GRZEGORZ URBAN. Keywords: methodology, daily average, air temperature, atmospheric circulation, the Western Sudetes Mts

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "GRZEGORZ URBAN. Keywords: methodology, daily average, air temperature, atmospheric circulation, the Western Sudetes Mts"

Transkrypt

1 URBAN G. 2013: Evaluation of the accuracy of selected methods of calculation of the daily mean air temperature depending on atmospheric circulation (the case study of the Western Sudetes Mountains and their foreland). Opera Corcontica 50/S: Evaluation of the accuracy of selected methods of calculation of the daily mean air temperature depending on atmospheric circulation (the case study of the Western Sudetes Mountains and their foreland) Ocena dokładności wybranych metod obliczania średniej dobowej wartości temperatury powietrza w zależności od cyrkulacji atmosferycznej (na przykładzie Sudetów Zachodnich i ich przedpola) GRZEGORZ URBAN Institute of Meteorology and Water Management-National Research Institute, Branch Wrocław, Parkowa 30, Wrocław, PL, Abstract: The accuracy of six methods which determine the mean daily air temperature (SDTP) relative to the actual method (24-hour one) depending on atmospheric circulation was evaluated. The accuracy of the methods was determined on the basis of uniform hourly values of temperature taken from 4 synoptic stations belonging to IMGW-PIB. The analyzed stations represent a peak zone of the Karkonosze Mts and its foothills. Furthermore, they are also the only stations in the geographical region of Poland which have standard hourly measurements of temperature in the analyzed period. The method of evaluation of SDTP indicates that the results of the method M4, are significantly underestimated compared to the results which were obtained applying the actual method. Method M6 also can be characterized with significant deviations. The method which is based on the estimation of mean daily air temperature from 8 synoptic terms is the most accurate one in comparison to the actual method. Circulation types with anticyclone weather, with the least cloudiness, in other words advection mainly from the quadrant SE-S-SW, in consequence gives an increased amplitude of daily air temperature and significant deviations in SDTP from the actual method. The difference in SDTP is directly proportional to the amplitude of the daily temperature. The value of the mean difference in SDTP mostly depends on the selection of the method of determination of the mean, the form of barometric fields, the direction of advection and the season. Keywords: methodology, daily average, air temperature, atmospheric circulation, the Western Sudetes Mts Abstrakt Na bazie jednorodnych cogodzinnych wartości temperatury powietrza z 4 stacji synoptycznych IMGW- -PIB dla wielolecia dokonano oceny dokładności 6 różnych metod wyznaczania średniej dobowej temperatury powietrza (SDTP) względem metody rzeczywistej M1 (24 godzinnej) w odniesieniu do cyrkulacji atmosferycznej. Analizowane stacje reprezentują strefę szczytową Karkonoszy i podnóże. Są także jedynymi stacjami posiadającymi w analizowanym okresie standardowe godzinne pomiary temperatury powietrza w tym regionie geograficznym Polski. Dokonana ocena metod wyznaczania SDTP wskazuje, że metoda M4, z której są wyraźnie zaniżone względem wyników uzyskanych z metody M1. Dużymi odchyłkami cechuje się także metoda M6. Najdokładniejszą, względem metody M1, jest metoda, bazująca na oszacowaniu SDTP z 8 terminów synoptycznych. Typy cyrkulacji z pogodą antycyklonalną, z najmniejszym zachmurzeniem, a więc adwekcje przede wszystkim z kwadrantu SE-S- -SW, dają w efekcie zwiększone amplitudy dobowe temperatury powietrza a tym samym istotne odchyłki w SDTP względem metody M1. Wielkość różnicy w SDTP jest wprost proporcjonalna do wartości dobowej amplitudy temperatury. Wielkość średniej różnicy w SDTP zależy przede wszystkim od doboru metody wyznaczania tejże średniej oraz od formy pola barycznego, kierunku adwekcji i pory roku. Słowa kluczowe: metodyka, średnia dobowa, temperatura powietrza, cyrkulacja atmosferyczna, Sudety Zachodnie

2 82 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 Introduction Many methods for the determination of average daily temperature (SDTP) are described in literature on climatology. They are based on a variable number of measurements carried out at different observational times from a few to 24 (LORENC & SUWALSKA- -BOGUCKA 1996). Thus, average daily temperature is always estimated on the basis of the existing measurements and consequently it is encumbered with a more or less significant error compared to the actual average. The value of the average difference compared to the actual average depends on the selection of the method for determination of average daily temperature (URBAN 2010). One of the research issues in the field of climatology is the determination of the relationship between atmospheric circulation and various elements of climate including thermal conditions. The issue has been broadly discussed by, among others (NIEDŹWIEDŹ 1997, ŻMUDZKA 1999, WIBIG 2000, MARSZ & STYSZYŃ- SKA 2001, BARANOWSKI 2005). The aim of this paper is to analyze the accuracy of various methods of determining mean and daily air temperature depending on the form of barometric field and the direction of circulation on the basis of measurement data recorded at stations which are situated in the Polish part of the Western Sudetes Mountains and their foreland. The paper is a continuation and an extension of the results presented by the author in his previous publication (URBAN 2010) and includes the aspect of atmospheric circulation. Material and Methods The accuracy of six various methods which determine the mean daily air temperature (SDTP) in comparison to the actual method (24-hour one) depending on atmospheric circulation was evaluated. The accuracy of the methods was determined on the basis of uniform hourly values of temperature taken from 4 synoptic stations belonging to IMGW-PIB (Śnieżka-ŚN-1,603 m a.s.l., Jelenia Góra-JG-342 m a.s.l., Legnica-LG-122 m a.s.l. and Wrocław-Starachowice-WR-120 m a.s.l.). The data cover the period between 1998 and A calendar of circulation and weather types according to LITYŃSKI (1969) was used for this purpose. The analyzed stations represent the peak zone of the Karkonosze Mts and its widely understood foreland. Furthermore, they are also the only stations in this geographical region of Poland which have standard hourly measurements of temperature in the analyzed period. 7 methods (M1, M2,, M7) of determining the mean daily air temperature (SDTP) were analyzed as follows: M1 = (T00 + T01 + T T23) / 24, the socalled Actual average, in GMT, M2 = (T00 + T03 + T06 + T09 + T12 + T15 + T18 + T21) / 8, mean used at synoptic stations of IMGW- PIB from 1966 to present, in GMT, M3 = (T00 + T06 + T12 + T18) / 4, mean used at climatological stations of IMGW-PIB from 1971 to 1995, in GMT, M4 = (Tmax + Tmin + T06 + T18) / 4, mean used at climatological stations of IMGW-PIB from 1996 to present, Tmax and Tmin measured from 6 p.m. N day till 6 p.m. N +1 day in GMT, M5 = (T06 + T T20) / 4 mean used by the state service CHMU (Czech) and DWD (German), in GMT, M6 = (Tmax + Tmin) / 2 mean used by countries of North America, Australia and some European countries (e.g. Spain, the UK), M7 = (T06 + T T20) / 4 mean used in the years at synoptic and climatological stations of IMGW-PIB and between 1965 and 1970 at climatological stations of IMGW-PIB, in GMT. The evaluation of the accuracy of each method of determining SDTP was obtained versus the M1 method the best one reflecting the reality, as the difference between mean of the method (M1) according to the following formula: T = M2 M1. For each difference in daily air temperature in the multiyear determined in this way, a form of barometric field was assigned (a anticyclonic; c cyclonic; 0 transitional; non-gradient) and the direction of advection of air mass according to LITYŃSKI (1969). The analysis was carried out for a calendar year (I XII), warm season (V X), cold season (I IV and XI XII) and quarter seasons, i.e. winter (XII II), spring (III V), summer (VI VIII) and autumn (IX XI).

