Rynek energetyczny w Polsce. Podsumowanie 2010 roku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rynek energetyczny w Polsce. Podsumowanie 2010 roku"

Transkrypt

1 Rynek energetyczny w Polsce Podsumowanie 2010 roku

2 Zawartość 03 Produkcja energii w Polsce 13 Ceny nośników energii 16 Wyniki finansowe sektora energetycznego 17 Przekształcenia kapitałowe 21 Nowe regulacje prawne Nasza firma Grant Thornton Frąckowiak od wielu lat aktywnie towarzyszy Klientom w rozwijaniu ich biznesów. Przygotowujemy firmy do tego, co przynosi przyszłość. Ogromny potencjał Grant Thornton, będący sumą wiedzy i doświadczeń naszych ekspertów w kraju i zagranicą, pozwala skutecznie realizować taki model współpracy. 2

3 Szanowni Państwo, mamy przyjemność przedstawić Państwu raport poświęcony w głównej mierze podsumowaniu roku 2010 w branży energetycznej. Rok 2010 nie spowodował rewolucji w polskiej energetyce. Był to kolejny rok zwiększonego popytu na energię elektryczną, co przyczyniło się do osiągnięcia bardzo dobrych wyników przez firmy energetyczne. Nie doszło do zakończenia prywatyzacji Enei oraz do utworzenia mega koncernu dzięki przejęciu Energi przez PGE. Nadal dynamicznie rozwija się energetyka oparta na źródłach odnawialnych, głównie wiatrowa. Co ciekawe, segment ten ciągle zdominowany jest przez mniejszych inwestorów. Koncerny energetyczne mimo ambitnych planów nie zaistniały jeszcze na tym rynku. Nieuchronnie zbliża się czas, kiedy niezbędne będzie podjęcie strategicznych dla sektora decyzji. W ciągu najbliższych kilkunastu miesięcy powinny zostać bowiem podjęte decyzje o rozbudowie lub modernizacji kilku węglowych bloków energetycznych a także najbardziej kontrowersyjna decyzja o wybudowaniu w Polsce pierwszej elektrowni jądrowej. Istotne będzie zatem dobre oszacowanie zapotrzebowania na energię elektryczną w perspektywie kilkudziesięciu lat, z uwzględnieniem dwóch przeciwstawnych czynników z jednej strony wzrostu gospodarczego naszego kraju, z drugiej polityki Unii Europejskiej zmierzającej do ograniczenia energochłonności gospodarki europejskiej i zmniejszenia emisji dwutlenku węgla. Najbliższe kilkanaście miesięcy może zatem na dziesięciolecia ukształtować polską energetykę. Maciej Richter Partner Zarządzający Departament Doradztwa Gospodarczego Grant Thornton Frąckowiak Energetyka s. 1

4 Energetyka 2010 Wzrost produkcji energii w Polsce Procesy zachodzące na polskim rynku energetycznym w 2010 roku potwierdziły trwającą w tym roku korzystną koniunkturę. Dokonany wzrost gospodarczy wpłynął na wielkość produkcji i konsumpcji energii elektrycznej. Produkcja energii elektrycznej w Polsce rośnie i nic nie wskazuje na to, aby tendencja ta mogła się odwrócić, mimo że jeszcze niedawno przewidywano spadek zapotrzebowania na energię elektryczną. Na koniec 2006 r. krajowe roczne zapotrzebowanie na energię elektryczną wynosiło 150,8 TWh. Przygotowane przez rząd prognozy zakładały jego spadek do poziomu 141,1 TWh w 2010 roku, to jest o blisko 6,5% 1. W rzeczywistości krajowe zapotrzebowanie na energię elektryczną w 2010 roku wyniosło 154,98 TWh, co oznacza w odniesieniu do 2006 roku blisko 5,5% wzrost. Podobnie przestawione wówczas przez Ministerstwo Gospodarki prognozy poziomu produkcji energii elektrycznej znacznie odbiegają od danych rzeczywistych. W roku 2010 Polskie elektrownie zawodowe i przemysłowe wyprodukowały łącznie 157 TWh energii. To o ponad 21% więcej od zakładanych przez Ministerstwo prognoz. Struktura produkcji energii elektrycznej (TWh) według ARE /2009 Produkcja ogółem ,8% elektrownie zawodowe ,9% wodne ,6% - szczytowo-pompowe ,2% - przepływowe ,5% cieplne ,6% - na węglu kamiennym ,6% - na węglu brunatnym ,2% - gazowe ,2% - współspalanie biomasy/biogazu ,2% elektrownie przemysłowe ,7% - gazowe ,4% - biogazowe ,3% - na biomasę ,8% elektrownie niezależne pozostałe ,6% - wodne ,6% - wiatrowe ,6% - biogazowe ,2% - na biomasę ,8% Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak, na podstawie danych ARE s. 2 Energetyka 2010

5 Struktura produkcji oraz krajowe zużycie energii elektrycznej (w TWh) według PSE /2009 Produkcja ogółem ,59% elektrownie zawodowe ,98% wodne ,72% cieplne ,67% - na węglu kamiennym ,86% - na węglu brunatnym ,63% - gazowe ,84% inne odnawialne ,81% wiatrowe ,29% elektrownie przemysłowe ,78% Saldo wymiany zagranicznej ,20% Krajowe zużycie energii elektrycznej ,21% Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak, na podstawie danych PSE Według danych publikowanych przez Polskie Sieci Energetyczne Operator SA (PSE) w 2010 roku w porównaniu do roku poprzedniego krajowa konsumpcja energii elektrycznej uległa zwiększeniu o 4%, podczas gdy produkcja energii wzrosła w tym okresie o 3,59%. Należy jednak pamiętać, że porównanie dotyczy roku 2009, charakteryzującego się spowolnieniem gospodarczym. Większy przyrost konsumpcji energii od przyrostu jej produkcji spowodował powstanie mniejszej niż w 2009 roku nadwyżki wyprodukowanej energii. W konsekwencji o niemal 40% zmniejszył się przyrost salda wymiany zagranicznej. Elektrownie zawodowe dostarczają energię elektryczną do ogólnej sieci elektroenergetycznej, a za jej pośrednictwem do wszystkich odbiorców. Elektrownie przemysłowe wytwarzają energię na potrzeby zakładu przemysłowego, przy którym się znajdują. CCS (Carbon capture and storage) technika polegająca na wychwytywaniu dwutlenku węgla ze spalin w trakcie emisji a następnie jego składowaniu. Podstawowymi surowcami wykorzystywanymi do produkcji energii elektrycznej w Polsce w 2010 roku były węgiel kamienny oraz węgiel brunatny. Elektrownie oparte na tych minerałach według danych publikowanych przez Agencję Rynku Energetyki (ARE) wytworzyły w 2010 roku 150 TWh energii, co stanowiło 85,8% ogółu produkcji. Produkcja w blokach energetycznych opartych na węglu kamiennym może zwiększyć się wraz z upowszechnieniem zastosowania technologii CCS do uzyskiwania energii z węgla, czyli tzw. techniki czystego węgla. Jest to jednak technologia kosztowna i innowacyjna, związana z dużym ryzykiem inwestycyjnym. Na początku 2011 roku realizowany był tylko jeden projekt demonstracyjny w Bełchatowie. Istotnym czynnikiem rozwoju technologii CCS w Polsce będzie możliwość wykorzystania przechwyconego dwutlenku węgla w innych sektorach przemysłu (m.in. chemii) 2. Struktura produkcji energii elektrycznej w podziale na źródła energii według danych na koniec 2010 r. na węglu brunatnym 32,5% gazowe 3,4% wodne 2,3% wiatrowe 1,1% biomasa / biogaz 3,3% na węglu kamiennym 57,4% Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych Agencji Rynku Energetyki (ARE) Energetyka 2010 s. 3

