowe wymagania

Załącznik nr 2 - Opis przedmiotu zamówienia/szczegółowe wymagania Załącznik nr 2 - Opis przedmiotu zamówienia/szczegółowe wymagania Zapytanie ofertowe: Dostawa wyposażenia laboratorium studia AV (rejestracji i edycji obrazu oraz dźwięku) dla Akademii Sztuki w Szczecinie

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe fotografie. czyli jak zrobić coś czego nasz aparat nie potrafi. Piotr Kopciał

Cyfrowe fotografie. czyli jak zrobić coś czego nasz aparat nie potrafi. Piotr Kopciał Cyfrowe fotografie czyli jak zrobić coś czego nasz aparat nie potrafi Piotr Kopciał Plan wykładu 1. Mechanizm działania aparatu cyfrowego 2. Wykorzystaj możliwości swojego aparatu 3. Wykorzystaj możliwości

Bardziej szczegółowo

MAM APARAT I CO TERAZ?

MAM APARAT I CO TERAZ? MAM APARAT I CO TERAZ? To jest dobre pytanie. Wiesz już, jak zbudowany jest aparat, jaka jest zasad jego działania. Wiesz jakie są typy obiektywów i czym się od siebie różnią. Teraz dowiesz się, jak ten

Bardziej szczegółowo

Obrazy High-Key W fotografiach high-key dominują jasne, delikatnie wyróżnione tony, a oświetlenie sceny jest miękkie.

Obrazy High-Key W fotografiach high-key dominują jasne, delikatnie wyróżnione tony, a oświetlenie sceny jest miękkie. Oryginalna wersja tekstu na stronie www.minoltaphotoworld.com Zone Matching - dopasowanie stref Na atmosferę, charakter i przesłanie zdjęcia znacząco wpływa rozkład jasnych i ciemnych obszarów w kolorystyce

Bardziej szczegółowo

15 złotych zasad kadrowania

15 złotych zasad kadrowania 15 złotych zasad kadrowania Opracował Tomek Kaczor e-mail: t_kaczor@poczta.onet.pl Materiał dostępny licencji CC BY-NC-ND 3.0 PL Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 3.0 Robienie

Bardziej szczegółowo

LEICA D-LUX 6 aparat szeroko otwarty

LEICA D-LUX 6 aparat szeroko otwarty LEICA D-LUX 6 aparat szeroko otwarty Leica Camera przedstawia nowy kompaktowy aparat fotograficzny: Leica D-Lux 6. Aparat został wyposaŝony w ultra-jasny obiektyw zmiennoogniskowy Leica DC Vario-Summilux

Bardziej szczegółowo

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu

Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego. Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Projektowanie naziemnego pomiaru fotogrametrycznego Dokładność - specyfikacja techniczna projektu Aparat cyfrowy w fotogrametrii aparat musi być wyposażony w obiektyw stałoogniskowy z jednym aparatem można

Bardziej szczegółowo

Światłomierze Polaris

Światłomierze Polaris Światłomierze Polaris Udoskonalenie systemów wewnętrznego pomiaru światła w kamerach małoobrazkowych i formatu 6x4,5 cm spowodowało zmniejszenie zapotrzebowania na światłomierze zewnętrzne. Coraz powszechniejsze

Bardziej szczegółowo

Canon. EOS 700D Podręcznik użytkownika INDEKS

Canon. EOS 700D Podręcznik użytkownika INDEKS Canon EOS 700D Podręcznik użytkownika A aberracja chromatyczna 94 Adobe Lightroom 91, 94 AI, tryb autofokusu Focus AF 37 Servo AF 37 akcesoria 196 207 akumulator 22 24 aparat funkcje podstawowe 25 28 przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Zbiór przykładowych zdjęć SB-700

Zbiór przykładowych zdjęć SB-700 Zbiór przykładowych zdjęć SB-700 W niniejszej broszurze przedstawiono różne techniki używania lampy błyskowej SB-700 i przykładowe zdjęcia. Pl Zabawy z oświetleniem Oświetlenie to tajemnica udanej fotografii.

Bardziej szczegółowo

Światło w fotografii. Światło. Czym jest światło?

