ISSN NR 3/2006. Metody biometrii. Nowa wizja Sieci Czas na przełom

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ISSN 1509-3603 NR 3/2006. Metody biometrii. Nowa wizja Sieci Czas na przełom"

Transkrypt

1 ISSN NR 3/2006 Metody biometrii Nowa wizja Sieci Czas na przełom

2 O D R E D A K T O R A Ten numer biuletynu NASK zaczynamy artykułem o początkach polskiego Internetu, stanowiący nawiązanie do rocznicy 15-lecia Internetu w Polsce, która minęła w sierpniu tego roku. Atmosferę tamtych lat przybliża nam świadek i aktywny uczestnik starań o dołączenie Polski do światowej sieci, Maciej Kozłowski, dyrektor NASK. To jeszcze nie koniec rocznic: 10 lat temu powstał przy NASK zespół CERT (Computer Emergency Response Team), najpierw pod nazwą CERT NASK, a potem CERT Polska. Powołany do życia w 1996 roku, był pierwszym w Polsce zespołem reagowania na zagrożenia w sieci. Swój jubileusz ma również organizowana przez NASK i CERT Polska konferencja z cyklu SECURE. O tegorocznej, dziesiątej z kolei SECURE i o działalności zespołu piszą jego twórcy, Krzysztof Silicki, dyrektor techniczny NASK, i Mirosław Maj, kierownik CERT Polska. W części prawnej biuletynu kierująca Działem Prawnym NASK mec. Maria Ziółkowska pisze o statusie i prawnych podstawach funkcjonowania NASK, a Anna Piechocka omawia zasady działania Sądu Polubownego do spraw Domen Internetowych. Ponadto w bieżącym numerze znajdą Państwo artykuły traktujące o nowych technologiach sieciowych, w tym o rozwoju serwisów Web 2.0. W części badawczej przedstawiciele Pionu Naukowego NASK prezentują tematy związane z prowadzonymi w NASK badaniami nad zastosowaniem pasma efektywnego i systemami biometrii. Mam nadzieję, że ta różnorodność będzie dla Państwa interesująca. Zapraszam do lektury W Y D A R Z E N I A P R A W O I N T E R N E T B A D A N I A 3 Na początku był Bitnet 5 Dla domen z najwyższej półki 6 Czas na przełom 8 Kalendarium CERT Polska 12 Jak działa NASK 15 Przed sądem polubownym 17 Raport z Marrakeszu 20 Technologie ethernetowe 23 Nowa wizja Sieci 26 Sieć SAN w NASK 30 Tagi w natarciu 33 Zastosowanie pasma efektywnego 35 Metody biometrii 2

3 15 lat Internetu w Polsce W Y D A R Z E N II A MACIEJ KOZŁOWSKI Na początku był Bitnet Ten pierwszy kontakt, uważany obecnie za symboliczną datę narodzin polskiego Internetu, był efektem kilkumiesięcznej współpracy fizyków, Rafała Pietraka z Uniwersytetu Warszawskiego i Krzysztofa Hellera z Uniwersytetu Jagiellońskiego, nad wprowadzeniem Internetu do Polski. W momencie uzyskania pierwszego promptu od ponad roku funkcjonowała już w Polsce sieć komputerowa Bitnet-EARN, łącząca główne ośrodki akademickie z wyjściem na świat w Kopenhadze. Była to sieć oparta o mechanizmy poczty komputerowej, której oprogramowanie zostało podarowane światowemu środowisku akademickiemu przez firmę IBM. Z Internetem miała niewiele wspólnego, ale oprócz poczty komputerowej dawała np. możliwość przeszukiwania baz danych czy tworzenia list dyskusyjnych. Od maja 1991 roku działał już NASK jako Zespół Koordynacyjny Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej, powołany przy Uniwersytecie Warszawskim z misją zorganizowania łączności komputerowej dla polskiego środowiska naukowego i akademickiego. Pierwszym dyrektorem NASK był również fizyk, nieżyjący już profesor Uniwersytetu Warszawskiego, Tomasz Hofmokl, pełniący jednocześnie funkcję pełnomocnika Rządu RP ds. włączenia Polski do międzynarodowych sieci komputerowych. Jego autorytet i międzynarodowe kontakty miały ogromne znaczenie dla rozwoju Internetu w Polsce. Wprowadzanie światowych sieci komputerowych do Polski zaczęło się więc nie od Internetu, lecz od Bitnetu. Pierwsze kroki podjęliśmy, jak tylko to było możliwe, czyli we wrześniu 1989 roku podczas formowania się rządu Tadeusza Mazowieckiego. Wcześniej było to niemożliwe ze względu na obowiązujące wówczas embargo na eksport nowoczesnych technologii do krajów byłego bloku wschodniego. Wykorzystując kontakty naszych naukowców, przebywających w USA, szczególnie znajomości prof. Bohdana Paczyńskiego, wybitnego astronoma pracującego na Uniwersytecie Princeton, rozpoczęliśmy wspólnie z Jackiem Gajewskim z Instytutu Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego lobbing w Departamencie Handlu rządu amerykańskiego, który okazał się bardzo skuteczny. Już 20 stycznia 15 lat temu, 17 sierpnia 1991 roku, nawiązana została łączność w protokole IP pomiędzy Wydziałem Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego a Centrum Komputerowym Uniwersytetu w Kopenhadze. Pierwsze serwery obsługujące nazwy w domenie.pl. Od lewej: Cocos na Wydziale Fizyki UW i Bilbo w NASK (CIUW) 3