6 Wielkość produkcji energii elektrycznej z podstawowych surowców konwencjonalnych (w TWh) Elektrownie oparte na: węglu kamiennym węglu brunatnym gazie ziemnym Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych Polskich Sieci Energetycznych Operator SA (PSE) Poziom wykorzystywania węgla kamiennego do produkcji energii elektrycznej w Polsce w ciągu roku nie jest stały. Wzrost jego zapotrzebowania następuje w pierwszych dniach października, a maleje z początkiem stycznia. Sezonowość tą przedstawia poniższy wykres, ukazujący stopień wykorzystania głównych surowców energetycznych. Istotny udział węgla w produkcji energii elektrycznej wynika z bogatych zasobów tego minerału, jakie posiada Polska. W 2010 roku wydobyto 76,6 mln ton węgla kamiennego i 55,9 mln ton węgla brunatnego. Pod względem wielkości produkcji węgla Polska zajmuje czołowe miejsce w Europie (bez uwzględnienia Rosji). s. 4 Energetyka 2010

7 Zainstalowane moce wytwórcze OZE (MW) /2009 Wszystkie elektrownie, w tym: ,54% Źródła odnawialne, w tym: ,78% Biomasa ,6% - udział w ogóle OZE 4,2% 4,9% Biogaz ,1% - udział w ogóle OZE 3,4% 3,4% Wiatr ,4% - udział w ogóle OZE 48,6% 39,8% Woda ,4% - udział w ogóle OZE 43,4% 51,7% Udział OZE w ogóle zainstalowanych mocy 6,0% 5,1% 19,14% Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak, na podstawie danych ARE Dane z 2010 roku potwierdzają wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE) w polskim sektorze energetycznym. Produkcja przepływowych elektrowni wodnych wzrosła o blisko 18%, a elektrowni wiatrowych o 58%. Zwiększeniu uległ również poziom produkcji w elektrowniach opartych na biomasie stałej oraz biogazach. Wzrost znaczenia OZE znajduje ponadto potwierdzenie w dynamice mocy wytwórczych. W porównaniu z rokiem poprzednim, na koniec 2010 roku elektrownie oparte na źródłach odnawialnych posiadały o ponad 19% zainstalowanych mocy wytwórczych więcej. W konsekwencji udział OZE w ogóle produkcji energii wzrósł z 5,8% w 2009 r. do 6,2% w 2010 r. Energetyka 2010 s. s. 5

8 Wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych jest stymulowany odpowiednimi mechanizmami. W Europie obowiązują dwa zasadnicze systemy wsparcia inwestycji w OZE. Pierwszy z nich system ceny gwarantowanej, stosowany jest w większości krajów Unii Europejskiej. System ten określany mianem feed in tariff ( zasilanie w taryfie ) polega na ustanowieniu cen dla energii z OZE w perspektywie długoterminowej oraz zobowiązaniu określonych podmiotów do dokonywania zakupu energii z OZE po tych cenach w zależności od szeregu szczegółowych parametrów. Państwo zobowiązuje się do pokrycia różnicy wynikającej z ceny rynkowej i gwarantowanej. System kolorowych certyfikatów jest istotnym czynnikiem wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Jednak pomimo jego funkcjonowania już od 2005 roku udział OZE w ogólnej produkcji energii w Polsce pozostaje wciąż niewielki. W 2010 roku osiągnął on poziom 6,8%. Oznacza to, że pomimo wzrostu wykorzystania OZE o 26%, zakładany przez Ministerstwo Gospodarki 7,5% udział OZE w produkcji energii elektrycznej ogółem nie został zrealizowany 3. Warto zaznaczyć, że wytyczne Unii Europejskiej zakładają wzrost udziału produkcji energii z OZE w produkcji ogółem w 2020 roku w Polsce do poziomu 15,5%. Drugi system to obowiązujący w Polsce system świadectw pochodzenia, zwanych potocznie certyfikatami. Certyfikaty są to zbywalne prawa majątkowe o określonej wartości rynkowej, przyznawane wytwórcom energii z OZE. Ustawa Prawo energetyczne nakłada na sprzedawców prądu obowiązek kupowania od swych dostawców z góry określonej w ustawie ilości energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Przez pewien okres wszystkie odnawialne źródła energii otrzymywały jednakowe wsparcie. Od 2007 roku zaczęto wprowadzać kolejne kolorowe certyfikaty. Są one świadectwami pochodzenia energii elektrycznej z następujących źródeł: zielone z odnawialnych źródeł energii, czerwone z łącznej produkcji prądu i ciepła (wysokosprawnej kogeneracji), żółte z małych źródeł ko generacyjnych opalanych gazem lub o mocy elektrycznej poniżej 1 MW, fioletowe ze źródeł wykorzystujących gaz z odmetanowania kopalń lub biogaz, pomarańczowe ze źródeł zaopatrzonych w instalacje wychwytywania i zatłaczania dwutlenku węgla, błękitne z nowych, wysokosprawnych źródeł. s. 6 Energetyka Energetyka

9 Dynamika i struktura produkcji OZE (TWh) /2009 Wszystkie elektrownie, w tym: ,78% Źródła odnawialne, w tym: ,82% Biomasa ,6% - udział w ogóle OZE 55,1% 57,9% Biogaz ,5% - udział w ogóle OZE 2,2% 2,2% Wiatr ,6% - udział w ogóle OZE 15,2% 12,9% Woda ,6% - udział w ogóle OZE 27,5% 28,5% Udział OZE w ogóle produkcji 6,8% 5,6% 21,24% Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych Agencji Rynku Energetyki (ARE) Rejestr świadectw pochodzenia energii elektrycznej wyprodukowanej z OZE prowadzi od 2005 roku Towarowa Giełda Energetyki (TGE) Energetyka Energetyka s. 7

10 Na wzrost dynamiki produkcji odnawialnych źródeł energii wpływ miała przede wszystkim energia wiatrowa. Moce wytwórcze tej energii wzrosły w 2010 roku niemal o połowę. Wzrosła także wielkość produkcji energii w elektrowniach wiatrowych, potwierdzając tym samym występowanie długoterminowego trendu wzrostowego wykorzystania tego źródła energii. Zwiększa się również udział energii wiatrowej w strukturze OZE, który w ciągu 2010 roku wzrósł z blisko 13% do ponad 15%. Wielkość produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych i wodnych (w TWh) Elektrownie: wodne wiatrowe Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych PSE Mimo to ilość nowych elektrowni wiatrowych wciąż się zwiększa. Według danych Urzędu Regulacji Energetyki w pierwszym kwartale 2011 roku w elektrowniach na odnawialne źródła energii przybyło 223,656 MW zainstalowanych mocy. Wielkość ta stanowi blisko 40% mocy przyłączonych w całym 2010 roku. Podobnie jak miało to miejsce w roku 2010, produkcja energii z OZE rośnie przede wszystkim wskutek rozwoju energii wiatrowej. Zainstalowana w elektrowniach wiatrowych moc zwiększyła się w tym czasie o 164,045 MW, czyli o blisko 14%. Aktywne oraz budowane elektrownie wiatrowe w Polsce w 2010 r. Źródło: niebieskim kolorem zaznaczono planowane inwestycje Według Grant Thornton Frąckowiak w 2011 roku należy się spodziewać znacznego wzrostu liczby nowych farm wiatrowych. Projekty w tego typu inwestycje charakteryzują się niewielkim ryzykiem oraz dużą rentownością. Najwięcej problemów sprawia inwestorom uzyskanie pozwoleń na budowę elektrowni oraz zawarcie umowy z operatorem o przyłączenie do sieci energetycznej. s. 8 s. 8 Energetyka 2010

