Przedstawiamy treść debaty Parkietu" na temat aktualnej i przyszłej sytuacji na rynkach finansowych.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przedstawiamy treść debaty Parkietu" na temat aktualnej i przyszłej sytuacji na rynkach finansowych."

Transkrypt

1 Przedstawiamy treść debaty Parkietu" na temat aktualnej i przyszłej sytuacji na rynkach finansowych. Z Wojciechem Białkiem, analitykiem SEB TFI, Andrzejem Knigawką, dyrektorem działu analiz ING Securities, Konradem Łapińskim, zarządzającym Total FIZ w Ipopema TFI, Robertem Nejmanem, doradcą inwestycyjnym, oraz Michałem Słyszem, zarządzającym Investors TFI rozmawia Krzysztof Stępień Krzysztof Stępień: Czy wydarzenia z ostatnich miesięcy na rynkach finansowych są na miarę Wielkiej Depresji z lat 30., czy raczej przypominają kłopoty o znacznie mniejszej skali z początku obecnego wieku? Innymi słowy, czy bessa zmierza ku końcowi, czy też potrwa jeszcze bardzo długo? A może taka dyskusja nie ma sensu ze względu na ogromną nieprzewidywalność rynków? 1 / 32

2 Robert Nejman: Ma sens, chyba nawet bardziej niż w innych czasach. Gdybyśmy się spotkali dwa - trzy lata temu, nie byłoby o czym rozmawiać. Wystarczyłoby przyłożyć linijkę" do zachodzących procesów i wszystko byłoby wiadomo. Obecnie procesy są nieliniowe. A przez to są bardzo ciekawe. Jak Panowie oceniają działania rządów i banków centralnych, chcących pomóc gospodarkom i rynkom finansowym? Czy to tylko potwierdzenie, że jest tak źle, iż konieczne są nadzwyczajne działania? Michał Słysz: To, co robią banki centralne i rządy, to jest odruch warunkowy - tak samo zachowywały się w przeszłości, kiedy były problemy na rynku kredytowym. Wielokrotnie to pomagało. Teraz jednak mamy do czynienia z inną sytuacją: gospodarki nie są w stanie wchłonąć więcej kredytu, bez względu na to, jak liberalna byłaby polityka monetarna, jak dużo środków wpompowano by do systemu finansowego. To, co jest istotą systemu, czyli dostarczanie gospodarce coraz to nowych ilości kredytu, stoi pod znakiem zapytania. Mamy do czynienia z czymś, co Keynes określił mianem pchania sznurka - banki zachowują płynność, ale nie ma efektu mnożnikowego w gospodarce. A musimy pamiętać, że podaż pieniądza w 85 proc. składa się z tego, co zostanie wyprodukowane w systemie bankowym. Wojciech Białek: Tak. Trzeba to podkreślić grubą kreską, żeby wszyscy wiedzieli, skąd się biorą pieniądze w gospodarce. M.S.: Więcej pieniądza ubywa - bo trzeba spłacać bieżące zobowiązania - niż się go tworzy. Banki nie chcą bowiem zrekompensować ubytku nowym kredytem, bo nie ufają sobie 2 / 32

3 wzajemnie, konsumentom oraz przedsiębiorstwom. W efekcie dostarczanie pieniądza do gospodarki zamiera. W takiej sytuacji mamy do czynienia z końcem tego systemu, jaki znamy. To, co widzimy na rynkach - spadek cen wszystkich klas aktywów poza obligacjami - jest tego symptomem. To, co w tej chwili banki centralne mogą zrobić, to zwiększyć bazę monetarną i rzeczywiście to robią. Fed zwiększył ją o 70 proc. w ciągu 4 miesięcy. To nieprawdopodobnie hiperinflacyjne działanie. To oznacza drukowanie pustego pieniądza. Drugim rozwiązaniem jest przejęcie przez rząd do spółki z Fedem całego systemu bankowego i wmuszanie" w gospodarkę kredytu. Problem polega jednak na tym, że nie ma naczynia, które mogłoby ten kredyt przyjąć. Wcześniej był to jeszcze rynek nieruchomości. Obecnie nie widzę niczego w zamian. W.B.: Jest jeszcze jedno. Wśród różnych sektorów gospodarki mogących się lewarować -zaciągać zobowiązania, prowadzące do kreacji pieniądza - gospodarstwa domowe wypadły z gry, przedsiębiorstwa też, ale pozostaje sektor rządowy. Będzie się musiał zadłużać, by umożliwić w miarę łagodne zdelewarowanie się pozostałych sektorów. Pytanie tylko, czy pojemność sektorów publicznych na świecie jest wystarczająco duża. Wiemy na przykładzie japońskim, że po kilkunastu latach lewarowania sektora publicznego równolegle z delewarowaniem się przedsiębiorstw, dług publiczny przekroczył 100 proc. To był proces, który mógł zajść, bo Japonia jest krajem z dodatnim bilansem handlowym i dużymi oszczędnościami. USA są krajem z deficytami i producentem światowej waluty rezerwowej. W krajach europejskich są restrykcje fiskalne, choć może już nieaktualne. Pytanie więc, czy sektor państwowy tych krajów będzie się mógł zadłużyć na tyle, by zrekompensować zdelewarowanie się reszty podmiotów gospodarczych. Trudno sobie wyobrazić ten proces w skali globalnej. M.S.: Kluczem są tu ujemne oszczędności netto w USA. Ciężko mi sobie wyobrazić, by takie 3 / 32

4 wydatki budżetowe, które mogłyby zrekompensować osłabienie wydatków inwestycyjnych i konsumpcyjnych, mogły zostać sfinansowane bez napędzenia hiperinflacji. One mogą zostać sfinansowane tylko przez Fed. Emisja nowego długu w warunkach delewarowania musiałaby być źle przyjęta przez inwestorów, więc jedynym jego nabywcą mógłby być Fed. Sytuacja zmierza w tym kierunku? M.S.: Tak. Andrzej Knigawka: To widać też po Chinach, które przygotowały swój pakiet pomocy. Ich skłonność do eksportu kapitału będzie w takich warunkach mniejsza. Chiny były dotychczas największym nabywcą amerykańskich papierów skarbowych. Ktoś będzie musiał je zastąpić. Tylko nie bardzo wiadomo, kto mógłby to być. W.B.: Nadwyżki krajów - eksporterów ropy też przestają się zwiększać. Petrodolary więc też nie pomogą. Odpowiadając na pytanie, czy działania pomocowe mogą okazać się skuteczne, powiedzielibyśmy, że... 4 / 32

5 R.N.: Na krótką metę mogą pewnie pomóc. Paradoks polega jednak na tym, że krótki termin jest sprzeczny" z długim. Problemy są znacznie poważniejsze niż na początku tego wieku, a są w znaczniej mierze efektem tego, co miało uzdrowić tamtą sytuację. Podjęto próbę walki z cyklami koniunkturalnymi, która prowadzi do ich rozchwiania. W.B.: Tak. Próby sztucznego powstrzymania procesu pękania spekulacyjnego bąbla są destabilizujące, bo prowadzą do powstania nowej, jeszcze większej bańki. R.N.: Gdy mamy szybki wzrost, a potem na horyzoncie pojawia się ochłodzenie, to zaczynają się działania banków centralnych, by ten proces złagodzić. To tak jak ze strumieniem - można ułożyć patyki i zatrzymać jego bieg na jakiś czas, ale gdy te patyki pękną, woda zaleje jeszcze większy obszar, i to ze zwiększoną siłą. Długoterminowo korzystny byłby więc teraz powrót do XIX-wiecznych korzeni. Ludziom zaczęłoby się opłacać oszczędzać. A jeśli chcieliby coś kupić, to musieliby mieć wkład własny. Gdy się spojrzy, jak wyglądał wzrost gospodarczy w ostatnich 20 latach, to był on w znacznej mierze wirtualny. Z tym wiązała się kreacja dziwacznych instrumentów finansowych. Znaczna część wzrostu gospodarczego była pochodną marketingu, rozwoju sieci sprzedaży. Jakiś czas temu płaciło się za jakość, a teraz za markę, za którą nie idzie jakość. 5 / 32