Światło w fotografii. Światło. Czym jest światło? Światło w fotografii Krzysztof Komoszka Poniedziałek 12 Marzec 2007 O tym, że fotografia to światło złapane w chemiczną lub fizyczną pułapkę już wiemy. Ale nie zawsze zdajemy sobie sprawę z tego, że możemy

Bardziej szczegółowo

Komentarz fototechnik 313[01]-01-06 Czerwiec 2009 Rozwiązanie zadania egzaminacyjnego podlegało ocenie w zakresie następujących elementów pracy:

Komentarz fototechnik 313[01]-01-06 Czerwiec 2009 Rozwiązanie zadania egzaminacyjnego podlegało ocenie w zakresie następujących elementów pracy: Rozwiązanie zadania egzaminacyjnego podlegało ocenie w zakresie następujących elementów pracy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej. II. Założenia wynikające z treści zadania i załączonej dokumentacji III. Wykaz

Bardziej szczegółowo

Astrofotografia dla początkujących. Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny Uniwersytet Wrocławski

Astrofotografia dla początkujących. Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny Uniwersytet Wrocławski Astrofotografia dla początkujących Tomasz Mrozek Instytut Astronomiczny Uniwersytet Wrocławski Podstawowe pytania Chcę fotografowad niebo: Mam budżet: Miejsce obserwacji: Poświęcony czas (na jedną noc):

Bardziej szczegółowo

Fotografia cyfrowa. Pierwsza pomoc. Wydanie II

Fotografia cyfrowa. Pierwsza pomoc. Wydanie II Idź do Spis treści Przykładowy rozdział Katalog książek Katalog online Zamów drukowany katalog Twój koszyk Dodaj do koszyka Cennik i informacje Zamów informacje o nowościach Zamów cennik Czytelnia Fragmenty

Bardziej szczegółowo

Podręcznik techniczny

Podręcznik techniczny Podręcznik techniczny Pl Wprowadzenie Niniejszy Podręcznik techniczny zawiera szczegółowy opis najważniejszych technik użytych do wykonania dwóch z bardziej zaawansowanych technicznie zdjęć z broszury

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania zdjęć do elektronicznej legitymacji studenckiej (ELS) oraz informacja o opłacie za jej wydanie

Instrukcja przygotowania zdjęć do elektronicznej legitymacji studenckiej (ELS) oraz informacja o opłacie za jej wydanie Instrukcja przygotowania zdjęć do elektronicznej legitymacji studenckiej (ELS) oraz informacja o opłacie za jej wydanie Spis treści Rozdział 1. Etapy przygotowania zdjęcia do elektronicznej legitymacji

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ ARTYSTYCZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE Ocenianie jest procesem ciągłym i systematycznym, dostarczającym nauczycielowi, uczniom i ich rodzicom informacji o wiedzy, umiejętnościach

Bardziej szczegółowo

Mówiąc prosto, każdy aparat jest światłoszczelnym pudełkiem z umieszczonym w przedniej ściance obiektywem, przez który jest wpuszczane światło oraz

Mówiąc prosto, każdy aparat jest światłoszczelnym pudełkiem z umieszczonym w przedniej ściance obiektywem, przez który jest wpuszczane światło oraz Początek fotografii Mówiąc prosto, każdy aparat jest światłoszczelnym pudełkiem z umieszczonym w przedniej ściance obiektywem, przez który jest wpuszczane światło oraz materiałem lub matrycą światłoczułą.

Bardziej szczegółowo

str. 1 Słowo wstępu Dlatego warto wiedzieć, że

str. 1 Słowo wstępu Dlatego warto wiedzieć, że Kilka rad o tym co i jak fotografować w Górnośląskim Przedsiębiorstwie Wodociągów? - poradnik dla uczestników konkursu fotograficznego pt Woda nasz śląski skarb Opracował: Zbigniew Sawicz, znany śląski

Bardziej szczegółowo

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej

Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Zasady edycji (cyfrowej) grafiki nieruchomej Trudno jest w czasie wykonywania fotografii widzieć i myśleć o wszystkim! Zasady ogólne wykonywania zdjęć (od strony wygody ich późniejszej edycji): 1. maksymalna

Bardziej szczegółowo

Dla wielu obecnych fotografów brzmi to, jak czarna magia, ale tak było i każdy tę wiedzę musiał posiadać.

