Marzec 68 w Wielkopolsce. Spis treści

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Marzec 68 w Wielkopolsce. Spis treści"

Transkrypt

1

2 Marzec 68 w Wielkopolsce Spis treści Wstęp Referaty: 1/ Jan Miłosz Przebieg Marca 68 w Poznaniu; 2/ Przemysław Zwiernik Represje wobec uczestników wydarzeń marcowych 1968 r. w Wielkopolsce; 3/ Dariusz Kram Reakcje prasy poznańskiej na Marzec 68; 4/ Paweł Czapczyk Polityka i poetyka. Wpływ wydarzeń marcowych na twórczość poetów Nowej Fali; 5/ Stanisław Jankowiak Władze wobec protestu studenckiego w marcu 1968 r.; 6/ Jerzy Eisler Marzec 68 w materiałach archiwalnych IPN; Dokumenty: Nr marzec 11, Poznań Telefonogram Komendanta Wojewódzkiego MO do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dotyczący sytuacji w środowisku studenckim po protestach studentów warszawskich Nr marca 12, Poznań Sprawozdanie sytuacyjne Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej do spraw Służby Bezpieczeństwa dla I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii robotniczej w Poznaniu dotyczące sytuacji w środowisku studenckim w dniu 11 marca 1968 roku. Nr marzec 12, Poznań Depesza szyfrowa Komendanta Wojewódzkiego MO do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przedstawiająca sytuację w godzinach porannych i popołudniowych pierwszego dnia protestów studenckich w Poznaniu Nr marzec 12, Poznań Informacja Służby Bezpieczeństwa dla Komendanta Wojewódzkiego MO o sytuacji i nastrojach wśród studentów po pierwszym wiecu popołudniu pierwszego dnia protestów studenckich w Poznaniu Nr marzec 12, Poznań Depesza szyfrowa Komendanta Wojewódzkiego MO do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przedstawiająca sytuację wieczorem pierwszego dnia protestów studenckich w Poznaniu Nr marca 14, Poznań Informacja Wydziału Organizacyjnego dla I sekretarz Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii robotniczej w Poznaniu dotyczące sytuacji w środowisku robotniczym i studenckim w dniu 13 marca 1968 roku. Nr marzec 13, Poznań Depesza szyfrowa Komendanta Wojewódzkiego MO do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przedstawiająca sytuację w drugim dniu protestów studenckich w Poznaniu. Nr marzec 14, Poznań Notatka służbowa ze spotkania rektorów WSE ze studentami w dniu 14 marca 1968 r. w godzinach w holu budynku głównego WSE

3 Nr marzec 14, Poznań Meldunek specjalny dotyczący sytuacji na poznańskich wyższych uczelniach i nastrojów wśród studentów w dniach 12 i 13 marca 1968 r. Egzemplarz przesłany do wiadomości I sekretarza KW PZPR w Poznaniu. Nr marzec 14, Poznań Depesza szyfrowa Komendanta Wojewódzkiego MO do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przedstawiająca sytuację w trzecim dniu protestów studenckich w Poznaniu. Nr marzec 14, Poznań Informacja specjalny dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa dotyczący sytuacji na poznańskich wyższych uczelniach i nastrojów wśród studentów w dniu 14 marca 1968 r. oraz w województwie poznańskim. Nr marzec 15, Poznań Meldunek specjalny dotyczący sytuacji na poznańskich wyższych uczelniach i nastrojów wśród studentów. Egzemplarz przesłany do wiadomości I sekretarza KW PZPR w Poznaniu. Nr marzec 15, Poznań Telefonogram do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zawierający charakterystyki skazanych na wniosek Wydziału Śledczego ds. SB KWMO przez Kolegia ds. Wykroczeń w Poznaniu w trybie przyśpieszonym. Nr marzec 16, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 17, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 17, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 18, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 18, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 18, Warszawa Telefonogram do Komendantów Wojewódzkich MO z poleceniem wiceministra spraw wewnętrznych dotyczącym przekazania informacji o realizacji jego dyrektywy o wcieleniu do wojska studentów i innych osób uczestniczących w protestach. Nr marzec 18, Poznań Telefonogram Komendanta Wojewódzkiego MO do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych dotyczący wykonania dyrektywy o wcielaniu do wojska uczestników protestów studenckich. Nr marzec 19 Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 20, Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 21 Poznań Szyfrogram Naczelnika Wydziału Śledczego KW MO w Poznaniu dotyczący liczby studentów zatrzymanych, aresztowanych, skazanych i zwolnionych na terenie miasta Poznania sporządzona dla Naczelnika Wydziału Inspekcji Biura Śledczego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie. Nr marzec 21 Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu.

4 Nr marzec 21 Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 22 Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 22, Poznań - Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 24, Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 25 Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 26, Poznań informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 26, Poznań Pismo przewodnie do wykazu osób aktywnie uczestniczących w zajściach studenckich w Poznaniu przesłanego przez Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego MO ds. SB w Poznaniu. Nr marzec 26, Poznań Wykaz osób aktywnie uczestniczących w zajściach studenckich w Poznaniu. Nr marzec 27, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 28, Poznań Pismo przewodnie do zestawienia liczby studentów i uczniów zaangażowanych w manifestacje. Nr marzec 28, Poznań Zestawienie obrazujące liczbę studentów i uczniów zaangażowanych w manifestacje z podziałem na grupy. Nr marzec 28, Poznań Informacja o sytuacji na terenie Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 29, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr marzec 30, Poznań Informacja o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego z sporządzona dla kierownictwa Służby Bezpieczeństwa w Poznaniu. Nr sierpień 8, Poznań Informacja Prokuratury Wojewódzkiej w Poznaniu dla I Sekretarza KW PZPR w Poznaniu dotycząca postępowań prokuratury wobec uczestników protestów marcowych w Poznaniu. Nr marzec, Poznań Ramowy plan przesłuchań dla oficerów śledczych Wydziału Śledczego KW MO ds. SB w Poznaniu. Indeks nazwisk Wykaz skrótów

5 Indeks nazwisk Adamczak Zygmunt student I roku WSR Adamska Janina - studentka V roku Wyższej Szkoły Rolniczej Alster Antoni - ( ) działacz komunistyczny i członek KPP, PPR i PZPR 1954 r I zastępcą przewodniczącego Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego; wiceminister spraw wewnętrznych, wiceminister gospodarki komunalnej. Anders Roman Andrzej robotnik elektromonter Andrzejewski Hieronim robotnik Ansilewski student I roku prawa UAM Arbuz Michał ogrodnik z Kalisza Atwedykowa pracowniczka wydziału Filologicznego UAM Balik Kazimierz robotnik Banachowicz Janusz ksiądz z Sobiałkowa Bauman Zygmunt (ur r. w Poznaniu) wybitny polski socjolog i filozof, w 1968 r. prof. socjologii na UW, pozbawiony stanowiska z przyczyn politycznych udał się na emigrację, wykładał m.in. na uniwersytetach w Hajfie, Tel-Awiwie, Leeds. Beutler K. Naczelnik Wydziału Ogólnego w KW MO Biały Stanisław - Września Biller ksiądz z Wągrowca Binek Feliks przewodniczący MRN w Swarzędzu, członek PZPR Bolesławski Leon ksiądz z Jutrosina Bonikowski Józef właściciel prywatnej wytwórni wyrobów cukierniczych w Poznaniu Brandstaetter Roman - pisarz Brus Włodzimierz profesor Uniwersytetu Warszawskiego Burdajewicz Stanisław mieszkaniec Czarnkowa Burdziejewski student WSE Byczewska Krystyna tłumaczka literatury obcojęzycznej Carpio Alwarado Ulises student wenezuelski Chełmiński Marek Czesław pomocnik magazyniera w Fabryce Mydeł i Kosmetyków Lechia w Poznaniu Chołodziński profesor z Politechniki Warszawskiej Ciralus lekarz, przedstawiciel mniejszości greckiej zamieszkałej w Poznaniu

6 Ciszak Grażyna studentka III roku biologii UAM Cisze Roman uczeń klasy 7 Szkoły Podstawowej w Opatówku Cwiejkowski Jan - ksiądz z Zakrzewa Cygański Alojzy płk MO I Zastępca Komendanta KW MO ds. SB Cyrankiewicz Józef ( ) w latach sekretarz generalny i członek Rady Naczelnej PPS, od 1948 roku w PZPR, członek Biura Politycznego do 1971 roku. W rządzie od 1946 roku, premier w latach i W latach przewodniczący Rady Państwa, od 1973 roku do 1986 przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Pokoju Czajka Marek student I roku Wydziału Prawa UAM Czarnecki Józef z-ca POP PZPR w Zakładach Przetwórstwa i Tuczarń Drobiu w Ostrzeszowie Damięcki Damian- artysta, aktor teatralny Derwich student I roku prawa UAM Dinos - przedstawiciel mniejszości greckiej zamieszkałej w Poznaniu Doliński Łucjan właściciel prywatnego zakładu instalacyjnego w Poznaniu Dominiak Andrzej mieszkaniec Czarnkowa Dopierała Stefan stolarz Dulat Krzysztof uczeń klasy VI SP w Zbąszyniu Durejko dr, ordynator szpitala wojskowego w Poznaniu Dyczkowska Maria właścicielka prywatnego warsztatu w Kaliszu Dzwonkowski Jan kierownik oddziału chirurgicznego Szpitala Miejskiego w Poznaniu Elsztajn Marek rzeczoznawca centrali ogrodniczych Erazmus pracownik Kuratorium Oświaty w Poznaniu Firlik Edmund Fisiak Jacek prof., wówczas sekretarz oddziałowej organizacji PZPR Wydziału Filologii UAM Fisztenbun Henryk mieszkaniec Warszawy Frangulis - przedstawicielka mniejszości greckiej zamieszkałej w Poznaniu Gaj Barbara studentka III roku filologii UAM Gert Rogosz uczestnik wystąpień, z Piwonic powiat Kalisz, pracownik Przedsiębiorstwa Energetycznego w Chorzowie Gierałtowski Stanisław robotnik HCP Gierek Edward członek Biura Politycznego KC PZPR

7 Głowacki Hieronim student Akademii Medycznej Głuchowski J ppor. oficer Wydziału III KW MO ds. SB Gmiot Jerzy uczeń klasy VI SP w Zbąszyniu Golisz Andrzej mieszkaniec Czarnkowa Gomułka Władysław ur. 6 lutego 1905 w Krośnie, zm. 1 września 1982, działacz komunistyczny, w 1926 roku wstąpił do KPP, w 1934 roku wyjechał do Moskwy. Po powrocie aresztowany i przetrzymywany w więzieniu do wybuchu wojny. W 1942 wrócił do Warszawy. Był jednym z założycieli PPR, później jej sekretarzem generalnym. Wicepremier i minister Ziem Odzyskanych w rządzie lubelskim. Został oskarżony o odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne i w 1951 skazany na karę więzienia oraz usunięty z partii. W 1954 roku zwolniony. W 1956 roku w wyniku wypadków październikowych wybrany na I sekretarza KC PZPR. Początkowo realizował politykę umiarkowanych reform i odprężenia, towarzyszyła temu poprawa stosunku z kościołem katolickim i pierwsze próby uzyskania od RFN potwierdzenia granicy na Odrze i Nysie. Pod koniec lat 50-tych zaczął odchodzić od założeń politycznych października i zahamował reformy systemowe. Temperatura nastrojów politycznych nagle wzrosła pod koniec 1967 roku. Rosnąca polaryzacja bloku radzieckiego, powstanie opozycji dysydenckiej w ZSRR oraz liberalizacja w CSRS budziły nadzieje i oczekiwania. Natomiast w kierownictwie PZPR doszło do walk frakcyjnych, a w środkach masowego przekazu do antysemickiej kampanii. W marcu 1968 roku doszło do protestów studenckich. W 1970 roku na polecenie Gomułki krwawo stłumiono robotnicze manifestacje na Wybrzeżu. Gomułka został zmuszony do ustąpienia ze stanowiska I sekretarza 20 grudnia 1970 roku. Góra doc. dziekan Wydz. Budowy Maszyn PP Górecki Jan Górnicki [Gerard?] prezes ZLP O/Poznań Górski Józef prof., kierownik Katedry Prawa na UAM Grodzka Zbigniewa studentka Zawodowego Studium Administracji przy UAM Gronouski ambasador USA Grot Janusz artysta Teatru Ósmego Dnia Grudziński Jan Gruszczyńska Teresa - studentka V roku Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu Grzecheń Kazimierz ortopeda, z Poznania Grzegorzewicz Michał adwokat