3 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 83 Discussion Generally, the values of mean differences of SDTP, annually, between particular methods (M2, M3,, M7) and the M1 method in relation to weather situation (anticyclonic, cyclonic, transitional) are relatively low and their decisive majority oscillate between: 0.1 C and +0.1 C (Appendix, Fig. 1). The M4 method of calculating SDTP is the exception which significantly underestimates mean differences in daily air temperature values in relation to corresponding actual mean values in every state of the baric field (weather situation) in lowland and intermontane stations with the highest deviations noted in anticyclonic weather reaching: 0.4 C in Jelenia Góra. Even higher negative mean deviations in the M4 method appear in the cold season (Jan-Apr and Nov-Dec) in the conditions of anticyclonic and transitional weather ranging from: 0.3 C in Legnica to: 0.5 C in Jelenia Góra (Appendix, Fig. 1). Only the highest parts of the Western Sudetes Mountains, represented by Śnieżka summit, are characterized by the smallest changes and mean value differences of SDTP due to the relatively small range of daily temperature changes resulting from the altitude and the specific landform. On the Śnieżka summit, the mean difference of SDTP using the M6 method only, in relation to the M1 method, gives positive mean deviations amounting to nearly 0.2 C annually, and in the cold season. In the warm season (May Oct.), on the Śnieżka summit, the mean deviation with the M6 method reaches nearly 0.4 C in cyclonic and transitional weather, while in the conditions of anticyclonic weather, the deviations are insignificant (Appendix, Fig. 1). It should be noted that during the warm season, in cyclonic weather, the highest positive mean deviations occur while using the M6 method in all analyzed stations. This is due to the fact that during cyclonic weather, the mean maximum air temperature deviates from the SDTP, calculated with the actual method, more visibly upwards than the mean minimum air temperature downwards. In the analyzed stations, this value varies from +0.5 C in Wrocław to +0.8 C on Mt. Śnieżka. The reason for this is that in the conditions of heavy cloud cover (even if the cloud thickness changes throughout the day) and usually strong turbulence at night in cyclonic weather, there are no conditions for more evident drops of temperature while during a day, cloud cover characterized by variable thickness causes fluctuations in radiation which result in changes of temperature values and which show many increases and decreases. As a result, Tmax deviations from SDTP are stronger than Tmin deviations. On the other hand, in anticyclonic weather conditions regardless of the season, the M4 method gives negative deviations from SDTP in all stations except Śnieżka (Appendix, Fig. 1). The potential cause of this phenomenon is discussed below. Regardless of the location of the measuring station, type of weather and season, the most accurate (deviation near 0.0 C) in relation to the actual method M1 is the M2 method based on the SDTP estimate calculated from 8 synoptic terms. Methods M3, M5 and M7 have also shown small mean differences in relation to the M1 method (Appendix, Fig. 1). The situation in quarters of a year is analogical to the results presented above. Winter and autumn refer to (and present more detailed results) the cold season, while spring and summer to the warm season. However, to avoid repetition of analogical figures, the graphic presentation of results for each particular period is not presented. The frequency of days with a given weather condition and direction of circulation in the analyzed multi-year period is presented in Tab. 1. It shows that throughout an entire year and each of its seasons, the inflow of air from the western sector prevailed and anticyclonic weather situations slightly dominated over the cyclonic and transitional weather. In the context of circulation direction, the analysis of values of mean deviations (differences) from SDTP using particular methods in relation to the actual method, shows that in the case of both an entire year and its warm and cold seasons (Appendix, Fig. 2A C), the M4 method shows negative deviations for almost every direction of circulation with the lowest values of nearly: 0.3 C to almost 0.7 C in the air advection from the southern quadrant (SE-S-SW). This phenomenon is connected with the higher frequency of solar weather in this quadrant. The negative mean deviations in the M4 method occur in stations located at the bottoms of intermontane basins and the broadly understood Sudetes foothills. The lowest mean deviation values (up to 0.7 C) occur during the cold season in Jelenia Góra (Appendix, Fig. 2C). In case of the Śnieżka summit, on the other hand, the only distinct method is M6 giving positive deviations for the majority of directions of air mass inflows

4 84 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 Tab. 1. Frequency of days [%] with the occurrence of different weather situations and circulation directions in the multiannual period Tab. 1. Częstość dni [%] z wystąpieniem danej sytuacji pogodowej i kierunku cyrkulacji w wieloleciu barometric field year warm season cold season winter spring summer autumn a c total circulation direction year warm season cold season winter spring summer autumn Na Nc N NEa NEc NE Ea Ec E SEa SEc SE Sa Sc S SWa SWc SW Wa Wc W NWa NWc NW a c o total circulation direction year warm season cold season winter spring summer autumn N NE E SE S SW W NW total

5 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 85 both throughout a year and in particular seasons, especially the warm season (Appendix, Fig. 2A B). This is probably due to the air heating as it settles in an anticyclone. In the warm season and summer quarter, these deviations occur in all circulation directions with the highest values of 0.4 C 0.5 C during advection from the northern sector (Appendix, Fig. 2B). It is possible that, on Śnieżka, placing the Stevenson screen on a tin platform, which in warm season (at a relatively lower wind speed), is heated by the solar radiation, causes an increase of the daily maximum air temperature measurement. At night, on the other hand, the artificial (metal) and dry surface can, in a way, overestimate daily minimum temperature relative to the Stevenson screen which would otherwise be standing in an open and natural (grassy) space (URBAN 2010). Furthermore, it can also be caused by, among others, local circulation in the Úpa River valley where, on a summer day, the hot rising air can warm the Śnieżka summit during the afternoon hours, which is reflected by the sudden changes of maximum temperature. Analogical patterns to those described in warm and cold seasons can be observed during the quarters. Winter and autumn belong to (provide detailed results) the cold season while spring and summer belong to the warm season. However, in order to avoid repetition of analogical figures, the graphic presentation of results for each particular quarter is not presented. The distribution of difference occurrences (deviations) with values higher than 0.5 C and lower than 0.5 C in SDTP in each specific method in relation to the actual method M1 in different weather situations indicates that in case of the M4 method, annually or seasonally, regardless of the weather situation (total, transitional, anticyclonic, cyclonic), the negative differences significantly outnumber the positive (with the exception of Śnieżka). This is evidence of a systemic error in SDTP calculation using the M4 method. This variability is particularly pronounced in anticyclonic weather (Appendix, Fig. 3A D, Fig. 4A D, Fig. 5A D). It is probably due to the fact that two components of the method, i.e. minimum daily air temperature (Tmin) and air temperature at 06 GMT, on the majority of days in a year (particularly during the cold season characterized by frequent thermal inversions usually connected with anticyclonic weather), occur during a 24-hr period in small time intervals while the interval between the maximum daily air temperature and the temperature at 18 GMT in a cold season is longer, hence the difference in the maximum values is bigger than the difference between Tmin and T at 06 GMT. This explains the decrease in SDTP values which contribute to the mean monthly and mean annual values (URBAN 2010). The problem of error of SDTP, besides the selection of evaluation method, will also increase in a situation when, in a period longer than 24-hrs. (e.g. month or season), a specific type of weather will linger or dominate and will condition the sign and values of mean deviations. A relatively visible dominance of positive differences in SDTP can be noted in the M6 method in all analyzed measurement stations in cyclonic weather conditions during the warm season (the causes were explained at the beginning of this section), and on Śnieżka, also during transitional weather conditions (Appendix, Fig. 4D). The transitional type of weather on Śnieżka is characterized by the accumulation of air above the ridge, usually resulting in lowlevel cloud cover and orographic fog; hence it is not significantly different from the cyclonic type. Anticyclonic weather alone causes diminishing or disappearance of cloudiness on Śnieżka, which results in the increased amplitude of air temperature and, at the same time, differences in SDTP. Furthermore, the M6 method is characterized by the highest values of deviations in relation to the M1 method reaching, in particular weather situations, such as on 22 January 2006, at the extreme, even up to +6.4 C in Jelenia Góra and +7.5 C in Wrocław or 6.5 C in Wrocław and 8.7 C in Jelenia Góra on January 2, 2003 (Appendix, Fig. 6A 6B; Tab. 2). The values of extreme differences of SDTP are presented in the table below (Tab. 2). However, it should be noted that the method does not produce such high disproportions (except in the warm season on Śnieżka) between frequency distribution of negative and positive differences. In regard to mean deviations, the M6 method gives better results than M4 method and it is also more symmetric. This method, therefore, can be accepted as relatively good for determining mean air temperature over longer time periods, e.g. months, quarters, etc. Furthermore, it is easy to apply as it requires only two components unlike the other less effective methods, such as M4 which requires as many as 4 components for SDTP calculation. Among all the discussed methods, the highest frequency of absolute difference with the value below