11 Innym źródłem energii odnawialnej, które odgrywa coraz większą rolę w polskiej energetyce jest biomasa. Według raportu PMR Publications polscy inwestorzy coraz częściej koncentrują się na projektach wykorzystujących biomasę (w procesach spalania bądź współspalania wraz z węglem) w celu produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Inwestycje w elektrownie oparte na biomasie planują zarówno duże grupy energetyczne (m.in. Tauron, GDF SUEZ czy Dalkia Polska), jak i lokalne elektrociepłownie. Polityka energetyczna Polski zakłada wzrost wykorzystywania tego źródła w szczególności w odniesieniu do biogazu. Jak prognozuje Ministerstwo Gospodarki udział biogazu w zapotrzebowaniu na energię elektryczną z OZE w ciągu najbliższych 20 lat wzrośnie z 4% do 17%, a w odniesieniu do energii cieplnej z 1% do 11%. Trafność tych prognoz potwierdzają dane Urzędu Regulacji Energetyki, zgodnie z którymi moc zainstalowana w elektrowniach wykorzystujących biomasę wzrosła w pierwszym kwartale 2011 roku o 42,86 MW do poziomu 399,05 MW czyli o ponad 12%. Zapotrzebowanie na energię finalną brutto z OZE w podziale na rodzaje energii (w ktoe) Energia elektryczna Biomasa stała udział w zapotrzebowaniu 41,7% 33,2% 33,2% 29,3% 29,3% Biogaz udział w zapotrzebowaniu 4,4% 9,3% 12,8% 17,1% 17,4% Wiatr udział w zapotrzebowaniu 24,3% 41,7% 43,9% 45,1% 45,0% Woda udział w zapotrzebowaniu 29,5% 15,8% 10,1% 8,5% 8,1% Ciepło Biomasa stała udział w zapotrzebowaniu 96,3% 91,1% 86,4% 83,3% 83,1% Biogaz udział w zapotrzebowaniu 1,6% 5,1% 8,0% 10,6% 10,5% Geotermia udział w zapotrzebowaniu 1,8% 2,9% 3,5% 4,2% 4,6% Słoneczna udział w zapotrzebowaniu 0,3% 0,9% 2,0% 1,8% 1,8% Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie Krajowego planu działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych ktoe - kilotona oleju ekwiwalentnego 1 ktoe = 41,868 TJ Energetyka 2010 s. 9

12 Zachodzące na rynku energetycznym zmiany są szansą rozwoju rynku paliw alternatywnych, w szczególności produkowanych z odpadów komunalnych. Według szacunkowych danych zaledwie 8% wytwarzanych odpadów w Polsce podlega procesom odzysku lub recyklingu, podczas gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi ponad 22%. Wytwarzane z odpadów paliwo alternatywne jest znacznie tańsze od innych źródeł energii, a charakteryzuje się podobną do nich kalorycznością. Przykładowo kaloryczność węgla jest tylko o około 20% wyższa od wartości opałowej paliwa uzyskanego z makuch rzepakowych. Z tego względu przedsiębiorstwa coraz chętniej wykorzystują paliwo alternatywne do uzyskania przede wszystkim energii cieplnej. s. 10 Energetyka 2010 Energetyka 2010

13 Głównym odbiorcą na rynku paliw alternatywnych są cementownie. Obecnie w Polsce istnieje kilkadziesiąt przedsiębiorstw przetwarzających odpady w celu uzyskania paliw. Jednak większość z nich to niewielkie zakłady, produkujące od 5 do 10 tys. ton paliw rocznie. Możliwości produkcyjne przekraczające 50 tysięcy ton posiada w Polsce zaledwie pięć firm. W 2007 roku około 17% paliw alternatywnych powstawało w wyniku przetworzenia śmieci. Obecnie udział ten wynosi około 50%. Drugą połowę produkcji stanowią gorsze jakościowo paliwa powstałe z odpadów komunalnych. Paliwa te ze względu na wysokie normy jakościowe nie spełniają wymagań cementowni, w efekcie są dobrym źródłem paliwa dla sektora energetycznego. Energetyka Energetyka s. 11

14 Ceny nośników energii W 2010 roku zwiększeniu uległy ceny niemal wszystkich nośników energii. Wzrosły ceny produktów naftowych, gazu ziemnego, węgla kamiennego oraz koksu opałowego. Wzrost cen gazu najdotkliwiej odczuły gospodarstwa domowe, które to za 1 m 3 tego źródła energii płaciły w czwartym kwartale 2010 roku blisko o 8% więcej niż miało to miejsce w kwartale pierwszym. W tym samym okresie średnie kwartalne ceny gazu ziemnego dla sektora przemysłu wzrosły o blisko 6%, a sektora usług publicznych o 7%. Średnie kwartalne ceny gazu ziemnego wysokometanowego w zł za 1 m 3 w 2010 r. Odbiorcy 1 kw. 2 kw. 3 kw. 4 kw. Gospodarstwa domowe 1,97 2,15 2,38 2,13 Sektor usług i użyteczności publicznej 1,74 1,93 2,40 1,86 Przemysł 1,48 1,57 1,66 1,58 Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych ARE Ceny koksu opałowego sukcesywnie malały do kwietnia 2010 roku. Jednak już w kolejnym miesiącu wzrosły o blisko 2%, osiągając tym samym poziom sprzed siedmiu miesięcy. W kolejnych miesiącach wysoka dynamika wzrostu cen nie uległa zmianie. W konsekwencji na koniec 2010 roku 1 tona tego źródła energii kosztowała zł. To o ponad 17% więcej niż na koniec poprzedniego roku. Z kolei ceny węgla kamiennego zaczęły rosnąć od czerwca 2010 roku. Na koniec roku osiągnęły poziom 770 zł za tonę, notując tym samym roczny wzrost na poziomie 6%. s. 12 Energetyka Energetyka

15 Ceny węgla kamiennego i koksu opałowego dla drobnych odbiorców (z podatkiem VAT) za 1 tonę w złotych Rodzaj paliwa: węgiel kamienny koks opałowy r. 2010r. Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych ARE Jedynym źródłem energii, którego ceny w 2010 roku uległy zmniejszeniu był dostarczany elektrowniom węgiel kamienny, przeznaczony do wytwarzania energii elektrycznej. W ciągu 2010 roku ceny tego źródła spadły z poziomu 11,77 zł/gj do 11,05 zł/gj, czyli o ponad 6%. Trzeba jednak zaznaczyć, że ceny na 2010 roku zostały ustalone w przypadku większości elektrowni w 2009 roku w drodze corocznych negocjacji. Na podstawie negocjacji cenowych przeprowadzonych na początku 2011 roku pomiędzy producentami węgla energetycznego a jego odbiorcami, należy oczekiwać znacznego wzrostu cen tego źródła energii. Działające na polskim rynku przedsiębiorstwo New World Resources na początku 2011 r. uzgodniło z klientami umowy na sprzedaż węgla energetycznego po cenach o 13% wyższych od średnich cen z ubiegłego roku 4. Kwartalne ceny węgla kamiennego dla energetyki w zł/gj 12,0 11,5 11,0 10,5 10,0 9,5 9,0 8,5 8,0 7,5 7, r r r r r r. Węgiel kamienny energetyczny do wytwarzania energii elektrycznej Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak, na podstawie danych ARE Energetyka 2010 s. 13

16 Średnie kwartalne ceny energii elektrycznej dla przemysłu osiągnęły pod koniec 2010 roku poziom 365 zł za 1 MWh. Ich wartość od początku 2008 roku uległa zmniejszeniu o blisko 6,5%. W tym samym okresie średnie kwartalne ceny dla gospodarstw domowych wzrosły o ponad 13%. W 2010 roku energia elektryczna dla sektora przemysłu była tańsza od energii dostępnej dla gospodarstw domowych średnio o 35%. Relacja ta w roku 2009 wynosiła 28%, w %, a w 2007 blisko 45%. Średnie kwartalne ceny energii elektrycznej dla przemysłu oraz gospodarstw domowych i rolnych (w zł za 1 MWh) r r r r. Gospodarstwa domowe i rolne Przemysł Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak, na podstawie danych ARE s. 14 Energetyka 2010

17 Wyniki finansowe sektora Wzrost zapotrzebowania na energię oraz jednoczesny wzrost jej cen wpłynęły na zrealizowane w 2010 roku wyniki finansowe spółek sektora paliwowo-energetycznego. Przychody z całokształtu działalności w tym sektorze wzrosły w 3 kwartale 2010 roku o 6,7% w ujęciu rocznym, osiągając poziom 217,4 tys. zł. Wielkość kosztów wzrosła w tym okresie o 4% do poziomu 201,4 tys. zł. W konsekwencji w analizowanym okresie zysk netto sektora paliwowo-energetycznego wzrósł o 5,65 mld zł, co oznacza ponad 46% wzrost. Zwiększeniu uległa także rentowność obrotu netto, która osiągnęła w trzecim kwartale 2010 roku poziom 7,33%. Przychody z działalności ogółem sektora paliwowo-energetycznego na koniec 3 kwartału 2010 stanowiły 30% wartości ogółu przychodów całego sektora przemysłu. Według szacunków Grant Thornton Frąckowiak na koniec 2010 roku przedsiębiorstwa sektora paliwowo-energetycznego osiągnęły przychody ze sprzedaży na poziomie blisko 300 mld zł oraz zysk netto w wysokości 23,13 mld zł. Wielkości te oznaczają, że zrealizowana na koniec 2010 roku rentowność na poziomie zysku netto wyniosła ponad 7,5%. Rentowność obrotu netto liczona jest jako stosunek zysku netto do przychodów z całokształtu działalności Udział zysku w przychodach ze sprzedaży sektora energetycznego (w mld zł) 300 5,58% 7,71% ,04% 7,33% Zysk netto 150 4,71% 5,44% Przychody 100 1,78% 7,53% 50 I kw 2009 I kw 2010 II kw 2009 II kw 2010 III kw 2009 III kw 2010 IV kw 2009 Prognoza IV kw 2010 Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie danych ARE Energetyka 2010 s. 15