8 Grześkowiak Apoloniusz absolwent medycyny Hapon Antoni prokurator Prokuratury Wojewódzkiej w Poznaniu Hawelski adwokat, członek organizacji Ojczyzna Hądzlik Bogdan ślusarz Hubert literat z Poznania Iwaszkiewicz Jarosław - poeta Jabłoński - ksiądz, kanclerz kurii Jakudczyk Michał dyrektor MHD w Kaliszu Janasek Lidia - dziennikarka Janczak Jerzy mieszkaniec Piły Jankowski Mirosław - student V roku Wyższej Szkoły Rolniczej Jaroszewicz Piotr ( ) Od 1943 roku oficer polityczny, w latach zastępca dowódcy 1 Armii WP ds. polityczno-wychowawczych. Od 1944 roku członek PPR. W latach wiceminister obrony narodowej. Od 1956 roku stały przedstawiciel PRL w RWPG. Od 1952 roku do 1970 wicepremier, w latach minister górnictwa. W latach członek KC PZPR, w latach członek Biura Politycznego KC PZPR. Premier rządu od grudnia 1970 roku do lutego 1980 roku. W 1981 usunięty z PZPR, w stanie wojennym internowany. Zamordowany razem z żoną w niewyjaśnionych okolicznościach. Jaroszyk Jacek Jasicki Zbigniew prof., Rektor PP Jasienica Paweł - właściwie Leon Lech Beynar ( ), polski historyk, pisarz, publicysta Tygodnika Powszechnego, eseista. Jassem Witold prof., kierownik Zakładu Akustyki UAM Jaszczuk Lech - student V roku Wyższej Szkoły Ekonomicznej Jędrychowski Stefan (ur. 19 maja 1910 w Warszawie zm. 1996), pisarz, polski i radziecki polityk. W okresie międzywojennym członek organizacji lewicowych intelektualistów w Wilnie, współwydawca czasopisma "Poprostu", współpracownik Żagarów, przyjaciel Czesława Miłosza, opisany w jego książce pt. Zniewolony Umysł. Po 17 września 1939 za namową Józefa Stalina i Wandy Wasilewskiej posłował do Rady Najwyższej ZSRR. W 1943 współorganizator Związku Patriotów Polskich i armii polskiej w ZSRR. Od 1944 członek Polskiej Partii Robotniczej, następnie w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w latach zasiadał w Biurze Politycznym KC PZPR. W 1944 skierowano go do wydziału informacji i

9 propagandy w PKWN, przejściowo bywał również ambasadorem w Paryżu i Moskwie. W latach zajmował się w rządzie żeglugą i handlem zagranicznym. W latach pełnił funkcję wicepremiera, po dymisji Adama Rapackiego w wyniku nagonki marcowej przejął resort spraw zagranicznych, a w początkowym okresie ekipy Gierka ( ) pełnił funkcję ministra finansów. W latach przewodniczył Komisji Planowania przy Radzie Ministrów. Wyznaczony na posła do KRN ( ), później regularnie pełnił mandat w Sejmie RP i PRL ( ). Jungst Andrzej wolny słuchacz PWSSP Juszczyk Jacek Kaczmarek Zenon formierz w Zakładach Metalurgicznych Pomet w Poznaniu Karasińska Anna artystka Teatru Ósmego Dnia Karaśkiewicz dziekan w PP Karwicki Roman dziennikarz francuski Kasprzyk Józef portier w dziale D Kaliskich Zakładów Dziewiarskich Kawczyński Feliks mieszkaniec Piły Kawecki Stefan frezer Zakładach Metalowych Polmet we Wrocławiu Kawecki ksiądz z Trączyna Ketner kierownika działu D Kaliskich Zakładów Dziewiarskich Kirschke Marek artysta Teatru Ósmego Dnia Kiszkurno ksiądz z Lądku Kita Bogdan - ksiądz Klafkowski Alfons profesor Kliszko Zenon ( ) od 1931 r. członek KPP, od 1942 r. w PPR, następnie PZPR. W latach najbliższy współpracownik Władysława Gomułki, od 1957 do 1970 r. sekretarz KC PZPR, od 1959 do 1970 r. członek Biura Politycznego KC PZPR. Ponadto w latach wicemarszałek sejmu i przewodniczący klubu parlamentarnego PZPR. W grudniu 1970 r. kierował akcją pacyfikacyjną na Wybrzeżu. Kobier Herbert robotnik w Zakładzie Płyt Pilśniowych w Czarnkowie Kochn M. mieszkaniec Kalisza Kohn Michał rencista z Kalisza Kolasa Jerzy student I roku biologii na UAM Koncewicz Stanisław ppłk MO,

10 Kończal Czesław - towarzysz Kopania Jerzy - student V roku Wyższej Szkoły Ekonomicznej Kornaszewski mgr, asystent Filologii Polskiej, Wydział Filologii UAM Kosicki ksiądz dziekan z powiatu nowotomyskiego Koszowy Walenty - student IV roku Wyższej Szkoły Ekonomicznej Kościelniak Andrzej pracownik WSK Kalisz Kościelniak Jacek stażysta w WSK Kalisz Kościelniak Jadwiga matka Jacka Kościelniaka Kościelniak Tadeusz - ojciec Jacka Kościelniaka Kośmider Marek student V roku Filologii Polskiej UAM Kotarska Maria - słuchaczki Państwowej Szkoły Pracowników Socjalnych w Poznaniu Kotoński Henryk student III roku prawa UAM Kotowski Waldemar mieszkaniec Piły Kowalczyk Natalia - studentka prawa Kowalczyk Stanisław (O. Honoriusz) dominikanin, duszpasterz akademicki Kowalewski Kazimierz ppłk MO Służby Bezpieczeństwa Kozłowska - pracownik Przedsiębiorstwa Energetycznego w Chorzowie Kraszewski literat z Poznania Krauscher Witold wicedyrektor Kaliskich Zakładów Sprzętu Rolniczego Kristula - pracownik konsulatu USA w Poznaniu Królik Zdzisław uczeń klasy VI SP w Zbąszyniu Królikowski Edmund mjr MO, Naczelnik Wydziału III SB KW MO Kruszczyński Seweryn kierownik Katedry Planowania i Polityki Ekonomicznej WSE Krzewina ksiądz Kubiak Józef robotnik Państwowego Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia w Wodę w Poznaniu Kurka Bernard - mieszkaniec Kruszewa Kusiak Jerzy Przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Poznaniu, członek KW PZPR Lesz Mieczysław ( ), polski działacz polityczny, profesor ekonomii. W 1930 jako student Politechniki Lwowskiej wstąpił do nielegalnego Komunistycznego Związku Młodzieży. Ukończył Politechnikę ze stopniem magistra inżyniera budowy maszyn. Biegle znał język francuski, rosyjski i niemiecki. W 1934 aresztowany i skazany na 4 lata więzienia za działalność polityczną. W czasie II wojny światowej wstąpił jako ochotnik do wojska. Aresztowany przez gestapo w Warszawie i pod fałszywym

11 nazwiskiem więziony w obozie Gross-Rosen do Po wojnie członek PZPR ( członek Komitetu Centralnego), sprawował szereg funkcji państwowych, m.in. ministra handlu wewnętrznego ( ), zastępcy przewodniczącego Komisji Planowania (1957), I zastępcy przewodniczącego Komitetu Nauki i Techniki i ministra-członka Rady Ministrów ( ). Wieloletni wiceprzewodniczący Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Chińskiej. Usunięty z pracy w rządzie po marcu 1968, obronił pracę doktorską i habilitacyjną, a następnie otrzymał tytuł profesora ekonomii. W latach pracował w Instytucie Ekonomiki Przemysłu Chemicznego. Wykładał na wielu uczelniach w kraju i za granicą, był autorem kilkudziesięciu książek z dziedziny ekonomii i ekonometrii. Lisiecki Jan rozpowszechniał ulotki Lubik ksiądz Luliński Daniel - redaktor Łabiak Kazimierz ksiądz z Kopaniny Łuczak Czesław prof., rektor UAM Łukaszyk Krystyna studentka II roku Wydziału Chemii UAM Makowska Felicja kierownik Mleczarni w Stawiszynie Malinowska Sylwia pracownik umysłowy CWF Mao-Tse-Tung ( ) Przywódca Chińskiej Republiki Ludowej Marcinkowski Wawrzyn kupiec ze Śremu Marszał pracownik Przedsiębiorstwa Robót Kolejowych nr 10 Matthews pracownik konsulatu USA w Poznaniu Matysiak Henryka Mazurek mjr MO Michał ojciec przeor Dominikanów w Poznaniu Michałkiewicz Witold prof., Rektor AM Mikołajczak Zdzisław kierowca Spółdzielni Transped Mikołajewski Kazimierz mieszkaniec Czarnkowa Miziński kpt., lekarz Moczar Mieczysław wiceminister, członek KC PZPR Mordej Piotr - student IV roku Wydziału Stomatologii Akademii Medycznej Mostyłowicz Ryszard mieszkaniec Warszawy Naganowski Egon - pisarz

12 Nagay Erno student węgierski Neyman Andrzej taksówkarz w Poznaniu Nowak ksiądz z Uniejowa Nowakowski Stanisław student II roku WSR w Poznaniu Nowicki Marian ksiądz z Łaszczyna Nowicki Władysław - ppłk MO, Zastępca Komendanta KW MO ds. SB Nowiński Marian emerytowany pracownik WSR Ochab Edward ( ) od 1929 r. w KPP, wielokrotnie aresztowany, w latach w ZSRR, zaangażowany w tworzenie ZPP i I Armii WP, po wojnie m.in. minister administracji publicznej w PKWN, członek KC PPR, w latach wiceminister obrony narodowej, w latach jeden z sekretarzy KC PZPR, od marca do października 1956 r. I sekretarz. W latach Przewodniczący Rady Państwa. Ustąpił w lipcu 1968 roku. Ochmański Władysław kierownik Zawodowego Studium Pedagogicznego WSR w Poznaniu Okołokułak dr inżynier, ekspert Banku Inwestycyjnego w Szczecinie Olejnik Jadwiga przewodnicząca koła ZMW w Szkole Spółdzielczego Przysposobienia Rolniczego w Starym Bojanowie Olszewski Stefan student I roku filozofii UAM Owczarska Wiesława studentka II roku Politechniki Poznańskiej Owusu Kwasi Michael student z Ghany Panas Władysław student II roku polonistyki UAM Paubicka Grażyna uczennica klasy 7 szkoły podstawowej nr VII w Poznaniu Pawik Władysław ksiądz w Tokarach k/ Uniejowa Pawlos - przedstawiciel mniejszości greckiej zamieszkałej w Poznaniu Piecuch Pietru[a?]szewski Bronisław - student IV roku Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu Piontek Marian pracownik Spółdzielni Pracy Metalowo-Galanteryjnej we Wronkach Pioruński Andrzej mieszkaniec Czarnkowa Piosik ksiądz z Pyzdr Piotrowicz Bolesław pracownica DRN Płoszczyński student WSE Polak Elżbieta studentka I roku pedagogiki UAM Portala Henryk major MO