6 86 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 Tab. 2. The extreme values of absolute differences in SDTP [ C]. Tab. 2. Wartości ekstremalnych bezwzględnych różnic w SDTP [ C]. Station M2 M1 M3 M1 M4 M1 M5 M1 M6 M1 M7 M1 max min max min max min max min max min max min Wrocław Legnica Jelenia Góra Śnieżka C (usually it is 0.0 C) in all types of weather and at each station can be noted in the M2 method (Appendix, Fig. 3A D). This indicates that the M2 method is the most accurate and the closest to the actual method of SDTP determination. Results The difference in SDTP is directly proportional to the daily value of air temperature, i.e. the higher the amplitude, the greater the differences. The largest deviations (both absolute and average) in relation to the actual method M1 occur where the most significant thermic contrasts are recorded, and these in turn are conditioned by the morphology of the terrain and the altitude above sea level. Consequently, the most significant differences can be observed in Jelenia Góra which is situated within a mountainous valley and thus conduces the formation of frost hollows and the occurrence of high daily amplitudes of air temperature. In contrast, the smallest deviations in SDTP calculated by means of further methods in relation to method M1 can be observed on Mt. Śnieżka, which can be characterized by the smallest amplitude of air temperature conditioned by the specific form of terrain and absolute amplitude. The situation looks similar when it comes to the mean difference in relation to the types and directions of atmospheric circulations namely the types with anticyclonic weather with the least cloud cover i.e. mostly from the quadrant SE- S-SW in general gives higher amplitudes of daily air temperature and at the same significant deviations. Method M2 shows the highest frequency of absolute difference below 0.5 C (usually it is 0.0 C) in each type of weather and at each station. Thus it means that method M2 is the most accurate close to the actual method of determining SDTP. During the whole year or in a given season no matter what the weather situation is, when it comes to method M4, negative values always overweigh the positive ones. It implies a constant systematic error when calculating SDTP by method M4. The difference is especially visible during antycyclonic weather. An effect associated with the proximity of 06UTC term and time of daily minimum temperature i.e. lowering SDTP especially in a cold season, especially in concave landforms. Taking into consideration the average deviations, method M6 gives better results than method M4. It is also more symmetric. Thus, method M6 is relatively more suitable for determining average temperature over longer periods e.g. a month, quarter etc., in contrast to others which are less reliable. For example method M4 requires 4 components in order to set up SDTP. Streszczenie Wstęp: W literaturze klimatologicznej spotkać można wiele metod wyznaczania średniej dobowej wartości temperatury powietrza (SDTP). Bazują one na zmiennej liczbie pomiarów wykonywanych w różnych terminach obserwacyjnych od kilku do 24 (LORENC & SUWALSKA-BOGUCKA 1995). Zatem średnia dobowa temperatura powietrza jest zawsze oszacowywana (estymowana) na podstawie dokonanych pomiarów, stąd zwykle jest obarczona pewnym większym lub mniejszym błędem w stosunku do średniej rzeczywistej. Wielkość średniej różnicy względem wartości średniej rzeczywistej zależy od doboru metody wyznaczania średniej dobowej temperatury powietrza (URBAN 2010). Jednym z zagadnień badawczych klimatologii jest określenie zależności między cyrkulacją atmosfe-

7 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 87 ryczną a poszczególnymi elementami klimatu, w tym warunkami termicznymi. Problemem tym zajmowali się m. in.: (NIEDŹWIEDŹ 1997, ŻMUDZKA 1999, WIBIG 2000, MARSZ & STYSZYŃSKA 2001, BARANOWSKI 2005). Celem pracy jest ocena dokładności różnych metod wyznaczania średniej dobowej wartości temperatury powietrza w zależności od formy pola barycznego i kierunku cyrkulacji na przykładzie danych pomiarowych ze stacji położonych w polskiej części Sudetów Zachodnich i na ich szeroko rozumianym przedpolu. Praca jest rozwinięciem uzyskanych wyników z poprzedniej publikacji autora (2010) w oparciu o dane cyrkulacyjne. Materiał & metody: Na bazie jednorodnych cogodzinnych wartości temperatury powietrza z 4 stacji synoptycznych IMGW-PIB (Śnieżka-ŚN-1603 m n.p.m., Jelenia Góra-JG-342 m n.p.m., Legnica-LG-122 m n.p.m. i Wrocław-Strachowice-WR-120 m n.p.m.) dla wielolecia dokonano oceny dokładności 6 różnych metod wyznaczania średniej dobowej temperatury powietrza (SDTP) względem metody rzeczywistej (24 godzinnej) w odniesieniu do cyrkulacji atmosferycznej. Wykorzystano do tego celu kalendarz typów cyrkulacji i typów pogody według LITYŃSKIEGO (1969). Analizowane stacje reprezentują kontrastowo różną wysokością n.p.m. oraz różne formy terenu w Karkonoszach wraz z szeroko rozumianym ich przedpolem. Są także jedynymi stacjami posiadającymi w analizowanym okresie standardowe godzinne pomiary temperatury powietrza w tym regionie geograficznym Polski. Analizie poddano 7 następujących metod (M1, M2,, M7) wyznaczania średniej dobowej temperatury powietrza (SDTP): M1 = (T00 + T01 + T T23) / 24; tzw. średnia rzeczywista, w czasie GMT, M2 = (T00 + T03 + T06 + T09 + T12 + T15 + T18 + T21) / 8; średnia stosowana na stacjach synoptycznych IMGW-PIB od 1966 r. do dziś, w czasie GMT, M3 = (T00 + T06 + T12 + T18) / 4; średnia stosowana na stacjach klimatologicznych IMGW-PIB w latach r., w czasie GMT, M4 = (Tmax + Tmin + T06 + T18) / 4; średnia stosowana na stacjach klimatologicznych IMGW-PIB od 1996 r. do dziś; Tmax i Tmin mierzone od godz dnia N do godz dnia N+1 w czasie GMT, M5 = (T06 + T T20) / 4; średnia stosowana przez państwowe służby ČHMÚ (czeska) i DWD (niemiecka), w czasie GMT, M6 = (Tmax + Tmin) / 2; średnia stosowana przez kraje Ameryki Północnej, Australię i niektóre kraje europejskie (np. w Hiszpanii, w Wielkiej Brytanii), M7 = (T06 + T T20) / 4; średnia stosowana w latach na stacjach synoptycznych i klimatologicznych IMGW-PIB oraz w latach na klimatologicznych IMGW-PIB, w czasie GMT. Ocenę dokładności poszczególnych metod wyznaczania SDTP określono względem metody M1 najlepiej oddającą rzeczywistość, jako różnicę pomiędzy średnią z danej metody (M2, M3,, M7) a średnią rzeczywistą (M1) według przykładowego wzoru: T = M2 M1. Dla każdej tak wyznaczonej różnicy w dobowej temperaturze powietrza w wieloleciu przypisano formę pola barycznego (a antycyklonalna; c cyklonalna; 0 przejściowa, bezgradientowa) i kierunek adwekcji masy powietrza według klasyfikacji LITYŃSKIEGO (1969). Analizę przeprowadzono dla kalendarzowego roku (I XII), pory ciepłej (V X), pory chłodnej (I IV i XI XII) oraz kwartałowych pór roku, tj.; zima (XII II), wiosna (III V), lato (VI VIII) i jesień (IX XI). Wyniki: 1. Wielkość różnicy w SDTP jest wprost proporcjonalna do wartości dobowej amplitudy temperatury powietrza, tzn. im większa amplituda, tym większe różnice. 2. Największe odchyłki (zarówno bezwzględne jak i średnie) względem metody rzeczywistej M1 występują tam, gdzie są największe kontrasty termiczne, a te z kolei uwarunkowane są morfologią terenu i wysokością n.p.m. Stąd w Jeleniej Górze, położonej w obrębie śródgórskiej kotliny, co w warunkach pogody antycyklonalnej sprzyja tworzeniu się zastoisk chłodu i występowania wysokich amplitud dobowych temperatury powietrza, będą one największe. Natomiast najmniejsze odchylenia SDTP, obliczonej przy użyciu kolejnych metod względem metody M1, zaznaczają się na Śnieżce, która cechuje się najmniejszą amplitudą temperatury powietrza uwarunkowaną specyficzną formą terenu i wysokością bezwzględną. Podobnie jest z wielkością średniej różnicy w odniesieniu do typów i kierunków cyrkulacji atmosferycznej. Mianowicie, typy z pogodą antycyklonalną, z najmniejszym zachmurzeniem, a więc przede wszystkim z kwadrantu SE- -S-SW, dają w efekcie zwiększone amplitudy dobowe temperatury powietrza a tym samym istotne odchyłki.

