DIAGNOZA PROBLEMÓW W MŁODSZYM WIEKU SZKOLNYM PSYCHOPROFILAKTYCE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DIAGNOZA PROBLEMÓW W MŁODSZYM WIEKU SZKOLNYM PSYCHOPROFILAKTYCE"

Transkrypt

1 KIEDY SZUKAĆ POMOCY. ETIOLOGIA I DIAGNOZA PROBLEMÓW W MŁODSZYM WIEKU SZKOLNYM w ujęciu psychiatryczno- psychologicznym LEPIEJ ZAPOBIEGAĆ CZYLI O PSYCHOPROFILAKTYCE Lek.med JoannaBoroń-Zyss specjalista psychiatrii dzieci i młodzieży WSSD im. św. Ludwika w Krakowie, Oddział Psychiatrii Dziecięcej Kraków, czerwiec

2 SPECYFIKA OKRESU ROZWOJOWEGO Na trudności dotyczące oceny zdrowia psychicznego dziecka wpływają m.in.: granice normy i patologii rozwojowa natura dziecka efekty wpływu otoczenia SPECYFIKA OKRESU ROZWOJOWEGO Pojęcie objawu u dziecka jest złożone ponieważ: Dziecko rzadko jest konsultowane samotnie, zwykle jest przyprowadzane na konsultację przez rodziców z powodu niepokojących objawów, które niekoniecznie są zasadnicze Duża liczba dzieci cierpi na skutek konsekwencji objawów niż z powodu ich samych Objaw utrzymuje się z powodu tzw. wtórnych korzyści Zespół objawów u dziecka może wynikać z ciężkiej dysfunkcjonalności rodziny, która skupia się wokół chorego dziecka, unikając w ten sposób zmierzenia się z konfliktami w rodzinie 2

3 ZASADNICZE CZYNNIKI RYZYKA PSYCHOPATOLOGICZNEGO U DZIECKA PSYCHOPATOLOGIA WIEKU DZIECIĘCEGO DANIEL MARCELI Czynniki związane z dzieckiem : Wcześniactwo, reanimacja przy urodzeniu Choroba przewlekła lub kalectwo Pozbawienie rodziny i umieszczenie w placówce Doświadczenie maltretowania Dzieci płci męskiej Czynniki związane z okolicznościami : Rodziny z jednym rodzicem Rodzice u których występują psychopatologie Traumatyzujące wydarzenia życiowe Niekorzystne warunki socjoekonomiczne 3

4 Zasady oceny zaburzeń psychicznych u dziecka Czy jest to zachowanie właściwe ze względu na wiek dziecka? np. napady złości u dwulatka, lęk separacyjny u rocznego dziecka? Uwzględnić upośledzenie umysłowe (zahamowanie uczenia się)iq < 70 oraz zaburzenia funkcjonowania i przystosowania. Zaburzenia rozwojowe Zaburzenia nabyte Specyficzne zaburzenia rozwojowe poszczególnych funkcji językowych czytania liczenia koordynacji ruchowej Całościowe zaburzenia rozwoju autyzm zespół Aspergera zespół Retta Nabyte zaburzenia rozpoczynające się w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym ADHD ODD/CD zaburzenia emocjonalne mutyzm, tiki, moczenie Nabyte zaburzenia u dorosłych z początkiem w dzieciństwie zaburzenie afektywne psychotyczne lękowe CECHA STAJE SIĘ OBJAWEM, GDY ZACZYNA PRZESZKADZAĆ W NORMALNYMŻYCIU. Ilość dzieci Nasilenie ADHD Dzieci zbyt spokojne Szeroka norma populacyjna Cechy ADHD ADHD 4

5 POZIOM INTELEKTUALNY Dzieci upośledzone umysłowo Dzieci wybitne / bardzo zdolne / 5

6 NIEDOSTATKI W ZAKRESIE MOŻLIWOŚCI POZNAWCZYCH 6

7 IQ Na granicy normy Poniżej przeciętnej Przeciętna Powyżej przeciętnej Wysoka Bardzo wysoka >130 UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE rozpowszechnienie 1-2% w populacji lekkie, 85% przypadków, IQ możliwość wykonywania prostych prac, może być zdolny do samodzielnego życia umiarkowane, 10% przypadków, IQ ograniczone umiejętności językowe, rozumienia, jest w stanie pod nadzorem wykonać proste zadania znaczne, 3-4% przypadków, IQ wyraźnie upośledzone czynności ruchowe, wymaga stałej opieki głębokie, 1-2% przypadków, IQ < 20 brak kontroli zwieraczy 7

8 PONADPRZECIĘTNE ZDOLNOŚCI DZIECKA Dzieci zdolne, które prześcigają swoich rówieśników podczas wykonywania prac, rozwiązywania zadań nudzą się i w celu poradzenia sobie z tą sytuacją uruchamiają różnego rodzaju zachowania, które przez otoczenie mogą być postrzegane jako nadpobudliwe np. wstają od stolika zanim inni skończą, wyrywają się do odpowiedzi, odmawiają uczestnictwa w zbyt prostych zadaniach itd., Mogą mieć też trudności w relacjach społecznych, gdyż zabawy rówieśników będą uważały za mało atrakcyjne, a rówieśnicy nie będą zainteresowani tym, co one proponują w wyniku czego łatwo popadają we frustrację, którą mogą rozładowywać agresywnymi zachowaniami. DZIECKO UZDOLNIONE Na opracowanie czeka koncepcja opieki a zwłaszcza postępowania edukacyjnego wobec tych dzieci Obecnie funkcjonujący indywidualny tok nauczania wydaje się być niewystarczającym rozwiązaniem 8