13 Prokop Władysław elektryk Puchalski Marian student III roku prawa UAM Pudliszewska Małgorzata uczennica w Szkole Spółdzielczego Przysposobienia Rolniczego w Starym Bojanowie Pytliński Jerzy uczeń Zasadniczej Szkoły Zawodowej dla Pracujących w Poznaniu Rapacki Adam ( ) polityk, dyplomata. W latach członek Polskiej Partii Socjalistycznej, a następnie PZPR, od 1968 roku członek biura politycznego KC. W latach minister spraw zagranicznych w rządzie Józefa Cyrankiewicza. Wycofał się z życia politycznego w okresie wydarzeń marcowych w 1968 roku Ratajczak dyrektor Studium Nauczycielskiego nr 2 w Poznaniu Ratajczak ksiądz Ratajczak Roger pracownik wytwórni artykułów chemiczno-kosmetycznych w Poznaniu Regulski Marian kpt. MO Roztworowski Karol właściciel prywatnego warsztatu w Poznaniu Różewski Jerzy inspektor Motozbytu Rudomski student WSE Rudowicz Janusz student I roku Wydziału Ogrodnictwa WSR Saliński Miczysław uczestnik wystąpień, pracownik Przedsiębiorstwa Energetycznego w Chorzowie Scanlan pracownik konsulatu USA w Poznaniu Schaff Adam prof. Serwatka Antoni ksiądz z Dubina Siemianowski redaktor Więzi Skoczek Zygmunt dziekan Warszawskiej Rady Adwokackiej Skoracka Danuta uczennica w Szkole Spółdzielczego Przysposobienia Rolniczego w Starym Bojanowie Skorb Sylwester Skrzypczak Stefan mieszkaniec Czarnkowa Słonimski Antoni - poeta, satyryk, publicysta, dramatopisarz, prozaik, krytyk teatralny. Urodzony 15 listopada 1895 w Warszawie, zmarł 4 lipca 1976 tamże. Słucki student WSE Sodkowski Tomasz uczeń klasy 7 Szkoły Podstawowej w Opatówku

14 Sokołowski vel Federgrun Leopold II sekretarz KZ PZPR w Poznańskiej Fabryce Łożysk Tocznych Spychalski Marian - ( ) w latach członek Komitetu Centralnego i od członek Biura Politycznego KC. W 1945 otrzymał stopień generała brygady, w tym samym roku generała dywizji. W 1948 roku wszedł w skład władz PZPR, został członkiem KC i Biura Politycznego KC. Od 1945 do 1949 roku wiceminister obrony narodowej i zastępca naczelnego dowódcy Wojska Polskiego ds. polityczno-wychowawczych. W listopadzie 1949 roku odsunięty od stanowisk państwowych i wykluczony z KC PZPR, w latach więziony. Po zwolnieniu w 1956 zrehabilitowany i przywrócony do działalności państwowej, od października 1956 roku do 1971 roku członek KC i od 1970 roku Biura Politycznego, od 1956 roku wiceminister obrony narodowej i szef Głównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego od listopada 1956 roku do 1968 roku minister obrony narodowej. W 1963 roku otrzymał stopień marszałka Polski. W latach był przewodniczącym rady Państwa, od przewodniczący Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodowej. Stalin Józef przywódca ZSRR, Sekretarz Generalny KPZR; Starewicz Artur sekretarz KC PZPR Staszewski Stefan ( ) działacz komunistyczny, w latach w PPR, od 1948 do 1968 w PZPR, w latach pierwszy sekretarz Warszawskiego Komitetu Wojewódzkiego. Po 1956 prezes PAP. W 1968 roku usunięty z szeregów PZPR. Stefan Kisielewski ( ) - publicysta, krytyk muzyczny i kompozytor. Przed wojną publikował w Buncie młodych i Zet, po wojnie głownie w Tygodniku Powszechnym. Był jedną z czołowych postaci opozycji w PRL. Stójka kierownik działu Zbytu Pomet Stradowski Krystian kierowca Strzelecki Jan Stuligrosz Stefan (ur. 1920), dyrygent, muzykolog i pedagog Sufryd Leon - ksiądz Szczerbal - Szlachcic Franciszek wiceminister MSW Sznura Stanisław członek ORMO Szulc student WSE

15 Szydlak Jan I sekretarz KW PZPR w Poznaniu Szymański Tomasz artysta Teatru Ósmego Dnia Szyr Eugeniusz ( ) - stalinowski ekonomista, weteran hiszpańskiej wojny domowej. Od 1934 członek Komunistycznej Partii Polski, od 1944 w PPR. Członek ZPP. Pułkownik, przedstawiciel Sztabu Generalnego Wojska Polskiego przy Sztabie Armii Czerwonej. W latach członek KC PZPR, członek Biura Politycznego w latach Wicepremier w latach Twórca i przewodniczący Komitetu Nauki i Techniki. Pełnił funkcję przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w latach Ślęzak Andrzej uczeń Szkoły nr VII w Pile Świderska Marianna matka Jana Świderskiego Świderski Bronisław ojciec Jana Świderskiego Świderski Jan uczeń LO w Sępolnie pow. Koło Świtek ksiądz rektor Niższego Seminarium Duchownego Tasiemski mjr, adwokat Teremszke dyrektor ekonomiczny zakładów Młynarskich w Poznaniu Tereszyńska pracownik Wydziału Filologicznego UAM Topolski Fryderyk - Trajner Adolf pracownik przedsiębiorstwa budowlanego w Pile Trubański Franciszek robotnik w Tartaku Przemysłu Leśnego w Rawiczu Trzęsicki Kazimierz - student III roku Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza Turowski Witold - student V roku Wyższej Szkoły Rolniczej Tuwim Julian poeta Uniejowska Bogumiła stażystka Dzielnicowej Rady Narodowej Poznań-Grunwald Virnikas Jungu - asystent na UAM, przedstawiciel mniejszości greckiej zamieszkałej w Poznaniu Walkowiak Ludwik ksiądz dziekan z Miejskiej Górki Walorski Teodor ksiądz z Rawicza Walter ksiądz Wańczyk Ludwik - p.o. funkcjonariusza MO Wański vel Wanke Bolesław zastępca dyrektora w Wojewódzkim Biurze Projektów Wawrzyniak Węgrzyk dyrektor MTP

16 Wielicka Izabela pracownica UPT w Poznaniu Wierzbicki Romuald student UMK w Toruniu Wierziłow Włodzimierz asystent rusycystyki na Wydziale Filologii UAM Wiśniewska Eleonora studentka II roku WSR w Poznaniu Wiśniewska Wanda redaktor Życia Warszawy Wojciechowski Marian Wolf Alina redaktor Kobieta i Życie Wołkowicz Henryk redaktor techniczny WAG Wygodzki Stanisław - pisarz Wypych Zdzisława uczennica szkoły podstawowej nr 73 Wyrwiński Franciszek członek PZPR Wyszyński Stefan ur. 3 sierpnia 1901 roku, zm. 28 maja 1981 roku ks. Kardynał Prymas Polski, Zambrowski Roman ( ) działacz państwowy i partyjny w okresie PRL, od 1948 roku członek PZPR, od grudnia 1948 roku do 1968 roku członek KC, w latach i sekretarz KC PZPR, w latach wicemarszałek Sejmu Ustawodawczego, od 1947 do 1955 roku członek Rady Państwa. W latach pełnił także funkcję przewodniczącego Komitetu Rady Państwa i Rady Ministrów ds. Podziału Administracyjnego Kraju, a w latach ministra kontroli państwowej. Od 1963 do 1968 roku był wiceprezesem NIK. W1968 roku został wydalony z partii. Zamysłowski Andrzej ksiądz z Konar Zarzycki Janusz Zasada Jerzy sekretarz KW PZPR w Poznaniu Ziegler Hieronim zastępca kierownika obwodu Rejonu Dróg Publicznych w Śmiglu Złotkowski Maciej student III roku PWSM Żytkowski Stanisław student III roku prawa UAM

17 AIPN Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej AM Akademia Medyczna APP Archiwum Państwowe w Poznaniu CWF Centralna Wytwórnia Filmowa(?) DRN Dzielnicowa Rada Narodowa DS Dom Studencki HCP Zakłady Przemysłu Metalowego im Hipolita Cegielskiego w Poznaniu [patrz także ZPM H.Cegielski ] KC PZPR Komitet Centralny Polska Zjednoczona Partia Robotnicza KD Komitet Dzielnicowy jeżeli dotyczy PZPR KKA Kolegium Karno - Administracyjne KM Komitet Miejski - jeżeli dotyczy PZPR KP Komitet Powiatowy - jeżeli dotyczy PZPR KPP Komunistyczna Partia Polski KP MO Komenda Powiatowa Milicji Obywatelskiej KU Komitet Uczelniany jeżeli dotyczy PZPR KW Komitet Wojewódzki - jeżeli dotyczy PZPR KW MO Komenda Wojewódzka MO MHD Miejski Handel Detaliczny MHZ Ministerstwo Handlu Zagranicznego MO Milicja Obywatelska MTP Międzynarodowe Targi Poznańskie PKP Polskie Koleje Państwowe POP Podstawowa Organizacja Partyjna - jeżeli dotyczy PZPR PP Politechnika Poznańska PPR Polska Partia Robotnicza PRL Polska Rzeczpospolita Ludowa PWSM Państwowa Wyższa Szkoła Muzyczna PWSSP Państwowa Wyższa Szkoła Sztuk Plastycznych PZPR Polska Zjednoczona Partia Robotnicza PZA Alco Poznańskie Zakłady Azotowe? RWE Radio Wolna Europa UAM Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu UB Urząd Bezpieczeństwa UMK Uniwersytet im. Mikołaja Kopernika w Toruniu UW Uniwersytet Warszawski WAG Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne WEP - WSE Wyższa Szkoła Ekonomiczna WSK Kalisz Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego w Kaliszu

18 WSR Wyższa Szkoła Rolnicza WSWF Wyższa Szkoła Wychowania Fizycznego ZMS Związek Młodzieży Socjalistycznej ZMW Związek Młodzieży Wiejskiej ZOMO Zmotoryzowane Oddziały Milicji Obywatelskiej ZSP Związek Studentów Polskich ZPG Stomil Zakłady Przemysłu Gumowego Stomil ZPM H. Cegielski Zakłady Przemysłu Metalowego im. Hipolita Cegielskiego [patrz też HCP]