8 88 OPERA CORCONTICA 50/S Największa częstość bezwzględnej różnicy wynoszącej poniżej 0,5 C (zwykle jest to 0,0 C), w każdym typie pogody i w każdej ze stacji, zaznacza się w metodzie M2. Oznacza to, że metoda M2 jest najbardziej dokładna i zbliżona do metody rzeczywistej wyznaczania SDTP. W metodzie M4 w skali całego roku czy w danej porze roku, bez względu na sytuacje pogodową, zawsze wyraźnie przeważają ujemne różnice nad dodatnimi. Świadczy to o stałym systematycznym błędzie przy wyliczaniu SDTP według metody M4. Zróżnicowanie to szczególnie zaznacza się w warunkach pogody antycyklonalnej. W metodzie tej występuje efekt związany z bliskością terminu 06UTC i pory dobowego minimum temperatury czyli zaniżanie SDTP szczególnie w chłodnej porze roku, zwłaszcza we wklęsłych formach terenu. 4. W średnich odchyłkach metoda M6 daje lepsze wyniki niż metoda M4; jest też bardziej symetryczna. Należy zatem uznać metodę M6 za stosunkową dobrą dla wyznaczania średniej temperatury dla dłuższych okresów czasu, np. miesiąca, kwartału, etc. Dodatkowo jest ona łatwa w użyciu, wymaga tylko dwóch składowych, w przeciwieństwie do innych gorszych, jak np. M4, a wymagających do wyznaczenia SDTP aż 4 składowych. Souhrn Úvod V klimatologické literatuře existuje mnoho způsobů jak stanovit denní průměrné hodnoty teploty vzduchu (SDTP), a to dle různého počtu měření prováděných v různých časech pozorování. S tím souvisí vždy větší nebo menší rozdíly ve srovnání s průměrem skutečných hodnot. Vztah mezi atmosférickou cirkulací a různými prvky klimatu, včetně teplotních poměrů, tak patří mezi základní otázky klimatologického výzkumu. Příspěvek hodnotí přesnost různých metod stanovení denní průměrné teploty vzduchu v závislosti na atmosférické cirkulaci a barometrickém poli, a to na příkladu stanic v západní části Krkonoších. Materiál a metody Data ze čtyř stanic (Sněžka, Jelenia Góra, Łegnica a Wrocław) za období byla analyzována pomocí 6 různých způsobů stanovení průměrné denní teploty vzduchu a srovnána s průměrnou hodnotou za 24 hodin. Výsledky Rozdíl v SDTP je přímo úměrný denní hodnotě teploty vzduchu, tj. čím vyšší amplituda, tím větší rozdíly. Největší odchylky (jak absolutní, tak i průměrné) ve vztahu ke klasické metodě M1 nastávají při významných teplotních kontrastech, v souvislosti s morfologií terénu, nadmořskou výškou (např. Jelenia Góra a Sněžka) ale i typem počasí. Podrobně jsou hodnoceny rozdíly dosažené při použití jednotlivými metodami. Za relativně nejvhodnější pro stanovení průměrné teploty vzduchu je možné považovat metodu M6, zejména pro hodnoty za delší časové období, např. půlroční nebo čtvrtletní. References BARANOWSKI D. 2005: Dobowe amplitudy temperatury powietrza w Polsce i ich zależność od typów cyrkulacji atmosferycznej. Słupskie Prace Geograficzne 2: LITYŃSKI J. 1969: Liczbowa klasyfikacja typów cyrkulacji i typów pogody dla Polski. Prace PIHM 97: LORENC H. & SUWALSKA-BOGUCKA M. 1995: Metody obliczania średniej dobowej temperatury i wilgotności względnej powietrza. Mat. Bad. IMGW, Seria: Meteorologia 24: MARSZ A. & STYSZYŃSKA A. 2001: Oscylacja Północnego Atlantyku a temperatura powietrza nad Polską. Ms. (Wyższa Szkoła Morska w Gdyni. Praca z badań statutowych WSM w Gdyni nr 143/DS/ pp. NIEDŹWIEDŹ T. 1997: Wieloletnia zmienność wskaźników cyrkulacji atmosfery nad Spitsbergenem i ich rola w kształtowaniu temperatury powietrza. Problemy Klimatologii Polarnej 7: PAWŁOWSKA J., JANKOWSKA A., PINDOR T. 2000: Kalendarz typów cyrkulacji atmosferycznej według J. Lityńskiego ( ). IMGW. Warszawa. URBAN G. 2010: Ocena wybranych metod obliczania średniej dobowej, miesięcznej i rocznej wartości temperatury powietrza (na przykładzie Sudetów Zachodnich i ich przedpola). Opera Corcontica 47: WIBIG J. 2000: Wstępna ocena rozkładów zmienności temperatury minimalnej i maksymalnej w Zakopanem w okresie Acta Uniwersitatis Nicolai Copernici, Geografia 31: ŻMUDZKA E. 1999: Krótkookresowa zmienność temperatury powietrza w Polsce. Przegl. Geofiz., 44, 3:

9 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 89 Appendix Fig. 1. Mean differences (dt) in SDTP between a given method and actual method in various weather situations (0 transitional, a anticyclonic, c cyclonic) for a year and warm season, cold season in the multiannual period Ryc. 1. Średnie różnice (dt) w SDTP pomiędzy daną metodą a metodą rzeczywistą w różnych sytuacjach pogodowych (0 przejściowa, a antycyklonalna, c cyklonalna) dla roku oraz pory ciepłej i pory chłodnej w wieloleciu

10 90 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 Fig. 2A. Mean differences (dt) in SDTP between the given method (M2, M3,,M7) and the actual method (M1) depending on the circulation direction for a year (I-XII) in the multiannual period Ryc. 2A. Średnie różnice (dt) w SDTP pomiędzy daną metodą (M2, M3,,M7) a metodą rzeczywistą (M1) w zależności od kierunku cyrkulacji dla roku (I-XII) w wieloleciu

11 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 91 Fig. 2B. Mean differences (dt) in SDTP between the given method (M2, M3,,M7) and the actual method (M1) depending on the circulation direction for a warm season (V-X) in the multiannual period Ryc. 2B. Średnie różnice (dt) w SDTP pomiędzy daną metodą (M2, M3,,M7) a metodą rzeczywistą (M1) w zależności od kierunku cyrkulacji dla pory ciepłej (V-X) w wieloleciu

12 92 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 Fig. 2C. Mean differences (dt) in SDTP between the given method (M2, M3,,M7) and the actual method (M1) depending on the circulation direction for a cold season (I-IV i XI-XII) in the multiannual period Ryc. 2C. Średnie różnice (dt) w SDTP pomiędzy daną metodą (M2, M3,,M7) a metodą rzeczywistą (M1) w zależności od kierunku cyrkulacji dla pory chłodnej (I-IV i XI-XII) w wieloleciu