9 SPECYFICZNE ZABURZENIA ROZWOJU UMIEJĘTNOŚCI SZKOLNYCH - zaburzone wzorce nabywania umiejętności szkolnych - wynik testu dokładności i/lub rozumienia czytania (umiejętności arytmetycznych) jest o co najmniej 2 standardowe błędy przewidywania poniżej poziomu oczekiwanego na podstawie wieku kalendarzowego i ogólnej inteligencji dziecka - zaburzenie w sposób istotny zaburza osiągnięcia szkolne lub te czynności codziennego życia,które wymagają umiejętności czytania (umiejętności arytmetycznych) - zaburzenie nie wynika bezpośrednio z deficytu wzroku lub ostrości słuchu ani zaburzeń neurologicznych -doświadczenia szkolne pozostają w oczekiwanym obszarze przeciętnym (= w doświadczeniach edukacyjnych nie było skrajnego niedostosowania ) DYLEMATY ZWIĄZANE Z ROZPOZNANIEM: - odróżnienie od jeszcze prawidłowych wariantów umiejętności szkolnych - konieczność uwzględnienia normalnego przebiegu rozwoju - ciężkość np. znaczenie rocznego opóźnienia czytania w zależności od wieku - zależność poziomu dziecka od czynników zewnętrznych oraz cech indywidualnych - problem w odróżnieniu pomiędzy tym co spowodowało trudności, a tym co wynika z tych trudności, a co im towarzyszy -wciąż utrzymujące się wątpliwości w sprawie trafnego podziału 9

10 Trudności w czytaniu i pisaniu mogą wynikać również z : 1- obniżonej ogólnie sprawności intelektualnej 2- przewlekłych schorzeń np. choroby reumatyczne, laryngologiczne 3- zaburzeń w funkcjonowaniu analizatora wzrokowego i słuchowego 4- zaburzeń mowy 5- posługiwania się gwarą lub żargonem 6- czynników natury psychicznej 7- zaniedbań środowiskowych (środowisko rodzinne) 8- wadliwej metody nauczania 9- zaniedbania pedagogicznego FORMY POMOCY - oddziaływania pedagogiczne, logopedyczne - psychoterapia - wyciszanie wtórnej problematyki nerwicowej - zbudowanie stabilnego oparcia - baza współpracy szkoładom - farmakoterapia - piracetam (Nootropil) - preparaty witaminowe - szeroko rozumiana psychoedukacja 10

11 ZABURZENIA UWAGI Mogą przejawiać się w : Słabej zdolności do wyboru jednego bodźca z wielu /selektywność/ Trudności z utrzymaniem uwagi w nużącej sytuacji /trwałość/ Słaba umiejętność wyszukiwania bodźca /przerzutność/ Osłabiona zdolność do wykonywania kilku czynności naraz /podzielność/ Ograniczona liczba bodźców na których można się skupić naraz /rozpiętość/ ZABURZENIA UWAGI CD Szukając tego zaburzenia uwzględnij : Etap rozwojowy dziecka poniżej 6 r.ż. trudności są naturalne i wpisane w rozwój Poziom funkcjonowania poznawczego Trening społeczny i edukacyjny 11

12 ZABURZENIA ROZWOJU MOWY I JĘZYKA W zaburzeniach tych od wczesnych stadiów rozwojowych ulegają zaburzeniu normalne wzorce mowy. Dziecko może lepiej komunikować się albo rozumieć język w pewnych znanych mu sytuacjach niż w innych, ale umiejętność mówienia pozostaje zaburzona w każdych warunkach. MOWA A KOMUNIKACJA Dziecko może nie mówić, ale świetnie ( i skutecznie) się komunikuje np. w zaburzeniach słuchu, niedokształceniu mowy o typie afazji; Dziecko może mówić, ale się nie komunikować - AUTYZM 12

13 ZABURZENIA ROZWOJU MOWY I JĘZYKA Zaliczamy tu: Specyficzne zaburzenia artykulacji Zaburzenie ekspresji mowy Zaburzenie rozumienia mowy WARTO WYKLUCZYĆ Zaburzenia natury neurologicznej, w zakresie narządów zmysłów, lub somatycznych bezpośrednio oddziałujących na wytwarzanie dźwięków mowy oraz całościowe zaburzenia rozwojowe A także zaniedbanie środowiskowe i obniżony poziom intelektualny 13

