Warszawa, 30 kwietnia 2010 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Warszawa, 30 kwietnia 2010 r."

Transkrypt

1 towarzystwo obrotu energią RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2010 r. Raport TOE Warszawa, 30 kwietnia 2010 r. Towarzystwo Obrotu Energią ul. Czackiego 7/9/11, Warszawa tel. (22) , fax (22) , KRS Konto Pekao S.A. NRB:

2 SPIS TREŚCI: 1. Wprowadzenie Kluczowe działania (zrealizowane oraz planowane) na rynku energii elektrycznej w Polsce w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r Utrzymanie obowiązku zatwierdzania przez Prezesa URE taryf (sprzedaży energii elektrycznej) w grupach taryfowych G Funkcjonowanie systemu umarzania świadectw pochodzenia (tzw. żółte, czerwone i zielone certyfikaty) Sposób i zasady udostępniania mocy w ramach wymiany międzysystemowej Zmiany w ramach mechanizmu bilansowania (na rynku bilansującym) Zakończenie prac dot. ujednolicenia generalnych umów dystrybucyjnych GUD (opracowanie i przyjęcie przez PTPiREE i TOE standardowego wzorca GUD) Dyrektywa 2009/28/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE Stan rynku energii elektrycznej w kontekście Decyzji Komisji Europejskiej dot. oceny polskiego rynku energii elektrycznej Przyjęcie przez Radę Ministrów Polityki energetycznej Polski do 2030 roku wraz z załącznikami Nowelizacja ustawy Prawo energetyczne ustawą z dnia 8 stycznia 2010 r Kierunki rozwoju konkurencji i ochrony konsumentów w polskim sektorze energetycznym - raport Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, marzec 2010 r Problemy z wdrożeniem ustawy o podatku akcyzowym Wdrożenie dyrektywy MiFID P1. Projekt ustawy o efektywności energetycznej P2. Prace nad nową ustawą Prawo energetyczne oraz nową architekturą rynku energii elektrycznej w Polsce P3. Zmiany zasad funkcjonowania rynku giełdowego w Polsce (w kontekście wejścia obliga giełdowego ) P4. Prace nad zagadnieniem zmian rozliczania różnicy bilansowej P5. Prace nad kodeksem dobrych praktyk oraz wzorcem umowy kompleksowej Kształtowanie się cen energii elektrycznej Rynek dnia następnego _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 2 z 60

3 3.2. Rynek terminowy Stan rynku energii elektrycznej w Polsce - PODSUMOWANIE Propozycje działań krótko- i długoterminowych Zastosowane skróty i oznaczenia Materiały źródłowe Zespół autorski Rozpowszechnianie Raportu, jak również przytaczanie jego fragmentów, dozwolone za wskazaniem źródła. Copyright Towarzystwo Obrotu Energią _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 3 z 60

4 1. WPROWADZENIE Raport RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2010 r., zwany dalej także Raportem TOE 2010, podsumowuje kluczowe zdarzenia, jakie miały miejsce na rynku energii elektrycznej w Polsce w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. Komentujemy także ogłoszone w tym okresie plany zmian na rynku energii elektrycznej. Podobnie jak w przypadku opracowanego pod koniec kwietnia 2009 roku poprzedniego raportu [34], zakres merytoryczny Raportu TOE 2010 koncentruje się głównie na obszarach charakterystycznych dla działalności Towarzystwa Obrotu Energią i jego członków, do których należą spółki obrotu (jako tzw. członkowie wspierający) oraz osoby fizyczne (tzw. członkowie zwyczajni). W roku 2009 oraz na początku 2010 zostało przyjętych kilka istotnych, zdaniem TOE, dokumentów formalno prawnych, które mają i w kolejnych latach będą miały znaczący wpływ na rynek energii elektrycznej w Polsce, w tym w szczególności na obszar obrotu energią elektryczną. Do czterech najważniejszych unijnych i polskich uwarunkowań formalno prawnych, mających wpływ na sektor energetyczny zespół autorski zaliczył: przyjęcie przez Parlament Europejski i Radę w dniu 13 lipca 2009 r. dyrektywy 2009/72/WE dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylającej dyrektywę 2003/54/WE [1]; przyjęcie przez Parlament Europejski i Radę w dniu 23 kwietnia 2009 r. dyrektywy 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE [4]; przyjęcie przez Sejm RP w dniu 8 stycznia 2010 r. ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz o zmianie niektórych innych ustaw [11]; przyjęcie przez Radę Ministrów w dniu 10 listopada 2009 r. Polityki energetycznej Polski do 2030 roku wraz załącznikami [29]. W Raporcie TOE 2010 zespół autorski przeanalizował m.in. możliwe konsekwencje wdrożenia oraz wejścia w życie czterech ww. dokumentów dla elektroenergetyki w Polsce, w tym w szczególności dla sektora obrotu energią elektryczną. Zespół wskazał na szanse i zagrożenia wynikające z ich wprowadzenia, a także opisał konieczne działania dostosowawcze, jakie należałoby podjąć, aby zrealizować wyznaczone w tych dokumentach cele. Oprócz ww. zagadnień Raport TOE 2010 obejmuje swoim zakresem elementy, które stanowią kontynuację tematyki poruszanej w ubiegłorocznym raporcie [34], jak również zagadnienia nowe, będące wynikiem działań i inicjatyw wewnętrznych oraz zewnętrznych podejmowanych od 1 kwietnia 2009 r. przez organy rządowe i inne instytucje działające w sektorze elektroenergetycznym (w tym TOE). Raport TOE 2010 został opracowany na podstawie danych oraz wiedzy zespołu autorskiego wg stanu na 31 marca 2010 r. Raport, zgodnie z ustaleniami z 2009 roku, ma charakter cykliczny i będzie publikowany corocznie w pierwszej połowie każdego roku kalendarzowego _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 4 z 60

5 2. KLUCZOWE DZIAŁANIA (ZREALIZOWANE ORAZ PLANOWANE) NA RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE W OKRESIE OD 1 KWIETNIA 2009 R. DO 31 MARCA 2010 R. Kluczowe działania (zrealizowane oraz planowane) na rynku energii elektrycznej w Polsce w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 31 marca 2010 r. przedstawiono w syntetycznym zestawieniu tabelarycznym poniżej. Analogicznie jak w przypadku Raportu TOE 2009 [34], zestawienie obejmuje głównie tematykę obrotu energią elektryczną w obszarze rynku hurtowego, rynku sprzedaży energii elektrycznej do odbiorców końcowych oraz wymiany międzysystemowej. W przypadku powiązań trzech ww. głównych obszarów z określonymi elementami całego łańcucha zakupu/sprzedaży energii elektrycznej starano się jednak w maksymalny możliwy sposób uwzględnić także uwarunkowania innych - powiązanych obszarów rynku oraz ich wpływ na pozostałe segmenty energetycznego łańcucha wartości: wytwarzanie, dystrybucję i obrót. W dalszej części rozdziału (za tabelą) przedstawiono krótką charakterystykę i ocenę poszczególnych działań _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 5 z 60

6 Tabela 1.Kluczowe działania (zrealizowane oraz planowane) na rynku energii elektrycznej w Polsce w okresie od 1 kwietnia 2009 roku do 31 marca 2010 r. Lp. Działanie [1 13]/plany [P1-P5] Wpływ na obszar rynku Data Wpływ na rozwój rynku Wytwarzanie Dystrybucja Obrót hurtowy Obrót detaliczny 1 Wymiana międzysystemowa Odbiorcy końcowi Strona: rozszerzenie zagadnienia Utrzymanie obowiązku zatwierdzania przez Prezesa URE taryf (sprzedaży energii elektrycznej) w grupach taryfowych G Funkcjonowanie systemu umarzania świadectw pochodzenia (tzw. czerwone, żółte i zielone certyfikaty) Sposób i zasady udostępniania mocy w ramach wymiany międzysystemowej Zmiany w ramach mechanizmu bilansowania (na rynku bilansującym) (decyzja ) N N N - N +/- 9 +/- + N N +/- N N - N N + + N Zakończenie prac dot. ujednolicenia generalnych umów dystrybucyjnych GUD (opracowanie i przyjęcie przez PTPiREE i TOE standardowego wzorca GUD) N + N + N sprzedaż energii do odbiorców końcowych _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 6 z 60

7 Lp Działanie [1 13]/plany [P1-P5] Wpływ na obszar rynku Dyrektywa 2009/28/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE Stan rynku energii elektrycznej w kontekście Decyzji Komisji Europejskiej dot. oceny polskiego rynku energii elektrycznej Data Wpływ na rozwój rynku Wytwarzanie Dystrybucja Obrót hurtowy Obrót detaliczny 1 Wymiana międzysystemowa Odbiorcy końcowi Strona: rozszerzenie zagadnienia (OZE) + N - N N /- N + + N Przyjęcie przez Radę Ministrów Polityki energetycznej Polski do 2030 roku wraz z załącznikami Nowelizacja ustawy Prawo energetyczne ustawą z dnia 8 stycznia 2010 r A zmiana art. 4j - nowe uwarunkowania umowne +/- N - N - N +/- 27 B art. 49a obligo giełdowe - - N +/- +/- N +/- 29 C art. 9o - obowiązek fioletowy (metanowy) +/- + (OZE) N N - N _ _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 7 z 60

8 Lp Działanie [1 13]/plany [P1-P5] Wpływ na obszar rynku Kierunki rozwoju konkurencji i ochrony konsumentów w polskim sektorze energetycznym - raport Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Problemy z wdrożeniem ustawy o podatku akcyzowym Data Wpływ na rozwój rynku Wytwarzanie Dystrybucja Obrót hurtowy Obrót detaliczny 1 Wymiana międzysystemowa Odbiorcy końcowi Strona: rozszerzenie zagadnienia N +/ N N - N Wdrożenie dyrektywy MIFiD +/- +/- N +/- +/- N N 34 P1 P2 P3 P4 P5 Legenda: Projekt ustawy o efektywności energetycznej + N N N - N +/- 37 Prace nad nową ustawą Prawo energetyczne oraz nową architekturą rynku energii elektrycznej w Polsce Zmiana zasad funkcjonowania rynku giełdowego w Polsce (w kontekście wejścia obliga giełdowego ) N - N N N 39 Prace nad zagadnieniem zmian rozliczania różnicy bilansowej +/- N + N - N N 41 Prace nad kodeksem dobrych praktyk oraz wzorcem umowy kompleksowej + N + N + N + 43 N neutralne -" negatywny wpływ + pozytywny wpływ +/- różny wpływ w zależności od przyjętej perspektywy czasowej lub podgrupy odbiorców kolorem czerwonym oznaczono działania będące kontynuacją zagadnień opisanych w Raporcie TOE 2009 kolorem niebieskim oznaczono propozycje/plany wprowadzenia określonych rozwiązań, które przedstawiono do kwietnia 2010 rok _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 8 z 60