4 Budowa sieci komputerow ych 1990 roku otrzymaliśmy zezwolenie na dołączenie się do światowej sieci Bitnet. Trzeba było jeszcze zbudować polską gałąź tej sieci, a więc potrzebna była kadra techniczna i pieniądze. Środki finansowe otrzymaliśmy od Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń, którego nowo powołany szef profesor Stefan Amsterdamski szybko zrozumiał ideę projektu. Kadra techniczna była! Od dwóch już lat realizowano program Krajowa Akademicka Sieć Komputerowa (KASK), kierowany przez prof. Daniela Bema z Politechniki Wrocławskiej, którego celem było połączenie ze sobą komputerów zainstalowanych w różnych ośrodkach akademickich w kraju. Szefem technicznym programu budowy krajowych sieci komputerowych został Andrzej Zienkiewicz, były dyrektor Centrum Informatycznego UW, późniejszy dyrektor techniczny NASK. W tych warunkach krajowe odgałęzienie sieci Bitnet/EARN powstało stosunkowo szybko. Sieć ta a ściślej jej łącze na świat do Kopenhagi została uruchomiona 17 lipca 1990 roku. W tym właśnie dniu Tadeusz Węgrzynowski, świeżo mianowany dyrektor Centrum Informatycznego UW, przesłał z Kopenhagi do Andrzeja Smereczyńskiego pamiętny Panie Andrzeju, miło mi powitać Pana z Kopenhagi, pozdrowienia dla wszystkich w CIUW. P O D N A C I S K I E M U C Z O N Y C H Dlaczego w budowę sieci tak aktywnie angażowali się właśnie fizycy i astronomowie? Otóż dlatego, że była ona im niezbędna do pracy naukowej szczególnie do W chwili rozpoczęcia prac nad wprowadzeniem Internetu do Polski sieć krajowa pozwalała na realizację czterech, zupełnie różnych, sieci logicznych. uczestnictwa w wielkich międzynarodowych zespołach badawczych, prowadzących eksperymenty w dziedzinie fizyki jądrowej wysokich energii, w laboratoriach takich jak: CERN w Genewie, DESY w Hamburgu, czy Stanford w USA. Z kolei astronomowie potrzebowali dostępu do największych teleskopów, umieszczonych w Chile, na Hawajach i na Wyspach Kanaryjskich. W środowisku fizyków i astronomów brak dostępu do sieci komputerowych oznaczał bolesne wykluczenie cyfrowe z poważnego środowiska naukowego. Warszawscy fizycy zadbali już wcześniej o to, aby nie dać się wykluczyć i już w maju 1987 roku uruchomili regularny serwis poczty komputerowej, przesyłanej za pomocą linii telefonicznej dzwonionej do Genewy. Astronomowie z warszawskiego Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika uczynili podobnie, dzwoniąc (po nocach, bo w dzień nie udawało się osiągać stabilnej łączności cyfrowej) do Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Aarhus w Danii. Tak więc inicjatorami budowy sieci komputerowych w Polsce byli fizycy i astronomowie, także dlatego, że co prawda dostęp do światowych sieci komputerowych już mieli, ale bardzo pragnęli, aby dostęp ten polepszyć. P R O T O K O ŁY I S I E C I W chwili rozpoczęcia prac nad wprowadzeniem Internetu do Polski sieć krajowa pozwalała na realizację czterech, zupełnie różnych, sieci logicznych. Wiązało się to z tym, że w 1990 roku nie było wiadomo, jakie będzie rozwiązanie docelowe i trzeba było obstawiać wszystkie ważniejsze. Było dość jasne, że nie będzie to Bitnet/EARN, ponieważ sieć ta nie dawała możliwości bezpośredniej pracy na odległych komputerach. Najbardziej obiecująca wydawała się sieć X.25 i tę sieć zrealizowano równolegle z Bitnetem, co przyszło stosunkowo łatwo, bowiem została ona szczegółowo rozpracowana w ramach programu KASK. Trzecią siecią stał się DECnet sieć firmy Digital Equipment Corporation producenta słynnych komputerów PDP i VAX, a później MicroVAX. A Internet? Był jeszcze młody, prymitywny i zupełnie nie nadawał się do przyszłej telefonii internetowej. Czwarty protokół był więc wolny! P I O N I E R Z Y W A K C J I Krzysztof Heller i Rafał Pietrak spotkali się podczas pierwszej w Polsce konferencji na temat sieci komputerowych, zorganizowanej przez Andrzeja Zienkiewicza na początku stycznia 1991 roku w Miedzeszynie pod Warszawą. Choć o Internecie nie było mowy, to właśnie on stał się jej głównym plonem. Decyzja o wprowadzeniu Internetu zapadła podczas spotkania w Centrum Astronomicznym PAN w Warszawie 20 stycznia 1991 roku. Oprócz wymienionych trzech osób w spotkaniu tym wzięli udział także Tadeusz Węgrzynowski i Bogumiła Rykaczewska z CIUW, Jurand Czermiński z Uniwersytetu Gdańskiego i niżej podpisany. Spotkanie zakończyło się deklaracją Andrzeja Zienkiewicza: czwarty protokół wolny róbcie. Zajęło to jednak prawie rok. Pełne dołączenie Polski do światowego Internetu nastąpiło dopiero w drugiej połowie grudnia 1991 roku, kiedy to podniosły się semafory po stronie USA, dając nam dostęp internetowy na cały świat. Trzeba powiedzieć, że sieci komputerowe zostały wprowadzone do Polski w dobrym 4

