Tradice. Tradycje i rzemiosla

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tradice. Tradycje i rzemiosla"

Transkrypt

1 Tradice a řemesla Tradycje i rzemiosla

2 Staročeská kuchyně Kuchnia staroczeska

3 Kamila Bednářová Bramborové placky se sirobem / Placki ziemniaczane z syropem 3

4 4 Staročeská kuchyně Staročeský recept na bramborové placky se ani vlivem moderní doby nemění. Je totiž geniální. Na obyčejných plotnách starých kamen mnohdy vznikaly zázraky. Ještě že nám v našich moderních kuchyních zůstaly alespoň recepty, s nimiž si můžeme připomenout takové pochoutky, jako jsou křupavé bramborové placky se sirobem. Bramborové placky Suroviny: 1 kg brambor 300 g hladké mouky (nejlépe dvounulky) sůl máslo nebo vepřové sádlo na omaštění Postup: Dáme vařit 1 kg brambor ve slupce. Vodu v hrnci mírně osolíme. Když jsou brambory uvařené, vyjmeme je z vody a necháme zvolna vychladnout. Nejlépe je brambory uvařit den předem. Studené brambory oloupeme a na jemném struhadle nastrouháme a osolíme. Po oloupání a nastrouhání nám zůstane cca 900 g vařených brambor, do kterých přidáme cca 300 g hladké mouky a vypracujeme tvárné a nelepivé těsto. Je-li třeba, mouku zlehka přisypáváme. Pokud by jí bylo moc, mohlo by se stát, že placky budou tvrdé a to by nebylo ono. Z vypracovaného těsta vyválíme váleček a nakrájíme na menší kousky, ze kterých vyválíme tenké placky. Během vyvalování je třeba těsto podsypávat moukou. Rada do kuchyně: Podle starého moudra je vhodné použít mouky tolik, kolik váží jedna třetina použitých brambor. Opékáme nejlépe na horké litinové ploténce rozpálených kamen, ale dobře poslouží i nahřátá teflonová pánvička. Pečeme na sucho z obou stran a přebytečnou mouku z pánvičky průběžně odstraňujeme, aby se nepřepalovala. Placky mají pěkné černé puchýřky a chutnají výtečně, když je ihned po vyndání z pánvičky, ještě pěkně horké, potřeme rozpuštěným máslem nebo vepřovým sádlem z obou stran peroutkou. Ještě teplé a omaštěné placky klademe na talíř pěkně na sebe a přikryjeme je porcelánovou mísou. Krásně se provoní a zvláční. Servírujeme na talíři složené na čtvrtiny nebo srolované a s miskou plněnou sirobem. Bramborové placky smáčíme v sirobu. Dobrou chuť. Řepný sirob Suroviny: 10 kg cukrovky voda ( = 1,25 litru sirobu) Postup: Cukrovou řepu očistíme, nastrouháme nebo nakrájíme na plátky, zalijeme vodou a vaříme do měkka. Po uvaření vodu scedíme (nevylévat!). Z uvařené řepy po částech přes plátno vymačkáme šťávu, kterou smícháme se scezenou vodou a pomalu, opravdu pomalu sváříme do zhoustnutí (nepřipálit!!). Hotový slijeme do sklenic a podvážeme. Uskladněný sirup nevyžaduje žádnou zvláštní pozornost, protože se nekazí.

5 Kuchnia staroczeska 5 Staroczeski przepis na placki ziemniaczane nie zmienił są nawet pod wpływem nowoczesny czasów. Jest bowiem genialny. Na zwykłych blachach starych pieców nierzadko powstawały cuda. Dobrze, że w naszych nowoczesnych kuchniach zostały przynajmniej przepisy, którymi możemy przypomnieć sobie takie smakołyki jak chrupiące placki ziemniaczane z syropem. Placki ziemniaczane Składniki: 1 kg ziemniaków 300 g gładkiej mąki sól masło lub smalec wieprzowy do natłuszczenia Sposób przygotowania: Ugotujemy 1 kg ziemniaków w mundurkach. Wodę w garnku delikatnie posolimy. Kiedy ziemniaki są już ugotowane, wyjmiemy je z wody i zostawimy wystygnąć. Najlepiej ugotować ziemniaki dzień wcześniej. Zimne ziemniaki obierzemy ze skórki, trzemy na delikatnej tarce i solimy. Po obraniu i tarciu zostanie nam ok. 900 g ugotowanych ziemniaków, do których dodamy ok. 300 g gładkiej mąki i zrobimy elastyczne nie klejące się ciasto. Jeżeli trzeba, delikatnie dosypiemy mąki, ale jeżeli było by jej za dużo, placki mogą być twarde i wtedy nie będą smaczne. Z ciasta zrobimy wałek, który kroimy na mniejsze kawałki i z tych następnie wałkiem robimy cienkie placki. Podczas wałkowania należy podsypywać ciasto mąką. Porady kuchenne: Według starodawnej rady, poleca się zastosować tyle mąki, ile waży jedna trzecia ziemniaków. Opiekamy najlepiej na gorącej blasze żelaznej nagrzanego pieca, ale dobrze posłuży także nagrzana patelnia teflonowa. Pieczemy na sucho z obu stron i dodatkową mąkę usuwamy z patelni, by się nie spaliła. Placki mają ładne czarne pęcherzyki i są bardzo smaczne, kiedy je od razu po wyjęciu z patelni, jeszcze gorące posmarujemy roztopionym masłem lub smalcem wieprzowym z obu stron piórkiem. Jeszcze ciepłe i nasmarowane placki kładziemy na talerzu jeden na drugim i zakryjemy je miską z porcelany. Ładnie potem pachną i są gładkie. Serwujemy na talerzu poukładane na ćwiartki lub zwinięte z miską ze słodkim syropem. Placki ziemniaczane moczymy w syropie. Smacznego. Syrop buraczany Składniki: 10 kg buraków wodą ( = 1,25 litra syropu) Sposób przygotowania: Buraki cukrowe oczyścimy, trzemy lub kroimy na płatki, podlejemy wodą i gotujemy na miękko. Po ugotowaniu cedzimy wodę (nie wylewać!). Z ugotowanych buraków po częściach przez sukno wyciskamy sok. Sok mieszamy ze zlaną wodą i powoli, naprawdę powoli gotujemy do gęstnięcia (nie spalić!!). Gotowy syrop wlewamy do szklanek i zawiązujemy. Przechowywany syrop nie potrzebuje szczególnej uwagi, ponieważ nie psuje się.

6 Korálkování, ketlování Koralikowanie, ketlowanie

7 Gábina Kliková Korálkování, ketlování / Koralikowanie, ketlowanie 7

8 8 Korálkování, ketlování Korálkování Šperky z korálků se vyráběly již před více než padesáti tisíci lety. Vyráběly se snad ve všech kulturách, hlavně jako symbol moci a bohatství. Naši předkové věřili, že korálky měly magickou a ochrannou moc. Mezi první materiály korálků patří semínka, lastury, kosti a kamínky. Vývoj však pokračoval dále a výroba korálků se zdokonalovala. Lidé vyhledávali vzácné a exotické materiály. Vývoj dospěl až k bodu, kdy se korálky začaly vyrábět sériově. První takové korálky byly ze směsi křemenného písku a vápence. Poté začala výroba skleněných korálků. Ketlování Ketlování je technika, která svůj název pochytila v Německu od slova kette, což znamená řetěz či řetízek. Pomocí této techniky se vyrábějí šperky za pomocí ketlovacích drátků. Na drátku vytvoříme očko, navlékneme korálek nebo korálky, znovu zatočením drátku vytvoříme očko a připojíme k dalšímu takovému drátku, až vznikne krásný šperk. Touto technikou se vyrábějí jednoduché i složitěji propracované šperky. Náhrdelníky, náramky, náušnice, brože i prsteny. Je to daleko pracnější postup, než je navlékání korálků na vlasce, ale výsledek stojí za to.

9 Koralikowanie, ketlowanie 9 Koralikowanie Biżuterię z koralików produkowano już przed ponad pięćdziesięciu tysięcy laty. Produkowano je chyba we wszystkich kulturach, przede wszystkim jako symbol mocy i bogactwa. Nasi przodkowie wierzyli, że koraliki mają magiczną moc i chronią przed złem. Do pierwszych materiałów na koraliki należą nasiona, lastury, kości i kamyczki. Rozwój jednak szedł dalej i produkcja koralików udoskonalała się. Ludzie szukali cennych i egzotycznych materiałów. Rozwój doszedł aż do momentu, kiedy koraliki zaczęto produkować seryjnie. Pierwsze takie koraliki produkowano z mieszanki piasku krzemowego i wapnia. Potem rozpoczęto produkcję koralików szklanych. Ketlowanie Ketlowanie to technika, której nazwa wywodzi się z niemieckiego wyrazu kette, który w tłumaczeniu oznacza łańcuszek lub łańcuch. Taka technika stosuje się do produkcji biżuterii za pomocą drutów. Na drutu zrobimy oczko, założymy koralik lub koraliki, ponownym zakręceniem drutu zrobimy oko i dołączymy do następnego takiego drutu, techniką dopinania powstanie piękna biżuteria. Taką techniką można robić proste jak również bardziej skomplikowane klejnoty. Naszyjniki, bransoletki, kolczyki, brożki i pierścienie. Jest to o wiele trudniejsza technika od nawlekania korali na sznur, ale wynik jest wart trudu.

