Psychologiczne aspekty zaburzeń mikcji

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Psychologiczne aspekty zaburzeń mikcji"

Transkrypt

1 Psychologiczne aspekty zaburzeń mikcji Ilona Chudzik lekarz, psycholog Klinika i Katedra Pediatrii, Nefrologii i Nadciśnienia Gdański Uniwersytet Medyczny

2 śycie człowieka dzieli się na kilka etapów, a sens poszczególnych z nich polega na realizacji przypisanych mu zadań rozwojowych. Okres dzieciństwa to czas uzyskiwania kompetencji podstawowych z punktu widzenia moŝliwości zaspokajania własnych potrzeb osobistych, jak i społecznych. Jednym z głównych zadań tego okresu jest kontrola pęcherza.

3 SKALA PROBLEMU W warunkach prawidłowych kontrola oddawania moczu w dzień osiągana jest w wieku 2-4 lat, a kontrola oddawania moczu w nocy powinna zakończyć się do 5 roku Ŝycia. Problem moczenia nocnego dotyka: na świecie: 100 milionów dzieci (International Children s Continence Society). w Polsce: 300 tys. dzieci (firma SMG).

4 MOCZENIE MIMOWOLNE w wieku 5 lat: 7 % chłopców i 3% dziewczynek w wieku 10 lat: 3 % chłopców i 2 % dziewczynek w wieku dorosłym: 1-3 % populacji. Około proc. dzieci z moczeniem dziennym moczy się równieŝ w nocy, a ok proc. dzieci z moczeniem nocnym moczy się równieŝ w dzień.

5 Zakres dotychczasowych badań naukowych: częstość występowania zaburzeń psychologicznych u dzieci z zaburzeniami mikcji [1], charakterystyka zaburzeń psychologicznych u tych dzieci [2], moczenie jako czynnik wywołujący bądź skutek zaburzeń psychologicznych [3], ADHD a moczenie [4]. 1. Robinson JC, Butler RJ, Holland P, Doherty-Williams D. Self-construing in children with primary mono-symptomatic nocturnal enuresis: An investigation of three measures. Scandinavian Journal of Urology and Nephrology 2003;37: Van Hoecke E, De Fruyt F, De Clercq B, Hoebeke P, Vande Walle J. Internalizing and externalizing problem behavior in children with nocturnal and diurnal enuresis: A five-factor model perspective. Journal of Pediatric Psychology 2005;31: Rocha MM1, Costa NJ, Silvares EF. Changes in parents' and self-reports of behavioral problems in Brazilian adolescents after behavioral treatment with urine alarm for nocturnal enuresis. Int Braz J Urol Nov-Dec;34(6):749-57; discussion Niemczyk J1, Equit M2, Hoffmann L2, von Gontard A2. Incontinence in children with treated attention-deficit/hyperactivity disorder. J Pediatr Urol Mar 12. pii: S (15) doi: /j.jpurol

6 Postawy dzieci wobec moczenia nocnego: 1/3 dzieci w wieku do 9 lat uwaŝa moczenie nocne za powaŝny problem [5]. 1/2 dzieci moczących się regularnie uznała moczenie nocne za bardzo powaŝny problem [6]. W zadaniu, w którym dzieci miały uszeregować traumatyczne wydarzenia pod względem waŝności, moczenie nocne zajęło 3 miejsce, zaraz po kłótniach między rodzicami i rozwodzie [5]. 5. Butler RJ, Heron J. Child Care Health and Development 2007; 34: van Tijen NM et al. Br J Urol 1998; 81(Suppl 3):98-99.

7 Wpływ moczenia na psychikę dziecka: ZaniŜona samoocena, Izolacja, Ograniczenia, Frustracja, Przygnębienie, Trudności z koncentracją, Wstyd, Tajemnica.

8 Wpływ moczenia u dziecka na rodziców: Wstyd, Obwinianie siebie, Klęska wychowawcza, śal, Bezradność, Bagatelizowanie i ukrywanie problemu, Opóźnianie leczenia, ObniŜona jakość Ŝycia [7]. 7. Meydan EA1, Civilibal M, Elevli M, Duru NS, Civilibal N. The quality of life of mothers of children with monosymptomatic enuresis nocturna. Int Urol Nephrol Jun;44(3): doi: /s Epub 2011 Nov 13.

9 Wpływ moczenia na całokształt funkcjonowania rodziny: Szukanie przyczyny w stosunkach wewnątrz rodziny - powstają silne napięcia. Zachowania nasilające złe relacje między rodzeństwem. Koszty związane z moczeniem tj. zakup pieluch, wymiana materacy.

10 O czym naleŝy pamiętać Dziecko nie chce się moczyć. Dla niego jest to jeszcze większy problem niŝ dla rodziców. Nie ma na to wpływu, dzieje się to wbrew jego woli.

11 Zły przebieg treningu czystości Zbyt wcześnie lub zbyt późno rozpoczęty trening czystości. Zapobiegawcze wysadzanie dziecka na nocnik. Ostre, restrykcyjne postępowanie - oparte na przymusie. Zajmowanie dziecka innymi czynnościami w trakcie wysadzania (picie, czytanie).