5 Światow y sukces NASK W Y D A R Z E N II A stylu najszybciej, jak pozwoliły na to przemiany polityczne w Polsce i proces dojrzewania świata do uznania tych przemian za nieodwracalne. Polskie środowisko akademickie i naukowe (a ściślej ta jego część, której na tym zależało) dostało dobry dostęp do Internetu wcześniej, niż działo się to w najbardziej rozwiniętych krajach Europy Zachodniej. Najważniejszym wydarzeniem w skali krajowej była decyzja Komitetu Badań Naukowych z czerwca 1993 roku o budowie Miejskich Sieci Komputerowych w jedenastu ośrodkach akademickich: w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Toruniu, Gdańsku, Katowicach/Gliwicach, Łodzi, Szczecinie, Rzeszowie, Lublinie (liczba tych ośrodków została później zwiększona do 21). Została ona poprzedzona wstępnym finansowaniem budowy sieci miejskich w Warszawie, Poznaniu i Krakowie już w grudniu 1992 roku (promotorem tej decyzji był profesor Andrzej Wierzbicki z Politechniki Warszawskiej). Przyznano także środki na rozbudowę szkieletu sieci NASK w Polsce. Budowa niektórych z tych sieci przebiegła imponująco. Największa spośród nich warszawska sieć metropolitalna WARMAN została zbudowana w technologii ATM jako jedna z pierwszych sieci rozległych w Europie (pozostałe to SUPERJANET w Wielkiej Brytanii i sieć telekomunikacji fińskiej). Krajowa sieć NASK była pierwszą w Polsce siecią Frame Relay i została oddana do użytku o wiele wcześniej, niż analogiczna sieć Telekomunikacji Polskiej. Autor jest dyrektorem NASK Dla domen z najwy szej półki Nasza nowa strona ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) organizacja koordynująca funkcjonowanie Internetu osiągnęła porozumienie z NASK w sprawie zastosowania oprogramowania NASK do automatycznego zarządzania bazą domen internetowych najwyższego poziomu (TLD Top-Level Domains), zwaną bazą IANA. Baza IANA (Internet Assigned Numbers Authority jest historyczną nazwą centralnej bazy domen internetowych najwyższego poziomu) ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania Internetu. Zwiera ona wpisy domen najwyższego poziomu: rodzajowych, takich jak:.com,.org,.net, oraz krajowych, np..pl (Polska),.de (Niemcy) czy.fr (Francja). Baza IANA jest obsługiwana przez ICANN na mocy kontraktu z rządem Stanów Zjednoczonych. Sprawa nadzoru nad nią była niedawno przedmiotem szeroko komentowanej dyskusji (dotyczącej zarządzania światowym Internetem), prowadzonej pomiędzy niektórymi krajami działającymi w ramach ONZ a administracją amerykańską. Stworzony przez NASK system e-iana umożliwia automatyczne zarządzanie tą najważniejszą dla funkcjonowania światowego Internetu bazą, przy zachowaniu najwyższych wymagań bezpieczeństwa. Zespół programistów NASK ukończył opracowywanie e-iana we wrześniu 2005 roku, od tego czasu było ono intensywnie testowane i pozytywnie ocenione przez społeczność internetową, szczególnie przez krajowe rejestry domen internetowych zrzeszone w CENTR (Council of European National Top-Level Registries). ICANN planuje rozwój oprogramowania e-iana. Wszelkie zmiany w jego kodzie źródłowym będą publicznie dostępne, bowiem oprogramowanie to zostało udostępnione przez NASK na zasadach open source. Takie podejście gwarantuje przejrzystość operacji, które będą wykonywane w procesach zarządzania światowym Internetem. Oprogramowanie zostało stworzone przy wykorzystaniu najbardziej zaawansowanych standardów i procedur produkcji oprogramowania (Rational Unified Process, ISO i ISO 9001). Jego wybór jest wyrazem międzynarodowego uznania dla NASK jako jednego z najbardziej zaawansowanych technicznie i organizacyjnie rejestrów domen internetowych, a także zaufania do jakości polskiej informatyki. M e d i a i n f o r m u j ą Krytycznym czynnikiem jest tutaj bezpieczeństwo systemu włamanie do bazy danych IANA miałoby dramatyczne skutki mówi Andrzej Bartosiewicz z NASK. Właśnie ten czynnik stanowił zasadnicze kryterium przy wyborze NASK jako dostawcy systemu e-iana. Przydało się kilkunastoletnie doświadczenie NASK w zarządzaniu rejestracją domen na polskim rynku i stosunkowo niedawne działania związane z automatyzacją procesu rejestracji i jego przeniesieniem na podmioty zewnętrzne (rejestratorów współpracujących z NASK). Działanie to było możliwie właśnie dzięki wdrożeniu przez NASK odpowiedniego oprogramowania, na bazie którego powstał system do obsługi bazy IANA. Istotnym elementem była daleko idąca automatyzacja, której nie miały rozwiązania innych dostawców , Computerworld 5

6 W Y D A R Z E N II A 10. konferencja z cyklu SECURE MIROSŁ AW MAJ Czas na przełom Czas na przełom to główne hasło tegorocznej, jubileuszowej konferencji SECURE, która odbędzie się w Warszawie od 17 do 18 października. Konferencja jest organizowana jest pod patronatem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jej współorganizatorem, już po raz drugi, jest Europejska Agencja Bezpieczeństwa Sieci i Informacji ENISA (European Network Information Security Agency). Dlaczego Czas na przełom? Hasło zeszłorocznej konferencji brzmiało: Kto ponosi odpowiedzialność? W jej trakcie podejmowana była dyskusja dotycząca zadań, jakie stoją przed poszczególnymi graczami na rynku bezpieczeństwa te- leinformatycznego. Jaką rolę odgrywają operatorzy telekomunikacyjni, użytkownicy sieci, ośrodki bezpieczeństwa (np. CERT-y), producenci sprzętu i oprogramowania, czy wreszcie ci, którzy ustalają reguły gry przedstawiciele administracji rządowej. O D W R Ó C E N I E T R E N D U Dyskusja, jak można było się spodziewać, nie przyniosła jednoznacznych odpowiedzi na niektóre pytania, mimo że pojawiło się wiele interesujących pomysłów. Dlatego zastanawiając się nad najlepszym tematem przewodnim tegorocznej konferencji doszliśmy do wniosku, że nadszedł już czas na przełom w dziedzinie bezpieczeństwa teleinformatycznego. Dodatkowo jubileusz 10-lecia zarówno cyklu konferencji SECURE, jak i samego zespołu CERT Polska, sprzyja postawieniu pytania, które wskazuje na to, że należy zamknąć pewien okres. Czas, w którym całkiem dobrze zostały rozpoznane mechanizmy rządzące tym, jak bezpiecznie lub niebezpiecznie jest w sieci. Jednocześnie był to czas, w którym nie znaleziono dobrego rozwiązania, aby w sieci było bardziej bezpieczniej. Co gorsza w rzeczywistości w sieci jest coraz mniej bezpiecznie. Choć często nie pokazują tego statystyki, to ryzyko związane z poruszaniem się po Internecie, a w szczególności realizowania w nim istotnych operacji, np.: finansowych, jest coraz większe. To bardzo niebezpieczny trend, który zaczyna mieć wymierne skutki. Już dziś analitycy rynku zauważają w wielu sektorach rynku odwrót klientów od tzw. gospodarki elektronicznej, spowodowany obawą przed zagrożeniami sieciowymi. Ustanawiając hasło tegorocznego SECU- RE nie liczymy na to, że w krótkim czasie nastąpi gwałtowny zwrot i Internet stanie się bardzo bezpieczny. Powinien jednak nadejść przełom w postaci odwrócenia trendu, o którym wspominałem wcześniej. Jak to zrobić? O tym właśnie chcemy dyskutować w trakcie SECURE

