Samodzielna Pracownia Rehabilitacji Rozwojowej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna Wrocław Prof. nauk med. Ludwika Sadowska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Samodzielna Pracownia Rehabilitacji Rozwojowej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna Wrocław Prof. nauk med. Ludwika Sadowska"

Transkrypt

1 Samodzielna Pracownia Rehabilitacji Rozwojowej I Katedra Pediatrii Akademia Medyczna Wrocław Prof. nauk med. Ludwika Sadowska ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) genetyczne przeznaczenie czy zaburzenie rozwojowe dające się korygować w procesie wychowawczym

2 Prawdą jest, że proces rodzenia i wychowywania człowieka odbywa się w bólu i cierpieniu, które zawsze powinno wyzwalać miłość i odpowiedzialność, zarówno opiekunów, jak i samych dzieci. Jan Paweł II mówi, że choroba jest doświadczeniem danym po to ażeby wyzwalało miłość, ażeby rodziło uczynki miłości bliźniego, ażeby całą ludzką cywilizację przetwarzało w cywilizację miłości (Salvifici doloris, 30). Dzieci z objawami zespołu ADHD najczęściej nie są akceptowane w rodzinie, w grupie rówieśniczej, a ich cierpienie rzutuje na rodziców, wychowawców i nauczycieli, a także na lekarzy, psychologów i terapeutów.

3 Podstawowe zaburzenia u dziecka z ADHD Charakteryzują się występowaniem trwałych wzorców zachowania (przed 7 r.ż., przez co najmniej 6 miesięcy), wynikających z odmiennej pracy mózgu (zaburzenie równowagi procesów pobudzania i hamowania), a nasilających się pod wpływem stresu. ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI NADMIERNA AKTYWNOŚĆ RUCHOWA NADMIERNA IMPULSYWNOŚĆ

4 Opis objawów Zaburzenia koncentracji uwagi Przejawiają się nieumiejętnością wybrania tego, na czym w danym momencie trzeba się skupić oraz bardzo łatwym rozpraszaniem się pod wpływem zewnętrznych bodźców (pochodną zaburzeń uwagi jest stałe gubienie przedmiotów a także zapominanie różnych rzeczy, nieumiejętność zwracania uwagi). nie wykonuje poleceń nie uważa nie słucha zapomina

5 Opis objawów Nadmierna aktywność ruchowa Aktywność dziecka jest dość chaotyczna, nie służy określonemu celowi, biega, wierci się, bazgrze, obgryza paznokcie, ma poczucie wewnętrznego niepokoju, zaczepia innych. Dotyka przedmiotów znajdujących się w zasięgu ręki, ciągle bawi się małymi przedmiotami. Nie może przestać się ruszać, wstaje, wychodzi z ławki, macha nogami, rękoma.

6 Opis objawów Nadmierna impulsywność i nieprawidłowa kontrola zachowań Polega na podjęciu czynności bez przewidywania następstw, trudności w wykonaniu złożonych prac, niekorzystanie z wcześniejszych doświadczeń oraz ogólnych zasad, skrócenie czasu odwlekania działania, nie potrafią czekać na nagrodę lub karę. Mówi bez przerwy, odpowiedzi wyprzedzają pytania. Ujawnia gwałtownie swoje przeżycia nieadekwatnie do zaistniałej sytuacji. Przejawia trudności w kontaktach z grupą rówieśniczą, zaczepia, przeszkadza, wtrąca się do zabawy.

7 Przyczyny zespołu ADHD Bardzo dużo osób cierpi na ADHD (2-9,5% dzieci w wieku szkolnym), a jego objawy nie zawsze ustępują z wiekiem, jedynie zmieniają swój charakter. Osoby dorosłe mają potem problemy z dostosowaniem się społecznym. Co najmniej trzykrotnie częściej zespół ten występuje u chłopców niż u dziewczynek, a badania genetyczne wskazują na jego uwarunkowania poligenowe. Zaburzenia związane są z niedojrzałością i zmniejszeniem struktur kory przedczołowej, części móżdżku, jąder podkorowych oraz z obniżeniem poziomu dopaminy odpowiedzialnej za hamowanie lub modulowanie czynności neuronów związanych z emocjami i ruchem. Zaburzenia samokontroli oraz utrudnione hamowanie własnych zachowań jest efektem defektów genetycznych warunkujących dojrzewanie strukturalne i funkcjonalne mózgu.

8 Czynniki pozagenetyczne wyjaśniają nie więcej niż 20-30% przypadków Wcześniactwo i niedotlenienie przed- i okołoporodowe. Uwarunkowania psychospołeczne: zaburzone funkcjonowanie rodziny, picie alkoholu, palenie papierosów, zażywanie narkotyków przez matkę w czasie ciąży. Urazy mózgu, zwłaszcza uszkodzenie kory przedczołowej. Zespół deprywacji w związku z nie wytworzeniem lub zerwaniem więzi między niemowlęciem a rodzicami. Niedożywienie we wczesnym okresie życia (niedobór witamin z grupy B, C, wielonienasyconych kwasów tłuszczowych), alergia pokarmowa, nadmiar barwników, konserwantów i salicylan w pokarmie, jak również manganu. Ekspozycja na wysokie stężenie ołowiu matki w ciąży, dziecka we wczesnym dzieciństwie i w wieku szkolnym.

9 Współczesne poglądy na etiopatogenezę ADHD Na podstawie nowoczesnych metod medycyny nuklearnej tj. pozytronowa tomografia emisyjna (PET), tomografia emisyjna pojedynczego fotonu (SPECT) oraz czynnościowe badania metodą rezonansu magnetycznego (MRI) stwierdzono, że objawy zespołu ADHD są uwarunkowane zmianami strukturalnymi i czynnościowymi układu przedczołowo-prążkowiowego mózgowia (okolica kory przedczołowej, obręcz, dodatkowe pole ruchowe oraz zwoje podstawy mózgu). Wg Bradshaw ADHD jest sposobem adaptacji człowieka w związku z wymaganiami, ich nowością oraz integracją różnorodnych bodźców w czasie i przestrzeni. Badania genetyczne wskazują na udział ok. 20 genów odpowiedzialnych za procesy neurotransmisji: dopaminy, serotoniny, acetylocholony, noradrenaliny i kwasu gamma-aminomasłowego (GABA).