13 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 93 A B C D Fig. 3A D. Frequency [N] of the occurrence of differences (deviations) in SDTP in particular methods (M2, M3,,M7) versus the actual method M1 in different weather situations for a year (I-XII) in the multiannual period Ryc. 3A D. Częstość [N] występowania różnic (odchyłek) w SDTP w poszczególnych metodach (M2, M3,, M7) względem metody rzeczywistej M1 w różnych sytuacjach pogodowych dla roku (I-XII) w wieloleciu

14 94 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 A B C D Fig. 4A D. Frequency [N] of the occurrence of differences (deviations) in SDTP in particular methods (M2, M3,, M7) versus the actual method M1 in different weather situations for a warm season (V-X) in the multiannual period Ryc. 4A D. Częstość [N] występowania różnic (odchyłek) w SDTP w poszczególnych metodach (M2, M3,, M7) względem metody rzeczywistej (M1) w różnych sytuacjach pogodowych dla pory ciepłej (V-X) w wieloleciu

15 URBAN: CALCULATION OF THE DAILY MEAN AIR TEMPERATURE 95 A B C D Fig. 5A D. Frequency [N] of the occurrence of differences (deviations) in SDTP in particular methods (M2, M3,,M7) versus the actual method M1 in different weather situations for a cold season (I-IV and XI-XII) in the multiannual period Ryc. 5A D. Częstość [N] występowania różnic (odchyłek) w SDTP w poszczególnych metodach (M2, M3,, M7) względem metody rzeczywistej (M1) w różnych sytuacjach pogodowych dla pory chłodnej (I-IV i XI-XII) w wieloleciu

16 96 OPERA CORCONTICA 50/S 2013 Fig. 6A. Synoptic map dated , time: 06 UTC (www.knmi.nl). Ryc. 6A. Mapa synoptyczna z dn r. z godz. 06 UTC (www.knmi.nl). Fig. 6B. Synoptic map dated , time: 06 UTC (www.knmi.nl). Ryc. 6B. Mapa synoptyczna z dn r. z godz. 06 UTC (www.knmi.nl).

WIATRY SILNE NA POLSKIM WYBRZEŻU MORZA BAŁTYCKIEGO. Strong winds on Poland s Baltic Sea Coast

WIATRY SILNE NA POLSKIM WYBRZEŻU MORZA BAŁTYCKIEGO. Strong winds on Poland s Baltic Sea Coast Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 197 204 Katarzyna Tarnowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii 00 927 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście

Bardziej szczegółowo

Urban: Ocena wybranych metod obliczania wartości temperatury powietrza

Urban: Ocena wybranych metod obliczania wartości temperatury powietrza Urban G. 2010: Ocena wybranych metod obliczania średniej dobowej, miesięcznej i rocznej wartości temperatury powietrza (na przykładzie Sudetów Zachodnich i ich przedpola). Opera Corcontica 47/2010 Suppl.

Bardziej szczegółowo

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS

ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS ACTA UNIVERSITATIS LODZIENSIS FOLIA GEOGRAPHICA PHYSICA 3, 1998 Danuta Limanówka ZMIENNOŚĆ WARUNKÓW TERMICZNYCH WYBRANYCH MIAST POLSKI CHANGES OF THE THERMAL CONDmONS IN THE SELECTED POLISH CITIES Opracowanie

Bardziej szczegółowo

FREQUENCY OF OCCURRENCE OF PARTICULAR CLOUD GENERA AT NOON AND DURING CERTAIN SYNOPTIC SITUATIONS IN CRACOW

FREQUENCY OF OCCURRENCE OF PARTICULAR CLOUD GENERA AT NOON AND DURING CERTAIN SYNOPTIC SITUATIONS IN CRACOW PRACE GEOGRAFICZNE, zeszyt 105 Instytut Geografii UJ Kraków 2000 Dorota Matuszko FREQUENCY OF OCCURRENCE OF PARTICULAR CLOUD GENERA AT NOON AND DURING CERTAIN SYNOPTIC SITUATIONS IN CRACOW Abstract: The

Bardziej szczegółowo

SPITSBERGEN HORNSUND

SPITSBERGEN HORNSUND Polska Stacja Polarna Instytut Geofizyki Polska Akademia Nauk Polish Polar Station Institute of Geophysics Polish Academy of Sciences BIULETYN METEOROLOGICZNY METEOROLOGICAL BULLETIN SPITSBERGEN HORNSUND

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERY NA WYSOKIE OPADY W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN)

WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERY NA WYSOKIE OPADY W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN) Problemy Klimatologii Polarnej 12 ------ ---- 2002 65-75 WPŁYW CYRKULACJI ATMOSFERY NA WYSOKIE OPADY W HORNSUNDZIE (SPITSBERGEN) Tadeusz Niedźwiedź Uniwersytet Śląski, Wydział Nauk o Ziemi, Katedra Klimatologii

Bardziej szczegółowo

USŁONECZNIENIE W NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1993 2004. Tomasz Budzik

USŁONECZNIENIE W NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1993 2004. Tomasz Budzik Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 103 111 USŁONECZNIENIE W NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE 1993 2004 SUNSHINE DURATION IN NY-ÅLESUND (NW SPITSBERGEN) IN PERIOD 1993 2004 Tomasz Budzik Katedra

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

Thermal growing season in Poland calculated by two different methods

Thermal growing season in Poland calculated by two different methods 10.1515/sggw-2015-0030 Annals of Warsaw University of Life Sciences SGGW Land Reclamation No 47 (3), 2015: 261 273 (Ann. Warsaw Univ. of Life Sci. SGGW, Land Reclam. 47 (3), 2015) Thermal growing season

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ OKRESÓW PRZECIĘTNYCH, SUCHYCH I WILGOTNYCH W SŁUPSKU THE FREQUENCY OF AVERAGE, DRY AND WET PERIODS IN SŁUPSK

CZĘSTOŚĆ OKRESÓW PRZECIĘTNYCH, SUCHYCH I WILGOTNYCH W SŁUPSKU THE FREQUENCY OF AVERAGE, DRY AND WET PERIODS IN SŁUPSK Sł upskie Prace Geograficzne 7 200 Małgorzata Kirschenstein Dariusz Baranowski Akademia Pomorska Słupsk CZĘSTOŚĆ OKRESÓW PRZECIĘTNYCH, SUCHYCH I WILGOTNYCH W SŁUPSKU THE FREQUENCY OF AVERAGE, DRY AND WET

Bardziej szczegółowo

CYKLICZNE ZMIANY MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I ICH PRZYCZYNY. Cyclic changes of the urban heat island in Warsaw and their causes

CYKLICZNE ZMIANY MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I ICH PRZYCZYNY. Cyclic changes of the urban heat island in Warsaw and their causes Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 409 416 Maria Stopa-Boryczka, Jerzy Boryczka, Jolanta Wawer, Katarzyna Grabowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

ZMIANA STRUKTURY STANÓW POGÓD WRAZ Z ODDALANIEM SIĘ OD BRZEGÓW POŁUDNIOWEGO BAŁTYKU W GŁĄB LĄDU

ZMIANA STRUKTURY STANÓW POGÓD WRAZ Z ODDALANIEM SIĘ OD BRZEGÓW POŁUDNIOWEGO BAŁTYKU W GŁĄB LĄDU Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 169 177 Jacek Ferdynus Akademia Morska w Gdyni, Wydział Nawigacyjny, Katedra Meteorologii i Oceanografii Nautycznej 81 374 Gdynia, ul. Sędzickiego 19 e-mail:

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SYTUACJI SYNOPTYCZNYCH NA TEMPERATURĘ POWIETRZA W POŁUDNIOWEJ CZĘŚCI WYŻYNY KRAKOWSKO-CZĘSTOCHOWSKIEJ

WPŁYW SYTUACJI SYNOPTYCZNYCH NA TEMPERATURĘ POWIETRZA W POŁUDNIOWEJ CZĘŚCI WYŻYNY KRAKOWSKO-CZĘSTOCHOWSKIEJ INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Wpływ sytuacji synoptycznych Nr 5/2009, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 123 135 Komisja Technicznej Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

UTCI FIRST TEST IN THE CZECH REPUBLIC. UTCI Pierwsze testy w Republice Czeskiej

UTCI FIRST TEST IN THE CZECH REPUBLIC. UTCI Pierwsze testy w Republice Czeskiej Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 319 325 Martin Novák Charles University in Prague, Faculty of Science, Department of Physical Geography and Geoecology, Czech Republic, 128 43 Praha 2, Albertov

Bardziej szczegółowo

DEPENDENCE OF WIND DIRECTION AND SPEED ON THE OROGRAPHY IN THE WESTERN PART OF THE BESKIDY MOUNTAINS

DEPENDENCE OF WIND DIRECTION AND SPEED ON THE OROGRAPHY IN THE WESTERN PART OF THE BESKIDY MOUNTAINS PRACE GEOGRAFICZNE, zeszyt 105 Instytut Geografii UJ Kraków 2000 Janina Trepińska, Leszek Kowanetz DEPENDENCE OF WIND DIRECTION AND SPEED ON THE OROGRAPHY IN THE WESTERN PART OF THE BESKIDY MOUNTAINS Abstract:

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski Wiosna, wiosna Autor: Dominik Kasperski Abstract Presentation briefly describes the terminology used in the analysis. Next, data about March and April are presented in context of definitions of the spring.