7 Bezpieczeńst wo teleinformat yczne P O S Z U K I W A N I E R O Z W I Ą Z A Ń Konferencja SECURE to oczywiście nie tylko dyskusja związana z jej tematem przewodnim. To również, a może przede wszystkim, cykl wykładów, które jak zwykle dotyczyć będą najciekawszych i najbardziej aktualnych zagadnień ze świata bezpieczeństwa IT. To tematy dotyczące zarówno spraw ściśle technicznych, jak i powiązanych z szeroko rozumianą organizacją bezpieczeństwa teleinformatycznego. Swoje stanowisko w sprawie bezpieczeństwa, na strategicznym poziomie, przedstawią reprezentanci agencji ENISA oraz przedstawiciele jednego z honorowych patronów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Te wykłady to doskonała szansa, aby dowiedzieć się o najświeższych pomysłach na temat organizacji bezpieczeństwa teleinformatycznego w całej Unii Europejskiej i na naszym lokalnym podwórku. Zostaną one uzupełnione przez inne prezentacje przedstawiające już konkretne dokonania i plany w polskiej administracji rządowej. Myślę tutaj o wystąpieniach przedstawicieli Departamentu Bezpieczeństwa Teleinformatycznego ABW i Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Praktyczny wymiar podejścia do spraw bezpieczeństwa w ścisłym nawiązaniu do zagadnień biznesowych przedstawią reprezentanci dużych, polskich dostawców masowych usług w sieci. Mowa o przedstawicielach serwisów Gadu-Gadu i Allegro.pl. Ich działalność w polskiej sieci obejmuje miliony internautów. Zaimplementowane mechanizmy oraz rozwijające się w ramach tych serwisów procesy mogą i zazwyczaj mają wpływ na bezpieczeństwo wszystkich użytkowników, a w konsekwencji, w praktyce, wpływają na bezpieczeństwa polskiej sieci. Ta zasada w dużym stopniu dotyczy innych graczy. Jak zwykle w trakcie konferencji swoje najnowsze produkty, a także rozwiązania przedstawią najwięksi producenci sprzętu i oprogramowania z zakresu bezpieczeństwa teleinformatycznego. W K Ł A D N A S K Oddzielny blok to prezentacje przygotowane przez NASK, w tym przez pracowników Pionu Naukowego, zespołu bezpieczeństwa, a przede wszystkim zespołu CERT Polska. Jak zwykle członkowie zespołu reagującego CERT Polska zaprezentują najbardziej gorące tematy ze świata bezpieczeństwa IT oraz podzielą się swoją wiedzą i doświadczeniami wynikającymi z obsługi zgłaszanych do zespołu incydentów oraz współpracy z innymi tego typu zespołami z całego świata. Przedstawiciele zaprzyjaźnionych zespołów również pojawią się podczas konferencji. W tym roku spodziewamy się gości z najstarszego CERT-u na świecie amerykańskiego CERT Coordination Center, z amerykańskiego zespołu CERT-owego Cymru Team oraz jednego z najstarszych europejskich zespołów holenderskiego SURFnet CERT-u. Praktyczna wiedza pochodząca wprost od tych, którzy na co dzień mają do czynienia z przestępstwami w sieci, będzie uzupełniona wykładami prowadzonymi przez przedstawicieli organów ścigania oraz osób zajmujących się prawem dotyczącym zagadnień teleinformatycznych. O kilku już lat stałą częścią programu SECURE są referaty wyłonione w konkursie call for papers. Również w tym roku spośród kilkunastu zgłoszeń wybraliśmy kilka najciekawszych. Z doświadczenia wiemy, że cieszą się one dużym zainteresowaniem i uzyskują wysoką ocenę uczestników konferencji. Serdecznie zapraszamy do udziału w jubileuszowej edycji konferencji SECURE. Autor jest kierownikiem zespołu CERT Polska istniejącego przy NASK 7

8 W Y D A R Z E N II A Narodziny zespo łu MIROSŁ AW MAJ KRZ YSZTOF SILICKI Kalendarium W tym roku mija 10 lat od powstania przy NASK zespołu CERT Polska. Oto kalendarium wydarzeń związanych z działalnością zespołu, sięgające 1994 roku, gdy po raz pierwszy pojawił się pomysł jego powołania Idea powołania CERTu (Computer Emergency Response Team) dociera do NASK. Przedstawiciel NASK (Krzysztof Silicki) uczestniczy w międzynarodowej konferencji INET organizowanej przez światowy ISOC. Jeden z warsztatów towarzyszących konferencji poświęcony jest idei tworzenia i działania zespołów reagujących. Prowadzą go specjaliści z pierwszego światowego CERTu amerykańskiego CERT Coordination Center z Carnegie Mellon University w Pittsburgu. Przedstawiciel NASK (Andrzej Chrząszcz), jako pierwszy uczestnik z Polski, bierze udział w międzynarodowej konferencji FIRST (Forum of Incident Response and Security Teams) w niemieckim Karlsruhe. Wyjazd staje się okazją do nawiązania wielu międzynarodowych kontaktów Wizyta przedstawiciela NASK w siedzibie jednego z najbardziej doświadczonych zespołów CERTowych na świecie DFN-CERT. Spotkanie w Hamburgu pozwoliło na stworzenie zarysu funkcjonowania pierwszego polskiego zespołu reagującego. Założeniem stało się, aby zespół składał się z 2-3 osób specjalizujących się w bezpieczeństwie IT. Zespół miał zarówno dbać o bezpieczeństwo NASK, jak i przyjmować zgłoszenia dotyczące polskiego obszaru sieci Internet. W czerwcu, w ramach NASK, powstaje pierwszy polski zespół reagujący CERT NASK. Szefem zostaje Krzysztof Silicki. W owym czasie pracownicy zespołu dzielą swój czas także na inne obowiązki w NASK. Jednym z pierwszych najpoważniejszych zgłoszeń, będącym swoistym chrztem bojowym, było zgłoszenie o skanowaniu kilkunastu tysięcy hostów w Polsce. Akcja powiadamiająca o zagrożeniu stała się okazją do szerszego poinformowania o istnieniu zespołu i nawiązania kontaktu z tzw. constituency, zarówno z administratorami sieci, jak i ich przełożonymi w wielu instytucjach w naszym kraju Złożenie aplikacji członkowskiej do FIRST. Zespołem wprowadzającym do organizacji był zaprzyjaźniony zespół DFN-CERT, pracujący pod przewodnictwem późniejszego szefa FIRST Klausa 8