10 zaburzenia funkcjonowania rodziny (konflikty, choroby, uzależnienia); nieprawidłowy przebieg ciąży, porodu i okresu noworodkowego (zamartwica, wcześniactwo, skażenie środowiska (Pb), uzależnienia matki i choroby psychiczne matki, krótki okres karmienia piersią); deprywacja potrzeb psychicznych dziecka, deficyty neuropsychologiczne; alergia i nietolerancja pokarmowa, zatrucia metalami ciężkimi (ołowiem i manganem). Współczesne poglądy na etiopatogenezę ADHD Wśród czynników środowiskowych regulujących ekspresję genów ważną rolę w powstawaniu objawów patologicznych zespołu ADHD przypisuje się czynnikom psychospołecznym, biologicznym oraz pokarmowym. Czynniki ryzyka zespołu ADHD:

11 GENETYCZNE Schemat uwarunkowań ADHD ŚRODOWISKOWE IMMUNOLOGICZNE PSYCHOSPOŁECZNE HORMONALNE POKARMOWE BIOLOGICZNE CHEMICZNE zaburzona równowaga neurotransmiterów: dopaminy (DA) serotoniny (5- HT) acetylocholiny (Ach) noradrenaliny (NA) kwasu gamma - aminomasłowego (GABA) nieprawidłowa równowaga między dopaminą i serotoniną Odpowiedzialnych za procesy przekazywania bodźców bioelektrycznych między neuronami fenotyp zachowań dziecka z zespołem ADHD

12 ADHD to zespół objawów, z których czasami się wyrasta, niektóre pozostają, inne można osłabić przez modyfikowanie otoczenia stwarzając dziecku korzystniejsze warunki zdobywania wiedzy Przebieg Objawy typowe dla ADHD związane są z obniżonym poziomem dopaminy i norepinefryny produkowanej przez niedojrzałe neurony odpowiedzialne za kontrolę uwagi, impulsywności i regulację zachowania. Zaburzenia istnieją od momentu narodzin, a pierwsze symptomy pojawiają się w niemowlęctwie, nasilają się z wiekiem z apogeum w okresie wczesnoszkolnym. Po 14 r.ż. zaczynają ustępować (tzw. faza przerwania) wskutek zwiększenia wydzielania neuroprzekaźników w dojrzewających strukturach mózgu. Sukcesy w nauce są poniżej posiadanych potencjalnych możliwości związane z niską samooceną.

13 Rokowanie U pewnej liczby osób dorosłych nie leczonych w dzieciństwie pozostają kłopoty emocjonalne, związane z impulsywnością, z koncentracją uwagi, brakiem samokontroli i refleksji, co utrudnia funkcjonowanie społeczne i zwiększa ryzyko rozwinięcia antyspołecznych zachowań, konfliktu z prawem, uzależnień i zaburzeń psychicznych (depresja, samobójstwa). Duża grupa osób z zespołem objawów ADHD w dzieciństwie prawidłowo prowadzona uzyskuje normalny status społeczny, często wyróżniając się określonymi zdolnościami wynikającymi z indywidualnych cech wysokiej inteligencji. Przykładem mogą być znane postaci jak Albert Einstien, Winston Churchil, Wolfgang Amadeusz Mozart, Henry Ford, Agatha Christie, Thomas Edison, Aleksander Graham Bell, Benjamin Franklin /addadhd.lifetips.com/.

14 Postępowanie wielokierunkowe obejmujące dziecko oraz jego otoczenie, środowisko, w którym żyje Poradnictwo zmniejszenie poczucia winy rodziców. Oddziaływanie psychospołeczne indywidualne dostosowanie metod wychowawczych i nauczania do możliwości i potrzeb dziecka. Psychoterapia rodziny. Farmakoterapia prowadzona przez specjalistę - będąca tylko metodą wspomagania działań psychopedagogicznych, której wymaga zaledwie co dziecko z nasilonymi objawami (ryzyko uzależnienia). Lekami z wyboru są leki psychostymulujące (metylfenidat, ritalin, dekstramfetamina, pemolina, atomoksetyna skuteczność 80-90%), trójcykliczne leki przeciwdepresyjne (imipramina, desipramina) oraz klonidyna.

15 Metody wychowawcze stosowane w terapii dzieci z ADHD Środowisko rodzinne: zadanie czy polecenia winny być jasne i krótkie tworzyć stałe stabilne ramy dla codziennego życia: plan dnia system reguł i zasad postępowania i konsekwentnie go wypełniać usuwać rozpraszające bodźce (nadwrażliwość słuchowa) pracować na pozytywnych wzmocnieniach i nagradzać pozytywne zachowania nie przekraczać możliwości dziecka nagradzać nawet niewielkie osiągnięcia unikać karania dziecka za objawy ADHD

16 Metody wychowawcze stosowane w terapii dzieci z ADHD Środowisko szkolne: klasy mało liczne (max 15 osób) dziecko nadpobudliwe siedzi w pierwszej ławce lub w kręgu mówić do dzieci językiem akceptacji w czasie lekcji sprawdzać postępy pracy ucznia stosować przerwy śródlekcyjne wykorzystując ćw. Denisona dla poprawienia np. koncentracji uwagi sprawdzać czy ważne informacje są zapisane w zeszycie włączyć dziecko z ADHD do akcji służenia pomocą innym potrzebującym pomocy nie etykietować - nie przypinać łatek zauważać i chwalić właściwe zachowania, przypominać o umowach i zakazach, uświadamiać skutki nieprzemyślanych działań co by było gdyby stosować karę tylko w sytuacji świadomego zamierzonego przekroczenia norm lub zasad wcześniej wspólnie ustalonych

17 Potrzeby rodziny dziecka z ADHD w obszarze psychosomatycznym usunięcie dyskomfortu wynikającego z niepewności i braku informacji dotyczących przewidywanych objawów choroby psychosomatycznej i sytuacji kryzysowych; wysłuchanie członków rodziny i zrozumienie ich niepokoju z powodu trudności wychowawczych dziecka; uzyskanie odpowiedzi na pytania, jak radzić sobie z problemami, zrozumieć chorobę i towarzyszące jej emocje; uzyskanie wiary we własne możliwości i wsparcie z zewnątrz.

18 Zaburzenia w obszarze psychosomatycznym konsekwencje zdrowotne, tj. częstsze i poważniejsze urazy, otyłość, brak dostatecznej troski o swoje zdrowie w dorosłym życiu, słabsze osiągnięcia szkolne osiągnięcie niższego wykształcenia, nie podejmowanie odpowiednich do możliwości ról społecznych, konflikty z rówieśnikami i dorosłymi, osobowość antyspołeczna, konflikty z prawem - większe ryzyko trafienia do więzienia, uzależnienia od alkoholu, narkotyków i papierosów, problemy finansowe, długi, depresja, zaburzenia lękowe, samobójstwa.

19 Potrzeby rodziny dziecka z ADHD z obszaru duchowego poczucie wspólnotowości ludzkiego przeżywania; ułatwienie okazywania uczuć; zaufanie; duchowe przeżycie rozstania, agresji; spokojne sumienie, likwidowanie poczucia winy; towarzyszenie i cierpliwe wspomaganie; więź duchowa z człowiekiem cierpiącym; wysłuchanie żalów i odczuć dziecka.