6 A.K.: Także za nowość. R.N.: Coraz gorsze szmaty", opatrzone marką, są sprzedawane za duże pieniądze. Wartość dodana to sieć sprzedaży (w dobrych punktach) i marketing, który pozwala wytłumaczyć, że jakiś produkt jest ludziom potrzebny do szczęścia. A co do oszczędności. Jeżeli stopy procentowe kształtują się na poziomie rynkowym, to jest równowaga między tymi, którzy mają oszczędności i chcą je pomnażać, a tymi, którzy chcą skorzystać z kredytu. Jeśli jednak stopy są zaniżane, to człowiek nie jest w stanie zaoszczędzić i coś sobie kupić, bo oszczędności są oprocentowane za nisko. W takich warunkach jedynym rozwiązaniem jest kupowanie na kredyt. To zaś prowadzi do powstawania takich baniek, jak ostatnia z nieruchomościami. Konrad Łapiński: Banki centralne inaczej reagują na trwający kryzys niż na Wielką Depresję. Podobieństwo tkwi tylko w tym, że i wówczas mieliśmy problem nadmiernego zlewarowania gospodarki. Jeśli zaś chodzi o kryzys z początku obecnego wieku, bąbel powstał na akcjach, głównie spółek internetowych. Gdy ich kursy spadły, było to proste do zrozumienia. Kupował ktoś akcje, wiedział, że ich wartość cechuje się dużą zmiennością, stracił i już. Teraz w przypadku rachunku bankowego trudniej jest wytłumaczyć, że ktoś ma mniej na koncie, bo kredytobiorca nie spłacił długu - choć może to byłoby najprostsze rozwiązanie obecnych kłopotów. Dlatego jesteśmy teraz w tak trudnym momencie. W.B.: Dlaczego teraz mamy inne reakcje niż w 1929 r.? Byliśmy wtedy w innym, normalnym świecie, kiedy pieniądz miał wymiar kruszcowy. Nad kruszcową bazą monetarną zawsze jest zbudowana piramida kredytowa i ona cyklicznie się zawala. W tamtym czasie zdolność banków i rządów do interwencji była ograniczona tym, że złota nie można drukować. W tym rozumieniu świat był normalny do I wojny światowej. Od tamtego czasu systematycznie upada - coraz częściej przewraca się i ratuje się przed tym w taki sposób, że coraz bardziej traci równowagę. Stąd kolejne próby odchodzenia od ograniczeń związanych ze złotem, a w końcu odejście od złota w 1971 r. Wiemy z doświadczeń rynkowych, że bąble są likwidowane w całości. Tragiczna wizja polega 6 / 32

7 więc na tym, że skoro od stu lat żyjemy w swego rodzaju nierzeczywistości, to mamy do czynienia z większą bańką, niż sądzimy. Spójrzmy, ile ludności świat był w stanie utrzymać, gdy był oparty na zdrowych podstawach, a ile jest to teraz. Wtedy groza sytuacji staje się dopiero wymowna. Jednak generalnie jestem optymistą... K.Ł.: Nie widać. (śmiech) W.B.: Bo jak wiadomo koniec świata będzie dopiero w 2012 r... K.Ł.: Daj spokój, ja dopiero wtedy zamierzam zacząć kupować akcje. W.B.: Powstanie następny świat. Póki rządy mają jakąś zdolność do zadłużania się, to istnienie systemu w 2009 r. czy 2010 r. będzie podtrzymywane. A.K.: Bąble są nie tylko likwidowane w całości, ale następuje nawet przechył w drugą stronę. 7 / 32

8 Kiedy bąbel zaczął się tworzyć? We wczesnych latach 90.? K.Ł.: Ja bym przyjął, że powstawał on przez dwie ostatnie dekady. Ten kryzys jest różny od tych z XX wieku. Tamte były kryzysami przemysłowymi. Ten jest konsumencki. Rok temu zadłużeni zbyt mocno amerykańscy konsumenci przestali spłacać kredyty hipoteczne, co doprowadziło do uruchomienia lawiny negatywnych zjawisk. A.K.: Konsumenci są temu na pewno winni, ale czynnikiem sprawczym była deregulacja. Na początku lat 30. oddzielono bankowość inwestycyjną od komercyjnej. Amerykańska administracja usunęła część regulacji, pozwalając produkować to, co stało się bronią masowego rażenia - papiery wartościowe zabezpieczone aktywami. Jednocześnie pozwalano instytucjom na coraz więcej. Nie ma też wątpliwości, że Fed pod rządami Greenspana nie popisał się. Pozwolił na nadmierną kreację pieniądza i kredytu. Stąd wzięły się problemy. Jak będzie teraz wyglądał model regulacyjny? W wyniku upadku Lehman Brothers wrócono do tego, co mieliśmy dawniej - pozwolono bankom inwestycyjnym zbierać depozyty, by uzyskały dostęp do finansowania po niższym koszcie. Czy to jednak nie jest zbyt duży koszt ratowania ich? W.B.: Protestuję przeciwko oskarżaniu deregulacji, bo przecież system nie jest zderegulowany, tylko jest ściśle regulowany. Bąbel na rynku nieruchomości został celowo wytworzony przez władze monetarne w USA w reakcji na pękanie bąbla internetowego. Władze były przekonane, że USA wchodzą na ścieżkę japońską i postanowiły temu zapobiec. Banki inwestycyjne, regulowane przez SEC, dostały zgodę na zwiększenie lewara do razy. Banki komercyjne były zachęcane do obniżania standardów. Była sytuacja taka jak teraz - bąbel internetowy pękł, 8 / 32

9 gospodarka się waliła, Ameryka miała być drugą Japonią, więc trzeba było temu zaradzić i uruchomić machinę kredytową. Były to sprzężone działania, łącznie z wojną, która jest inflacjogenna. Żartobliwie mówiąc, prowadzi do powstania produkcji przemysłowej, za którą płaci się pieniądze, a która nie trafia na rynek, ale jest nań zrzucana. I niszczy towary. Przez ostatnie sto kilkadziesiąt lat szczyty inflacji w USA przypadały w okresie wojen. Teraz też podjęto taką próbę z wojną afgańską i iracką, co przyczyniło się do największej od 30 lat hossy na rynku surowców. Zresztą, jak to zwykle bywa z interwencjami rządowymi, cały plan się udał, ale pojawiły się nieoczekiwane konsekwencje" - cena ropy podskoczyła do 147 USD za baryłkę, co wymusiło wzrost stóp procentowych. To zaś zdusiło boom na rynku nieruchomości. To jest komedia pomyłek polityków, którzy zaspekulowali się" na śmierć. Tyle że spekulując na całej globalnej gospodarce. R.N.: Ja też uważam, że deregulacja nie ma tu wielkiego znaczenia. Może jest konieczna, gdy banki i instytucje finansowe prowadzą grę na nierynkowych zasadach, z czym mamy od dłuższego czasu do czynienia. Świadczą o tym choćby amerykańskie stopy procentowe. Co do baniek - są one różnego stopnia. Pęknięcie bańki do końca jest warunkiem koniecznym, by nowe rzeczy mogły się dziać na zdrowych zasadach. Jeżeli teraz słyszymy zarzuty, że w latach 30. postępowano źle, bo nic nie robiono i pozwalano bankom upadać, to musimy mieć świadomość, że zgoda na pęknięcie do końca tamtej bańki pozwoliła na ukształtowanie się ponad 70-letniej hossy, która przez początkowe dziesiątki lat miała zdrowe podstawy. Teraz, jeśli balon pęknie do końca, będzie ogólnoświatowy dramat. Jeśli nie dopuści się do tego, będziemy mieli spokój na kilka lat, ale za jakiś czas pojawi się jeszcze potężniejszy balon. Nie bardzo mam pomysł, jak w łagodny sposób sobie poradzić z narosłymi problemami. Pewna faza rozwoju gospodarczego świata się skończyła? A.K.: Czy dopuszczenie do upadku Lehman Brothers to był błąd, czy nie? 9 / 32

