Montessori a szczególni uczniowie Montessori and Exceptional Learners

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Montessori a szczególni uczniowie Montessori and Exceptional Learners"

Transkrypt

1 Montessori a szczególni uczniowie Montessori and Exceptional Learners Kwiecień 2012 April 2012 Ann Epstein, PhD, Assistant Professor University of Wisconsin, La Crosse

2 Czynniki ryzyka Risk Factors Tematy Topics Rozpoznawanie szczególnych potrzeb Assessing Special Needs Zaburzenia i opóźnienia rozwoju kognitywnego Cognitive Disorders and Delays Trudności w uczeniu się Learning Disabilities Zaburzenia zachowania Behavioral Disorders Zaburzenia złożone: autyzm i zespół Aspergera Spectrum Disorders: Autism and Asperger s Syndrome Partnerstwo z rodzicami Partnering with Families

3 Czynniki ryzyka Risk Factors Ustalone Established anormalność genów gene abnormality złe uformowanie lub problem w strukturze mózgu bądź centralnego układu nerwowego malformation or structural problem with brain or central nervous system przyjmowanie nielegalnych narkotyków lub alkoholu przez dziecko jeszcze w macicy received illegal drugs or alcohol in utero Biologiczne Biological trudności w okresie prenatalnym, okołoporodowym i noworodkowym prenatal, perinatal or neonatal difficulty niska waga urodzeniowa low birth weight niewydolność oddechowa przy porodzie respiratory distress at birth zakażenie centralnego układu nerwowego central nervous system infection trudny poród difficult birth

4 Środowiskowe Environmental (lista częściowa) (partial list) Czynniki ryzyka Risk Factors stres w rodzinie lub w relacjach społecznych family or social stress niedożywienie w okresie ciążowym malnutrition during pregnancy nieodpowiednie zachowania opiekuńcze ze strony pierwszego opiekuna (nadużycia, zaniedbanie) inappropriate patterns of care by primary caregiver (abuse, neglect) ubóstwo poverty

5 Rozpoznawanie szczególnych potrzeb Assessing Special Needs Pięć kroków skutecznego rozpoznania Five Steps for Effective Assessment 1. Obserwuj Observe Rozróżniaj fakty od interpretacji Distinguish facts from interpretations Przykład anegdotyczny, symulacja Anecdotal example, simulation 2. Dokumentuj Document Trzymaj się procedur zachowania poufności Follow confidentiality procedures 3. Bądź partnerem dla rodziców Partner with Parents Bądź otwarty i dostępny Be open and approachable 4. Interweniuj poprzez dawanie konkretnych instrukcji Intervene through targeted instruction 5. Oceniaj Evaluate

6 Rozpoznawanie szczególnych potrzeb Assessing Special Needs Obserwacja i dokumentacja Observing and Documenting Zapiski anegdotyczne Anecdotal notes Główne zwroty rozwojowe Developmental milestones Lista kontrolna, skala oceny Checklists, rating scales Partnerstwo z rodzicami Partnering with Parents Interwencja: uzgodnienie zmiany w rutynach, materiałach, rówieśnikach Intervening: agree on a change in routine, materials, activities, peers Sprawdzaj postęp regularnie Check on progress regularly

7 Rozpoznawanie szczególnych potrzeb Assessing Special Needs Mowa/język: patolog mowy Speech/language: speech pathologist Zachowanie: pediatra, rodzinny doradca, psycholog Behavior: pediatrician, family counselor, psychologist Motoryka: terapeuta zajęciowy lub fizjoterapeuta Motor: occupational or physical therapist Rozwój poznawczy/uczenie się: pediatra, psycholog, nauczyciel specjalny Cognition/learning: pediatrician, psychologist, special educator

8 Zaburzenia i opóźnienia rozwoju kognitywnego Cognitive Delays and Disorders Funkcje mózgu: przetwarzanie kognitywne i emocjonalne Brain Functions: cognitive and emotional processing Opóźnienia w rozwoju Developmental Delays Trudności w uczeniu się Learning Disabilities Strategie zajęć szkolnych Classroom Strategies

9 Mózg człowieka The Human Brain 1. Kresomózgowie: inteligencja i rozumowanie Cerebrum: intelligence and reasoning 2. Móżdżek: funkcje motoryczne, jak utrzymanie równowagi i postawy Cerebellum: motor functions such as balance and posture 3.Pień mózgu - rdzeń przedłużony: bezwarunkowe funkcje, jak oddychanie - wzgórze: działa jako ośrodek przesyłania impulsów elektrycznych biegnących z kory mózgowej i do niej Brain stem - medulla oblongata: involuntary functions such as respiration - thalamus: acts as a relay center for electrical impulses traveling to and from the cerebral cortex

10 Kresomózgowie, móżdżek, pień mózgu Cerebrum, Cerebellum, Brain Stem

11 Inne części mózgu More Brain Parts Kresomózgowie Ciało modzelowate Komory Podwzgórze Przysadka mózgowa Most Rdzeń Wzgórze Śródmózgowie Móżdżek Pień mózgu