20 Zaburzenia z obszaru duchowego poczucie rzeczywistej lub wyimaginowanej winy, wzmożone odczucie wstydu negatywne bilansowanie własnych osiągnięć i niska samoocena, poczucie bezwartościowości, osamotnienie, brak trwałych przyjaźni, izolacja w grupie rówieśniczej, żal i nienawiść do siebie i innych, brak umiejętności przyjmowania i dawania miłości.

21 10 podstawowych próśb dziecka z ADHD, zawierające wykładnię skutecznego postępowania rodziców i nauczycieli 1. Pomóż mi skupić się na jednej czynności. 2. Chcę wiedzieć co się zdarzy za chwilę. 3. Poczekaj na mnie, pozwól mi się zastanowić. 4. Nie wiem jak to zrobić, pokaż mi wyjście z tej sytuacji. 5. Chcę wiedzieć od razu czy to co robię jest robione dobrze. 6. Dawaj mi tylko jedno polecenie naraz. 7. Dawaj mi małe zadania do wykonania. Gdy cel jest daleki gubię się. 8. Przypomnij mi, żebym się zatrzymał i pomyślał. 9. Chwal mnie choć raz dziennie, bardzo tego potrzebuję. 10.Wiem, że potrafię być męczący, ale czuję, że rosnę, kiedy okazujesz mi, jak mnie kochasz!

22 Jan Paweł II mówi, że choroba jest doświadczeniem danym po to ażeby wyzwalało miłość, ażeby rodziło uczynki miłości bliźniego, ażeby całą ludzką cywilizację przetwarzało w cywilizację miłości (Salvifici doloris, 30).

23 Kompleksowa stymulacja rozwoju dzieci z wrodzonymi i nabytymi dysfunkcjami oun według Wrocławskiego Modelu Usprawniania (WMU). Rozwój neurofizjologicznych metod usprawniania (zwanych często gimnastyką leczniczą) datuje się zaledwie od 50-ciu lat. Kierunki rozwoju wyznaczają odkrycia naukowe w dziedzinie biologii, fizjologii, patologii, genetyki, ekologii oraz postęp techniczny w naukach medycznych, głównie w dyscyplinach klinicznych.

24 Metody neurorozwojowe usprawniania dzieci z zaburzeniami wrodzonymi i nabytymi w zakresie rozwoju psychomotorycznego od urodzenia dziecka wykorzystują prawa ontogenetycznego rozwoju, bazują na niezakończonym rozwoju mózgu (sieci neuronalnych), jego plastyczności rozwojowej, pamięciowej i naprawczej.

25 Dziecko postrzegane jako jedność psychofizyczna i duchowa od swego początku realizuje zgodnie z kodem genetycznym rozwój swojej osoby w wymiarze somatycznym, psychospołecznym i duchowym w określonych warunkach kulturowych i geograficznych na ziemi. Coraz częściej warunki środowiskowe nie sprzyjają rozwojowi dziecka od jego poczęcia w okresie wewnątrz łonowym, w czasie porodu i po urodzeniu stwarzając ryzyko nieprawidłowego rozwoju.

26 Metody neurorozwojowe stosowane w WMU u dzieci ryzyka nieprawidłowego rozwoju: neurokunezjologiczna Vojty, neuromotoryczna ustno-twarzowa terapia regulacyjna (uttr) Castillo-Moralesa neurorozwojowa-neuro Development Treatment NDT- Bobath filadelfijska zwana metodą Domana-Delacato integracja sensoryczna Ayres kinezjologia edukacyjna Dennisona

27 Metody neurorozwojowe stosowane w WMU u dzieci ryzyka nieprawidłowego rozwoju c.d.: pedagogika lecznicza Montessori metody wspomagające: masaż dziecięcy Shantali ruch rozwijający Sherborn muzykoterapia i arteterapia hipoterapia magnetostymulacja Viofor JPS biofeedback

28 Twórcy i użytkownicy tych metod organizują kursy i konferencje międzynarodowe, gdzie prezentują techniki i sprzęt stosowany w pracy, jak też efektywność poszczególnych sposobów usprawniania. Usprawnianie dziecka z zaburzeniami rozwoju powinno być kompleksowe, systematyczne, ciągłe uwzględniające fizjologiczne etapy rozwoju funkcjonalnego.

29 W opracowaniu modelu uczestniczyły placówki: Samodzielna Pracownia Rehabilitacji Rozwojowej I Katedra Pediatrii AM we Wrocławiu Zakład Rehabilitacji w Ginekologii, Położnictwie i Pediatrii AWF we Wrocławiu Katedra i Zakład Radiologii AM we Wrocławiu Katedra i Zakład Patofizjologii AM we Wrocławiu Instytut Pedagogiki UW we Wrocławiu Katedra Psychologii APS w Warszawie Ośrodek Szkolno-Wychowawczy im. J. Korczaka we Wrocławiu Szkoła Specjalna Nr 111 we Wrocławiu Specjaliści lekarze: okulistyki i laryngologii

30 Podstawa Wrocławskiego Modelu Usprawniania (WMU) Podstawą WMU jest wczesna diagnostyka i stymulacja rozwoju psychomotorycznego obejmująca współpracę z rodzicami w procesie pielęgnacji od urodzenia w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb psychospołecznych i duchowych dziecka oraz rodziny. Stymulacja rozwoju jest realizowana głównie przez rodziców dziecka w warunkach domowych pod nadzorem pediatry współpracującego ze specjalistami z zakresu medycyny, rehabilitacji i psychopedagogiki. Dziecko ryzyka po urodzeniu jest zgłaszane do poradni zaburzeń rozwojowych, ośrodka wczesnej interwencji, gdzie prowadzona jest terapia rozwojowa.

31 WMU jako własna koncepcja wczesnej interwencji leczniczej powstał w czasie diagnostyki dzieci z zaburzeniami rozwoju psychomotorycznego, których etiologia obejmowała uwarunkowania genetyczne (zespół Downa i inne aberacje chromosomalne), wady rozwojowe i uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego powstałe w okresie rozwoju przed-, około- i po urodzeniu dziecka.