12 Największe a zarazem najczęstsze błędy rodziców: Karanie Zawstydzanie Porównywanie Ośmieszanie Krzyki Powrót do pieluch

13 Prawidłowe postępowanie z dzieckiem dotkniętym moczeniem - pierwsza pomoc: Nie karcić dziecka za zmoczenie łóŝka. Nie obracać problemu w Ŝart. Nie roztrząsać problemu publicznie. Rozmawiać z dzieckiem o problemie. Nauczyć dziecko jego obowiązków. Wyjaśnić dziecku, Ŝe problem moczenia dotyczy równieŝ innych dzieci a nawet dorosłych,

14 Nie ograniczać płynów, Nie wracać do pieluch. KONIECZNA: - konsultacja lekarska - naleŝy wykluczyć przyczyny organiczne. - konsultacja psychologa - aby ustrzec dziecko przed psychologicznymi konsekwencjami moczenia.

15 POMOC PSYCHOLOGICZA warunkowanie klasyczne - pogranicze medycyny i psychologii, warunkowanie instrumentalne, wizualizacja, trening relaksacyjny praca w oparciu o relację (elementy terapii poznawczej), terapia rodzinna, dowartościowywanie, bajkoterapia.

16 Warunkowanie klasyczne (warunkowanie pawłowskie) polega na powstaniu i utrwaleniu skojarzenia między działającym bodźcem a pewnymi normalnymi funkcjami organizmu. - alarm nocny - wybudzanie - biofeedback

17 Warunkowanie instrumentalne (warunkowanie sprawcze) wzmocnienia pozytywne wzmocnienia negatywne wygaszanie

18 System nagród Popularny kalendarzyk suchych i mokrych nocy. Na początku lepiej nagradzać zachowania, na które dziecko ma większy wpływ np. pilnowanie zakazu picia przed snem. System nagród naleŝy uzgodnić z dzieckiem i dostosować go do częstotliwości moczenia. Nie naleŝy podnosić poprzeczki ani zbyt nisko ani zbyt wysoko. Pamiętajmy, Ŝe nagrodą jest równieŝ wspólnie spędzony czas z dzieckiem. Uczy odpowiedzialności i zaangaŝowania.

19 System kar kara zastosowana po epizodzie zmoczenia, metoda nieskuteczna, wytłumia zamiast likwidować niepoŝądane zachowanie, zwrócenie uwagi na przypadkowe nagradzanie zachowań niepoŝądanych (np. spanie z rodzicami po zmoczeniu).

20 Wygaszanie ignorowanie zachowań niepoŝądanych

21 Wizualizacja Utrwalanie doświadczenia suchych nocy, PrzeŜycie ponowne pozytywnych emocji związanych z suchą nocą, Mało skuteczna samodzielnie, stosowana równolegle z innymi metodami.

22 Trening relaksacji Rozładowanie napięcia związanego z moczeniem lub innymi sytuacjami trudnymi, MoŜna przeprowadzić samodzielnie w domu.

23 Miś ochroniarz Metoda dla młodszych dzieci. Miś współodpowiedzialny za moczenie. Ma za zadanie pilnować dziecko w nocy. Dziecko ma prawo rozładować na nim negatywne emocje po zmoczeniu.

24 Bajkoterapia Lecznicze działanie ksiąŝek i ich treści na psychikę dziecka, a przy okazji niezastąpiony czas spędzony z rodzicem. Wspiera rozwój dziecka we wczesnych latach Ŝycia i pomaga radzić sobie z wieloma problemami.

25 Praca w oparciu o relacje dorosły jako przyjaciel niwelujący negatywne skutki moczenia, chroniący przed powstawaniem negatywnego obrazu siebie, dający racjonalną argumentację.

26 Dowartościowywanie (eliminowanie negatywnych emocji) Nie wolno dopuścić do sytuacji kiedy dziecko traci wiarę we własne siły, problem moczenia przelewa się na inne dziedziny jego Ŝycia Rolą dorosłych jest wskazanie dziecku jego dobrych cech, osiągnięć, z których moŝe być dumne Np. dłoń z paluszkami, na których dziecko opisuje swoje zalety, powieszona w domu w honorowym miejscu.

27 Terapia rodzinna dziecko częścią systemu jakim jest rodzina, moczenie jako przejaw dąŝenia do odzyskania równowagi w rodzinie

28 Dziecko przychodzi na świat jako niepowtarzalna indywidualność z sobie właściwymi cechami, potrzebami, zainteresowaniami i wraŝliwości. KaŜde dziecko rozwija się w swoim własnym rytmie i wymaga innego podejścia. Nie zawsze to co pomaga u jednego dziecka będzie równieŝ korzystne dla drugiego. NaleŜy próbować róŝnych metod i nie tracić cierpliwości. Wsparcie rodzica na kaŝdym etapie rozwoju i nabywaniu nowych kompetencji jest dla dziecka najwaŝniejsze.