12 Neurony Neurons Komórki nerwowe przekazują informacje z jednej części ciała do innej. Każda komórka nerwowa posiada rozgałęzione dendryty oraz długi akson przekazujący bądź odbierający bodźce. Nerve cells transmit information from one part of the body to another. Each nerve cell has branching dendrites to connect to other dendrites, and a long axon to transmit or collect impulses. Neurony lustrzane uaktywniają się, kiedy wykonujemy jakąś czynność a ktoś ją naśladuje; są związane z rozwojem empatii, języka, poznania; są badane w przypadku autyzmu, nazywane mózgiem emocjonalnym Mirror neurons fire when we model an action and someone imitates this action; linked with development of empathy, language, cognition; being studied with autism; referred to as emotional brain

13 Aksony Axons Aksony, zwane również włóknami nerwowymi, przekazują sygnały elektryczne z neurocytów, mogą mieć do 1 m długości. Większość aksonów pokrytych jest ochronną osłonką mielinową substancją złożoną z tłuszczów i białek, która izoluje akson. Aksony mielinowane przesyłają sygnały nerwowe szybciej niż niemielinowane. Axons, also called nerve fibers, convey electrical signals away from the soma and can be up to 1 m (3.3 ft) in length. Most axons are covered with a protective sheath of myelin, a substance made of fats and protein, which insulates the axon. Myelinated axons conduct neuronal signals faster than do un-myelinated axons. Wyniki badań interpretować ostrożnie Research findings.interpret with caution - Niektóre dzieci z problemami z uwagą i/lub trudnościami społecznymi posiadają mniej mieliny Some children with attention and/or social difficulties have less myelin - Niektóre dzieci, które nadmiernie oglądają telewizję posiadają mniej mieliny Some children who have excessive screen time have less myelin

14 Koordynacja ruchowa Mowa Funkcje mózgu Brain Functions Bruzda Rolanda Smak Dotyk i nacisk Świadomość położenia części ciała Język Czytanie Powonienie Wzrok Słuch Rozpoznawanie twarzy

15 Wnioski z bieżących badań nad mózgiem Current Brain Research Implications Mózg jest gotowy do nauki! Brain is ready to learn! 1. Dostarczaj bogatych wrażeń sensorycznych Provide rich sensory experiences 2. Dostarczaj odpowiednich okazji do nauki konceptów, np. uczenie się poprzez pytania Provide appropriate conceptual learning experiences, for example inquiry based learning 3. Zakładaj plastyczność (zmienny charakter) mózgu małego dziecka Recognize plasticity (changing nature) of young child s brain 4. Zachęcaj do powtarzania: powtarzane doświadczenie pobódza mózg; odpowiednie ćwiczenia podczas uczenia w rzeczywistości wzmacniają mózg Encourage repetition: repeated experiences wire the brain; appropriate learning activities actually build strong brains

16 Opóźnienia w rozwoju kognitywnym Cognitive Delays Przyczyny Causes Genetyczne (Syndrom Downa): 5% Genetic (Down syndrome): 5% Urazy w późnym okresie ciąży i przy porodzie: 10% Traumas in later pregnancy and at birth: 10% Braki w pożywieniu (alkoholowy zespół płodowy): 15%-20% Lack of nurturing (fetal alcohol syndrome): 15% - 20% Zmiany we wczesnej fazie embrionalnej (wodogłowie): 30% Early embryonic alterations (hydrocephaly): 30% Niezdiagnozowane (30%-40%) Undiagnosed (30% 40%)

17 Najlepsze praktyki dla wszystkich z trudnościami Best Practices for all children with exceptionalities 1. Zrozum wyjściowy poziom zdolności Understand present levels of performance ( p.l.o.p. ) 2. Z rodzicami i specjalistami określ cele Develop goals with parents and service providers 3. Ustal strategie pracy w klasie Agree on classroom strategies 4. Dokumentuj postępy Document progress 5. Regularnie rozmawiaj ze specjalistami i terapeutami Communicate regularly with service providers and therapists 6. Regularnie spotykaj się z rodzicami, aby sprawdzić postęp i potwierdzić lub zmodyfikować cele Meet regularly with parents to review progress and confirm (or modify) goals

18 Strategie dla dzieci z małymi i średnimi opóźnieniami w rozwoju kognitywnym Strategies for Children with Mild Moderate Cognitive Delays 1. Zachęcaj do osiągnięcia sukcesu oferując dziecku odpowiednie opcje wyboru Encourage success by offering child appropriate choices Z każdego obszaru wybierz możliwe prace Select possible works in each area 2. Równoważ odkrywanie metodą nakierowanych pytań Balance exploration with guided inquiry Dziecko: rozkłada układ słoneczny, Nauczyciel: pyta ile jest planet, gdzie jest ziemia? Dziecko: zaczyna zadanie artystyczne, Nauczyciel: nazywa każdy krok Ch: lays out solar system, T: asks how many planets, where is earth? Ch: begins art activity, T: verbalizes steps