10 Košíkářství Koszykarstwo

11 Monika Doležalová Košíkářství / Koszykarstwo 11

12 12 Košíkářství Historie Pletení košů patří mezi nejstarší činnosti člověka. Přírodní materiál byl velice dostupný a měl široké využití (od košů na potraviny až po užití na stavbách). Košíky se nevyráběly jen z proutí, ale i z různých listů trav a rostlin, papíru, látky nebo kůže. Řemeslníci i neřemlseníci Rozkvět Úpadek Nová doba Pletení košů bylo vždy domácí prací. Bylo to mimo sezónní činnost, pro svojí potřebu a jako přivýdělek. Ale ti co měli košíkářství jako celoroční obživu se mu plně věnovali a již se specializovali na určitý typ košů (např. nůše, košatiny na povozy... ) a zdokonalovali tím tento obor. V době průmyslové revoluce ve věku manufaktur stoupl zájem o proutěné koše. Vznikala košíkařská střediska (např. Mělník). Zde se pletly koše pro blízkou ovocnářskou a zemědělskou oblast, ale i do továren a manufaktur do severních Čech. Velkými odběrateli byli hlavně z nedaleké Prahy a věhlas košíkářů získával zákazníky po celé Rakousko-Uherské monarchii, ale i v zahraničí. Na Mělníku/V Mělníku v této době vzniká hodně košíkářských dílem. V této příhodné oblasti Polabské roviny u soutoku Labe s Vltavou byly dobré podmínky pro pěstování vrbového porostu. Po 1. světové válce a hospodářské krizi 30.tých let 20tého století začalo košíkářství upadat. Lidé si našli nové zaměstnání a plochy proutníků se zmenšovaly a proutěné koše vytlačovaly jiné materiály (např. překližka, tvrzený papír, voskové plátno.) Po válce v roce 1948 se zbylí košíkáři začlenili do košíkárny pod VÝROBNÍ DRUŽSTVO (VD) a LIBERTA (pletení kočárků) Továrna dětských vozidel (TDV). V šedesátých letech byla snaha podpořit rukodělná řemesla, vznikl ÚLUV (ústřední lidové umělecké výroby) a o ruční výrobky v nové podobě byl zájem (např. gondoly, podnosy, stínidla, sluníčka či stojany na noviny). V devadesátých letech dochází k zániku pod tlakem dovozů proutěných výrobků a k neschopnosti konkurovat. Zůstává již jen ojedinělá domácí výroba. Košíkářské muzeum se dnes nachází v Morkovicích-Slížanech. Novodobé pletení je pletení z pedigu. Pedig je přírodní materiál, který se vyrábí zpracováním ratanu. Vyznačuje se velkou pórovitostí povrchu, a proto je po namočení velice pružný a je nyní nejpoužívanějším materiálem pro výrobu košů, košíků, ošatek a různých dekorací. Právě pro svou pružnost a snadnou manipulaci při pletení je užívanější než klasické vrbové proutí. Kulatý pedig se vyrábí v síle od 1 mm až do 1 cm. Je i pedig plochý tzv. ŠÉNY a pásky. Při pletení musí být pedig stále vlhký jinak praská! Další výhodou oproti proutí je jeho schopnost OBARVENÍ na barvu, jakou právě potřebujeme.

13 Koszykarstwo 13 Historia Pletení košů patří mezi nejstarší činnosti člověka. Přírodní materiál byl velice dostupný a měl široké využití (od košů na potraviny až po užití na stavbách). Košíky se nevyráběly jen z proutí, ale i z různých listů trav a rostlin, papíru, látky nebo kůže. Rzemeślnicy i nierzemeślnicy Rozwój Spadek Nowe czasy Plecenie koszyków zawsze było czynnością domową. Odbywało się poza sezonem, dla swoich potrzeb albo na zarobek. Osoby, które zajmowały się koszykarstwem przez cały rok, na zarobek, często specjalizowały się na określony typ koszy (np. kosze, nadbudowy na wozy... ) i w ten sposób udoskonalono tę branżę W czasach rewolucji przemysłowej w wieku manufaktur wzrosło zainteresowanie o kosze wiklinowe. Powstawały ośrodki koszykarskie (naprz. w mieście Mělník). Tu pleciono kosze dla niedalekiego regionu zajmującego się sadownictwem i rolnictwem, ale także do fabryk oraz manufaktur do północnych Czech. Duzi odbiorcy byli przede wszystkim z niedalekiej Pragi i popularność koszykarzy pozyskała klientów z całej monarchii Węgiersko Austriackiej oraz za granicami. W Mělníku w tych czasach powstaje wiele warsztatów koszykarskich. Region ten był bardzo sprzyjający takiemu przedsięwzięciu, ponieważ na równinie Połabskiej, przy zbiegu rzek Łaby i Wełtawy były dobre warunki do uprawiania wierzb. Po I wojnie światowej i kryzysie gospodarczym w 30-tych latach XX wieku koszykarstwo zaczęło upadać. Ludzie znaleźli inne zatrudnienia i powierzchnie, na których uprawiano wiklinę zmniejszały się i kosze wiklinowe zastępowały inne materiały (naprz. sklejka, papier laminowany, tkaniny woskowane.) Po wojnie w roku 1948 reszta koszykarzy przeszła pod spółdzielnię produkcyjną i do zakładu LIBERTA (plecenie wózków dziecięcych) zakłady produkcji wózków dziecięcych. W latach sześćdziesiątych starano się o wsparcie rzemiosła rękodzielnego, powstał ÚLUV (z czeskiego skrót dla Centrum Produkcji Sztuki Ludowej) i o było zainteresowanie produktami ręcznymi w nowej postaci (naprz. gondole, tace, osłony, stojaki do gazet). W latach dziewięćdziesiątych dochodzi do zaniku tej branży z powodu importu produktów wiklinowych i niezdolności konkurencji. Pozostaje tylko produkcja domowa. Muzeum koszykarstwa obecnie znajduje się w miejscowości Morkovice-Slížan. Nowoczesne plecenie wykonuje się z pedigu. Pedig to materiał naturalny, który produkuje się przez opracowanie ratanu. Odznacza go duża porowatość powierzchni, i dlatego jest po namoczeniu bardzo elastyczny i obecnie jest najczęściej stosowanym materiałem do produkcji koszy, koszyków, pojemników na chleb i różnych dekoracji. Właśnie ze względu na swą elastyczność i łatwość manipulowania podczas plecenia jest częściej stosowanym niż klasyczna wiklina wierzbowa. Okrągły pedig produkuje się w mocy od 1 mm do 1 cm. Istnieje także pedig płaski. Podczas plecenia musi być pedig stale wilgotny w odwrotnym wypadku pęka! Następną zaletą w porównaniu z wikliną jest jego zdolność farbowania go dowolnym kolorem, jaki akurat jest potrzebny.

14 Výroba mýdla Produkcja mydla

15 Líba Havrdová Výroba mýdla / Produkcja mydła 15

16 16 Výroba mýdla Historie mýdla Mýdlo bylo objeveno již v dávné historii. Používáme ho několikrát denně a nutno podotknout, že mýdlo je po jídle náš asi nejčastější společník. V Čechách se až do vymření Přemyslovců mýdlo vyrábělo podomácku. Výroba mýdla byla běžnou součástí práce hospodyněk až do konce 17. století, ale již v době lucemburské vzniklo nové řemeslo, mydlářství. V roce 1464 byl v Praze založen cech mydlářů. V roce 1848 zahájil ve svém domku v Rynolticích u Liberce výrobu mýdla tamější sedlák, řezník a uzenář Georg Schicht. V roce 1867 již zásoboval mýdlem celé severní Čechy. Jeden z jeho synů, Johann Schicht, vybudoval v roce 1882 velkou továrnu na výrobu mýdla v Novosedlicích u Ústí nad Labem, z níž se již před 1. světovou válkou stala největší továrna na zpracování tuků v kontinentální Evropě. Po 2. světové válce byla rodina Schichtů odsunuta a podnik byl zestátněn (dnešní Setuza)A jak vlastně mýdlo umývá? Paradoxní je, že samotná voda příliš nevlhčí, její molekuly mají totiž tendenci se shlukovat do kapiček, které k pokožce těžko přilnou. Mýdlo je smáčedlo, které strukturu těchto kapiček naruší, voda se tak dostane i do hlubokých pórů a samotné mýdlo se nabalí kolem zrnek špíny, uzavře je v sobě a umožní vodou spláchnout. Mýdlo zároveň rozpouští tuky, které jsou součástí špíny. Příprava mýdla dříve znamenala zpracování odpadního tuku, byla to věc nutná pro běžný život. Dnes se výroba domácího mýdla řadí ke koníčkům a takové mýdlo se vyrábí jen z kvalitních ingrediencí. Z rostlinných i živočišných tuků v potravinářské kvalitě a čistého hydroxidu sodného, do mýdlové hmoty se přimíchávají drahé rostlinné oleje a extrakty, které pak pečují o pokožku, hydratují ji a zpevňují, jiné mají hojivé schopnosti, nebo umí pečovat o aknózní pleť či pleť vyhlazovat. Pro výrobu mýdel se dnes nabízejí různé již hotové mýdlové hmoty v drogeriích. Výrobou je pak míněno designování takových mýdel, můžete pomocí nich rychle vytvořit působivý dárek. Vtlačit do mýdla plátek pomeranče, srdíčko, lístky růží, mušle z dovolené, anebo koupené mýdlové vločky. Výroba je pak rychlá a prakticky bezpracná. Koupíte mýdlo a to jen přeměníte na mýdlo originální. Chtěli bychom Vám ale nabídnout možnost pustit se do opravdové výroby ze surovin, jejichž původ znáte. Krásné na tom je, že i dnes najdete voňavoučká a ručně vyráběná mýdla. A ne jen ve formách, na které jste zvyklý, ale i krásné originální kousky.

17 Produkcja mydla 17 Historia mydła Mydło zostało odkryte już w dawnej historii. Korzystamy z niego kilkakrotnie w ciągu dnia i należy podkreślić, że mydło jest po potrawie naszym najczęstszym towarzyszem. W Czechach aż do czasu wymarcia dynastii Przemysłowców było produkowane po domowemu. Produkcja mydła była zwykłą częścią składową pracy gospodyni aż do końca VVII wieku, ale już w czasach Luksemburgów powstało nowe rzemiosło, mydlarstwo. W roku 1464 został w Pradze założony cech mydlarzy. W roku 1848 rozpoczął w swoim domu w miejscowości Rynoltie koło Liberca produkcję mydła tamtejszy rolnik i masarz Georg Schicht. W roku 1867 dostarczał już mydło dla całych północnych Czech. Jeden z jego synów, Johann Schicht, zbudował w roku 1882 dużą fabrykę na produkcję mydła w miejscowości Novosedlice koło Ústí nad Labem, z której już przed pierwszą wojną światową stała się największa fabryka opracowania tłuszczy w Europie kontynentalnej. Po II wojnie światowej została rodzina Schichtów przeniesiona i zakład został unarodowiony (dzisiejsza Setuza). A w jaki sposób mydło myje? Paradoksalnym jest fakt, iż sama woda zbyt nie nawilgotni, jej molekuły mają, bowiem tendencję zdrażać się w krople, które do skóry trudno dotrą. Mydło jest nawilżające i strukturę tych kropli rozbija i w ten sposób woda dostanie się do głębokich porów i same mydło w ten sposób nawiąże się dookoła ziarnek brudu, zamknie je w sobie i umożliwi wodzie zmyć je. Mydło równocześnie rozpuszcza tłuszcze, które są częścią składową brudu. Przygotowanie mydła wcześniej równało się opracowaniu tłuszczu odpadowego, była to rzecz niezbędna dla codziennego życia. Dziś produkcja mydła domowego szereguje się do zainteresowań i takie mydło dziś produkuje się tylko z jakościowych składników. Z tłuszczy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego w jakości spożywczej i czystego wodorotlenku sodu, do masy mydłowej mieszają się drogie olejki roślinne i ekstrakty, które następnie pielęgnują skórę i cerę, nawilżają i wzmacniają, inne mają zdolności lecznicze lub potrafią dbać o cerę trądzikową czy cerę wygładzają. Do produkcji mydeł obecnie w sklepach z drogerią oferują różne już gotowe masy. Pod pojęciem produkcja wtedy jest uważane kształtowanie i przybieranie takich mydeł, można za ich pomocą szybko stworzyć oryginalny podarunek. Wcisnąć do mydła płatek pomarańczy, serduszko, listki róż, muszelki z wczasów lub zakupione płatki mydlane, Produkcja wtedy jest szybka i praktycznie bez trudu. Można zakupić mydło i to tylko przemienić w oryginalny kawałek. Chcielibyśmy jednak zaoferować Wam możliwość spróbować tradycyjnej produkcji ze składników, których pochodzenie już znacie. Szczególnym w tym jest to, że także dziś można znaleźć pachnące i ręcznie produkowane mydła. I to nie tylko w kształtach, do których jesteśmy przyzwyczajeni, ale również nowych, oryginalnych.