32 Program postępowania terapeutycznego obejmuje: 1. Pomoc w kształtowaniu więzi emocjonalnej w rodzinie od urodzenia się dziecka. 2. Wczesną diagnostykę specjalistyczną w zakresie: Rozwojowych zaburzeń somatycznych (wady narządowe) USG, NMR Dysfunkcji zmysłów (wzroku, słuchu) badanie wywołanych potencjałów korowych, pniowych, badanie laryngologiczne i okulistyczne Stanu sprawności narządu artykulacyjnego i poziomu rozwoju mowy badanie logopedyczne Zaburzeń rozwoju psychomotorycznego testami MFDR Diagnostyka neurokinezjologiczna Vojty, NDT-Bobath

33 Program postępowania terapeutycznego c.d. Diagnostyka neurokinezjologiczna Vojty, NDT-Bobath Diagnostyka kinezjologiczna Dennisona Diagnostyka dojrzałości społecznej testami MFDR, lub testami Gunzburga i uspołecznianie w rodzinie, przedszkolu i szkole integracyjnej na turnusach integracyjno-rehabilitacyjnych.

34 Stosowana terapia Medyczna zachowawcza i chirurgiczna Farmakologiczna leki substytucyjne (hormon tarczycy, wzrostu), enzymy trawienne, mega dawki witamin, soli mineralnych i mikroelementów, preparaty stymulujące przekaźnictwo nerwowe(cerebrum, Coenzym, Nootropil), potencje homeopatyczne, wyciągi tkankowe i implantaty komórek płodowych Terapia logopedyczna od urodzenia (karmienie piersią i właściwa pielęgnacja podczas karmienia, noszenie i zabawy, stymulacja obszaru ustno-twarzowego, wyzwalanie odruchu ssania i połykania) Terapia zerwanych lub niewytworzonych więzi uczuciowych

35 Stosowana terapia c.d. Kinezyterapia (neurostymulacja metodą Vojty, Bobath, sensoryczna integracja-si, ustno-twarzowa terapia regulacyjna Castillo-Moralesa, stymulacja wzroku-dls i słuchu-trening słuchowy i aparaty słuchowe) Metody wspomagające kinezyterapię (masaż Shantali, ruch rozwijający Weroniki Sherborne, terapia manualna-ergoterapia, kinezjologia edukacyjna według Paul i Geil Dennison ów gimnastyka mózgu przez zmyślne ruchy doskonalące umysł) Fizykoterapia (magnetostymulacja aparatem Viofor, JPS-MRS 2000, biofeedback)

36 Efektywność WMU Ocena efektywności modelu usprawniania została przeprowadzona na podstawie badań klinicznych, psychofizjologicznych (fale mózgowe, potencjały wywołane, NMR) u dzieci z zespołem Downa i u dzieci z uszkodzeniem ośrodkowego układu nerwowego (ZOKN, MPD). Wyniki badań publikowano w licznych pracach klinicznych i rozprawach doktorskich na sympozjach, konferencjach oraz w czasopismach naukowych.

37 Dziękujemy za uwagę

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt pt.: Nauczyciel przedmiotów zawodowych współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zajęcia realizowane w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii nr WND- POKL.03.03.02-00-022/08 pt. Nauczyciel przedmiotów zawodowych, w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet

Bardziej szczegółowo

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ

WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ WCZESNA INTERWENCJA I WSPOMAGANIE ROZWOJU MAŁEGO DZIECKA WARSZTATY LIDIA WITAK-ŚWIATŁOWICZ Wrocław, 5 kwietnia 2008 I. WCZESNA INTERWENCJA 1. CELE 2. KORZYŚCI II. MODEL OPIEKI NAD MAŁYMI DZIEĆMI Z ZABURZENIAMI

Bardziej szczegółowo

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wychowanie przedszkolne

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wychowanie przedszkolne Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i wychowanie przedszkolne Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka - wczesne, kompleksowe

Bardziej szczegółowo

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow

UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE. Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow UPOŚLEDZENIE UMYSŁOWE Bartłomiej Gmaj Andrzej Wakarow Upośledzenie umysłowe Obniżenie sprawności umysłowej powstałe w okresie rozwojowym. Stan charakteryzujący się istotnie niższą od przeciętnej ogólną

Bardziej szczegółowo

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego

Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Działania Poradni Psychologiczno Pedagogicznej na rzecz przedszkoli i szkół w związku z obniżeniem wieku realizacji obowiązku szkolnego Katarzyna Staszczuk DYREKTOR PP P w Ostrołęce Publiczna placówka

Bardziej szczegółowo

Mechanizmy biologiczne i psychologiczno społeczne regulujace zachowanie człowieka. Dariusz Mazurkiewicz

Mechanizmy biologiczne i psychologiczno społeczne regulujace zachowanie człowieka. Dariusz Mazurkiewicz Mechanizmy biologiczne i psychologiczno społeczne regulujace zachowanie człowieka Dariusz Mazurkiewicz Podejście biologiczne: Zachowanie człowieka jest zdeterminowane czynnikami natury biologicznej: neuroprzekaźniki

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA. Zakład Ortodoncji IS Warszawski Uniwersytet Medyczny

PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA. Zakład Ortodoncji IS Warszawski Uniwersytet Medyczny PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA Zakład Ortodoncji IS Warszawski Uniwersytet Medyczny PROFILAKTYKA WAD NARZĄDU ŻUCIA kierowanie wzrostem i rozwojem narządu żucia w każdym okresie rozwojowym dziecka poprzez:

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

Metody neurofizjologiczne w pediatrii. Mgr Marzena Mańdziuk

Metody neurofizjologiczne w pediatrii. Mgr Marzena Mańdziuk Metody neurofizjologiczne w pediatrii Mgr Marzena Mańdziuk REHABILITACJA REHABILITACJA LECZNICZA REHABILITACJA PEDAGOGICZNO- -ZAWODOWA REHABILITACJA SPOŁECZNA Stosowane metody terapii: 1. NDT-Bobath 2.

Bardziej szczegółowo

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni:

Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Formy pomocy psychologiczno pedagogicznej oferowanej na terenie poradni: Diagnozowanie poziomu rozwoju, potrzeb i możliwości oraz zaburzeń rozwojowych i zachowań dysfunkcyjnych dzieci młodzieży: Badanie

Bardziej szczegółowo

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/

ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ. /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ ADHD ZESPÓŁ NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /opracowanie: mgr Danuta Piątkowska/ Coraz częściej rodzice, którzy nie dają sobie rady z niespokojnym, łatwo rozpraszającym się dzieckiem, do którego nic nie

Bardziej szczegółowo

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia.

Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Blok: Terapia i wspieranie rozwoju dzieci i młodzieży Metoda SI we wspomaganiu rozwoju. Wprowadzenie do zagadnienia. Magdalena Charbicka terapeuta integracji sensorycznej, oligofrenopedagog, terapeuta

Bardziej szczegółowo

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog

Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog Jak rozpoznać zaburzenia rozwojowe u dzieci? Dorota Kalinowska - psycholog ADHD - nazewnictwo Wg DSM - IV TR: ADHD Attention Deficit Hyperactiviti Disorder /zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

1999r. ukończyła kurs uprawniający do zatrudnienia w charakterze wychowawcy w placówce wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej.