9 1. Utrzymanie obowiązku zatwierdzania przez Prezesa URE taryf (sprzedaży energii elektrycznej) w grupach taryfowych G Rok 2009 był kolejnym rokiem, w którym Prezes URE utrzymał obowiązek zatwierdzania taryf sprzedaży energii elektrycznej dla gospodarstw domowych. Utrzymanie tego obowiązku, a co za tym idzie - regulacji cen energii elektrycznej, jest sprzeczne z nadrzędnym kierunkiem rozwoju rynku energii elektrycznej i jego liberalizacją. Jak pokazuje praktyka, regulacja wykonywana jest w sposób wysoce kontrowersyjny - zatwierdzanie cen w realiach 2009 roku odbywało się na poziomie poniżej kosztów nabycia energii elektrycznej na rynku hurtowym 2. Prezes URE oparł proces zatwierdzania taryf na przyjmowanych przez siebie wytycznych nie mających oparcia w realiach rynkowych. Przedsiębiorstwo obrotu, które we wniosku taryfowym zaryzykowałoby odstępstwo od tych wytycznych, naraża się na decyzję odmawiającą zatwierdzenia taryfy. Warto także podkreślić, że działania Prezesa URE budzą wątpliwości co do spójności z celami prawa wspólnotowego, co znalazło odzwierciedlenie w zarzutach Komisji Europejskiej w ramach postępowania [32] o niewłaściwą transpozycję dyrektywy 2003/54/WE [8] oraz rozporządzenia (WE) nr 1228/2003 [9]. Utrzymywanie cen dla odbiorców zużywających energię elektryczną na potrzeby gospodarstw domowych na poziomie niepokrywającym kosztów powoduje, że nie nadążają one za rynkowymi wskaźnikami cenowymi. Z uwagi na fakt, że dysproporcja ta pogłębia się z każdym rokiem, uwolnienie cen dla tego segmentu rynku będzie coraz trudniejsze. Skutki ewentualnej podwyżki, niezbędnej dla pokrycia poniesionych kosztów (nie wspominając już o zrekompensowaniu strat z poprzednich okresów) będą bowiem coraz większe. To z kolei skutkować może odkładaniem w czasie pełnego uwolnienia rynku, a zatem swoistym błędnym kołem utrzymującym obecną, patologiczną sytuację na rynku energii. Tylko ostateczne uwolnienie cen energii elektrycznej w grupie gospodarstw domowych doprowadzi do rzeczywistej konkurencji, rozwoju rynku i jego transparentności. Przykładem niech będzie segment odbiorców przemysłowych i biznesowych, dla którego ceny nie są regulowane od połowy 2007 r. Po półtora roku od momentu uwolnienia cen liczba odbiorców w tym segmencie, którzy zmienili sprzedawcę wzrosła z 85 na koniec 2008 r. do na koniec 2009 r., co oznacza wzrost o 18 razy. 2 Potwierdzeniem powyższych stwierdzeń jest relacja ceny zakupu energii elektrycznej konwencjonalnej uznanej przez Prezesa URE w zatwierdzonych dla sprzedawców z urzędu taryfach dla gospodarstw domowych w roku 2009, tj. 190,00 PLN/MWh - z akcyzą w wys. 20 PLN/MWh w okresie styczeń luty 2009 r. i 170,00 PLN/MWh w okresie marzec grudzień 2009 r., do ogłoszonej przez Prezesa URE średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym w całym 2009 r. w wysokości 197,21 PLN/MWh _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 9 z 60

10 Wniosek Utrzymywanie zatwierdzania taryf w grupach taryfowych G: stoi w sprzeczności z zasadniczym celem, jakim jest liberalizacja rynku energii elektrycznej; naraża Polskę na reperkusje za niewłaściwą transpozycję przepisów unijnych; powoduje uprzywilejowanie pozycji spółek, które nie ponoszą straty na sprzedaży energii elektrycznej do odbiorców końcowych w grupie gospodarstw domowych w porównaniu ze spółkami podlegającymi zatwierdzaniu taryf; wpływa na osłabienie konkurencyjności polskich przedsiębiorców, którzy muszą dofinansowywać społeczne taryfy dla gospodarstw domowych; może pośrednio wpłynąć na wzrost cen usług i towarów konsumpcyjnych; z roku na rok podwyższa pułap podwyżek, jakimi w końcu trzeba będzie obciążyć odbiorców indywidualnych w momencie zniesienia tych taryf. W związku z powyższym TOE podtrzymuje apel o jak najszybsze pełne uwolnienie rynku energii elektrycznej w Polsce, poprzez podjęcie ze strony Prezesa URE decyzji dotyczącej zwolnienia spółek obrotu z obowiązku przedkładania do zatwierdzania taryf w grupie gospodarstw domowych. 2. Funkcjonowanie systemu umarzania świadectw pochodzenia (tzw. żółte, czerwone i zielone certyfikaty) Z uwagi na realizowaną politykę ekologiczną Unii Europejskiej i wynikające z niej konsekwencje dla krajów członkowskich (w tym Polski), szczególnie ważne są odpowiednio zaprojektowane mechanizmy wspierające rozwój odnawialnych źródeł energii oraz źródeł produkujących energię elektryczną w kogeneracji (czyli w skojarzeniu z produkcją ciepła). W Polsce systemy wsparcia obu ww. źródeł wytwarzania oparte są na mechanizmie uzyskiwania, obrotu i umarzania świadectw pochodzenia dla OZE (tzw. zielone certyfikaty) oraz dla źródeł kogeneracyjnych (tzw. czerwone i żółte certyfikaty). Główne założenia i ideę wprowadzonego mechanizmu wsparcia TOE od początku oceniało [34] i dalej ocenia pozytywnie, natomiast ma zastrzeżenia do jego praktycznej realizacji. Na początku 2010 roku miała miejsce nowelizacja ustawy - Prawo energetyczne [11], która wprowadziła m.in. następujące zmiany w zakresie systemów wsparcia OZE i energii produkowanej w kogeneracji: _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 10 z 60

11 usankcjonowanie możliwości uzyskiwania świadectw pochodzenia dla energii odnawialnej jak i z wysokosprawnej kogeneracji przez tę samą jednostkę energii wytworzoną w kogeneracyjnym źródle odnawialnym; umożliwienie realizacji obowiązku OZE przez odbiorców końcowych kupujących energię elektryczną na rynku giełdowym i przy wykorzystaniu towarowych domów maklerskich;. wprowadzenie nowego obowiązku dot. energii z kogeneracji obowiązek zakupu świadectw pochodzenia lub uiszczenia opłaty zastępczej dla jednostki kogeneracyjnej opalanej metanem górniczym (tzw. obowiązek metanowy ), który wejdzie w życie 9 sierpnia 2010 r.; wprowadzenie świadectw pochodzenia biogazu rolniczego (jako potwierdzenie wytworzenia biogazu oraz wprowadzenia go do sieci dystrybucyjnej gazowej); świadectwa te są zaliczone do obowiązku OZE wejście w życie obowiązku nastąpi 1 stycznia 2011 r. Zdaniem TOE, praktyczna realizacja ww. systemów wsparcia posiada istotne mankamenty. Główne z nich zostały opisane poniżej: Nowelizacja ustawy - Prawo energetyczne [11] w zakresie obowiązku metanowego wchodzi w życie w trakcie roku kalendarzowego. Nowe obowiązki, oprócz ryzyka handlowego po stronie sprzedawców energii elektrycznej, generują dodatkowe koszty dla odbiorcy końcowego. W obecnie funkcjonującym systemie wsparcia OZE i kogeneracji koszt ten wynosi już ok. 36 PLN/MWh (netto), a od 9 sierpnia 2010 roku ze względu na nowy obowiązek metanowy może on wzrosnąć o dodatkowe ok. 1 PLN/MWh (netto). Biorąc pod uwagę potencjalny wzrost obowiązku w kolejnych latach, przy jednoczesnym utrzymywaniu obowiązujących zasad w zakresie certyfikatów zielonych, czerwonych i żółtych, będzie stanowić to kolejne, z roku na rok, rosnące obciążenie dla odbiorców końcowych. System wsparcia energii z OZE jest drogi dla odbiorców końcowych, a mało efektywny z punktu widzenia osiągania założonych celów. Świadczy o tym chociażby rosnąca z roku na rok wielkość przychodów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z tytułu opłat zastępczych. Według informacji NFOŚiGW przychody z tytułu opłat zastępczych, uzyskane w 2009 roku, wyniosły ok. 800 mln zł (dla porównania w roku 2008 było to ok. 370 mln zł), a planowane na rok 2010 mają osiągnąć poziom ok. 1 mld zł. Oznacza to, że: limity obowiązków wyznaczone są znacznie powyżej rzeczywistych możliwości wytwarzania energii z OZE; obowiązujący system wsparcia energii elektrycznej z OZE, czy raczej jego realizacja, nie przyczynia się do powstawania wystarczającej ilości nowych źródeł OZE _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 11 z 60