18 Keramika Ceramika

19 Ľubica Gembalová Keramika / Ceramika 19

20 20 Keramika Historie keramické výroby Název keramika pochází z Řecka, kde se v athénské čtvrti Keramos vyráběly a prodávaly hrnčířské výrobky. Dějiny keramiky, ale sahají až do předhistorické doby primitivního člověka. V té době uchovávali vodu v pletených koších vymazaných hlínou a tyto koše později vypalovali. Primitivní hrnčířství se vyvinulo v řemeslnou výrobu až s vynálezem hrnčířského kruhu v Mezopotámii let př. n. l. Jeho předky byly hrnčířské desky upevněné na dřevěné tyči, jež se zvolna otáčely mezi koleny. Do Evropy se hrnčířský kruh dostal kolem roku 500 př. n. l. a na území Čech se objevil společně s keltským obyvatelstvem v době laténské. Později v našich zemích keramickou výrobu nejvíce rozšířili Habáni. Založili výrobu majoliky na Moravě a Slovensku. Po roce 1622 se museli vystěhovat ze země a jejich výrobu přebralo místní obyvatelstvo. Podle tvarů a výzdoby keramiky rozeznáváme: Nejstarší keramikou, je keramika lineární nebo pásková, na níž se rytá výzdoba v podobě volut (závitnice), krokví, meandrů nebo trojúhelníků seskupuje v pásy. Její nejranější stupeň se nazývá keramikou volutovou. Mladší stupeň páskové keramiky je keramika Vypíchaná prováděná místo rytím vpichy pomocí kostěných nebo rohovinových kolíků. Z Podunají pronikl na Moravu lid s malovanou keramikou bohatých tvarů, zdobenou geometrickými vzory a štětcem postupně nanášenými barvami (červenou, žlutou, hnědou a bílou) po vypálení. V Evropě začali hrnčíři zásobovat domácnosti obvyklými druhy kuchyňského a stolního nádobí pod italským vlivem byla zavedena poleva.v gotice vzniká výroba kachlových kamen, kachle se zdobily na přední straně reliéfem (figura nebo erb).

21 Ceramika 21 Historia produkcji ceramiki Nazwa ceramika pochodzi z Grecji, gdzie w dzielnicy nazywanej Keramos produkowano i sprzedawano produkty garncarskie. Historia ceramiki ale sięga o wiele dalej aż do okresu człowieka prymitywnego. W tych czasach przechowywali wodę w plecionych koszach smarowanych od środa gliną i te kosze były później wypalane. Prymitywne garncarstwo rozwinęło się w rzemiosło aż z wynalazkiem koła garncarskiego w Mezopotamii lat przed naszą erą. Jego przodkami były deski garncarskie przymocowane na drewnianym kiju, które były powoli obracane między kolanami. Do Europy koło garncarskie dotarło około roku 500 przed nasza erą i na terenach Czech pojawiło się wraz z Keltami w czasach lateńskich. Później na tych terenach najwięcej produkcję ceramiczną rozwinęli Habanowie. Założyli produkcję majoliky na Morawach i na Słowacji. Po roku 1622 musieli przenieść się z kraju i ich produkcję przejęli miejscowi obywatele. Według kształtu i udekorowania ceramiki rozróżniamy: Najstarszą ceramikę, którą jest ceramika linearna lub paskowa, do której wyryto ozdoby pod postacią gwinciarki, krokwi, meandrów lub trójkątów grupuje do pasów. Jej najwcześniejszy stopień oznaczany jest jako ceramika wolutowa. Młodszy stopień ceramiki paskowej to ceramika wyciskana, robiona zamiast techniką rycia techniką wycinania za pomocą kołków z kości lub rogów. Z terenów równiny Dunajskiej dostał się na Morawy lud z malowaną ceramiką bogatych kształtów, ozdabianą wzorami geometrycznymi i pędzlem stopniowo nanoszonymi kolorami (czerwonym, żółtym, brązowym i białym) po wypaleniu. W Europie garncarze zaczęli dostarczać gospodarstwom domowym zwykłych rodzajów naczyń kuchennych i do stołowania pod wpływem włoskim zaczęto stosować polewę. W gotyku powstała produkcja pieców kaflowych, które ozdabiano na przedniej stronie reliefem (figura lub herb).

22 Perníčky a medové pečivo Pierniczki i pieczywo miodowe

23 Jitka Klepsová Perníčky a medové pečivo / Pierniczki i pieczywo miodowe 23

24 24 Perníkářství Historie perníkářství První zmínka o perníku v Čechách a o jeho výrobě a prodeji je z roku Tehdy v Turnově prodávali perník celetníci, jak se tehdy také říkalo perníkářům. Dříve se perník vtlačoval do forem z pálené hlíny a to až do 16. století, kdy je vytlačily vyřezávané dřevěné formy. Říkalo se jim kadluby. Kadluby ze 17. a 18. století jsou bohatě vyřezávané. Patří k nejkrásnějším projevům řezbářského umění. V motivech se objevují bohaté ornamenty, zdobená roucha, podoby světců, portréty panovníků, českých i uherských králů, milostné výjevy, jezdců na koni, rodové erby a znaky. V 18. a 19. století se perník dostává do lidových vrstev a vznikají nové náměty: srdce, husar, panenka a panáček, miminko, abeceda, holubička, koník, jelen a další zvířátka. Perník vytlačovaly do forem z pálené hlíny a vyřezávané dřevěné formy. Perníky se ničím nezdobily, ozdobou byl jejich pěkný tvar a lesklý povrch. V 19. století se začaly dělat perníky vykrajované plechovými tvořítky, které vyráběli klempíři. Perník se natíral karamelem a zdobil bílou polevou. Názvem perník se medové pečivo označuje od doby, kdy se jeho chuť začala upravovat pepřem. Chuť dodávalo perníku různé domácí a cizokrajné koření, např. anýz, koriandr, skořice, badyán, hřebíček, fenykl, zázvor, nové koření, pepř, kardamon atd. Každý perníkář měl na perník svoji recepturu. Koření si do perníku připravoval sám a tak měl každý svoje tajemství. Své jméno ve světě má Staročeský perník, Pardubický perník, Miletínské modlitbičky, Norimberský perník, Štemberské uši atd. Procedura výroby perníkového těsta byla dosti složitá. Již příprava na záděl, jak se tehdy říkalo, bylo celým obřadem. Med se vařil ve zvláštním medovém kotli. Perníkáři pečlivě vybírali mouku a koření pro různé druhy perníku. Těsto ukládali do zvláštních, k tomu určených nádob, kde odpočívalo aspoň šest týdnů, někdy půl roku i déle. V některých krajích se dodržovaly různé zvyky, i různé druhy pečiva. Např. jindřichohradecké mikulášské pečivo mělo svoji ustálenou podobu. Byly to figurální točené tvary, které byly splétané. Na svatého Martina se pekli martinky - ty byly nadívané mákem nebo perníkem. Na Květnou neděli dělali ptáčky, kterými se vítal příchod jara. V České Třebové pekli perníkáři abecedu. V Pacově se naopak pekla a prodávala písmena malá. Perníkáři prodávali svoje výrobky nejen ve vlastních krámcích, ale jezdili se zbožím na poutě a na jarmarky teď trhy. Perník se kupoval na památku a byl ozdobou světnic. Ze všech oslav se perník nejvíce uplatňuje o svátcích vánočních a velikonočních. Zdobení se provádělo převážně bílou polevou a žloutkovou polevou. Dnes se používají i speciální potravinářská barviva různých barev. Některé pekařky vytvářejí umělecká díla jak v pečení, tak i ve zdobení perníčků např. kornoutkovou technikou nebo glazurováním.

25 Pernikarstwo 25 Historia pernikarstwa Pierwsze wzmianki o pierniku w Czechach i o jego produkcji i sprzedaży są z roku Wtedy w mieście Turnov sprzedawali piernik kichlarze, jak tedy również piernikarzy oznaczano. Wcześniej piernik był wciskany do foremek z palonej gliny i to aż do XVI wieku, kiedy wyeliminowały je formy drewniane. Nazywano je kadłubami. Formy te z XVII i XVIII wieku są bardzo bogato rzeźbione. Należą do najpiękniejszych przejawów sztuki rzeźbiarskiej. W motywach pojawiają się bogate ornamenty, zdobione szaty, postacie świętych, portrety władców, króli czeskich i węgierskich, sceny miłosne, jeźdźcy konni, herby rodowe i znaki. W wieku XVIII i XIX piernik rozpowszechnia się między warstwy ludowe i powstają nowe motywy: serce, lalka, panna młoda i pan młody, niemowlak, abecadło, gołąbek, konik, jeleń i następne zwierzęta. Piernik był wciskany w formy z gliny palonej i rzeźbionej formy drewnianej. Pierniki niczym nie zdobiono, ozdobą był ich kształt i błyszcząca powierzchnia. W XIX wieku zaczęto produkować pierniki wykrojone foremkami blaszanymi, które robili blacharze. Piernik pocierano karmelem i zdobiono białą polewą. Nazwą piernik pieczywo miodowe oznacza się od czasów, kiedy jego smak rozpoczęto przyprawiać pieprzem. Smaku dodawały piernikowi różne lokalne i egzotyczne przyprawy, naprz. anyż, koriander, cynamon, anyż gwiaździsty, goździk, koper włoski, imbir, ewent. pieprz, kardamon itd. Każdy piernikarz miał na piernik swój przepis. Przyprawy do pierniku przygotowywał sobie sam i w ten sposób miał każdy swoją tajemnicę. Swoją tradycję na świecie ma także staroczeski pieknik, pardubicki piernik, Miletínskie pierniczki, Norimberski piernik, Štemberskie uszy itd. Procedura produkcji ciasta piernikowego była stosunkowo skomplikowana. Już przygotowanie tzw. zarobienia, jak wtedy mówiono, było całym obrzędem. Miód gotował się w specjalnym kotle miodowym. Piernikarze starannie wybierali mąkę i przyprawy na różne rodzaje pierniku. Ciasto układali do specjalnych, do tego przeznaczonych pojemników, gdzie odpoczywało przynajmniej sześć tygodni, niekiedy pół roku lub nawet dłużej. W niektórych regionach dotrzymywano różne zwyczaje, i różne rodzaje pieczywa. Naprz. Jindřichohradeckie pieczywo mikołajowe miało swoją ustaloną postać. Były to figuralne kręcone kształty, które były splatane. Na świętego Marcina pieczono martynki te były nadziewane makiem lub piernikiem. Na niedzielę palmową robiono ptaszki, którymi witano nadejście wiosny. W miejscowości Česka Třebova piekli piernikarze abecadło. W Pacově pieczono i sprzedawano małe litery. Piernikarze sprzedawali swoje wyroby nie tylko w własnych sklepikach, ale jeździli z towarem na targi i odpusty. Piernik kupowano na pamiątkę i był ozdobą izby. Z wszystkich uroczystości najczęściej był pieczony podczas Świąt Bożego Narodzenia oraz Świąt Wielkanocnych. Zdobiono go białym lukrem lub lukrem żółtkowym. Dziś stosują się także farby spożywcze najróżniejszych kolorów. Niektórzy cukiernicy tworzą dzieła sztuki jak w pieczeniu tak również dekorowaniu pierniczków naprz. terchniką stożkową lub szkleniem.