14 MUTYZM WYBIÓRCZY Dotyczy zwykle dzieci w wieku 5-6 lat, częściej są to dziewczynki. Rozpoznanie; = ekspresja i rozumienie języka oceniane wg standaryzowanych testów mieszczą się w granicach dwóch odchyleń standartowych stosownie do wieku dziecka = możliwa do potwierdzenia niemożność mówienia w specyficznych sytuacjach, w których od dziecka mówienie jest oczekiwane; pomimo mówienia w innych sytuacjach = czas trwania mutyzmu przekracza 4 tygodnie = zaburzenia nie wyjaśnia brak znajomości języka mówionego wymaganego w ww sytuacjach Cechy dziecka mutystycznego: Lękliwość, nieśmiałość, wrażliwość, niedojrzałość emocjonalna, bierny opór, kontrolowanie i manipulowanie otoczeniem Współwystępowanie z : moczeniem nocnym, zanieczyszczaniem się, zaburzeniami jedzenia, nadpobudliwością psychoruchową, tikami MUTYZM WYBIÓRCZY - ETIOLOGIA = redukcja lęku związanego z separacją,unikanie nieprzyjemności, zyskanie uwagi i przywilejów = rola organicznego uszkodzenia csn ( najczęściej okołoporodowe) = w rodzinach od pokoleń ograniczona komunikacja werbalna = zakaz ujawniania rodzinnych sekretów = odrzucenie dziecka przez rodziców = urazy rola wyzwalająca np. nowe otoczenie, narodziny rodzeństwa, maltretowanie, obserwacja praktyk seksualnych, niechęć do mówienia o stresach, śmierć kogoś bliskiego = często w rodzinach imigrantów 14

15 TYPY MUTYZMU WYBIÓRCZEGO 1- symbiotyczny dzieci manifestujące związek z opiekunem, wrażliwe, negatywistyczne, sprawujące kontrolę nad dorosłymi 2 cechujący się fobią mówienia u dzieci z lękiem przed usłyszeniem własnego głosu i u których występują natręctwa 3 - reaktywny często z towarzyszącą depresją ; w życiu dorosłym częsty alkoholizm i próby samobójcze 4 - bierno agresywny milczenie to broń LECZENIE MUTYZMU WYBIÓRCZEGO: Czynnik zły prognostycznie, gdy objawy utrzymują się powyżej 10 r.ż. Kompleksowa terapia całej rodziny- praca skierowana na zmianę nieprawidłowych wzorców zachowań i postawy unikania kontaktów społecznych ( twierdza rodzinna) Terapia behawioralna Współpraca ze szkołą Farmakoterapia 15

16 POZIOM I PRZEJAWY EMOCJONALNOŚCI - LĘK To nie obecność lub brak lęku, jego jakość albo nawet ilość, umożliwiają przewidywanie późniejszej równowagi psychicznej lub choroby. Pod tym względem znacząca jest tylko zdolność Ego do opanowania lęku Anna Freud 16

17 LĘK Lęk pojawia się wtedy, gdy wyposażenie rozwojowe osobnika nie może w sposób adekwatny odpowiedzieć na napięcie przeżywane jako zagrażające, przy czym dla natury tego afektu obojętne jest czy napięcie jest wywołane czynnikiem zewnętrznym czy wewnętrznym, albo czy wyposażenie rozwojowe zawodzi, czy też brakuje mu jeszcze doświadczenia. KAŻDY WIEK MA SWOJE LĘKI 4 lata Ciemność, dzikie zwierzęta, wyjście matki, 5 lat Konkretne obawy np. o potłuczenie przy upadku, ugryzienie przez psa, 6 lat Duże natężenie stanów lękowych W reakcji na bodźce dźwiękowe np. telefon, dzwonek do drzwi, Obawy przed światem nadprzyrodzonym (duchy), żywiołami, Lęk przed zostaniem samemu w domu, pokoju, Obawa o zgubienie się, o matkę, 7 lat Dużo lęków m.in. przed ciemnością, piwnicami, Przed szpiegami, wojną, Bywa stymulowany przez radio, TV, 8-9 lat Lepsza umiejętność oceny sytuacji Mało lęków głównie dotyczą własnych zdolności i możliwości porażki 10 lat Dużo lęków związanych ze zwierzętami, przestępcami. Dzieci same potrafią wymienić przyczyny. 17

18 WARTO PAMIĘTAĆ LĘK Co należy robić gdy dziecko się boi? - zrozumieć jego lęk - PAMIĘTAĆ o tym czego dzieci się boją w różnych okresach życia - pozwolić przynajmniej na początku na unikanie lękotwórczej sytuacji zanim zostaną podjęte kroki służące oswojeniu sytuacji - PAMIĘTAĆ że w większości dzieci wyrastają ze swoich lęków Gdy mimo tego lęk utrzymuje na wysokim poziomie, nie zmniejsza mimo upływu czasu, nie można znaleźć dla niego wytłumaczenia konieczna jest pomoc specjalisty LĘK WARTO PAMIĘTAĆ Czego nie wolno robić kiedy dziecko się boi? - wyśmiewać jego lęków - zawstydzać go przed innymi - zmuszać do stawiania czoła lękotwórczej sytuacji gdy nie jest do tego gotowe - niecierpliwić się - zakładać winę swoją lub dziecka zw. z lękiem - UWAŻAĆ LĘKI ZA COŚ ZŁEGO, NIENORMALNEGO 18

19 LĘK Rodzaje zaburzeń lękowych - lęk przed separacją w dzieciństwie - fobie społeczne - fobie proste - zaburzenie lękowe z napadami lęku - zaburzenie depresyjne i lękowe mieszane - zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne - zaburzenie stresowe pourazowe - zaburzenia dysocjacyjne LISTA OBJAWÓW ( WEINBERG ) Nastrój dysforyczny Autodeprecjacja Zachowanie agresywne Zaburzenia snu Zmienione wyniki szkolne Mniejsze uspołecznienie Zmiana postawy wobec szkoły Skargi somatyczne Utrata dotychczasowej energii Niecodzienna zmiana apetytu i/lub utrata wagi 19