10 R.N.: Błędem może był brak zgody na bankructwa wcześniej, na przykład rok temu. Rozegrałoby się to wszystko szybciej, może koszty byłyby mniejsze. W.B: Teraz nie ma już dobrych rozwiązań. M.S.: Wyjścia są dwa. Można pozostawić sytuację samej sobie, co doprowadzi do głębokiego załamania, silnej deflacji, tąpnięcia gospodarczego, a nie spowolnienia... W.B.: Przy którym kłopoty z lat 30. to kaszka z mlekiem. M.S.: A bezrobocie w USA będzie dwudziesto-trzydziestoprocentowe... W.B.: Czyli 50 proc. u nas. 10 / 32

11 M.S.: Drugim rozwiązaniem jest hiperinflacja, czyli w praktyce likwidacja waluty poprzez utratę przez nią całkowicie wartości na końcu tego procesu. W tym kierunku zmierzamy. Jestem tego absolutnie pewien. Pękanie wielkich bąbli kończy się, gdy wszystko wraca do punktu wyjścia. A punktem wyjścia jest brak zadłużenia. K.Ł.: W sumie jest ono 3,5 razy większe od amerykańskiego PKB. Na 45 bln USD składa się zadłużenie federalne, rządowe, konsumpcyjne, korporacyjne i instytucji finansowych. Jednak ja bym traktował zadłużenia konsumentów i instytucji finansowych tak samo. Obawiam się, że można niechcący w ten sposób multiplikować niektóre długi. M.S.: Ja liczę tylko ten dług, który jest finansowany z papierów skarbowych. Gdyby dotychczasowi wierzyciele nie chcieli go zrolować, to musiałby go przejąć Fed, płacąc stworzonymi z powietrza" dolarami. Dług jest więc w praktyce zamrożonym pieniądzem. W.B.: Na przykład, gdyby rolowania odmówili Chińczycy... R.N.: A jaki jest średni czas wygasania amerykańskich papierów skarbowych, finansujących zadłużenie? To dawałoby nam wyobrażenie, ile czasu potrzeba do upuszczenia powietrza z tej bańki. (śmiech). 11 / 32

12 M.S.: Ile w warunkach hiperinflacji kosztowałoby złoto, przy założeniu, że dług nie wzrasta? Przy 150 tys. ton na powierzchni cena sięgałaby 8 tys. USD za uncję. K.Ł.: Ciekawe, czy dolar będzie wtedy jeszcze powyżej 1 zł... (śmiech). W.B.: Żyjemy w czasach pieniądza papierowego, ale nie jest to pierwszy taki przypadek w dziejach świata. Mam na rysunku porównanie Santa Marii, statku Krzysztofa Kolumba z XV wieku, z chińskim statkiem kursującym w pierwszej połowie XV wieku do Indii i Afryki. Otóż to był okres, kiedy w Chinach funkcjonował papierowy pieniądz. Marco Polo wrócił stamtąd zszokowany odkryciem, że chiński cesarz jest w stanie drukować papierowy pieniądz i kupić za to wszystkie skarby świata". Przyniosło to hiperinflację, system został zresetowany" włącznie z handlem międzynarodowym, który był finansowany przez ten pieniądz. Kraj zamknął się na wiele lat na wpływy zewnętrzne, pieniądz papierowy zarzucono na kilkaset lat. Gdy Europejczycy dotarli do Chin wiele lat później, kraj był wciąż na niższym poziomie niż w czasach pieniądza papierowego. Gdy w przyszłości historycy będą się zastanawiać, jak to było możliwe, że w 1969 r. Amerykanie wylądowali na Księżycu, a 200 lat później nadal to było największe osiągnięcie ludzkości, to być może ta analogia z Chinami będzie pożyteczna. Był też kryzys w III wieku w Rzymie, który przyniósł spadek zawartości kruszcu w monetach do zera. Efektem było dramatyczne ograniczenie handlu w całym regionie. Widzimy, co teraz stało się z Baltic Dry Index, opisującym stawki frachtowe, i dotkniętym 90 proc. spadkiem. Upadek pieniądza doprowadził do tego, co znamy ze Średniowiecza, czyli handlu w obrębie najbliższego otoczenia zamku. To jest wizja, która się zrealizuje również teraz, jeśli nastąpiłby rozpad systemu. 12 / 32

13 Na razie jednak dolar trzyma się bardzo mocno. Nie pasuje to do schematu jego likwidacji". K.Ł.: Dolar spada od 2001 r. Jest to zdrowy i prawidłowy objaw dla waluty kraju, którego obywatele mają problemy ze swoim zadłużeniem. Natomiast zachowanie dolara w tej połowie roku wygląda na ruch, który nazwałbym tradingowym". R.N.: W wyniku kryzysu znikło wiele dolarów, do tego mamy ucieczkę od ryzyka, czyli takich walut, jak złoty, z rynków wschodzących. W.B.: Do tego zobowiązania na świecie są wyrażone w dolarach. Gdy mamy panikę deflacyjną i próbę zgromadzenia pieniędzy do obsługi długów, to musi to wywoływać popyt na dolara. A.K.: Przy gigantycznej wyprzedaży aktywów mieliśmy ucieczkę w płynne instrumenty, a takich jest najwięcej w Ameryce. To było krótkotrwałe zjawisko, związane z unikaniem ryzyka. Pakiety pomocowe i obniżki stóp budzą nadzieje inwestorów, jednak co chwila okazuje się, że pojawiają się nowe wyzwania. Teraz dotyczą one tego, czy spółki w USA i na świecie będą w stanie wypełnić prognozy zysków na przyszły rok. Co jeszcze się może stać, na co rynki nie są przygotowane? A może już zdyskontowały wszystko? 13 / 32

14 A.K.: Mamy do czynienia ciągle z bankructwami banków i innych dużych spółek, a w kolejnym etapie będziemy mieli bankructwa poszczególnych państw, czego zwiastunem była Islandia. Gdy popatrzymy na deficyty płatnicze państw wschodnioeuropejskich, jak Ukraina, to trudno się spodziewać, że poradzą sobie z tym problemem. Tam mamy zapaść. Zamarł eksport, bo huty ograniczyły produkcję stali o kilkadziesiąt procent. To tylko jeden z przykładów na tempo narastania deficytów płatniczych. R.N.: Gdy się popatrzy zupełnie rynkowo na tę bessę i porówna z poprzednimi, to jakoś jest strasznie dużo optymizmu. Wciąż słychać pytanie, czy już kupować. Cały czas inwestorzy stoją w blokach startowych. Taki stan wskazywałby, że jest jeszcze bardzo daleko do końca spadków. A.K.: Klienci zwracają też uwagę na to, że rynki długu zamarły już jakiś czas temu. Rentowność obligacji spółek, które spłacają na bieżąco zobowiązania i raczej nie upadną w najbliższych trzech latach, jest bardzo wysoka - często płaci się centów za dolara. Rynek de facto implikuje w ten sposób 40 proc. prawdopodobieństwo upadku firm. W takim przypadku trzeba zastanowić się, jaką wartość mają kapitały własne: akcjonariusze są wszak w mniej korzystnym położeniu niż właściciele obligacji. Jeśli rynek długu dyskontuje tak duże prawdopodobieństwo bankructw, to pojawia się pytanie, czy giełdy to też już uwzględniły. Może wskaźniki wyceny oparte na bieżących zyskach wyglądają w porównaniu z historycznymi poziomami na niskie, ale mamy do czynienia z zupełnie innym poziomem ryzyka. Czego konkretnie obawiają się Panowie na najbliższy czas? Czym się mogą rynki żywić"? A.K.: Dalszego delewarowania. 14 / 32