26 Smaltování iowanie

27 Šárka Homoláčová Smaltování / Emaliowanie 27

28 28 Smaltování Šperky ze smaltu Smalt zdobil kovové předměty národů starověkého Dálného východu (Japonsko, Indie, Čína), Egypta i Řecka. Výraznější zlom v použití smaltu nastal v období Byzance, kdy se jím zdobily reliéfy z kovů. V 5. až 7. století n. l. technologie smaltování byla přenesena i do Evropy. Byzantské předměty a šperky zdobené smaltem dnes krášlí stránky mnoha vznosných knih o umění. Smalt je ozdobou naší národní pýchy, korunovačních klenotů: objevuje se na Svatováclavské koruně i na kříži Přemysla Otakara II. Technika výroby smaltu Smalt je prášek získaný jako směs více látek, mezi nimiž jsou sklo, křemík a kysličníky kovů. Za vysokých teplot se sypký prášek taví a mění se ve sklovinu, která zdobí a chrání kovové povrchy. Šperky ze smaltu vám dlouho vydrží, jsou barevně stálé, ale povrch je poměrně křehký, musíte tedy dávat pozor na oděrky šperku. Smalt je prášek, který se nanese na kovový základ šperku například štětečkem. Obrysy se utváří pomocí různých šablon, špachtlí, ostrých předmětů. Pracuje se s více barevnými vrstvami smaltu, každý se pálí zvlášť. Smalt má různou tavitelnost. Ty nejjednodušší smalty vytvrdíte doma na sporáku, na odolnější smalty už potřebujete speciální pícku, kde se smalt vytaví při C. Smalt jako povrchová úprava kovů je použita v 19. století (kolem r. 1850). Smaltovaly se nejdříve železné nádoby na vodu, pak i pekáče, kýble a i celé litinové vany na koupání. Smaltované nádoby odolávaly rzi a bylo možné je keramickými barvami zdobit. K nanášení smaltu se používalo sypání suchého smaltu sítkem nebo později máčení v mokré smaltové kaši, což byl vlastně vířený smaltový pudr ve vodě. Smalt se poté před vypálením musel pečlivě vysušit. Teplota pro vypalování smaltu na kov leží mezi C a její působení je velmi krátké. Teplota vypalování keramických barvítek do smaltu je mezi C. Smaltované šperky můžete zakoupit na řemeslných trzích, v obchůdcích s uměleckými předměty, v galeriích, ve specializovaných prodejnách šperků či přímo u výrobce. Získáte originální šperk, který byl vyráběn s láskou, šperk, jež vás zjemní a mimo jiné upomene na naši slavnou historii.

29 Emaliowanie 29 Biżuteria wykonana z emalii Emalia ozdabiała przedmioty metalowe narody starodawnego dalekiego wschodu (Japonii, Indii, Chin), Egiptu i Grecji. Bardziej wyraźny przełom w zastosowaniu emalii powstał w okresie Bizancjum, kiedy nią zdobiły się reliefy z metalu. W V do VII wieku naszej ery technologia emaliowania została przeniesiona także do Europy. Bizantyjskie przedmioty i biżuteria ozdabiane emalią dziś upiększają strony wielu książek o sztuce. Emalia jest ozdobą naszej dumy narodowej, klejnotów koronacyjnych: pojawia się na koronie świętowacławskiej i na krzyżu Przemyśla Otakara II. Technika produkcji emalii Emalia to proszek uzyskany jako mieszanka większej ilości substancji, między którymi jest szkło, krzemień i tlenki metali. Podczas wysokich temperatur sypki proszek topi się i mieni w szkliwo, które zdobi i chroni powierzchnie metalowe. Biżuteria z emalii długo wytrzyma, jest kolorowo stałą, ale jej powierzchnia jest stosunkowo krucha, trzeba więc uważać, żeby jej nie zeskrobać. Emalia to proszek, który nanosi się na metalową podstawę biżuterii na przykład pędzlem. Linie tworzą się za pomocą różnych szablonów, szpachli, ostrych przedmiotów. Pracuje się z większą ilością kolorowych warstw emalii, każda jest wypalana z osobna. Emalia ma różną granicę topienia. Te najzwyklejsze emalie można zrobić w domu na piecu, do bardziej odpornych emalii jest potrzebny specjalny piec, gdzie można topić emalię przy temperaturze C. Emalia jako wykończenie powierzchni metali jest stosowana od XIX wieku (koło r. 1850). Emaliowały się najpierw żelazne naczynia na wodę, później blachy do pieczenia, wiadra i całe wanny do kąpania. Emaliowane naczynia były odporne na rdzewienie i można było je dekorować kolorami ceramicznymi. Do nanoszenia emalii korzystano z sypania suchej emalii sitkiem lub później moczenia w mokrej kaszy emaliowej, co był wirowany puder emaliowy. Emalia następnie przed wypalaniem musiała się suszyć. Temperatura do wypalania emalii do metalu porusza się około C i jej działanie jest bardzo krótkie. Temperatura wypalania ceramicznych farb do emalii porusza się między C. Emaliową biżuterię można zakupi na targach z przedmiotami rzemieślniczymi, w sklepikach z przedmiotami artystycznymi, w galeriach, w wyspecjalizowanych punktach sprzedaży biżuterii lub bezpośrednio u producentów. Można w ten sposób uzyskać oryginalny klejnot, który był produkowany z zamiłowaniem, biżuterię, która doda subtelności i poza innym przypomni słynną historię.

30 Překlad: Mgr. Kateřina Mervartová, Ph.D. Grafika: Bc. Lenka Idunková Rok vydání: 2013

Przepisy z czerwoną palmą

Przepisy z czerwoną palmą Przepisy z czerwoną palmą Dorota D.K. Kornas 1. ŚLEDZIE Z OLEJEM Z CZERWONEJ PALMY 10min 2-4 płaty słonych śledzi -3 nieduże cebule -½ szklanki bio oleju z czerwonej palmy Ölmühle Solling Śledzie należy

Bardziej szczegółowo

Register and win! www.kaercher.com

Register and win! www.kaercher.com Register and win! www.kaercher.com A B A, B A B 2 6 A régi készülékek értékes újrahasznosítható anyagokat tartalmaznak, amelyeket tanácsos újra felhasználni. Szárazelemek, olaj és hasonló anyagok ne kerüljenek

Bardziej szczegółowo

Barszcz białostocki. Opis przygotowania:

Barszcz białostocki. Opis przygotowania: Barszcz białostocki 2 duże winne jabłka 1 buraki średniej wielkości 3 szklanek bulionu wołowego łyżka masła łyżka mąki 1/3 szklanki śmietany listek laurowy goździk cukier Opis przygotowania: Obrane i umyte

Bardziej szczegółowo

Przygotowała: Alicja Świtaj

Przygotowała: Alicja Świtaj Kaczka wędzona dymem z zielonej herbaty z zielonymi warzywami z woka, pure z mango i imbiru oraz szafranowym ryżem (danie inspirowane kuchnią Tajlandii) Przygotowała: Alicja Świtaj Zafascynowała mnie kuchnia

Bardziej szczegółowo

Dziś w numerze: WAKACYJNA KSIĄŻKA KUCHARSKA

Dziś w numerze: WAKACYJNA KSIĄŻKA KUCHARSKA Dziś w numerze: WAKACYJNA KSIĄŻKA KUCHARSKA -jajka (trzy) -cukier (pół szklanki) -mąka (pół szklanki) -cytryna (pół) Babeczki cytrynowe Składniki są, pieczemy! Oddziel żółtka od białek i ubij białka z

Bardziej szczegółowo

Polsko czeskie spotkania europejskie w Kaletach LOGO. Projekty Miast Partnerskich. Kalety Vitkov 2010-2014. www.kalety.pl. www.vitkov.

Polsko czeskie spotkania europejskie w Kaletach LOGO. Projekty Miast Partnerskich. Kalety Vitkov 2010-2014. www.kalety.pl. www.vitkov. Polsko czeskie spotkania europejskie w Kaletach Projekty Miast Partnerskich Kalety Vitkov www.kalety.pl 2010-2014 www.vitkov.info LOGO Listopad 2010 - czerwiec 2011 Projekt Zwyczaje i obyczaje (Zvyky a

Bardziej szczegółowo

Przepis wymyśliłam dwa lata temu, kiedy niespodziewany wigilijny gość w postaci mojej ciężarnej przyjaciółki wyraził niezwykłą, choć typową dla stanu

Przepis wymyśliłam dwa lata temu, kiedy niespodziewany wigilijny gość w postaci mojej ciężarnej przyjaciółki wyraził niezwykłą, choć typową dla stanu Przepis wymyśliłam dwa lata temu, kiedy niespodziewany wigilijny gość w postaci mojej ciężarnej przyjaciółki wyraził niezwykłą, choć typową dla stanu błogosławionego, zachciankę spożycia grzańca na słono.