20 OBJAWY LĘKU OBJAWY LĘKU 20

21 LĘK nakładanie się lęku i depresji WARTO WYKLUCZYĆ Przemoc w rodzinie i grupie rówieśniczej Molestowanie seksualne Alkoholizm rodziców Modelowanie przez środowisko (też wzorce w mediach) Traumatyczne doświadczenia 21

22 WARTO ZAPAMIĘTAĆ Przemoc zdarza się częściej niż myślimy Sprawdź gdzie i jaki rodzaj pomocy oferują najbliższe placówki Celowe jest nawiązanie kontaktów z w/w placówkami Nie każdy specjalista (także psycholog) zajmuje się każdym zaburzeniem JESZCZE KILKA INFORMACJI 60 % dorosłych Polaków stosuje kary fizyczne wobec swoich dzieci do 19 r.ż. Co 6 dwunastolatek przyznaje, że w wyniku przemocy ze strony rodziców doznał takich urazów jak zadrapania, siniaki 34% pacjentów lecznictwa odwykowego przyznaje, że w okresie intensywnego picia stosowało przemoc fizyczną wobec dzieci 22

23 POZIOM I PRZEJAWY EMOCJONALNOŚCI - AGRESJA Impulsywna Podłoże biologiczne Można ją modelować Związana z pobudliwością organizmu Nie ukierunkowana na osiągnięcie jakiegoś celu Może być skierowana przeciwko samemu sobie Nie musi się wiązać z antyspołecznymi dążeniami Pomocne socjo- i farmakoterapia Zsocjalizowana Zachowanie wyuczone Niewielki wpływ czynników biologicznych Związana z małą pobudliwością Kontrolowana przez sprawcę Ukierunkowana na osiągnięcie celu Skierowana przeciwko innym Zwykle zw. z zachowaniami aspołecznymi Pomocne techniki - CBT UWAGA NIEBEZPIECZEŃSTWO Łatwo wzbudzić poczucie winy u rodziców i spowodować by czuli się oskarżani, atakowani Poczucie winy może budzić frustrację a tym samym stanowić dobre podłoże do zachowań agresywnych 23

24 CO MOŻNA ZROBIĆ? Postaw hipotezę co dzieje się z dzieckiem i/w rodzinie i komu tak naprawdę potrzebna jest pomoc Włącz w opiekę instytucje, które mogą być pomocne Jeżeli podejrzewasz zaburzenia wymagające wsparcia specjalistycznego skieruj do do specjalisty WARTO ZAPAMIĘTAĆ Ośrodki w których można szukać pomocy : Poradnie Psychologiczno- Pedagogiczne Ośrodki Pomocy Rodzinie Ośrodki Interwencji Kryzysowej Ośrodki Socjoterapii Poradnie Zdrowia Psychicznego 24

25 ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ Z ZABURZENIAMI UWAGI ROZPOWSZECHNIENIE ADHD 3%-7% dzieci w wieku szkolnym Stosunek chłopców do dziewcząt to 4:1 (American Academy of Pediatrics) Kobiety najczęściej reprezentują podtyp z zaburzeniami uwagi, mężczyźni podtyp z nadruchliwością i impulsywnością 60% pacjentów ma objawy w wieku dorastania i dorosłości Goldman, et al. JAMA. 1998;279: Barkley RA. Attention-deficit hyperactivity disorder. In: Mash EJ, Barkley RA, eds. Child Psychopathology. 1996:

26 GRUPY OBJAWÓW ADHD Zaburzenia uwagi Nadmierna impulsywność Nadruchliwość ADHD BRAK UWAGI częste - Niezwracanie uwagi na szczegóły lub beztroskie błędy - Niepowodzenia w utrzymaniu uwagi na zadaniach lub czynnościach związanych z zabawą - Wydaje się nie słyszeć co zostało do niego powiedziane - Niepowodzenia w postępowaniu według instrukcji albo w zakończeniu pracy szkolnej,pomocy w domu lub obowiązkach w miejscu pracy - Upośledzona zdolność organizowania zadań i aktywności - Unikanie lub silna niechęć do takich zadań jak praca domowa wymagających wytrwałego wysiłku umysłowego - Częste gubienie rzeczy niezbędnych do niektórych zadań lub czynności - Łatwa odwracalność uwagi przez bodźce zewnętrzne - Częste zapominanie w toku codziennej aktywności 26

27 ADHD NADMIERNA AKTYWNOŚĆ Często - niespokojnie porusza rękoma lub stopami albo wierci się na krześle - opuszcza siedzenie w klasie lub w innych sytuacjach w których oczekiwane jest utrzymanie pozycji siedzącej - często nadmierne rozbieganie lub wtrącanie się w sytuacjach, w których jest to niewłaściwe - przesadna hałaśliwość lub trudność zachowania spokoju w czasie wypoczynku - przejawia utrwalony wzorzec nadmiernej aktywności ruchowej praktycznie nie modyfikowany przez społeczny kontekst i oczekiwania ADHD IMPULSYWNOŚĆ Często - udziela odpowiedzi zanim pytanie jest dokończone - nie umie czekać w kolejce lub doczekać swej rundy w grach i innych sytuacjach grupowych - przerywa lub przeszkadza innym - wypowiada się nadmiernie bez uwzględniania ograniczeń społecznych 27