18 Przekształcenia kapitałowe 2010 rok okazał się rokiem szczególnym dla polskiego rynku energetycznego również ze względu na liczne przekształcenia kapitałowe większości polskich koncernów energetycznych. Pod względem przychodów ze sprzedaży na koniec 2009 roku, osiągniętych przez 23 największe spółki sektora energetyki i ciepłownictwa w Polsce, dominującą pozycję zajmowała PGE Polska Grupa Energetyczna. Istotny udział miały także spółki należące do Grupy Tauron, Energa, Enea oraz do spółki PSE Operator. Największe przedsiębiorstwa sektora energetyki i ciepłownictwa w 2009 r. PGE Polska Grupa Energetyczna - 24,75% Grupa Tauron - 15,61% Grupa Energa - 9,86% Grupa Enea - 8,20% PSE-Operator - 8,00% Grupa Vattenfall Poland - 5,83% Everen - 3,82% RWE Polska - 3,30% PKP Energetyka - 3,06% Electrabel Polska - 2,44% Elektrownia Rybnik Elektrownie Pątnów-Adamów- Konin Electrabel Polska GK Dalkia Polska Atel Polska SPEC GK Kogeneracja PGE Polska Grupa Energetyczna Elektrownie Pątnów-Adamów-Konin - 2,42% Elektrownia Rybnik - 2,33% GK Dalkia Polska - 2,20% Atel Polska - 2,08% PKP Energetyka RWE Polska Everen SPEC - 1,48% GK Kogeneracja - 1,13% Mercuria Energy Trading - 0,74% Elektrociepłownie Wybrzeże - 0,65% Vattenfall Elektrociepłownia Kraków - 0,57% Fenice Poland - 0,46% Miejskie Przeds. Energetyki Cieplnej Kraków - 0,41% Gdańskie Przeds. Energetyki Cieplnej - 0,33% Elektrociepłownia Białystok - 0,33% PSE-Operator Grupa Enea Grupa Energa Grupa Tauron Źródło: Opracowanie Grant Thornton Frąckowiak na podstawie rankingu Lista 500, s. 16 Energetyka 2010

19 Grupę Energa tworzą 44 spółki, zatrudniające ponad 12,5 tys. osób. Głównymi obszarami działania spółki są wytwarzanie, obrót, dystrybucja i przesył energii elektrycznej i cieplnej. Energia wytwarzana przez Grupę pochodzi w 17% ze źródeł odnawialnych i sprzedawana jest do około 7 milionów klientów indywidualnych i 300 tysięcy firm. Grupa Energa posiada m.in. jedną elektrownię konwencjonalną i 45 elektrowni wodnych. Ponadto w ramach współpracy z lokalnymi producentami energii ze źródeł odnawialnych do sieci energetycznej Grupy przyłączone są liczne elektrownie wiatrowe, małe elektrownie wodne i biogazownie, o łącznej mocy 822 MW. Grupa Vattenfall wytwarza około 160 TWh energii elektrycznej rocznie i posiada blisko 5,7 mln odbiorców sieciowych. Ponadto Spółka produkuje ponad 38 TWh energii cieplnej, co stanowi 24% ogółu produkcji na polskim rynku cieplnym. PGE jest największym producentem i dostawcą energii elektryczne w Polsce, obsługującym około 5 mln prywatnych i instytucjonalnych podmiotów. PGE zatrudnia ponad 46 tys. pracowników i posiada 12,4 GW zainstalowanych mocy wytwórczych. Grupa jest obecna w niemal wszystkich obszarach rynku energetycznego. Jej działalność koncentruje się na dystrybucji, sprzedaży detalicznej i obrocie hurtowym energii. Ponadto PGE jest aktywna w obszarach energetyki konwencjonalnej, odnawialnej i jądrowej. W 2009 roku, roczna produkcja energii elektrycznej w Grupie PGE wyniosła 53,8 TWh netto. Grupa Tauron jest jednym z największych podmiotów działających na polskim rynku energetycznym, zatrudniającym około 28 tys. osób. Zakres działalności spółki obejmuje wydobywanie węgla, wytwarzanie, dystrybucję oraz sprzedaż energii elektrycznej i ciepła. 80% produkcji energii elektrycznej Grupy Tauron opiera się na węglu kamiennym, 10% na węglu brunatnym, a niecałe 4% na odnawialnych źródłach energii, w tym głównie na biomasie i energii wodnej. Działalność Grupy Enea opiera się na handlu, wytwarzaniu i dystrybucji energii elektrycznej. Zasięg terytorialny sieci dystrybucyjnej Spółki obejmuje tereny zachodniej oraz północnozachodniej Polski i pokrywa około 20% powierzchni kraju. Elektrownie Grupy Enea produkują blisko 8% wytwarzanej w Polsce energii. Spółka obsługuje ponad 2 mln klientów indywidualnych i około 300 tys. klientów biznesowych. Zasięg terytorialny największych dystrybutorów energii w Polsce w 2010 roku. Źródło: Tauron Polska Energia S.A., Raport 2010 Energetyka 2010 s. 17

20 Na początku stycznia 2010 roku Ministerstwo Skarbu Państwa, poinformowało o decyzji sprzedaży 16% akcji koncernu energetycznego Enea krajowym i zagranicznym inwestorom finansowym. Ministerstwo w najkorzystniejszym scenariuszu zakładało pozyskanie 1,23 mld zł, a w najgorszym o 140 mln zł mniej. Ostatecznie akcje spółki Enea sprzedano po 16 zł za akcję, uzyskując 1,13 mld zł przychodu z prywatyzacji. Przeprowadzona transakcja miała pomóc w ustaleniu ceny sprzedaży pozostałych akcji. W połowie 2010 roku Skarb Państwa podjął drugą próbę prywatyzacji poznańskiego przedsiębiorstwa energetycznego, zapraszając inwestorów do negocjacji w sprawie kupna 51% udziałów. Wstępne oferty przejęcia kontrolnego pakietu złożyło sześć podmiotów, między innymi francuskie przedsiębiorstwa Gaz de France Suez i Electricite de France oraz polski Kulczyk Holding. Pod koniec 2010 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydała zgodę na przejęcie przez Kulczyk Holding kontroli nad spółką Enea, a potencjalny nabywca zobowiązał się do niezbywania kupionych akcji przez okres co najmniej 10 lat. Mimo to Skarb Państwa zerwał negocjację z Kulczyk Holding i powrócił do rozmów z francuskim Electricite de France. Transakcja sprzedaży akcji spółki Enea do tej pory nie została jeszcze sfinalizowana. Rok 2010 był szczególny również w historii spółki Tauron. W połowie ubiegłego roku Skarb Państwa zapowiedział sprzedaż ponad połowy akcji tego koncernu energetycznego. W ofercie publicznej sprzedano 52% udziałów za około 4,2 mld zł. Akcje spółki kupiło około 230 tysięcy inwestorów indywidualnych, co ogłoszone zostało sukcesem akcjonariatu obywatelskiego. Cena zamknięcia z pierwszej sesji notowań spółki była o 1,56% niższa od ceny otwarcia. Dwie trzecie akcji trafiło do polskich inwestorów, z czego największy, blisko 5% pakiet nabył miedziowy koncern KGHM. Od czasu giełdowego debiutu do końca 2010 roku kurs akcji wzrósł o 28%, a wartość rynkowa spółki wzrosła z 8 mld zł do 10,2 mld zł. W tym samym czasie indeks WIG20 wzrósł o blisko 20%, co oznacza, że inwestycja w akcje Tauron umożliwiła osiągnięcie ponadprzeciętnych zysków. Pod koniec 2010 roku spółka weszła w skład indeksu WIG20, a do obrotu giełdowego wprowadzono kontrakty terminowe na jej akcje. s. 18 Energetyka