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2006: t. 6 z. specj. (17) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 15 22 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2006 CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

ZMIENNOŚĆ KLIMATU POGÓRZA WIELICKIEGO W LATACH 1978 2003 (NA PRZYKŁADZIE STACJI DOBCZYCE)

ZMIENNOŚĆ KLIMATU POGÓRZA WIELICKIEGO W LATACH 1978 2003 (NA PRZYKŁADZIE STACJI DOBCZYCE) PRACE GEOGRAFICZNE, zeszyt 119 Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Kraków 2008 Danuta Limanówka ZMIENNOŚĆ KLIMATU POGÓRZA WIELICKIEGO W LATACH 1978 2003 (NA PRZYKŁADZIE STACJI DOBCZYCE) Zarys

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów

2014-3-30. Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz T ssswedfsdfurbanek J., Jabłoński A., Barszcz T., Wykonanie pomiarów Wykonanie pomiarów sygnałów wibroakustycznych przy stałych oraz zmiennych warunkach eksploatacyjnych na stanowisku testowym. Część II: Analiza poprawności pomiarów. Autorzy: Urbanek J., Jabłoński A., Barszcz

Bardziej szczegółowo

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP

METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH GUS I OSZACOWAŃ PROGRAMU EMEP Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Jan Cetner Kazimierz Dyguś Marta Ogonowska Jerzy Wojtatowicz METODA OGÓLNEJ OCENY STANU ŚRODO- WISKA OBSZARÓW WIEJSKICH NA PODSTAWIE INFORMACJI Z BANKU DANYCH REGIONALNYCH

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZMIENNOŚCI WARUNKÓW PLUWIOTERMICZNYCH OD KWIETNIA DO LIPCA W OKOLICACH KRAKOWA (1961-1990)

ANALIZA ZMIENNOŚCI WARUNKÓW PLUWIOTERMICZNYCH OD KWIETNIA DO LIPCA W OKOLICACH KRAKOWA (1961-1990) Acta Agrophysica, 2009, 13(2), 505-521 ANALIZA ZMIENNOŚCI WARUNKÓW PLUWIOTERMICZNYCH OD KWIETNIA DO LIPCA W OKOLICACH KRAKOWA (1961-1990) Barbara Ścigalska, Bernadetta Łabuz Katedra Ogólnej Uprawy Roli

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH. Agnieszka Ziernicka

GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH. Agnieszka Ziernicka Acta Agrophysica, 2004, 3(2), 393-397 GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH Agnieszka Ziernicka Katedra Meteorologii i Klimatologii Rolniczej, Akademia Rolnicza Al. Mickiewicza 24/28

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r

EGARA 2011. Adam Małyszko FORS. POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r EGARA 2011 Adam Małyszko FORS POLAND - KRAKÓW 2-3 12 2011r HISTORIA ELV / HISTORY ELV 1992r. 5 Program działań na rzecz ochrony środowiska / EAP (Environmental Action Plan) 1994r. Strategia dobrowolnego

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. LXVIII (2) SECTIO E 2013 Katedra Meteorologii i Klimatologii Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie pl. Łódzki 1, 10-957 Olsztyn e-mail:

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE ŚREDNIEJ DOBOWEJ TEMPERATURY I WILGOTNOŚCI POWIETRZA MIERZONYCH I OBLICZANYCH METODAMI STANDARDOWĄ I AUTOMATYCZNĄ

PORÓWNANIE ŚREDNIEJ DOBOWEJ TEMPERATURY I WILGOTNOŚCI POWIETRZA MIERZONYCH I OBLICZANYCH METODAMI STANDARDOWĄ I AUTOMATYCZNĄ WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 213 (I III). T. 13. Z. 1 (41) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS ISSN 1642-8145 s. 59 73 pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach, 213

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Klimatyczne uwarunkowania rozwoju turystyki na Pomorzu Środkowym The climatic conditions of tourism development in Central Pomerania

Klimatyczne uwarunkowania rozwoju turystyki na Pomorzu Środkowym The climatic conditions of tourism development in Central Pomerania Eliza KALBARCZYK, Robert KALBARCZYK Katedra Meteorologii i Klimatologii, Akademia Rolnicza w Szczecinie Department of Meteorology and Climatology, Agricultural University in Szczecin Klimatyczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMINY WIŚNIOWA

ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH GMINY WIŚNIOWA INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH Nr 2/2005, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 27 33 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Marcin Hyski ANALIZA ZDOLNOŚCI DO REALIZACJI WYDATKÓW INWESTYCYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW

WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW WIZUALIZACJA DANYCH POMIAROWYCH MIERNIKA ZAPYLENIA POWIETRZA AMIZ 2000 PRZY UŻYCIU PROGRAMU LabVIEW Adrian Jakowiuk Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa CM CM O CM O Abstract APPLICATION OF THE

Bardziej szczegółowo

SEZONY POGODOWE W HORNSUNDZIE (SW SPITSBERGEN) W LATACH 1980 2003 WEATHER SEASONS IN HORNSUND (SW SPITSBERGEN) IN THE YEARS 1980 2003.

SEZONY POGODOWE W HORNSUNDZIE (SW SPITSBERGEN) W LATACH 1980 2003 WEATHER SEASONS IN HORNSUND (SW SPITSBERGEN) IN THE YEARS 1980 2003. Problemy Klimatologii Polarnej 15 2005 83 90 SEZONY POGODOWE W HORNSUNDZIE (SW SPITSBERGEN) W LATACH 1980 2003 WEATHER SEASONS IN HORNSUND (SW SPITSBERGEN) IN THE YEARS 1980 2003 Jacek Ferdynus Katedra

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

OCENA PRACY I ZASIÊGU ODDZIA YWANIA DU EGO UJÊCIA WÓD PODZIEMNYCH PO 40 LATACH U YTKOWANIA

OCENA PRACY I ZASIÊGU ODDZIA YWANIA DU EGO UJÊCIA WÓD PODZIEMNYCH PO 40 LATACH U YTKOWANIA BIULETYN PAÑSTWOWEGO INSTYTUTU GEOLOGICZNEGO 456: 627 632, 2013 R. OCENA PRACY I ZASIÊGU ODDZIA YWANIA DU EGO UJÊCIA WÓD PODZIEMNYCH PO 40 LATACH U YTKOWANIA EVALUATION OF FUNCTIONING AND THE INFLUENCE

Bardziej szczegółowo

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne AKREDYTOWANE LABORATORIUM BADAWCZE Page (Strona) 2 of (Stron) 9 Following requirements should be taken into account in the case of making use of Test Report and giving information about the tests performed

Bardziej szczegółowo

Journal of Ecology and Protection of the Coastline

Journal of Ecology and Protection of the Coastline ISBN 1643-0115 The characteristics of temperature changes in Koszalin... 35 B A L T I C C O A S T A L Z O N E Journal of Ecology and Protection of the Coastline Vol. 17 pp. 35-52 2013 ISBN 1643-0115 Copyright