9 Rozszerzenie działalności Petera Kossakowskiego. Zespół spełnia wszystkie warunki postawione nowym członkom. Otrzymuje pozytywną rekomendację DFN-CERT i jego aplikacja zostaje zaakceptowana przez władze FIRST. CERT NASK staje się pełnoprawnym członkiem FIRST i całej międzynarodowej społeczności zespołów reagujących. W marcu odbyła się pierwsza polska konferencja w całości poświęcona tematyce bezpieczeństwa komputerowego SECU- RE 97. Organizatorami konferencji jest NASK i Wyższa Szkoła Oficerska Wojsk Łączności w Zegrzu. Cel, jaki przyświecał organizatorom propagowanie tematyki bezpieczeństwa sieci Internet w formule konferencyjnej z miejsca zyskał przychylność i zainteresowanie środowiska teleinformatycznego w Polsce. Cykl SECURE na stałe wpisuje się w kalendarz najważniejszych polskich konferencji, stając się jednocześnie najstarszą polską konferencją poświęconą tematyce bezpieczeństwa IT. Od samego początku organizatorzy stawiają sobie za cel poruszanie najistotniejszych tematów z zakresu bezpieczeństwa teleinformatycznego (np. ochrona krajowej infrastruktury teleinformatycznej) oraz integrowanie środowiska zajmującego się bezpieczeństwem, włączając w to środowisko międzynarodowe (stała obecność ekspertów zagranicznych jako prelegentów) Powstaje pierwsza strona internetowa CERT NASK. Rozpoczyna się publikacja rocznych raportów podsumowujących działalność zespołu związaną z obsługą zgłaszanych incydentów. W Polsce zespół propaguje zasady bezpieczeństwa IT i współpracuje z innymi operatorami, również w celu powołania podobnych zespołów w ramach ich struktur. Podejmowane są rozmowy z dyrekcją TP S.A. zmierzające do wsparcia procesu powołania wewnętrznego zespołu TPSA Abuse Team (w owym czasie około 80 proc. zgłoszeń do zespołu dotyczyło klientów Telekomunikacji Polskiej). Podejmowane są również rozmowy z operatorem sieci bankowych Telbankiem, zakończone powstaniem zespołu reagującego w strukturach tego operatora. Zawiązuje się współpraca z Komendą Główną Policji oraz z Wyższą Szkołą Policji w Szczytnie. Przedstawiciele zespołu biorą udział w szkoleniach dla reprezentantów organów ścigania w Polsce. Następuje współpraca z instytucjami zainteresowanymi wysokim poziomem bezpieczeństwa swoich zasobów np. Kancelarią Premiera Rady Ministrów. Zespół przeprowadza również audyty bezpieczeństwa w dużych instytucjach finansowych Zespół zmienia nazwę z CERT NASK na CERT Polska i tym samym poszerza formułę swego działania; podejmuje m.in. aktywną działalność na rzecz podniesienia bezpieczeństwa teleinformatycznego w polskim Internecie oraz angażuje się w działania na rzecz ochrony krytycznej infrastruktury teleinformatycznej kraju, a także reprezentowanie Polski w międzynarodowych strukturach zajmujących się problematyką bezpieczeństwa sieci. Jest to również sygnał dla środowiska, że nie ograniczamy swojej działalności tylko do grupy klientów NASK. Kierownictwo zespołu przechodzi w ręce Mirosława Maja. Krzysztof Silicki od tej chwili pełni rolę pełnomocnika ds. CERT Polska w dyrekcji NASK. Powstaje portal informacyjny publikujący najświeższe informacje z dziedziny bezpieczeństwa IT. Serwis zawiera działy tematyczne, takie jak Porady czy Narzędzia. Dodatkowo użytkownik ma możliwość subskrypcji biuletynu CERT Polska, może również korzystać z natychmiastowych ostrzeżeń o zagrożeniach w sieci. Serwis jest również miejscem publikacji corocznych raportów z działalności zespołu, statystyk dotyczących obsługiwanych incydentów oraz innych raportów z zakresu bezpieczeństwa IT (np. bezpieczeństwo przeglądarek, ochrona danych osobowych). W styczniu 2006 roku portal miał ponad pół miliona unikalnych odwiedzin, a liczba subskrybentów biuletynu CERT Polska osiągnęła blisko 2000 czytelników Zespół zostaje formalną komórką organizacyjną w strukturach NASK. Pracownicy, będący członkami zespołu, poświęcają w całości swój czas pracy w CERT. Na koniec 2001 roku zespół liczy trzech członków. Zespół aktywnie włącza się do współpracy z europejskimi zespołami reagującymi w ramach TERENA Task Force CSIRT (Computer Security Incydent Response Teams). Po trzech latach nieobecności ponownie uczestniczy w konferencji FIRST, w ramach którego dokonuje formalnej zmiany nazwy zespołu. Następuje uaktywnienie współpracy międzynarodowej, m.in. zawiązywane są bliższe kontakty z amerykańskimi zespołami CERT/CC i Cymru Team oraz litewskim zespołem LITNET CERT CERT Polska spełnia wymagania związane z osiągnięciem najwyższego poziomu zaufania dla zespołu reagującego w ramach inicjatywy Trusted Introducer. Tym samym otrzymuje status Accredited Team. 9