15 W.B.: Ja jestem optymistą. Pękające bąble mają swoją anatomię i jest ona bardzo jednoznaczna. Jak się nałoży obecną falę spadkową na to, co działo się w Japonii w latach 90. i w 2000 r., to właśnie jesteśmy" w 1998 r., kiedy upadały LTCM i bankrutowała Rosja. Czyli świat się kończył, ale znów udało mu się przetrwać. Teraz więc będziemy mieć powtórkę z 1999 r. - wzrost notowań. Jak się zaś porówna krachy z 1987 r. i 1929 r., to jesteśmy" w październiku ( red. Biuletynu), w grudniu ( red. Biuletynu) będzie test dołków - pojawią się najgorsze wiadomości - i znów do wiosny odrobimy połowę spadków, czyli całą falę od upadku Lehman Brothers. Jak porównamy sytuację z tą z lat 30. to widać, że Nasdaq od 2000 r. i DJIA od 1929 r. wyglądają podobnie. Mamy 2,5-letni krach, 5-letnie odreagowanie, załamanie z lat i znowu stajemy przed perspektywą wzrostu do wiosny. Nawet porównanie z latami wygląda zachęcająco - jesteśmy" po panice z 2001 r. i po zamachach na WTC. W przypadku WIG jesteśmy poniżej dolnego ograniczenia kilkunastoletniego kanału trendu, tak jak po zamachach z 11 września 2001 r. czy wcześniej po kryzysie meksykańskim z 1994 r. Za każdym razem odrabialiśmy połowę strat wywołanych paniką. Na DJIA został przy tym wygenerowany rzadki sygnał. Od rocznego minimum zyskał więcej niż 10 proc. w ciągu tygodnia, co zdarzyło się tylko dwa razy, w 1974 r. i w 1932 r. K.Ł.: Wpompowaną gotówką w system da więc trochę wytchnąć. 15 / 32

16 W.B.: Od nowego roku ( red. Biuletynu) banki, których sytuacja się ustabilizuje pod częściową kontrolą rządów, zaczną się zastanawiać, na czym mają zarabiać. I dojdą do wniosku, że warto pożyczać od Fedu na 1 proc. i kupować papiery korporacyjne i akcje o dobrych perspektywach. K.Ł.: Czyli nie będzie delewarowania? R.N.: I które to są teraz papiery o dobrych perspektywach? W.B.: Te, które dają 30 proc. dochodu, i są wystawione przez przedsiębiorstwa mające zapasy gotówki na najbliższe dwa lata. R.N.: Jeśli jesteśmy przy ocenie kondycji spółek, to trzeba odnotować, że kryzys przyniósł też kompromitację agencji ratingowych. 16 / 32

17 K.Ł.: Właśnie. Czy nie popełniają one tego samego błędu, co w początkach tego wieku, kiedy był problem kreatywnej księgowości, i śpią w najlepsze w sytuacji, gdy rządy ostro majstrują przy deficytach. Czy takie filary, jak niektóre rządy europejskie, USA, nadal powinny mieć rating AAA? Mimo wyjątkowości obecnych problemów jest więc szansa na zachowanie na rynkach schematów z przeszłości? A.K.: Nie zgodzę się z analogią z 2001 r., gdyż recesja na rynkach rozwiniętych będzie silniejsza niż wtedy. Nieuprawniona jest też analogia z Wielką Depresją, gdyż wtedy poziom niespłaconych zobowiązań przez przedsiębiorstwa przekraczał 40 proc., teraz odsetek jest jednocyfrowy. Aż tak źle więc nie będzie. Raczej porównywałbym tę recesję z tą z początku lat 80. i z okresu szoków naftowych z I połowy lat 70. Wtedy recesje trwały po 16 miesięcy. K.Ł.: Wtedy jednak nie było delewarowania. Tylko raz świat przechodził ten proces - było to w latach 30. W.B.: Ja zgodzę się z analogią z początku lat 80. Po upadku Meksyku, Polski i innych emerging markets - wtedy się jeszcze tak nie nazywaliśmy - amerykańskie banki okazały się praktycznie bankrutami. Wtedy zezwolono im na księgowanie długów takich krajów po cenie nominalnej, a nie rynkowej. To mógłby być odpowiednik decyzji o odejściu obecnie od wyceny rynkowej. Wtedy była zimna wojna, więc upadek banków oznaczałby polityczną porażkę. Podjęto więc decyzję, by problem rozłożyć w czasie. 17 / 32

18 A.K.: Realna gospodarka nie uciekła jednak od problemów, gdyż potem mieliśmy bankructwa kas oszczędnościowych na przełomie lat 80. i 90. W.B.: Podobieństwo mamy też z kryzysem z początku lat 90. Po krachu z 1987 r. złagodzono politykę pieniężną oraz wynaleziono obligacje hipoteczne, które sprzedano kasom oszczędnościowym. Gdy rynek nieruchomości dotknął kryzys po wojnie w Zatoce Perskiej, który wywołał wzrost cen ropy naftowej, okazało się, że papiery są mniej warte niż sądzono i cały sektor finansujący kredyty hipoteczne zaczął się rozpadać. W tych wszystkich rozważaniach trzeba odróżniać skale czasowe. Jeśli mówimy o bańce kilkudziesięcioletniej, to proces jej destrukcji też będzie trwał kilkadziesiąt lat. To oznacza więc, że bąbel dopiero pękł? K. Ł.: To nie jest dobre stwierdzenie, że pękł, bo zadłużenie wciąż rośnie. Wynika to z tego, że mamy między innymi zerowe stopy procentowe. Problem w tym, że obecny dług amerykański (korporacyjny, hipoteczny) nie jest regularnie spłacany. Jest finansowany głównie przez Chiny i Japonię. Dziś trzeba zacząć go spłacać. 18 / 32

19 W.B.: Pewnie Amerykanie nie oprą się pokusie, by koszty swoich problemów przerzucić na swoich wierzycieli. Oni są zadłużeni we własnej walucie... K.Ł.: Tak. To bardzo komfortowa sytuacja. Jeśli kurs waluty spada o proc., to problem zaczynają mieć wierzyciele, czyli Japonia i Chiny, którzy są posiadaczami obligacji skarbowych. W.B.: Na ich rynku mamy jeszcze jeden z bąbli, który nie pękł. Sukces w walce z deflacją będzie oznaczać z tego punktu widzenia straszne zagrożenie. Ostatnie odbicie cen akcji może wynikać z realokacji pieniędzy z rynku obligacji, które są teraz narażone na ogromną podaż. K.Ł.: To jak wytłumaczyć, że cały świat chce pożyczać pieniądze Amerykanom. Ja tego nie rozumiem. A.K.: To wynika z bieżącej rotacji kapitału. R.N.: Są to jednak krótkoterminowe ruchy. W.B.: Rządowi amerykańskiemu ostatnio pożyczano głównie na krótki czas, na trzy miesiące. Zauważmy przy tym, że sytuacja w innych częściach świata jest równie zła. Gdy popatrzyłem na bilanse europejskich banków, przeżyłem szok. 19 / 32