19 Od redakcji Transformacja ustrojowa jaka dokonała się w Polsce w 1989 r. pozwoliła historykom podjąć wiele tematów, które były zakazane. Brak swobodnego dostępu do źródeł, zwłaszcza wytworzonych przez struktury Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz Służbę Bezpieczeństwa powodował, że badania nad historią najnowszą były poważnie utrudnione. Prewencyjna cenzura wykluczała możliwość publikacji ustaleń w kraju. Zniechęcało to także historyków do zajmowania się tą trudną problematyką. Zastrzeżenia te dotyczą także Marca 1968 r. Tylko nieliczne prace, powstałe lub wydawane na emigracji dotyczyły tego problemu 1. Nie oznaczało to jednak, że problematyka Marca nie była podejmowana. Temat ten zainteresował wielu historyków już w latach osiemdziesiątych. W efekcie po 1989 r. ukazało się kilka publikacji omawiających ten fragment najnowszych dziejów Polski 2. Pierwszą, ujmującą w sposób całościowy monografię Marca 68 opublikował Jerzy Eisler 3. W marcu 2003 r. sesję naukową na temat Marca w Polsce zorganizowało Biuro Edukacji Publicznej IPN w Warszawie 4. O ile można uznać, że badania nad Marcem w Polsce są już poważnie zaawansowane o tyle badania regionalne pozostawiają jeszcze wiele do życzenia. W takiej właśnie sytuacji jest Wielkopolska. Temat ten przez wiele lat, z przytoczonych wcześniej powodów, nie był podejmowany przez badaczy poznańskiego środowiska naukowego. Jedyną publikacją na ten temat był artykuł A. Choniawki napisany na podstawie źródeł wytworzonych przez KW PZPR 5. Dopiero transformacja 1989 r. i udostępnienie materiałów archiwalnych wytworzonych przez służbę bezpieczeństwa pozwoliło na podjęcie badań nad tym problemem. W efekcie w marcu 2003 r. możliwe stało się zorganizowanie przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Poznaniu konferencji naukowej poświęconej Marcowi 1968 r. w Wielkopolsce. W trakcie obrad wygłoszono sześć referatów. Dr Jan Miłosz omówił przebieg studenckiego protestu, Przemysław Zwiernik przedstawił represje, jakim poddano uczestników manifestacji. Rekcję prasy poznańskiej scharakteryzował Dariusz Kram. Paweł Czapczyk zajął się wpływem wydarzeń marcowych na twórczość poetów Nowej Fali. Dr Stanisław Jankowiak omówił konsekwencje Marca w Wielkopolsce a prof. dr hab. Jerzy Eisler podzielił się z uczestnikami sesji swymi refleksjami na temat Marca. W ciekawej dyskusji wielu uczestników protestów studenckich w Poznaniu podzieliło się swymi wrażeniami i doświadczeniami z tego czasu. Prezentowana publikacja jest efektem tamtej sesji. Stanowi ona pierwszą próbę całościowego ujęcia zagadnienia Marca 1968 r. w Wielkopolsce, próbę zapewne jeszcze niedoskonałą. Oprócz wygłoszonych podczas sesji referatów obejmuje ona także wybór źródeł dotyczących tego zagadnienia. Pochodzą one głównie z Archiwum Państwowego w Poznaniu oraz Archiwum Poznańskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Może więc stanowić źródło wiedzy, zwłaszcza dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych jak i studentów historii czy politologii. Jej część źródłowa ułatwi podjęcie dalszych badań nad tą problematyką, które pozwolą na opracowanie pełnej monografii studenckiego protestu. 1 Wydarzenia marcowe 1968, Paryż 1969; Jakub Karpiński (Marek Tarniewski), Krótkie spięcie (marzec 1968), Paryż A. Siwek, Uniwersytet Warszawski w Marcu 68r., Warszawa 1989; A. Friszke, Ruch protestu w marcu 1968 r (w świetle raportów MSW dla kierownictwa PZPR), Więź 1994 nr 3; M. Fik, Marcowa kultura. Wokół Dziadów. Literaci i władza. Kampania marcowa, Warszawa 1995; P. Osęka, Syjoniści, inspiratorzy, wichrzyciele. Obraz wroga w propagandzie marca 1968, Warszawa J. Eisler, Marzec Geneza, przebieg, konsekwencje, Warszawa Oblicza Marca 1968 r., pod red. K. Rokickiego i S. Stępnia, Warszawa A. Choniawko, Marzec 1968 i Grudzień 1970 w Wielkopolsce, w: Kronika Wielkopolski 1982 nr 2.

20 Jan Miłosz Przebieg Marca 68 w Poznaniu Przeglądając archiwalia związane z kręgami lokalnej władzy oraz organami bezpieczeństwa, można zauważyć pewne zaskoczenie, tym, że dopiero w kilka dni po protestach, które wybuchły w Warszawie doszło do podobnych, choć w mniejszej skali wystąpień studentów w Poznaniu. Dlaczego akurat w dniu 12 marca? Już 9 marca, (w sobotę) pierwsze informacje o tych wystąpieniach dotarły do środowisk akademickich Poznania. Studenci, którzy pozostali w niedzielę w akademikach oraz ci, którzy mieszkali w Poznaniu prowadzili burzliwe dyskusje. Podobne działania podjęła też władza. Jak zaznacza w swej pracy Marzec 1968, prof. Jerzy Eisler cytując wspomnienia ówczesnego przewodniczącego Rady Okręgowej ZSP około dziesiątego, (czyli prawdopodobnie w niedzielę) w gmachu komitetu wojewódzkiego odbyła się narada, na którą zaproszono rektorów poznańskich uczelni i przewodniczących organizacji młodzieżowych O spotkaniu tym milczą zarówno dokumenty znajdujące się w zespole akt Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Poznaniu jak i nie wspomina się o nim w meldunkach specjalnych Komendy Wojewódzkiej MO. Studenci poznańscy podjęli działania dopiero w poniedziałek 11 marca, kiedy to na uczelniach pojawiły się pierwsze plakaty i napisy wzywające do popierania studentów warszawskich. Jednocześnie do Komitetu Wojewódzkiego PZPR wysłany został list, którego wymowa była jednoznaczna albo władza wyraźnie potępi postępowanie prasy poznańskiej milczącej na temat protestów warszawskich i odetnie się od ludzi współpracujących z urzędem Moczara, albo w Poznaniu dojdzie do podobnych wystąpień i podobnie jak w 1956 r. cała tak zwana władza ludowa zniknie w ciągu jednego dnia w naszym mieście. List ten dotarł do adresata następnego dnia 2 I właśnie następnego dnia, - 12 marca, studenci starali się zorganizować działania poza terenami swoich uczelni. Od godzin przedpołudniowych na Uniwersytecie i Politechnice Poznańskiej spontanicznie nawoływali do udziału w popołudniowym wiecu, na którego 1 / J. Eisler, Marzec 1968, Warszawa 1998, s / Archiwum Oddziału IPN w Poznaniu, IPN Po 06/71 108, Depesza Szyfrowa KW MO nr 215/68 z dnia r. oraz tamże Informacja nr 16 z dnia r. o sytuacji na terenie miasta Poznania i województwa poznańskiego 1

21 miejsce wyznaczyli plac Adama Mickiewicza przed Colegium Minus i aulą uniwersytecką. O spontaniczności tych działań może świadczyć to, że niektóre grupy studentów nawoływały do rozpoczęcia wiecu już o godzinie 14.00, inne informowały że ma się on rozpocząć o Studenci zaczęli zbierać się na placu dopiero od godziny Nasuwa się również pytanie, dlaczego studenci wybrali właśnie to miejsce? Odpowiedź jest prosta. Plac Adama Mickiewicza to centrum miasta. To tutaj w 1956 roku zebrali się robotnicy z poznańskich zakładów chcąc wyrazić wobec władzy swój protest, który wobec arogancji tej ostatniej przerodził się w bunt. Tutaj studenci wszystkich wydziałów Uniwersytetu mają najbliżej i po zajęciach łatwo ich tu wszystkich zebrać. Tuż obok znajduje się Colegium Juridicum z wydziałem prawa, którego studenci byli po studentach filologii polskiej najliczniejszą grupę wśród protestujących. Wszyscy, nawet ci z I roku (a grupa ta wśród uczestników i organizatorów wieców była znaczna), wiedzieli gdzie znajduje się Rektorat. Także studenci innych uczelni, takich jak Politechnika Poznańska czy Wyższa Szkoła Rolnicza, które w centrum Poznania nie miały żadnych swoich wydziałów mogli łatwo trafić pod pomnik. Pomnik Adam Mickiewicza twórcy zdjętych Dziadów, był także w Warszawie miejscem początku protestu. To jemu studenci oddawali hołd za ten utwór i jego brali na świadka swojego protestu. Centrum miasta umożliwiało również przedstawienie protestów studenckich mieszkańcom Poznania, którzy właśnie o tej porze rozpoczynali swoje powroty z pracy do domów. Studenci mogli, więc liczyć na przyłączenie się do nich poznaniaków, a w ostateczności na ich neutralną życzliwość. Tak więc od godz plac zaczął wypełniać się studentami. Według źródeł milicyjnych do godz , znalazło się na nim około 1000 osób, z których w ocenie władz 40% stanowili studenci. Nieznane są kryteria oceny składu społecznego tego wiecu, ale jeden z celów umiejscowienia go w tym właśnie miejscu został osiągnięty. W wiecu uczestniczyli nie tylko studenci. Zgromadzeni zaczęli wznosić okrzyki Prasa kłamie, Poparcie dla Warszawy od Poznania, czy też Żądamy Dziadów. 4 Z budynku Colegium Minus do zgromadzonych pod pomnikiem wyszli najpierw działacze Zrzeszenia Studentów Polskich, przekazując im propozycje władz uczelni spotkania się z protestującymi w Auli Uniwersyteckiej. A gdy ich zabiegi nie poskutkowały do 3 / Archiwum Państwowe w Poznaniu, KW PZPR w Poznaniu, sygn. 3180, k , Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. dla I sekretarza KW PZPR w Poznaniu. 4 / Tamże sygn. 3180, k. 24, Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. dla I sekretarza KW PZPR w Poznaniu; patrz także Archiwum Oddziału IPN w Poznaniu, IPN Po 06/71-108,Depesza Szyfrowa nr 220/69 z

22 zgromadzonych wyszli rektorzy: Uniwersytetu prof. Czesław Łuczak, Politechniki prof. Zbigniew Jasicki, Akademii Medycznej prof. Witold Michałkiewicz. W meldunku KW MO mowa jest o tym, że rektorzy wyszli do zgromadzonych na schody przed budynek UAM (główne wejście do auli, do której chciano studentów zaprosić). W niektórych opracowaniach mowa jest o tym, że rektorzy wyszli na balkon nad wejściem do auli. 5 Studenci jednak nadal nie chcieli skorzystać z zaproszenia, przesunęli się jednak w kierunku auli z pod pomnika Adama Mickiewicza. Wówczas ze schodów do zebranych przemówił rektor Politechniki Poznańskiej prof. Zbigniew Jasicki. Studenci nie dali się łatwo spacyfikować zadając w trakcie tego przemówienia niewygodne pytania dotyczące zarówno aresztowań w Warszawie jak i przyczyn wycofania Dziadów w Teatrze Narodowym. Rektorowi udało się nakłonić większość zebranych do rozejścia, co nastąpiło około godziny Jednak rozchodzący się studenci już wówczas umawiali się na wiec w tym samym miejscu o godzinie Jednym z motywów spotkania się po zmroku było i to, że w przekonaniu uczestników w tłumie znajdowali się funkcjonariusze służby bezpieczeństwa mający za zadanie fotografowanie wiecu, stąd powtarzane przez studentów hasło-ostrzeżenie teraz jest widno i fotografują, co też zostało skrzętnie zanotowane przez informatorów służby bezpieczeństwa. 6 Na placu pozostała mała grupa studentów (ok.20 osób, głównie z wydziału prawa), która przeszła ponownie pod pomnik Adama Mickiewicza. Tu studentka I roku pedagogiki Elżbieta Polak odczytała list studentów warszawskich opisujących przebieg zajść w Warszawie. Meldunki służby bezpieczeństwa określają ten list jako spreparowany. Jednak pamiętając o tym, że był to wtorek 12 marca, a opisane w liście zajścia miały miejsce 8 marca można przyjąć, że była to oryginalna relacja z wydarzeń warszawskich. Kopie tego listu rozdawano uczestnikom tej ostatniej części wiecu. Dwadzieścia minut później na placu Mickiewicz nie było już studentów. 7 Zaczęli zbierać się ponownie około godziny Zanim do tego doszło w akademikach na Osiedlu Winogrady i przy ulicy Kurnickiej studenci uczestniczący w popołudniowym wiecu przeprowadzili prawdziwą kampanię agitacyjną na rzecz udziału w tym wieczornym zgromadzeniu. 5 / Tamże. Porównaj też A. Choniawko, Marzec 1968 i Grudzień 1970 w Wielkopolsce, w: Kronika Wielkopolski, nr 2, z 1982 r. S / AOIPN w Poznaniu, IPN Po 06/71-108, Depesza Szyfrowa nr 220/68 z dnia r. 7 / APP, KW PZPR w Poznaniu, sygn. 3180, k. 24, Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. do I sekretarza KW PZPR w Poznaniu. 3