1999r. ukończyła kurs uprawniający do zatrudnienia w charakterze wychowawcy w placówce wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej. Monika Winnicka 1999r. ukończyła kurs uprawniający do zatrudnienia w charakterze wychowawcy w placówce wypoczynku dla dzieci i młodzieży szkolnej. 2002r. ukończyła kurs doskonalący Diagnoza i terapia jąkania.

Bardziej szczegółowo

Zajęcia organizowane w ramach w.w. projektu PFRON to: 1. Zajęcia stymulacji neurofizjologicznej

Zajęcia organizowane w ramach w.w. projektu PFRON to: 1. Zajęcia stymulacji neurofizjologicznej Zajęcia organizowane w ramach w.w. projektu PFRON to: 1. Zajęcia stymulacji neurofizjologicznej Jest to neurofizjologicznie sterowany system torowania mający na celu przywrócenie wrodzonych fizjologicznych

Bardziej szczegółowo

Mózgowe porażenie dziecięce - postepowanie rehabilitacyjne BEATA TARNACKA

Mózgowe porażenie dziecięce - postepowanie rehabilitacyjne BEATA TARNACKA Mózgowe porażenie dziecięce - postepowanie rehabilitacyjne BEATA TARNACKA Podziały Patofizjologiczna: spastyczność, atetoza, ataksja, atonia, drżenie Topograficzna: monoplegia, paraplegia, hemiplegia,

Bardziej szczegółowo

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze.

Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Jeśli, to nie ADHD to co? Jak rozpoznać kiedy dziecko potrzebuje profesjonalnej diagnozy a kiedy są to wyzwania wychowawcze. Plan: Co to jest ADHD? Objawy ADHD Jak odróżnić ADHD od innych problemów zachowania

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. Szkoła Podstawowa im Emilii Gierczak w Gródkowie

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI. Szkoła Podstawowa im Emilii Gierczak w Gródkowie SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła Podstawowa im Emilii Gierczak w Gródkowie 2016-09-14 Program profilaktyczny jest skorelowany z oddziaływaniami wychowawczymi zawartymi w Programie Wychowawczym Szkoły

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH LOGOPEDIA OGÓLNA Cel studiów: Celem studiów jest przygotowanie słuchaczy do zawodu logopedy terapeuty z zakresu diagnozy, terapii mowy i wymowy pracującego z dziećmi, młodzieżą

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

WIEDZA K_W01 Posiada ogólną wiedzę na temat neurologopedii jako specjalności logopedycznej. K_W02 Zna neurolingwistyczne i psycholingwistyczne

WIEDZA K_W01 Posiada ogólną wiedzę na temat neurologopedii jako specjalności logopedycznej. K_W02 Zna neurolingwistyczne i psycholingwistyczne WIEDZA K_W01 Posiada ogólną wiedzę na temat neurologopedii jako specjalności logopedycznej. K_W02 Zna neurolingwistyczne i psycholingwistyczne uwarunkowania wypowiedzi językowych. K_W03 Posiada usystematyzowaną

Bardziej szczegółowo

Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym

Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym Rozwój emocjonalny i społeczny dziecka w młodszym wieku szkolnym Ewa Pohorecka 08.06.2015 Kraków Rozwój emocjonalny dziecka kładzie podwaliny pod rozwój każdej innej zdolności umysłowej Na długo przed

Bardziej szczegółowo

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie

Podstawowym celem oddziaływań rewalidacyjnych jest rozwój i aktywizowanie Rewalidacja - to termin pochodzenia łacińskiego (re znów, validus mocny, silny) oznacza oddziaływanie zmierzające do przywrócenia pełni sił osobom osłabionym poważną chorobą lub urazem. Pojęcia rewalidacja

Bardziej szczegółowo

Odbiorca- dzieci i młodzież

Odbiorca- dzieci i młodzież OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ W CHOJNICACH NA ROK SZKOLNY 2016/2017 Specjalistyczne zajęcia dla dzieci i młodzieży Warsztaty i prelekcje dla nauczycieli/pedagogów Spotkania dla rodziców Odbiorca-

Bardziej szczegółowo

OŚRODEK ODDZIAŁ DZIENNY CZYNNY OD PONIEDZIAŁKU DO PIĄTKU W GODZINACH 8.00-18.00 Rejestracja tel. 14 627 10 22

OŚRODEK ODDZIAŁ DZIENNY CZYNNY OD PONIEDZIAŁKU DO PIĄTKU W GODZINACH 8.00-18.00 Rejestracja tel. 14 627 10 22 OŚRODEK ODDZIAŁ DZIENNY CZYNNY OD PONIEDZIAŁKU DO PIĄTKU W GODZINACH 8.00-18.00 Rejestracja tel. 14 627 10 22 Ośrodek realizuje świadczenia medyczne na rzecz dzieci zagrożonych nieprawidłowym rozwojem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

Fizjoterapia Kliniczna w Pediatrii Studia niestacjonarne I stopnia. Fizjoterapia Kliniczna w Pediatrii

Fizjoterapia Kliniczna w Pediatrii Studia niestacjonarne I stopnia. Fizjoterapia Kliniczna w Pediatrii Załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora UR Nr 4/01 z dnia 0.01.01r. Fizjoterapia Kliniczna w Pediatrii Studia niestacjonarne I stopnia Nazwa przedmiotu Fizjoterapia Kliniczna w Pediatrii Nazwa jednostki

Bardziej szczegółowo

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10

M1_W04 M1_W10 K_W 01 M1_W01 M1_W02 M1_W10 K_W 02 M1_W05 M1_W03 K_W 03 M1_W08 M1_W11, M1_W12 M1_W01 M1_W02 M1_W03 M1_W07 M1_W10 M1_W01 M1_W07 M1_W10 TABELA ODNIESIENIA EFEKTÓW KIERUNKOWYCH DO EFEKTÓW OBSZAROWYCH KIERUNEK FIZJOTERAPIA POZIOM KSZTAŁCENIA - studia i stopnia PROFIL KSZTAŁCENIA - praktyczny OBSZAR KSZTAŁCENIA - obszar nauk medycznych, nauk

Bardziej szczegółowo

Zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej

Zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej Zadania i zasady organizacji zajęć z rewalidacji indywidualnej Działania o charakterze rewalidacyjnym podejmuje się w przypadku uczniów z niepełnosprawnością Rewalidacja indywidualna to interwencja to

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu

EEG Biofeedback. Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback Metoda EEG-Biofeedback wykorzystuje mechanizm sprzężenia zwrotnego do treningu i usprawniania pracy mózgu EEG Biofeedback to skuteczna metoda terapeutyczna zwiększająca skuteczność funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska

Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej. Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Moduł IX: Dzieci z opiniami poradni psycholgicznopedagogicznej w edukacji przedszkolnej Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych ORE Jolanta Rafał-Łuniewska Podstawy pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Bardziej szczegółowo

7 IV ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA

7 IV ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA 7 IV ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA DEPRESJA Depresja: przyczyny, objawy, rodzaje depresji, leczenie Przyczyny depresji są różne. Czasem chorobę wywołuje przeżycie bardzo przykrego zdarzenia najczęściej jest to

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

1. Dla dzieci w wieku przedszkolnym:

1. Dla dzieci w wieku przedszkolnym: Oferta dla dzieci i uczniów w roku szkolnym 2016/2017 Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna w Białej Podlaskiej ul. Waryńskiego 3 proponuje następujące formy wspierania: Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Wszelkie działania twórcze zaczyna się od ruchu. Gimnastyka Mózgu. Kinezjologia Edukacyjna według dr P. Dennisona stopień I i II.