29 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ

Moczenie nocne. Co mogą zrobić rodzice

Moczenie nocne. Co mogą zrobić rodzice Moczenie nocne Co mogą zrobić rodzice Moczenie nocne - schorzenie bardziej powszechne niż myślisz Warto pamiętać, że w obliczu problemu nie jesteśmy sami. Moczenie nocne nie jest tematem chętnie poruszanym

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji GAZETKA NR 4 Beata Drobek-Ziemińska Agnieszka Furman

ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji  GAZETKA NR 4 Beata Drobek-Ziemińska  Agnieszka Furman ZESPÓŁ PORADNI NR 3 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna nr 6 Specjalistyczna Poradnia Wczesnej Diagnozy i Rehabilitacji 20-863 Lublin, ul. Młodej Polski 30 tel./ fax (81) 741-09- 30; 0-501-37-00-90

Bardziej szczegółowo

W S P Ó Ł P R A C A PRZEDSZKOLA I SZKOŁY Z RODZICAMI SZANSĄ NA SUKCS DZIECKA

W S P Ó Ł P R A C A PRZEDSZKOLA I SZKOŁY Z RODZICAMI SZANSĄ NA SUKCS DZIECKA BoŜena Janiszewska psycholog W S P Ó Ł P R A C A PRZEDSZKOLA I SZKOŁY Z RODZICAMI SZANSĄ NA SUKCS DZIECKA DOM RODZINNY naturalne środowisko wychowawcze dziecka PRZEDSZKOLE instytucjonalne środowiska SZKOŁA

Bardziej szczegółowo

Dziecko wobec szkołyszkoła

Dziecko wobec szkołyszkoła Dziecko wobec szkołyszkoła wobec dziecka Wanda Papugowa psycholog, dyrektor Samorządowego Ośrodka Psychologiczno- Pedagogicznego Oferta szkoły- a gotowość dziecka Szkoła Nauczyciel Oferta edukacyjna: Środowisko

Bardziej szczegółowo

Idea Europejskiej Sieci Badań w Pediatrii

Idea Europejskiej Sieci Badań w Pediatrii Idea Europejskiej Sieci Badań w Pediatrii Marek Migdał, Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii Instytut Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka Warszawa 15.05.2009, Warszawa Konferencja Nowe regulacje Unii

Bardziej szczegółowo

ETIOLOGY PRIMARY, MONOSYMPTOMATIC NOCTURNAL

ETIOLOGY PRIMARY, MONOSYMPTOMATIC NOCTURNAL IMiD, Wydawnictwo Aluna Developmental Period Medicine, 2013, XVII, 4 Bożena Eberdt-Gołąbek 1, Krystyna Zmysłowska 2, Małgorzata Słowik, Kamil Hozyasz 3 ETIOLOGY PRIMARY, MONOSYMPTOMATIC NOCTURNAL 1 Poradnia

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich

Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich Etiologia i częstość występowania monosymptomatycznego i niemonosymptomatycznego moczenia nocnego w populacji dzieci polskich dr n. med. Agata Korzeniecka - Kozerska Założenia TRUDNOŚCI Z USTALENIEM CZY

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

SYMPOZJUM MEDYCYNA PRZYJAZNA PACJENTOWI Warszawa, 19-20.05.2012

SYMPOZJUM MEDYCYNA PRZYJAZNA PACJENTOWI Warszawa, 19-20.05.2012 Program Sympozjum: M E D Y C Y N A P R Z Y J A Z N A P A C J E N T O W I sobota 19.05.2012 09.00-10.00 Rejestracja 10.00-.10.10 Otwarcie Sympozjum Sesja plenarna wprowadzająca: Przewodniczą: L. Szewczyk,

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia w funkcjonowaniu rodzin dzieci niepełnosprawnych dr Maria Ożóg-Radew Instytut Pedagogiki 1. w stanie emocjonalnym rodziców - 4 fazy zmian w stanie emocjonalnym rodziców: 1. faza wstrząsu; 2.

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 Zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

Uczeń szkoły podstawowej

Uczeń szkoły podstawowej Uczeń szkoły podstawowej funkcjonowanie psychiczne i wyzwania rozwojowe Anna Salwa-Kazimierska, Beata Chrzanowska-Pietraszuk Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Uniwersytet dla Rodziców

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2014/2015 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2014/2015 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI

Bardziej szczegółowo

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Doskonalenie analizy rysunku dziecka i możliwości pracy z rysunkiem Agnieszka Nalepa, Urszula Stobnicka Agnieszka Nalepa nauczyciel dyplomowany,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologia lekarska 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego z dzieckiem moczącym się w nocy.

Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego z dzieckiem moczącym się w nocy. Wytyczne postępowania diagnostyczno-terapeutycznego z dzieckiem moczącym się w nocy. Zalecenia opracowane przez grupę ekspertów Polskiego Towarzystwa Urologii Dziecięcej oraz Polskiego Towarzystwa Nefrologii

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2015/2016

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2015/2016 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2015/2016 Zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

Najczęstszą przyczyną sięgania przez. dziecko po papierosa, alkohol lub. narkotyk jest: przykład osoby z bliskiego otoczenia,

Najczęstszą przyczyną sięgania przez. dziecko po papierosa, alkohol lub. narkotyk jest: przykład osoby z bliskiego otoczenia, Najczęstszą przyczyną sięgania przez dziecko po papierosa, alkohol lub narkotyk jest: przykład osoby z bliskiego otoczenia, łatwość dostępu do uŝywek, trudności w nauce i niska samoocena, brak zadawalających

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Wypracowanie szkolnego modelu pomocy uczniom z dysleksją.

TEMAT: Wypracowanie szkolnego modelu pomocy uczniom z dysleksją. Materiał szkoleniowy: Katowice, 9 marca 2005 r. Opracowanie: Katarzyna Drzewiecka-Tymkiewicz Gimnazjum nr 4 ul. Graniczna 46, 40-018 Katowice Lider Programu ORTOGRAFFITI: Katarzyna Drzewiecka-Tymkiewicz

Bardziej szczegółowo

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback to skuteczna metoda terapeutyczna zwiększająca skuteczność funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Katarzyna Staszczuk DYREKTOR PP P w Ostrołęce Publiczna placówka

Bardziej szczegółowo

Moczenie nocne u dzieci racjonalne postępowanie w podstawowej opiece zdrowotnej. Część 1. Diagnostyka

Moczenie nocne u dzieci racjonalne postępowanie w podstawowej opiece zdrowotnej. Część 1. Diagnostyka M. Tkaczyk i wsp. M. Tkaczyk i wsp. Moczenie nocne u dzieci racjonalne postępowanie w podstawowej opiece zdrowotnej. Część 1. Diagnostyka 291 : 291 296 Copyright by Wydawnictwo Continuo PRACE POGLĄDOWE

Bardziej szczegółowo

Czy kariera naukowa jest dla kobiet?

Czy kariera naukowa jest dla kobiet? Czy kariera naukowa jest dla kobiet? Prof. Halina Rusek Uniwersytet Śląski, Cieszyn Warszawa, 20 czerwca 2009 r. Kobiety w nauce polskiej (2007/2008) profesorowie 23% zwyczajni 17% nadzwyczajni 26% adiunkci

Bardziej szczegółowo

Jak sobie radzić ze stresem

Jak sobie radzić ze stresem Jak sobie radzić ze stresem Nie wiesz jak poradzić sobie ze stresem? Przeczytaj nasz poradnik! str. 1 Czym jest stres? Zjawisko stresu wynika z braku równowagi między oczekiwaniami kierowanymi pod adresem

Bardziej szczegółowo

Firma EDU-INNOWACJA. zaprasza Państwa na Warsztaty. Uwolnij swój stres - znajdź pokłady relaksu. Jesteśmy przekonani, iż

Firma EDU-INNOWACJA. zaprasza Państwa na Warsztaty. Uwolnij swój stres - znajdź pokłady relaksu. Jesteśmy przekonani, iż Firma EDU-INNOWACJA zaprasza Państwa na Warsztaty Uwolnij swój stres - znajdź pokłady relaksu. Jesteśmy przekonani, iż przyniesą one Państwu wiele korzyści przekładając się na harmonizację całego ciała.

Bardziej szczegółowo

Grupa wsparcia dla nauczycieli przedszkolnych grup integracyjnych. Nauczyciele przedszkolnych grup integracyjnych

Grupa wsparcia dla nauczycieli przedszkolnych grup integracyjnych. Nauczyciele przedszkolnych grup integracyjnych dla nauczycieli przedszkolnych grup integracyjnych Nauczyciele przedszkolnych grup integracyjnych Wymiana informacji, emocji, instrumentów działania, materiałów szkoleniowych. Interakcyjna działalność

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO

ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO Załącznik nr 1 ZAKRES PRZEDMIOTOWY PROGRAMU SZKOLENIOWEGO I Program szkolenia w zakresie podstawowych umiejętności udzielania profesjonalnej pomocy psychologicznej obejmuje: 1) Trening interpersonalny

Bardziej szczegółowo

Samookaleczenia ich przyczyny, znaczenie, reagowanie. Prowadząca: Danuta Hałasiewicz-Tokarska

Samookaleczenia ich przyczyny, znaczenie, reagowanie. Prowadząca: Danuta Hałasiewicz-Tokarska Samookaleczenia ich przyczyny, znaczenie, reagowanie Prowadząca: Danuta Hałasiewicz-Tokarska Wiedza na ten temat delikatne wybadanie sprawy jak najwcześniej to moŝliwe Stosowanie pytań otwierających, Zapewnianie

Bardziej szczegółowo

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych:

Dyżur psychologa w postaci udzielania porad psychologicznych: W ramach niniejszego projektu oferujemy: poradnictwo psychologiczne poradnictwo prawne telefon zaufania - 32 426 00 33 wew. 11 program psychoedukacyjny dla rodziców i opiekunów prawnych,,szkoła dla rodziców

Bardziej szczegółowo

Projekt Klub rodzica

Projekt Klub rodzica Projekt Klub rodzica I. Cel główny: Integracja wewnątrzrodzinna i środowiskowa. II. Cele szczegółowe: 1) Poprawa relacji i więzi wewnątrzrodzinnych (rodzic - dziecko, dziecko - dziecko, dziadkowie - wnuk).

Bardziej szczegółowo

Metody psychoregulacji

Metody psychoregulacji Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra: Promocji Zdrowia Zakład: Psychologii Zdrowia Metody psychoregulacji Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krokosz Daniel, magister, daniel.krokosz@awfis.gda.pl

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY W DZIALE UCZNIÓW MŁODSZYCH NA ROK SZKOLNY 2016/2017

PLAN PRACY W DZIALE UCZNIÓW MŁODSZYCH NA ROK SZKOLNY 2016/2017 PLAN PRACY W DZIALE UCZNIÓW MŁODSZYCH NA ROK SZKOLNY 2016/2017 ZADANIA Działalność profilaktyczna i doradcza SPOSÓB REALIZACJI Weryfikacja zgłoszeń i kierowanie ich do określonego specjalisty (,, ) Pełnienie

Bardziej szczegółowo

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU

SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU SYLABUS/OPIS PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu/ moduł (w języku polskim) Formy pomocy rodzicom posiadającym dziecko z zaburzeniami zachowania. Moduł 188: Zaburzenia w zachowaniu dzieci i młodzieży. Diagnoza

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska

DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska DIAGNOZA I CO DALEJ? Hanna Wiśniewska-Śliwińska KRYZYS stan dezorganizacji, w którym ludzie doświadczają frustracji ważnych celów życiowych lub naruszenia cyklów życiowych, a także zawodności metod

Bardziej szczegółowo

mogę spać spokojnie w nocy!

mogę spać spokojnie w nocy! Stowarzyszenie Uronef Nasze Dzieci na rzecz dzieci z chorobami urologicznymi i nefrologicznymi Mamo, tato... mogę spać spokojnie w nocy! Jak zmienić jakość życia dzieci moczących się w nocy po wprowadzeniu

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA. Wyciąg ze Strategii Działań Profilaktycznych Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu

PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA. Wyciąg ze Strategii Działań Profilaktycznych Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu PROCEDURY POSTĘPOWANIA NAUCZYCIELI W SYTUACJACH ZAGROśENIA POCZUCIA BEZPIECZEŃSTWA Wyciąg ze Strategii Działań Profilaktycznych Gimnazjum nr 3 w Inowrocławiu Przemoc jest to zjawisko wynikające z działalności

Bardziej szczegółowo

LISTA LEKTUR POLECANYCH RODZICOM

LISTA LEKTUR POLECANYCH RODZICOM LISTA LEKTUR POLECANYCH RODZICOM Dziecko z bliska. Zbuduj szczęśliwą relację Agnieszka Stein Pierwsza polska książka o rodzicielstwie bliskości. Dziecko z bliska kompleksowo opisuje relacje w rodzinie,

Bardziej szczegółowo

PRZEMOC EMOCJONALNA I ZANIEDBYWANIE EMOCJONALNE

PRZEMOC EMOCJONALNA I ZANIEDBYWANIE EMOCJONALNE PRZEMOC EMOCJONALNA I ZANIEDBYWANIE EMOCJONALNE PRZEMOC EMOCJONALNA Krzywdzenie emocjonalne jest utrzymującym i powtarzającym się niewłaściwym traktowaniem dziecka, które prowadzi do dotkliwych, trudnych

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS W SOSNOWCU. RODZIC Z AUTORYTETEM szkolenia rozwijające kompetencje wychowawcze

WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS W SOSNOWCU. RODZIC Z AUTORYTETEM szkolenia rozwijające kompetencje wychowawcze WYŻSZA SZKOŁA HUMANITAS W SOSNOWCU RODZIC Z AUTORYTETEM szkolenia rozwijające kompetencje wychowawcze MEDIA I INTERNET WROGOWIE CZY SPRZYMIERZEŃCY? O SZKOLENIU Szkolenie ma formę interaktywnej prezentacji

Bardziej szczegółowo

z dnia r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych

z dnia r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych poradni specjalistycznych Projekt z dnia 28 kwietnia 2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia..2010 r. w sprawie szczegółowych zasad działania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym publicznych

Bardziej szczegółowo

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2016/2017

w Siemianowicach Śląskich na rok szkolny 2016/2017 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2016/2017 ZAPISY NA WSZYSTKIE OFEROWANE ZAJĘCIA PRZYJMUJE SEKRETARIAT PORADNI

Bardziej szczegółowo

Nikt z nas nie jest samotna wyspą na morzu ludzi - grupa wsparcia dla. integracyjnych. integracyjnych

Nikt z nas nie jest samotna wyspą na morzu ludzi - grupa wsparcia dla. integracyjnych. integracyjnych Forma pracy / rodzaj Nikt z nas nie jest samotna wyspą na morzu ludzi - grupa wsparcia dla nauczycieli przedszkolnych grup integracyjnych Nauczyciele przedszkolnych grup integracyjnych Wymiana informacji,

Bardziej szczegółowo

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2016/2017

OFERTA ZAJĘĆ. PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich. dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2016/2017 OFERTA ZAJĘĆ PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ w Siemianowicach Śląskich dla dzieci w wieku przedszkolnym na rok szkolny 2016/2017 Zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia realizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii nr WND- POKL.03.03.02-00-022/08 pt. Nauczyciel przedmiotów zawodowych, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet

Bardziej szczegółowo

Kategorie trudnych zachowań

Kategorie trudnych zachowań Kategorie trudnych zachowań Przyczyny trudnych zachowań 1. czynniki fizjologiczne/biologiczne: -choroby, -ból, -somatyczne, -zespół PMS, -popęd seksualny; 2. czynniki psychiczne: -strach, -obniżone poczucie

Bardziej szczegółowo

Program działania Punktu Konsultacyjnego w Gminie Siechnice

Program działania Punktu Konsultacyjnego w Gminie Siechnice Program działania Punktu Konsultacyjnego w Gminie Siechnice Opis zadania 1. Nazwa zadania Punkt Konsultacyjny Gminy Siechnice 2. Miejsce wykonywania zadania: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, 55 011 Siechnice,

Bardziej szczegółowo

Ocena czynności dolnych dróg moczowych u dzieci z pierwotnym izolowanym moczeniem nocnym (PIMN)

Ocena czynności dolnych dróg moczowych u dzieci z pierwotnym izolowanym moczeniem nocnym (PIMN) 56 Ocena czynności dolnych dróg moczowych u dzieci z pierwotnym izolowanym moczeniem nocnym (PIMN) AGATA KORZENIECKA-KOZERSKA, WALENTYNA ZOCH-ZWIERZ, ANNA WASILEWSKA, TADEUSZ POROWSKI I Klinika Chorób

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii.

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Michał Wroniszewski Fundacja SYNAPSIS Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Otrębusy, 8.11.2011 r. SKALA ZJAWISKA 1. Epidemiologa

Bardziej szczegółowo

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni

Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Program bajkoterapii dla dzieci Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Pucku p.n. Spacer po wyobraźni Opracowała: mgr Sylwia Maszota 1. Wstęp Dzisiaj dzieci żyją w świecie gier

Bardziej szczegółowo

TRZNA POLITYKA ZAKŁADU PRACY WOBEC PALENIA TYTONIU

TRZNA POLITYKA ZAKŁADU PRACY WOBEC PALENIA TYTONIU WEWNĘTRZNA POLITYKA ZAKŁADU PRACY WOBEC PALENIA TYTONIU (kwestionariusz ewaluacyjny opracowany w Krajowym Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy, Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi)

Bardziej szczegółowo

1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A.

1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A. raport 2015 1. M. Mizerska-Wasiak, M. Roszkowska-Blaim, A. Turczyn 2. J. Małdyk 3. M. Miklaszewska, J. Pietrzyk 4. A. Rybi-Szumińska, A. Wasilewska, 5. A. Firszt-Adamczyk, R. Stankiewicz, 6. M. Szczepańska,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać z rodziną po stracie osoby bliskiej? szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest przedstawienie lekarzom i personelowi medycznemu technik właściwej komunikacji

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA UCZNIÓW. Gry i zabawy dla dzieci z klas III IV szkoły podstawowej. Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych

OFERTA DLA UCZNIÓW. Gry i zabawy dla dzieci z klas III IV szkoły podstawowej. Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych OFERTA DLA UCZNIÓW Gry i zabawy dla dzieci z klas III IV szkoły podstawowej Zajęcia grupowe Uczniowie z klas III IV szkół podstawowych Wspomaganie rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego dzieci

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. GIMNAZJUM NR 1 im. JANA PAWŁA II w OZORKOWIE

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. GIMNAZJUM NR 1 im. JANA PAWŁA II w OZORKOWIE GIMNAZJUM NR 1 im. JANA PAWŁA II w OZORKOWIE Wartość człowieka ocenia się nie po tym co posiada, ale po tym kim jest Jan Paweł II Cele główne programu: Do mnie należy wybór i słów, i czynów, i dróg (-)

Bardziej szczegółowo

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców

Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Grupy psychoedukacyjno-wsparciowe oraz indywidualne wsparcie psychologiczno-terapeutyczne dla rozwodzących się rodziców Karolina Budzik psycholog, psychoterapeuta, seksuolog kliniczny ul. Oleandrów 6,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok I. DLA RODZICÓW ZASTĘPCZYCH 1. Być świadomym rodzicem zastępczym Cykl warsztatów wzmacniających kompetencje

Bardziej szczegółowo

Błąd medyczny. Przesłanki błędu i jego rodzaje. dr med. ElŜbieta Skupień Instytut Ekspertyz Sądowych im.prof.dra Jana Sehna w Krakowie

Błąd medyczny. Przesłanki błędu i jego rodzaje. dr med. ElŜbieta Skupień Instytut Ekspertyz Sądowych im.prof.dra Jana Sehna w Krakowie Błąd medyczny. Przesłanki błędu i jego rodzaje dr med. ElŜbieta Skupień Instytut Ekspertyz Sądowych im.prof.dra Jana Sehna w Krakowie O niedoskonałych lekarzach Traktat z roku 1519. Zawierał sankcje karne

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VI/54/2011 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 12 maja 2011r.

Uchwała Nr VI/54/2011 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 12 maja 2011r. Uchwała Nr VI/54/2011 Rady Powiatu Kartuskiego z dnia 12 maja 2011r. w sprawie: przyjęcia na rok 2011 powiatowego programu korekcyjno edukacyjnego dla osób stosujących przemoc w rodzinie MOśNA INACZEJ

Bardziej szczegółowo

Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców

Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców Szkolenia i warsztaty dla nauczycieli i wychowawców 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Temat Poskromienie złośnika Kiedy dziecko się złości? Jak rodzice/wychowawcy reagują na złość dziecka? Dlaczego niektóre sposoby

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ Coraz częściej rodzice, którzy nie dają sobie rady z niespokojnym, łatwo rozpraszającym się dzieckiem, do którego nic nie

Bardziej szczegółowo

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Akredytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej (Uchwała Nr 474/2010 z dn. 27.05. 2010r.)1111 Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska Instytut Psychologii

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LECZENIA W OŚRODKU PSYCHOTERAPII UZALEŻNIEŃ I WSPÓŁUZALEŻNIENIA KCTU

PROGRAM LECZENIA W OŚRODKU PSYCHOTERAPII UZALEŻNIEŃ I WSPÓŁUZALEŻNIENIA KCTU PROGRAM LECZENIA W OŚRODKU PSYCHOTERAPII UZALEŻNIEŃ I WSPÓŁUZALEŻNIENIA KCTU PROCES DIAGNOSTYCZNY I KONSULTACJA SPECJALISTY PSYCHOTERAPII/TERAPII UZALEŻNIEŃ > wstępna diagnoza nozologiczna > analiza kontekstu

Bardziej szczegółowo

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego

Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Jak rozmawiać o chorobie i śmierci z pacjentami terminalnie chorymi i ich rodzinami szkolenie dla lekarzy i personelu medycznego Cele szkolenia Celem szkolenia jest zapoznanie lekarzy i personelu medycznego

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

Ą Ś Ś ż Ż ć Ś Ż Ś Ń Ó Ż ć Ź ć ć Ż Ź Ś Ą Ą Ż Ś Ą ĘĄ Ś Ę ŚĘ Ę Ó Ś Ą ć Ś ź Ś ż Ż Ź ć ć ć Ą ć ć Ź ć ć ć ć Ś ć Ż ć ć Ą ć Ż ć Ż ć Ż Ż Ż ć Ż ć Ż ć Ż ż ź Ą ż ć Ż Ź Ż Ś Ż Ś Ą ż Ą Ż ź Ż ż ć Ż Ż Ą Ś Ź ć Ś ż Ź ż Ł

Bardziej szczegółowo

SEMINARIUM Metody, techniki i narzędzia diagnostyczne w poradnictwie zawodowym - seminarium

SEMINARIUM Metody, techniki i narzędzia diagnostyczne w poradnictwie zawodowym - seminarium Rozwijanie kompetencji w psychologii zorientowanej na proces SEMINARIUM Metody, techniki i narzędzia diagnostyczne w poradnictwie zawodowym - seminarium Psychologia Zorientowana na Proces ( Process Oriented

Bardziej szczegółowo

a medycyna Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w Zabrzu Biuletyn PPP Listopad 2012 Numer 21

a medycyna Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w Zabrzu Biuletyn PPP Listopad 2012 Numer 21 psychologia a medycyna Poradnia Psychologiczno- Pedagogiczna w Zabrzu Biuletyn PPP Listopad 2012 Numer 21 Spis treści Słowo wstępne Dyrektor Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Zabrzu mgr Urszula Koszutska...

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015

PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 PLAN PRACY PSYCHOLOGA SZKOLNEGO ROK SZKOLNY 2014/2015 L.P. ZADANIA DO REALIZACJI CEL TERMIN I. Prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących uczniów w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości

Bardziej szczegółowo

Rozwój emocjonalny i społeczny. Paula Ulrych Beata Tokarewicz

Rozwój emocjonalny i społeczny. Paula Ulrych Beata Tokarewicz Rozwój emocjonalny i społeczny w okresie dorastania Paula Ulrych Beata Tokarewicz Ogólna charakterystyka 11/12 19 lat Szeroka skala przemian, kształtowanie charakteru, próba ról Nie każdy przechodzi kryzys

Bardziej szczegółowo

Współwystępowanie moczenia nocnego z innymi zaburzeniami o podłożu psychogennym

Współwystępowanie moczenia nocnego z innymi zaburzeniami o podłożu psychogennym PRACA ORYGINALNA ISSN 1643 0956 Magdalena Kubica, Olgierd Pilecki, Zofia Boguń-Reszczyńska, Maria Żbikowska-Bojko Oddział Pediatrii i Endokrynologii, Poradnia Psychologiczna, Wojewódzki Szpital Dziecięcy

Bardziej szczegółowo

Znaczenie funkcjonowania rodziny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z otyłością

Znaczenie funkcjonowania rodziny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z otyłością Znaczenie funkcjonowania rodziny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z otyłością dr n. hum. Izabela Tabak Zakład Zdrowia Dzieci i Młodzieży Instytut Matki i Dziecka Dlaczego warto zajmować się

Bardziej szczegółowo

w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2007r.

w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2007r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA PIŁY z dnia... w sprawie Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii na 2007r. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

Dzieci też przeżywają żałobę. Jak wspierać rodzinę po stracie? Milena Pacuda Anna Sokołowska

Dzieci też przeżywają żałobę. Jak wspierać rodzinę po stracie? Milena Pacuda Anna Sokołowska Dzieci też przeżywają żałobę. Jak wspierać rodzinę po stracie? Milena Pacuda Anna Sokołowska Podstawy teoretyczne Jak kształtuje się pojęcie śmierci u dzieci? Dzieci w wieku do 4 lat: do 2 roku życia poczucie

Bardziej szczegółowo

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci

Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Akredytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej (Uchwała Nr 474/2010 z dn. 27.05. 2010r.)1111 Zadania rodziców i nauczycieli w rozwijaniu zdolności dzieci Prof. dr hab. Anna Izabela Brzezińska Instytut Psychologii

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA MŁODZIEŻY ZE SZKOŁAMI PONADGIMNAZJALNYMI W ŁODZI

WSPÓŁPRACA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA MŁODZIEŻY ZE SZKOŁAMI PONADGIMNAZJALNYMI W ŁODZI WSPÓŁPRACA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ DLA MŁODZIEŻY ZE SZKOŁAMI PONADGIMNAZJALNYMI W ŁODZI SZKOŁA *DYREKTOR *NAUCZYCIELE PORADNIA *PRACOWNICY PEDAGOGICZNI *SPECJALIŚCI: PSYCHOLODZY PSYCHOTERAPEUCI

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO

PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO PLAN ZAJĘĆ W RAMACH SPECJALIZACJI Z PIELEGNIARSTWA GINEKOLOGICZNEGO w dniach 12.09.2014 13.09.2014 Data Godziny Osoba prowadząca Miejsce realizacji zajęć Forma zajęć Liczba godz. 12.09.14 (piątek ) 9.00-12.45

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 Do Uchwały Nr Rady Miasta Konina z dnia roku

Załącznik Nr 1 Do Uchwały Nr Rady Miasta Konina z dnia roku Załącznik Nr 1 Do Uchwały Nr Rady Miasta Konina z dnia..2016 roku Program profilaktyczno - edukacyjnych dla rodzin i osób w kryzysie, w zakresie promowania i wdraŝania prawidłowych metod wychowawczych

Bardziej szczegółowo

Stopnie niepełnosprawności

Stopnie niepełnosprawności Stopnie Od ponad dziesięciu lat nie ma juŝ I, II i III grupy inwalidzkiej. Zamiast tego funkcjonują dwa rodzaje orzecznictwa: rentowe, które omówiliśmy w kwietniowych numerach Gazety Podatnika, oraz pozarentowe.

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

II KRAJOWA KONFERENCJA PROMOCJI ZDROWIA w MIEJSCU PRACY

II KRAJOWA KONFERENCJA PROMOCJI ZDROWIA w MIEJSCU PRACY II KRAJOWA KONFERENCJA PROMOCJI ZDROWIA w MIEJSCU PRACY Polichno 2005 Opracowanie: Mgr Anna Raj WaŜniejsze programy promocji zdrowia realizowane przez WOMP w Gdańsku w latach 2002-2005 Profilaktyka narządu

Bardziej szczegółowo

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak

Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Dziecko z SLI w szkole - diagnoza i postępowanie Agnieszka Maryniak Wydział Psychologii, Uniwersytet Warszawski U dzieci w wieku szkolnym zaburzenia językowe mogą być trudne do rozpoznania Poprawa w zakresie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla STUDENTÓW II ROKU STUDIÓW 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychologia lekarska 2. NAZWA JEDNOSTKI

Bardziej szczegółowo

Materiały wykładowe (fragmenty)

Materiały wykładowe (fragmenty) Materiały wykładowe (fragmenty) 1 Robert Susmaga Instytut Informatyki ul. Piotrowo 2 Poznań kontakt mail owy Robert.Susmaga@CS.PUT.Poznan.PL kontakt osobisty Centrum Wykładowe, blok informatyki, pok. 7

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji

Sprawozdanie z realizacji Załącznik do Uchwały Nr. Rady Miasta Mysłowice z dnia Sprawozdanie z realizacji Powiatowego Programu Rozwoju Pieczy Zastępczej za 2012 rok. Materiał przedkłada: Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku

Otyłość i choroby nerek. groźny problem XXI wieku Otyłość i choroby nerek groźny problem XXI wieku Dr Lucyna Kozłowska SGGW, Wydział Nauk o śywieniu Człowieka i Konsumpcji Katedra Dietetyki e-mail: lucyna_kozlowska@sggw.pl Nadwaga + otyłość 25% 27% Nadwaga

Bardziej szczegółowo

PROJEKT AKADEMIA KARIERY OD POMYSŁU DO REALIZACJI...

PROJEKT AKADEMIA KARIERY OD POMYSŁU DO REALIZACJI... PROJEKT AKADEMIA KARIERY OD POMYSŁU DO REALIZACJI... Grzegorz Ślęzak Anna Hajdukiewicz Priorytet IX: Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach. Działanie 9.2: Podniesienie atrakcyjności i jakości

Bardziej szczegółowo

1. Nazwa, siedziba i adres: Stowarzyszenie Społeczności Lokalnej Pomoc Osobom Niepełnosprawnym - Duet, ul. Grunwaldzka 57, 84-230 Rumia

1. Nazwa, siedziba i adres: Stowarzyszenie Społeczności Lokalnej Pomoc Osobom Niepełnosprawnym - Duet, ul. Grunwaldzka 57, 84-230 Rumia Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 maja 2001r. w sprawie ramowego zakresu sprawozdania z działalności fundacji (Dz. U.2001 Nr 50, poz. 529) SPRAWOZDANIE Z DZIAŁALNOŚCI STOWARZYSZENIA

Bardziej szczegółowo

I Konferencja z cyklu "Praktyczne aspekty pomocy dziecku i rodzinie w sytuacjach kryzysowych Rodzina w trakcie rozwodu i rozstania

I Konferencja z cyklu Praktyczne aspekty pomocy dziecku i rodzinie w sytuacjach kryzysowych Rodzina w trakcie rozwodu i rozstania I Konferencja z cyklu "Praktyczne aspekty pomocy dziecku i rodzinie w sytuacjach kryzysowych Rodzina w trakcie rozwodu i rozstania Warszawa, dnia 24 września 2015r. Patronatem honorowym konferencję objęli

Bardziej szczegółowo

Kuratorium Oświaty w Białymstoku 21 października 2009 r.

Kuratorium Oświaty w Białymstoku 21 października 2009 r. NARADA DYREKTORÓW Poradni Psychologiczno- Pedagogicznych w województwie podlaskim Kuratorium Oświaty w Białymstoku 21 października 2009 r. PROGRAM NARADY 1. Nowy nadzór pedagogiczny (wizytator K.O.) filozofia

Bardziej szczegółowo

S T A T U T Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Wierzbicy

S T A T U T Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Wierzbicy Załącznik do Uchwały Rady Gminy w Wierzbicy Nr. VII/63/2011 z dnia 13 maja 2011r. S T A T U T Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Wierzbicy ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne 1. 1. Samodzielny

Bardziej szczegółowo

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec Trening rozwoju osobistego przez Internet Chcesz zmienić swoje

Bardziej szczegółowo