23 Efekt był widoczny dla władzy gołym okiem. Na placu zebrało się około 3000 osób, z tego aż 2000 w opinii organów bezpieczeństwa stanowili studenci. Nie było już tu władz uczelni, a nieliczni członkowie ZSP nie angażowali się w sposób widoczny. Młodzież udekorowała pomnik Adama Mickiewicza transparentami Popieramy studentów stolicy, Studenci wszystkich miast łączcie się, Kultura. Głównym hasłem wiecu było Prasa kłamie, przy skandowaniu, którego spalono trochę gazet na udokumentowanie stosunku studentów do prasy. Obok tych akcentów wiec miał i akcenty patriotyczne odśpiewano hymn państwowy a także, Gaudeamus. Studenci nawiązywali wyraźnie do robotniczego buntu z czerwca 1956 roku, wznosili hasła solidarności z robotnikami zakładów im. H. Cegielskiego, a po ponownym odczytaniu listu swych warszawskich kolegów, około godz , przeszli pod Pałac Kultury i budynek KW PZPR. 8 To tu w czerwcu 1956 roku odbył się główny wiec. To tu, znajdowała się w 1956 roku siedziba władz miejskich. Obok wybudowano w czasach stalinowskich siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR (obecnie Colegium Historicum), który robotnicy wówczas opanowali. Pod KW dotarło tylko około 2000 osób, część bowiem w trakcie tego przemarszu rozeszła się. Wynikało z tego, że gapie nie poczuwali się zbytnio do solidaryzowania się z młodzieżą, a być może pamiętali o tym, co działo się na tym placu dwanaście lat wcześniej. Manifestujący i tu także wznosili podobne hasła i śpiewali pieśni. Nie planowali natomiast opanowywać żadnych gmachów. Z resztą w porównaniu z tamtym wiecem była ich zaledwie garstka. Wiec zakończył się około Rozchodzący się studenci umawiali się już na kolejny wiec dnia następnego. Tym razem padały dwie godziny lub 15.00, pod pomnikiem A. Mickiewicza. 9 W meldunkach milicji i służby bezpieczeństwa podkreślano, że w porównaniu do wiecu popołudniowego grupa organizatorów i prowadzących wiec była znacznie większa, liczyła około 100 osób. Natomiast organizacja i kultura wiecujących była tak duża, że studenci nawoływali do nie blokowania jezdni i zachowania spokoju wobec umundurowanej milicji w trakcie przejścia z placu pod budynek KW PZPR. 8 / Tamże sygn. 3180, k. 25, Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. do I sekretarza KW PZPR w Poznaniu, patrz także APP, Prezydium RN m. Poznania sygn. 182, k W informacji przedstawionej Radzie Narodowej miasta Poznania w dniu Komisja Spraw Wewnętrznych stwierdza, że studenci przeszli pod gmach KW PZPR, natomiast w meldunkach KW MO dla I Sekretarz KW PZPR zaznaczono, że studenci przeszli przed Pałac Kultury w bezpośrednie sąsiedztwo budynku KW PZPR. 9 / APP, KW PZPR w Poznaniu, sygn. 3180, k. 25 Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. dla I sekretarza KW PZPR w Poznaniu. 4

24 Następny dzień miał się zacząć od kontrakcji propagandowej na terenach uczelni z udziałem kadry dydaktycznej. W środę 13 marca nie było już zaskoczenia. Władze zgromadziły oddziały ZOMO tak by nie dopuścić do wieców i marszów podobnych do tych, które studenci przeprowadzili we wtorek. Studenci natomiast przygotowywali w akademikach nowe porcje gazet i nowe transparenty, nie zakładając przy tym by mogło dojść do siłowego rozwiązywania ich wieców. Inne spojrzenie na stosunek władz i sił bezpieczeństwa do wiecujących studentów miały władze uczelni poznańskich. Już od rana na poszczególnych uczelniach rektorzy, dziekani, kierownicy zakładów i poszczególni pracownicy zarówno w trakcie zajęć jak i na zwoływanych doraźnie zebraniach odczytywali apel rektorów o zachowanie spokoju i nie uczestniczenie w popołudniowych wiecach. Rektorzy poznańskich uczelni zdawali sobie sprawę, że w tym dniu wiece studentów nie zakończą się tylko odczytywaniem rezolucji, ale mogą zostać rozpędzone siłą. Wśród pracowników uczelni zobligowanych do odczytywania apelu rektorów znaleźli się i tacy, którzy wyraźnie sympatyzowali ze studentami, a głośnym echem w murach Uniwersytetu odbiła się postawa jednego z docentów, który wyraźnie odmówił podporządkowania się tym działaniom. Był to kierownik Zakładu Akustyki doc. Jassem. W uzasadnieniu podał, że nie będzie uczestniczył w akcji rektorów gdyż znajduje w niej akcenty antysemickie, a poza tym solidaryzuje się z protestami studentów. Jako że był członkiem PZPR to o swojej decyzji powiadomił ówczesnego sekretarza oddziałowej organizacji PZPR na wydziale filologii docenta Jacka Fisiaka. Służba Bezpieczeństwa poinformowała zarówno władze uczelni, jak i ogniwa partyjne o tym, że brat docenta Jassema zbiegł z Polski i przebywał wówczas w Izraelu. 10 W ocenie aktywu partyjnego sytuacja była na tyle poważna, że Komitet Uczelniany PZPR Uniwersytetu A. Mickiewicza już 14 marca na specjalnym posiedzeniu swojej Egzekutywy wykluczył docenta Jassema z grona członków PZPR. 11 Działania władz uczelni i wysiłki pracowników naukowych na nie wiele się zdały, gdyż o godzinie pod pomnikiem Adama Mickiewicza zebrało się około 2000 osób z przygotowanymi zawczasu w akademikach transparentami Niech żyje Dejmek, Dziady na scenę, Studenci mają te same cele, co robotnicy, Prasa Kłamie. Niektóre grupy 10 / Tamże sygn. 3180, k. 26 Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. dla I sekretarza KW PZPR w Poznaniu; porównaj także AOIPN Poznań, IPN Po 06/71-108, KW MO Depesza szyfrowa nr 227/68 z dnia r. 11 / APP, KU PZPR przy UAM w Poznaniu, sygn. 4, Protokół z posiedzenia Egzekutywy KU PZPR z dnia r. 5

25 maszerowały z tymi transparentami z domów studenckich cały czas obserwowane przez służbę bezpieczeństwa. Na samym placu scenariusz wiecu miał być podobny do tego z dnia poprzedniego. Rozpoczęto od przedstawienia zebranym studentom rezolucji, tzw. Suplikacji studenckiej, której treść przygotowano wcześniej w akademikach. Niektórych autorów tej suplikacji zatrzymały siły bezpieczeństwa już przed południem. 12 Zaraz po tym studenci zaczęli palić przyniesione ze sobą gazety i wznosić okrzyki między innymi Wolność dla prasy czy też Prasa kłamie. Tym razem siły ZOMO zostały wprowadzone do akcji już na początku wiecu i po wezwaniu studentów do rozejścia się przystąpiły do rozpraszania demonstracji za pomocą pałek. Studenci jednak po każdorazowej szarży sił milicyjnych wracali w małych grupkach na plac. Taka gonitwa, w tym i po gmachach uniwersyteckich ZOMO wtargnęło między innymi do Auli w Colegium Nowum i do Colegium Juridicum, trwała około dwóch - trzech godzin. Zanim ostatecznie rozpędzono ten wiec, studenci próbowali ustalić czas kolejnego wiecu na godzinę Milicjanci w swych meldunkach notowali, że grupy demonstrantów zwoływały się ponownie właśnie na tę godzinę. 13 O godzinie dwudziestej studenci podjęli próbę zorganizowania kolejnego wiecu. Tym razem na placu A. Mickiewicza zebrało się zaledwie 500 osób. 14 Rozproszenie tak nielicznej grupy nie zajęło ZOMO zbyt dużo czasu, także nie musiało ono używać nawet pałek, wystarczyło wkroczenie zwartych oddziałów na plac. Nie był to jednak koniec tego długiego dnia. Rozproszone grupy studentów zaczęły zbierać się w obrębie miasteczka akademickiego przy ulicy Dożynkowej na Osiedlu Winogrady. Ustawione w prostokącie budynki akademików dawały studentom poczucie względnego bezpieczeństwa. Na placu przed akademikiem Babilon około godz , zebrało się prawie 1000 osób. Tutaj nawet ci studenci, którzy nie uczestniczyli w wydarzeniach w centrum miasta musieli określić się wobec toczących się pod ich oknami wydarzeń. Wiec miał charakter spontaniczny, wznoszono okrzyki już bardziej radykalne w tym Precz z Gomułką. Najbardziej radykalna grupa około 200 studentów próbowała ponownie przedostać się do centrum miasta / AOIPN Poznań, IPN Po 06/ Depesza szyfrowa nr 227/68 z dnia r., porównaj J. Eisler, Marzec 1968, s / AOIPN Poznań, IPN Po 06/71-108, Depesza szyfrowa nr 227/68 z dnia r. 14 / Taką liczbę podaje A. Choniawko, natomiast w Depeszy Szyfrowej z r. i meldunku KW MO dla I sekretarz KW PZPR nie podano żadnej liczby demonstrantów, patrz AOIPN Poznań, IPN Po 06/71-108, Depesza szyfrowa nr 227/68 z dnia r. oraz APP sygn. 3180, k. 26 Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. dla I sekretarza KW PZPR w Poznaniu; 15 / APP, KW PZPR w Poznaniu, sygn. 3180, k. 26, Meldunek nr 1 KW MO z dnia 14 marca 1968 r. dla I sekretarza KW PZPR w Poznaniu; porównaj także AOIPN Poznań, IPN Po 06/71-108, KW MO Depesza szyfrowa nr 227/68 z dnia r. 6

STOSUNKI PAŃSTWO - KOŚCIÓŁ W POLSCE

STOSUNKI PAŃSTWO - KOŚCIÓŁ W POLSCE Uniwersytet Wrocławski Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Instytut Historii Państwa i Prawa Zakład Historii Administracji Studia Stacjonarne Administracji pierwszego stopnia Małgorzata Pasztetnik

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH dr Teresa Maresz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy SCENARIUSZ ZAJĘĆ POZALEKCYJNYCH DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH SZLAK: ZAGADNIENIE NA PORTALU: TEMAT ZAJĘĆ: W okresie PRL 18 listopada

Bardziej szczegółowo

Temat: PRL w okresie rządów Gomułki

Temat: PRL w okresie rządów Gomułki Temat: PRL w okresie rządów Gomułki 1. Poznański czerwiec. 5 marca 1953 roku umiera Stalin Śmierć Stalina - Kronika Filmowa Stopniowe łagodzenie terroru; 1953 r., ucieczka na zachód Józefa Światły i jego

Bardziej szczegółowo

APARAT BEZPIECZEŃSTWA W POLSCE Kadra kierownicza

APARAT BEZPIECZEŃSTWA W POLSCE Kadra kierownicza APARAT BEZPIECZEŃSTWA W POLSCE Kadra kierownicza WOJEWÓDZTWO SUWALSKIE Nazwisko i imię Imię ojca KW MO/WUSW w Suwałkach Komendanci/szefowie Kaczmarek Franciszek Franciszek płk 1 VI 1975 16 IV 1989 Wi licz-iwańczyk

Bardziej szczegółowo

20) Szyfrogram nr 3441, 19 kwietnia, dyrektor DPI MSZ Stefan Staniszewski o Krajowej Konferencji Delegatów 21) Szyfrogram nr 3471, 20 kwietnia,

20) Szyfrogram nr 3441, 19 kwietnia, dyrektor DPI MSZ Stefan Staniszewski o Krajowej Konferencji Delegatów 21) Szyfrogram nr 3471, 20 kwietnia, Lista dokumentów 1) Szyfrogram nr 397, 14 stycznia, minister spraw zagranicznych Tadeusz Olechowski o drugiej część X plenum KC PZPR i przyspieszeniu wyborów do Sejmu 2) Szyfrogram nr 882, 27 stycznia,

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Adam Wrzosek organizator i Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1920/ /1923

Prof. dr hab. Adam Wrzosek organizator i Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1920/ /1923 Prof. dr hab. Adam Wrzosek organizator i Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1920/1921 1922/1923 Lekarz, patolog, historyk medycyny i antropolog. Urodził się 6 V 1875 r. w Zagórzu

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolska konferencja naukowa

Ogólnopolska konferencja naukowa Ogólnopolska konferencja naukowa Nadzorcy. Ludzie i struktury władzy odpowiedzialni za działania wobec środowisk twórczych, naukowych i dziennikarskich Szczecin, ul. P. Skargi 14 (siedziba OBEP IPN Szczecin)

Bardziej szczegółowo

Osoba fizyczna Numer i seria mandatu Data nałożenia mandatu Kwota umorzenia

Osoba fizyczna Numer i seria mandatu Data nałożenia mandatu Kwota umorzenia Informacja o dokonanych umorzeniach należności Skarbu Państwa z tytułu grzywien nałożonych w formie mandatów karnych kredytowanych w I kwartale 2011 r. Umorzeń dokonano na podstawie: art. 64 ust. 1 w związku

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach. Marzec zestawienie bibliograficzne w wyborze. Wybór i opracowanie.