12 Naszym zdaniem należy zadbać o to, aby rosnące z roku na rok kwoty wpłacane do NFOŚiGW przez przedsiębiorstwa energetyczne były wydawane na rozwój nowych i modernizację istniejących źródeł OZE wraz z modernizacją sieci przesyłowej i dystrybucyjnej służącej przyłączaniu tych źródeł, gdyż jedynie wtedy uda się osiągnąć cel 15% udziału OZE w końcowym zużyciu energii w 2020 roku. System wsparcia energii z OZE najbardziej premiuje właścicieli istniejących źródeł, a nie sprzyja budowie nowych. Określenie jasnych zasad wsparcia OZE tylko do roku 2017 powoduje znaczne ryzyko dla działalności przedsiębiorstw energetycznych w dłuższej perspektywie czasu. Uważamy, że należy w sposób bardziej szczegółowy określić, jak system będzie działał od roku Zbyt krótki okres obowiązywania wsparcia stanowi zasadniczą przeszkodę przy planowaniu inwestycji w źródła energii odnawialnej, uniemożliwiając określenie podstawowych parametrów finansowych dla danego projektu. To przekłada się m.in. na utrudniony dostęp do źródeł finansowania. Cenę świadectw pochodzenia wyznacza wysokość jednostkowej opłaty zastępczej, która kilka lat temu została ustalona na poziomie 240,00 PLN/MWh i jest corocznie waloryzowana wskaźnikiem inflacji. Na rok 2010 wynosi ona 267,95 PLN/MWh. Należy stwierdzić, że jej poziom jest oderwany od realiów rynkowych, tj. ceny energii konwencjonalnej drugiego strumienia przychodu dla OZE. Uważamy, że system wsparcia powinien uwzględniać rynkowe ceny energii elektrycznej i być dostosowany do obecnej i oczekiwanej sytuacji na rynku hurtowym. Uwzględniając obecny i oczekiwany w horyzoncie średnioterminowym poziom cen energii elektrycznej na rynku hurtowym uważamy, że obecnie obowiązujący system wsparcia wysokosprawnej kogeneracji jest zbędny i zwiększa jedynie obciążenia finansowe końcowych odbiorców energii elektrycznej. Wsparcie kogeneracji w postaci świadectw pochodzenia wobec wprowadzenia nowego sposobu kalkulacji cen ciepła wytwarzanego w jednostkach kogeneracji jest obecnie iluzoryczne. Z punktu widzenia promocji ww. źródeł kluczowym problemem jest jednak umiejętne i właściwe skierowanie dodatkowego źródła przychodów (z certyfikatów) w sposób zapewniający nie tylko możliwość pracy istniejących źródeł, ale przede wszystkim rozwój nowych źródeł OZE i kogeneracji. Dotychczasowe doświadczenia wskazują jednak na umiarkowaną (zdaniem TOE niewystarczającą) komplementarność założeń z celem. Zgromadzone zarówno w NFOŚiGW, jak i u poszczególnych inwestorów środki nie są wykorzystywane do budowy nowych mocy. Wniosek Przyjęty w Polsce rynkowy system wsparcia OZE powinien pozytywnie wpływać na promowanie OZE i kogeneracji. Tak jednak nie jest. W związku z tym należałoby przeprowadzić analizę efektywności kosztowej obowiązujących mechanizmów wspierających rozwój OZE oraz kogeneracji, ze szczególnym uwzględnieniem formuł opłat zastępczych _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 12 z 60

13 Ręczne ustalenie przez Prezesa URE poziomu opłat zastępczych dla kogeneracji w zasadniczy sposób odbiega od warunków rynkowych. W przypadku OZE poziom opłat zastępczych w modelu nie uwzględnia zmian dotyczących drugiego źródła przychodów uzyskiwanych przez źródła OZE tj. przychodu ze sprzedaży energii elektrycznej oraz w największym stopniu premiuje właścicieli istniejących źródeł, a nie sprzyja budowie nowych. Ponadto, gromadzone w rezultacie funkcjonowania systemu środki, nie są w sposób właściwy przeznaczane na inwestycje. 3. Sposób i zasady udostępniania mocy w ramach wymiany międzysystemowej Jednym z celów polityki Unii Europejskiej jest stworzenie wspólnego rynku energii (single energy market). Kolejne dyrektywy unijne, w tym ta o bezpieczeństwie dostaw [5], traktują wymianę międzysystemową i rozwój połączeń międzysystemowych jako jedne z najważniejszych czynników rozwoju europejskiego rynku energii. Pozytywnie oceniamy udział Operatora System Przesyłowego w systemie skoordynowanych aukcji transgranicznych obejmującym obszar 5 operatorów systemów przesyłowych w Europie Środkowej. Zasady prowadzenia aukcji odpowiadają standardom powstałym na bardziej dojrzałych rynkach i potrzebom uczestników. Uruchomienie Centralnego Biura Alokacyjnego (Central Allocation Office/CAO) było kolejnym ważnym etapem w procesie koordynacji działań operatorów. Mimo pozytywnych efektów koordynacji, odrębnie należy ocenić próby wprowadzenia przez CAO tak zwanej metody flow based przy udostępnianiu mocy transgranicznych. Wprowadzenie tej metody było wielokrotnie odkładane na termin późniejszy ze względu na: braki w przygotowaniu metodologii, niejasności i zalecenia dotyczące wymagań technicznych po stronie uczestników rynku oraz kontrowersje co do skuteczności metody. Planowane wprowadzenie aukcji na zasadzie flow based może poprawić sytuację w wymianie międzysystemowej w regionie, ale brak wystarczającego doświadczenia z innych rynków nie pozwala na wiarygodną prognozę co do przyszłych wyników. Nadal negatywnie oceniamy procedury określania mocy transgranicznych dostępnych w przetargach. Od momentu, gdy uczestnicy rynku mogą obserwować działania w zakresie wymiany transgranicznej, a więc od momentu przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku, OSP traktuje wymianę transgraniczną jako element drugorzędny w stosunku do rynku krajowego. Takie czynniki jak: brak mocy przesyłowych w aukcjach rocznych w ostatnich trzech latach; wprowadzanie ograniczeń w oferowanych, a nawet już przyznanych mocach przesyłowych w przypadku perturbacji na rynku wewnętrznym; _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 13 z 60

14 brak wiarygodnego systemu prognoz w udostępnianiu mocy przesyłowych; jedynie symboliczne ilości mocy oferowanych dla importu energii do Polski, co przy obecnych cenach, które w Polsce często przewyższają te w krajach sąsiednich, istotnie ogranicza możliwości handlowe oraz ogranicza możliwości redukcji cen energii w Polsce (szczególnie w godzinach pozaszczytowych) mają istotny wpływ na poziom i przejrzystość wymiany transgranicznej. W najbliższych latach wpływ na wymianę międzysystemową może mieć dalsza integracja rynków Europy Środkowo-Wschodniej, czego wyrazem jest podpisane w lutym 2010 roku memorandum o współpracy pomiędzy TGE, giełdą czeską (PXE) i giełdą austriacką (EXAA) opartej o market coupling. Wniosek Dyskutowany i ujęty w Raporcie TOE 2010 okres, podobnie jak rok poprzedni, nie przyniósł istotnych zmian w obszarze wymiany międzysystemowej. Modelowe mechanizmy organizacyjno-techniczne wymiany międzysystemowej funkcjonowały sprawnie, jednak problemy z określaniem dostępnych mocy w ramach aukcji (zdaniem TOE poziom udostępnianych mocy był zbyt niski) w 2009 roku nadal nie zostały wyeliminowane. Ponadto, przygotowania nowych inwestycji związanych z rozwojem połączeń transgranicznych przebiegają zdecydowanie za wolno. 4. Zmiany w ramach mechanizmu bilansowania (na rynku bilansującym) Zmiana mechanizmu kształtowania cen na rynku bilansującym Po ponad roku od momentu wprowadzenia do IRiESP [27] zapisów, które w sposób zasadniczy zmieniły sposób prowadzenia rozliczeń na Rynku Bilansującym (RB), należy stwierdzić, że był to pozytywny kierunek rozwoju rynku energii elektrycznej w Polsce. Cena rozliczeniowa odchylenia CRO w danej godzinie równa jest najwyższej cenie ofertowej za wytwarzanie energii elektrycznej w planie BPKD swobodnie zbilansowanym, która domyka popyt na moc w tej godzinie. Inaczej, jest to cena krańcowa wytwarzania energii w planie BPKD swobodnie zbilansowanym. Ten sposób wyznaczania ceny jest w naszej ocenie rynkowym i obiektywnym sposobem odzwierciedlenia relacji popytu i podaży. Zastosowany mechanizm wyznaczania ceny rozliczeniowej na RB z punktu widzenia spółek obrotu jest korzystny, gdyż zmniejsza koszty ponoszone przez spółki na RB, wynikające z błędnych prognoz zapotrzebowania. Ilość energii na RB w odniesieniu do całkowitego zapotrzebowania na energię/moc z KSE w 2009 roku wyniosła ok. 2,6%. Jak widać udział ilości energii w ramach RB w całkowitym zapotrzebowaniu na energię z KSE jest niewielki _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 14 z 60

15 i wynika wyłącznie z błędów prognoz wykonywanych przez spółki obrotu na potrzeby swoich klientów. Nie można w tym przypadku mówić o celowych działaniach podmiotów w zakresie zajmowania określonej pozycji na RB. Ponadto, z dniem 1 stycznia 2010 r. z jednostek grafikowych spółek obrotu (sprzedawców z urzędu) wydzielone zostały jednostki grafikowe OSD (różnice bilansowe, w tym straty w sieci dystrybucyjnej), które wyznaczane są w oparciu o dane prognostyczne. Taki sposób wyznaczania ilości energii elektrycznej na terenie danego OSD skutkuje tym, że wprowadzenie B>0 na RB będzie automatycznie generowało powstawanie dodatkowych kosztów tych spółek obrotu (patrz także P4). Wniosek Wdrożone w Polsce zmiany mechanizmu bilansowania i rozliczeń za tzw. energię bilansującą należy ocenić pozytywnie. Cena rozliczeniowa odchylenia CRO w danej godzinie równa jest najwyższej cenie ofertowej za wytwarzanie energii elektrycznej w planie BPKD swobodnie zbilansowanym. Sposób wyznaczania ceny rozliczeniowej odchylenia CRO w danej godzinie, jako równej najwyższej cenie ofertowej za wytwarzanie energii elektrycznej w planie BPKD swobodnie zbilansowanym, jest w naszej ocenie rynkowym i obiektywnym sposobem wyznaczania tej ceny. Pozytywnie oceniamy także określenie wartości składnika B od 1 stycznia 2009 roku na poziomie 0 (co skutkuje zrównaniem cen CROs oraz CROz w danej godzinie na RB). Proponujemy pozostawienie B=0 w kolejnych latach. Rynek Dnia Bieżącego Pozytywnie należy ocenić działania PSE - Operator w zakresie wprowadzania mechanizmów poszerzających możliwości handlu dla doby handlowej n, czyli wprowadzenia od 1 grudnia 2009 roku tzw. Rynku Dnia Bieżącego, umożliwiającego korygowanie pozycji kontraktowych również w dniu dostawy energii. Jednakże z obecnej perspektywy widać, że długo oczekiwany przez uczestników Rynek Dnia Bieżącego w praktyce nie jest wykorzystywany. Jak dotąd dokonano jedynie kilku transakcji pomiędzy spółkami obrotu poza grupami skonsolidowanymi i niewiele więcej w grupach, na niewielkich wolumenach (w większości na poziomie 1 MW). Transakcje te były bardziej testem działania nowego rynku niż rzeczywistą potrzebą korekt pozycji handlowej. Wstępne analizy skłaniają do poglądu, że jedną z przyczyn tego stanu jest duża korelacja ceny CRO i cen z fixingów na RDN (na TGE i handlowych platformach obrotu), co w praktyce powoduje brak zainteresowania uczestników rynku dodatkowymi możliwościami domykania pozycji na RDB w sytuacji minimalnego ryzyka ukarania przez Rynek Bilansujący za niezbilansowanie portfela. Na rysunku 1 przedstawiono przykładowy wykres dla: podeek w korelacji z RB (korelacja 0,822931) _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 15 z 60