20 K.Ł.: Suma bilansowa w wielu przypadkach kilkadziesiąt razy przekracza kapitały własne. M.S.: Musimy też wziąć pod uwagę zobowiązania pozabilansowe oraz derywaty, które nie są uwzględnione w bilansach, a znajdują się w wehikułach inwestycyjnych, jak na przykład SIV. To też ma wpływ na kapitały spółek matek. Są to przerażające wielkości. Można je szacować na 150 bln USD. W 90 proc. są to pochodne na stopy procentowe. K.Ł.: 150 bln USD, czyli 12-krotność amerykańskiego PKB. Skalę tych problemów obrazuje najlepiej to, że pasywa Lehman Brothers trzykrotnie przekraczają zadłużenie rządu polskiego. W.B.: Rozwiązanie przez Amerykanów swoich problemów przez doprowadzenie do wysokiej inflacji będzie dla reszty świata oznaczać szok deflacyjny, gdyż spadną tam oszczędności. Taka decyzja wiązałaby się jednak z upadkiem statusu Ameryki jako emitenta waluty rezerwowej, a więc Amerykanom nie tak łatwo będzie się na to zdecydować. Jak więc inwestować w najbliższych miesiącach? R.N.: Przedstawiciele TFI podkreślają, że w akcje trzeba inwestować długoterminowo. Natomiast jeśli z naszej dyskusji mielibyśmy wysnuć wnioski, to byłyby one smutne. W perspektywie wieloletniej nie da się na akcjach zarobić. Można podejmować próby spekulowania w krótszych okresach. Przypominam sobie pierwsze spotkanie okrągłego stołu w Parkiecie". Był na nim obecny któryś z wiceprezesów TP, której kurs spadł do 20 zł. Pytał, 20 / 32

21 kiedy TP wróci do historycznych rekordów w okolice 40 zł. Obecny wtedy Raimondo Eggink powiedział, że nigdy. Ja to do dziś pamiętam. Ma to zastosowanie do obecnej sytuacji. M.S.: Zadaję sobie ciągle pytanie, czy nie ma jeszcze miejsca, w którym amerykańska gospodarka mogłaby się zadłużać. Pamiętam sytuację z 2002 r., kiedy też wydawało mi się, że to koniec systemu. Okazało się jednak, że znaleziono jeszcze wtedy miejsce - rynek nieruchomości - gdzie można było pompować balon zadłużenia. Ale teraz chyba już naprawdę takiego miejsca nie ma. K.Ł.: Jeśli mieliśmy kredyty typu ninja, to dalej już naprawdę nie można się posunąć. W.B.: Zostają jeszcze rządy i one będą pompować deficyty, ile tylko będą w stanie. M.S.: To jednak będzie prowadzić do hiperinflacji, chyba że cały koszt ratowania amerykańskiej gospodarki wezmą na siebie kredytodawcy - Chińczycy, Japończycy - nie pozwolą, by rynek obligacji się załamał. Co dla rynków oznacza fakt, że nie ma już miejsca na pompowanie pieniądza w gospodarkę? 21 / 32

22 K.Ł.: Hamowanie gospodarek, ograniczenie ilości pieniądza w obiegu. R.N.: W takich sytuacjach zawsze też wojna jest rozwiązaniem. W.B: Wojna jest narzędziem polityki pieniężnej służącym do walki z deflacją poprzez m.in. stworzenie pretekstu do zwiększania długu publicznego. Będzie okazja do zarobienia w takich warunkach? M.S.: Widać, że jest bardzo dużo pieniędzy do zarobienia na obligacjach korporacyjnych. Skoro można wziąć pieniądze z Fed, kupować bardzo tanio papiery z domyślną obietnicą, że jakby się coś złego stało, to Fed je i tak odkupi, to mamy inwestycyjny samograj. Politycy są zbyt zdemoralizowani, by czegoś takiego nie wdrożyć. 22 / 32

23 Kilka miesięcy korekcyjnego wzrostu jak najbardziej może nastąpić, bo nastroje są podłe. Zgadzam się też, że to jeszcze nie jest skrajny pesymizm, ale do wyciszenia, uspokojenia rynku powinien wystarczyć. K.Ł.: Według mnie, sytuacja będzie wyglądać tak, że będziemy mieć na przemian półrocze wzrostu i pół roku spadku. Duże ruchy będą odbywać się przy udziale niewielkiej liczby spółek. Szeroki rynek nie będzie raczej w stanie podążać za tym. Strategia kup i trzymaj" na najbliższe 2-3 lata nie będzie dobrym rozwiązaniem. Trzeba aktywnie spekulować. M.S.: Scenariusze z silną depresją oraz deflacją albo hiperinflacją zwracają uwagę na złoto. A.K.: Świat już nie będzie taki sam. Złoto rzeczywiście powinno być dobrym rozwiązaniem. Sektor długu korporacyjnego jest atrakcyjny. Jest dużo firm, które raczej nie upadną. To stanowi atrakcyjną alternatywę wobec rynku akcji. Żeby mogło dojść do trwalszego wzrostu, musi spaść zmienność. Wskaźnik VIX spadł co prawda z rekordowych poziomów, ale historycznie jest on wciąż bardzo wysoki. Czeka nas więc za jakiś czas okres tworzenia funduszy inwestycyjnych lokujących w złoto? R.N.: Fundusze tworzone są na samym końcu trendu - tak jak powstawały struktury i fundusze na towary w I połowie ubiegłego roku. 23 / 32

24 Zresztą zachowanie funduszy inwestycyjnych w ostatnim roku jest ciekawe, bo względem rynku wypadały dużo gorzej niż podczas poprzednich kryzysów na rynku. Kiedyś fundusze gładko wychodziły z opresji, teraz się to nie udaje. K.Ł.: Zbyt odważnie zainwestowały w mało płynne aktywa. A.K.: Kiedyś nie było takich dużych odpływów i napływów kapitału. R.N.: W pewnym momencie zarządzanie funduszami przejęły też działy marketingu i sprzedaży. Zmarginalizowały one zarządzających. W 2007 r. zmieniano zarządzających, bo dotychczasowi byli zbyt ostrożni. W efekcie wiele funduszy miało portfele prawie w całości wypełnione akcjami, bo przecież zaraz miało przyjść odbicie. K.Ł.: Tak ten mechanizm funkcjonuje, niestety. Jak oceniają Panowie wiarygodność branży TFI po ostatnich przejściach, po tych wszystkich 24 / 32

25 nawoływaniach do kupowania akcji. Ile potrzeba czasu na odbudowanie wiarygodności? R.N.: Dużo. Mamy na razie 7-letnią cykliczność napływów i odpływów. M.S.: Wiarygodność sama się nie odbuduje. Kluczem jest koniunktura i stopy zwrotu. Zawsze tak było, że najpierw na nasz rynek wchodzi zagranica, potem polskie instytucje, a na końcu indywidualni inwestorzy, także poprzez fundusze. Wiarygodność zostanie odbudowana za sprawą hossy. K.Ł.: Wiarygodność jest ograniczona, bo TFI mają zarabiać pieniądze dla właścicieli. Zyski klientów są potrzebne, by realizować ten pierwszy cel. W.B: Ale to chyba dotyczy wszystkich instytucji, poza dobroczynnymi. A.K.: W Polsce opłaty są wysokie, stąd presja na śrubowanie aktywów. Dla wielu banków giełdowych zyski z TFI stanowiły istotną część zarobków. 25 / 32