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach. Marzec zestawienie bibliograficzne w wyborze. Wybór i opracowanie. Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Marzec 1968 zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Ewa Lewicka Kielce 2012 Korekta Bożena Lewandowska Redakcja techniczna opracowanie graficzne

Bardziej szczegółowo

Andrzej Rossa Profesor Tadeusz Kmiecik - żołnierz, uczony, wychowawca, przyjaciel. Słupskie Studia Historyczne 13, 11-14

Andrzej Rossa Profesor Tadeusz Kmiecik - żołnierz, uczony, wychowawca, przyjaciel. Słupskie Studia Historyczne 13, 11-14 Profesor Tadeusz Kmiecik - żołnierz, uczony, wychowawca, przyjaciel Słupskie Studia Historyczne 13, 11-14 2007 Profesor Tadeusz Kmiecik... 11 AP SŁUPSK PROFESOR TADEUSZ KMIECIK ŻOŁNIERZ, UCZONY, WYCHOWAWCA,

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin

Prof. dr hab. Hieronim Bartel. Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin jubileusze nauczycieli akademickich Prof. dr hab. Hieronim Bartel Uroczystość jubileuszu 80-lecia urodzin płk prof. dr. hab. n. med. Tadeusza Brzezińskiego Zgodnie z kontynuowanym od lat zwyczajem, na

Bardziej szczegółowo

Zwycięzcy loterii promocyjnej Kamis Smaki 25-lecia. II losowanie edycja jesienna r.

Zwycięzcy loterii promocyjnej Kamis Smaki 25-lecia. II losowanie edycja jesienna r. Zwycięzcy loterii promocyjnej Kamis Smaki 25-lecia II losowanie edycja jesienna 1.08-31.10.2016 r. Laureat nagrody I stopnia 25 000 zł Kamila G. Laureaci nagród II stopnia młynków do przypraw Maria D.

Bardziej szczegółowo

19) Szyfrogram nr 7078, 21 sierpnia, wicedyrektor DPI MSZ Władysław Klaczyński o spotkania Włodzimierza Natorfa (sekretarza KC PZPR) z ambasadorami z

19) Szyfrogram nr 7078, 21 sierpnia, wicedyrektor DPI MSZ Władysław Klaczyński o spotkania Włodzimierza Natorfa (sekretarza KC PZPR) z ambasadorami z Lista dokumentów 1) Szyfrogram nr 5516, 23 czerwca, wicedyrektor DPI MSZ Władysław Klaczyński w sprawie XIII plenum KC PZPR i wyboru prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe 2) Szyfrogram nr 5569, 24 czerwca,

Bardziej szczegółowo

Alfabetyczna lista członków Rady Kuratorów ZNiO wszystkich kadencji

Alfabetyczna lista członków Rady Kuratorów ZNiO wszystkich kadencji Alfabetyczna lista członków Rady ZNiO wszystkich L.p. Imię i nazwisko, stopień naukowy 1. Prof. dr hab. Andrzej Baborski 2. Prof. Władysław Bartoszewski 3. Prof. dr hab. Marek Bojarski 4. Prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

Lista zwycięzców za okres r.

Lista zwycięzców za okres r. Lista zwycięzców za okres 4.08.2014 10.08.2014 r. MIECZYSŁAW S. PIOTR W. ANASTAZJA B. STEFAN J. IRENA K. JERZY K. HELENA R. KAZIMIERZ C. JERZY G. ZOFIA M. EDWARD B. EWA S.P. MIECZYSŁAW D. GRZEGORZ K. JOLANTA

Bardziej szczegółowo

UROCZYSTOŚĆ JUBILEUSZOWA 35-LECIA NIEZALEŻNEGO ZRZESZENIA STUDENTÓW UNIWERYSTETU MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIIU. Toruń, 14 maja 2016 r.

UROCZYSTOŚĆ JUBILEUSZOWA 35-LECIA NIEZALEŻNEGO ZRZESZENIA STUDENTÓW UNIWERYSTETU MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIIU. Toruń, 14 maja 2016 r. UROCZYSTOŚĆ JUBILEUSZOWA 35-LECIA NIEZALEŻNEGO ZRZESZENIA STUDENTÓW UNIWERYSTETU MIKOŁAJA KOPERNIKA W TORUNIIU Toruń, 14 maja 2016 r. Roman Bӓcker, ur. 13.12.1955 r. Pracownik naukowy UMK w Toruniu.

Bardziej szczegółowo

Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach przełomu

Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach przełomu Pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach przełomu Przegląd źródeł ocena stanu zachowania i mapa rozmieszczenia Materiały

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

12 maja 1981 roku Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych Solidarność.

12 maja 1981 roku Sąd Wojewódzki w Warszawie zarejestrował Niezależny Samorządny Związek Zawodowy Rolników Indywidualnych Solidarność. Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/12082,12-maja-1981-roku-sad-zarejestrowal-nszz-solidarnosc-rolnikow-indywidualnyc h.html Wygenerowano: Poniedziałek, 5 września

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Andrzej Zoll

Prof. dr hab. Andrzej Zoll Prawo karne Prof. dr hab. Andrzej Zoll wieloletni kierownik Katedry Prawa Karnego Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1991 1993 przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, w latach 1993 1997 prezes

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNE PRAKTYKI I ŚRODOWISKO 2011 INFORMACJA WIODĄCA

BEZPIECZNE PRAKTYKI I ŚRODOWISKO 2011 INFORMACJA WIODĄCA BEZPIECZNE PRAKTYKI I ŚRODOWISKO 2011 INFORMACJA WIODĄCA Zdobywanie pracy, doświadczeń zawodowych oraz nowych kwalifikacji, to w ostatnich latach bardzo trudne zadanie dla absolwentów wszelkiego typu szkół.

Bardziej szczegółowo

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu

Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu Strona znajduje się w archiwum. Prezydent RP w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych we Wrocławiu We wtorek, 24 lutego br., Prezydent RP, Zwierzchnik Sił Zbrojnych Lech Kaczyński złożył wizytę w Wyżej

Bardziej szczegółowo

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny

1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny 1. Polskie miesiące. Wystąpienia przeciw władzy w okresie PRL projekt edukacyjny a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Cele ogólne: a. Uczeń rozumie charakter wystąpień społecznych przeciw władzy w okresie

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo ukazujące wkład środowisk lewicowych w budowanie III RP w Pile i powiecie pilskim

Wydawnictwo ukazujące wkład środowisk lewicowych w budowanie III RP w Pile i powiecie pilskim Wydawnictwo ukazujące wkład środowisk lewicowych w budowanie III RP w Pile i powiecie pilskim Wydawnictwo ma zaprezentować ludzi lewicy, którzy w latach 1989 2013 pełnili ze społecznego wyboru funkcje

Bardziej szczegółowo

Znakomita większość udziałowców Spółki to doświadczeni nauczyciele akademiccy, pracujący od lat w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie.

Znakomita większość udziałowców Spółki to doświadczeni nauczyciele akademiccy, pracujący od lat w Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Bochni figuruje w rejestrze niepublicznych szkół wyższych Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu pod numerem 47 na mocy decyzji Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Obrady Okrągłego Stołu 6 L U T Y 5 K W I E C I E Ń

Obrady Okrągłego Stołu 6 L U T Y 5 K W I E C I E Ń Obrady Okrągłego Stołu 6 L U T Y 5 K W I E C I E Ń 1 9 8 9 Okrągły Stół negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 przez przedstawicieli władz PRL, opozycji solidarnościowej oraz kościelnej (status

Bardziej szczegółowo

Archiwa Przełomu projekt i jego realizacja. Wydarzenia okresu transformacji w źródłach archiwalnych

Archiwa Przełomu projekt i jego realizacja. Wydarzenia okresu transformacji w źródłach archiwalnych Anna Wajs (Archiwum Państwowe w Warszawie) Archiwa Przełomu 1989 1991 projekt i jego realizacja. Wydarzenia okresu transformacji w źródłach archiwalnych Dotychczasowi uczestnicy projektu osoby prywatne

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

Dokument 16, 1980 październik 30, Pismo NSZZ Solidarność Wydziału Geodezji Górniczej do UKZ NSZZ Solidarność AGH Dokument 17, 1980 październik

Dokument 16, 1980 październik 30, Pismo NSZZ Solidarność Wydziału Geodezji Górniczej do UKZ NSZZ Solidarność AGH Dokument 17, 1980 październik Spis treści Wstęp... 13 Bibliografia... 25 Wykaz wybranych skrótów... 27 Dokument 1, 1980 wrzesień 19, Protokół zebrania UKZ NSZZ... 33 Dokument 2, 1980 wrzesień 29, Pismo przewodniczącego UKZ NSZZ Kazimierza

Bardziej szczegółowo

1. Wierzbicki Bartłomiej Chodzież Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Janusza Palikota 2. Galasińska Aleksandra Maria

1. Wierzbicki Bartłomiej Chodzież Komitet Wyborczy Kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Janusza Palikota 2. Galasińska Aleksandra Maria Załącznik do Zarządzenia Nr 22/2015 Burmistrza Miasta y z dnia 20 kwietnia 2015 r. Obwodowa Komisja Wyborcza Nr 1 w y Siedziba: Niepubliczne Przedszkole nr 3 Wesoły Smyk ul. Bolesława Prusa 14 1. Wierzbicki

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Komitetu Nauk Psychologicznych PAN w roku 2006

Sprawozdanie z działalności Komitetu Nauk Psychologicznych PAN w roku 2006 Sprawozdanie z działalności Komitetu Nauk Psychologicznych PAN w roku 2006 I. SKŁAD KOMITETU W roku sprawozdawczym nie nastąpiły zmiany w składzie Komitetu. Komitet Nauk Psychologicznych liczył 35 członków.

Bardziej szczegółowo

Skład Zespołu do Spraw Opracowania Propozycji Określających Ogólne Warunki Umów o Udzielanie Świadczeń Opieki Zdrowotnej

Skład Zespołu do Spraw Opracowania Propozycji Określających Ogólne Warunki Umów o Udzielanie Świadczeń Opieki Zdrowotnej Załącznik do zarządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2004r. Skład Zespołu do Spraw Opracowania Propozycji Określających Ogólne Warunki Umów o Udzielanie Świadczeń Opieki Zdrowotnej OSOBA FUNKCJA

Bardziej szczegółowo

Delegaci Izby Adwokackiej we Wrocławiu na Krajowy Zjazd Adwokatury - listopad 2007 r.

Delegaci Izby Adwokackiej we Wrocławiu na Krajowy Zjazd Adwokatury - listopad 2007 r. Delegaci Izby Adwokackiej we Wrocławiu na Krajowy Zjazd Adwokatury - listopad 2007 r. Adwokat Jadwiga Banaszewska W 1985 r. wpisana na listę adwokatów ORA we Wrocławiu. W latach 1998 2004 wizytator, w

Bardziej szczegółowo

Nr kwiecień 20, Londyn. Telegram gen. M. Kukiela do gen. W. Andersa z prośbą o zorganizowanie nabożeństwa za pomordowanych oficerów

Nr kwiecień 20, Londyn. Telegram gen. M. Kukiela do gen. W. Andersa z prośbą o zorganizowanie nabożeństwa za pomordowanych oficerów SPIS TREŚCI Bogusław Polak Michał Polak OD WYDAWCÓW... 11 Nr 1 1943 kwiecień 14, Londyn. Telegram gen. Mariana Kukiela, Ministra Obrony Narodowej do gen. Władysława Andersa z poleceniem przesłania opinii

Bardziej szczegółowo

UROCZYSTOŚCI UPAMIĘTNIAJĄCE 7. ROCZNICĘ KATASTROFY SMOLEŃSKIEJ

UROCZYSTOŚCI UPAMIĘTNIAJĄCE 7. ROCZNICĘ KATASTROFY SMOLEŃSKIEJ POLICJA.PL Źródło: http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/141549,uroczystosci-upamietniajace-7-rocznice-katastrofy-smolenskiej.html Wygenerowano: Niedziela, 18 czerwca 2017, 15:48 Strona znajduje się w

Bardziej szczegółowo

Kartograficzny obraz życia kulturalnego Warszawy na dawnych planach miasta.