Wszelkie działania twórcze zaczyna się od ruchu. Gimnastyka Mózgu. Kinezjologia Edukacyjna według dr P. Dennisona stopień I i II. Wszelkie działania twórcze zaczyna się od ruchu. Samorządowe Centrum Edukacji w Tarnowie kolejny juŝ raz w swojej ofercie proponuje dla nauczycieli wszystkich specjalności warsztaty metodyczne: Gimnastyka

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo...

Spis treści. Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE... 15. 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz... 17 Piśmiennictwo... 9 Spis treści Część I PROBLEMY KLINICZNO-DIAGNOSTYCZNE............ 15 1. Definicja, obraz kliniczny, podział Roman Michałowicz........ 17 Piśmiennictwo................................ 26 2. Wady rozwojowe

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE

WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE WYDZIAŁ PEDAGOGICZNY KATEDRA NAUK O RODZINIE Rodzina najlepsza inwestycja wspierana z EFS Rola i znaczenie edukacji kadr wspomagających rodzinę Ks. dr Wiesław Matyskiewicz STUDENCI NAUK O RODZINIE ZDOBYWAJĄ

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych

Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Sprawozdanie ze szkolenia dotyczącego trudności wychowawczych Trudności wychowawcze mają tak naprawdę najlżejszy ciężar gatunkowy, poważniejsze od nich są zaburzenia emocjonalne, a jeszcze cięższe jest

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Zwracamy się z prośbą o udostępnienie naszej oferty zainteresowanym osobom.

Zwracamy się z prośbą o udostępnienie naszej oferty zainteresowanym osobom. FUNDACJA DZIECIOM ZDĄŻYD Z POMOCĄ ul. Łomiaoska 5 01-685 Warszawa Szanowni Paostwo, HANDLE POINT Centrum Wspomagania Rozwoju powstało z myślą o dzieciach i młodzieży, u których rozwój przebiega nierównomiernie,

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne

SYLABUS. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w pediatrii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma

Bardziej szczegółowo

Program terapeutyczno-edukacyjny Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł - gimnastyka mózgu

Program terapeutyczno-edukacyjny Zmyślne ruchy, które doskonalą umysł - gimnastyka mózgu Opracowała: Katarzyna Szydłowska Wprowadzenie Dziecko rodzi się z kompleksem naturalnych sił- odruchów i instynktów. Naturalnie dane odruchy i pierwotne ruchy w procesie ich przyswajania w okresie niemowlęcym,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r.

Załącznik nr 6 do Uchwały nr 18/2012/2013 Senatu Akademickiego Ignatianum dnia 21 maja 2013 r. Specjalności w ramach studiów na kierunku psychologia studia jednolite magisterskie Program kształcenia przewiduje dwie specjalności do wyboru przez studentów począwszy od 6 semestru (3 roku studiów).

Bardziej szczegółowo

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność.

Czym się różni ADHD od ADD? Przy ADD istnieją dwa symptomy: nieuwaga; impulsywność. Przy ADHD stwierdzamy: nieuwagę; impulsywność; hiperaktywność. Mity, fakty, diagnoza i terapia ADHD, to tylko część informacji, z którymi możesz się zapoznać czytając niniejszy artykuł. Sprawdź jak zachowuje się dziecko dotknięte ADHD i co robić, aby pomóc mu odnaleźć

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA

KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA KONSEKWENCJE NIEOBECNOŚCI RODZICÓW DLA PSYCHOSPOŁECZNEGO ROZWOJU DZIECKA Małgorzata Sitarczyk Zakład Psychologii Wychowawczej i Psychologii Rodziny Instytut Psychologii UMCS ZNACZENIE RELACJI RODZICE -

Bardziej szczegółowo

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka. (informator dla rodziców) Jeśli Państwa Dziecko jest niepełnosprawne, lub obserwujecie

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka. (informator dla rodziców) Jeśli Państwa Dziecko jest niepełnosprawne, lub obserwujecie Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka (informator dla rodziców) Jeśli Państwa Dziecko jest niepełnosprawne, lub obserwujecie niepokojące objawy w zachowaniu, możecie Państwo skorzystać z bezpłatnej pomocy

Bardziej szczegółowo

Zespól Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka REGULAMIN ORGANIZACYJNY. Rozdział I. Postanowienia ogólne

Zespól Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka REGULAMIN ORGANIZACYJNY. Rozdział I. Postanowienia ogólne Zespól Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka REGULAMIN ORGANIZACYJNY Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Zespół Wczesnego Wspomagania Rozwoju Dziecka w Specjalnym Ośrodku Szkolno- Wychowawczym w Olsztynie,

Bardziej szczegółowo

Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017

Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017 Oferta działań wychowawczych i profilaktycznych Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Poddębicach na rok szkolny 2016/2017 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Poddębicach przesyła Ofertę działań wychowawczych

Bardziej szczegółowo

Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową

Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową Szkoła Podstawowa nr 9 im. Bohaterów Westerplatte w Koninie Uczniowie z nadpobudliwością psychoruchową Opracowała: Nauczyciel wspierający - Iwona Żak Wstęp Uczniowie z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej

Bardziej szczegółowo

OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE

OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE OFERTA WSPARCIA DLA SZKÓŁ i PLACÓWEK Z TERENU DZIAŁANIA PORADNI PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ W SYCOWIE (miasto i gmina Syców, miasto i gmina Międzybórz, gmina Dziadowa Kłoda) Przedszkola A) Na terenie

Bardziej szczegółowo

Pedagogika specjalna. Termin II semestr Liczba godzin 5 Odpłatność (zł) 70. II (doskonaląca) część.