26 R.N.: Opłaty są wysokie w stosunku do tego, co fundusze oferują, bo u nas podmioty akcyjne są głównie benchmarkowe. W przypadku funduszy hedgingowych takie opłaty są bardziej uzasadnione. K.Ł.: Do odbudowania wiarygodności TFI potrzebna jest zmiana podejścia do klientów. Nie można tylko namawiać do wysokomarżowych produktów akcyjnych. Sam na sobie odczułem taką presję ze strony właścicieli, o jakiej mówimy. W 2007 r. dostałem naganę na piśmie za relacje z mediami. Wszystko dlatego, że wieściłem spadki na giełdzie i zalecałem bezpieczne inwestycje. Czasami presja na zarządzających jest nieprawdopodobnie duża, bez względu na to, co oni myślą o koniunkturze. A przeciętny Polak - co ma teraz robić z inwestycjami? R.N.: Oszczędzaniu na lokatach bankowych na świecie nie sprzyjają zaniżone stopy procentowe. Zostają fundusze inwestycyjne, ale trzeba zwrócić uwagę na ich wiarygodność, czy zarządzają pieniędzmi klientów tak, jak swoimi. Czy zarządzający są też zaangażowani w produkty, którymi zarządzają. W najbliższym czasie wielkie instytucje nie będą się zapewne rozwijać, ludzie mniej będą podatni na marketing, a będą patrzeć na jakość zarządzania. To powinien być okres rozwoju mniejszych instytucji, które nie będą zrzucać na klienta decyzji, w co ma lokować - w akcje, surowce czy obligacje. K.Ł.: Pieniędzmi nie będzie zarządzać logo firmy, ale konkretny człowiek. 26 / 32

27 M.S.: Tu jest konflikt, bo instytucje nie chcą stawiać na zarządzających, ale na produkt. Zarządzanie pieniędzmi to jednak nie tylko oferowanie udziału w hossie. Mówimy o przeciętnym Polaku, który stracił na bessie. Co ma robić? Dać sobie spokój, sprzedać akcje i skorzystać z wysokiego oprocentowania lokat? A ci, którzy mają środki na depozytach? Czy powinni pamiętać, że - wedle starych, utartych schematów - w długim terminie akcje są najbardziej atrakcyjne? R.N.: Zwolennikom długoterminowych inwestycji można pokazać japoński rynek. Zbyt wiele się przez ostatnie 20 lat do przodu nie posunął. To są bardziej utarte, niż stare, zasady. W.B: Stare zasady były takie, że akcje kupuje się, gdy stopa dywidendy przewyższa rentowność obligacji. K.Ł.: Umówmy się jednak, że jeśli stopy wynoszą 1 proc., a inflacja 4 proc., to coś jest nie tak. Przy 4 proc. inflacji stopy powinny sięgać 7-8 proc., by realnie można było coś zarobić. 27 / 32

28 To co teraz robić - nastawić się na odbicie czy załamanie się wielkiego 70-letniego cyklu koniunkturalnego? R.N.: To, co zawsze - postępować zgodnie z zasadami, sprawdzonymi, starymi. Szukać trwałej wartości. A jak jej nie można znaleźć, to nie inwestować, a spekulować, z całą świadomością, że uczestniczy się w czymś, co nie ma wartości. Wtedy człowiek jest przygotowany, by wyjść z rynku przed innymi. K.Ł.: Pozostaje tylko aktywna spekulacja. W.B: Tak jak w domach z betonu nie ma wolnej miłości, tak w świecie papierowego pieniądza nie ma prawdziwej wartości. A więc nie inwestowanie, ale spekulacja. Moja rada, która się już przewijała - bańki mają swoją dynamikę. Analogie wskazują, że akcje teraz trzeba kupować przed odbiciem trwającym do wiosny, które wyniesie WIG20 z okolic 1500 pkt do 2400 pkt. Na dłuższą metę wciąż trzymać się bezpiecznych rozwiązań? W.B.: Na razie nie ma warunków do trwałej hossy. Świat został rozchwiany i panika będzie raz miała charakter deflacyjny, jak przez ostatnie pół roku, potem inflacyjny, jak zacznie się ucieczka od bonów i obligacji. Początkowo będzie to korzystne dla akcji, ale w r. już tylko dla surowców. Ten wtórny impuls inflacyjny, który uda się wyprodukować, doprowadzi do załamania na rynku obligacji. To doprowadzi do kolejnej rundy kryzysu deflacyjnego w latach 28 / 32

29 Preludium tego mieliśmy przez ostatnie pół roku. W takich warunkach uchronić przed stratami może tylko gotówka. K.Ł.: Obserwujmy, jak TFI prowadzą biznes. Kiedy będą likwidować fundusze małych i średnich spółek, wtedy trzeba będzie na ten rynek wejść. R.N.: Albo jak będą zmieniać nazwy na nowe, modne w danej chwili. Takich funduszy trzeba będzie unikać. Jaki jest docelowy poziom zniżki dla S&P 500? A.K.: Realnie S&P 500 daje 2 proc. zysku rocznie. Na tym indeksie przebiliśmy linię 2 proc. trendu wzrostowego w październiku. W takich sytuacjach zniżki sięgały jeszcze proc. Na tej podstawie można spodziewać się spadku do około 630 pkt. W.B.: Rozwiązaniem jest też przeczekanie tego półrocznego odreagowania i zajęcie krótkiej 29 / 32

30 pozycji. M.S.: Strategia, która pozwoli połączyć wodę z ogniem, czyli inflację z deflacją, to kupno złota za zajęte na krótko pozycje na S&P 500. W.B.: Sytuacja się wyklaruje, gdy za uncję złota będzie można kupić 1 DJIA, co na przykład może oznaczać spotkanie" ceny kruszcu i wartości indeksu na poziomie 4 tys. pkt. M.S.: Scenariusz deflacyjny może być taki, że spotkają się nawet na 2 tys., gdy złoto zyska status pieniądza. Może być też scenariusz hiperinflacyjny, który pozwoli DJIA utrzymać się na obecnym poziomie. W.B.: Od prawie stu lat stawia się siłom rynkowym tamy, choćby poprzez centralne sterowanie stopami procentowymi, podobnie jak w gospodarce komunistycznej. Nie żyjemy w świecie wolnego rynku. Sfera finansowa jest regulowana. Mamy do czynienia z rozsadzaniem tego systemu. Siły rynkowe działają powoli, acz nieubłaganie. Problem w tym, że nie mamy nic w zamian. Komunizm mógł upaść, bo obok był kapitalizm. Nie ma się więc z czego cieszyć i do czego spieszyć, póki nie ma alternatywnej koncepcji. 30 / 32

31 A co ze złotym w najbliższym czasie? Czy to dobry moment na wycofanie się z walutowych oszczędności, bo złoty zacznie się niedługo znów wzmacniać? A.K.: Jeśli rubel zostałby zdewaluowany, co nie jest nieprawdopodobnym scenariuszem, to odbiłoby się to na kondycji złotego i walut regionu. Długoterminowo trudno wróżyć. Jesteśmy o tyle szczęśliwą nacją, że mamy tylko jedną czwartą długu w walutach obcych. Natomiast niepokojące jest to, że według danych NBP, łączny krótkoterminowy dług Polski przekracza już 100 proc. naszych rezerw walutowych. W.B.: Szukałbym okazji do zaciągnięcia zobowiązań w dolarach na najbliższe pół roku (potem złoty ponownie powinien zacząć słąbnąć). Dopóki nasza polityka jest nastawiona na wchodzenie do strefy euro i spełnianie kryteriów w świecie, który jest nastawiony na odchodzenie od wszelkich kryteriów, i obowiązują restrykcje konstytucyjne dotyczące niezadłużania się ponad miarę, dopóty złoty jest bezpieczną walutą. Szukałbym okazji do zaciągnięcia takiego kredytu gdzieś do końca tego roku. K.Ł.: Dobrze też, że nie mamy ujemnych realnych stóp procentowych, co chroni przed nadmiarem nietrafnych inwestycji w gospodarce. 31 / 32

32 Dziękuję za rozmowę 32 / 32

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Planowanie finansów osobistych

Planowanie finansów osobistych Planowanie finansów osobistych Osoby, które planują znaczne wydatki w perspektywie najbliższych kilku czy kilkunastu lat, osoby pragnące zabezpieczyć się na przyszłość, a także wszyscy, którzy dysponują