Dla wielu obecnych fotografów brzmi to, jak czarna magia, ale tak było i każdy tę wiedzę musiał posiadać. Kiedy rozpoczynałem swoją przygodę z fotografią, a było to kilkadziesiąt lat temu, dysponowałem aparatem Rolleicord (lustrzanka dwuobiektywowa), umożliwiającym wykonanie aż 12 zdjęć na filmie 6 x 6 cm.

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO ZŁOŻENIA OFERTY W TRYBIE ZAPYTANIA OFERTOWEGO

ZAPROSZENIE DO ZŁOŻENIA OFERTY W TRYBIE ZAPYTANIA OFERTOWEGO Toruń, dnia 05.08.2015 r. ZO/2015/08/1/SK ZAPROSZENIE DO ZŁOŻENIA OFERTY W TRYBIE ZAPYTANIA OFERTOWEGO Towarzystwo Przyrodnicze ALAUDA z siedzibą w Toruniu, ul. Hallera 35, lok. 2 (adres korespondencyjny:

Bardziej szczegółowo

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia.

Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Temat ćwiczenia: Zasady stereoskopowego widzenia. Zagadnienia 1. Widzenie monokularne, binokularne

Bardziej szczegółowo

WARSZTATY FOTOGRAFICZNE Letni plener fotograficzny dla amatorów i nie tylko Ocypel 25.08. - 02.09.2012 r.

WARSZTATY FOTOGRAFICZNE Letni plener fotograficzny dla amatorów i nie tylko Ocypel 25.08. - 02.09.2012 r. WARSZTATY FOTOGRAFICZNE Letni plener fotograficzny dla amatorów i nie tylko Ocypel 25.08. - 02.09.2012 r. Piękne okolice i urocze miejsce noclegowe wybrane zostało specjalnie dla Was, abyście mogli się

Bardziej szczegółowo

Optyka w fotografii Ciemnia optyczna camera obscura wykorzystuje zjawisko prostoliniowego rozchodzenia się światła skrzynka (pudełko) z małym okrągłym otworkiem na jednej ściance i przeciwległą ścianką

Bardziej szczegółowo

A-DTR-100-52(1) 2010 Sony Corporation

A-DTR-100-52(1) 2010 Sony Corporation NEX-3/NEX-5/NEX-5C Tutaj opisano nowe funkcje oferowane przez zaktualizowane oprogramowanie sprzętowe i ich działanie. Szczegółowe informacje można znaleźć w Instrukcja obsługi i Podręcznik α znajdujących

Bardziej szczegółowo

PRACA Z PLIKAMI RAW W COREL PHOTO-PAINT X5 NA PRZYKŁADOWYM ZDJĘCIU

PRACA Z PLIKAMI RAW W COREL PHOTO-PAINT X5 NA PRZYKŁADOWYM ZDJĘCIU PRACA Z PLIKAMI RAW W COREL PHOTO-PAINT X5 NA PRZYKŁADOWYM ZDJĘCIU Nasz tutorial składa się z dwóch części. W pierwszej przedstawiłyśmy krótki opis narzędzi jaki oferuje Corel Draw Photo-Paint X5, natomiast

Bardziej szczegółowo

Zajęcia fotograficzno informatyczne

Zajęcia fotograficzno informatyczne Zajęcia fotograficzno informatyczne autorski program nauczania Małgorzata Książek Wstęp. W dzisiejszych czasach drastycznie zwiększa się rola fotografii w życiu codziennym: wszędzie towarzyszą nam reklamy,

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Białystok, dnia 21 listopada 2012 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT na dostawę aparatu fotograficznego w ramach Zadania 4. Projektu pt. "Laboratoria do badań pestycydów z uwzględnieniem bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Kamera kolorowa, zewnętrzna typu bullet z serii

Kamera kolorowa, zewnętrzna typu bullet z serii Kamera kolorowa, zewnętrzna typu bullet z serii ZC-b8000 (ZC-bt8039PbA, ZC-bnt8039PBA, Zc-bnx8039pba ) INSTRUKCJA OBSŁUGI Kamery bulletowe, zewnętrzne z serii ZC-B8000 wyposażone są w przetwornik Sony

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu PowRek

Instrukcja obsługi programu PowRek Instrukcja obsługi programu PowRek środa, 21 grudnia 2011 Spis treści Przeznaczenie programu... 4 Prezentacja programu... 5 Okno główne programu... 5 Opis poszczególnych elementów ekranu... 5 Nowy projekt...