19 Strategie dla dzieci z małymi i średnimi opóźnieniami w rozwoju kognitywnym Strategies for Children with Mild Moderate Cognitive Delays (dotyczy wielu dzieci z trudnościami) (applies to many children with exceptionalities) Stwórz krąg przyjaciół Develop Circle of Friends Informuj rówieśników o szczególnych potrzebach danego dziecka Inform peers of child s special need Opisz zachowanie dziecka Describe behaviors Podkreśl silne strony Emphasize strengths Wymień i nakreśl specyfikę pomocnych postaw Specify and model helpful behaviors Chwal dzieci za ich pomoc i przyjazne podejście Praise children for being helpful and friendly

20 Strategie dla dzieci z małymi i średnimi opóźnieniami w rozwoju kognitywnym Strategies for Children with Mild Moderate Cognitive Delays Dostarczaj wielu okazji do powtarzania Provide many opportunities for repetition Zwiększaj poczucie przynależności do grupy Increase sense of belonging to community Stosuj analizę zadaniową, aby zapewnić sukces Use task analysis to ensure success Używaj prostych, krótkich zdań Use simple, short sentences

21 Przystosowanie w szkole Montessori Montessori Accommodations Skróć długość pracy: zmywanie naczyń, budowanie słów, zabawy z dodawaniem, linie czasu Reduce length of work: dishwashing, word building, stamp game addition, time lines Wykorzystuj nauczanie przez rówieśników Use peer teaching Podkreślaj silne strony: zdolności artystyczne i muzyczne, bycie pomocnym Emphasize strengths: art, helpful attitude, music Zachęcaj do uczenia się poprzez dotyk/działanie: ciastolina, litery z papieru ściernego, kalkowanie, tworzenie słów Encourage tactile/kinesthetic learning: play-dough, sand paper letters, tracing paper, word processing Pamiętaj o powtarzaniu! Remember Repetition!

22 Trudności w uczeniu się Learning Disabilities Trudność w uczeniu się to zaburzenie neurologiczne, które wpływa na zdolność mózgu do odbierania, przetwarzania i zachowywania informacji. A learning disability (LD) is a neurological disorder that affects the brain's ability to receive, process, store and respond to information. Przeciętna inteligencja Average intelligence Różnica pomiędzy oczekiwanym a faktycznym poziomem osiągnięć Gap between expected and actual achievement Obszary: słuchanie, czytanie, pisanie, matematyka Areas: listening, speaking, reading, writing, math Peaks & Valleys

23 Trudności w uczeniu się Learning Disabilities Przykłady: dysleksja, dyskalkulia, dyspraksja, zaburzenie przetwarzania słuchowego, zaburzenie przetwarzania wzrokowego Examples: dyslexia, dyscalculia, dyspraxia, auditory processing disorder, visual processing disorder 40% dzieci z trudnościami w uczeniu się ma również zespół deficytu uwagi z nadpobudliwością psychoruchową (ADHD) 40% of children who have LD also have attention deficit disorder with hyperactivity (ADHD)

24 Strategie dla dzieci z trudnościami w uczeniu się Strategies for Children with Learning Disabilities Understand specific area of need Emphasize strengths while building from p.l.o.p. Writing: use voice-to-text, provide story starters and transitions Reading: Whole word approach with my words ; associate consistent item with letter for initial sounds Math: associate consistent set with numeral; provide fact sheets, calculators Organization Simplify/reduce steps; maintain routine; provide pocket schedule

25 Strategies for Children with Learning Disabilities Encourage science, drama, sports, music, dance, and art; integrate reading, writing, math Use pneumonics Provide leadership opportunities Use humor!

26 Wyzwania związane z zachowaniem Behavioral Challenges Definicja ADD, ADHD Definition of ADD, ADHD Występowanie Incidence Charakterystyka Characteristics Najlepsze strategie Best Strategies

27 Definicje ADD i ADHD ADD and ADHD Definitions Deficyt uwagi (ADD) Attention Deficit Disorder (ADD) Brak uwagi Inattention Nie potrafi dokończyć zadania Can t finish a task Nie potrafi słuchać, zdaje się bujać w obłokach Can t listen, appears to daydream Jest roztrzepany, często zdezorientowany, gubi rzeczy Disorganized, often confused, loses things Powolny i ospały Lethargic or sluggish Odmawia zajęcia się czymś, co wymaga skupienia się Resists work that requires close attention Rozkojarzony, wygląda na odurzonego ; zapominalski Distracted, appears spacey, forgetful Łatwo staje się znudzony Gets bored easily

28 Definicje ADD i ADHD c.d. ADD and ADHD Definitions (continued) Impulsywność Impulsivity Niewyraźnie odpowiada Blurts out answers Nie może doczekać się swojej kolejki Can t wait for turn Przeszkadza Interrupts Z nadpobudliwością psychoruchową With Hyperactivity (ADHD) Wierci się Squirmy Nie potrafi usiedzieć Can t stay seated Nadmiernie biega, wspina się Runs, climbs excessively Ma trudności z bawieniem się w ciszy Difficulty playing quietly Za dużo mówi Talks too much