Pedagogika specjalna. Termin II semestr Liczba godzin 5 Odpłatność (zł) 70. II (doskonaląca) część. Pedagogika specjalna Temat Metoda ruchu rozwijającego według Weroniki Sherborne - I część. Adresat Nauczyciele przedszkoli i szkół specjalnych i integracyjnych, pedagodzy specjalni, rehabilitanci ruchowi.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia29 kwietnia 2011 r. Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

Bardziej szczegółowo

Załącznik do uchwały Senatu nr 126/XXX/10 z dn. 22 stycznia 2010 r.

Załącznik do uchwały Senatu nr 126/XXX/10 z dn. 22 stycznia 2010 r. Załącznik do uchwały Senatu nr 126/XXX/10 z dn. 22 stycznia 2010 r. PODYPLOMOWE STUDIA Z ZAKRESIE WCZESNEJ INTERWENCJI I WSPOMAGANIA ROZWOJU DZIECI ZAGROŻONYCH NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ I NIEPEŁNOSPRAWNYCH W

Bardziej szczegółowo

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych.

Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Psychoterapia indywidualna Terapia zaburzeń emocjonalnych i patologicznych cech osobowości. Korzyści (nabyta wiedza i Dzieci i młodzież szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Niwelowanie

Bardziej szczegółowo

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka

Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka Krajowe Towarzystwo Autyzmu Oddział w Szczecinie Dzienny Ośrodek Terapeutyczno Edukacyjny dla Osób z Autyzmem w Szczecinie Wczesne Wspomaganie Rozwoju Dziecka Jeżeli twoje dziecko po 2 roku życia: nie

Bardziej szczegółowo

Przyczyny i objawy nadpobudliwości psychoruchowej

Przyczyny i objawy nadpobudliwości psychoruchowej Przyczyny i objawy nadpobudliwości psychoruchowej Wychowanie jest długim i skomplikowanym procesem, na którego przebieg wpływa wiele czynników wzajemnie warunkujących się, działających w różnorakich powiązaniach

Bardziej szczegółowo

Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym

Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym Wsparcie uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym w środowisku lokalnym Słupca, 12 kwietnia 2012r. Rola poradni psychologicznopedagogicznej w zapobieganiu niedostosowaniu społecznemu wśród dzieci

Bardziej szczegółowo

CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA

CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA 1 Bożena Grochmal-Bach CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA PODEJŚCIE TERAPEUTYCZNE 2 3 CIERPIENIE OSÓB Z OTĘPIENIEM TYPU ALZHEIMERA PODEJŚCIE TERAPEUTYCZNE Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA I WARSZTATY TERAPEUTYCZNE

SZKOLENIA I WARSZTATY TERAPEUTYCZNE SZKOLENIA I WARSZTATY TERAPEUTYCZNE Prowadzi wg programu autorskiego mgr Izabela Gelleta - specjalista rehabilitacji ruchowej I 0, terapeuta metod NDT-Bobath, PNF, SI, pedagog, terapeuta z kilkunastoletnim

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

Zajęcia teoretyczne. wykłady ćwiczenia

Zajęcia teoretyczne. wykłady ćwiczenia Symbol Przedmiot u Forma zaliczenia FIZJOTERAPIA I SEMESTR studia stacjonarne wykłady ćwiczenia samina - rium bez SK PO* Fakultet I (Filozofia/ Logika) 30 30 20 2 Zzo PO Etyka 30 30 20 2 Zzo PO* Język

Bardziej szczegółowo

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Literka.pl Zespół nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD). Przyczyny, diagnoza, zasady terapii. Data dodania: 2012-04-17 22:43:53 W referacie przedstawiłam, w oparciu o fachową literaturę przedmiotu, definicję

Bardziej szczegółowo

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa

ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi w klasyfikacji Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, ADD, czyli deficyt uwagi w międzynarodowej klasyfikacji chorób

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Załącznik nr 1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Część 1. Szkolenie z zakresu wczesnej profilaktyki dziecka i wczesnej interwencji terapeutycznej, szkolnie z zakresu wczesnej interwencji logopedycznej kurs z zakresu wczesnej interwencji logopedycznej

Bardziej szczegółowo

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu. Lublin, 2 kwietnia 2014r

Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu. Lublin, 2 kwietnia 2014r Konferencja naukowa zorganizowana w ramach obchodów Światowego Dnia Autyzmu Lublin, 2 kwietnia 2014r - prof. dr hab. Zbigniew Gaś WSEI w Lublinie Uczniowie z autyzmem są w wiodącej grupie uczniów ze specjalnymi

Bardziej szczegółowo

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka

2. Profilaktyka selektywna II stopnia - działania adresowane do dzieci i młodzieży z grup zwiększonego ryzyka Współdziałanie pedagogów szkolnych, nauczycieli i wychowawców oraz rodziców w przeciwdziałaniu powstawania czynników depresjogennych w szkole, otoczeniu szkoły, domach rodzinnych I Poziomy profilaktyki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU

PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU PROGRAM WYCHOWAWCZY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 14 Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W OŚWIĘCIMIU UZASADNIENIE Ważnym zadaniem przedszkola jest kształtowanie cech i postaw dzieci, pozwalających im w przyszłości

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

UCZEŃ Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /ADHD/

UCZEŃ Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /ADHD/ UCZEŃ Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ /ADHD/ ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi, występuje na całym świecie, we wszystkich kulturach, zarówno

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice

Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Orzecznictwo Małgorzata Spendel Regionalny Ośrodek Metodyczno-Edukacyjny Metis Katowice Orzeczenie Jest efektem wielospecjalistycznej diagnozy zaburzeń w rozwoju dziecka/ucznia, wobec którego Zespół Orzekający

Bardziej szczegółowo

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej.

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Gotowość szkolna- sylwetka dziecka dojrzałego i niedojrzałego do rozpoczęcia nauki w szkole Edukacja szkolna jest

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZESPOŁU WCZESNEGO WSPOMAGANIA ROZWOJU DZIECKA W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM IM. LECHA WIERUSZA W ŚWIEBODZINIE

REGULAMIN ZESPOŁU WCZESNEGO WSPOMAGANIA ROZWOJU DZIECKA W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM IM. LECHA WIERUSZA W ŚWIEBODZINIE REGULAMIN ZESPOŁU WCZESNEGO WSPOMAGANIA ROZWOJU DZIECKA W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO-WYCHOWAWCZYM IM. LECHA WIERUSZA W ŚWIEBODZINIE Podstawa prawna: I. Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Bardziej szczegółowo

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012

OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna nr 4 w Łodzi 92-332 Łódź, al. Piłsudskiego 101 tel/fax 42 674 59 73; 42 674 45 88 www.ppp4.edu.lodz.pl OFERTA DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ROK SZKOLNY 2011/2012 Zajęcia warsztatowe

Bardziej szczegółowo

FIZJOTERAPIA I Semestr studia niestacjonarne. Forma zajęć ZT razem bez SK. Przedmiotu. Punkty ECTS ogółem. zaliczenia. Zajęcia teoretyczne.