10 Wspó łpraca międzynarodowa Zespół włącza się do współpracy przez samodzielne przygotowywanie projektów finansowanych z budżetu Unii Europejskiej. Konsekwencją tej aktywności jest udział w projektach ecsirt.net ( ) i SPOTSPAM ( ). Celem projektu ecsirt.net było wypracowanie praktycznych, technicznych metod wymiany informacji o incydentach na podstawie standardów IODEF/IDMEF (Incident Object Description and Exchange Format/Intrusion DetectionModel Exchange Format), gromadzenie i analiza danych oraz wypracowanie skutecznych metod współpracy pomiędzy zespołami reagującymi. Celem projektu SPOTSPAM jest stworzenie prototypu systemu, który będzie skutecznie zwalczał zjawisko spamu. W przypadku sukcesu w realizacji prototypu przyszłego systemu istnieje duże prawdopodobieństwo kontynuacji systemu i wprowadzenia go na dużą skalę w Internecie Uruchomiony zostaje jeden z najważniejszych projektów CERT Polska projekt ARAKIS (AgRegacja, Analiza i Klasyfikacja Incydentów Sieciowych). Projekt ten zakłada stworzenie rozproszonego systemu detekcji zagrożeń, obejmującego swym zasięgiem sieci WAN. Zespół staje się zespołem wprowadzającym do organizacji FIRST dla dwóch innych zespołów litewskiego LITNET CERT oraz amerykańskiego Cymru Team. Pod koniec roku zespół CERT Polska liczy pięciu członków lipca zostaje podpisane porozumienie pomiędzy Departamentem Bezpieczeństwa Teleinformatycznego Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (DBTI ABW) a NASK w sprawie realizacji projektów dotyczących opracowywania metod i środków ochrony informacji w systemach i sieciach teleinformatycznych oraz propagowania wiedzy w tym zakresie. Realizacją zapisów porozumienia w ramach NASK zajmuje się Zespół Bezpieczeństwa i Integracji Systemów oraz zespół CERT Polska. Zawiązana zostaje współpraca z międzynarodowym stowarzyszeniem CEENet (Central and Eastern European Networking Association). Współpraca dotyczy przede wszystkim wspierania organizacji i działania nowych zespołów reagujących w strukturach członków CEENet. Pomoc dotyczy głównie krajów Europy Wschodniej oraz państw byłych republik Związku Radzieckiego. Członkowie zespołu aktywnie uczestniczą (jako prelegenci) w warsztatach i konferencjach organizowanych przez CEENet. W 2005 roku w Tbilisi organizują, przy wsparciu holenderskiego SURFnet CERT, trzydniowe szkolenie dla nowych członków zespołów reagujących. Współpraca z CEENet prowadzona jest według założeń projektu CLOSER (CLuster Of Security Resources) opracowanego przez zespół. We wrześniu podpisana zostaje umowa pomiędzy Carnegie Mellon University i NASK dotycząca współpracy pomiędzy zespołami CERT/CC i CERT Polska. Umowa pozwala na obustronny dostęp do informacji zastrzeżonych dla bezpośrednich partnerów. W ramach umowy NASK z Komisją Europejską CERT Polska organizuje, w ramach NASK, punkt kontaktowy do zgłaszania nielegalnych treści w Internecie Dyżurnet.pl. Dodatkowo zespół angażuje się we współpracę z Fundacją Dzieci Niczyje, zmierzającą do uruchomienia w Polsce projektu dotyczącego uświadamiania zagrożeń płynących z korzystania z Internetu. Prace te kończą się powołaniem do życia konsorcjum NASK i Fundacji Dzieci Niczyje, które w porozumieniu z Komisją Europejską realizuje w Polsce założenia projektu Awareness. W ramach zespołu powstaje komórka specjalizująca się w odtwarzaniu danych oraz analizie powłamaniowej i interpretacji danych znajdujących się w systemach komputerowych (computer forensic). Oprócz wsparcia w rozwiązywaniu incydentów zgłaszanych do zespołu, komórka świadczy również usługi komercyjne w tym zakresie (na zewnątrz) Zespół aktywnie angażuje się do współpracy z nowo powstałą agencją europejską ENISA (European Network Information Security Agency). Krzysztof Silicki (dyrektor techniczny NASK i pełnomocnik dyrektora NASK ds. CERT Polska) zostaje polskim przedstawicielem w Radzie Zarządzającej ENISA, Mirosław Maj (kierownik zespołu) zostaje polskim oficerem łącznikowym ENISA (ENISA National Liaison Officer) oraz członkiem grupy ekspertów ENISA ds. zespołów typu CSIRT, zaś Sławomir Górniak (członek zespołu) zostaje oddelegowany do pracy w ENISA jako tzw. Seconded National Expert. Konferencja SECURE 2005 zostaje wybrana przez ENISA jako jedna z europejskich imprez, w które ENISA angażuje się jako współorganizator. Zespół nawiązuje bliską współpracę z serwisem Allegro.pl. Wspólne działania prowadzą do uświadamiania zagrożeń i promowania dobrych praktyk z zakresu bezpieczeństwa IT wśród użytkowników Allegro.pl. W październiku jest organizowane spotkanie zespołów reagujących i zespołów bezpieczeństwa największych polskich ope- 10