16 Rys. 1. Przykładowy wykres korelacji notowań podeek z RB (korelacja 0,822931) dla okresu Wniosek Pomimo krótkiej historii Rynku Dnia Bieżącego, powodującej, że jego ocena może mieć jedynie wstępny charakter, proponujemy prowadzenie bieżącego monitoringu opisanych korelacji cenowych, jak również przeprowadzenie po półroczu/roku jego funkcjonowania dodatkowych analiz, uwzględniających wpływ obecnego mechanizmu cenotwórczego w zakresie CRO na ten rynek. 5. Zakończenie prac dot. ujednolicenia generalnych umów dystrybucyjnych GUD (opracowanie i przyjęcie przez PTPiREE i TOE standardowego wzorca GUD) W trzecim kwartale 2009 roku zakończone zostały, prowadzone wspólnie przez zespół PTPiREE i TOE, prace nad opracowaniem jednolitego wzorca generalnej umowy dystrybucyjnej. Ze strony TOE wzorzec GUD został przyjęty przez Radę Zarządzająca TOE uchwałą w dniu 5 października 2009 r. jako rekomendowana podstawa regulowania stosunków pomiędzy sprzedawcą energii elektrycznej a operatorem systemu dystrybucyjnego. Po przyjęciu wzorca przez PTPiREE, na początku grudnia 2009 roku, oba towarzystwa branżowe (PTPiREE i TOE) wystosowały do Prezesa URE wspólne pismo _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 16 z 60

17 informujące o zakończeniu prac nad wzorcem GUD. W ślad za tym Prezes URE 14 grudnia 2009 r. opublikował na swoich stronach internetowych zarówno informację o tym fakcie, jak i przyjęty przez Towarzystwa wzór GUD. Projekt GUD został także udostępniony na stronach internetowych obu organizacji. Generalne umowy dystrybucyjne (GUD) stanowią podstawy (poza zapisami ustawy Prawo energetyczne i rozporządzeń wykonawczych oraz IRiESD) współpracy pomiędzy operatorami systemów dystrybucyjnych (OSD) oraz spółkami obrotu jako sprzedawcami energii elektrycznej do odbiorców końcowych. Określają one warunki funkcjonowania sprzedawcy na terenie OSD oraz jego współpracy z operatorem. Operatorzy poprzez zawierane umowy o świadczenie usług dystrybucji ze sprzedawcami dokonują doprecyzowania zasad korzystania z sieci i otwierają poszczególnym sprzedawcom drogę do działania na swoim obszarze. Podpisanie GUD między przedsiębiorstwami jest niezbędne, aby odbiorca energii mógł zmienić sprzedawcę. [19],[34] Niestety, mimo przyjęcia i rekomendowania do stosowania wypracowanego wspólnie wzorca GUD (jak wynika zarówno z kwietniowego komunikatu Prezesa URE [19], jak i z licznych informacji przekazywanych przez Członków TOE) spółki obrotu energią elektryczną zamierzające sprzedawać energię elektryczną na terenach poszczególnych OSD oraz mające zamiar podpisywać GUD wg wypracowanego wzorca napotykają na problemy. Część OSD uniemożliwia, a nawet odmawia podpisania wersji GUD wg wypracowanego wzorca. W swoim komunikacie [19] Prezes URE zaapelował do operatorów i sprzedawców energii elektrycznej o stosowanie wzorca GUD, wskazując m.in., że zgodnie z przeprowadzoną ankietą i badaniami w ramach monitoringu sytuacji: ogólna liczba zawartych generalnych umów dystrybucyjnych w porównaniu do roku 2008 wzrosła średnio o jedną trzecią (33%); na koniec grudnia 2009 roku największą liczbę zawartych generalnych umów dystrybucji (po 35 każdy) posiadało trzech operatorów ENERGA Operator Sp. z o.o., Vattenfall Distribution Poland S.A. oraz ENION S.A.; dziewięciu OSD otrzymało w sumie 14 zapytań ze strony sprzedawców o możliwość podpisania umowy generalnej wg wzorca GUD; tylko jeden operator - Energoserwis Kleszczów sp. z o.o. - podpisał generalną umowę dystrybucyjną wykorzystując wzorzec GUD, pozostali operatorzy odmówili podpisania takiego wzorca, jako przyczyny podając: - brak jego zatwierdzenia przez Zarząd spółki;, - konieczność wykonania dodatkowej analizy wzorca w celu możliwości jego zastosowania w świetle funkcjonalności posiadanego przez OSD systemu informatycznego wspierającego proces zmiany sprzedawcy i przekazywanie danych pomiarowych, _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 17 z 60

18 - (jeden z operatorów) traktowanie wzorca jako wytycznych dobrych praktyk, które wykorzystuje się w indywidualnych rozmowach i negocjacjach ze sprzedawcami; w tym samym okresie (grudzień - luty), operatorzy podpisali 50 nowych generalnych umów dystrybucyjnych na starych zasadach - bez wykorzystania wzorca. Przeprowadzona wśród członków TOE w połowie kwietnia 2010 roku ankieta dot. wdrożenia wzorca GUD potwierdza niestety kłopoty w obszarze jego praktycznego wdrażania. Wniosek Brak praktycznego wdrożenia wzorca GUD, zdaniem TOE poddaje pod wątpliwość, a nawet uniemożliwia podjęcie kolejnych kroków w zakresie liberalizacji rynku energii elektrycznej w Polsce, w tym m.in.: opracowania wzorca GUD umożliwiającego zawieranie umów kompleksowych (tzw. GUD kompleksowy), opracowanie wzorca GUD na pełnienie funkcji podmiotu odpowiedzialnego za bilansowania handlowe (POzBH), a także związanych z tym kolejnych zmian IRiESD, wynikających z konieczności dostosowania Instrukcji do realiów zawieranych umów generalnych. Brak dalszej, praktycznej implementacji wzorca GUD do stosunków umownych pomiędzy OSD i sprzedawcami może negatywnie rzutować zarówno na rozwój zasady TPA, jak i dalsze plany dotyczące przygotowania kolejnych dokumentów formalno prawnych. Stosowanie jednolitego wzorca GUD przez OSD jest zbieżne zarówno z celami styczniowej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne [11], polityką regulacyjną Prezesa URE [29], jak i określonymi w prawodawstwie unijnym (w tym [1], [8]) wymaganiami równego traktowania wszystkich sprzedawców przez OSD. Wzorzec GUD powinien także stanowić jedną z podstaw rozstrzygania przez Prezesa URE ewentualnych sporów pomiędzy spółkami obrotu a OSD w obszarze umów dystrybucyjnych. 6. Dyrektywa 2009/28/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE Z dniem 25 czerwca 2009 r. weszła w życie nowa Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych, zmieniająca i w następstwie uchylająca dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE. Dyrektywa zakłada, że krajowe prawodawstwo zostanie dostosowane do jej postanowień w terminie do dnia 5 grudnia 2010 roku _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 18 z 60

19 Do głównych założeń dyrektywy można zaliczyć: 1) zobligowanie Państwa Członkowskiego do promowania, zachęcania i wspierania inwestycji i rozwoju na rynku odnawialnych źródeł energii. Dyrektywa również wymaga usprawnienia i ułatwienia procedur administracyjnych w odniesieniu do realizacji inwestycji w źródła energii odnawialnej; 2) osiągnięcie 20% udziału energii ze źródeł odnawialnych w końcowym zużyciu energii brutto w UE w 2020 roku, przy czym cel ten został przełożony na cele indywidualne dla poszczególnych państw członkowskich i w przypadku Polski wynosi 15%; 3) określenie tzw. celu łatwiejszego osiągnięcia" opartego na promowaniu i zachęcaniu do wprowadzania zasad służących wydajności i oszczędności energetycznej. Obecnie w Ministerstwie Gospodarki prowadzone są prace nad założeniami do zmian w polskim porządku prawnym w celu wdrożenia przedmiotowej Dyrektywy, polegające m.in. na przygotowaniu projektu ustawy o odnawialnych źródłach energii. Należy podkreślić, że zgodnie z postanowieniem art. 4 ust. 3 przedmiotowej dyrektywy, w styczniu 2010 roku Polska przekazała Komisji Europejskiej prognozę obejmującą szacowaną nadwyżkę energii ze źródeł odnawialnych w odniesieniu do orientacyjnego kursu, która mogłaby zostać przekazana innym państwom członkowskim, zgodnie z art dyrektywy. Prognozę przytoczono w tabeli 2 poniżej. Zgodnie z informacją przekazaną Komisji Wartości wskazane w prognozie oparte są na posiadanych obecnie danych i mogą być przedmiotem ewentualnych zmian i aktualizacji w ramach sprawozdań wynikających z dyrektywy 2009/28/WE, a jej precyzja szacowana jest na ± 0,5 punktu procentowego. Przyjęta w dniu 29 stycznia 2010 roku przez Komitet do Spraw Europejskich i przekazana Komisji prognoza poprzedza przekazanie Komisji, zgodnie z wymaganiami dyrektywy, w połowie 2010 roku Krajowego Planu Działań (tzw. Action Planu) w zakresie energii ze źródeł odnawialnych _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 19 z 60