21 Pod koniec 2010 roku szwedzka spółka energetyczna Vattenfall AB poinformowała o zamiarze sprzedaży posiadanych w Polsce aktywów, obejmujących dystrybutora energii (Vattenfall Distribution Poland S.A.), zespół elektrociepłowni (Vattenfall Heat Poland SA), elektrownie wiatrową (o mocy 30 MW) i mniejszościowy (18,67%) pakiet Enei. Wstępne zainteresowanie transakcją wyraziły Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo oraz Tauron. Vattenfall utrzymuje, że powodem sprzedaży jest chęć zorientowania inwestycji na kluczowych dla spółki rynkach Szwecji, Niemiec i Holandii. Potencjalni inwestorzy wyrazili szczególne zainteresowanie zespołem elektrociepłowni Vattenfall Heat. Szacowana wartość tej transakcji może opiewać nawet na 2,5 mld zł. Znaczne zmiany kapitałowe nastąpiły również w spółce PGE. W listopadzie 2009 roku spółka udanie zadebiutowała na Giełdzie Papierów Wartościowych, pozyskując w trakcie IPO 6 mld zł. Kilka miesięcy po debiucie akcje spółki weszły w skład indeksu WIG20, zastępując akcje AGORY. W październiku 2010 roku, posiadający większościowy udział Skarb Państwa postanowił sprzedać 10% akcji inwestorom instytucjonalnym. Transakcje przeprowadzono w formule budowania przyspieszonej księgi popytu. W rezultacie inwestorzy finansowi z 22 krajów nabyli 10% akcji za blisko 4 mld zł. W kwietniu 2009 roku Ministerstwo Skarbu Państwa wystąpiło o zgodę na zmianę planu prywatyzacji energetyki, polegającą na sprzedaży akcji Energi inwestorowi branżowemu, a nie poprzez Giełdę Papierów Wartościowych. Zakładano wtedy zakończenie procesu prywatyzacji na drugą połowę 2010 roku. Chęć nabycia, wycenianych na 7 mld zł akcji spółki wyraziły PGE, Gaz de France Suez, Kulczyk Holding oraz czeski koncern Energeticky a Prujmyslovy Holding. Ostatecznie Skarb Państwa, pomimo ostrzeżeń zablokowania transakcji ze strony UOKiK, postanowił sprzedać kontrolny pakiet 84,19% akcji Energi spółce PGE za łączną wartość 7,53 mld zł. W celu umożliwienia fuzji państwowych koncernów energetycznych rząd przeprowadził nowelizację dokumentu Polityka energetyczna Polski do 2030 roku, stwierdzając w nim, że PGE może kupić Energę. Mimo to Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydała decyzję zakazującą przejęcia przez Polską Grupę Energetyczną kontroli nad spółką Energa. PGE złożyło odwołanie od decyzji UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Polski rynek energii odnawialnej wyróżnia się na tle innych państw wysoką aktywnością na rynku fuzji i przejęć. W latach w Polsce zostało przeprowadzonych 16% wszystkich transakcji M&A na rynku energii odnawialnej w regionach Europy Środkowo-Wschodniej (CEE) i Południowo- Wschodniej (SEE). Największą transakcją, opiewającą na 130 mln euro, było przejęcie trzech farm wiatrowych w północnej Polsce. Celem 80% wszystkich transakcji w sektorze energii odnawialnej były farmy wiatrowe 5. Bułgaria 10% Czechy 13% Węgry 8% Pozostałe państwa 10% Opracowanie na podstawie wiadomości prasowych pochodzących z serwisów: Struktura transakcji M&A na rynku energii odnawialnej w regionach CEE&SEE Źródło: IntelliNews, Polish Utilities Sector Report, grudzień 2010 Polska 16% Turcja 28% Rumunia 15% Energetyka 2010 s. 19

22 Nowe regulacje prawne W marcu 2010 roku Komisja Europejska przedstawiła plan rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej do 2020 roku, o nazwie EU2020. Nowa strategia gospodarcza, skoncentrowana jest na inwestycjach w badania i innowacje oraz promowanie przyjaznej środowisku gospodarki, opartej na wiedzy i rozwoju kapitału ludzkiego 6. Celem programu EU2020 jest "inteligentny, zielony i korzystny dla wszystkich obywateli rozwój", który ma być osiągnięty dzięki realizacji pięciu wymiernych celów, jakie zostaną przełożone na zobowiązania dla poszczególnych krajów. Ogłoszony projekt zakłada między innymi: znaczne ograniczenie zużycia energii, redukcje emisji dwutlenku węgla o co najmniej 20% w porównaniu z poziomem z 1990 roku lub nawet o 30%, jeżeli pozwolą na to warunki, zwiększenie udziału OZE w całkowitym zużyciu energii do 20%, zwiększenie efektywności wykorzystania energii do 20%. Określone w Polskiej ustawie akcyzowej stawki dla węgla, koksu oraz gazu ziemnego nie mają obecnie zastosowania. Ze względu na okresy przejściowe Polska nie jest zobowiązana do ich opodatkowania na poziomie obowiązującym na terenie Wspólnoty. W sierpniu 2010 roku pojawił się projekt nowelizacji ustawy akcyzowej, na mocy którego okres przejściowy w opodatkowaniu węgla i koksu zostanie wydłużony do 1 stycznia 2012 roku. Potwierdzeniem narastającej presji w Unii Europejskiej na ograniczenie emisji dwutlenku węgla są wprowadzone w 2010 roku nowe wymagania emisji CO 2 wobec producentów samochodów dostawczych oraz półciężarówek. Nowe regulacje zobligowały koncerny motoryzacyjne do ograniczenia w ciągu najbliższych dziesięciu lat emisji CO 2 w wyprodukowanych samochodach do 175 g/km z obecnych ok. 200 g/km, to jest o blisko 15%. Zawarte w EU2020 cele wymagają istotnych zmian zarówno w unijnym jak i polskim ustawodawstwie. Kilka tygodni po ogłoszeniu nowej strategii rozwoju gospodarczego, Komisja Europejska wysłała do krajów członkowskich projekt załącznika do dyrektywy o opodatkowaniu energii 7. Planowana nowelizacja dyrektywy energetycznej zakłada dodatkowe opodatkowanie wszystkich paliw innych niż odnawialne i jednocześnie obniżenie wysokości podatku na biopaliwa. Oprócz akcyzy rozważane jest wprowadzenie podatku potocznie zwanego węglowym. s. 20 Energetyka 2010