29 Identyfikowanie i występowanie ADHD i ADD ADHD, ADD Identification and Incidence Identification Pojawienie się 6 lub więcej z w/w cech w przeciągu określonego czasu Display 6 or more of the above characteristics over a specific time period Lista kontrolna dla rodziców i nauczycieli Teacher and parent checklists Weryfikacja pediatry lub psychologa Verification by pediatrician or school psychologist Incidence 3-5% wszystkich uczniów w wieku szkolnym 3 to 5 % of overall school population Częściej u chłopców niż dziewcząt, 3/1 do 6/1 More boys than girls, from 3/1 to 6/1 Identyfikacja Występowanie

30 13 najlepszych strategii! Top Thirteen Best Strategies! 1. Różnorodność, różnorodność, różnorodność! Variety, Variety, Variety! 2. Jasność, zwięzłość Clarity, brevity 3. Struktura Structure 4. Dyscyplina pozytywna Positive Discipline 5. Więcej czasu/więcej miejsca More time/more space 6. Podkreślanie silnych stron ucznia Bring out student strengths 7. Dzielenie pracy na krótkie działy Chunk work into short units

31 12 najlepszych strategii! Top Twelve Best Strategies! 1. Przygotuj plan zajęć i sprawdzanie Provide schedule, check off 2. Często komentuj Review often 3. Konsekwentnie i często wspieraj Reinforce consistently and often 4. Utrzymuj kontakt wzrokowy Maintain eye contact 5. Zredukuj możliwość odwrócenia uwagi: przez otoczenie i przez grupę Minimize distractions: environmental and social 6. Próbuj zrozumieć komunikowane intencje Understand communicative intent

32 Dostosowanie w metodyce Montessori Montessori Accommodations Podkreślaj praktyczne życie, naukę i sztukę Emphasize Practical Life, Science, Art Kontroluj regularnie Check in regularly Stosuj szczegółową pochwałę Provide specific praise Skróć pracę, na przykład Shorten work, for example Różowa wieża, początkowe głoski, liczenie z pomijaniem Pink Tower, Initial Sounds, Skip Counting Pisanie wypracowań, kartoniki z gramatyką, tabliczka mnożenia Report Writing, Grammar Boxes, Multiplication Board Organizuj czas: kiedy lepiej siedzieć, przerwy Line time: preferred seating, breaks

33 Charakterystyka skutecznego nauczyciela Effective Teacher Characteristics Zorganizowany Organized Z poczuciem humoru Good sense of humor Dobrze współpracuje Good collaborator Wyrozumiały, współczujący, przejmujący się Understanding, compassionate, concerned Konsekwentne strategie kontroli zachowań Consistent behavior management strategies

34 Zaburzenia złożone: autyzm i zespół Aspergera Spectrum Disorders: Autism and Asperger Syndrome Asperger łagodna odmiana autyzmu Asperger: mild variant of autism Część szerszej kategorii określanej mianem całościowego zaburzenia rozwoju Part of larger category referred to as Pervasive Developmental Disorder Wpływa na kompetencje społeczne Affects social skills Wpływa na komunikację niewerbalną Affects non-verbal communication Często wpływa również na kontrolę motoryki ogólnej Often also affects gross motor control Często dzieci wykazują intensywne, szczegółowe zainteresowania Often children have intense, specific interests (http://www.aspergers.com)

35 Kryteria diagnozowania Aspergera Diagnostic Criteria for Asperger Trudności z zachowaniami niewerbalnymi (kontaktem wzrokowym, gestami, wyrazem twarzy) Difficulty with non-verbal behaviors (eye contact, gestures, facial expression) Problemy w nawiązywaniu relacji z rówieśnikami Failure to develop peer relationships Małe zainteresowanie dopuszczeniem innych do swoich zadań Little interest in sharing activities with others Stereotypowe modele zachowań Stereotypical patterns of behavior

36 Interweniowanie przy dzieciach z zespołem Aspergera Interventions for Children with Asperger Terapia indywidualna (żeby zająć się problemem izolacji społecznej) Individual therapy (to address social isolation) Szkolenie i edukacja rodziców Parent training and education Modyfikowanie zachowań Behavior modification Szkolenie z zakresu kompetencji społecznych Social skills training Dieta bezglutenowa i bezkazeinowa Gluten and casein free diets Białka mogą zwiększać lękliwość, zmniejszać uwagę i utrudnić kontakt wzrokowy proteins can increase anxiety, diminish attention, lessen eye contact Leczenie Medication Nadpobudliwość, brak uwagi Agresja Aggression Zaabsorbowanie i rytuały Lękliwość Anxiety Hyperactivity, inattention Preoccupations and rituals