20 Tabela 2. Przewidywany udział energii ze źródeł odnawialnych (OZE) w końcowym zużyciu energii w latach oraz nadwyżka produkcji energii z OZE Lp. Pozycja Zakładane końcowe zużycie energii [ktoe] Zakładane końcowe zużycie energii pochodzącej z OZE [ktoe] Zakładany udział energii pochodzącej z OZE [%] Min. udział energii z OZE wymagany w dyrekt. [%] ,13 9,60 10,15 10,66 11,17 11,72 12,50 13,20 13,95 14,70 15,48 8,76 8,76 9,54 9,54 10,71 10,71 12,27 12, Zakładana nadwyżka 0,84 1,39 1,12 1,63 1,01 1,79 0,93 1,68 0,48 Wniosek Mimo grudniowego terminu wdrożenia do prawodawstwa polskiego dyrektywy już dziś widać, że przyjęte przez Polskę obowiązki (w obszarze OZE) w dużej części zostaną przeniesione na sektor elektroenergetyczny. Następstwem tego będzie wzrost wymagań co do wielkości udziału OZE w sprzedaży energii elektrycznej do odbiorców końcowych. Szersza ocena konsekwencji wdrożenia ww. dyrektywy będzie możliwa po przygotowaniu projektu ustawy o odnawialnych źródłach energii. Zdaniem TOE, biorąc pod uwagę konieczność wdrożenia dyrektywy do końca roku, widzimy konieczność przyspieszenia prac legislacyjnych dotyczących tego obszaru prawodawstwa _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 20 z 60

21 7. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE Unia Europejska od wielu lat podejmuje działania na rzecz liberalizacji krajowych rynków energii elektrycznej i gazu oraz zmierza do utworzenia wspólnego rynku europejskiego. W tym celu Unia Europejska przyjęła jak dotąd trzy pakiety dyrektyw mających zreformować krajowe rynki energii elektrycznej i gazu oraz przybliżyć Europę do osiągnięcia ww. celów. Ich przegląd pokazano na rysunku Dyrektywa 96/92/WE Dyrektywa 2003/54/WE Dyrektywa 2009/72/WE Unbundling rachunkowy Dostęp do rynku w formule negocjowanego TPA lub Single Buyer Prawo wyboru sprzedawcy dla odbiorców zużywających > 40 GWh rocznie w obrębie całej UE Obowiązek wyznaczenia operatorów sieci przesyłowej (OSP) Bardzo ogólne wymagania dotyczące organu regulacyjnego, ograniczające się w zasadzie do wskazania potrzeby utworzenia takiego organu w Państwach Członkowskich Unbundling prawny obowiązek organizacyjnego wydzielenia OSD z podmiotów zintegrowanych Zapewnienie niezależności OSP i OSD Dostęp do rynku w formule regulowanego TPA Prawo wyboru sprzedawcy dla odbiorców niebędących gospodarstwami domowymi od oraz od dla wszystkich odbiorców Wprowadzenie instytucji Sprzedawcy Ostatniej Szansy Obowiązek wyznaczenia jednego lub więcej organów pełniących funkcję regulatora oraz enumeratywne wyliczenie kompetencji tych organów Obowiązek zapewnienia niezależności organom regulacyjnym oraz zwiększenie zakresu kompetencji tych organów - m.in. w zakresie obowiązków dot. budowania wspólnotowego rynku energii Zaostrzenie kryteriów unbundlingu OSP rozdział własnościowy albo ISO albo ITO (niezależny OSP z bardzo restrykcyjnymi kryteriami jego niezależności) Obowiązek zapewnienia tzw. usługi powszechnej Położenie nacisku na prawa konsumentów Czas trwania procedury zmiany sprzedawcy max. 3 tyg. Inteligentne liczniki energii u 80% odbiorców w okresie do 2020 Utworzenie ENTSO (Agencja ds. współpracy operatorów) Utworzenie ACER (Agencja ds. współpracy organów regulacyjnych) Rys. 2. Przegląd dyrektyw w sprawie rynku energii. Komisja Europejska przedstawiła we wrześniu 2007 roku propozycję III-go pakietu liberalizacyjnego, proponując szereg środków uzupełniających dotychczasowe przepisy w zakresie rynku wewnętrznego, m.in. dotyczące rozdziału działalności przedsiębiorstw związanych z wytwarzaniem energii od jej przesyłu; wzmocnienie roli regulatorów rynku energii; wzmocnienie infrastruktury sieci energetycznych, w szczególności połączeń transgranicznych, jak również wzmocnienie pozycji konsumentów energii. Ostatecznie akty prawne tworzące pakiet uzgodniono w marcu 2009 roku, a ich oficjalna publikacja nastąpiła w lipcu 2009 roku. Przyjęto wówczas m.in.: _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 21 z 60

22 (i) Dyrektywę 2009/72/WE z 13 lipca 2009 r. dotyczącą wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej [1]; (ii) Rozporządzenie ustanawiające Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki [2]; (iii) Rozporządzenie w sprawie warunków dostępu do sieci służącej do transgranicznej wymiany energii elektrycznej [3]; (iv) Ponadto w skład pakietu weszły także przepisy dotyczące rynku gazu. Oczekuje się, że szybka i pełna implementacja dyrektywy 2009/72/WE przyniesie istotny postęp w liberalizacji i integracji rynków. Implementacja dyrektyw III-go pakietu liberalizacyjnego będzie ważnym wyzwaniem także dla Polski. Państwa Członkowskie mają czas na wdrożenie dyrektywy 2009/72/WE do dnia 3 marca 2011 r. za wyjątkiem art. 11, dotyczącego zagadnień certyfikacji w odniesieniu do krajów trzecich, który należy implementować do dnia 3 marca 2013 r. Oznacza to, że w najbliższym czasie należałoby spodziewać się propozycji polskich aktów prawnych wdrażających przepisy wspólnotowe. Skutki wdrożenia III-go pakietu liberalizacyjnego obejmą także polską energetykę i odbiorców energii. Efektem wprowadzanej reformy ma być usunięcie granic wewnętrznych w Unii Europejskiej dla swobodnego przepływu energii elektrycznej między państwami Wspólnoty podobnie jak ma to miejsce w przypadku towarów i usług czy kapitału. Oznacza to większą konkurencję między przedsiębiorstwami energetycznymi w poprawianiu swojej efektywności oraz w zabieganiu o klienta. Klient zostanie wyposażony w nowe instrumenty ochrony swoich praw po to, aby być pełnoprawnym uczestnikiem rynku energii. Nowe zapisy mają chronić także najuboższych odbiorców energii. Przede wszystkim zobowiązuje się państwa członkowskie do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumenta poprzez zagwarantowanie przejrzystych warunków zawieranych umów, rozstrzygania sporów oraz łatwego dostępu do informacji na temat dostarczanej energii, w tym w szczególności poprzez utworzenie kompleksowych punktów kontaktowych. Znacząco zmieni się ranga i rola Regulatora, który powinien mieć zagwarantowaną niezależność podejmowania decyzji, między innymi przez wprowadzenie kadencji. Ponadto, do zadań tego urzędu zostaną dodane nowe zadania to ten organ będzie współodpowiedzialny za znoszenie barier rozwoju rynku wspólnotowego. Wzmocniona zostanie współpraca operatora systemu przesyłowego z jego odpowiednikami w innych krajach, co ma pomóc w technicznej rozbudowie sieci przesyłowych. Konieczność wdrożenia niezależnego mechanizmu ochrony w postaci rzecznika praw odbiorców energii lub organu ochrony konsumentów mobilizuje do wdrożenia odpowiednich narzędzi prawnych niezbędnych do urzeczywistnienia faktycznej ochrony konsumenta energii elektrycznej w kraju. Polska musi się przygotować do wdrożenia przepisów pakietu, co stanowi doskonałą okazję do pogłębionej dyskusji o polskiej ustawie - Prawo energetyczne, dotychczas nowelizowanej kilkadziesiąt razy. Zdecydowanie, zdaniem TOE, nadszedł czas opracowania nowej ustawy _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 22 z 60

23 Prawo energetyczne w pełni uwzględniającej prawodawstwo unijne i możliwość rozwoju konkurencji na rynku energii. Wniosek Wdrożenie III-go pakietu liberalizacyjnego spowoduje konieczność przeprowadzenia zmian dostosowawczych w obecnych regulacjach dotyczących zasad funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce. Biorąc pod uwagę istotę, rozmiar proponowanych zmian, a także ograniczony czas na wdrożenie pakietu, zdaniem TOE, należy jak najszybciej rozpocząć prace przygotowawcze do implementacji w Polsce zapisów poszczególnych dokumentów składających się na III pakiet liberalizacyjny. 8. Stan rynku energii elektrycznej w kontekście Decyzji Komisji Europejskiej dot. oceny polskiego rynku energii elektrycznej Prawo Unii Europejskiej ([1],[10], [8],[36],) określa minimalne wymogi, jakie musi spełniać państwo członkowskie, aby można było powiedzieć, że rynek tego kraju jest rynkiem konkurencyjnym. W zakresie sprzedaży energii elektrycznej są to głównie: możliwość zmiany sprzedawcy w oparciu o racjonalne, niskie koszty i łatwe procedury; unbundling działalności sieciowej od działalności związanej z produkcją i dostawami/sprzedażą; brak wyraźnej dominacji spółki na danym rynku oraz brak naturalnych monopoli; stosowanie przejrzystych zasad zakupu i sprzedaży energii poprzez odpowiednie ich procedowanie; nie nadużywanie swojej pozycji przez przedsiębiorstwa dominujące na danym rynku. Polityka Energetyczna Polski do 2030 roku [29] przyjęta przez Radę Ministrów 10 listopada 2009 r. określa ponownie jako jeden z głównych celów polskiej energetyki rozwój konkurencyjnych rynków paliw i energii. Pomimo wielu pozytywnych zmian na rynku w ostatnim czasie, które można uznać za prokonkurencyjne, Polityka [29] określa polski rynek energii elektrycznej jako nie działający w pełni prawidłowo. Decyzja Komisji Europejskiej z dnia 11 września 2008 r. (patrz [34]) warunkuje uznanie danego rynku energii za konkurencyjny w szczególności w przypadku domniemania nieograniczonego dostępu do tego rynku w sytuacji, gdy państwo to implementowało i stosuje przepisy dyrektywy 2003/54/WE [8]. Nowa dyrektywa 2009/72/WE z dnia 13 lipca 2009r. zmieniająca dyrektywę 2003/54/WE (patrz wcześniejszy rozdział Raportu TOE 2010) _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 23 z 60