28 NIELECZONE ADHD MOŻE BYĆ PRZYCZYNĄ CORAZ WIĘKSZYCH KOMPLIKACJI WedługAmerican Psychiatric Association, DSM-IV TR, 2000.,LD learning disorders - zaburzenia procesu uczenia się Zachowania destrukcyjne ADHD ODD Opóźnienia w procesie uczenia się Zachowania destrukcyjne ADHD Niska samoocena Niski poziom umiejętności społecznych Zachowania wymagające interwencji ODD Opóźnienia w procesie uczenia się Zachowania destrukcyjne ADHD Wyrzucenie ze szkoły Nadużywanie substancji Zaburzenia nastroju Zaburzenia zachowania Brak motywacji Całościowe LD Niska samoocena Niski poziom umiejętności społecznych Zachowania wymagające interwencji ODD Opóźnienia w procesie uczenia się Zachowania destrukcyjne ADHD Wiek PODSTAWOWY DYLEMAT KŁOPOTY Z ZACHOWANIEM CZY ZABURZENIA ZACHOWANIA? 28

29 Związek nadruchliwości i zaburzeń zachowania niepokój ruchowy opór impulsywność zachowania antyspołeczne zaburzenia uwagi agresja nadruchliwość zaburzenia zachowania ZABURZENIA ZACHOWANIA Objawy ADHD Objawy innych zaburzeń (np. lękowych, nastroju dysforyczno- depresyjnego) Celowe łamanie normy lub zasady ODD Poważne zaburzenia zachowania Agresja zsocjalizowana Agresja impulsywna 29

30 Zaburzenia zachowania i zachowania agresywne u dzieci i młodzieży są narastającym problemem społecznym. Wg Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (ICD- 10), zaburzenia zachowania cechują powtarzające się i utrwalone wzorce zachowania dyssocjalnego, agresywnego lub buntowniczego. W skrajnej formie takie zachowanie, przekraczanie oczekiwań i norm społecznych dla danego wieku jest czymś więcej niż zwykłą dziecięcą złośliwością lub młodzieżową buntowniczością. Często towarzyszą im niekorzystne warunki psychospołeczne, jak: - niesatysfakcjonujące związki rodzinne - niepowodzenia szkolne Są częściej spotykane i chłopców, czas trwania 6 miesięcy i dłużej. OBJAWY TOWARZYSZĄCE : - Specyficzne zaburzenia rozwoju umiejętności szkolnych - Zaburzenia buntownicze, agresywne, aspołeczne - Trudności w kontaktach społecznych - Nieporadność ruchowa - Opóźnienia rozwojowe np. w nabyciu umiejętności językowych - Tiki 30

31 Model pracy nad zaburzeniami zachowania Proponowane leczenie farmakologiczne w wyjątkowych sytuacjach (np. przy współistnieniu innych zaburzeń psychicznych lub klinicznie potwierdzonych schorzeń OUN. Współpraca ze szkołą Kurator sądowy Terapia rodzinna ZABU- RZENIA ZACHO- WANIA Terapia grupowa Psychoedukacja rodzin Terapia indywidualna CO GDY NIE MAMY KONKRETNEJ DIAGNOZY A OBSERWUJEMY TRUDNE ZACHOWANIA? Być może dziecko należy do grupy mającej zaburzenia łączone Być może jego zachowania mieszczą się w granicach szeroko rozumianej normy 31

32 WSPÓŁWYSTĘPOWANIE INNYCH ZABURZEŃ SUD 83% Psychoza 28% CHAD ADHD 74%-90 90% CD 63% ODD 93% CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJU autyzm dobrze funkcjonujący autyści przejawiają zachowania, które są odbierane przez otoczenie jak impulsywne, a zatem nieprzemyślane i najczęściej nieadekwatne do sytuacji tak, jak działania dzieci nadpobudliwych, zespół Aspergera później stawiana diagnoza ze względu na to, że objawy są mniej zauważalne, a nietypowe zachowania są tłumaczone charakterem dziecka, niezrozumienie sytuacji społecznych rodzi wybuchy i konflikty. 32

33 CAŁOŚCIOWE ZABURZENIA ROZWOJOWE (CZR) - Nieprawidłowości charakteryzują całość zachowań dziecka we wszystkich sytuacjach - Mogą się różnić stopniem natężenia - u większości nieprawidłowy rozwój od niemowlęctwa - Zaburzenia pojawiają się (ujawniają się) w pierwszych 5 latach życia - Zaburzenia definiowane są w kategoriach zachowania, które odbiega od normy w stosunku do wieku umysłowego dziecka (tzn. niezależnie od obecności/stopnia upośledzenia umysłowego) DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ 33

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

KONTEKSTY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHIATRII MŁODZIEŻOWEJ.. 3