37 Dostosowania w klasach Montessori Accommodations in Montessori Classrooms Życie praktyczne: kosz z balsamem, miękka szczotka, urządzenie do masażu dłoni Practical Life: basket with lotion, soft brush, hand massager Namiot lub obszar odcięty do pracy indywidualnej Tent or enclosed area for individual work Ciągłe modelowanie i stosowanie kompetencji społecznych: witanie się, zabawa, wspólna praca, wspólne jedzenie On-going modeling and social skills practice: greeting, playing, working together, eating together

38 Dostosowania w klasach Montessori Accommodations in Montessori Classrooms Czas w grupie i projekty w małych grupach Group time and small group projects Zacznij od krótszego czasu w kółku Begin with shorter circle times Stopniowo wydłużaj czas pracowania razem Gradually lengthen working together time Obserwuj symptomy zmęczenia i frustracji Watch for signs of fatigue and frustration Planuj na przód: alternatywne zajęcia podczas czasu w kółku, skróć zajęcia wymagające pracy razem Plan ahead: alternative activities during circle time, shorten working together activities

39 Dostosowania w klasach Montessori Accommodations in Montessori Classrooms Ukształtowane okazje do dzielenia się zainteresowaniami (z czasomierzem) Structured opportunities to share area of interest (with timer) Przeprowadzaj dziecko przez wszelkie zmiany w rutynie Guide child through any and all changes in routine Współpraca z rodzicami na bieżąco On-going collaboration with parents

40 Używanie zindywidualizowanych opowieści o sytuacjach społecznych Using Individualized Social Stories Wybierz często pojawiającą się sytuację z życia społecznego Select a frequently occurring social situation Przeanalizuj jej przebieg dzieląc na szczegółowe następujące po sobie kroki Task analyze into specific, sequential steps Odegraj ją wielokrotnie z dzieckiem Role play many times with child Wybierz zgodne dziecko do ćwiczenia Select an accepting child for practice Bezustannie przypominaj dziecku Continually remind child

41 Ważne jest, aby mieć czyste ręce. It s important to have clean hands. Kiedy mam katar, użyję chusteczki. When my nose is runny, I will use a tissue. Chusteczka wytrze z moich zarazki. The tissue keeps germs off my hands. Zarazki na rękach mogą spowodować u kogoś chorobę. Germs on my hands can make people sick. Wtedy ta osoba jest smutna. This makes them sad. Czyste ręce Clean Hands

42 Czyste ręce c.d. Clean Hands (continued) Będę się starać nie wkładać palców do buzi. I will try to keep my fingers out of my mouth. Kiedy jem, moje ręce muszą być czyste. When I eat, my hands need to be clean. Będę mył ręce przed i po jedzeniu. I will wash my hands before and after I eat. Moje ręce będą czyste i BEZ zarazków. My hands will be clean with NO germs. Dzięki temu ludzie będą szczęśliwi. This will make people happy.

43 Olimpiada Specjalna w Seattle Seattle Special Olympics Kilka lat temu na Olimpiadzie Specjalnej w Seattle dziewięcioro uczestników, każdy z upośledzeniem fizycznym lub psychicznym, zebrało się na linii startowej do biegu na 100 metrów. Po wystrzale wszyscy ruszyli z miejsca, nie do końca do biegu sprintem, ale rozkoszując się tym, że biegną w wyścigu, zakończą go i wygrają. A few years ago at the Seattle Special Olympics, nine contestants, all physically or mentally disabled, assembled at the starting line for the 100-yard dash. At the gun, they all started out, not exactly in a dash, but with a relish to run the race and to finish and win. Wszyscy oprócz jednego chłopca, który potknął się na bieżni, przewrócił kilka razy i zaczął płakać. All, that is, except one boy who stumbled on the asphalt, tumbled over a couple of times and began to cry.

44 Olimpiada Specjalna w Seattle c.d. Seattle Special Olympics (continued) Inni zwolnili i obejrzeli się za siebie. Następnie wszyscy obrócili się i pobiegli z powrotem. Każdy. Jedna dziewczyna z zespołem Downa uklękła, pocałowała go i powiedziała: To ci pomoże. Następnie cała dziewiątka wzięła się pod ręce i poszła razem do linii mety. They slowed down and looked back. Then they all turned around and went back. Every one of them. One girl with Down s syndrome bent down and kissed him and said, This will make it better. Then all nine linked arms and walked together to the finish line. Wszyscy na stadionie powstali i dopingowali ich przez kilka minut. Ludzie, którzy tam byli, wciąż opowiadają tą historię. Dlaczego? Everyone in the stadium stood, and the cheering went on for several minutes. People who were there are still telling the story. Why?

45 Olimpiada Specjalna w Seattle c.d. Seattle Special Olympics (continued) Ponieważ w głębi serca wszyscy wiemy jedno: to, co jest ważne w tym życiu, to coś więcej niż wygrywanie dla siebie samych. Prawdziwie liczy się pomaganie innym wygrać, nawet jeśli oznacza to spowolnienie i zmianę naszego kursu. Because deep down we know this one thing: What matters in this life is more than winning for ourselves. What truly matters in this life is helping others win, even if it means slowing down and changing our course.