Bardziej szczegółowo

Mały poradnik pralinkowy. ały poradnik pralinkowy

Mały poradnik pralinkowy. ały poradnik pralinkowy Mały poradnik pralinkowy ały poradnik pralinkowy Pyszne przepisy na słodkie przysmaki Pyszne pralinki własnego wyrobu. Z pomocą dobrych składników, odpowiednich akcesoriów oraz odrobiny wprawy wyczarujecie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z przysposobienia do pracy

Scenariusz zajęć z przysposobienia do pracy Scenariusz zajęć z przysposobienia do pracy 1. Prowadzący: Magdalena Baranowska 2. Temat zajęć: Zupa pomidorowa z makaronem, udka faszerowane i sałatka jarzynowa. 3. Metody pracy: - słowna (instruktaż

Bardziej szczegółowo

smaczne i zdrowe Ciasta domowe

smaczne i zdrowe Ciasta domowe smaczne i zdrowe Ciasta domowe SPIS TREŚCI WSTĘP 4 O cieście kruchym 4 O cieście biszkoptowym 4 O cieście piaskowym nazywanym również ucieranym 6 O cieście drożdżowym 6 Kilka uwag natury ogólnej 7 PRZEPISY

Bardziej szczegółowo

Powyższe reguły to tylko jedna z wersji gry. Istnieje wiele innych wariantów, można też ustalać własne zasady. Miłej zabawy!

Powyższe reguły to tylko jedna z wersji gry. Istnieje wiele innych wariantów, można też ustalać własne zasady. Miłej zabawy! Krykiet W krykieta może grać od 2 do 4 osób, którzy albo grają każdy przeciw każdemu, albo dzielą się na dwie drużyny. Bramki oraz palik startowy i powrotne umieszcza się tak, jak pokazano na rysunku.

Bardziej szczegółowo

Składniki: Chipsy z marchewki: 1 mała marchewka odrobina oleju. Przygotowanie: Piersi kurczaka myjemy, osuszamy i kroimy w kostkę.

Składniki: Chipsy z marchewki: 1 mała marchewka odrobina oleju. Przygotowanie: Piersi kurczaka myjemy, osuszamy i kroimy w kostkę. Pyszne, aromatyczne i lekko słodkie curry z kurczakiem, czerwoną soczewicą, pomidorami, melonem i chipsami z marchewki. Gotowe curry podałam w wydrążonym melonie, którego część użyłam do przygotowania

Bardziej szczegółowo

SAŁATKA WARZYWNA: SKŁADNIKI:

SAŁATKA WARZYWNA: SKŁADNIKI: Książka kucharska SAŁATKA WARZYWNA: SKŁADNIKI: 2 duże ziemniaki 4 duże marchewki 2 duże pietruszki 1 średni seler 1 puszka groszku 1 puszka kukurydzy 2 średnie cebule 4 ogórki kiszone majonez sól i pieprz

Bardziej szczegółowo

Do miski przesiać oba rodzaje mąki, dodać wodę, Receptury. Mirosław Łęczycki. Chleb razowy z suszoną żurawiną. Przygotowanie

Do miski przesiać oba rodzaje mąki, dodać wodę, Receptury. Mirosław Łęczycki. Chleb razowy z suszoną żurawiną. Przygotowanie Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Mirosław Łęczycki Receptury Chleb razowy z suszoną żurawiną 300 g mąki żytniej razowej 150 g mąki pszennej

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZONE PRZEPISY. Na dno maszyny wlej mleko, wrzuć jaja i masło. Potem wsyp mąkę, sól, cukier (można dodać odrobinę

SPRAWDZONE PRZEPISY. Na dno maszyny wlej mleko, wrzuć jaja i masło. Potem wsyp mąkę, sól, cukier (można dodać odrobinę SPRAWDZONE PRZEPISY Ciasto drożdżowe (w maszynce) 8g drożdży suszonych 0,5 kg mąki 3 łyżki cukru 1/4 kostki masła (kostka 250 g) 250 ml mleka 1/2 łyżeczki soli 2 jaja Opcjonalnie: rodzynki, suszona żurawina

Bardziej szczegółowo

Program edukacyjny 2015/2016. Muzeum-Zamek w ŁaNcucie. Muzeum to podróz

Program edukacyjny 2015/2016. Muzeum-Zamek w ŁaNcucie. Muzeum to podróz Program edukacyjny 2015/2016 Muzeum-Zamek w ŁaNcucie Muzeum to podró. Muzeum to podróz JAK UMÓWIĆ SIĘ NA ZAJĘCIA MUZEALNE? Zajęcia muzealne zamówić można na podstawie aktualnego programu w Dziale Edukacji

Bardziej szczegółowo

nr 3 [156/2013] REKLAMA Rubryka kulinarna Łukasza Walusia TRANSPORT pow. 2 t GRATIS WIOSENNA PROMOCJA KACZKA W GLAZURZE Składniki: 1 kaczka 1 szklanka soku pomarańczowego 2 łyżki miodu 2 łyżki białego

Bardziej szczegółowo

7. garnki z pokrywą ze stali nierdzewnej z Szt. 3

7. garnki z pokrywą ze stali nierdzewnej z Szt. 3 Załącznik nr 1 Część nr 1 - wyroby ze stali nierdzewnej: garnki, rondle, patelnie, wanny, sita miski,wiadra, kwarty Opis produktu, parametry j.m. Parametry Wykonawcy / opis produktu ( 10 x ) 1. garnki

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia sprawdzianu! UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok miejsce na naklejkę z kodem SPRAWDZIAN W

Bardziej szczegółowo

Czyszczenie bez chemii

Czyszczenie bez chemii Czyszczenie bez chemii Czarne Orły,,Czyszczenie fug 0,5 litra octu spirytusowego 10% soda oczyszczona 0,5 litra wody Mieszamy wodę i ocet, zrobiony płyn wlewamy do butelki. Spryskujemy fugi następnie posypujemy

Bardziej szczegółowo

Produkcja marcepanu. oprac. Marianna Kosyl

Produkcja marcepanu. oprac. Marianna Kosyl Produkcja marcepanu oprac. Marianna Kosyl Produkcja marcepanu naturalnego Marcepan Jest to masa otrzymywana z oczyszczonych i zmiażdżonych z cukrem migdałów. Marcepan stanowi jednorodną plastyczną masę

Bardziej szczegółowo

Wyłączny Przedstawiciel Handlowy ASD www.artsytemdeco.com RODADECK MICROCEMENT EKSKLUZYWNE GŁADKIE POWIERZCHNIE

Wyłączny Przedstawiciel Handlowy ASD www.artsytemdeco.com RODADECK MICROCEMENT EKSKLUZYWNE GŁADKIE POWIERZCHNIE RODADECK MICROCEMENT EKSKLUZYWNE GŁADKIE POWIERZCHNIE Techniki dekoracji powierzchni MIKROCEMENT RODADECK SF RODADECK SF jest to dwuskładnikowy produkt na bazie spoiw hydraulicznych, żywic syntetycznych,

Bardziej szczegółowo

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-czeski

bab.la Zwroty: Korespondencja osobista Życzenia polski-czeski Życzenia : Ślub Gratulujemy! Życzymy Wam wszystkiego, co najlepsze! Blahopřejeme. Přejeme Vám jen a jen štěstí. młodej parze Gratulacje i najlepsze życzenia w dniu ślubu! Gratuluje a přejeme vám oběma

Bardziej szczegółowo

Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego - przykładowe rozwiązanie zadania nr 1

Zawód: technik żywienia i gospodarstwa domowego - przykładowe rozwiązanie zadania nr 1 TYTUŁ PROJEKT REALIZACJI PRAC ZWIĄZANYCH Z PRZYGOTOWANIEM OBIADU W PRZEDSZKOLU WG OBOWIĄZUJĄCEGO JADŁOSPISU ORAZ SPORZĄDZENIE ZAPOTRZEBOWANIA ŻYWNOŚCIOWEGO I RAPORTU ŻYWIENIOWEGO W ODNIESIENIU DO OBIADU.

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

Cenne informacje dla rodziców

Cenne informacje dla rodziców Cenne informacje dla rodziców Rok szkolny 2014/2015 Co trzylatek umieć powinien -Posługuje się określeniami odnoszącymi się do kierunków w przestrzeni (na, pod, za, przed). -Klasyfikuje przedmioty ze względu

Bardziej szczegółowo

OWOCOWE WIEŚCI Z SP 32

OWOCOWE WIEŚCI Z SP 32 OWOCOWO, ZDROWO I KOLOROWO OWOCOWE WIEŚCI Z SP 32 NUMER 2 MAJ 2015 ROK KOCHANI! Oddajemy w Wasze ręce drugi numer naszej gazetki, poświęconej owocom i zdrowiu, które z ich spożywania płynie. Bohaterką

Bardziej szczegółowo

Składniki i Wyposażenie

Składniki i Wyposażenie Świeża Mozzarella Z 5 litrów mleka Mozzarella jest wymagającym serem i nie powinien być waszym pierwszym wyborem w przygodzie z robieniem serów. Jest to przepis na produkcję świeżej mozzarelli, którą zmodyfikowałem

Bardziej szczegółowo

Towaroznawstwo. Dżemy

Towaroznawstwo. Dżemy Towaroznawstwo Dżemy SUROWCE Podstawą produkcji wysokiej jakości dżemów jest zastosowanie doskonałych surowców. Stosuje się owoce w różnej postaci, np.: Świeże owoce Owoce głęboko mrożone Owoce zakonserwowane

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE DLA ZAWODU KUCHARZ NA POZIOMIE TECHNIKUM 512[02]

PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE DLA ZAWODU KUCHARZ NA POZIOMIE TECHNIKUM 512[02] PRZYKŁADOWE ZADANIE EGZAMINACYJNE DLA ZAWODU KUCHARZ NA POZIOMIE TECHNIKUM 512[02] Restauracja Jan III Sobieski przyjęła zamówienie na wykonanie zestawów obiadowych dla grupy młodzieży klasy 4K, która

Bardziej szczegółowo

SYNTHOS PS GPPS HIPS

SYNTHOS PS GPPS HIPS SYNTHOS PS GPPS HIPS 1. 2. 3. 4. Spółka Synthos S.A. wyrosła z Firmy Chemicznej Dwory S.A. i Kaucuk a.s. Obecna nazwa firmy - SYNTHOS (wprowadzona w 2007 r.) stanowi połączenie dwóch wyrazów greckiego

Bardziej szczegółowo

Program Mój własny chleb! Warsztat I Razowiec z żurawiną

Program Mój własny chleb! Warsztat I Razowiec z żurawiną Warsztat I Razowiec z żurawiną Projekt: Razowiec z żurawiną Zakres: uzyskanie ok. 1,5 kg naturalnego (na zakwasie chlebowym) razowca z owocami żurawiny. niezbyt gruba skórka, ciemna, brązowa barwa, miękki

Bardziej szczegółowo

Ewa Bernacka decoupage, scrapbooking, malowanie i renowacja mebli

Ewa Bernacka decoupage, scrapbooking, malowanie i renowacja mebli Ewa Bernacka decoupage, scrapbooking, malowanie i renowacja mebli Pani Ewa Bernacka od zawsze interesowała się różnymi rodzajami sztuki. Jest nauczycielką, absolwentką studiów pedagogicznych i na co dzień

Bardziej szczegółowo

Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie.

Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. W muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, w Galerii Azjatyckiej (ul. Freta 5), 26 lutego 2013 r. odbyło się uroczyste otwarcie wystawy fajek z kolekcji muzeum

Bardziej szczegółowo

Pragnę przedstawić Państwu propozycję odpłatnych działań o charakterze :

Pragnę przedstawić Państwu propozycję odpłatnych działań o charakterze : Kontakt: Janusz Sawicz Telefon: 666 31 06 41 E-mail: januszsawicz@tlen.pl YouTube WIOSKA RĘKODZIELNICZA www.kowalstwostylowe.pl OFERTA Pragnę przedstawić Państwu propozycję odpłatnych działań o charakterze

Bardziej szczegółowo

1 ł cukru 20 g oliwy 100 g ugotowanych wystudzonych ziemniaków

1 ł cukru 20 g oliwy 100 g ugotowanych wystudzonych ziemniaków Bułki 220 g wody 50 g otrębów pszennych 3 Ł oliwy 1 białko mak, sezam pestki słonecznika, dyni Do naczynia miksującego wlać wodę, dodać drożdże, cukier, mąkę, otręby, sól, oliwę. Ciasto wyłożyć do miseczki

Bardziej szczegółowo

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY WPROWADZENIE DO PREZENTACJI Carl Rehnborg i Nutrilite historia Wyzwania związane ze zdrowym sposobem odżywiania się Pokoloruj swoją dietę Zdrowy

Bardziej szczegółowo

Table of Contents. O e-booku. Copyright. Owsianka. Jaglanka inaczej. Placuszki gryczane. Kaszka jaglana z malinami. Placuszki serowe.

Table of Contents. O e-booku. Copyright. Owsianka. Jaglanka inaczej. Placuszki gryczane. Kaszka jaglana z malinami. Placuszki serowe. Table of Contents O e-booku Copyright Owsianka Jaglanka inaczej Placuszki gryczane Kaszka jaglana z malinami Placuszki serowe Omlet bananowy Placuszki owsiane Malinowa wariacja na temat jaglanki Ciasto

Bardziej szczegółowo

Fimaro oraz przetwory Anny Walczyńskiej traktujemy jako firmę rodzinną, która przygotowuje wszystkie produkty według własnych, unikalnych receptur.

Fimaro oraz przetwory Anny Walczyńskiej traktujemy jako firmę rodzinną, która przygotowuje wszystkie produkty według własnych, unikalnych receptur. Fimaro oraz przetwory Anny Walczyńskiej traktujemy jako firmę rodzinną, która przygotowuje wszystkie produkty według własnych, unikalnych receptur. Od ponad 10 lat naszym celem jest produkcja przetworów

Bardziej szczegółowo

Kartofel Mix 25% Pieczywo ziemniaczane. Pachnące bułeczki

Kartofel Mix 25% Pieczywo ziemniaczane. Pachnące bułeczki Kartofel Mix 25% Pieczywo o niespotykanym aromacie. Pełny, wyśmienity smak. Wilgotny miękisz. Delikatna i chrupiąca skórka. Pozostaje długo świeży. Możliwość produkcji pieczywa z odroczonym procesem fermentacji

Bardziej szczegółowo

Obkládačky a dlaždičky Płytki ścienne i podłogowe: SIGHT šedá szary

Obkládačky a dlaždičky Płytki ścienne i podłogowe: SIGHT šedá szary SIGHT 2 Obkládačky a dlaždičky Płytki ścienne i podłogowe: SIGHT šedá szary SIGHT Fascinující design pro přirozený moderní akcent: SIGHT série obkládaček a dlaždiček ze slinutého materiálu vilbostone vytváří

Bardziej szczegółowo

Bardzo często zadajecie Państwo Pytanie, czy jest możliwe, żeby mile spędzić czas, a jednocześnie pozostać wiernym diecie? Myślę, że zdecydowanie

Bardzo często zadajecie Państwo Pytanie, czy jest możliwe, żeby mile spędzić czas, a jednocześnie pozostać wiernym diecie? Myślę, że zdecydowanie Bardzo często zadajecie Państwo Pytanie, czy jest możliwe, żeby mile spędzić czas, a jednocześnie pozostać wiernym diecie? Myślę, że zdecydowanie możemy coś dla siebie smacznego przygotować :) Poniżej

Bardziej szczegółowo

návod k použití instrukcja obsługi

návod k použití instrukcja obsługi návod k použití instrukcja obsługi Pračka Pralka EWF 106510 W 2 electrolux OBSAH Electrolux. Thinking of you. Více o nás naleznete na adrese www.electrolux.com Bezpečnostní informace 2 Popis spotřebiče

Bardziej szczegółowo

Vestavná myčka nádobí Vstavaná umývačka riadu Zmywarka do zabudowy Built-in Dishwasher

Vestavná myčka nádobí Vstavaná umývačka riadu Zmywarka do zabudowy Built-in Dishwasher Vestavná myčka nádobí Vstavaná umývačka riadu Zmywarka do zabudowy Built-in Dishwasher MNV4560 CZ SK PL EN CZ PODĚKOVÁNÍ Děkujeme Vám, že jste si zakoupili výrobek značky Concept a přejeme Vám, abyste

Bardziej szczegółowo

Z czego słyną Rosjanie?

Z czego słyną Rosjanie? Kuchnia Rosyjska Z czego słyną Rosjanie? Przede wszystkim z wspaniałego kawioru. To właśnie Rosja jest największym producentem tego przysmaku. MoŜemy tak spotkać kawior czarny z ryby bieługi (jesiotrowate)

Bardziej szczegółowo

návod k použití instrukcja obsługi

návod k použití instrukcja obsługi návod k použití instrukcja obsługi Pračka Pralka EWS 106540 W EWS 126540 W 2 electrolux Obsah Electrolux. Thinking of you. Více o nás naleznete na adrese www.electrolux.com Bezpečnostní informace 2 Popis

Bardziej szczegółowo

Hejka! Witam Was w kolejnym wydaniu szkolnego magazynu Moda i Uroda. W dzisiejszym wydaniu napisze dla Was o pielęgnacji włosów.

Hejka! Witam Was w kolejnym wydaniu szkolnego magazynu Moda i Uroda. W dzisiejszym wydaniu napisze dla Was o pielęgnacji włosów. Hejka! Witam Was w kolejnym wydaniu szkolnego magazynu Moda i Uroda. W dzisiejszym wydaniu napisze dla Was o pielęgnacji włosów. Strasznie polecam Wam szampony z marki Joanna np. -Joanna Jedwab Silk, -Joanna

Bardziej szczegółowo

Vital DETOX. Herbatki. 2012 By Katarzyna Gurbacka. Vital Detox - Oczyszczanie Katarzyna Gurbacka

Vital DETOX. Herbatki. 2012 By Katarzyna Gurbacka. Vital Detox - Oczyszczanie Katarzyna Gurbacka Vital DETOX Herbatki 2012 By Katarzyna Gurbacka Spis treści Wstęp...3 Odchudzająca Herbatka VitalDetox...4 Herbatka Dla Wątroby...5 Herbatka Zastrzyk Minerałów...6 Herbata Oczyszczająca Wątrobę...7 Rozmarynowa-Imbirowa

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji matematyki w klasie 5 przeprowadzonej dnia 14.12.2011r. w Szkole Podstawowej im. Papieża Jana Pawła II w Bełżcu

Scenariusz lekcji matematyki w klasie 5 przeprowadzonej dnia 14.12.2011r. w Szkole Podstawowej im. Papieża Jana Pawła II w Bełżcu Scenariusz lekcji matematyki w klasie 5 przeprowadzonej dnia 4..0r. w Szkole Podstawowej im. Papieża Jana Pawła II w Bełżcu Prowadzący: Monika Komadowska Hasło programowe: Ułamki zwykłe. Temat lekcji:

Bardziej szczegółowo

Program Mój własny chleb! Warsztat II chleb biały, mieszany pszenno-żytni

Program Mój własny chleb! Warsztat II chleb biały, mieszany pszenno-żytni Warsztat II chleb biały, mieszany pszenno-żytni Projekt: Chleb biały, mieszany Zakres: uzyskanie ok. 1 kg naturalnego (na zakwasie chlebowym) białego chleba mieszanego (pszennożytniego). delikatna, rumiana

Bardziej szczegółowo

Vestavná myčka nádobí Vstavaná umývačka riadu Zmywarka do zabudowy Built-in Dishwasher

Vestavná myčka nádobí Vstavaná umývačka riadu Zmywarka do zabudowy Built-in Dishwasher Vestavná myčka nádobí Vstavaná umývačka riadu Zmywarka do zabudowy Built-in Dishwasher MNV6560 CZ SK PL EN CZ PODĚKOVÁNÍ Děkujeme Vám, že jste si zakoupili výrobek značky Concept a přejeme Vám, abyste

Bardziej szczegółowo

Zestaw 6 Zakres: produkcja ciastkarska

Zestaw 6 Zakres: produkcja ciastkarska Zestaw 6 Zakres: produkcja ciastkarska zadanie 1. Do produkcji ciasta biszkoptowego należy użyć cukru A. pudru. B. kryształu. C. w kostkach. D. inwertowanego. zadanie 2. Z magazynu pobrano mąkę ziemniaczaną.

Bardziej szczegółowo

Menu 01_MENU_ARS_VIVENDI v2.indd 1 01_MENU_ARS_VIVENDI v2.indd 1 6/15/15 11:16 AM 6/15/15 11:16 AM

Menu 01_MENU_ARS_VIVENDI v2.indd 1 01_MENU_ARS_VIVENDI v2.indd 1 6/15/15 11:16 AM 6/15/15 11:16 AM Menu 01_MENU_ARS_VIVENDI v2.indd 1 Koktajl bananowy z miętą i Milupa lp-drinkiem Składniki: banan 70 g Milupa lp-drink 3 miarki (15 g) woda 200 ml miód 5 g cynamon (szczypta) Przepis na 1 porję PHE: 47,5

Bardziej szczegółowo

Przy kominku u Hasbacha...