KONTEKSTY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHIATRII MŁODZIEŻOWEJ.. 3 SPIS TREŚCI CZĘŚĆ OGÓLNA KONTEKSTY PSYCHOPATOLOGII I PSYCHIATRII MŁODZIEŻOWEJ.. 3 1. Rozwój i specyfika psychiatrii dzieci i młodzieży... 3 Maria Orwid CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA ROZWÓJ PSYCHICZNY DZIECI I

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice SPECJALNE POTRZEBY EDUKACYJNE DZIECI I MŁODZIEŻY Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Specjalne potrzeby edukacyjne - SPE Specjalne potrzeby edukacyjne to takie potrzeby,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

dr n. med. Magdalena Trzcińska

dr n. med. Magdalena Trzcińska DZIECKO Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 (CHOROBĄ RECKLINGHAUSENA): NAJWAŻNIEJSZE PROBLEMY Z PERSPEKTYWY PSYCHOLOGICZNEJ dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 2 W ŁOMŻY

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 2 W ŁOMŻY Ł o m ż y ń s k i e C e n t r u m R o z w o j u E d u k a c j i w Ł o m ż y P o r a d n i a P s y c h o l o g i c z n o - P e d a g o g i c z n a N r 2 ul. Polna 16, 18-400 Łomża tel./fax 86-215-03-18

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Rola Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci i młodzieży

Rola Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci i młodzieży Rola Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci i młodzieży PPORADNIIA PPSSYCHOLOGIICZNO - PPEDAGOGIICZNA Nrr 11 w O l s z t y n i e 10 512 Olsztyn ul.

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

Dyskalkulia rozwojowa. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu

Dyskalkulia rozwojowa. Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu Dyskalkulia rozwojowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Zabrzu WYJAŚNIENIA TERMINOLOGICZNE z greckiego dys = nie, źle; z łacińskiego calculo = liczę; Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Spis tres ci 1. Rozwo j psychiczny dziecka 2. Rodzina jako system. Wpływ systemu rodzinnego na funkcjonowanie dziecka

Spis tres ci 1. Rozwo j psychiczny dziecka 2. Rodzina jako system. Wpływ systemu rodzinnego na funkcjonowanie dziecka Spis treści 1. Rozwój psychiczny dziecka Agnieszka Kulik............ 15 Okres niemowlęcy.......................... 20 Okres poniemowlęcy......................... 23 Wiek przedszkolny..........................

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W RYKACH NA LATA 2012-2017

KONCEPCJA PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W RYKACH NA LATA 2012-2017 KONCEPCJA PRACY PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W RYKACH NA LATA 2012-2017 Jesteśmy po to, by rozumieć, wspierać i pomagać. Podstawa prawna: Koncepcja pracy poradni oparta jest na celach i zadaniach

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie Irena Obuchowska... 9 CZĘŚĆ I RODZINA A DZIECKO NIEPEŁNOSPRAWNE 1. Sytuacja rodzin dzieci niepełnosprawnych Andrzej Twardowski... 18 1.1. Systemowy model funkcjonowania rodziny...

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty.

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty. www.pracowniaterapeutyczna.pl kontakt telefoniczny 501 640 703 OGÓLNE WARUNKI SZKOLEŃ Organizujemy szkolenia z naboru indywidualnego oraz przyjmujemy zamówienia dla grup. Realizacja szkoleń następuje po

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK

WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK WCZESNE WSPOMAGANIE ROZWOJU DZIECKA MAŁGORZATA URYNEK Wczesna interwencja to zintegrowany system oddziaływań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczo-rehabilitacyjnych i terapeutycznych, których podmiotem

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Nowe kryteria diagnostyczne DSM V. Zaburzenia ze spektrum autyzmu. ASD - Autism Spectrum Disorders

Nowe kryteria diagnostyczne DSM V. Zaburzenia ze spektrum autyzmu. ASD - Autism Spectrum Disorders Nowe kryteria diagnostyczne DSM V Zaburzenia ze spektrum autyzmu ASD - Autism Spectrum Disorders Autyzm w DSM-IV-TR i ICD- 10 Zaburzenia autystyczne Zespół Aspergera Zaburzenia dezintegracyjne Całościowe

Bardziej szczegółowo

Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli

Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli Zajęcia na terenie szkół i placówek Nr oferty Temat 1 2 I. Adresat Charakterystyka zajęć Prowadzący 3 4 5 klasa 0 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

STUDIUM TERAPII DZIECI I MŁODZIEŻY - EDYCJA WIOSNA 2016

STUDIUM TERAPII DZIECI I MŁODZIEŻY - EDYCJA WIOSNA 2016 STUDIUM TERAPII DZIECI I MŁODZIEŻY - EDYCJA WIOSNA 2016 Informacje o usłudze Numer usługi 2016/01/18/7281/1404 Cena netto 3 600,00 zł Cena brutto 3 600,00 zł Cena netto za godzinę 36,73 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY Oferta pomocy psychologiczno- pedagogicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Szprotawie na rok szkolny 2013/2014 dla uczniów, rodziców i nauczycieli placówek oświatowych z terenu działania poradni

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej

Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Medyczne przyczyny chwiejności emocjonalnej Małgorzata Dąbrowska-Kaczorek Lekarz specjalizujący się w psychiatrii i psychoterapii pozn-behehawioralnej Centrum Diagnozy i Terapii ADHD Zaburzenia psychiczne