24 nie została jeszcze w zakresie tych zmian implementowana do polskiego prawa, w związku z czym pod znakiem zapytania pozostaje powołana w decyzji wykładnia. Ponadto, w 2009 roku polski rynek energii uległ wielu zmianom. Przykładowo zmiany dotyczące mechanizmu bilansowania i wprowadzenie rynku dnia bieżącego (patrz też wcześniejsze punkty rozdziału) w ocenie wydawanych przez Komisję Europejską Decyzji mogą mieć znaczący wpływ na zmianę oceny polskiego rynku sprzedaży energii elektrycznej. Należy zauważyć, że od czasu wydania decyzji uległa zmianie również liczba odbiorców końcowych zmieniających sprzedawcę. Zgodnie z danymi URE liczby te przedstawiają się następująco (grupy taryfowe A, B i C): na koniec 2008 roku: 85 odbiorców; na koniec 2009 roku: 1599 odbiorców. Komisja Europejska przygotowywała ocenę w oparciu o dane za 2006 rok, gdzie - zgodnie z przywołanym źródłem - zmiany sprzedawcy w grupach taryfowych A, B i C dokonało jedynie 61 odbiorców. Ostatnia nowelizacja Prawa energetycznego [11] wprowadza szereg zmian, które zdaniem ustawodawcy mogą w przyszłości zwiększyć transparentność rynku energii elektrycznej, a co za tym idzie - mogą doprowadzić do zmiany poglądu Komisji Europejskiej na temat charakteru polskiego sektora energii elektrycznej. Wniosek Biorąc pod uwagę przesłanki oceny polskiego rynku energii elektrycznej w ramach decyzji Komisji Europejskiej z dnia 11 września 2008 r. i jednocześnie mając na uwadze zmiany, które miały miejsce na rynku energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku, w niedalekiej przyszłości konieczne będzie rozważenie ponownego złożenia wniosku o ocenę polskiego sektora energii elektrycznej przez Komisję Europejską. W tym kontekście niezwykle ważne będą kolejne decyzje Regulatora, mające na celu stworzenie pełnej konkurencyjności na rynku elektroenergetycznym, a w szczególności decyzja o uwolnieniu rynku energii elektrycznej. Priorytetem powinno być także zwiększanie działalności promocyjnej i informacyjnej w zakresie zmiany sprzedawcy przez gospodarstwa domowe. 9. Przyjęcie przez Radę Ministrów Polityki energetycznej Polski do 2030 roku wraz z załącznikami W dniu 10 listopada 2009 r. Rada Ministrów przyjęła Politykę energetyczną Polski do 2030 roku (dalej zwaną też Polityką) z jednej strony przedstawiającą strategię państwa, mającą odpowiedzieć na najważniejsze wyzwania stojące przed polską energetyką, zarówno _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 24 z 60

25 w perspektywie krótkoterminowej, jak i w perspektywie do 2030 roku, z drugiej - opisującą otoczenie zewnętrzne, wewnętrzne, w tym regulacyjne, w jakim przyjdzie działać spółkom obrotu w perspektywie najbliższych lat. Dokument wraz z czterema załącznikami opisuje proponowane do realizacji plany oraz działania ministerstw i Prezesa URE zmierzające do rozwoju energetyki polskiej. Podstawowe kierunki polskiej polityki energetycznej wynikające z przyjętego dokumentu dla rynku energii to: poprawa efektywności energetycznej; wzrost bezpieczeństwa dostaw energii; dywersyfikacja struktury wytwarzania energii elektrycznej poprzez wprowadzenie energetyki jądrowej; rozwój wykorzystania OZE, w tym biopaliw; rozwój konkurencyjnego rynku energii; ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko. Szczegółowe zadania ujęte w Polityce, których realizacja przypada na okres do roku 2012 zostały opisane w Załączniku nr 3 pt. Program działań wykonawczych na lata Najważniejsze zadania z punktu widzenia rozwoju polskiego rynku energii elektrycznej (zarówno hurtowego jak i detalicznego) w horyzoncie krótkoterminowym są następujące: ułatwienie zmiany sprzedawcy energii, m.in. poprzez opracowanie dobrych praktyk w zakresie sprzedaży i umów, opracowanie standardów umów obowiązujących na rynku, upowszechnienie stosowania elektronicznych liczników energii elektrycznej, wprowadzenie zasady, że operator dla wszystkich odbiorców jest właścicielem liczników; wdrożenie nowego modelu rynku energii elektrycznej, polegającego m.in. na wprowadzeniu cenotwórstwa węzłowego, rynku dnia bieżącego, rynków: rezerw mocy, praw przesyłowych oraz zdolności wytwórczych, jak również mechanizmu zarządzania usługami systemowymi i generacją wymuszoną systemu; utrzymanie mechanizmów wsparcia dla producentów energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, np. poprzez system świadectw pochodzenia, w tym dokonanie analizy efektywności kosztowej mechanizmu wsparcia, ze szczególnym uwzględnieniem formuły opłaty zastępczej, przy funkcjonującego mechanizmu; jednoczesnym zagwarantowaniu stabilności stworzenie warunków umożliwiających kreowanie cen referencyjnych energii elektrycznej na rynku; zmiana mechanizmów regulacji na rynku ciepła poprzez wprowadzenie metod kształtowania cen ciepła z zastosowaniem cen referencyjnych oraz bodźców do optymalizacji kosztów zaopatrzenia w ciepło; możliwy jest wpływ tego mechanizmu _raport_rynek_projekt_v16_final_pa.doc str. 25 z 60

Marek Kulesa dyrektor biura TOE

Marek Kulesa dyrektor biura TOE Wpływ nowych strategii produktowych sprzedawców na rozwój rynku energii elektrycznej w Polsce oraz zachowania odbiorców końcowych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 21.10.2010 r. 1. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2012 r. Raport TOE

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2012 r. Raport TOE RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2012 r. Raport TOE Prezentacja wprowadzająca. PANEL: Rynek energii w Polsce Marek Kulesa dyrektor biura TOE Katowice, 16.05.2012 r. ZAKRES RAPORTU

Bardziej szczegółowo

Nowe uwarunkowania na rynku energii elektrycznej w 2012 roku szanse i zagrożenia dla uczestników rynku

Nowe uwarunkowania na rynku energii elektrycznej w 2012 roku szanse i zagrożenia dla uczestników rynku Nowe uwarunkowania na rynku energii elektrycznej w 2012 roku szanse i zagrożenia dla uczestników rynku SESJA PLENARNA II, 9 maja 2012 r XVIII Konferencja Naukowo-Techniczna RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ:

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych

Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych Rynek energii elektrycznej w Polsce w 2009 roku i latach następnych VI Targi Energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 22.10.2009 r. 1. Wprowadzenie 2. Uwarunkowania handlu energią elektryczną

Bardziej szczegółowo

Energetyka rewolucja na rynku?

Energetyka rewolucja na rynku? Energetyka rewolucja na rynku? Forum Zmieniamy Polski Przemysł 17 lutego 2014 r. Marek Kulesa dyrektor biura Warszawa Czy rok 2014 przyniesie przełom na rynku energii elektrycznej? KORZYSTANIE Z PRAWA

Bardziej szczegółowo

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2011 r. Raport TOE

RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2011 r. Raport TOE RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE - stan na 31 marca 2011 r. Raport TOE Prezentacja na III Europejski Kongres Gospodarczy Marek Kulesa dyrektor biura TOE Katowice, 18.05.2011 r. ZAKRES RAPORTU TOE 2011.

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych

Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Uwarunkowania formalno prawne rynku energii elektrycznej w II połowie 2011 r. oraz latach następnych Jachranka, 19.09.2011 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Unijna perspektywa zmian na rynku energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

DEBATA: Konkurencyjność na rynku energii

DEBATA: Konkurencyjność na rynku energii DEBATA: Konkurencyjność na rynku energii 17 listopada 2011 r. Warszawa Marek Kulesa dyrektor biura TOE Wprowadzenie KRAJOWA PRODUKCJA I ZUŻYCIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ W LATACH 1988-2010 ŚREDNIOROCZNE ZMIANY

Bardziej szczegółowo

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE JAK POPRAWIĆ KONKURENCYJNOŚĆ RYNKU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu NEUF 2007 Nowa Energia- User Friendly październik 2007, Warszawa Konkurencja na REE czy da się konkurować

Bardziej szczegółowo

Rola i zadania Prezesa URE na konkurencyjnym rynku energii elektrycznej

Rola i zadania Prezesa URE na konkurencyjnym rynku energii elektrycznej Departament Promowania Konkurencji Rola i zadania Prezesa URE na konkurencyjnym rynku energii elektrycznej Warszawa, 18 października 2007 r. Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: dpk@ure.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Konferencja Naukowa Ochrona konkurencji i konsumentów w prawie sektorów infrastrukturalnych Kraków, r. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW

Konferencja Naukowa Ochrona konkurencji i konsumentów w prawie sektorów infrastrukturalnych Kraków, r. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Konferencja Naukowa Ochrona konkurencji i konsumentów w prawie sektorów infrastrukturalnych Kraków, 14.04.2012 r. mgr Maciej M. Sokołowski WPiA UW Probierz Probierz 1. miernik służący za podstawę oceny

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku energii w realiach 2007 roku i lat następnych

Liberalizacja rynku energii w realiach 2007 roku i lat następnych Liberalizacja rynku energii w realiach 2007 roku i lat następnych FORUM ENERGETYCZNO PALIWOWE Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, 14-15.11.2007 r. ZAKRES PREZENTACJI 1 2 3 4 Wybrane zmiany rynku

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Gospodarki Departament Energetyki. Perspektywy rozwoju systemu inteligentnego opomiarowania w Polsce

Ministerstwo Gospodarki Departament Energetyki. Perspektywy rozwoju systemu inteligentnego opomiarowania w Polsce Departament Energetyki Perspektywy rozwoju systemu inteligentnego opomiarowania w Polsce Zakres tematów Uregulowania unijne Regulacje krajowe Cele i Perspektywy Podsumowanie Uregulowania unijne Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku

Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Departament Promowania Konkurencji Rola Regulatora na konkurencyjnym rynku Warszawa, 18 października 2007 r. Adres: ul. Chłodna 64, 00-872 Warszawa e mail: dpk@ure.gov.pl tel. (+48 22) 661 62 33, fax (+48

Bardziej szczegółowo

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r.

Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Liberalizacja rynku gazu w Polsce Postulaty odbiorców przemysłowych. Warszawa, 29 październik 2014r. Polski rynek gazu - cechy. Jak dotąd większość polskiego rynku gazu objęta jest regulacją, prawie wszyscy

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Nowe produkty na rynku energii elektrycznej jako rozszerzenie oferty Operatorów Telekomunikacyjnych wybrane zagadnienie

Nowe produkty na rynku energii elektrycznej jako rozszerzenie oferty Operatorów Telekomunikacyjnych wybrane zagadnienie Nowe produkty na rynku energii elektrycznej jako rozszerzenie oferty Operatorów Telekomunikacyjnych wybrane zagadnienie Konferencja SANT Wasko SA Warszawa, 17.06.2015 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE

Bardziej szczegółowo

DEBATA: Klient na rynku energii forum odbiorców energii. M.Kulesa, TOE (www.toe.pl), Warszawa, 2006.02.06

DEBATA: Klient na rynku energii forum odbiorców energii. M.Kulesa, TOE (www.toe.pl), Warszawa, 2006.02.06 WYBRANE ZAGADNIENIA PROBLEMOWE konkurencja w elektroenergetyce liberalny rynek energii elektrycznej w Polsce zasada TPA jak korzystać z możliwości wyboru dostawy? oczekiwania i problemy klientów spory

Bardziej szczegółowo

Marek Kulesa dyrektor biura TOE

Marek Kulesa dyrektor biura TOE MODELE BIZNESOWE ENERGETYKI ROZPROSZONEJ OPARTE NA ZNOWELIZOWANYCH USTAWACH ENERGETYCZNYCH Telekomunikacja-Internet-Media-Elektronika 5 Forum Smart Grids & Telekomunikacja Marek Kulesa dyrektor biura TOE

Bardziej szczegółowo

Obrót energią elektryczną i gazem w Polsce - wybrane uwarunkowania, wpływ MiFID II na uczestników rynków

Obrót energią elektryczną i gazem w Polsce - wybrane uwarunkowania, wpływ MiFID II na uczestników rynków Obrót energią elektryczną i gazem w Polsce - wybrane uwarunkowania, wpływ MiFID II na uczestników rynków DEBATA TGE i TOE: Uwarunkowania dyrektywy MiFID II i jej wpływ na rynki towarowo-finansowe w Polsce

Bardziej szczegółowo

Nowe rozwiązania rynkowe w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci i ich wpływ na zasadę TPA.

Nowe rozwiązania rynkowe w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci i ich wpływ na zasadę TPA. Nowe rozwiązania rynkowe w instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci i ich wpływ na zasadę TPA. Jachranka, 19.10.2006 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Zakres prezentacji 1 2 3 4 Uwarunkowania formalno

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie potencjału źródeł kogeneracyjnych w bilansie energetycznym i w podniesieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski

Wykorzystanie potencjału źródeł kogeneracyjnych w bilansie energetycznym i w podniesieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski Wykorzystanie potencjału źródeł kogeneracyjnych w bilansie energetycznym i w podniesieniu bezpieczeństwa energetycznego Polski dr inż. Janusz Ryk Podkomisja stała do spraw energetyki Sejm RP Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

W kierunku pełnej liberalizacji rynku energii elektrycznej dla odbiorców w gospodarstwach domowych. Warszawa, 2 lipca 2013 r.

W kierunku pełnej liberalizacji rynku energii elektrycznej dla odbiorców w gospodarstwach domowych. Warszawa, 2 lipca 2013 r. W kierunku pełnej liberalizacji rynku energii elektrycznej dla odbiorców w gospodarstwach Warszawa, 2 lipca 2013 r. W kierunku liberalizacji rynku dla gospodarstw Wszyscy odbiorcy zyskują prawo do zmiany

Bardziej szczegółowo

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r.

Handel energią. Hurtowy zakup energii. Marek Kulesa dyrektor biura TOE. II PANEL: Handel energią. Czeladź, 14 marca 2013 r. Handel energią. Hurtowy zakup energii II PANEL: Handel energią. Hurtowy zakup energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE Czeladź, 14 marca 2013 r. Zakres prezentacji 1. Wprowadzenie 2. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Trójpak Energetyczny oczami sprzedawców

Trójpak Energetyczny oczami sprzedawców Trójpak Energetyczny oczami sprzedawców Marcin Ludwicki Wiceprezes Zarządu ENERGA OBRÓT SA Gdańsk, dd.mm.2008r. Prawo energe tyczne GAZ OZE Trójpak Energetyczny Zapowiedź nowej ustawy dotyczącej OZE Projekt

Bardziej szczegółowo

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 27.09.2012 r. ZAKRES PREZENTACJI 1. Wprowadzenie - wybrane

Bardziej szczegółowo

Dobre Praktyki Sprzedawców Energii Elektrycznej - czyli czego Klient może oczekiwać od rzetelnego Sprzedawcy prace TOE nad Katalogiem dobrych praktyk

Dobre Praktyki Sprzedawców Energii Elektrycznej - czyli czego Klient może oczekiwać od rzetelnego Sprzedawcy prace TOE nad Katalogiem dobrych praktyk Dobre Praktyki Sprzedawców Energii Elektrycznej - czyli czego Klient może oczekiwać od rzetelnego Sprzedawcy prace TOE nad Katalogiem dobrych praktyk Konferencja naukowa Pozycja konsumenta na rynku energii

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Świetlana przyszłość?

Świetlana przyszłość? Świetlana przyszłość? IV Międzynarodowa Konferencja POWER RING 2008 Zintegrowana Energia Europy SESJA 1. Europejski rynek energii Marek Kulesa dyrektor biura TOE 9 grudnia 2008 r. Warszawa 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo,

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, W związku z licznymi pytaniami dot. świadectw pochodzenia i opartych na nich prawa majątkowych, które otrzymaliśmy po publikacji wyników za II kw. 2013 r., prezentujemy rozszerzony materiał

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii PROSUMENT PRZYSZŁOŚĆ ENERGETYCZNA SPOŁECZNOŚCI LOKALANYCH Maciej Kapalski, Departament Energii Odnawialnej Słupsk - sierpień 2015 2 Ustawa

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania

Odpowiedzi na pytania Znak sprawy ZP.272.06.2012 Kościan, dnia 05.03.2012 r. Do wszystkich wykonawców, którzy pobrali SIWZ Dot. Przetargu nieograniczonego na zakup energii elektrycznej Odpowiedzi na pytania W załączeniu Wójt

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Uwarunkowania rynkowe: wejście na rynek, ceny energii i certy4atów zielonych, brązowych, żółtych, czerwonych i fioletowych

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w Chorzowie; Aleja Różana 2; 41-501 Chorzów INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia 2014 roku SPIS TREŚCI I.A.

Bardziej szczegółowo

DOSTĘP P STRON TRZECICH DO SIECI

DOSTĘP P STRON TRZECICH DO SIECI DOSTĘP P STRON TRZECICH DO SIECI teoria i praktyka z punktu widzenia uczestników w rynku energii elektrycznej w Polsce Marek KULESA Dyrektor Biura Towarzystwo Obrotu Energią Zakres prezentacji 1 2 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A.

Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak usprawnić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Marek Chodorowski Prezes Zarządu ELNORD S.A. Jak poprawić funkcjonowanie hurtowego rynku energii? Rozwiązanie KDT Transparentność rynku Przejrzystość

Bardziej szczegółowo

S t a n r y n k u. Warszawa, 1 września 2009 r.

S t a n r y n k u. Warszawa, 1 września 2009 r. Warszawa, 1 września 2009 r. Informacja uzupełniająca Prezesa URE w sprawie warunków i perspektyw zwolnienia przedsiębiorstw obrotu z obowiązku zatwierdzania taryf na obrót energią elektryczną dla odbiorców

Bardziej szczegółowo

Boryszew S.A. Oddział Nowoczesne Produkty Aluminiowe Skawina INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ. Część ogólna

Boryszew S.A. Oddział Nowoczesne Produkty Aluminiowe Skawina INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ. Część ogólna Boryszew S.A. Oddział Nowoczesne Produkty Aluminiowe Skawina INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst zatwierdzony Uchwałą Zarządu nr.. z dnia.. Tekst obowiązujący od dnia.

Bardziej szczegółowo

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji)

Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Wnioski Prezesa URE z analizy uwag do Programu Uwalniania Gazu (wprowadzenie do dyskusji) Warsztaty ws. Programu Uwalniania Gazu Warszawa, 28 maja 2012 r. Oczekiwania uczestników rynku gazu Stworzenie

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY

ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY ZAPRASZA NA PRAKTYCZNE WARSZTATY UMOWY W ENERGETYCE Termin: 29-30 marca 2011 Miejsce: Centrum Szkolenia Gazownictwa, ul. Kasprzaka 25, Warszawa www.onpromotion.pl GRUPA DOCELOWA WARSZTATÓW: Warsztaty są

Bardziej szczegółowo

Nowa dyrektywa o efektywności energetycznej: szansa czy zagrożenie dla firm?

Nowa dyrektywa o efektywności energetycznej: szansa czy zagrożenie dla firm? Nowa dyrektywa o efektywności energetycznej: szansa czy zagrożenie dla firm? Daria Kulczycka Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan Konferencja InE, 10 grudnia 2012 PKPP Lewiatan Członkowie

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r.