23 Pod koniec 2010 roku rząd przyjął Krajowy plan działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych. Przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki dokument rozwija oraz uszczegóławia prognozy dotyczące wykorzystania OZE, zawarte w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku. W Krajowym planie działania zostały określone między innymi pożądane wielkości udziału OZE w sektorach: transportowym, energii elektrycznej oraz ogrzewania i chłodzenia w 2020 roku, z uwzględnieniem wpływu innych środków polityki efektywności energetycznej na końcowe zużycie energii. Ponadto określone zostały środki, jakie należy podjąć dla osiągnięcia krajowych celów ogólnych w zakresie udziału OZE w wykorzystaniu energii finalnej. Ministerstwo zakłada, że już w 2020 roku 15,5% zużycia energii końcowej brutto pochodzić będzie ze źródeł odnawialnych. Filarami zwiększenia udziału energii odnawialnej mają być biomasa oraz energia wytwarzana w elektrowniach wiatrowych. Zdaniem Ministerstwa wzrost wykorzystania OZE umożliwi zaspokojenie wzrastającego zapotrzebowania na energię, zwiększy stopień uniezależnienia się od dostaw energii z importu, doprowadzi do zwiększenia poziomu dywersyfikacji źródeł dostaw energii oraz przyczyni się do rozwoju sieci energetyki rozproszonej, opartej na lokalnych surowcach. W 2010 roku istotne zmiany legislacyjne wprowadzono również w ustawie Prawo energetyczne. Miały one na celu dostosowanie polskich regulacji do wymogów unijnych. Na podstawie uchwalonej w marcu 2010 roku nowelizacji ustawy, rozszerzone zostały uprawnienia prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, między innymi w zakresie ochrony praw odbiorcy i demonopolizacji rynku. Ponadto wprowadzono przepisy obligujące wytwórców do sprzedaży energii na zasadach gwarantujących publiczny, równy dostęp do tej energii dla każdego uczestnika rynku. Zastosowanie tych przepisów ma doprowadzić do urynkowienia cen energii elektrycznej. W celu implementacji przepisów unijnych wprowadzono regulacje istotnie zmieniające zasady handlu na rynku energii elektrycznej. Nowe przepisy nakładają na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązek sprzedawania na giełdach towarowych co najmniej 15% wytworzonej w danym roku energii elektrycznej. Wejście w życie nowych przepisów spowodowało nagły wzrost dynamiki wolumenu transakcji zawieranych na Towarowej Giełdzie Energetycznej (TGE). W 2010 roku, w porównaniu z rokiem poprzednim, obroty energią elektryczną na giełdzie towarowej wzrosły kilkukrotnie. Miesięczne obroty na TGE (w MWh) Źródło: Towarowa Giełda Energii S.A., Raport miesięczny, grudzień 2010 Energetyka 2010 s. 21

24 Pod koniec 2010 roku pojawił się kolejny, istotny dla rynku energetycznego dokument, wdrażający postanowienia dyrektyw europejskich, tym razem w zakresie efektywności energetycznej. Ministerstwo Gospodarki opracowało projekt ustawy o efektywności energetycznej, mającej na celu zwiększenie racjonalności wykorzystania energii poprzez zmniejszenie zużycia energii, podwyższenie sprawności wytwarzania energii oraz ograniczenia strat energii w przesyle i dystrybucji. Integralnym elementem ustawy będzie system białych certyfikatów. Uchwalony w 2010 roku projekt nowelizacji ustawy Prawo energetyczne zakłada wprowadzenie systemu brązowych certyfikatów. Będą mogli je otrzymywać producenci biogazu, który będzie wtłaczany do gazowej sieci dystrybucyjnej. Ponadto wspomniana wcześniej ustawa o efektywności energetycznej zakłada wprowadzenie białych certyfikatów. Świadectwa te mają stanowić mechanizm rynkowy, prowadzący do uzyskania wymiernych oszczędności energii. Firmy sprzedające energię elektryczną, gaz ziemny i ciepło będą zobligowane do pozyskania określonej liczby białych certyfikatów w zależności od wielkości sprzedawanej energii. Przedsiębiorca będzie mógł uzyskać daną ilość certyfikatów w drodze przetargu ogłaszanego przez Prezesa URE lub na Towarowej Giełdzie Energetycznej 8. W przypadku niewypełnienia przez przedsiębiorstwo sprzedające energię obowiązku sprzedaży określonej ilości energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, zastosowanie mają opłaty zastępcze, które wpływają do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W minionym roku, mimo wzrostu obowiązku sprzedaży energii z OZE z 8,7% do 10,4%, wartość opłat spadła o 7%. Wcześniejsze prognozy zakładały, że spadek ten nastąpi dopiero w 2012 roku 9. Zwolnienia z akcyzy zielonej energii elektrycznej kosztowały budżet państwa w 2010 roku prawie 268 mln zł, a według prognoz, w 2019 roku kosztować będą 584 mln zł. W 2010 roku uchwalona została nowelizacja do ustawy Prawo energetyczne, ograniczająca spekulacje warunkami przyłączenia elektrowni wiatrowych do sieci elektroenergetycznej 10. Ponadto Ministerstwo Gospodarki planuje organizowanie przetargów na dotacje do budowania elektrowni wiatrowych oraz wprowadzenie rocznej puli nowych mocy, którym przysługiwać będzie dofinansowanie. Co więcej przedsiębiorstwa korzystające z dofinansowania inwestycji w budowę elektrowni wiatrowych będą musiały sprzedawać wytworzoną energię po cenach rynkowych, bez wsparcia zielonymi certyfikatami, jak to miało miejsce dotychczas 11. Plany wprowadzenia zmian prawnych spowodowały, że już pod koniec 2010 r. część inwestorów wstrzymała projekty w inwestycje nowych farm wiatrowych. Dodatkowo, zgodnie z danymi Polskich Sieci Energetycznych Operator, Polska jest w stanie przyjąć do systemu energetycznego maksymalnie 6 tys. MW w 2020 r., co jest ilością niespełniającą znacznie większych oczekiwań branży wiatrowej 12. s. 22 Energetyka 2010

25 W marcu 2010 r. ukazał się plan rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej do 2020 roku EU2020, a w marcu 2011 roku Komisja Europejska opublikowała Mapę drogową dojścia do gospodarki niskowęglowej w 2050 r. oraz "Plan działania w sprawie zwiększenia efektywności energetycznej w UE". Akty te zawierają wytyczne dla Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego, Rady oraz rządów krajów członkowskich dla kształtowania polityki energetycznej. Wyznaczają tym samym podstawowe cele oraz kierunki rozwoju sektora energetycznego w najbliższych latach. Wprowadzone przez Komisję Europejską w 2010 r. i w pierwszych miesiącach 2011 r. akty, potwierdzają dążenia Unii Europejskiej do ponownego określenia zasad prowadzonej polityki energetycznej. Pojawienie się nowych przepisów unijnych wymaga zmian w polskich regulacjach prawnych. Z tego powodu w 2011 roku można oczekiwać nowelizacji wielu istotnych ustaw. Nowe przepisy wprowadzone zostaną między innymi do ustawy Prawo Energetyczne, w celu dostosowania polskich regulacji do III Pakietu Liberalizacyjnego Unii Europejskiej. Rząd przygotowuje również nową ustawę o odnawialnych źródłach energii, zmieniającą ich dotychczasowe zasady wspierania. Według nowych zasad wsparcie OZE uzależnione będzie między innymi od rodzaju nośnika energii, zainstalowanej mocy oraz daty rozpoczęcia pracy urządzenia. Ponadto na podstawie ustawy o efektywności energetycznej, wprowadzone zostaną nowe świadectwa pochodzenia, tzw. białe certyfikaty, nakładające na przedsiębiorstwa nowe obowiązki związane z oszczędnością energii. Zmianie ulegną także przepisy regulujące system handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Pojawią się nowe zasady obrotu uprawnieniami oraz nowe reguły monitorowania i rozliczania emisji. Kolejnym nowym aktem prawnym, istotnym dla polskiego rynku energetyki będzie specustawa o korytarzach przesyłowych. Wprowadzone przez nią przepisy mają znacznie ułatwić budowę infrastruktury przesyłowej poprzez wprowadzenie znacznych uproszczeń proceduralnych, skracających co najmniej o połowę proces inwestycyjny między innymi w linie energetyczne. Ministerstwo Gospodarki planuje również wprowadzenie systemu ochrony odbiorców wrażliwych energii elektrycznej. Projekt nowej ustawy przewiduje między innymi wprowadzenie systemu bonifikat na zakup energii elektrycznej dla odbiorców w trudnej sytuacji materialnej. 1 Ministerstwo Gospodarki, Prognoza zapotrzebowania na paliwa i energię do 2030 roku 2 Konferencja Cel: Polska lider w dziedzinie CCS. Jak go osiągnąć?, marzec Krajowy plan działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, listopad IS BusinessWire, styczeń IntelliNews, Polish Utilities Sector Report, grudzień Dyrektywa Rady Unii Europejskiej 2003/96/WE z 27 października 2003 r. (dyrektywa energetyczna) 8 9 Mniejsze wpływy zielonych certyfikatów, Rzeczpospolita, listopad A. Kulińska, J. Czech, Zmiana prawa energetycznego w zakresie procedury przyłączeniowej - co dalej z rozpoczętymi inwestycjami?, Stowarzyszenie Energii Odnawialnej, 11 P. Wittman, Koniec eldorado dla budowy wiatraków, 12 Budownictwo energetyczne w Polsce w 2011 roku, PMR Publications, 2011 Energetyka 2010 s. 23