46 Źródła Resources Cook, R.E., Klein, M.D., Tessier, A. (2008). Adapting early childhood curricula for children with special needs. Upper River Saddle, NJ: Pearson Merrill Prentice Hall. Encarta Encyclopedia (2006), Online edition. Epstein, A. Learners with exceptionalities, in Seldin, T. & Epstein, P. (2003). The Montessori way, Sarasota, FLA: The Montessori Foundation. Fisher, D. & Frey, N. (2010). Enhancing RTI: How to assure success with effective classroom instruction & intervention. Alexandria, VA: ASCD. Frieberg, K. (2006) Annual Editions: Human Development 06/07, 34 th Edition. New York: McGraw Hill. Gould, P. & Sullivan, J. (2005). The inclusive early childhood classroom. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc. Green, Ross W. (2001). The explosive child. NY, NY: Quill:HarperCollins Publishers. Junn, E. N. & Boyatzid, C. J. (2009). Annual Editions: Child Growth and Development 05/06, 12 th Edition. New York: McGraw Hill. Klass, P. & Costelllo, E. (2003). Quirky kids: Understanding and helping your child who doesn t fit in. NY, NY: Ballantine Books. Mastropieri, M. A. & Scruggs, T.E. (2007) The inclusive classroom: Strategies for Effective Instruction. Upper Saddle River, NJ: Pearson Education, Inc. McAfee, O. & Leong, D. (2002). Assessing and guiding young children s development and learning. Boston, MA: Allyn and Bacon. Santrock, J.W. (2007). Child Development, 11 th Edition. New York: McGraw Hill.

47 Źródła strony internetowe Resources: Websites - Amerykańskie Stowarzyszenie Mowy, Języka i Słuchu: American Speech, Language and Hearing Association: - Trudności w uczeniu się: Learning Disabilities: - Dzieci i dorośli z deficytem uwagi/nadpobudliwością: Children and Adults with Attention Deficit/Hyperactivity: - Opóźnienie psychiczne: Narodowe Centrum Informacji dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnych Mental Retardation: National Information Center for Children and Youth with Disabilities - Zaburzenia integracji sensorycznej Sensory Integration Disorder: - Zdjęcia: Photos: microsoft clip art, microsoft office online, google images

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

Educating Children with Special Educational Needs

Educating Children with Special Educational Needs KARTA RZEDMIOTU Kod przedmiotu: Rad/F/A/E/ewp/p/C 1 /ST/1(I)/6L/13 Nazwa przedmiotu: (w języku polskim i angielskim) Wersja przedmiotu: pierwsza Educating Children with Special Educational Needs raca z

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name...

THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL. PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... THE ADMISSION APPLICATION TO PRIVATE PRIMARY SCHOOL PART I. Personal information about a child and his/her parents (guardians) Child s name... Child s surname........ Date and place of birth..... Citizenship.....

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Internet websites for learning English at home

Internet websites for learning English at home Internet websites for learning English at home Step by Step Guide for Polish speaking parents EAL Service This step by step guide has been design to help Polish speaking parents & guardians in supporting

Bardziej szczegółowo

Montessori na całe życie: zadziwiające obszary rozwoju Montessori for Life: The Amazing Planes of Development. Paul Epstein, Ph.D.

Montessori na całe życie: zadziwiające obszary rozwoju Montessori for Life: The Amazing Planes of Development. Paul Epstein, Ph.D. Montessori na całe życie: zadziwiające obszary rozwoju Montessori for Life: The Amazing Planes of Development Paul Epstein, Ph.D. Kwiecień 2012 Zadziwiające obszary rozwoju The Amazing Planes of Development

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO KROPECZKI MIESIĄC: PAŹDZIERNIK 2013R. TEMAT MATERIAŁ Hello again! What s your name? Proste powitania Wskazywanie kolegów/koleżanek Śpiewanie piosenki Dialogi A. Hello! I am Kasia. My name is Kasia What

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA N R 4 IM. WŁADYSŁAWA SZAFERA W EŁKU W LADYSLAW SZAFER S PRIMARY SCHOOL N O. 4 IN ELK. EŁK, 10.10.2012r.

SZKOŁA PODSTAWOWA N R 4 IM. WŁADYSŁAWA SZAFERA W EŁKU W LADYSLAW SZAFER S PRIMARY SCHOOL N O. 4 IN ELK. EŁK, 10.10.2012r. EŁK, 10.10.2012r. STRUKTURA SYSTEMU EDUKACYJNEGO STRUCTURE OF EDUCATIONAL SYSTEM WYCHOWANIE PRZEDSZKOLNE PRE-PRIMARY SZKOŁA PODSTAWOWA PRIMARY SCHOOL WIEK AGE 3 (6)7 WIEK (6)7 13 AGE GIMNAZJUM LOWER SECONDARY

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1)

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM ROZSZERZONY (A1) ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA KWIECIEŃ 2013 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne II. Rozumienie Uczeń rozumie