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 4 w Łodzi 92-332 Łódź, al. Piłsudskiego 101 tel/fax 42 674 59 73; 42 674 45 88 www.ppp4.edu.lodz.pl OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Zajęcia warsztatowe

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu PSYCHIATRIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ADD, czyli deficyt uwagi w międzynarodowej klasyfikacji chorób

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz wywiadu o dziecku

Kwestionariusz wywiadu o dziecku Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

RAPORT EWALUACJA WEWNĘTRZNA ROK SZKOLNY 2013-14 PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM

RAPORT EWALUACJA WEWNĘTRZNA ROK SZKOLNY 2013-14 PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM RAPORT EWALUACJA WEWNĘTRZNA ROK SZKOLNY 2013-14 PORADNIA PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA W NOWYM DWORZE GDAŃSKIM AUTOR IZABELA NAREWSKA DATA PRZEDSTAWIENIA 11.07.2014 I. OPIS PRZEDMIOTU EWALUACJI Wybór przedmiotu

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 013/014 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Nowe przepisy prawa kładą duży nacisk na wzmocnienie współpracy przedszkola, szkoły i rodziców oraz zapewniają rodzicom możliwość większego wpływu na edukację

Bardziej szczegółowo

Uregulowania prawne rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. Istotą pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniom ma być:

Uregulowania prawne rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. Istotą pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniom ma być: Uregulowania prawne rozporządzenie MEN z dnia 30 kwietnia 2013 r. dotyczące udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Oferta pomocy

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Katarzyna Staszczuk DYREKTOR PP P w Ostrołęce Publiczna placówka

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Orzecznictwo Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Orzeczenie Jest efektem wielospecjalistycznej diagnozy zaburzeń w rozwoju dziecka/ucznia, wobec którego Zespół Orzekający

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

ODBIORCY OFERTY. dzieci w wieku przedszkolnym OSOBA PROWADZĄCA TERMIN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W TRZEBNICY

ODBIORCY OFERTY. dzieci w wieku przedszkolnym OSOBA PROWADZĄCA TERMIN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W TRZEBNICY dzieci w wieku przedszkolnym ODBIORCY OFERTY PORADNIA PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNA W TRZEBNICY 55-100 Trzebnica, ul. Wrocławska 10, tel. 71 312 07 49 www.poradniapp.trzebnica.pl, e-mail: ppp-trzebnica@wp.pl

Bardziej szczegółowo

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka Współdziałanie pedagogów szkolnych, nauczycieli i wychowawców oraz rodziców w przeciwdziałaniu powstawania czynników depresjogennych w szkole, otoczeniu szkoły, domach rodzinnych I Poziomy profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 Zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA Cel studiów: Celem studiów jest przygotowanie słuchaczy do zawodu logopedy terapeuty z zakresu diagnozy, terapii mowy i wymowy pracującego z dziećmi, młodzieżą

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia osobowości

Zaburzenia osobowości Zaburzenia osobowości U dzieci i młodzieży nie rozpoznajemy zaburzeń osobowości, a jedynie nieprawidłowy rozwój osobowości. Zaburzenia osobowości: Zaburzenia osobowości definiujemy jako głęboko utrwalone

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO www.prototo.pl

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2012//13 OFERTA PORADNII PSYCHOLOGIICZNO PEDAGOGIICZNEJ W ŚWIIDNIIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Opracowała: Monika Haligowska

Opracowała: Monika Haligowska Kwalifikacja i orzekanie odnośnie dzieci niezdolnych do nauki w szkołach masowych. Podstawy prawne, rola psychologa, rola poradni w kwalifikowaniu do szkół specjalnych. Opracowała: Monika Haligowska Podstawy

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii.

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Michał Wroniszewski Fundacja SYNAPSIS Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Otrębusy, 8.11.2011 r. SKALA ZJAWISKA 1. Epidemiologa

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki

Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Zaburzenia eksternalizacyjne prawidłowe rozpoznanie kluczem do sukcesu profilaktyki Prof. nadzw. dr hab. ANETA R. BORKOWSKA INSTYTUT PSYCHOLOGII UMCS Zaburzenia eksternalizacyjne Obejmują problemy z zachowaniem

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Czy zawsze ADHD? Co lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wiedzieć powinien.

Czy zawsze ADHD? Co lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wiedzieć powinien. Czy zawsze ADHD? Co lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wiedzieć powinien. Tomasz Wolańczyk Gabriela Jagielska Monika Gajdzik Klinika Psychiatrii Wieku Rozwojowego WUM Różne przyczyny, które mogą powodować,

Bardziej szczegółowo

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM INTERWENCJA TERAPEUTYCZNA W PRZYPADKU OPÓŹNIONEGO ROZWOJU MOWY U DZIECKA W WIEKU PRZEDSZKOLNYM OPÓŹNIONY ROZWÓJ MOWY zjawisko dotyczące wolniejszego wykształcenia się zdolności percepcyjnych lub/i ekspresyjnych

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna ul. Mątewska 17, 88-100 Inowrocław tel/fax 52 359 22 66, e-mail: ppp-ino@o2.pl, www.poradnia.inowroclaw.info Zapraszamy szkoły, przedszkola i inne placówki oświatowo-wychowawcze

Bardziej szczegółowo

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej w edukacji przedszkolnej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Podstawy pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

Uczeńz ADHD w gimnazjum

Uczeńz ADHD w gimnazjum Uczeńz ADHD w gimnazjum Systemowe wsparcie ucznia z ADHD na terenie szkoły Beata Chrzanowska-Pietraszuk Anna Salwa-Kazimierska Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Uniwersytet dla Rodziców

Bardziej szczegółowo

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność.