11 Nowa strona w w w ratorów telekomunikacyjnych oraz portali internetowych. Idea zawiązania bliższej współpracy pomiędzy zespołami jest przyjęta bardzo pozytywnie przez uczestników. Od tego czasu spotkania odbywają się z czteromiesięczną częstotliwością. W ich trakcie są omawiane konkretne pomysły dotyczące usprawnienia działań zmierzających do zapewnienia bezpiecznego dostępu do sieci klientom operatorów i portali oraz ogólnej poprawy poziomu bezpieczeństwa w polskiej sieci Internet. Zespół przygotowuje program szkoleniowy i angażuje się w bezpośrednie szkolenia dla organów ścigania. Współpracuje z Wyższą Szkołą Policji w Szczytnie i środowiskiem prokuratorskim, przeprowadzając wiele szkoleń, dotyczących zjawisk przestępczości komputerowej i metod skutecznego ich ścigania. Pod koniec roku w skład zespołu wchodzi ośmiu pracowników. WW YY DDAA RR ZZ EENNII AA Biometria w portalu Na początku lipca br. zakończyły się wielomiesięczne prace prowadzone przez zespół Pracowni Biometrii NASK nad utworzeniem portalu biometrycznego. Portal, dostępny pod adresem prezentuje wyniki badań pracowni, a w niedługim czasie będzie rozbudowywany o najważniejsze informacje dotyczące postępów w biometrii na świecie. Ważną częścią portalu są strony z ofertą skierowaną do firm i instytucji, dotyczącą własnych rozwiązań pracowni z dziedziny biometrii tęczówki, podpisu odręcznego, inteligentnych kart biometrycznych i bezpiecznego dostępu do sieci wykorzystującego połączenia bezprzewodowe oraz VPN. Na stronie głównej portalu są prezentowane bieżące informacje dotyczące konferencji biometrycznych, spotkań naukowych, seminariów, itp. Portal jest prowadzony zarówno w języku polskim, jak i angielskim. (W bieżącym numerze biuletynu na s. 35 publikujemy artykuł prezentujący wyniki badań Pracowni Biometrii NASK.) 2006 Zespół nawiązuje bliską współpracę z serwisem Gadu-Gadu. Wspólne działania prowadzą do uświadamiania zagrożeń i promowania dobrych praktyk z zakresu bezpieczeństwa IT wśród użytkowników sieci Gadu-Gadu oraz współpracy w zwalczaniu przypadków ataków teleinformatycznych w tej sieci. Zespół obchodzi swoje 10. urodziny. Przez ten czas obsłużył blisko dziewięć tysięcy incydentów. Udzielił setek konsultacji i informacji firmom, organizacjom, mediom oraz indywidualnym użytkownikom polskiego Internetu. Aktywnie włączał się, i sam do niej zachęcał, we współpracę z wszystkimi zainteresowanymi podniesieniem poziomu bezpieczeństwa w polskim Internecie. Krzysztof Silicki jest dyrektorem technicznym NASK, Mirosław Maj jest kierownikiem CERT Polska 11

12 P R A W O Jednostka badawczo-rozwojowa... MARIA ZIÓŁKOWSK A Jak działa NASK Czym jest NASK, jaki jest jego status prawny i zasady funkcjonowania? Chcielibyśmy odpowiedzieć na te pytania, opisując prawne podstawy naszej działalności. Zdarza się, że otrzymujemy listy błędnie zaadresowane, do: Naukowej Akademii Komputerowej, Naukowo-Akademickich Sieci Komputerowych lub Naukowych i Akademickich Sieci Komputerowych. Czasami w prasie błędnie jest napisane o nas jako o spółce handlowej, czasami jesteśmy postrzegani jako przedsiębiorstwo państwowe. Bywa tak, że dyrektor NASK nazywany jest prezesem, zdarzyło się także utytułowanie go magnificencją rektorem. Jak jest naprawdę? Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych prawidłowa nazwa placówki to Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa. Jesteśmy jednostką badawczo-rozwojową. Statut dopuszcza używanie nazwy skróconej NASK i z tą nazwą jesteśmy najczęściej identyfikowani. NASK, jako jednostka badawczo-rozwojowa, jest państwową osobą prawną. Podstawę działalności NASK stanowi ustawa z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo- -rozwojowych (Dz.U , z póź. zm. Dz.U , zm. Dz.U , zm. Dz.U , zm. Dz.U , zm. Dz.U , Dz.U , zm. Dz.U , zm. Dz.U ). U T W O R Z E N I E N A S K Organem, który utworzył w 1993 roku NASK był Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych, współdziałający z Ministrem Finansów. Jednostka działa na podstawie Zarządzenia nr 5 z 14 grudnia 1993 roku Przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych w sprawie utworzenia NASK oraz na podstawie Statutu uchwalonego przez Radę Naukową NASK i zatwierdzonego przez Ministra Nauki. W NASK, tak jak w każdej jednostce badawczo-rozwojowej, organami są Dyrektor i Rada Naukowa. K T O Z A R Z Ą D Z A Dyrektor, który z mocy ustawy kieruje NASK, ma kompetencje zarządcze. Dyrektor przede wszystkim: ustala plany działalności NASK, realizuje politykę kadrową, zarządza mieniem i odpowiada za wyniki działalności NASK, reprezentuje NASK, podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących NASK, z wyjątkiem należących do zakresu działania Rady Naukowej. Dyrektora NASK powołuje na pięć lat organ sprawujący nadzór (spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu). Przed powołaniem dyrektora organ sprawujący nadzór zasięga opinii Rady Naukowej. W NASK jest czterech zastępców dyrektora, którzy są powoływani przez dyrektora po uprzednim zaopiniowaniu ich kandydatur przez Radę Naukową. 12