Przy kominku u Hasbacha... Przy kominku u Hasbacha... Wyrób naczyń ceramicznych towarzyszy człowiekowi od tysięcy lat. Na podstawie wykopalisk widzimy jak w zależności od stopnia rozwoju cywilizacji i warunków zmieniał się sposób

Bardziej szczegółowo

Jabłko Papryka Arbuz

Jabłko Papryka Arbuz Twój sklep 9 Klikaj na artykuły, aby poznać ciekawe przepisy Klikaj na artykuły, aby poznać ciekawe przepisy 3 20 4 6 20 /kg Jabłko Papryka Arbuz 2 z ł/kg 3 5 Pomarańcza Gruszka Cebula 3 21 8 Wiśnia Cytryna

Bardziej szczegółowo

Zanęty uniwersalne :

Zanęty uniwersalne : Zanęty uniwersalne : Woda stojąca : Przepis 1 : 0,5 szklanki bułki tartej zmielonej 0,5 szklanki biszkoptów mielonych 0,5 szklanki mąki kukurydzianej (najlepiej sparzonej) 0,1 szklanki kaszy jaglanej Suszona

Bardziej szczegółowo

Kolekcja Enjoy linia Limonka porcelana

Kolekcja Enjoy linia Limonka porcelana Kolekcja Enjoy Enjoy to dowód na to, że praktyczne przedmioty mogą być pełne świeżości i koloru. Elementy kolekcji ozdobione zostały kolorowymi dekoracjami w trzech radosnych kolorach fuksji, limonki i

Bardziej szczegółowo

Wodę zagotować, dodać masło, chwilę pogotować

Wodę zagotować, dodać masło, chwilę pogotować Wodę zagotować, dodać masło, chwilę pogotować razem, a następnie dodać mąkę i chwilę zaparzyć na ogniu. Wystudzić i dodać naraz wszystkie jajka. Porcjować za pomocą worka kulinarnego. Piec w temperaturze

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE. Stanisław Kusior. Burmistrz Żabna. Barszcz czerwony, żurek wiejski, święconka i Śmigus Dyngus czyli idą święta

INFORMACJE. Stanisław Kusior. Burmistrz Żabna. Barszcz czerwony, żurek wiejski, święconka i Śmigus Dyngus czyli idą święta INFORMACJE Wielkanoc '2006 W ten czas pokory i nadziei Mieszkańcom naszej gminy życzymy Licznych chwil radości i spokoju Wolnych od trosk, niepokojów. Niech czas ten rodzinnie spędzany Radością i miłością

Bardziej szczegółowo

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura

Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura Jedną z najciekawszych i najbardziej tajemniczych kultur kontynentu amerykańskiego jest właśnie kultura Majów. Prawdopodobnie była to też kultura najsilniej rozwinięta na tym obszarze. Majowie to grupa

Bardziej szczegółowo

EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR

EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR AR-POL s.c. SIKORSCY EKSTRAKTY Z ROZMARYNU- HERBOR 1) WSTĘP Gama produktów HERBOR jest efektem prac wykonanych nad rośliną rozmarynu. HERBORY powstały w celu wykorzystania właściwości organoleptycznych

Bardziej szczegółowo

Formularz ofertowy nr 1 ARTYKUŁY CZYSTOŚCIOWE. Wartość brutto (roczna) Cena jednostkowa brutto. netto (roczna)

Formularz ofertowy nr 1 ARTYKUŁY CZYSTOŚCIOWE. Wartość brutto (roczna) Cena jednostkowa brutto. netto (roczna) Formularz ofertowy nr 1 ARTYKUŁY CZYSTOŚCIOWE Wartość Lp Nazwa przedmiotu zamówienia J.m. Ilość/m-c jednostkowa netto VAT % netto (roczna) 1 Denaturat a 0,5 l szt 10 2 Druciak plastykowy szt 10 3 Folia

Bardziej szczegółowo

Pielęgnacja produktów żeliwnych

Pielęgnacja produktów żeliwnych Pielęgnacja produktów żeliwnych Made in Sweden W gospodarstwie domowym używanie wyrobów żeliwnych w procesie gotowanie jest zjawiskiem znanym od wieków. Przez całe lata kolejne doświadczenia związane z

Bardziej szczegółowo

návod k použití használati útmutató instrukcja obsługi návod na používanie

návod k použití használati útmutató instrukcja obsługi návod na používanie návod k použití használati útmutató instrukcja obsługi návod na používanie Myčka nádobí Mosogatógép Zmywarka do naczyń Umývačka riadu ESI 47020 2 electrolux Obsah Electrolux. Thinking of you. Více o nás

Bardziej szczegółowo

kompleksowe wyposażenie gastronomii

kompleksowe wyposażenie gastronomii kompleksowe wyposażenie gastronomii TERESA LATAŁA www.am-trade.pl Szanowni Państwo!!! Z przyjemnością polecam Państwu niniejszy katalog, który zawieraja wybrane produkty i sprzęty z szerokiej oferty dla

Bardziej szczegółowo

ŃSKIEJ. Barszcz czerwony z uszkami. Zupy, Zupy, Zupy... -przeprowadzić obróbkę wstępną warzyw, Buraki czerwone 1kg

ŃSKIEJ. Barszcz czerwony z uszkami. Zupy, Zupy, Zupy... -przeprowadzić obróbkę wstępną warzyw, Buraki czerwone 1kg 1 ŃSKIEJ Zupy, Zupy, Zupy... Barszcz czerwony z uszkami Buraki czerwone 1kg Włoszczyzna 1 op. Czosnek 2 ząbki Przyprawy (ziele angielskie, liść laurowy, pieprz, sól, majeranek, kwasek cytrynowy lub ocet

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO

SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO SCENARIUSZ ZAJĘĆ KOŁA NAUKOWEGO BIOLOGICZNO - CHEMICZNEGO prowadzonego w ramach projektu Uczeń Online 1. Autor: Iwona Zdunek 2. Grupa docelowa: uczniowie klas II gimnazjum 3. Liczba godzin: 2 4. Temat

Bardziej szczegółowo

SYMBOL OPIS FOTO OPIS KREDA CHODNIKOWA 20 SZT 6 KOL KUBEŁEK KREDA CHODNIKOWA JAJO 6 SZT KREDA CHODNIKOWA TĘCZA 6SZT KREDKI ŻELOWE MOTYL 6SZT

SYMBOL OPIS FOTO OPIS KREDA CHODNIKOWA 20 SZT 6 KOL KUBEŁEK KREDA CHODNIKOWA JAJO 6 SZT KREDA CHODNIKOWA TĘCZA 6SZT KREDKI ŻELOWE MOTYL 6SZT SYMBOL OPIS FOTO OPIS EF526512 KREDA CHODNIKOWA 20 SZT 6 KOL KUBEŁEK KOLOROWA KREDA CHODNIKOWA W PLASTIKOWYM POJEMNIKU Z RĄCZKĄ EF526510 KREDA CHODNIKOWA JAJO 6 SZT KOLOROWA KREDA CHODNIKOWA W KSZTAŁCIE

Bardziej szczegółowo

Z miłości do słodkości...

Z miłości do słodkości... Z miłości do słodkości... BLOKI MIODOWE Bloki miodowe to wyjątkowy smak, doskonały aromat oraz w pełni naturalna receptura. Cieszą się wielkim zainteresowaniem osób, dla których zdrowa żywność jest podstawą

Bardziej szczegółowo

SAŁATKA OWOCOWA SEROWE KORECZKI. Czas wykonania: około 15 min. Składniki (liczba porcji 8): ok.40 dag mozzarelli (małe kuleczki) 20 dag rokpola

SAŁATKA OWOCOWA SEROWE KORECZKI. Czas wykonania: około 15 min. Składniki (liczba porcji 8): ok.40 dag mozzarelli (małe kuleczki) 20 dag rokpola SAŁATKA OWOCOWA Czas wykonania: około 7 min. 2 średnie mandarynki 3 plastry ananasa 1 średni banan 2 łyżki niesłodzonego soku pomarańczowego 1 łyżeczka soku z cytryny szczypta cynamonu szczypta goździków

Bardziej szczegółowo

Gotowanie na parze WSTĘP

Gotowanie na parze WSTĘP GOTOWANIE NA PARZE Gotowanie na parze WSTĘP moda na posiłki przygotowywane na parze do Polski dotarła stosunkowo niedawno i początkowo spotkała się z nieufnością i niezbyt wielkim zainteresowaniem. Warto

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI AKCJI ZBOŻA ZJADAMY ENERGIĘ Z NICH MAMY W GMINNYM PRZEDSZKOLU W IZABELINIE

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI AKCJI ZBOŻA ZJADAMY ENERGIĘ Z NICH MAMY W GMINNYM PRZEDSZKOLU W IZABELINIE SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI AKCJI ZBOŻA ZJADAMY ENERGIĘ Z NICH MAMY W GMINNYM PRZEDSZKOLU W IZABELINIE Akcję Zboża zjadamy energię z nich mamy odbyła się w dniach 14-25 października. Wzięło w niej udział

Bardziej szczegółowo

Pakiet doświadczeń i obserwacji

Pakiet doświadczeń i obserwacji Pakiet doświadczeń i eksperymentów dla uczniów ośmioletnich...dziecięce eksperymentowanie to poznawanie świata... Dbamy o zdrowie Cele: Uczeń wie i rozumie, na czym polega zdrowy styl życia Formułuje odpowiedź

Bardziej szczegółowo

47035VD CS Návod k použití 2 PL Instrukcja obsługi 33

47035VD CS Návod k použití 2 PL Instrukcja obsługi 33 47035VD CS Návod k použití PL Instrukcja obsługi 33 www.aeg.com OBSAH 1. BEZPEČNOSTNÍ INFORMACE............................................. 3. BEZPEČNOSTNÍ POKYNY................................................