Bardziej szczegółowo

f = -50 cm ma zdolność skupiającą

f = -50 cm ma zdolność skupiającą 19. KIAKOPIA 1. Wstęp W oku miarowym wymiary struktur oka, ich wzajemne odległości, promienie krzywizn powierzchni załamujących światło oraz wartości współczynników załamania ośrodków, przez które światło

Bardziej szczegółowo

Transmisja i rejestracja sygnałów

Transmisja i rejestracja sygnałów Transmisja i rejestracja sygnałów Temat: Aparaty cyfrowe i obiektywy Plan wykładu Wprowadzenie Aparaty cyfrowe - Budowa - Klasyfikacja - Typy matryc - Rozmiar a rozdzielczość - Podstawy obsługi - Formaty

Bardziej szczegółowo

1) Kompozycja i kadrowanie:

1) Kompozycja i kadrowanie: 1) Kompozycja i kadrowanie: umieszczaj obiekty w tzw. mocnych punktach obrazu. Leżą na przecięciu linii ( złoty podział ): Interesująca jest też kompozycja skośna mocne punkty leżą idealnie na przekątnych

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu zamówienia

Opis przedmiotu zamówienia ZP/UR/31/2012 Załącznik nr 1.1 do Siwz Opis przedmiotu zamówienia Zadanie nr 1: Sprzęt fotograficzny: lustrzanka cyfrowa z obiektywem 100 mm, obiektyw 70 mm, obiektyw 50 mm, tła kartonowe 1). LUSTRZANKA

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNE OBSERWACJE SŁOŃCA

BEZPIECZNE OBSERWACJE SŁOŃCA BEZPIECZNE OBSERWACJE SŁOŃCA Słońce to jeden z najciekawszych obiektów do amatorskich badań astronomicznych. W porównaniu do innych jest to obiekt wyjątkowo łatwy do znalezienia każdy potrafi wskazać położenie

Bardziej szczegółowo

Obróbka grafiki cyfrowej

Obróbka grafiki cyfrowej Obróbka grafiki cyfrowej 1 ROZDZIELCZOŚĆ (ang. resolution) - oznacza ilość malutkich punktów, które tworzą widzialny znak w druku bądź na ekranie monitora Typowe rozdzielczości monitorów komputerowych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Podstawy techniki fotograficznej

Ćwiczenie 3. Podstawy techniki fotograficznej Ćwiczenie 3 Podstawy techniki fotograficznej Wprowadzenie teoretyczne Ćwiczenie ma charakter wybitnie eksperymentalny, w związku z tym nie wymaga skomplikowanego przygotowania teoretycznego. Jego celem

Bardziej szczegółowo

Przygotuj: puszkę (np. po kawie, kakao), dodatkowe aluminium z puszki, igłę, taśmę izolacyjną, nożyczki, papier ścierny.

Przygotuj: puszkę (np. po kawie, kakao), dodatkowe aluminium z puszki, igłę, taśmę izolacyjną, nożyczki, papier ścierny. Zrób to sam aparat otworkowy Camera obscura może być wykorzystana jako analogowy aparat fotograficzny. Do uzyskania dobrego odwzorowania obrazu camera powinna mieć kształt prostopadłościanu. Imponujące

Bardziej szczegółowo

TWINMATE L-208. Instrukcja Obsługi

TWINMATE L-208. Instrukcja Obsługi TWINMATE L-208 Instrukcja Obsługi Prosimy o przeczytanie poniższych uwag celem bezpiecznego użytkowania sprzętu. Ostrzeżenie: Przechowuj światłomierz w miejscu niedostępnym dla niemowląt i małych dzieci.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY I NOŚNIKI 2009/2010

SYSTEMY I NOŚNIKI 2009/2010 SYSTEMY I NOŚNIKI 2009/2010 MATERIAŁY UZUPEŁNIAJĄCE DO WYKŁADU 19.10.2009 Materiały stanowią własność Sopockich Szkół Fotografii WFH, są przeznaczone wyłącznie dla uczniów SSF WFH i podlegają pełnej ochronie