Bardziej szczegółowo

EXTREME WATER LEVEL FLUCTUATIONS ALONG THE POLISH COAST

EXTREME WATER LEVEL FLUCTUATIONS ALONG THE POLISH COAST INSTITUTE OF GEOGRAPHY AND SPATIAL ORGANIZATION POLISH ACADEMY OF SCIENCES www.igipz.pan.pl www.geographiapolonica.pl EXTREME WATER LEVEL FLUCTUATIONS ALONG THE POLISH COAST BERNARD WIŚNIEWSKI*, TOMASZ

Bardziej szczegółowo

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015 RAIL TARIFF This Rail Tariff is an integral part of intermodal transport arrangement service provided by PCC Intermodal S.A. and therefore it cannot be used as a standalone offer, only in combination with

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

Klimat w Polsce w 21. wieku

Klimat w Polsce w 21. wieku Klimat w Polsce w 21. wieku na podstawie numerycznych symulacji regionalnych Małgorzata Liszewska Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UNIWERSYTET WARSZAWSKI 1/42 POGODA

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI MIĘDZY UMIERALNOŚCIĄ A UTCI W PARYŻU, RZYMIE, WARSZAWIE I BUDAPESZCIE

ZWIĄZKI MIĘDZY UMIERALNOŚCIĄ A UTCI W PARYŻU, RZYMIE, WARSZAWIE I BUDAPESZCIE Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 311 318 Danuta Idzikowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii 00 927 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście

Bardziej szczegółowo

WPŁYW BUDOWY DZIELNICY MIESZKANIOWEJ URSYNÓW NA KLIMAT LOKALNY

WPŁYW BUDOWY DZIELNICY MIESZKANIOWEJ URSYNÓW NA KLIMAT LOKALNY WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2005: t. 5 z. specj. (14) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 261 273 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2005 WPŁYW BUDOWY DZIELNICY MIESZKANIOWEJ

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010

HemoRec in Poland. Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 HemoRec in Poland Summary of bleeding episodes of haemophilia patients with inhibitor recorded in the years 2008 and 2009 04/2010 Institute of Biostatistics and Analyses. Masaryk University. Brno Participating

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI PRĘDKOŚCI WIATRU Z TEMPERATURĄ POWIETRZA NAD BAŁTYKIEM (1950 2009)

ZWIĄZKI PRĘDKOŚCI WIATRU Z TEMPERATURĄ POWIETRZA NAD BAŁTYKIEM (1950 2009) Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 179 187 Grzegorz Kruszewski Akademia Morska w Gdyni, Wydział Nawigacyjny, Katedra Meteorologii i Oceanografii Nautycznej 81 374 Gdynia, ul. Sędzickiego 19 e-mail:

Bardziej szczegółowo

STATISTICAL OFFICE IN WARSAW 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa POPULATION AND VITAL STATISTICS IN THE MAZOWIECKIE VOIVODSHIP IN 2014

STATISTICAL OFFICE IN WARSAW 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa POPULATION AND VITAL STATISTICS IN THE MAZOWIECKIE VOIVODSHIP IN 2014 STATISTICAL OFFICE IN WARSAW 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Brief information Prepared on: 29.05.2015 r. Contact: e-mail: sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22 846 76 67

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZABUDOWY I ZIELENI OSIEDLOWEJ NA ZRÓŻNICOWANIE KLIMATU LOKALNEGO W WARSZAWIE

WPŁYW ZABUDOWY I ZIELENI OSIEDLOWEJ NA ZRÓŻNICOWANIE KLIMATU LOKALNEGO W WARSZAWIE Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 373 381 Maria Stopa-Boryczka, Jerzy Boryczka, Jolanta Wawer Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii 00 927 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

WAHANIA ROCZNE I TENDENCJE ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA W KOSZALINIE ANNUAL FLUCTUATIONS AND TRENDS OF THEIR CHANGES AIR TEMPERATURE IN KOSZALIN

WAHANIA ROCZNE I TENDENCJE ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA W KOSZALINIE ANNUAL FLUCTUATIONS AND TRENDS OF THEIR CHANGES AIR TEMPERATURE IN KOSZALIN Słupskie Prace Geograficzne 6 2009 Małgorzata Kirschenstein Dariusz Baranowski Akademia Pomorska Słupsk WAHANIA ROCZNE I TENDENCJE ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA W KOSZALINIE ANNUAL FLUCTUATIONS AND TRENDS

Bardziej szczegółowo

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE

TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE TECHNICAL CATALOGUE WHITEHEART MALLEABLE CAST IRON FITTINGS EE Poland GENERAL INFORMATION USE Whiteheart malleable cast iron fittings brand EE are used in threaded pipe joints, particularly in water, gas,

Bardziej szczegółowo

TACHOGRAPH SIMULATOR DTCOSIM

TACHOGRAPH SIMULATOR DTCOSIM TACHOGRAPH SIMULATOR DTCOSIM Service Manual USB-KSIM interface General description The simulator is a device that is used as a replacement for tachograph in the vehicle where the tachograph is not mandatory,

Bardziej szczegółowo

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ ASSESSMENT OF POTENTIAL FOR ZŁOTNICKA SPOTTED PIG BREEDING IN ORGANIC FARMS OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ PSTREJ W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Janusz Tomasz Buczyński (1),

Bardziej szczegółowo

Analiza produkcji i zużycia wody w Pile

Analiza produkcji i zużycia wody w Pile ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Rocznik Ochrona Środowiska Tom 12. Rok 2010 313-324 Analiza produkcji i zużycia wody w Pile 17 1. Wprowadzenie Antoni Waldemar Żuchowicki, Monika

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

WARUNKI METEOROLOGICZNE I WYBRANE PROBLEMY AKUMULACJI ŚNIEGU W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE OD LIPCA 2001 DO KWIETNIA 2002 ROKU

WARUNKI METEOROLOGICZNE I WYBRANE PROBLEMY AKUMULACJI ŚNIEGU W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE OD LIPCA 2001 DO KWIETNIA 2002 ROKU Problemy Klimatologii Polarnej 13 2003 139 149 WARUNKI METEOROLOGICZNE I WYBRANE PROBLEMY AKUMULACJI ŚNIEGU W REJONIE KAFFIØYRY (NW SPITSBERGEN) W OKRESIE OD LIPCA 2001 DO KWIETNIA 2002 ROKU Ireneusz Sobota

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WARUNKÓW TERMICZNYCH NA STACJI URSYNÓW-SGGW W WARSZAWIE W LATACH 1970 2009

ANALIZA WARUNKÓW TERMICZNYCH NA STACJI URSYNÓW-SGGW W WARSZAWIE W LATACH 1970 2009 WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2012 (IV VI): t. 12 z. 2 (38) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS ISSN 1642-8145 s. 171 184 pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach,

Bardziej szczegółowo

Zróżnicowanie warunków termicznych

Zróżnicowanie warunków termicznych Katarzyna Piotrowicz Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytet Jagielloński Zróżnicowanie warunków termicznych sezonu grzewczego w krakowie Wstęp Wielkość zużycia energii cieplnej na ogrzewanie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

EKSTREMALNE WARTOŚCI TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE W ŚWIETLE RÓŻNYCH KLASYFIKACJI TYPÓW CYRKULACJI

EKSTREMALNE WARTOŚCI TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE W ŚWIETLE RÓŻNYCH KLASYFIKACJI TYPÓW CYRKULACJI Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 87 95 Zbigniew Ustrnul*, Agnieszka Wypych** EKSTREMALNE WARTOŚCI TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE W ŚWIETLE RÓŻNYCH KLASYFIKACJI TYPÓW CYRKULACJI Extreme air

Bardziej szczegółowo

Występowanie niesprzyjających warunków termicznych dla uprawiania turystyki aktywnej na Lubelszczyźnie

Występowanie niesprzyjających warunków termicznych dla uprawiania turystyki aktywnej na Lubelszczyźnie DOI: 10.2478/v10066-011-0015-y A N N A L E S U N I V E R S I TAT I S M A R I A E C U R I E - S K Ł O D O W S K A L U B L I N P O L O N I A VOL. LXVI, 2 SECTIO B 2011 Wydział Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej,