Bardziej szczegółowo

Market Alert: Czarny poniedziałek

Market Alert: Czarny poniedziałek Market Alert: Czarny poniedziałek Spowalniająca gospodarka chińska Za powszechna przyczynę spadków na giełdach dzisiaj uznaje się spowalniająca gospodarkę chińską i dewaluacja chińskiej waluty. Niemniej

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl

Złoty trend. Wszystko o rynku złota. Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoty trend Wszystko o rynku złota Raport specjalny portalu Funduszowe.pl Złoto w dzisiejszych czasach jest popularnym środkiem inwestycyjnym. Uważa się przy tym, że inwestowanie w kruszec (poprzez fundusze,

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce

Czas na akcje!? Cykle gospodarcze w Polsce Czas na akcje!? W długim terminie akcje osiągają wyższe stopy zwrotu niż obligacje. Ostatnich kilka lat spowodowało, że coraz więcej osób wątpi w aktualność tej starej zasady inwestycyjnej. Czy rzeczywiście

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 15 marca 2012. Przepis na wzrosty - lista sygnałów hossy

Warszawa, 15 marca 2012. Przepis na wzrosty - lista sygnałów hossy Wojciech Białek, główny analityk CDM Pekao SA Warszawa, 15 marca 2012 Przepis na wzrosty - lista sygnałów hossy Plan prezentacji: 1. Właściwa pozycja w ramach cyklu koniunkturalnego. 2. Panika rynkowa.

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com OPROCENTOWANIE Wysokość oprocentowania lokat jest głównym wyznacznikiem zysku. To tym czynnikiem kieruje się większość ludzi zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (10-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (10-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (10-08-2006r.) Wczorajszy dzień na rynku walutowym stał pod znakiem reakcji na informacje, jakie pojawiły się ze strony FED. Stopa rezerwy federalnej pozostała na niezmienionym

Bardziej szczegółowo

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group

Waluty to nie wszystko Wykres 1. Korelacja między S&P500 i dolarem w latach 2001-2011 (6 miesięcy krocząco). Źródło:Bespoke Investment Group ANALIZA NOBLE SECURITIES, 01.04.2011 r. Banki centralne popsuły rynki W ostatnim czasie zupełnie zaniknęła korelacja między kursem dolara a zachowaniem rynków akcji. Jednocześnie korelacja obligacje akcje

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ.

PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. PRZYKŁADY INSTRUMENTÓW SŁUŻĄCYCH INWESTOWANIU W: NIERUCHOMOŚCI, TOWARY GIEŁDOWE I WIERZYTELNOŚCI W KRAJU I ZA GRANICĄ. Kamila Opasińska Katarzyna Deleżuch INWESTYCJE W NIERUCHOMOŚCI PODSTAWOWE RODZAJE

Bardziej szczegółowo

Autor: Paweł Pastusiak

Autor: Paweł Pastusiak Autor: Paweł Pastusiak Czarny czwartek 24 października 1929 roku, dzień, w którym ceny akcji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (ang. New York Stock Exchange) gwałtownie spadły, co obecnie

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22.

USDPLN to analogicznie poziom 3,26 i wsparcie 3,20-3,22. 09:00 Okazuje się, że wczorajsze dane o wykorzystanie deficytu budżetowego w Polsce nie były tragiczne i dodatkowo EURUSD znów zaczyna rosnąć więc występują naturalne czynniki sprzyjające umocnieniu PLN.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności

ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI MATERIAŁY EDUKACYJNE. Wskaźnik bieżącej płynności ANALIZA WSKAŹNIKOWA WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI Wskaźnik bieżącej płynności Informuje on, ile razy bieżące aktywa pokrywają bieżące zobowiązania firmy. Zmniejszenie wartości tak skonstruowanego wskaźnika poniżej

Bardziej szczegółowo

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r.

Sierpnień 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Sierpień 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa Sierpień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami

18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami 18 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Giganci Bankowi zarabiaj razem z dużymi bankami Okres subskrypcji: 09.09.2011 20.09.2011 Okres trwania lokaty: 21.09.2011-22.03.2013 Aktywo bazowe: koszyk akcji 5 banków

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r.

Maj 2015. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI. Warszawa Maj 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III

6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III 6 miesięczna LOKATA Strukturyzowana Czas Złotówki III Okres subskrypcji: 02.12.2011 07.12.2011 Okres trwania lokaty: 08.12.2011 08.06.2012 Aktywo bazowe: Kurs EUR/PLN ogłaszany na fixingu Narodowego Banku

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH

TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH ZAŁĄCZNIK NR 1 DO REGULAMINU TYPY MODELOWYCH STRATEGII INWESTYCYJNYCH W ramach Zarządzania, Towarzystwo oferuje następujące Modelowe Strategie Inwestycyjne: 1. Strategia Obligacji: Cel inwestycyjny: celem

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (18-08-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (18-08-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (18-08-2006r.) Czwartek na rynku walutowym przyniósł pierwsze, poważniejsze umocnienie dolara od kilku dni. Przez większość minionego tygodnia dolar taniał, czemu pomagały

Bardziej szczegółowo

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R.

RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA. Spis Treści ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R. RAPORT ROCZNY GO TOWARZYSTWO FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH SA ZA OKRES OD 1 STYCZNIA 2014 R. DO 31 GRUDNIA 2014 R. Spis Treści I. List Prezesa Zarządu GO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Spółka Akcyjna II.

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynkach finansowych. Adam Zaremba

Sytuacja na rynkach finansowych. Adam Zaremba Sytuacja na rynkach finansowych Adam Zaremba Sytuacja na rynkach globalnych Światowe rynki akcji 16. 15. 14. S&P5 DAX NIKKEI 13. 12. 11. 1. 9. 8. 7. 213-7-12 214-1-12 214-7-12 215-1-12 215-7-12 216-1-12

Bardziej szczegółowo

Wątpliwości, w którą stronę zmierza światowa gospodarka, nie pozostawił raport Międzynarodowego Funduszu Walutowego.

Wątpliwości, w którą stronę zmierza światowa gospodarka, nie pozostawił raport Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Wątpliwości, w którą stronę zmierza światowa gospodarka, nie pozostawił raport Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Po serii ostatnich bardzo słabych danych makroekonomicznych z najważniejszych gospodarek

Bardziej szczegółowo

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU

POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU Dr hab. Eryk Łon POLSKI RYNEK AKCJI W 2014 ROKU sytuacja bieżąca i perspektywy 23 kwietnia 2014 r. Plan prezentacji: 1. Sytuacja bieżąca w świetle cyklu prezydenckiego w USA 2. WIG spożywczy jako barometr

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Forum Bankowe 2009 11 marca 2009 r.

Forum Bankowe 2009 11 marca 2009 r. Jerzy Osiatyński głos w dyskusji na temat: Działania w zakresie polityki gospodarczej niezbędne dla przeciwdziałania spowolnieniu gospodarczemu Forum Bankowe 2009 11 marca 2009 r. 1 Plan prezentacji 1.

Bardziej szczegółowo

Warszawa Lipiec 2015 r.

Warszawa Lipiec 2015 r. Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Cykl inwestycyjny aktywów, czyli w co i kiedy inwestować?

Cykl inwestycyjny aktywów, czyli w co i kiedy inwestować? Cykl inwestycyjny aktywów, czyli w co i kiedy inwestować? Autor: Union Investment 14.03.2013. Portal finansowy IPO.pl Kiedy inwestować w obligacje, a kiedy w akcje? Który moment jest najlepszy, by przenieść

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce Cała uwaga Europy skupia się od kilku miesięcy na Grecji ze względu na nasilenie trwającego w tym kraju kryzysu finansowego. Perspektywa wyjścia

Bardziej szczegółowo

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska.

Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Z Jackiem Chwedorukiem, prezesem banku inwestycyjnego Rothschild Polska, rozmawia Justyna Piszczatowska. Czy Pana zdaniem polskie spółki powinny się obawiać wrogich przejęć w najbliższym czasie? Uważam,

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa, Grudzień 2015 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień)

Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) dr Adam Salomon Ekonomika i Logistyka w Przedsiębiorstwach Transportu Morskiego wykład 06 MSTiL niestacjonarne (II stopień) program wykładu 06. Rola współczynnika procentowego i współczynnika dyskontowego

Bardziej szczegółowo

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut

Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Aktualna i przewidywana sytuacja na rynku walut Piotr Popławski, Analityk walutowy Banku BGŻ Warszawa, 19 września 214 r. Kluczowe czynniki kształtujące kurs walutowy: Krajowe i zagraniczne stopy procentowe

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012

OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 OPIS FUNDUSZY OF/ULM4/1/2012 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny

Makroekonomia. Blok V Cykl koniunkturalny Makroekonomia Blok V Cykl koniunkturalny Cykl koniunkturalny i jego fazy Cykl koniunkturalny okresowe zmiany poziomu aktywności gospodarczej Fazy cyklu: - Kryzys (A-B) - Depresja (B-C) - Ożywienie (C-D)

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r.

Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Opis dyskusji na posiedzeniu decyzyjnym Rady Polityki Pieniężnej w dniu 6 maja 2015 r. Członkowie Rady Polityki Pieniężnej dyskutowali na temat polityki pieniężnej w kontekście bieżącej i oczekiwanej sytuacji

Bardziej szczegółowo

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014

BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku. Warszawa, 24 czerwca 2014 BANK HANDLOWY W WARSZAWIE S.A. Wyniki za 2013 rok i podział zysku Warszawa, 24 czerwca 2014 Otoczenie makroekonomiczne Gospodarka stopniowo przyspiesza Dalsza poprawa sytuacji na rynku pracy 7.0 5.0 3.0

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK

PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK Chorzów, 7 Kwiecień 2011 WIDZIMY WIĘCEJ MOŻLIWOŚCI PERSPEKTYWY INWESTYCYJNE NA 2011 ROK GLOBALNE CZYNNIKI RYZYKA Niestabilność polityczna w rejonie Afryki Północnej i krajów Bliskiego Wschodu Wzrost cen

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A.

USŁUGA ZARZĄDZANIA. Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych. oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. USŁUGA ZARZĄDZANIA Indywidualnym Portfelem Instrumentów Finansowych oferowana przez BZ WBK Asset Management S.A. Poznań 2013 Na czym polega usługa Zarządzania Portfelem Usługa Zarządzania Portfelem (asset

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (19-10-2006r.)

FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (19-10-2006r.) FOREX - DESK: Rynek zagraniczny (19-10-2006r.) Środa na rynku walutowym stała pod znakiem umocnienia amerykańskiej waluty na większości par. Można przyjąć, że była to wypadkowa reakcji na sporą porcję

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie długoterminowe - opinie, postawy i oczekiwania polskiego społeczeństwa

Oszczędzanie długoterminowe - opinie, postawy i oczekiwania polskiego społeczeństwa Oszczędzanie długoterminowe - opinie, postawy i oczekiwania polskiego społeczeństwa 25 listopada 201 TNS Polska dla Związku Banków Polskich Informacje o badaniu Cel badania Odpowiedź na pytanie, jakie

Bardziej szczegółowo

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka

24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka 24-miesięczna lokata strukturyzowana Wielka 20-tka Okres subskrypcji: 25.05.2010-08.06.2010 Okres trwania lokaty: 9.06.2010-08.06.2012 Aktywo bazowe: kontrakt terminowy na WIG20 Minimalna kwota wpłaty:

Bardziej szczegółowo

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej

Cykl koniunkturalny. Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny Gabriela Przesławska Uniwersytet Wrocławski Instytut Nauk Ekonomicznych Zakład Polityki gospodarczej Cykl koniunkturalny - definicja Cykl koniunkturalny to powtarzające się okresowo

Bardziej szczegółowo

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji?

Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Czy polskie dane makro wpływają na notowania akcji? Problem makroekonomicznych uwarunkowań koniunktury na rynku kapitałowym, czyli odpowiedź na pytanie w jakim stopniu dane makro wpływają na indeksy giełdowe,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r.

Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. INFORMACJA PRASOWA strona: 1 Warszawa, 25 kwietnia 2013 r. Informacja o działalności Grupy Kapitałowej Banku Millennium w I kwartale 2013 r. (Warszawa, 25 kwietnia 2013 r.) Zysk skonsolidowany Grupy Banku

Bardziej szczegółowo

Jak i gdzie zarabiać na spadkach?

Jak i gdzie zarabiać na spadkach? Jak i gdzie zarabiać na spadkach? Wielu nieprofesjonalnych inwestorów trapi ciągle koszmar krachu giełdowego. Zasypywani codziennie informacjami, artykułami, analizami, raportami, które często są przejawem

Bardziej szczegółowo

GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014

GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014 GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014 1 Pomimo masowego drukowania pieniądza trudno się go doszukać na rynku akcji Rynek akcji rośnie a obroty spadają. A jak głosi stara teoria

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.)

FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) FOREX - DESK: Komentarz dzienny (09.09.2004r.) Wczorajsze przemówienie Alana Greenspana było punktem kulminacyjnym tego tygodnia, jeśli chodzi o wpływ na rynek walutowy. Szef FED sugerując, że odżywająca

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

W br. ogromne znaczenie przypisuje się decyzjom polityków i banków centralnych, a także debiutom dużych spółek z udziałem Skarbu Państwa.

W br. ogromne znaczenie przypisuje się decyzjom polityków i banków centralnych, a także debiutom dużych spółek z udziałem Skarbu Państwa. W br. ogromne znaczenie przypisuje się decyzjom polityków i banków centralnych, a także debiutom dużych spółek z udziałem Skarbu Państwa. Za nami rok dramatycznych wyprzedaży. Całe otoczenie GPW boleśnie

Bardziej szczegółowo

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH

KOMENTARZ ZARZĄDZAJĄCYCH ZESPÓŁ ZARZĄDZAJĄCYCH PAWEŁ BOGUSZ wiceprezes BRE Wealth Management S.A. DOMINIK GAWORECKI zarządzający, akcje DAWID CZOPEK zarządzający, akcje MARCIN GROTEK zarządzający, obligacje ARTUR ZAKRZEWSKI zarządzający,

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO. Dynamika PKB w latach 2002-2010 ROZWÓJ GOSPODARCZY DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy

Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Księgarnia PWN: Robert Machała - Praktyczne zarządzanie finansami firmy Wstęp 1. do zarządzania finansami firmy 1.1. Zarządzanie firmą a budowanie jej wartości Obszary zarządzania przedsiębiorstwem Proces

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH

Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH Kontrakty terminowe na WIG20 - optymalne wykorzystanie dużego mnożnika PAWEŁ SZCZEPANIK SZKOLENIA Z INWESTYCJI GIEŁDOWYCH Charakterystyka kontraktu Co wchodzi w skład charakterystyki każdego kontraktu?

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego

Rynek kapitałowopieniężny. Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Rynek kapitałowopieniężny Wykład 1 Istota i podział rynku finansowego Uczestnicy rynku finansowego Gospodarstwa domowe Przedsiębiorstwa Jednostki administracji państwowej i lokalnej Podmioty zagraniczne

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością EUR

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE).

Studenckie Koło Naukowe Rynków Kapitałowych Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) - spółka notowana na giełdzie nowojorskiej (NYSE). Goldman Sachs Group Inc. (GS) jedna z największych ogólnoświatowych firm w branży bankowości inwestycyjnej pełniąca profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku Akademia Młodego Ekonomisty Strategie na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 listopada 2013 r. Plan wykładu 2 1 Rynek finansowy Rynek kapitałowy

Bardziej szczegółowo