Bardziej szczegółowo

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO

[ROBOKIDS MANUAL] ROBOROBO 1 2 When you plug in or unplug the cable, be sure to insert pressing the hook of the connection cable. If you want to input the program to your robot, you should first connect the Card reader with the

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Zadania egzaminacyjne Rozmowa wstępna (rozgrzewka językowa) Zadanie 1 rozmowa sterowana Zadanie 2 ilustracja + 3 pytania Zadanie

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Estimation and planing Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Story points Story points C D B A E Story points C D 100 B A E Story points C D 2 x 100 100 B A E Story points C D 2 x 100 100

Bardziej szczegółowo

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area

Tworzenie zintegrowanych strategii miejskich. Creation of integrated urban strategies? the example of the Krakow Functional Area ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ OBSZARÓW MIEJSKICH W KRAJACH CZŁONKOWSKICH UE W LATACH 2014-2020 29 września 1 października 2015 r. Sesja warsztatowa - Zintegrowane Strategie Miejskie tworzenie i realizacja Tworzenie

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Projekt Dyslexia for Teachers of English as a Foreign Language i jego znaczenie dla Uniwersytetu Łódzkiego

Projekt Dyslexia for Teachers of English as a Foreign Language i jego znaczenie dla Uniwersytetu Łódzkiego Projekt Dyslexia for Teachers of English as a Foreign Language i jego znaczenie dla Uniwersytetu Łódzkiego Marcin Podogrocki, Uniwersytet Łódzki Seminarium Znaczenie udziału w międzynarodowych sieciach

Bardziej szczegółowo

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność

Po powtórce zaczynamy naukę kolejnych 10-15 nowych słów i wyrażeń, po czym zostawiamy je w przegródce numer 1. Systematyczność Fiszki, metoda powtórkowa. System pięciu przegródek Pierwszego dnia nauki możemy zacząć od przyswojenia 10-15 nowych słówek. Wkładamy je wtedy do przegródki numer 1. Kolejnego dnia zaczynamy od powtórki

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

MATURA SPEAKING TESTS. Modules 1 4. Egzamin maturalny z języka angielskiego Wersja dla zdającego. Zestaw 1. 3 minuty. Zadanie 1. Zadanie 3.

MATURA SPEAKING TESTS. Modules 1 4. Egzamin maturalny z języka angielskiego Wersja dla zdającego. Zestaw 1. 3 minuty. Zadanie 1. Zadanie 3. MATURA SPEAKING TESTS Modules 4 Życie rodzinne i towarzyskie Człowiek, Sport Zakupy i usługi, Żywienie Wersja dla zdającego minuty Razem z przyjacielem/przyjaciółką organizujesz wspólne przyjęcie urodzinowe.

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

Marzena Świgoń. Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009

Marzena Świgoń. Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009 Xth National Forum for Scientific and Technical Information Zakopane, September 22th-25th, 2009 Marzena Świgoń Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Personal Knowledge Management (PKM) 1998 2009 termin,

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO CZERWIEC 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO CZERWIEC 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD

Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Orzecznictwo w procesie diagnozy FASD Barbara Woszczyna Tomaszowice 2015r. Według brytyjskiego raportu Warnocka, około 20% populacji uczniów to dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (Children with

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI?

CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? CZEGO RODZICE NIE WIEDZĄ O SWOICH DZIECIACH A WIEDZIEĆ POWINNI? mgr Magdalena Jabłońska mgr Dorota Orłowska 1 DLACZEGO RODZICE NIE MAJĄ WIEDZY O ISTOTNYCH PROBLEMACH SWOICH DZIECI? brak czasu mało doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document.

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. The booklets are all produced using MS Publisher, so that is necessary on the computer being used. This document

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500

Instrukcja obsługi. ibind A8/A12/A15/A20. instruction manual. 80-393 GDAŃSK ul. Krynicka 1 tel.: (058) 55 43 555 fax: (058) 55 43 500 Instrukcja obsługi instruction manual 80-9 GDAŃSK ul. Krynicka tel.: (08) fax: (08) 00 ODDZIAŁ: 0-78 WARSZAWA ul. Janowskiego 9 tel.: (0) 8 0 8..9 fax: (0) 8 0 0 BindownicE ibind A8/A/A/A0 BINDING MACHINEs

Bardziej szczegółowo

Nie musisz odnosić sukcesów ciągle, lecz tylko wystarczająco często

Nie musisz odnosić sukcesów ciągle, lecz tylko wystarczająco często Nie musisz odnosić sukcesów ciągle, lecz tylko wystarczająco często Współpracuj z nami O FIRMIE Hutchinson Institute to nowoczesna organizacja szkoleniowa zajmująca się kształceniem dorosłych w zakresie

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Drukowanie nowych myśli

Drukowanie nowych myśli Drukowanie nowych myśli Ćwiczenia te mogą być wykorzystane w zajęciach indywidualnych i grupowych jako uzupełnienie interwencji CBT ( terapii poznawczobehawioralnej) Można je znaleźć na stronie http://bit.ly/10rc92r