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. 2 Polityka Rządu w zakresie OZE Odnawialne źródła energii w Polsce (dane historyczne) 8 7 6 5 4

Bardziej szczegółowo

Treść zapytania nr 2 do przetargu wraz z wyjaśnieniami

Treść zapytania nr 2 do przetargu wraz z wyjaśnieniami Włodawa, 15.04.2011 r. Treść zapytania nr 2 do przetargu wraz z wyjaśnieniami Nr sprawy: ZP/PN-1/11 Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. we Włodawie zawiadamia, że w postępowaniu

Bardziej szczegółowo

Wchodzi w życie nowelizacja ustawy Prawo energetyczne

Wchodzi w życie nowelizacja ustawy Prawo energetyczne Wchodzi w życie nowelizacja ustawy Prawo energetyczne Autor: Urząd Regulacji Energetyki W dniu 11 września wchodzi w życie nowelizacja ustawy Prawo energetyczne zwana małym trójpakiem energetycznym. Zasadniczym

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Informacja (nr 21/2012) w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych z udostępniania transgranicznych

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Monitoring rynku energii elektrycznej

Monitoring rynku energii elektrycznej Monitoring rynku energii elektrycznej Opracowano w Departamencie Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2001) Proces przekształceń rynkowych, jaki przechodzi obecnie sektor elektroenergetyczny w Polsce

Bardziej szczegółowo

Rynek Energii Kierunki Rozwoju

Rynek Energii Kierunki Rozwoju Rynek Energii Kierunki Rozwoju Grupa Bilansująca Bełchatów, 5-6 czerwca 2014 Rynek Energii Kierunki Rozwoju Andrzej Śmiechowicz PGE S.A. Harmonogram prezentacji Grupa bilansująca - historia Zasady działania

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ UNIHUT S.A. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres

Bardziej szczegółowo

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014. w sprawie

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014. w sprawie Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014 w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych z

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA.

Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Wybrane elementy zasad rynku energii elektrycznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem zasady TPA. Jachranka, 20.10.2006 r. Marek Kulesa dyrektor biura TOE Zakres prezentacji 1 2 3 4 Wstęp (jak zwykle

Bardziej szczegółowo

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Poznań 24 listopada 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne. 2. Funkcjonujące systemy

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Warszawa, dnia 30 lipca 2013 r. PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Informacja (nr 22/2013) w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Edward Słoma, Zastępca Dyrektora Departamentu Energetyki MINISTERSTWO GOSPODARKI Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Priorytet

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku dr inż. Tadeusz Żaba DYREKTOR PRODUKCJI Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku Przedsiębiorstwa sektora komunalnego jako

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Rejestr świadectw pochodzenia i rynek praw majątkowych

Rejestr świadectw pochodzenia i rynek praw majątkowych Rejestr świadectw pochodzenia i rynek praw ątkowych Jacek Brandt Towarowa Giełda Energii S.A. Forum Czystej Energii, Targi POLEKO Poznań, 24-26 listopad 2009 Rejestr świadectw pochodzenia i obrót prawami

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Cześć ogólna Tekst obowiązujący od dnia: Spis treści I.A. Postanowienia ogólne...3 I.B. Zakres przedmiotowy i podmiotowy IRiESD raz struktura IRiESD...4

Bardziej szczegółowo

Prezentacja grupy kapitałowej Towarowej Giełdy Energii. TGE S.A. Jacek A. Goszczyński - Wiceprezes Zarządu

Prezentacja grupy kapitałowej Towarowej Giełdy Energii. TGE S.A. Jacek A. Goszczyński - Wiceprezes Zarządu Prezentacja grupy kapitałowej Towarowej Giełdy Energii TGE S.A. Jacek A. Goszczyński - Wiceprezes Zarządu IRGIT S.A. Ireneusz Łazor - Prezes Zarządu Warszawa 07.02.2012 RYNEK ENERGII W POLSCE KLUCZOWE

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

Systemy wsparcia bezpośredniego źródeł odnawialnych i kogeneracyjnych wczoraj, dziś, jutro

Systemy wsparcia bezpośredniego źródeł odnawialnych i kogeneracyjnych wczoraj, dziś, jutro Systemy wsparcia bezpośredniego źródeł odnawialnych i kogeneracyjnych wczoraj, dziś, jutro dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Kraków 15 września 2011 Zawartość prezentacji 1.

Bardziej szczegółowo

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane DEPARTAMENT PRODUKCJI Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane Ciepło ze źródeł odnawialnych stan obecny i perspektywy rozwoju Konferencja

Bardziej szczegółowo

Narzędzia niezbędne do rozliczeń na otwartym rynku energii elektrycznej

Narzędzia niezbędne do rozliczeń na otwartym rynku energii elektrycznej Narzędzia niezbędne do rozliczeń na otwartym rynku energii elektrycznej 1 Wspomaganie informatyczne rozliczeń na otwartym rynku energii Narzędzia informatyczne wspomagające rozliczenia na otwartym rynku

Bardziej szczegółowo

Północny Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki

Północny Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki Konferencja pn. Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w rozwoju regionu ROLA PREZESA URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI W KONTEKŚCIE KRAJOWEGO PLANU DZIAŁAŃ DOTYCZĄCEGO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A.

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach 216 235 Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Konstancin-Jeziorna, 2 maja 216 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź na zapytania Oferenta

Odpowiedź na zapytania Oferenta Przetarg nieograniczony na:.: Kompleksowa dostawa gazu ziemnego (sprzedaż oraz dystrybucja) dla Zakład Usług Technicznych Sp. z o.o. w Zagórzu Numer ogłoszenia: 97903-2016; data zamieszczenia: 22.06.2016

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki 2 Legalizacja liczników w procesie wdrażania smart meteringu w Polsce Potrzeba prac nad wdrożeniem inteligentnego opomiarowania w Polsce - Formalna Polityka

Bardziej szczegółowo

Koncepcja notowania białych certyfikatów

Koncepcja notowania białych certyfikatów Koncepcja notowania białych certyfikatów Grzegorz Onichimowski Prezes Zarządu Towarowa Giełda Energii SA Warszawa, 05 kwietnia 2006 www.polpx.pl polpx@polpx.pl Debata BIAŁE CERTYFIKATY wysoka efektywność

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Magdalena Tokaj specjalista Kielce 2011 r. Wytwarzanie zakup Obrót Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Jednolity europejski rynek energii elektrycznej Rozwój wymiany transgranicznej: - mechanizmy - infrastruktura przesyłowa

Jednolity europejski rynek energii elektrycznej Rozwój wymiany transgranicznej: - mechanizmy - infrastruktura przesyłowa Jednolity europejski rynek energii elektrycznej Rozwój wymiany transgranicznej: - mechanizmy - infrastruktura przesyłowa 20 maj 2015 Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. Europejski rynek energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

TGE SA w 2012. Grzegorz Onichimowski. Giżycko, 25 czerwca 2012

TGE SA w 2012. Grzegorz Onichimowski. Giżycko, 25 czerwca 2012 FORUM OBROTU 2012: TGE SA w 2012 Grzegorz Onichimowski Giżycko, 25 czerwca 2012 TGE SA ZMIENIŁA WŁAŚCICIELA, ALE NIE ZMIENIŁA FILOZOFII SWEGO DZIAŁANIA Podtrzymujemy nasz stały dialog z Członkami TGE (Rada

Bardziej szczegółowo

ziemnym z zagranicą z obowiązku przedkładania do zatwierdzenia taryf dla paliw gazowych w zakresie sprzedaży gazu ziemnego wysokometanowego: do

ziemnym z zagranicą z obowiązku przedkładania do zatwierdzenia taryf dla paliw gazowych w zakresie sprzedaży gazu ziemnego wysokometanowego: do UZASADNIENIE I. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne 1) nakłada na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązek przedkładania Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki, zwanemu dalej Prezesem URE,

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne

Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne Uwarunkowania działalności odbiorcy końcowego na rynku energii elektrycznej po wejściu w życie styczniowej nowelizacji ustawy - Prawo energetyczne dr Filip M. Elżanowski Uniwersytet Warszawski Uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

OPTYMALIZACJA KOSZTÓW POBORU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W OBIEKCIE

OPTYMALIZACJA KOSZTÓW POBORU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W OBIEKCIE OPTYMALIZACJA KOSZTÓW POBORU ENERGII ELEKTRYCZNEJ W OBIEKCIE JAK ZMNIEJSZYĆ KOSZTY ENERGII ELEKTRYCZNEJ 23 czerwca 2009, Warszawa, ul. Wołoska 7, budynek MARS Zawartość: WPROWADZENIE Rynek Energii Elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia: SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 4 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach

Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Rynek energii elektrycznej WYBRANE ASPEKTY (FUNDAMENTY) Południowy Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Katowicach Katowice, 2013 UCZESTNICY RYNKU AKTORZY Wytwarzanie zakup Obrót DZIŚ Przesyłanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 14 października 2015 r.

Warszawa, 14 października 2015 r. Warszawa, 14 października 2015 r. Informacja dla odbiorców przemysłowych dotycząca realizacji obowiązków w zakresie umarzania świadectw pochodzenia i świadectw pochodzenia z kogeneracji lub uiszczenia

Bardziej szczegółowo

Nadpodaż zielonych certyfikatów

Nadpodaż zielonych certyfikatów Nadpodaż zielonych certyfikatów Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej (PSEW) od co najmniej 2 lat postuluje o wprowadzenie przejrzystego systemu informacji o rynku zielonych certyfikatów. Bardzo

Bardziej szczegółowo

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań)

adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) adw. dr Mariusz Swora (WPiA UAM Poznań) Konferencja Rynek energii w Polsce BIG BANG roku 2010 13 kwietnia 2011, Warszawa Obowiązek publicznego obrotu energią elektryczną w nowelizacji ustawy Prawo energetyczne

Bardziej szczegółowo

iber izac ania r nku i ko i k n kuren kure a y w ania nadrz nadr ęd ę n an r apew ien ego arci a kon kuren kure łań ła nek poczt

iber izac ania r nku i ko i k n kuren kure a y w ania nadrz nadr ęd ę n an r apew ien ego arci a kon kuren kure łań ła nek poczt Grudzień 2012 Plan prezentacji Liberalizacja wyzwania dla rynku i konkurencji Analiza SWOT Wyzwania Misja Cele nadrzędne Wizja Stan rynku Zapewnienie skutecznego otwarcia rynku na konkurencję Wpływ działań

Bardziej szczegółowo