Bardziej szczegółowo

www.xblitz.pl Rejestrator Jazdy Limited www.kgktrade.pl

www.xblitz.pl Rejestrator Jazdy Limited www.kgktrade.pl Rejestrator jazdy, kamera samochodowa Limited firmy Xblitz pozwoli Ci na spokojną codzienną jazdę jak i bezpieczną podróż. Niezbędna zarówno podczas długich wyjazdów wakacyjnych jak i podczas codziennych

Bardziej szczegółowo

Obiektyw fotograficzny to układ optyczny (ew. pojedyncza soczewka)

Obiektyw fotograficzny to układ optyczny (ew. pojedyncza soczewka) Obiektyw fotograficzny to układ optyczny (ew. pojedyncza soczewka) W aparacie fotograficznym umożliwia rzutowanie obrazów widzianych obiektów na matówkę, błonę fotograficzną lub matrycę CCD lub CMOS Anastygmat

Bardziej szczegółowo

Cyfrowe aparaty fotograficzne. Paweł Jamer

Cyfrowe aparaty fotograficzne. Paweł Jamer Cyfrowe aparaty fotograficzne Paweł Jamer Plan prezentacji Karty pamięci. Podstawowe parametry aparatów. Podłączenie do. Kopiowanie zdjęć na dysk. Karty pamięci Pełnią rolę podstawowej pamięci cyfrowego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘD TECHNICZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2011/2012

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘD TECHNICZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2011/2012 WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z ZAJĘD TECHNICZNYCH ZAJĘCIA FOTOGRAFICZNE DLA KLAS III ROK SZKOLNY 2011/2012 (na podstawie Zeszytu tematycznego z ćwiczeniami dla ucznia Zajęcia fotograficzne

Bardziej szczegółowo

EF 24-70 mm f/4l IS USM

EF 24-70 mm f/4l IS USM EF 24-70 mm f/4l IS USM POLSKI Instrukcja Dziękujemy za zakup produktu Canon. Obiektyw EF 24-70 mm f/4l IS USM firmy Canon to standardowy obiektyw zmiennoogniskowy o wysokiej jakości przeznaczony do aparatów

Bardziej szczegółowo

Ś WIATŁ OMIERZ CYFROWY INSTRUKCJA OBSŁUGI

Ś WIATŁ OMIERZ CYFROWY INSTRUKCJA OBSŁUGI Ś WIATŁ OMIERZ CYFROWY INSTRUKCJA OBSŁUGI Opis światłomierza: 1. Element światłoczuły 8. Kopułka do pomiaru światła padającego 2. Przycisk wybierania funkcji 9. Przycisk pomiaru / wyzwalania błysku 3.

Bardziej szczegółowo

NEX-3/NEX-5/NEX-5C A-DRH-100-52(1) 2010 Sony Corporation

NEX-3/NEX-5/NEX-5C A-DRH-100-52(1) 2010 Sony Corporation NEX-3/NEX-5/NEX-5C W niniejszej broszurze opisano funkcje 3D pojawiające się w tej aktualizacji oprogramowania sprzętowego. Szczegółowe informacje można znaleźć w Instrukcja obsługi i Podręcznik α znajdujących

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii.

Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru i Fotogrametrii. Uniwersytet Uniwersytet Rolniczy Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Wydział Inżynierii Środowiska i Geodezji Katedra Fotogrametrii i Teledetekcji Katedra Geodezji Rolnej, Katastru

Bardziej szczegółowo

MicroCAMERA Evolution

MicroCAMERA Evolution MicroCAMERA Evolution Jest specjalistycznym sprzętem do wykonywania nieinwazyjnej analizy powierzchni skóry głowy, włosów, skóry twarzy (analiza trychologiczna) Aparat zaopatrzony jest w mikro kamerę z

Bardziej szczegółowo

TTS Jesteśmy dumni z bycia częścią

TTS Jesteśmy dumni z bycia częścią Gwarancja i wsparcie Niniejszy produkt jest dostarczany wraz z roczną gwarancją obejmującą usterki wykryte podczas normalnego użytkowania. Gwarancja traci ważność w przypadku korzystania z aparatu Easi-View

Bardziej szczegółowo