FIZJOTERAPIA I Semestr studia niestacjonarne. Forma zajęć ZT razem bez SK. Przedmiotu. Punkty ECTS ogółem. zaliczenia. Zajęcia teoretyczne. FIZJOTERAPIA I Semestr studia niestacjonarne wykłady ćwiczenia samina - PO* Fakultet I (Filozofia/ Logika) 15 15 15 2 Zzo PO* Język obcy (j.angielski/j.niemiecki) 30 30 30 2 Zzo PO Socjologia 15 15 15

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu

Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Gimnazjum nr 1 im. Stanisława Wyspiańskiego w Lubaniu Indywidualny Program Edukacyjno -Terapeutyczny Imię i nazwisko ucznia: Klasa. Data i miejsce urodzenia:. Wychowawca.. Indywidualny Program Edukacyjno

Bardziej szczegółowo

PROJEKT AKADEMIA KARIERY OD POMYSŁU DO REALIZACJI...

PROJEKT AKADEMIA KARIERY OD POMYSŁU DO REALIZACJI... PROJEKT AKADEMIA KARIERY OD POMYSŁU DO REALIZACJI... Grzegorz Ślęzak Anna Hajdukiewicz Priorytet IX: Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach. Działanie 9.2: Podniesienie atrakcyjności i jakości

Bardziej szczegółowo

"Nasze nowe możliwości." Projekt wyrównywania szans edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych ZSO nr 5

Nasze nowe możliwości. Projekt wyrównywania szans edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych ZSO nr 5 "Nasze nowe możliwości." Projekt wyrównywania szans edukacyjnych uczniów niepełnosprawnych ZSO nr 5 Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Termin realizacji: 0d 17.11.2014r.

Bardziej szczegółowo

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego

IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego IPET Indywidualny Program Edukacyjno- Terapeutyczny dla dziecka z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego Wydział Specjalnych Potrzeb Edukacyjnych Jolanta Rafał-Łuniewska Dziecko z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

& / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC. Metoda integracji. sensorycznej. we wspomaganiu rozwoju mi. \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m

& / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC. Metoda integracji. sensorycznej. we wspomaganiu rozwoju mi. \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m & / &!!!& ODOWS&A-»ZD\ChJCJC Metoda integracji sensorycznej we wspomaganiu rozwoju mi \dzieci z uszkodzeniami ^ lu nerwowego m i - i \ \ 'Ą \ A H/?fi U Metoda integracji sensoryczniej we wspomaganiu

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Rehabilitacyjno- Edukacyjno- Wychowawczy. Caritas im. Św. Stanisława Kostki w Trąbkach Wielkich

Ośrodek Rehabilitacyjno- Edukacyjno- Wychowawczy. Caritas im. Św. Stanisława Kostki w Trąbkach Wielkich Ośrodek Rehabilitacyjno- Edukacyjno- Wychowawczy Caritas im. Św. Stanisława Kostki w Trąbkach Wielkich OREW to placówka istniejąca od 2006 roku. Oferta ośrodka skierowana jest dla dzieci z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO

OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO OFERTA PORADNI PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNEJ NR 5 POZNAŃ STARE MIASTO 1. Dla dzieci: Propozycje do zrealizowania na terenie przedszkoli: A. Badania przesiewowe logopedyczne 3-6-latków oraz 3 i 4-latków.

Bardziej szczegółowo

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO

www.prototo.pl MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO Wszystkie materiały tworzone i przekazywane przez Wykładowców NPDN PROTOTO są chronione prawem autorskim i przeznaczone wyłącznie do użytku prywatnego. MATERIAŁY Z KURSU KWALIFIKACYJNEGO OLIGOFRENOPEDAGOGIKA

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

UWAGA : W KWIETNIU BEZPŁATNE 2012 ZAPRASZAMY TESTY NA UWAGI I LATERALIZACJI impulsterapia@onet. pl

UWAGA : W KWIETNIU BEZPŁATNE 2012 ZAPRASZAMY TESTY NA UWAGI I LATERALIZACJI impulsterapia@onet. pl UWAGA : W KWIETNIU BEZPŁATNE 2012 ZAPRASZAMY TESTY NA UWAGI I LATERALIZACJI impulsterapia@onet. SŁUCHOWEJ pl Czym jest metoda Integracji Sensorycznej (SI)? Do jakich dzieci jest skierowana? Integracja

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r.

Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 25 czerwca 2015 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2015 r. w sprawie zakresu i form prowadzenia w szkołach i placówkach systemu oświaty działalności wychowawczej,

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 9 /2015. Dyrektora Gminnego Przedszkola w Kołczygłowach z dnia 01 września 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 9 /2015. Dyrektora Gminnego Przedszkola w Kołczygłowach z dnia 01 września 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 9 /2015 Dyrektora Gminnego Przedszkola w Kołczygłowach z dnia 01 września 2015 r. w sprawie: wprowadzenia do stosowania Regulaminu organizowania wczesnego wspomagania rozwoju dzieci w Gminnym

Bardziej szczegółowo

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011

Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Oferta Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Lipnie Na rok szkolny 2010/2011 Celem naszych oddziaływań jest wspieranie rozwoju i efektywności uczenia się dzieci i młodzieży, pomoc uczniom w wyborze kierunków

Bardziej szczegółowo

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy.

TERAPIA LOGOPEDYCZNA. Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. TERAPIA LOGOPEDYCZNA Terapią logopedyczną objęte są dzieci z zaburzeniami mowy. Zajęcia odbywają się systematycznie, dostosowane są do możliwości psychofizycznych każdego ucznia. Terapia prowadzona jest

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA

ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Załącznik nr 2 ZAKRES PROFILAKTYCZNYCH ŚWIADCZEŃ OPIEKI ZDROWOTNEJ U DZIECI DO UKOŃCZENIA 6 ROKU ŻYCIA WRAZ Z OKRESAMI ICH PRZEPROWADZANIA Termin badania (wiek) Badania (testy) przesiewowe oraz świadczenia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY

DIAGNOZOWANIE DZIECI I MŁODZIEŻY Oferta pomocy psychologiczno- pedagogicznej Poradni Psychologiczno- Pedagogicznej w Szprotawie na rok szkolny 2013/2014 dla uczniów, rodziców i nauczycieli placówek oświatowych z terenu działania poradni

Bardziej szczegółowo

Uczeń szkoły podstawowej

Uczeń szkoły podstawowej Uczeń szkoły podstawowej funkcjonowanie psychiczne i wyzwania rozwojowe Anna Salwa-Kazimierska, Beata Chrzanowska-Pietraszuk Specjalistyczna Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Uniwersytet dla Rodziców

Bardziej szczegółowo