Bardziej szczegółowo

JUNIOREK. Pisemko Niepublicznego Przedszkola Juniorek w Inowrocławiu LADYBIRDS/BIEDRONECZKI

JUNIOREK. Pisemko Niepublicznego Przedszkola Juniorek w Inowrocławiu LADYBIRDS/BIEDRONECZKI JUNIOREK Pisemko Niepublicznego Przedszkola Juniorek w Inowrocławiu NR 1, LISTOPAD 2013 r. LADYBIRDS/BIEDRONECZKI SECTION: TOYS/ZABAWKI W listopadzie Lulu wyciąga ze swojej kieszeni różne ciekawe zabawki

Bardziej szczegółowo

Twoje dziecko i standaryzowane formy sprawdzania umiejętności

Twoje dziecko i standaryzowane formy sprawdzania umiejętności Twoje dziecko i standaryzowane formy sprawdzania umiejętności Interpretacja wyników w skali standaryzowanej W okresie nauki w szkole podstawowej dziecko będzie pisało standaryzowane sprawdziany umiejętności

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

Twoje dziecko i standaryzowane formy sprawdzania umiejętności

Twoje dziecko i standaryzowane formy sprawdzania umiejętności Twoje dziecko i standaryzowane formy sprawdzania umiejętności Broszura informacyjna dla rodziców W okresie nauki w szkole podstawowej dziecko będzie pisało standaryzowane sprawdziany umiejętności czytania

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty.

Najczęściej zamawiane szkolenia: Lp. Temat Liczba godzin. Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci praca w szkole. 10 Wykłady i warsztaty. www.pracowniaterapeutyczna.pl kontakt telefoniczny 501 640 703 OGÓLNE WARUNKI SZKOLEŃ Organizujemy szkolenia z naboru indywidualnego oraz przyjmujemy zamówienia dla grup. Realizacja szkoleń następuje po

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO W KLASACH I-III GIMNAZJUM Zgodnie z własnym Programem nauczania w Gimnazjum Specjalnym Nr 100 w Warszawie dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Bardziej szczegółowo

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy Spis treści Sposoby na udaną rozmowę kwalifikacyjną...5 Lista czasowników, które warto znać i zastosować podczas rozmowy kwalifikacyjnej...9 Lista przymiotników opisujących charakter... 11 Dla pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

Szkolenia dla dyrektorów i nauczycieli

Szkolenia dla dyrektorów i nauczycieli Warsztaty z rozwijania kreatywności Szkolenia dla dyrektorów i nauczycieli 1. Jak zapobiegać przemocy i agresji w szkole strategia postępowanie wobec przemocy rodzaje i przejawy agresji i przemocy w szkole

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii.

Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Michał Wroniszewski Fundacja SYNAPSIS Znaczenie wczesnej interwencji we wspomaganiu rozwoju dziecka z zaburzeniami ze spektrum autyzmu i strategie terapii. Otrębusy, 8.11.2011 r. SKALA ZJAWISKA 1. Epidemiologa

Bardziej szczegółowo

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci IP/8/899 Bruksela, dnia 9 grudnia 8 r. UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci Od dnia stycznia 9 r. UE będzie miała nowy program Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Partner consultation polls to evaluate lot4eng.com platform and e-learning modules. lot4eng.com (Logistics Open Training for Engineering Competence)

Partner consultation polls to evaluate lot4eng.com platform and e-learning modules. lot4eng.com (Logistics Open Training for Engineering Competence) Please send comments to the April 25, 2012 10/04/2012 Partner consultation polls to evaluate lot4eng.com platform and e-learning modules lot4eng.com (Logistics Open Training for Engineering Competence)

Bardziej szczegółowo

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL

PLSH1 (JUN14PLSH101) General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014. Reading and Writing TOTAL Centre Number Surname Candidate Number For Examiner s Use Other Names Candidate Signature Examiner s Initials Section Mark Polish Unit 1 Reading and Writing General Certificate of Education Advanced Subsidiary

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 Twój kolega/twoja koleżanka chce dowiedzieć się czegoś o Twojej klasie. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Liczba uczniów w klasie Atmosfera

Bardziej szczegółowo

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW

DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW DYSLEKSJA PORADY DLA RODZICÓW CO TO JEST DYSLEKSJA? Dysleksja rozwojowa jest to zespół zaburzeń występujących w procesie uczenia się, czytania i pisania u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. U podstaw

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading)

Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading) Aktualizacja Oprogramowania Firmowego (Fleszowanie) Microprocessor Firmware Upgrade (Firmware downloading) ROGER sp.j. Gościszewo 59 82-416 Gościszewo Poland tel. 055 2720132 fax 055 2720133 www.roger.pl

Bardziej szczegółowo

Adult Education and Lifelong Learning

Adult Education and Lifelong Learning Adult Education and Lifelong Learning Adult Education Centers can provide a number of courses many of which are free to the learner. For information on the courses they provide visit www.lincolnshire.gov.uk/

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo