FAS- PŁODOWY ZESPÓŁ. Katarzyna Czajkowska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FAS- PŁODOWY ZESPÓŁ. Katarzyna Czajkowska"

Transkrypt

1 FAS- PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY Katarzyna Czajkowska

2 Spis treści Czym jest FAS? Historia FAS Przyczyny Objawy- wygląd twarzy Deficyty anatomiczne i psychologiczne Jak alkohol wpływa na mózg dziecka? Diagnoza Niepokojące fakty Statystyki urodzeń dzieci z FAS Konsekwencje choroby Leczenie Światowy dzień FAS FAS knot

3 Czym jest FAS? FAS- fetal alcohol syndrome- płodowy zespół alkoholowy FAS to zespół umysłowych i fizycznych zaburzeń będących skutkiem działania alkoholu na płód w okresie prenatalnym

4 Historia FAS Już w starożytności ludzie zdawali sobie sprawę ze szkodliwości spożywania alkoholu przez ciężarną kobietę. W celtyckiej Szkocji matki i pielęgniarki nie mogły pić ale (angielskie piwo) podczas ciąży i karmienia piersią. W 1968r. francuski lekarz, Paul Lemoine of Nantes, opublikował pracę o charakterystycznych cechach występujących u dzieci alkoholiczek.

5 Historia FAS W latach Christy Ulleland i współpracownicy przeprowadzili badanie dokumentujące zagrożenie dla dziecka wynikające ze spożywania przez matki alkoholu w czasie ciąży. Nazwa Fetal Alkohol Syndrome stworzona w 1973r. przez dwóch lekarzy dysmorfologów - Kenneth Lyons Jones i David Weyhe Smith z University of Washington Medical School w Seattle, USA. W 1982r. Sterling Clarren, prowadząc badania na małpach, dowiódł, że alkohol jest teratogenem.

6 Przyczyny Spożywanie alkoholu przez kobiety w ciąży i karmiące mlekiem zaburzone: produkcja DNA i białek wzrost, różnicowanie i migracje komórek transport aminokwasów i glukozy przez łożysko zwężenie naczyń krwionośnych matki i niedotlenienie płodu - hipoksja

7 Przyczyny Czynnikiem współwywołującym FAS jest stres oksydacyjny - gdy produkcja wolnych rodników przekracza zdolności eliminacyjne komórek. Produkty przemiany alkoholu są wolnymi rodnikami Podawanie antyoksydantów może zmniejszyć negatywne skutki picia alkoholu

8 Objawy- wygląd twarzy

9 Deficyty anatomiczne i psychologiczne Zagrożenie ciąży U niemowląt: trudności z jedzeniem nadwrażliwość na bodźce możliwość występowania hypertonii (zbyt duże napięcie mięśniowe) lub hypotonii (zbyt małe napięcie mięśniowe) lub jednego i drugiego

10 Deficyty anatomiczne i psychologiczne Małogłowie, mniejszy i mniej pofałdowany mózg Zahamowanie wzrostu i złe ukształtowanie kośćca Wady serca, nerek, wątroby, narządów wzroku, słuchu Nadaktywność, wrażliwość na dotyk i dźwięki IQ Deficyty uwagi i pamięci, jąkanie się, bełkotliwe mówienie Trudności z myśleniem abstrakcyjnym i przyczynowoskutkowym Niedojrzałe zachowanie, depresja, wybuchy gniewu

11 Jak alkohol wpływa na mózg dziecka? Obszary rozwijające się Ciało modzelowateinformacje przepływają powoli i nieskutecznie Kora przedczołowa Móżdżek

12 Diagnoza Diagnoza alkoholowego zespołu płodowego FAS opiera się na następujących kryteriach: charakterystyczne rysy twarzy mała waga urodzeniowa dysfunkcja OUN (ośrodkowego układu nerwowego) wywiad potwierdzający narażenie płodu na działanie alkoholu w życiu płodowym

13 Diagnoza Kiedy występuje kilka cech wraz z objawami ze strony OUN i wywiadem świadczącym o narażeniu na działanie alkoholu w życiu płodowym, można rozważyć diagnozę FAS FASD

14 Niepokojące fakty Na 100 urodzeń 3-4 dzieci z FAS Alkohol uszkadza płód bardziej, niż jakikolwiek narkotyk. FAS jest wiodącą przyczyną chorób umysłowych. Na świat przychodzi dziesięciokrotnie więcej dzieci z pełnoobjawowym FAS, niż z Zespołem Downa. Brak lub niewłaściwe diagnozy Ponad połowa dzieci z polskich domów dziecka ma FAS. 1/3 Polek pije w czasie ciąży.

15 Statystyki urodzeń dzieci z FAS Nawet troje dzieci na każde 1000 urodzeń żywych może być dotkniętych płodowym zespołem alkoholowym (FAS). Dziesięć razy więcej dzieci rodzi się z innymi zaburzeniami rozwojowymi związanymi z alkoholem- FASD (Fetal Alcohol Spectrum Disorders- Poalkoholowe uszkodzenie płodu), do których należą: FAE, PAE, ARND, ARBD.

16 Konsekwencje choroby Dzieci i dorośli z FAS są podatni na fizyczną, seksualną i emocjonalną przemoc. Dorośli z zespołem FAS mają trudności z osiągnięciem pełnej niezależności, utrzymaniem stałej posady i wytrwaniem w zdrowym związku. Kobieta w ciąży, która wypija alkohol, wywołuje u dziecka stres, który negatywnie wpływa na relację przywiązania.

17 Leczenie FAS statyczna encefalopatia - zmiany, które raz zaszły w mózgu, nie ulegają ani pogłębieniu, ani nie mogą zostać cofnięte. Cholina - można znieść skutki picia przez matkę alkoholu w czasie ciąży, podając dziecku z płodowym zespołem alkoholowym cholinę. programy stymulacji i obozy terapeutyczne

18 Światowy dzień FAS Światowy Dzień FAS 9 września - symbol 9 miesięcy ciąży, która powinna być wolna od alkoholu. Celem Dnia FAS jest przestrzeganie przed używaniem alkoholu przez kobiety ciężarne.

19 THE FAS (K)NOT!

20 Podsumowanie nawet mała dawka alkoholu może wywołać trwałe uszkodzenia płodu żadna dawka alkoholu nie jest bezpieczna! Dzieci z FAS często uważane są za niegrzeczne, złośliwe i nieodpowiedzialne, a to właśnie one potrzebują szczególnej troski i zrozumienia. Dzieci z FAE (Fetal Alcohol Effect) nie zawsze rodzą się ze specyficzną urodą.

21 FASD (Poalkoholowe uszkodzenie płodu) The following Fetal Alcohol Spectrum Disorders (FASD) are caused by drinking alcohol during pregnancy: FAS: Fetal Alcohol Syndrome Symptoms include small head/body, facial characteristics, brain damage FAE: Fetal Alcohol Effects Symptoms usually not visible, such as behavior disorders, attention deficits ARBD: Alcohol Related Birth Defects Anomalies such as heart defects, sight/hearing problems, joint anomalies, etc. ARND: Alcohol Related Neurodevelopmental Disorders Disorders such as attention deficits, behavior disorders, obsessive/compulsive disorder, etc. Full FAS comprises only about 10% of the spectrum. The other 90% may have fewer physical symptoms but are at greater risk for developing serious secondary conditions later.

22 Ciekawe linki interesująca prezentacja, wiele wykresów z opisami na stronie znajduje się wiele linków do innych stron o tematyce FAS wiele informacji od rodziców i lekarzy trochę faktów i zdjęcia dzieci z FAS acetylocholina-witamina-bt-mozg-uczenie-sie-lecytyna-kwas-foliowy- Jennifer-Thomas-1987.html krótka notatka o cholinie i FAS

23 Bibliografia Fifer, W. P, Monk, C., & Moon, C. (2001) Prenatal development and risk. Blackwell Handbook of Infancy Research (pp ). Joy D. Osofsky (Editor), Hiram E. Fitzgerald (Editor)WAIMH Handbook of Infant Mental Health, Volume four: Infant Mental Health in Groups at High Risk- Prenatal Exposure to Parental Alcohol Use and Abuse (pp ). Choline Supplementation Following Third-Trimester-Equivalent Alcohol Exposure Attenuates Behavioral Alterations in Rats; by Jennifer D. Thomas, Jeremy S. Biane, Kelly A. O'Bryan, Teresa M. O'Neill and Hector D. Dominguez; Behavioral Neuroscience Vol 121, No 1;

Fetal Alcohol Syndrome Debora Evensen. dzieci. Zrozumieæ zachowania dzieci i nastolatków z zespo³em FAS (Fetal Alcohol Syndrome)

Fetal Alcohol Syndrome Debora Evensen. dzieci. Zrozumieæ zachowania dzieci i nastolatków z zespo³em FAS (Fetal Alcohol Syndrome) Fetal Alcohol Syndrome Debora Evensen To nie s¹ z³e dzieci Zrozumieæ zachowania dzieci i nastolatków z zespo³em FAS (Fetal Alcohol Syndrome) Program FAStryga Stowarzyszenie Zastepczego Rodzicielstwa Oddzial

Bardziej szczegółowo

Fundacja RAZEM BEZPIECZNE Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)

Fundacja RAZEM BEZPIECZNE Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Dla większości kobiet w ciąży ograniczenie spożycia alkoholu jest rzeczą naturalną, jednak nie wszystkie zdają sobie sprawę, że nie ma bezpiecznej jego dawki w tym stanie. Szkodliwy wpływ alkoholu na płód,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALKOHOLU NA DZIECKO W ŁONIE MATKI

WPŁYW ALKOHOLU NA DZIECKO W ŁONIE MATKI ZOFIA PANKRAC Doktor nauk medycznych, specjalista II stopnia w dziedzinie położnictwa i ginekologii. Kierownik Izby Przyjęć Kliniki Położnictwa Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Bierze czynny udział

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży w 2009 i 2012 roku Przedstawione poniżej wyniki badań opracowano na podstawie: Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży. Ekspertyza oparta na wynikach ogólnopolskich badań

Bardziej szczegółowo

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW

Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Anna Linkowska Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA RODZICÓW Co to jest FAS? FAS czyli Alkoholowy Zespół Płodowy (Fetal Alkohole Syndrome) to zespół zaburzeń występujących u dziecka, będący wynikiem

Bardziej szczegółowo

FAS. Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME)

FAS. Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME) FAScynujące dzieci FAS Zespół Alkoholowy Płodu (FETAL ALCOHOL SYNDROME) Co 3 kobieta w ciąży sięga po kieliszek, a skutki tego bywają dramatyczne. Nawet niewielka ilość alkoholu wypitego przez matkę może

Bardziej szczegółowo

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ

Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ Czym naprawdę jest picie alkoholu w czasie ciąŝ ąŝy? Anna Dobrzańska Warszawa 2008 CZYM JES FAS? (Fetal Alcohol Syndrom) FAS to skutek spustoszeń,, jakie czyni alkohol przyjmowany przez cięŝ ęŝarną kobietę,,

Bardziej szczegółowo

Uczeń z zespołem FAS w klasie integracyjnej

Uczeń z zespołem FAS w klasie integracyjnej Uczeń z zespołem FAS w klasie integracyjnej I. Terminologia... 2 II. Diagnoza... 3 III. Rola nauczyciela w diagnozie FAS... 3 IV. Cechy ucznia z zespołem FAS... 4 V. Sposoby nauczania... 4 VI. Specyficzne

Bardziej szczegółowo

FAS/FAE uszkodzenie płodu wywołane alkoholem

FAS/FAE uszkodzenie płodu wywołane alkoholem FAS/FAE uszkodzenie płodu wywołane alkoholem Początki 1968 Paul Lemoin (ogólny opis) 1973 D. Smith, K. Jones, Ch. Ulleland, A. Streissguth (dokładny opis cech dysmorficznych oraz zaburzeń układu nerwowego

Bardziej szczegółowo

Fetal Alcohol Syndrome

Fetal Alcohol Syndrome Stowarzyszenie Zastêpczego Rodzicielstwa Fetal Alcohol Syndrome Debra Evensen Cechy charakterystyczne i objawy Program FAStryga Stowarzyszenie Zastêpczego Rodzicielstwa Oddzia³ Œl¹ski Ul. Ho³dunowska 39

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA,, ŻYCIE Z FAS. BIAŁYSTOK 31.05.2011r.

KONFERENCJA,, ŻYCIE Z FAS. BIAŁYSTOK 31.05.2011r. KONFERENCJA,, ŻYCIE Z FAS BIAŁYSTOK 31.05.2011r. ,,CIĄŻA A PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY FAS. Białystok 31.05.2011r. CHYBA JESTEM W CIĄŻY??? Co mam robić??? Dowiedziałam się w środę, że jestem w 6 tyg. ciąży,

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI

Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI Konsekwencje zdrowotne używania substancji psychoaktywnych przez kobiety w ciąży ROMUALD DĘBSKI CMKP UZALEŻNIENIA W CIĄŻY NARKOTYKI ALKOHOL PAPIEROSY ŁĄCZNIE 1/4 CIĘŻARNYCH Najczęstsze używki w ciąży PAPIEROSY

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez B.Wójcik wtorek, 20 października 2009 11:38 - Zmieniony wtorek, 20 października 2009 19:01

Wpisany przez B.Wójcik wtorek, 20 października 2009 11:38 - Zmieniony wtorek, 20 października 2009 19:01 Zespół Samokształceniowy I piętra Artykuł przygotowany na wrzesień 2009 przez B. Wójcik Czego się boimy II? Kolejny artykuł z cyklu Czego się boimy? dotyczy problemu, o którym jest co raz głośniej za sprawą

Bardziej szczegółowo

FAS Fetal Alcohol Syndrome Płodowy Zespół Alkoholowy

FAS Fetal Alcohol Syndrome Płodowy Zespół Alkoholowy FAS Fetal Alcohol Syndrome Płodowy Zespół Alkoholowy Informacje z konferencji zorganizowanej przez Wydział humanistyczny Uniwersytetu Humanistyczno- Przyrodniczego w Siedlcach FAS Płodowy Zespół Alkoholowy

Bardziej szczegółowo

FAS Alkoholowy Zespół Płodowy

FAS Alkoholowy Zespół Płodowy Bogumiła Kamińska Joanna Wyrwas Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego Wydział Filozofii Chrześcijańskiej Instytut Psychologii FAS Alkoholowy Zespół Płodowy "Siedząca przy sąsiednim stoliku kobieta

Bardziej szczegółowo

FAS i FTS. Wykonała: Anna Korcala-Wichary

FAS i FTS. Wykonała: Anna Korcala-Wichary FAS i FTS Wykonała: Anna Korcala-Wichary FAS Fetal Alcohol Syndrome Do dziś nie określono dawki alkoholu, która byłaby bezpieczna dla płodu. Każda ilość niesie ryzyko wystąpienia zaburzeń w rozwoju dziecka.

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD NOWORODKIEM Z FAS

OPIEKA NAD NOWORODKIEM Z FAS OPIEKA NAD NOWORODKIEM Z FAS SPECYFIKA S.P.S.K. im. prof. Witolda Orłowskiego Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego ODDZIAŁ KLINICZNY NEONATOLOGII Warszawa Kierownik Kliniki dr n. med. Maria Wilińska

Bardziej szczegółowo

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS)

Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Lucyna Szuba Alkoholowy Zespół Płodowy (FAS) Morfologia twarzy dziecko zdrowe dziecko z FAS/E (źródło: FAS Francja www.reunisaf.org) Kiedy jakiś czas temu usłyszałam słowo FAS było dla mnie pustym skrótem

Bardziej szczegółowo

Katedra i Klinika Psychiatrii i Psychoterapii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Ziołowa 45/47, 40-635 Katowice 2

Katedra i Klinika Psychiatrii i Psychoterapii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, ul. Ziołowa 45/47, 40-635 Katowice 2 Małgorzata Klecka 1,2, Małgorzata Janas-Kozik 3,4, Irena Krupka-Matuszczyk 4 Rozwój diagnostyki poalkoholowego spektrum zaburzeń rozwojowych przegląd narzędzi diagnostycznych Fetal alcohol spectrum disorder

Bardziej szczegółowo

Zespół alkoholowy płodu. Dr n. med. Małgorzata Czyżewska Katedra i Klinika Neonatologii Uniwersytet Medyczny Wrocław

Zespół alkoholowy płodu. Dr n. med. Małgorzata Czyżewska Katedra i Klinika Neonatologii Uniwersytet Medyczny Wrocław Zespół alkoholowy płodu Dr n. med. Małgorzata Czyżewska Katedra i Klinika Neonatologii Uniwersytet Medyczny Wrocław Jones i Smith ( 1973 rok ) termin fetal alcohol syndrom (FAS) - czyli alkoholowy zespół

Bardziej szczegółowo

FETAL ALCOHOL SYNDROME (FAS) PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY

FETAL ALCOHOL SYNDROME (FAS) PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY FETAL ALCOHOL SYNDROME (FAS) PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY Płodowy zespół alkoholowy jest to choroba polegająca na uszkodzeniu ośrodkowego układu nerwowego dziecka pod wpływem alkoholu wypijanego przez matkę

Bardziej szczegółowo

Spożywanie alkoholu przez kobiety w czasie ciąży zagrożeniem dla rozwoju dziecka

Spożywanie alkoholu przez kobiety w czasie ciąży zagrożeniem dla rozwoju dziecka Studia Socialia Cracoviensia 5 (2013) nr 2 (9) Magdalena Marek Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie Spożywanie alkoholu przez kobiety w czasie ciąży zagrożeniem dla rozwoju dziecka Abstract: Alcohol

Bardziej szczegółowo

SPEKTRUM POALKOHOLOWYCH ZABURZEŃ PŁODU (FASD FETAL ALCOHOL SPECTRUM DISORDERS)

SPEKTRUM POALKOHOLOWYCH ZABURZEŃ PŁODU (FASD FETAL ALCOHOL SPECTRUM DISORDERS) GRAŻYNA RYMASZEWSKA Lekarz psychiatra. Ponad 20 lat pomagała osobom uzależnionym od alkoholu oraz ich rodzinom. Aktualnie działa w Fundacji "Trzeźwość". Inicjatorka kampanii "Stop FAS". SPEKTRUM POALKOHOLOWYCH

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA

WPŁYW ALKOHOLU NA ORGANIZM CZŁOWIEKA RODZAJE ALKOHOLU alkohol metylowy (znany także pod nazwami spirytus drzewny i karbinol najprostszy, trujący dla człowieka związek organiczny z grupy alkoholi) ; alkohol etylowy (napój alkoholowy); gliceryna

Bardziej szczegółowo

- - o sobie w kategoriach odpowiedzialności za decyzje, uczącymi przewidywać. Potrzebne pomoce Uwagi. 5 minut. Wprowadzenie do tematu Skupienie uwagi

- - o sobie w kategoriach odpowiedzialności za decyzje, uczącymi przewidywać. Potrzebne pomoce Uwagi. 5 minut. Wprowadzenie do tematu Skupienie uwagi - - Badania wskazują na coraz niższy wiek inicjacji alkoholowej i seksualnej. Ponad połowa dziewcząt i chłopców w wieku 15 lat piła już alkohol. Corocznie kilkanaście tysięcy małoletnich dziewcząt zostaje

Bardziej szczegółowo

W szkoleniu udział wzięło 56 przedstawicieli kadry medycznej, w tym:

W szkoleniu udział wzięło 56 przedstawicieli kadry medycznej, w tym: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych w Poznaniu W dniach 13-14 września

Bardziej szczegółowo

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu

Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu Zachowania zdrowotne kobiet w ciąży Picie alkoholu prof. dr hab. Marcin Wojnar mgr Marek Fudała, Krzysztof Brzózka Katedra i Klinika Psychiatryczna, Warszawski Uniwersytet Medyczny Państwowa Agencja Rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Ciąża a alkohol. Poziom wiedzy mieszkańców Gdańska na temat wpływu alkoholu na płód.

Ciąża a alkohol. Poziom wiedzy mieszkańców Gdańska na temat wpływu alkoholu na płód. Ciąża a alkohol. Poziom wiedzy mieszkańców Gdańska na temat wpływu alkoholu na płód. Raport z badań ankietowych zrealizowanych w październiku i listopadzie 2014. Spis treści 1. Wstęp. Metodologia badań

Bardziej szczegółowo

Problemy diagnostyczne dzieci z FASD implikacje diagnozy Podsumowanie 15 lat badań własnych nad problemem dzieci z FASD w Polsce

Problemy diagnostyczne dzieci z FASD implikacje diagnozy Podsumowanie 15 lat badań własnych nad problemem dzieci z FASD w Polsce dr Teresa Jadczak-Szumiło Uniwersytet SWPS w Katowicach Problemy diagnostyczne dzieci z FASD implikacje diagnozy Podsumowanie 15 lat badań własnych nad problemem dzieci z FASD w Polsce Abstrakt Dzieci

Bardziej szczegółowo

Rozwój diagnostyki poalkoholowego spektrum zaburzeń rozwojowych (FASD): przegląd narzędzi diagnostycznych

Rozwój diagnostyki poalkoholowego spektrum zaburzeń rozwojowych (FASD): przegląd narzędzi diagnostycznych Małgorzata Klecka 1, 2 Małgorzata Janas-Kozik 3, 4 1.Doktorantka, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach (Katedra i Klinika Psychiatrii i Psychoterapii) 2.Pracownia Psychoedukacji i Terapii, ul. Hołdunowska

Bardziej szczegółowo

Psychospołeczne funkcjonowanie dzieci z FASD

Psychospołeczne funkcjonowanie dzieci z FASD Psychospołeczne funkcjonowanie dzieci z FASD Anna Piaskowska psycholog Punkt Diagnostyczno Konsultacyjny FAS Gdynia Zespół Placówek Specjalistycznych K. Lisieckiego Dziadka w Gdyni ul. Wejherowska 65 1.

Bardziej szczegółowo

BIULETYN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 W LUBLINIE NR 1(21) PAŹDZIERNIK 2010

BIULETYN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 W LUBLINIE NR 1(21) PAŹDZIERNIK 2010 BIULETYN PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 W LUBLINIE NR 1(21) PAŹDZIERNIK 2010 Drodzy Czytelnicy! Aktualny numer gazetki Misz-Masz kierujemy szczególnie do nauczycieli, rodziców oraz przyszłych

Bardziej szczegółowo

Wielospecjalistyczną, kompleksową, skoordynowaną pomocą obejmuje się dzieci w wieku od 0 do ukończenia 7 r.ŝ., które są:

Wielospecjalistyczną, kompleksową, skoordynowaną pomocą obejmuje się dzieci w wieku od 0 do ukończenia 7 r.ŝ., które są: PROGRAM: Wczesnej, wielospecjalistycznej, kompleksowej, skoordynowanej i ciągłej pomocy dziecku zagroŝonemu niepełnosprawnością lub niepełnosprawnemu oraz jego rodzinie. Lekarze oddziałów połoŝniczych

Bardziej szczegółowo

I Międzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa w Krakowie pt. FASD problem kliniczny i społeczny

I Międzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa w Krakowie pt. FASD problem kliniczny i społeczny I Międzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa w Krakowie pt. FASD problem kliniczny i społeczny Data: 30.09-02.10.2015 r. Miejsce: 30.09.2015 r. Gabinet Prezydenta Miasta Krakowa, Urząd Miasta Krakowa,

Bardziej szczegółowo

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli:

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych w Białymstoku W dniach 18-19 października

Bardziej szczegółowo

Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli

Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli Oferta pomocy psychologiczno pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli Zajęcia na terenie szkół i placówek Nr oferty Temat 1 2 I. Adresat Charakterystyka zajęć Prowadzący 3 4 5 klasa 0 Zajęcia

Bardziej szczegółowo

SPECYFICZNE PROBLEMY DZIECKA Z ALKOHOLOWYM USZKODZENIEM PŁODOWYM FAS/FAE

SPECYFICZNE PROBLEMY DZIECKA Z ALKOHOLOWYM USZKODZENIEM PŁODOWYM FAS/FAE SPECYFICZNE PROBLEMY DZIECKA Z ALKOHOLOWYM USZKODZENIEM PŁODOWYM FAS/FAE ZDEFINIOWANIE POJĘCIA OPRACOWAŁA: ANNA WOROBIEC Termin FAS (Fetal Alcohol Syndrome) Alkoholowy Zespół Płodowy został użyty po raz

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

FAS ( Fetal Alkohol Syndrom ) ALKOHOLOWY ZESPÓŁ PŁODOWY. FAE ( Fetal Alkohol Effects ) - ALKOHOLOWY EFEKT PŁODOWY

FAS ( Fetal Alkohol Syndrom ) ALKOHOLOWY ZESPÓŁ PŁODOWY. FAE ( Fetal Alkohol Effects ) - ALKOHOLOWY EFEKT PŁODOWY FAS ( Fetal Alkohol Syndrom ) ALKOHOLOWY ZESPÓŁ PŁODOWY FAE ( Fetal Alkohol Effects ) - ALKOHOLOWY EFEKT PŁODOWY CECHY CHARAKTERYSTYCZNE I OBJAWY FAS ( Fetal Alkohol Syndrom ): Charakterystyczne rysy twarzy

Bardziej szczegółowo

Oddział Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II, ul. Gabrieli Zapolskiej 3, 41-218 Sosnowiec 2

Oddział Psychiatrii i Psychoterapii Wieku Rozwojowego Centrum Pediatrii im. Jana Pawła II, ul. Gabrieli Zapolskiej 3, 41-218 Sosnowiec 2 PRACE POGLĄDOWE REVIEWS Małgorzata Janas-Kozik 1,2, Agnieszka Gawęda 1, Agata Cichoń-Lenart 1, Małgorzata Klecka 2,3, Irena Krupka-Matuszczyk 2 Manifestacja kliniczna zespołu depresyjnego u dziecka z poalkoholowym

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z FASD PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE ORAZ WYBRANE STRATEGIE I METODY PRACY

DZIECKO Z FASD PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE ORAZ WYBRANE STRATEGIE I METODY PRACY Rozprawy Społeczne 2013, Tom VII, Nr 1 Dziecko z fasd problemy diagnostyczne... DZIECKO Z FASD PROBLEMY DIAGNOSTYCZNE ORAZ WYBRANE STRATEGIE I METODY PRACY Rozprawy Społeczne, Nr 1 (VII), 2013 Bernadeta

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kałamajska Liszcz. Dostosowanie środowiska domowego i szkolnego dla dziecka z FASD

Katarzyna Kałamajska Liszcz. Dostosowanie środowiska domowego i szkolnego dla dziecka z FASD Katarzyna Kałamajska Liszcz Dostosowanie środowiska domowego i szkolnego dla dziecka z FASD Herman Nohl Punktem wyjścia nie mogą być dla nas te trudności, które dziecko stwarza, lecz te, które dziecko

Bardziej szczegółowo

Problemy pediatryczne i neurologiczne. u dziecka z FASD. Bożena Bańdo

Problemy pediatryczne i neurologiczne. u dziecka z FASD. Bożena Bańdo Problemy pediatryczne i neurologiczne u dziecka z FASD Bożena Bańdo Wpływ alkoholu etylowego na organizm płodu Kartagińczycy zakazywali picia alkoholu w czasie nocy poślubnej w Biblii (Księga Sędziów 13;

Bardziej szczegółowo

A n d r z e j M a j e w s k i

A n d r z e j M a j e w s k i P a p i e r o s y i a l k o h o l s ł u s z n i e n a z y w a n e s ą u ż y w k a m i, g d y ż z u ż y w a j ą c z ł o w i e k a A n d r z e j M a j e w s k i Uzależnienie - nabyta potrzeba wykonywania

Bardziej szczegółowo

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli:

Ekspertami i wykładowcami głównych bloków tematycznych podczas szkolenia byli: Podsumowanie szkolenia dla kadry medycznej pt. Skuteczna komunikacja z pacjentem w zakresie ograniczania konsekwencji zdrowotnych używania substancji psychoaktywnych we Wrocławiu W dniach 4-5 października

Bardziej szczegółowo

ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM?

ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM? ALKOHOLIZM NA CZYM POLEGA ALKOHOLIZM? Termin "alkoholizm" odnosi się do choroby zwanej także zespołem uzależnienia od alkoholu. Jest to najcięższe stadium grupy problemów alkoholowych, do której należą

Bardziej szczegółowo

Zapytaj swojego lekarza.

Zapytaj swojego lekarza. Proste, bezpieczne badanie krwi, zapewniające wysoką czułość diagnostyczną Nieinwazyjne badanie oceniające ryzyko wystąpienia zaburzeń chromosomalnych, takich jak zespół Downa; opcjonalnie umożliwia również

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Klecka. Rok: 2006 Czasopismo: Niebieska linia Numer: 3

Małgorzata Klecka. Rok: 2006 Czasopismo: Niebieska linia Numer: 3 Małgorzata Klecka Rok: 2006 Czasopismo: Niebieska linia Numer: 3 Choć wielu ludzi dobrze rozumie, czym jest uszkodzenie mózgu, które następuje po urodzeniu dziecka, to dzieci mające prenatalne uszkodzenia

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie kobiety i płodu

Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie kobiety i płodu Wpływ substancji psychoaktywnych na zdrowie kobiety i płodu Literatura Alkohol a zdrowie, Kobiety i alkohol, PARPA, Warszawa 1997. Alkohol a zdrowie, Pacjenci z problemami alkoholowymi w podstawowej opiece

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXI/164/2013 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH. z dnia 30 grudnia 2013 r.

UCHWAŁA NR XXI/164/2013 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH. z dnia 30 grudnia 2013 r. UCHWAŁA NR XXI/164/2013 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2014 rok. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Rola neurologa w procesie. diagnozy dziecka z FASD. Bożena Bańdo

Rola neurologa w procesie. diagnozy dziecka z FASD. Bożena Bańdo Rola neurologa w procesie diagnozy dziecka z FASD Bożena Bańdo Rozwój dziecka układ nerwowy kieruje i reguluje czynnościami ustroju zarówno życiem wegetatywnym jak i funkcjami świadomymi i zachowaniem

Bardziej szczegółowo

Fetal Alcohol Syndrome Alkoholowy Zespół Płodowy. Poalkoholowe dzieci ze złożoną niepełnosprawnością

Fetal Alcohol Syndrome Alkoholowy Zespół Płodowy. Poalkoholowe dzieci ze złożoną niepełnosprawnością Małgorzata Klecka Stowarzyszenie Zastępczego Rodzicielstwa Centrum Opieki Zastępczej w Lędzinach Fetal Alcohol Syndrome Alkoholowy Zespół Płodowy. Poalkoholowe dzieci ze złożoną niepełnosprawnością Wstęp

Bardziej szczegółowo

Ośrodkowy układ nerwowy. Zmiany morfologiczne i funkcjonalne.

Ośrodkowy układ nerwowy. Zmiany morfologiczne i funkcjonalne. Ośrodkowy układ nerwowy. Zmiany morfologiczne i funkcjonalne. Prof. dr hab. med. Monika Puzianowska-Kuznicka Zakład Geriatrii i Gerontologii, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego Zespół Kliniczno-Badawczy

Bardziej szczegółowo

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Celem naszych oddziaływań jest wspieranie rozwoju i efektywności uczenia się dzieci i młodzieży, pomoc uczniom w wyborze kierunków

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu

SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu Jeżeli podczas badań przesiewowych okaże się, że jest mowa o nadmiernym spożyciu alkoholu, jesteście Państwo wówczas narażeni na większe ryzyko problemów

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo...

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo... 9 Spis treści Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE............ 15 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz........ 17 Piśmiennictwo................................ 26 2. Wady rozwojowe

Bardziej szczegółowo

O FAS DLA LEKARZY. Statystyki występowania

O FAS DLA LEKARZY. Statystyki występowania Paweł Sasko Instytut Psychologii UKSW, Warszawa O FAS DLA LEKARZY Statystyki występowania Alkoholizm jest dość powszechnym problemem i szacuje się, że dotyczy on aż 2% kobiet w wieku rozrodczym. Alkohol

Bardziej szczegółowo

Szwajcarsko-Polski Program Współpracy

Szwajcarsko-Polski Program Współpracy Główny Inspektor Sanitarny Profilaktycznego we współpracy programu z Instytutem współfinansowanego w zakresie Medycyny przeciwdziałania Wsi w im. ramach Witolda Szwajcarsko-Polskiego Chodźki uzależnieniu

Bardziej szczegółowo

Porcja standardowa alkoholu

Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa alkoholu Porcja standardowa to 10 gramów czystego alkoholu etylowego czyli: 200 ml piwa o zaw.alk. 5% 100 ml wina o zaw.alk. 10% 25 ml wódki o zaw.alk. 40% Czas usuwania z organizmu

Bardziej szczegółowo

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej

6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dotyczącego produktu leczniczego DUOKOPT przeznaczone do wiadomości publicznej 6.2.1. Podsumowanie korzyści wynikających z leczenia Co to jest T2488? T2488

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI FASTRYGA

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI FASTRYGA SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE Z DZIAŁALNOŚCI FUNDACJI FASTRYGA ROK 2010 I. Nazwa Stowarzyszenia i siedziba Fundacja FASTRYGA ul. Hołdunowska 70A 43-143 Lędziny e-mail: biuro@fas.edu.pl Nr KRS 0000351830 Regon

Bardziej szczegółowo

Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka. Krzysztof Liszcz

Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka. Krzysztof Liszcz Znaczenie rozpoznania FASD dla rodziców i opiekunów dziecka Krzysztof Liszcz Czym jest rozpoznanie choroby? nazwaniem wcześniej nienazwanego pomocą w rozumieniu związków między przyczynami (wczoraj) a

Bardziej szczegółowo

Jakie są przyczyny uszkodzenia słuchu?

Jakie są przyczyny uszkodzenia słuchu? Jakie są przyczyny uszkodzenia słuchu? Pruszewicz według kryterium etiologicznego podzielił zaburzenia słuchu u dzieci na trzy grupy: 1. głuchota dziedziczna i wady rozwojowe, 2. głuchota wrodzona, 3.

Bardziej szczegółowo

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających

Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Kilka słów na temat trucizn nas otaczających Tlumaczenie Aleksandra Maciejewska Co jadłeś dzisiaj na śniadanie? Czy miałeś miskę owoców lub inne zdrowe jedzenie? Ludzie stają się bardziej świadomi tego,

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test)

NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) NIPT Nieinwazyjny Test Prenatalny (ang. Non-Invasive Prenatal Test) Nieinwazyjne badanie krwi kobiety ciężarnej w kierunku wykluczenia najczęstszych trisomii u płodu Cel testu NIPT Celem testu NIPT jest

Bardziej szczegółowo

W Polsce ok. 60% kobiet pije sporadycznie lub często alkohol.

W Polsce ok. 60% kobiet pije sporadycznie lub często alkohol. W Polsce ok. 60% kobiet pije sporadycznie lub często alkohol. Badania przeprowadzone przez Instytut Matki i Dziecka w Warszawie, na podstawie analizy moczu kobiet ciężarnych, wskazują, że u 20% kobiet

Bardziej szczegółowo

Fetal Alcohol Syndrom Płodowy Zespół Alkoholowy

Fetal Alcohol Syndrom Płodowy Zespół Alkoholowy Fetal Alcohol Syndrom Płodowy Zespół Alkoholowy Podstawowe pojęcia definicje Zespół FAS po raz pierwszy został opisany w 1973r. przez Jonesa i Smitha. Od tego czasu wielu zmianom uległy kryteria klasyfikacyjne

Bardziej szczegółowo

Kurs: Psychologia kliniczna osób niepełnosprawnych. Wprowadzenie

Kurs: Psychologia kliniczna osób niepełnosprawnych. Wprowadzenie Kurs: Psychologia kliniczna osób niepełnosprawnych Wprowadzenie dr Jacek Kozłowski jacek.kozlowski@coachview.pl Proponowana literatura: Kowalik, S. (2006). Osoby niepełnosprawne i psychologiczne aspekty

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR II/8/2014 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH. z dnia 29 grudnia 2014 r.

UCHWAŁA NR II/8/2014 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH. z dnia 29 grudnia 2014 r. UCHWAŁA NR II/8/2014 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH z dnia 29 grudnia 2014 r. w sprawie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2015 r. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU

TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU TERAPIA ZABURZEŃ CZYNNOŚCI SYSTEMU ŻUCHWOWO-GNYKOWO-CZASZKOWEGO PROGRAM KURSU Dla stomatologów, foniatrów, laryngologów, okulistów i fizjoterapeutów WERSJA 2014.2 20 godzin akademickich zrealizowanych

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon

Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon VI.2 VI.2.1 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktu leczniczego Demezon Omówienie rozpowszechnienia choroby Deksametazonu sodu fosforan w postaci roztworu do wstrzykiwań stosowany jest

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY (FAS) JAKO ZAGROŻENIE DLA ROZWOJU DZIECKA FETAL ALCOHOL SYNDROM (FAS) AS THREAT TO A CHILD S DEVELOPMENT

PŁODOWY ZESPÓŁ ALKOHOLOWY (FAS) JAKO ZAGROŻENIE DLA ROZWOJU DZIECKA FETAL ALCOHOL SYNDROM (FAS) AS THREAT TO A CHILD S DEVELOPMENT Baranowska Aneta Sylwia. Płodowy zespół alkoholowy (FAS) jako zagrożenie dla rozwoju dziecka = Fetal alcohol syndrom (FAS) as threat to a child s development. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(3):148-158.

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XVI/115/2012 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH. z dnia 28 grudnia 2012 r.

UCHWAŁA NR XVI/115/2012 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH. z dnia 28 grudnia 2012 r. UCHWAŁA NR XVI/115/2012 RADY MIEJSKIEJ W KLESZCZELACH z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2013 r. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt.

Bardziej szczegółowo

Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Recenzja dorobku naukowego

Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie. Recenzja dorobku naukowego hab. prof. UP Marta Korendo Wydział Filologiczny Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie Katedra Logopedii i Zaburzeń Rozwoju Ul. Podchorążych 2, Kraków Recenzja dorobku

Bardziej szczegółowo

FAS - Zespół poalkoholowego uszkodzenia płodu

FAS - Zespół poalkoholowego uszkodzenia płodu FAS - Zespół poalkoholowego uszkodzenia płodu Tematyczne zestawienie bibliograficzne, sporządzone w oparciu o zbiory Biblioteki Pedagogicznej w Sieradzu Opracowała mgr Anna Dąbek Wydział Wspomagania Placówek

Bardziej szczegółowo

Na czym polega leczenie lekiem Tecfidera

Na czym polega leczenie lekiem Tecfidera Na czym polega leczenie lekiem Tecfidera Informacje dla pacjentów, którym przepisano leczenie lekiem Tecfidera. (fumaran dimetylu) Spis treści Informacje na temat stwardnienia rozsianego (MS) Co to jest

Bardziej szczegółowo

& / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC. Metoda integracji. sensorycznej. we wspomaganiu rozwoju mi. \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m

& / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC. Metoda integracji. sensorycznej. we wspomaganiu rozwoju mi. \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m & / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mi \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m i - i \ \ 'Ą \ A H/?fi U Metoda integracji sensoryczniej we wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH O SEKSUALNOŚCI OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH pod redakcją Antoniny Ostrowskiej Instytut Rozwoju Służb Społecznych Warszawa 2007 Wstęp... 9 Antonina Ostrowska Seksualność osób niepełnosprawnych...11 Rola seksualności

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015. Rady Miejskiej Władysławowa. z dnia 28 stycznia 2015r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015. Rady Miejskiej Władysławowa. z dnia 28 stycznia 2015r. Uchwała Nr IV/20/2015 Rady Miejskiej Władysławowa z dn. 28 stycznia 2015r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL FORTE; 10 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life.

POWIKŁANIA. Personal solutions for everyday life. POWIKŁANIA Personal solutions for everyday life. Powikłania Cukrzyca występuje u osób, w przypadku których organizm nie potrafi sam kontrolować poziomu glukozy we krwi (określanego również jako poziom

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

I Międzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa w Krakowie pt. FASD problem kliniczny i społeczny

I Międzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa w Krakowie pt. FASD problem kliniczny i społeczny I Międzynarodowa Konferencja Naukowo Szkoleniowa w Krakowie pt. Data: 30.09-02.10.2015 r. Miejsce: FASD problem kliniczny i społeczny 30.09.2015 r. Gabinet Prezydenta Miasta Krakowa, Urząd Miasta Krakowa,

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI I Liceum Ogólnokształcącego im. J. Słowackiego w Przemyślu ROK SZKOLNY 2011 / 2012 2013/2014 (trzyletni cykl kształcenia)

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI I Liceum Ogólnokształcącego im. J. Słowackiego w Przemyślu ROK SZKOLNY 2011 / 2012 2013/2014 (trzyletni cykl kształcenia) SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI I Liceum Ogólnokształcącego im. J. Słowackiego w Przemyślu ROK SZKOLNY 2011 / 2012 2013/2014 (trzyletni cykl kształcenia) Zadanie Odbiorcy Forma realizacji Odpowiedzialni Sposoby

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia

Universitäts-Frauenklinik Essen. Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Universitäts-Frauenklinik Essen Medycyna prenatalna i medycyna płodowa Centrum perinatologiczne I. Stopnia Szanowni Państwo, Drodzy Rodzice, Nasze Centrum medycyny prenatalnej oferuje Państwu pełne spektrum

Bardziej szczegółowo

UWAGA : W KWIETNIU BEZPŁATNE 2012 ZAPRASZAMY TESTY NA UWAGI I LATERALIZACJI impulsterapia@onet. pl

UWAGA : W KWIETNIU BEZPŁATNE 2012 ZAPRASZAMY TESTY NA UWAGI I LATERALIZACJI impulsterapia@onet. pl UWAGA : W KWIETNIU BEZPŁATNE 2012 ZAPRASZAMY TESTY NA UWAGI I LATERALIZACJI impulsterapia@onet. SŁUCHOWEJ pl Czym jest metoda Integracji Sensorycznej (SI)? Do jakich dzieci jest skierowana? Integracja

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1. Dr Renata Muchacka

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 1. Dr Renata Muchacka KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Promocja zdrowia kierunek Odnowa biologiczna Health promotion Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Dr Renata Muchacka Zespół dydaktyczny Dr hab. Grzegorz Formicki, Prof.

Bardziej szczegółowo

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa

METODA TOMATISA. Stymulacja audio psycho. Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa METODA TOMATISA Stymulacja audio psycho lingwistyczna Trening uwagi słuchowej Stymulacja słuchowa mgr Jolanta Kowalczyk Łokaj mgr Anna Kocięcka Zbylut mgr Małgorzata Lewandowska Prawa Tomatisa Głos człowieka

Bardziej szczegółowo