26 Kontakt Poznań pl. Wiosny Ludów Poznań T F Warszawa Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o. Sp. k. pl. Wiosny Ludów Poznań NIP: , REGON: Sąd Rejonowy Poznań - Nowe Miasto i Wilda VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego KRS: al. Jana Pawła II Warszawa T F Wrocław ul. Włodkowica 21 lok Wrocław T F Katowice Centrum Biurowe Francuska ul. Francuska Katowice T F Kraków ul. Kamieńskiego Kraków T F Energetyka

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy

Zużycie Biomasy w Energetyce. Stan obecny i perspektywy Zużycie Biomasy w Energetyce Stan obecny i perspektywy Plan prezentacji Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w Polsce. Produkcja odnawialnej energii elektrycznej w energetyce zawodowej i przemysłowej.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20%

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Zbigniew Kamieński Ministerstwo Gospodarki Poznań, 21 listopada 2007 Cele na rok 2020 3 x 20% Oszczędność energii Wzrost wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów

Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Przewrotny rynek zielonych certyfikatów Autor: Maciej Flakowicz, Agencja Rynku Energii, Warszawa ( Czysta Energia nr 4/2013) Niestabilne ceny praw majątkowych do świadectw pochodzenia OZE dowodzą, że polski

Bardziej szczegółowo

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie

Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Zainwestuj w odnawialne źródła energii w Twoim Regionie: województwo warmińsko mazurskie Uwarunkowania rynkowe: wejście na rynek, ceny energii i certy4atów zielonych, brązowych, żółtych, czerwonych i fioletowych

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo,

5 sierpnia 2013 r. Szanowni Państwo, Szanowni Państwo, W związku z licznymi pytaniami dot. świadectw pochodzenia i opartych na nich prawa majątkowych, które otrzymaliśmy po publikacji wyników za II kw. 2013 r., prezentujemy rozszerzony materiał

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r.

Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową. 11 października 2012 r. Biomasa - wpływ propozycji zmian prawa na energetykę zawodową 11 października 2012 r. Aktywa Grupy TAURON Elektrownie wodne Kopalnie węgla kamiennego Obszar dystrybucyjny Grupy TAURON Farmy wiatrowe Elektrownie

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju

Energia wiatrowa w twojej gminie 24 czerwca 2010, hotel Mercure, Wrocław. Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Energetyka wiatrowa w Polsce Stan aktualny i perspektywy rozwoju Dr. Markus Reichel, Friedrich Czambor Wrocław, 24.06.2010 KRÓTKO O DREBERIS 1998 Założenie firmy w Zittau/Niemcy i we Wrocławiu 1999 Przeniesienie

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r.

Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014. 14 maja 2014 r. Wyniki finansowe i operacyjne GK PGE po I kwartale 2014 14 maja 2014 r. Kluczowe osiągnięcia i zdarzenia Marek Woszczyk Prezes Zarządu 2 Dobre wyniki PGE osiągnięte na wymagającym rynku Wyniki finansowe

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski

Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE. mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Energia odnawialna w Polsce potencjał rynku na przykładzie PGE mgr inŝ. Krzysztof Konaszewski Zadania stawiane przed polską gospodarką Pakiet energetyczny 3x20 - prawne wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii

Rynek energii. Rynek świadectw pochodzenia energii 10 Rynek energii Rynek świadectw pochodzenia energii CO TAKIEGO PAKIET ENERGETYCZNO- KLIMATYCZNY UE? 3x20 do 2020 Cele pakietu do 2020 r. Obniżenie emisji gazów cieplarnianych, w tym CO 2 o co najmniej

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r.

Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce. Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. Perspektywy rozwoju energetyki wodnej w Polsce Konferencja STREAM MAP, Warszawa, 27 października 2011 r. 2 Polityka Rządu w zakresie OZE Odnawialne źródła energii w Polsce (dane historyczne) 8 7 6 5 4

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Podstawowe określenia, jednostki i wskaźniki w obliczeniach i analizach energetycznych Pierwotne nośniki energii Do pierwotnych nośników energii

Bardziej szczegółowo

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia

Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Biomasa jako źródło OZE w Polsce szanse i zagrożenia Jacek Piekacz EDF Polska Warszawa 11 października 2012r Grupa EDF - największym inwestorem zagranicznym na rynku energii elektrycznej i ciepła w Polsce

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski

Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej. 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Energetyka systemowa konkurencyjna, dochodowa i mniej emisyjna warunkiem rozwoju OZE i energetyki rozproszonej 6 maja 2013 r. Stanisław Tokarski Agenda I. Kontekst Europejski II. Sytuacja w KSE III. Inwestycje

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce

Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Systemy wsparcia wytwarzania biogazu rolniczego i energii elektrycznej w źródłach odnawialnych i kogeneracji w Polsce Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2011 Zawartość prezentacji 1. Podstawa

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE

Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Stan energetyki odnawialnej w Polsce. Polityka Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakresie OZE Paweł Sulima Wydział Energii Odnawialnych i Biopaliw Departament Rynków Rolnych XI Giełda kooperacyjna

Bardziej szczegółowo

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych

Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych Dziśi jutro systemu wsparcia źródeł odnawialnych dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Poznań 24 listopada 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne. 2. Funkcjonujące systemy

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej

Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants. Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Grupa G.C.E. PROFITIA Management Consultants Możliwości współpracy zwiększanie efektywności energetycznej Agenda Prezentacja GCE jako partnera w zakresie efektywności energetycznej Potrzeba zwiększania

Bardziej szczegółowo

do ustawy z dnia 22 grudnia 215 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 55)

do ustawy z dnia 22 grudnia 215 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 55) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy M A T E R I A Ł P O R Ó W N AW C Z Y do ustawy z dnia 22 grudnia 215 r. o zmianie ustawy o efektywności energetycznej (druk nr 55) U S T A W A z dnia 15 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE

ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE Katedra Statystyki ŹRÓDŁA FINANSOWANIA NA RYNKU ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH W POLSCE VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Wiedza Gospodarka

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH

KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH Bogdanka, 8 maja 2014 roku KOMUNIKAT PRASOWY LW BOGDANKA S.A. PO I KWARTALE 2014 ROKU: WZROST WYDOBYCIA I SOLIDNE WYNIKI FINANSOWE POMIMO TRUDNYCH WARUNKÓW RYNKOWYCH Grupa Kapitałowa Lubelskiego Węgla

Bardziej szczegółowo

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane DEPARTAMENT PRODUKCJI Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane Ciepło ze źródeł odnawialnych stan obecny i perspektywy rozwoju Konferencja

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R,

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R, EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Olsztyn 9 MAJA 2013 R, Fotowoltaika w projekcie ustawy o OZE Michał Ćwil Polska Izba Gospodarcza Energii Odnawialnej

Bardziej szczegółowo

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r.

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. 2 Założenia zoptymalizowanego systemu wsparcia OZE (zmiany

Bardziej szczegółowo

asnościowe w energetyce polskiej i europejskiej Wojciech Chmielewski, Ministerstwo Skarbu Państwa

asnościowe w energetyce polskiej i europejskiej Wojciech Chmielewski, Ministerstwo Skarbu Państwa Przekształcenia własnow asnościowe w energetyce polskiej i europejskiej Wojciech Chmielewski, Ministerstwo Skarbu Państwa Fuzje i przejęcia w latach 2007-2008 2008 (Świat)( Liczba fuzji i przejęć w energetyce

Bardziej szczegółowo

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r

RYNEK FOTOWOLTAICZNY. W Polsce. Instytut Energetyki Odnawialnej. Warszawa Kwiecień, 2013r 2013 RYNEK FOTOWOLTAICZNY W Polsce Instytut Energetyki Odnawialnej Warszawa Kwiecień, 2013r STRONA 2 2013 IEO RAPORT Rynek Fotowoltaiczny w Polsce Podsumowanie roku 2012 Edycja PIERWSZA raportu Autorzy

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej

Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Warszawa, 18 czerwca 2013 Potencjał i ścieżki rozwoju polskiej energetyki wiatrowej Grzegorz Skarżyński Polskie Stowarzyszenie Energetyki Wiatrowej doradca zarządu Tundra Advisory sp. z o. o. dyrektor