Kartograficzny obraz życia kulturalnego Warszawy na dawnych planach miasta. Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna 25 listopada 2015 Warszawa Polska Akademia Nauk Archiwum ul. Nowy Świat 72 Pałac Staszica, sala 022 9.00-9.30 Otwarcie konferencji

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego

WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego Na podstawie art. 168 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011

Bardziej szczegółowo

Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego

Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego Jacek Fortuna Honorowy Dawca Krwi - oddał ponad 18 litrów krwi pełnej, z Polskim Czerwonym Krzyżem związany od 1987r., należy do Klubu Honorowych

Bardziej szczegółowo

Andrzej Paczkowski. Matura: rok szkolny 1954/1955

Andrzej Paczkowski. Matura: rok szkolny 1954/1955 Andrzej Paczkowski Matura: rok szkolny 1954/1955 Przed schroniskiem na Hali Gąsiennicowej Andrzej Paczkowski (ur. 1 października 1938 w Krasnymstawie) polski historyk, naukowiec, wykładowca akademicki,

Bardziej szczegółowo

Wyciąg OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w Lublinie z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubelskiego

Wyciąg OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w Lublinie z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubelskiego Wyciąg OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w Lublinie z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubelskiego Na podstawie art. 168 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

LISTA RECENZENTÓW WSPÓŁPRACUJACYCH ( )

LISTA RECENZENTÓW WSPÓŁPRACUJACYCH ( ) LISTA RECENZENTÓW WSPÓŁPRACUJACYCH (2010-2011) prof. zw. dr hab. Henryk Koroniak Uniwersytet im. Adama Mickiewicza; Wydział Chemii; Zakład Syntezy i Struktury Związków Organicznych prof. zw. dr hab. inż.

Bardziej szczegółowo

Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile

Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile KRYSTYNA S. KRYSTYNA C. EDWARD F. KAROLINA C. WOJCIECH T. JANINA F. FRANCISZKA G. HENRYK H. MIROSŁAW W. JULI BARBARA H. CELINA Ł. STANISŁAW K. HELENA S.

Bardziej szczegółowo

Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna

Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna 25 listopada 2015 Warszawa ul. Nowy Świat 72 Pałac Staszica, sala 022 9.00-9.30 Otwarcie konferencji Teatr w wielkim mieście 9.30

Bardziej szczegółowo

LOSY WYBRANYCH ABSOLWENTÓW TECHNIKUM KOLEJOWEGO

LOSY WYBRANYCH ABSOLWENTÓW TECHNIKUM KOLEJOWEGO LOSY WYBRANYCH ABSOLWENTÓW TECHNIKUM KOLEJOWEGO Henryk Malara absolwent rocznika 1963/1964 wychowawcy: prof. Janusz Jarmundowicz, prof. Maciej Sibielak emerytowany zastępca naczelnika w Dyrekcji Okręgowej

Bardziej szczegółowo

SKŁAD OSOBOWY ZARZĄDU ODDZIAŁU GMINNEGO ZOSP RP w Kadzidle Wybranego na zjeździe gminnym w dniu 22 kwietnia 2016r.

SKŁAD OSOBOWY ZARZĄDU ODDZIAŁU GMINNEGO ZOSP RP w Kadzidle Wybranego na zjeździe gminnym w dniu 22 kwietnia 2016r. SKŁAD OSOBOWY ZARZĄDU ODDZIAŁU GMINNEGO ZOSP RP w Kadzidle Wybranego na zjeździe gminnym w dniu 22 kwietnia 2016r. L.p. Funkcja Imię i nazwisko 1. Prezes Michał Kaczyński 2. Wiceprezes Zdzisław Pokora

Bardziej szczegółowo

Konferencja odbędzie się w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu, przy ul. Wrocławskiej 193-195.

Konferencja odbędzie się w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu, przy ul. Wrocławskiej 193-195. Komunikat Prasowy 11-01-2011 19 stycznia 2011 roku pod patronatem Ministra Sprawiedliwości, odbędzie się w Kaliszu Konferencja pt.: Polskie więziennictwo a międzynarodowe standardy wykonania kary pozbawienia

Bardziej szczegółowo

Opublikowane scenariusze zajęć:

Opublikowane scenariusze zajęć: mgr Magdalena Tomczyk nauczyciel dyplomowany historii, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowania do życia w rodzinie w Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie. Naukowo zajmuje się historią XIX i

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA DLA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI

WYZWANIA DLA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI WYZWANIA DLA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI Poznań, 15.01.2014 Konferencja zorganizowana w ramach: Pierwszego Ogólnopolskiego Forum Studiów nad Bezpieczeństwem Patronat honorowy: Minister Obrony Narodowej Tomasz

Bardziej szczegółowo

Wiek; wykształcenie; zajmowane stanowisko; przynależność do komisji; przynależność do klubu radnych.

Wiek; wykształcenie; zajmowane stanowisko; przynależność do komisji; przynależność do klubu radnych. 2008-10-15 12:48:03 Wiek; wykształcenie; zajmowane stanowisko; przynależność do komisji; przynależność do klubu radnych. 66 lat; Średnie technik budowlany; Emeryt, działalność gospodarcza; Członek Komisji

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

Stalinizm. Historia Polski Klasa III LO. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Stalinizm. Historia Polski Klasa III LO. Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Stalinizm Historia Polski Klasa III LO Stalinizacja 1947-1956 Zmiana systemowa państwa Nacjonalizacja przemysłu odrzucono pomoc - Plan Marshalla Bitwa o handel Plan trzyletni 1947-1949 odbudowa powojenna

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 52/2012 Dziekana Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 21 listopada 2012 r.

ZARZĄDZENIE Nr 52/2012 Dziekana Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 21 listopada 2012 r. ZARZĄDZENIE Nr 52/2012 Dziekana Wydziału Społeczno-Technicznego Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie określenia składów Na podstawie 52 ust. 2 pkt 5 i 9 Statutu

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/edukacja/edukacja-poznan/spotkania-z-historia/37700,90-urodziny-pulkownika-jana-gorski ego-poznan-18-kwietnia-2012.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego

WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego Na podstawie art. 168 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego

WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego WYCIĄG Z OBWIESZCZENIA KOMISARZA WYBORCZEGO WE WROCŁAWIU z dnia 1 grudnia 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa dolnośląskiego Na podstawie art. 168 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011

Bardziej szczegółowo

Nowe nominacje profesorskie

Nowe nominacje profesorskie Nowe nominacje profesorskie Prezydent Bronisław Komorowski wręczył nowe nominacje profesorskie. Akty nominacyjne otrzymało 59 profesorów: 1. Joanna BARŁOWSKA profesor nauk rolniczych, Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

ORGANIZATORZY KONFERENCJI

ORGANIZATORZY KONFERENCJI ORGANIZATORZY KONFERENCJI Katedra Bezpieczeństwa i Porządku Publicznego Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie Wyższa Szkoła Bezpieczeństwa Publicznego i Indywidualnego

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Nazwa przedmiotu Historia polityczna Polski XX i XXI w. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot

SYLABUS. Nazwa przedmiotu Historia polityczna Polski XX i XXI w. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Rzeszów, 1 października 014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Historia polityczna Polski XX i XXI w. Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Socjologiczno-Historyczny Katedra Politologii Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH MIASTO I GMINA OSTRORÓG

WYKAZ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH MIASTO I GMINA OSTRORÓG WYKAZ ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH MIASTO I GMINA OSTRORÓG Nazwa Adres siedziby Status prawny organizacji ul. Wroniecka 14 Klub Seniora JAŚKI z Ostroroga Aktywne Kobiety z Bobulczyna Mieszkańcy Wsi Oporowo

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 31 października 2014 r. Poz. 984 P O S T A N O W I E N I E PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 20 czerwca 2014 r.

Warszawa, dnia 31 października 2014 r. Poz. 984 P O S T A N O W I E N I E PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. z dnia 20 czerwca 2014 r. MONITOR POLSKI DZIENNIK URZĘDOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 31 października 2014 r. Poz. 984 Rej. 266/2014 P O S T A N O W I E N I E PREZYDENTA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 20 czerwca

Bardziej szczegółowo

Narodziny wolnej Polski

Narodziny wolnej Polski Narodziny wolnej Polski 1. Zniesienie stanu wojennego 22 lipca 1983 Zdelegalizowanie Solidarności ; w jej miejsce powołano Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ); na czele Alfred Miodowicz

Bardziej szczegółowo

Szkoły imienia Jacka Kuronia

Szkoły imienia Jacka Kuronia Jacek Jan Kuroń (ur. 3 marca 1934 we Lwowie, zm. 17 czerwca 2004 w Warszawie) polski polityk, jeden z przywódców opozycji w okresie PRL, historyk, działacz tzw. Czerwonego Harcerstwa, współzałożyciel KOR,

Bardziej szczegółowo

2. PAWLĘTY Stefan, lat 68, zam. Ustka zgłoszony przez KWW SAMORZĄDNOŚĆ DLA MIASTA USTKI - lista nr 14

2. PAWLĘTY Stefan, lat 68, zam. Ustka zgłoszony przez KWW SAMORZĄDNOŚĆ DLA MIASTA USTKI - lista nr 14 OBWIESZCZENIE Miejskiej Komisji Wyborczej w Ustce z dnia 27 października 2014 r. o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych do Rady Miasta Ustka w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w BYDGOSZCZY z dnia 22 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego

OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w BYDGOSZCZY z dnia 22 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w BYDGOSZCZY z dnia 22 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa kujawsko-pomorskiego /WYCIĄG/ Na podstawie art. 168 l ustawy z dnia 5 stycznia

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE Miejskiej Komisji Wyborczej w Bytowie z dnia 23 października 2014 r.