Bardziej szczegółowo

návod k použití instrukcja obsługi informaţii pentru utilizator návod na používanie

návod k použití instrukcja obsługi informaţii pentru utilizator návod na používanie návod k použití instrukcja obsługi informaţii pentru utilizator návod na používanie Sporák Kuchenka Aragaz Sporák EKC513516 2 electrolux OBSAH Electrolux. Thinking of you. Více o nás naleznete na adrese

Bardziej szczegółowo

Produkty produkowane w firmie AKSIL

Produkty produkowane w firmie AKSIL Cennik 2014 1 Produkty produkowane w firmie AKSIL Farby do budownictwa i drogownictwa farba do betonu AS-LAK farba do dachówek, eternitu i onduline AKSIKOR farba do blach dachowych FARBA DO OŁOWIU SIL-FAS

Bardziej szczegółowo

TABELE KALORYCZNOŚCI

TABELE KALORYCZNOŚCI chleb biały chleb żytni razowy (na miodzie) 1 kromka grubość ok. 1,5cm 1 kromka grubość ok. 1,5cm 1 porcja(w kcal) 100g 50 108 216 60 118 197 1 kromka grubość ok. bułka paryska 1,5cm 20 45 226 kajzerka

Bardziej szczegółowo

Zdrowo jeść by rosnąć w siłę

Zdrowo jeść by rosnąć w siłę Projekt Fundacji dzieciom Zdrowo jeść by rosnąć w siłę Książka kucharska opracowana przez podopiecznych Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Augustowie Spis treści Ogniskowej Książki Kucharskiej 1. Kolorowa

Bardziej szczegółowo

www.zakreconakawiarenka.pl 603 127 323

www.zakreconakawiarenka.pl 603 127 323 www.zakreconakawiarenka.pl 603 127 323 Witaj w mojej słodkiej krainie zdrowych słodkości. Wszystkie wy7ieki są w 100% bezglutenowe, z wysokiej jakości produktów - zero sztdczności, sama natdra :) Mój tajny

Bardziej szczegółowo

ŚWIĄTECZNE PRZEPISY BEZ GLUTENU I BEZ LAKTOZY

ŚWIĄTECZNE PRZEPISY BEZ GLUTENU I BEZ LAKTOZY ŚWIĄTECZNE PRZEPISY BEZ GLUTENU I BEZ LAKTOZY Zdjęcia, teksty, przepisy i design w całości zostały stworzone przez Katarzynę Pawliczak. Wszelkie kopiowanie, powielanie i rozpowszenianie materiałów zawartych

Bardziej szczegółowo

FAVORIT 60660. naczyń

FAVORIT 60660. naczyń FAVORIT 60660 Návod k použití Instrukcja obsługi Návod na používanie Myčka nádobí Zmywarka do naczyń Umývačka riadu 2 Obsah Děkujeme, že jste si vybrali jeden z našich vysoce kvalitních výrobků. Přečtěte

Bardziej szczegółowo

Anna Szczucińska Szczecin, listopad 2013

Anna Szczucińska Szczecin, listopad 2013 Anna Szczucińska Szczecin, listopad 2013 Spis prezentacji: Jaki to rodzaj naczyń? Gdzie były produkowane (mapa) Specyfika nazwy Jak wyglądały (kształt, wzornictwo, dekoracje i przeznaczenie) Fotografie

Bardziej szczegółowo

ALLIUM talerz głęboki 20cm. 20.00 x 20.00 x 5.00 1.00 0101002337 5901720615480 zł. ALLIUM kpl.4el.do dipów 7,8cm na drewnianej podstawie

ALLIUM talerz głęboki 20cm. 20.00 x 20.00 x 5.00 1.00 0101002337 5901720615480 zł. ALLIUM kpl.4el.do dipów 7,8cm na drewnianej podstawie Kolekcja Allium W okresie jesienno-zimowym w naszych kuchniach zaczyna swoje panowanie czosnek. Powszechnie wiadomo, że jest on rewelacyjnym naturalnym lekarstwem, głównie na przeziębienie. Dlatego wiele

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Pan kamyczek...22 biżuteria z makaronu...23. Pierwsze obrazki...2 obrazki z mąki...3

Pan kamyczek...22 biżuteria z makaronu...23. Pierwsze obrazki...2 obrazki z mąki...3 Zajęcia artystyczne mają bardzo duże znaczenie dla rozwoju każdego dziecka. Poprzez pracę twórczą dzieci rozwijają nie tylko kreatywność, ale i zdolności intelektualne, percepcję, umiejętności społeczne

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT 4 1. Czas przeprowadzenia: 2. Temat lekcji: 3. Operacyjne cele lekcji: Na poziomie wiadomości uczeń powinien zapamiętać:

KONSPEKT 4 1. Czas przeprowadzenia: 2. Temat lekcji: 3. Operacyjne cele lekcji: Na poziomie wiadomości uczeń powinien zapamiętać: 1 KONSPEKT 4 1. Czas przeprowadzenia: 60 minut 2. Temat lekcji: GLINA nasze bogactwo naturalne 3. Operacyjne cele lekcji: a) Na poziomie wiadomości uczeń powinien zapamiętać: - co to jest glina i jakie

Bardziej szczegółowo

COŚ DOBREGO DLA KAŻDEGO

COŚ DOBREGO DLA KAŻDEGO COŚ DOBREGO DLA KAŻDEGO Jeśli przyszedłeś ze szkoły i nie masz lekcji, jest Ci nudno sięgnij - po książkę kulinarną i zabaw się w małego kucharza i po prostu upiecz coś, ugotuj - użyj swojej wyobraźni.

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD ARTYKUŁÓW DLA DZIECI

PRZEGLĄD ARTYKUŁÓW DLA DZIECI Zestaw artystyczny Obrazki w ramce do kolorowania W zestawie farby w 7 kolorach i pędzelek 82124 Zestaw artystyczny do malowania 3D, zawiera 36 kolorów 82686 Zestaw do zabaw papierem Zawiera: nożyczki,

Bardziej szczegółowo

Witamy w rodzinie Vikinga!

Witamy w rodzinie Vikinga! 1 Historia Vikinga 2 Witamy w rodzinie Vikinga! Firma Viking Toys jest reprezentowana w ponad 50 krajach świata na wszystkich kontynentach. Międzynarodowa rodzina Vikinga to wciąż rozrastająca się grupa

Bardziej szczegółowo

Firma Art Relief jest producentem ekskluzywnych, ręcznie rzeźbionych dywanów na indywidualne zamówienie. Artyści Art Relief tworzą prawdziwe dzieła

Firma Art Relief jest producentem ekskluzywnych, ręcznie rzeźbionych dywanów na indywidualne zamówienie. Artyści Art Relief tworzą prawdziwe dzieła Sztuka tworzenia dywanów Firma Art Relief jest producentem ekskluzywnych, ręcznie rzeźbionych dywanów na indywidualne zamówienie. Artyści Art Relief tworzą prawdziwe dzieła sztuki o nietypowych kształtach

Bardziej szczegółowo

Uwaga! Nie trzeba myć kubeczków po jogurtach, opakowań po kosmetykach (chyba, Ŝe znajduje się w nich jeszcze sporo jedzenia)

Uwaga! Nie trzeba myć kubeczków po jogurtach, opakowań po kosmetykach (chyba, Ŝe znajduje się w nich jeszcze sporo jedzenia) Worek Ŝółty tworzywa sztuczne butelki plastikowe (PET) po wodzie i napojach czyste kanistry plastikowe (np. po wodzie demineralizowanej, po spryskiwaczach do szyb do samochodu) folia torebki tzw. reklamówki,

Bardziej szczegółowo

GRECKA OLIWA EXTRA VIRGIN

GRECKA OLIWA EXTRA VIRGIN GRECKA OLIWA EXTRA VIRGIN Najwyższej jakości oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia na zimno przy użyciu wyłącznie środków mechanicznych o kwasowości mniejszej niż 0,5% Oliwa Extra Virgin butelka szklana

Bardziej szczegółowo

Ceramika Europejska. w zbiorach Muzeum Technik Ceramicznych w Kole

Ceramika Europejska. w zbiorach Muzeum Technik Ceramicznych w Kole Ceramika Europejska w zbiorach Muzeum Technik Ceramicznych w Kole KATALOG WYSTAWY 15 stycznia - 18 marca 2011 Ceramika europejska w zbiorach Muzeum Technik Ceramicznych w Kole Katalog wystawy Koło 2011

Bardziej szczegółowo

Panasonic Marketing Europe GmbH. Produkty zawarte w niniejszych materiałach informacyjnych podlegają bieżącym innowacjom i mogą nieco różnić się pod

Panasonic Marketing Europe GmbH. Produkty zawarte w niniejszych materiałach informacyjnych podlegają bieżącym innowacjom i mogą nieco różnić się pod Panasonic Marketing Europe GmbH. Produkty zawarte w niniejszych materiałach informacyjnych podlegają bieżącym innowacjom i mogą nieco różnić się pod względem parametrów lub wyglądu. Niniejsze materiały

Bardziej szczegółowo

návod k použití instrukcja obsługi manual de instruções návod na používanie

návod k použití instrukcja obsługi manual de instruções návod na používanie návod k použití instrukcja obsługi manual de instruções návod na používanie Myčka nádobí Zmywarka Máquina de lavar loiça Umývačka ESI 67070 2 electrolux Obsah Electrolux. Thinking of you. Více o nás naleznete

Bardziej szczegółowo

Środki do utrzymania higieny Winterhalter nowy standard blasku

Środki do utrzymania higieny Winterhalter nowy standard blasku Orientacja na klienta Środki do utrzymania higieny Winterhalter nowy standard blasku Wydajność i komfort użytkownika są najważniejsze dla firmy Winterhalter. Dlatego stale pracujemy nad optymalizacją naszych

Bardziej szczegółowo

4. Imię i nazwisko osoby działającej w imieniu wnioskodawcy:

4. Imię i nazwisko osoby działającej w imieniu wnioskodawcy: WNIOSEK O REJESTRACJĘ GWARANTOWANEJ TRADYCYJNEJ SPECJALNOŚCI PRODUKTU ROLNEGO LUB ŚRODKA SPOŻYWCZEGO I. Dane wnioskodawcy 1. Nazwa: Konsorcjum producentów Pierekaczewnika 2. Siedziba i adres: Kruszyniany

Bardziej szczegółowo

AKSIL Fabryka Specjalistycznych Wyrobów Lakierowych Sp. z o.o. obowiązuje od 15 marca

AKSIL Fabryka Specjalistycznych Wyrobów Lakierowych Sp. z o.o. obowiązuje od 15 marca AKSIL Fabryka Specjalistycznych Wyrobów Lakierowych Sp. z o.o. c e n n i k 2 0 1 6 obowiązuje od 15 marca OFERTA PRODUKTOWA W FIRMIE AKSIL Farby dla budownictwa i drogownictwa AKSILBET farba do betonu

Bardziej szczegółowo

Taśmy maskujące tesa Automotive Paint Masking - Uznana jakość w zakresie doskonałych wykończeń

Taśmy maskujące tesa Automotive Paint Masking - Uznana jakość w zakresie doskonałych wykończeń Taśmy maskujące tesa Automotive Paint Masking - Uznana jakość w zakresie doskonałych wykończeń Technologia taśm samoprzylepnych dla branży motoryzacyjnej FOLDER ZASTOSOWAŃ INFORMACJE OGÓLNE Maskowanie

Bardziej szczegółowo