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn

www.promobio.eu Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Warsztaty PromoBio, 17 Maja 2012 Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, ul. Bartosza Głowackiego 17, Olsztyn Promocja regionalnych inicjatyw bioenergetycznych PromoBio Możliwości wykorzystania biomasy w świetle

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki

Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Efektywność energetyczna w Polsce w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 r. MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Energetyki Priorytety PEP 2030 Poprawa efektywności energetycznej Wzrost bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

BIAŁE CERTYFIKATY. jako premia za efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie. Aleksandra Małecka

BIAŁE CERTYFIKATY. jako premia za efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie. Aleksandra Małecka BIAŁE CERTYFIKATY jako premia za efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie Aleksandra Małecka CZAS NA OSZCZĘDZANIE ENERGII PAKIET KLIMATYCZNO-ENERGETYCZNY (tzw. 3 x 20%) redukcja emisji CO2 o 20% w

Bardziej szczegółowo

Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl

Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl Henryk Klein OPA-LABOR Sp. Z o.o. Tel. 0601 171 100 E-mail: h.klein@opalabor.pl Szanse i zagrożenia dla rozwoju "zielonej" energii elektrycznej w świetle procedowanych zmian w Prawie Energetycznym na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce. Marek Cecerko

Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce. Marek Cecerko POLSKA IZBA BIOMASY Wpływ spadku cen zielonych certyfikatów na rozwój rynku peletów w Polsce 1 Marek Cecerko Plan prezentacji Informacja o prelegencie Definicje System i rynek zielonych certyfikatów Rynek

Bardziej szczegółowo

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Główne cele to: konsekwentne zmniejszanie energochłonności

Bardziej szczegółowo

Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela

Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela Rynek energii elektrycznej, ceny, koszty, kierunkowe prognozy, budowa portfela Konrad Świderek PGE Obrót S.A. Oddział z siedzibą w Warszawie Jachranka, 22 października 2010 r. Plan prezentacji Kalkulacja

Bardziej szczegółowo

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku

Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA. Warszawa, 19 listopada 2012 roku Strategia i model biznesowy Grupy ENERGA Grupa ENERGA jest Na dzień 30 czerwca 2012 15,82% Jednym z czterech największych koncernów energetycznych w Polsce Obszar działalności dystrybucyjnej obejmuje ¼

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r.

Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce. Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Energetyka wiatrowa (onshore) w Polsce i w Niemczech 18.06.2013 r. Warszawa 2 Rządowy program wsparcia energetyki wiatrowej w Polsce Rozwój OZE w

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski

Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Efektywność energetyczna trwałym elementem polityki energetycznej Polski Edward Słoma, Zastępca Dyrektora Departamentu Energetyki MINISTERSTWO GOSPODARKI Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Priorytet

Bardziej szczegółowo

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku

I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku I co dalej z KDT? Warszawa, 14 czerwca 2007 roku 0 Wydobycie Wytwarzanie Przesył Dystrybucja Sprzedaż Potencjał rynkowy PGE PGE po konsolidacji będzie liderem na polskim rynku elektroenergetycznym, obecnym

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Autor: dr Bartłomiej Nowak 1 Przyjęty na szczycie w Brukseli w 2008 roku pakiet klimatyczno-energetyczny zakłada odejścia od

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery ITC Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery Janusz Lewandowski Sulechów, listopad 2011 Ogólne uwarunkowania 1. Kogeneracja jest uznawana w Polsce za jedną z najefektywniejszych technologii

Bardziej szczegółowo

fotowoltaiki w Polsce

fotowoltaiki w Polsce { Raport Gramwzielone.pl} Perspektywy fotowoltaiki w Polsce GRAMWZIELONE.PL 2012 Perspektywy fotowoltaiki w Polsce 2012 WSTĘP W grudniu 2011 r. Ministerstwo Gospodarki opublikowało propozycję pakietu ustaw

Bardziej szczegółowo

Zmienna opłata sieciowa. Zmienna opłata. Koszty przesyłu. przes.

Zmienna opłata sieciowa. Zmienna opłata. Koszty przesyłu. przes. Henryk Kaliś, pełnomocnik zarządu ds. zarządzania energią elektryczną i pomiarami ZGH "Bolesław" SA I. Koszty energii elektrycznej ponoszone przez dużych odbiorców przemysłowych w 2008 r. Ile i za co płacimy.

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Doradztwo Strategiczne EKOMAT Sp. z o.o. 00-113 Warszawa ul. Emilii Plater 53 Warsaw Financial Centre XI p.

Doradztwo Strategiczne EKOMAT Sp. z o.o. 00-113 Warszawa ul. Emilii Plater 53 Warsaw Financial Centre XI p. Doradztwo Strategiczne EKOMAT Sp. z o.o. 00-113 Warszawa ul. Emilii Plater 53 Warsaw Financial Centre XI p. Kompetencje i osiągnięcia posiada duże doświadczenie w realizacji projektów rozwojowych, szczególnie

Bardziej szczegółowo

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT)

Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Zarządca Rozliczeń S.A. Konsekwencje rozwiązania kontraktów długoterminowych (KDT) Krzysztof Szczęsny, Maciej Chrost, Jan Bogolubow 1 Czym były KDT-y? Zawarte w latach 90-tych przez wytwórców energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu

System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany. Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu System wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce-planowane zmiany Jerzy Pietrewicz, Sekretarz Stanu Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie dostępnych zasobów

Bardziej szczegółowo

Rynek energii: Ukraina

Rynek energii: Ukraina Rynek energii: Ukraina Autor: Wojciech Kwinta ( Polska Energia nr 9/2010) Mimo znacznych nadwyżek mocy, elektroenergetyka ukraińska boryka się jednak z problemami, przede wszystkim wiekową infrastrukturą.

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Forum Technologii w Energetyce Spalanie biomasy

Forum Technologii w Energetyce Spalanie biomasy Forum Technologii w Energetyce Spalanie biomasy Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej się gospodarki

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w ciepłownictwie

Energia odnawialna w ciepłownictwie Energia odnawialna w ciepłownictwie Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP POLEKO - Poznań 24 listopada 2011 Dyrektywa OZE W Dyrektywie tej, dla każdego kraju członkowskiego został wskazany minimalny

Bardziej szczegółowo

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Białe certyfikaty Debata - Procesy Inwestycyjne Warszawa, 26 września 2007 r. www.ptce.pl Tomasz Wieczorek

Bardziej szczegółowo

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011

Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 Debiut akcji na rynku NewConnect 18.07.2011 AGENDA 1. HISTORIA 2. PROFIL DZIAŁALNOŚCI 3. STRATEGIA ROZWOJU 4. ZAKŁAD GRANULACJI 5. POTENCJAŁ ŹRÓDEŁ OZE W POLSCE 6. RYNEK OZE 7. EQUITY STORY WIDOK ENERGIA

Bardziej szczegółowo

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r.

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. PAKIET INFORMACYJNY System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII OCHRONA ŚRODOWISKA EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Co składa się na wartość pomocy publicznej? Na

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Nowy segment biznesowy GK PGNiG

Nowy segment biznesowy GK PGNiG Nowy segment biznesowy GK PGNiG Krzysztof Gajewski Koordynator Projektów - Departamentu Wytwarzania Ryn, 23-24 września 2010 r. Stan obecny elektroenergetyka gazowa W 2008 roku 7,6 % całkowitej sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu

Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Rola giełdy na rynku energii elektrycznej. Nowe zadania i nowe wyzwania w warunkach deficytu mocy i niedoboru uprawnień do emisji CO2 Jan Noworyta Doradca Zarządu Warszawa, 25 kwietnia 2008 Międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki

Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Energetyka dla społeczeństwa. Społeczeństwo dla energetyki Ilona Jędrasik, Koalicja Klimatyczna Ogólnopolskie Spotkania Ekonomii Społecznej - OSES 2013 Szczecin, Nowe Warpno, 19-20 września 2013 Prosument

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona.

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. - omówienie wpływu nowych technologii energetycznych na środowisko i na bezpieczeństwo energetyczne gminy. Mgr inż. Artur Pawelec Seminarium w Suchej Beskidzkiej

Bardziej szczegółowo