OBWIESZCZENIE Miejskiej Komisji Wyborczej w Bytowie z dnia 23 października 2014 r. OBWIESZCZENIE Miejskiej Komisji Wyborczej w Bytowie z dnia 23 października 2014 r. o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych do Rady Miejskiej w Bytowie w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików

Bardziej szczegółowo

Pacyfikacja KWK Wujek

Pacyfikacja KWK Wujek 13grudnia81.pl Źródło: http://www.13grudnia81.pl/sw/polecamy/16607,pacyfikacja-kwk-wujek.html Wygenerowano: Sobota, 4 lutego 2017, 07:15 Pacyfikacja KWK Wujek Po wprowadzeniu stanu wojennego niektóre kopalnie

Bardziej szczegółowo

WYBORY DO RADY POWIATU PROTOKÓŁ Z WYBORÓW

WYBORY DO RADY POWIATU PROTOKÓŁ Z WYBORÓW WYBORY DO RADY POWIATU PROTOKÓŁ Z WYBORÓW do Rady Powiatu Wejherowskiego sporządzony dnia 18 listopada 2014r. przez Powiatową Komisję Wyborczą w Wejherowie I. Dla wyboru Rady Powiatu Wejherowskiego utworzono

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Kolejne nominacje profesorskie

Kolejne nominacje profesorskie Kolejne nominacje profesorskie Prezydent Bronisław Komorowski wręczył nowe nominacje profesorskie. Otrzymali je: 1. Teresa ADAMOWICZ-KASZUBA profesor sztuk muzycznych, Akademia Muzyczna im. Ignacego Jana

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

WYBORY DO RADY POWIATU ZESTAWIENIE WYNIKÓW GŁOSOWANIA I PODZIAŁU MANDATÓW W OKRĘGU WYBORCZYM

WYBORY DO RADY POWIATU ZESTAWIENIE WYNIKÓW GŁOSOWANIA I PODZIAŁU MANDATÓW W OKRĘGU WYBORCZYM Załącznik do protokołu z wyborów WYBORY DO RADY POWIATU Okręg wyborczy nr: * 2 Liczba mandatów: * 4 ZESTAWIENIE WYNIKÓW GŁOSOWANIA I PODZIAŁU MANDATÓW W OKRĘGU WYBORCZYM Zestawienie wyników głosowania

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI TREŚĆ: Poz.: DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI Warszawa, dnia 5 września 2009 r. Nr 9 ZARZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI: 82 z dnia 0 lipca 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie powołania

Bardziej szczegółowo

INWENTARZ. Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Koło TPPR w UMK. Nr zespołu. z lat Zespołu (zbioru) akt

INWENTARZ. Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Koło TPPR w UMK. Nr zespołu. z lat Zespołu (zbioru) akt 309 Archiwum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika ul. Mickiewicza 2/4 87-100 Toruń INWENTARZ Zespołu (zbioru) akt Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Koło TPPR w UMK z lat 1949-1954 Nr zespołu 6 WSTĘP

Bardziej szczegółowo

VII POLONIJNE SPOTKANIA Z HISTORIĄ NAJNOWSZĄ SZCZEGÓŁOWY ROZKŁAD KURSU

VII POLONIJNE SPOTKANIA Z HISTORIĄ NAJNOWSZĄ SZCZEGÓŁOWY ROZKŁAD KURSU VII POLONIJNE SPOTKANIA Z HISTORIĄ NAJNOWSZĄ SZCZEGÓŁOWY ROZKŁAD KURSU Warszawa 2013 3 lipca 2013 środa 2 lipca 2013 wtorek 1 lipca 2013 poniedziałek data godzina grupa Punkt programu Prowadzący 12.00-18.00

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO

ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO ZWIĄZEK WETERANÓW I REZERWISTÓW WOJSKA POLSKIEGO DOLNOŚLĄSKI ODDZIAŁ WOJEWÓDZKI imienia 2 Armii Wojska Polskiego DRUGA ARMIA WOJSKA POLSKIEGO WROCŁAW, 2016 KAROL ŚWIERCZEWSKI Karol Świerczewski urodził

Bardziej szczegółowo

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora

I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora 1 I./l. Relacja ^ /I I./2. Dokumenty ( sensu stricto) dotyczące relatora ----- "I./3. Inne materiały dokumentacyjne dotyczące relatora "II. Materiały uzupełniające relację III./l. Materiały dotyczące rodziny

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Publiczna. Typ raportu: Numer: 19/2016. Spółka: CDRL S.A. Tytuł: Powołanie członków Rady Nadzorczej na kolejną kadencję

Kancelaria Publiczna. Typ raportu: Numer: 19/2016. Spółka: CDRL S.A. Tytuł: Powołanie członków Rady Nadzorczej na kolejną kadencję Kancelaria Publiczna Typ raportu: bieżący Numer: 19/2016 Spółka: CDRL S.A. Tytuł: Powołanie członków Rady Nadzorczej na kolejną kadencję Zarząd Spółki CDRL S.A. (dalej: Spółka) niniejszym informuje, iż

Bardziej szczegółowo

NA INDEKSIE -sytuacja białoruskich studentów

NA INDEKSIE -sytuacja białoruskich studentów NA INDEKSIE -sytuacja białoruskich studentów Centrum im. Ludwika Zamenhofa 18 kwietnia 2011r. 2 S t r o n a Na indeksie, czyli sytuacja białoruskich studentów to konferencja, której głównym założeniem

Bardziej szczegółowo

Zespół Prawa Administracyjnego

Zespół Prawa Administracyjnego Zespół Prawa Administracyjnego Miejsce obrad zespołu Wojewódzki Sąd Administracyjny ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań. SWSA Maciej Jaśniewicz Sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. 1.

Bardziej szczegółowo

II. WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INWESTYCJI - WZI

II. WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I INWESTYCJI - WZI Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 17/09 Starosty Gostyńskiego z dnia 15 kwietnia 2009 r. I. KIEROWNICTWO ST Starosta Andrzej Pospieszyński ST.1 Wicestarosta Janusz Sikora CZ Członek Zarządu Jerzy Ptak SE

Bardziej szczegółowo

Sekcje branżowe SITK RP

Sekcje branżowe SITK RP Sekcje branżowe SITK RP Warszawa, 19 marca 2013 Plan prezentacji 1. Obowiązujące regulacje 2. Rola i zadania sekcji 3. Omówienie działalności sekcji w 2012 r. 4. Plany sekcji na 2013 r. 5. Problemy 2 Obowiązujące

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 76/2011 Wójta Gminy Ostrów Wielkopolski z dnia 19 września 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 76/2011 Wójta Gminy Ostrów Wielkopolski z dnia 19 września 2011 r. ZARZĄDZENIE Nr 76/2011 Wójta Gminy Ostrów Wielkopolski z dnia 19 września 2011 r. w sprawie powołania obwodowych komisji wyborczych Na podstawie art. 182 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks

Bardziej szczegółowo

TERRA PIZDRIENSIS. Referaty konferencji:

TERRA PIZDRIENSIS. Referaty konferencji: TERRA PIZDRIENSIS Terra Pizdriensis to temat trzeciej z kolei corocznie organizowanej konferencji w Muzeum Regionalnym w Pyzdrach. Odbyła się ona w dniu 17 maja 2014 r. gromadząc przedstawicieli środowisk

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w Lublinie z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubelskiego

WYCIĄG OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w Lublinie z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubelskiego WYCIĄG OBWIESZCZENIE KOMISARZA WYBORCZEGO w Lublinie z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubelskiego Na podstawie art. 168 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Bibliografia publikacji Profesora Lecha Mokrzeckiego za lata 2005 2015 (opracowali Tomasz Maliszewski, Mariusz Brodnicki)... 32

Bibliografia publikacji Profesora Lecha Mokrzeckiego za lata 2005 2015 (opracowali Tomasz Maliszewski, Mariusz Brodnicki)... 32 Spis treści Wstęp... 11 Kazimierz Puchowski, Józef Żerko Profesor Lech Marian Mokrzecki badacz dziejów nauki, kultury i oświaty... 17 Doktorzy wypromowani przez Profesora Lecha Mokrzeckiego (opracował

Bardziej szczegółowo

16 stycznia 2015 JESTEŚMY NAJLEPSI, ALE

16 stycznia 2015 JESTEŚMY NAJLEPSI, ALE Object 1 16 stycznia 2015 JESTEŚMY NAJLEPSI, ALE 15 stycznia w Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie odbył się Finał Ogólnopolskiego Rankingu Szkół Ponadgimnazjalnych 2015,

Bardziej szczegółowo

Filip Musiał, Ryszard Terlecki, Michał Wenklar

Filip Musiał, Ryszard Terlecki, Michał Wenklar wybór i opracowanie Filip Musiał, Ryszard Terlecki, Michał Wenklar Akademia Ignatianum Wydawnictwo WAM, Krakow 2013 SPIS TREŚCI Wstęp CZĘŚĆ I Rozdział 1 1943 1945 Dokument nr 1 17 Czwarte posiedzenie konferencji

Bardziej szczegółowo

WŁADYSŁAW KLIMEK. Pedagog, naukowiec, społecznik. Monika Markowska Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp.

WŁADYSŁAW KLIMEK. Pedagog, naukowiec, społecznik. Monika Markowska Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. WŁADYSŁAW KLIMEK Pedagog, naukowiec, społecznik Monika Markowska Wojewódzki Ośrodek Metodyczny w Gorzowie Wlkp. Władysław Edward Klimek urodził się 17 grudnia 1927 roku w Bakanowie koło Baranowicz. Tam

Bardziej szczegółowo

W 1990 roku przywrócono w Polsce samorząd terytorialny

W 1990 roku przywrócono w Polsce samorząd terytorialny Gmina Kwilcz W 1990 roku przywrócono w Polsce samorząd terytorialny Wybrany 4 czerwca 1989 roku Senat inicjuje prace nad reformą samorządową Powołana przez wybrany 4 czerwca 1989 roku tzw. Sejm Kontraktowy

Bardziej szczegółowo

WYNIKI WYBORÓW. do Rady Miejskiej Ostrzeszów

WYNIKI WYBORÓW. do Rady Miejskiej Ostrzeszów WYNIKI WYBORÓW do Rady Miejskiej Ostrzeszów na podstawie protokołu sporządzonego dnia 7 listopada 0r. przez Miejską Komisję Wyborczą w Ostrzeszowie OKRĘG WYBORCZY NR Oddano 0 głosów ważnych. Frekwencja:

Bardziej szczegółowo

OBWIESZCZENIE. 2. ODYNIEC Andrzej Stanisław, lat 47, zam. WŁODAWA zgłoszony przez KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ - lista nr 3

OBWIESZCZENIE. 2. ODYNIEC Andrzej Stanisław, lat 47, zam. WŁODAWA zgłoszony przez KW PRAWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ - lista nr 3 OBWIESZCZENIE Miejskiej Komisji Wyborczej we Włodawie z dnia 24 października 2014 r. o zarejestrowanych listach kandydatów na radnych do Rady Miasta Włodawa w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Uroczystość nadania sali 28 D-1 imienia prof. Mariana Cegielskiego

Uroczystość nadania sali 28 D-1 imienia prof. Mariana Cegielskiego Uroczystość nadania sali 28 D-1 imienia prof. Mariana Cegielskiego Powitanie Gości Serdecznie witamy na uroczystości nadania imienia profesora Mariana Cegielskiego sali wykładowej nr 28 w bud. D-1 Córkę

Bardziej szczegółowo

Edward Szatkowski ZWIĄZKI ZAWODOWE W WAM - NIEZALEŻNY SAMORZĄDNY ZWIĄZEK ZAWODOWY PRACOWNIKÓW WOJSKA UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W ŁODZI

Edward Szatkowski ZWIĄZKI ZAWODOWE W WAM - NIEZALEŻNY SAMORZĄDNY ZWIĄZEK ZAWODOWY PRACOWNIKÓW WOJSKA UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W ŁODZI Edward Szatkowski ZWIĄZKI ZAWODOWE W WAM - NIEZALEŻNY SAMORZĄDNY ZWIĄZEK ZAWODOWY PRACOWNIKÓW WOJSKA UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO W ŁODZI Od momentu powstania Wojskowej Akademii Medycznej w 1958 roku działało

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA O TERMINIE ROZPATRYWANIA PRZEZ KRAJOWĄ RADĘ SĄDOWNICTWA SPRAW O POWOŁANIE DO PEŁNIENIA URZĘDU NA STANOWISKACH SĘDZIOWSKICH

INFORMACJA O TERMINIE ROZPATRYWANIA PRZEZ KRAJOWĄ RADĘ SĄDOWNICTWA SPRAW O POWOŁANIE DO PEŁNIENIA URZĘDU NA STANOWISKACH SĘDZIOWSKICH INFORMACJA O TERMINIE ROZPATRYWANIA PRZEZ KRAJOWĄ RADĘ SĄDOWNICTWA SPRAW O POWOŁANIE DO PEŁNIENIA URZĘDU NA STANOWISKACH SĘDZIOWSKICH KRAJOWA RADA SĄDOWNICTWA UPRZEJMIE INFORMUJE, ŻE PODCZAS POSIEDZENIA

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/37897,stan-wojenny-w-wielkopolsce-kalendarium-wydarzen.html Wygenerowano: Niedziela, 8 stycznia 2017, 01:05 Stan wojenny

Bardziej szczegółowo

75 lat Wielkopolskiego Związku Szachowego 1936 2011

75 lat Wielkopolskiego Związku Szachowego 1936 2011 75 lat Wielkopolskiego Związku Szachowego 1936 2011 Kluby i szachiści Wielkopolski Paweł Dudziński - Komisja Historyczna PZSzach Już w latach 1923-1924, a więc jeszcze przed powołaniem do życia Polskiego

Bardziej szczegółowo