Bardziej szczegółowo

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL Wrzesień 2014 www.ostc.com/game Po zarejestrowaniu się w grze OSTC Global Trading Challenge, zaakceptowaniu oraz uzyskaniu dostępu to produktów, użytkownik gry będzie

Bardziej szczegółowo

WYSTĘPOWANIE UCIĄśLIWYCH WARUNKÓW POGODOWYCH W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ W LATACH 1991-2000. Ewa Dragańska, Iwona Cymes

WYSTĘPOWANIE UCIĄśLIWYCH WARUNKÓW POGODOWYCH W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ W LATACH 1991-2000. Ewa Dragańska, Iwona Cymes Acta Agrophysica, 2007, 10(3), 543-552 WYSTĘPOWANIE UCIĄśLIWYCH WARUNKÓW POGODOWYCH W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ W LATACH 1991-2000 Ewa Dragańska, Iwona Cymes Katedra Meteorologii i Klimatologii, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

TENDENCJE ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA W OKOLICY BYDGOSZCZY CHANGES OF AIR TEMPERATURE IN BYDGOSZCZ AREA

TENDENCJE ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA W OKOLICY BYDGOSZCZY CHANGES OF AIR TEMPERATURE IN BYDGOSZCZ AREA INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Tendencje zmian temperatury... Nr 2/2010, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 131 141 Komisja Technicznej

Bardziej szczegółowo

Instytut Geografii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Institute of Geography, Kazimierz Wielki University of Bydgoszcz

Instytut Geografii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Institute of Geography, Kazimierz Wielki University of Bydgoszcz Przegląd Naukowy Inżynieria i Kształtowanie Środowiska nr 67, 2015: 67 78 (Prz. Nauk. Inż. Kszt. Środ. 67, 2015) Scientific Review Engineering and Environmental Sciences No 67, 2015: 67 78 (Sci. Rev. Eng.

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption

Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption Wojciech Zalewski Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania,

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU

PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Tadeusz Pindór Mariusz Trela PERSPEKTYWY ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU TRANSPORTU DROGOWEGO W POLSCE DO 2030 ROKU Tadeusz Pindór, dr hab. inż. Akademia Górniczo-Hutnicza Mariusz

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW BIOKLIMATYCZNYCH KARKONOSZY Z PUNKTU WIDZENIA RÓŻNYCH FORM TURYSTYKI I REKREACJI

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW BIOKLIMATYCZNYCH KARKONOSZY Z PUNKTU WIDZENIA RÓŻNYCH FORM TURYSTYKI I REKREACJI PRACE GEOGRAFICZNE, zeszyt 120 Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Kraków 2008 Bartłomiej Miszuk CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW BIOKLIMATYCZNYCH KARKONOSZY Z PUNKTU WIDZENIA RÓŻNYCH FORM TURYSTYKI

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

AN EFFECT OF FLOW NON-UNIFORMITY IN EARTH-TO-AIR MULTI-PIPE HEAT EXCHANGERS (EAHEs) ON THEIR THERMAL PERFORMANCE

AN EFFECT OF FLOW NON-UNIFORMITY IN EARTH-TO-AIR MULTI-PIPE HEAT EXCHANGERS (EAHEs) ON THEIR THERMAL PERFORMANCE Łukasz AMANOWICZ *, Janusz WOJTKOWIAK * Ground earth-to-air multi-pipe heat exchanger, flow rate non-uniformity, thermal performance AN EFFECT OF FLOW NON-UNIFORMITY IN EARTH-TO-AIR MULTI-PIPE HEAT EXCHANGERS

Bardziej szczegółowo

Katedra Meteorologii i Klimatologii, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski ul. Prawocheńskiego 21, 10-720 Olsztyn e-mail: szwzbig@uwm.edu.

Katedra Meteorologii i Klimatologii, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski ul. Prawocheńskiego 21, 10-720 Olsztyn e-mail: szwzbig@uwm.edu. Acta Agrophysica, 2004, 3(1), 133-141 ZWIĄZKI KORELACYJNE MIĘDZY WSKAŹNIKAMI WEDŁUG JONESA I HURRELLA A WARUNKAMI TERMICZNYMI I OPADOWYMI DLA POLSKI PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ Monika Panfil, Ewa Dragańska Katedra

Bardziej szczegółowo

PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera 19 41 52 2009. Wielkość i rodzaj zachmurzenia nad Ojcowem

PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera 19 41 52 2009. Wielkość i rodzaj zachmurzenia nad Ojcowem PRĄDNIK PRACE I MATERIAŁY MUZEUM IM. PROF. WŁADYSŁAWA SZAFERA Prądnik. Prace Muz. Szafera 19 41 52 2009 Jakub Wojkowski 1, Józef Partyka 2 1 Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Katedra Ekologii, Klimatologii

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Warunki bioklimatyczne jako czynnik kształtujący potencjał rekreacyjny Sudetów

Warunki bioklimatyczne jako czynnik kształtujący potencjał rekreacyjny Sudetów http://dx.doi.org/10.7163/przg.2012.3.7 PRZEGLĄD GEOGRAFICZNY 2012, 84, 3, s. 437 446 Warunki bioklimatyczne jako czynnik kształtujący potencjał rekreacyjny Sudetów Bioclimatic conditions as a factor shaping

Bardziej szczegółowo

WARUNKI KLIMATYCZNE USTKI THE CLIMATE CONDITIONS IN USTKA

WARUNKI KLIMATYCZNE USTKI THE CLIMATE CONDITIONS IN USTKA Słupskie Prace Geograficzne 5 2008 Dariusz Baranowski Akademia Pomorska Słupsk WARUNKI KLIMATYCZNE USTKI THE CLIMATE CONDITIONS IN USTKA Zarys treści: W dobie szybko rozwijającej się szeroko rozumianej

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Wysokowytrzymałe zestawy śrubowe HV High strength HV-sets

Wysokowytrzymałe zestawy śrubowe HV High strength HV-sets Wysokowytrzymałe zestawy śrubowe HV High strength HV-sets Zestawy HV według nowych norm PN-EN HV-sets according to new PN-EN standards -1 2007 Wymagania ogólne General requirements PN-EN 14399-2 2007-3

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH. Wstęp

BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCXLIII (2002) ZENON GRZEŚ BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH Z Instytutu Inżynierii Rolniczej Akademii Rolniczej

Bardziej szczegółowo

Sprężyny gazowe i akcesoria Gas springs and accessories

Sprężyny gazowe i akcesoria Gas springs and accessories Sprężyny gazowe i akcesoria Gas springs and accessories 06.2014 LS-200/01 Gas springs' fastenings are also in gray colour, with except fastenings, metal pins ends that are currently available only in black.metal

Bardziej szczegółowo

WPŁYW ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA ZEWNĘTRZNEGO ORAZ DŁUGOŚCI SEZONU GRZEWCZEGO NA LICZBĘ STOPNIODNII NA PRZYKŁADZIE MIASTA CZĘSTOCHOWA

WPŁYW ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA ZEWNĘTRZNEGO ORAZ DŁUGOŚCI SEZONU GRZEWCZEGO NA LICZBĘ STOPNIODNII NA PRZYKŁADZIE MIASTA CZĘSTOCHOWA WPŁYW ZMIAN TEMPERATURY POWIETRZA ZEWNĘTRZNEGO ORAZ DŁUGOŚCI SEZONU GRZEWCZEGO NA LICZBĘ STOPNIODNII NA PRZYKŁADZIE MIASTA CZĘSTOCHOWA Autorzy: Robert Sekret, Janusz Wilczyński ( Rynek Energii - Nr 4/2011)

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company

Employment. Number of employees employed on a contract of employment by gender in 2012. Company Im not found /sites/eneacsr2012.mess-asp.com/themes/eneacsr2012/img/enea.jpg Employt Capital Group is one of the largest companies in the energy industry. Therefore it has an influence, as an employer,

Bardziej szczegółowo