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność. Mity, fakty, diagnoza i terapia ADHD, to tylko część informacji, z którymi możesz się zapoznać czytając niniejszy artykuł. Sprawdź jak zachowuje się dziecko dotknięte ADHD i co robić, aby pomóc mu odnaleźć

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ Coraz częściej rodzice, którzy nie dają sobie rady z niespokojnym, łatwo rozpraszającym się dzieckiem, do którego nic nie

Bardziej szczegółowo

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni O F E R T A PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni Niniejsza oferta zawiera propozycje działań z jakimi Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH

POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH POMOC PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNA UCZNIOM I RODZICOM W SYTUACJACH KRYZYSOWYCH Katarzyna Orkisz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 2 w Rzeszowie POMOC PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNA Obowiązującym uregulowaniem

Bardziej szczegółowo

Uczeń szkoły podstawowej

Uczeń szkoły podstawowej Uczeń szkoły podstawowej funkcjonowanie psychiczne i wyzwania rozwojowe Anna Salwa-Kazimierska, Beata Chrzanowska-Pietraszuk Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Uniwersytet dla Rodziców

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Trudności wychowawcze mają tak naprawdę najlżejszy ciężar gatunkowy, poważniejsze od nich są zaburzenia emocjonalne, a jeszcze cięższe jest

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa METODA TOMATISA Stymulacja audio psycho lingwistyczna Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa mgr Jolanta Kowalczyk Łokaj mgr Anna Kocięcka Zbylut mgr Małgorzata Lewandowska Prawa Tomatisa Głos człowieka

Bardziej szczegółowo

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego

Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Kierowcy- sprawcy i ofiary wypadków drogowych. Konsekwencje uczestnictwa w wypadku a bezpieczeństwo ruchu drogowego Dorota Merecz Zakład Psychologii Pracy Psychologiczne konsekwencje uczestnictwa w wypadku

Bardziej szczegółowo

Zachowania dzieci z zaburzeniami życia uczuciowego. Irena Wojciechowska

Zachowania dzieci z zaburzeniami życia uczuciowego. Irena Wojciechowska Zachowania dzieci z zaburzeniami życia uczuciowego Irena Wojciechowska 1 dziecko krzywdzone W Polsce termin dziecko krzywdzone nie został do tej pory czytelnie, precyzyjnie i jednoznacznie zdefiniowany.

Bardziej szczegółowo

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik.

Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna ul.c.k.norwida 2a tel. 0 81 751 52 36 21-040 Świdnik fax. 0 81 759 15 10 e-mail: info@poradnia.swidnik. ROK SZKOLNY 2015/2016 OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ W ŚWIDNIKU I. Badania psychologiczne i pedagogiczne dzieci młodzieży oraz opiniowanie w zakresie: oceny rozwoju psychoruchowego; funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA UCZNIÓW. Uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum. Uczniowie słabowidzący. mgr Małgorzata Śliwińska. Zajęcia dla dzieci 5,6 - letnich

OFERTA DLA UCZNIÓW. Uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum. Uczniowie słabowidzący. mgr Małgorzata Śliwińska. Zajęcia dla dzieci 5,6 - letnich OFERTA DLA UCZNIÓW Zajęcia dla uczniów z trudnościami w pisaniu i czytaniu Uczniowie szkoły podstawowej oraz gimnazjum Doskonalenie funkcji percepcyjno motorycznych, ćwiczenie koncentracji uwagi, wzmacnianie

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną.

Aby zapobiec niepowodzeniom szkolnym już na starcie, musimy zadbać o to, aby dziecko przekraczając próg szkoły osiągnęło dojrzałość szkolną. Gdy dziecko idzie po raz pierwszy do szkoły, zarówno ono, jak i rodzice bardzo przeżywają ten moment. Wszyscy są pełni nadziei, ale także obaw. Aby nieco ostudzić emocje, dowiedz się czy Twoje dziecko

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne).

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne). OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych i laboratoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej - 5 zadań. Tematyka i terminy realizacji:

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Magdalena Smoczyńska, Ewa Haman Funkcjonowanie dzieci ze specyficznym zaburzeniem językowym (SLI) w systemie edukacji szkolnej

Magdalena Smoczyńska, Ewa Haman Funkcjonowanie dzieci ze specyficznym zaburzeniem językowym (SLI) w systemie edukacji szkolnej Magdalena Smoczyńska, Ewa Haman Funkcjonowanie dzieci ze specyficznym zaburzeniem językowym (SLI) w systemie edukacji szkolnej Plan wystąpienia Diagnoza zaburzeń językowych w Polsce Perspektywa badawcza

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej Nr 2 w Zamościu

KONCEPCJA PRACY. Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej Nr 2 w Zamościu KONCEPCJA PRACY Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej Nr 2 w Zamościu na lata 2011-2016 I. KONCEPCJA PRACY PORADNI. Dobór głównych kierunków działań poradni uzależniony jest od zmieniających się potrzeb

Bardziej szczegółowo