13 ... i jej status R A D A N A U K O W A N A S K Drugim ustawowym organem NASK jest Rada Naukowa. Składa się ona z piętnastu członków, którzy zostali wybrani przez pracowników NASK. W skład Rady Naukowej wchodzi dziesięciu pracowników NASK oraz pięć osób spoza organizacji. Tę ostatnią grupę, zgodnie z wymaganiami ustawy o jednostkach badawczo-rozwojowych, stanowią osoby mające tytuł naukowy lub stopień naukowy doktora habilitowanego, wyróżniające się zasobem wiedzy i praktycznym dorobkiem w dziedzinie telekomunikacji, a także teleinformatyki. Rada Naukowa jest organem stanowiącym, inicjującym, opiniodawczym i doradczym w zakresie działalności statutowej oraz w sprawach rozwoju kadry naukowej i techniczno-badawczej. Do zadań Rady należy między innymi: ustalanie perspektywicznych kierunków działalności naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej jednostki, opiniowanie kierunkowych planów tematycznych i finansowych jednostki oraz rocznych sprawozdań dyrektora z wykonania zadań, występowanie z wnioskami o powołanie i odwołanie dyrektora jednostki, opiniowanie kandydatów na stanowisko dyrektora, opiniowanie kwalifikacji osób na stanowiska pracowników naukowych i badawczo-technicznych oraz dokonywanie okresowej oceny dorobku naukowego oraz technicznego tych pracowników. Ponadto Rada Naukowa jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących działalności jednostki badawczo-rozwojowej, także nie wymienionych powyżej. Kadencja członków Rady Naukowej trwa cztery lata. W NASK działa obecnie Rada Naukowa czwartej kadencji. Organem sprawującym nadzór nad NASK jest obecnie Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Od czasu utworzenia NASK organem nadzorującym był zawsze minister właściwy do spraw nauki. W czasie istnienia naszej instytucji organ ten pięć razy zmienił swoją nazwę Był nim: Przewodniczący Komitetu Badań Naukowych, Minister Nauki, Minister Nauki i Informatyzacji, Minister Edukacji i Nauki, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Siedziba organu nadzorującego mieściła się zawsze pod tym samym adresem, w Warszawie, przy ulicy Wspólnej 1/3. Organ nadzorujący dokonuje kontroli i oceny działalności NASK oraz dyrektora. W ramach tego uprawnienia organ nadzorujący przeprowadza w NASK, co najmniej raz w roku, kontrolę. Organ sprawujący nadzór może wstrzymać wykonanie decyzji dyrektora jedynie wówczas, gdy stwierdzi, że jest ona sprzeczna z prawem. W takiej sytuacji, organ sprawujący nadzór może zobowiązać dyrektora do zmiany decyzji lub jej cofnięcia. Decyzja ma charakter decyzji administracyjnej, zatem można się od niej odwołać zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego. 13

14 Realizacja zadań W ramach swoich uprawnień organ sprawujący nadzór może nałożyć na NASK obowiązek wprowadzenia do jego planu zadania lub wyznaczyć mu zadanie poza planem, jeżeli jest to niezbędne do realizacji szczególnie ważnych celów gospodarczych lub społecznych, ze względu na potrzeby obrony kraju, w razie klęski żywiołowej lub w celu wykonania zobowiązań międzynarodowych. Dotychczas NASK był dwa razy zobowiązany do wykonania zadań nałożonych w tym trybie. Instytucja sprawująca nadzór zapewniła NASK środki do wykonania nałożonego zadania. NASK jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym G O S P O D A R K A N A S K NASK gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia ogólnonarodowego oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. Placówka jest jednostką sektora finansów publicznych. Wynikają z tego odpowiednie obowiązki zachowania szczególnej dbałości o majątek stanowiący własność NASK. Jedną z implikacji przynależności placówki do sektora finansów publicznych jest stosowanie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. NASK odpowiada za swoje zobowiązania. jako jednostka badawczo-rozwojowa pod numerem NASK jest zrzeszony w Radzie Głównej Jednostek Badawczo-Rozwojowych. Skarb Państwa nie odpowiada za zobowiązania NASK (wyjątek stanowi odpowiedzialność Skarbu Państwa za niezaspokojone zobowiązania jednostki badawczo-rozwojowej w razie jej likwidacji). P R Z E D M I O T D Z I A Ł A L N O Ś C I Przedmiot działalności NASK, w tym działalności badawczo-rozwojowej oraz działalności gospodarczej, jest określony w Statucie, który wymienia 24 kategorie działalności, którą może prowadzić NASK. Przychody z działalności są opodatkowane tak, jak przychody każdego przedsiębiorcy będącego osobą prawną. Na szczególne wyróżnienie zasługują wymienione jako przedmiot działalności: prace badawczo-rozwojowe w dziedzinie nauk technicznych (73.10.G), transmisja danych i teleinformatyka (64.20.C), radiokomunikacja (64.20.D), telefonia stacjonarna i telegrafia (64.20.A), telefonia ruchoma (64.20.B), pozostałe usługi telekomunikacyjne. NASK jest przedsiębiorcą telekomunikacyjnym zarejestrowanym w Rejestrze przedsiębiorców telekomunikacyjnych prowadzonym przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej pod numerem 59. NASK jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym jako jednostka badawczo-rozwojowa pod numerem NASK jest zrzeszony w Radzie Głównej Jednostek Badawczo- -Rozwojowych. D A N E P E R S O N A L N E Dyrektorem NASK jest dr Maciej Kozłowski. Funkcję tę po dwóch wygranych konkursach sprawuje drugą kadencję. Zastępcami dyrektora są: Prof. dr hab. inż. Krzysztof Malinowski zastępca dyrektora do spraw naukowych, Mgr inż. Krzysztof Silicki zastępca dyrektora do spraw technicznych, Mgr Maria Trąmpczyńska zastępca dyrektora do spraw akademickich, Dr hab. Tomasz Chlebowski zastępca dyrektora do spraw handlowych. Głównym księgowym NASK jest mgr Jarosław Nikiforuk. Przewodniczącym Rady Naukowej NASK jest prof. dr hab. inż. Jerzy Brzeziński. Zastępcą Przewodniczącego Rady Naukowej jest prof. dr hab. inż. Andrzej Dąbrowski. Skład Rady Naukowej NASK: 1. Dr Maria Baranowska, 2. Mgr inż. Tadeusz Bieńkowski, 3. Prof. dr hab. inż. Jerzy Brzeziński, 4. Dr hab. Tomasz Chlebowski, 5. Dr inż. Adam Czajka, 6. Prof. dr hab. inż. Andrzej Dąbrowski, 7. Dr Krzysztof Heller, 8. Dr inż. Jarosław Janiszewski, 9. Mgr Mirosław Maj, 10. Prof. dr hab. inż. Krzysztof Malinowski, 11. Dr hab. inż. Ewa Niewiadomska- -Szynkiewicz, 12. Dr hab. inż. Andrzej Pacut, 13. Mgr inż. Krzysztof Silicki, 14. Mgr inż. Tadeusz Rogowski, 15. Mgr Maria Trąmpczyńska. Wszelkie szczegółowe dane dotyczące NASK można znaleźć na stronie internetowej Mec. Maria Ziółkowska jest kierownikiem Działu Prawnego NASK 14

15 Domeny internetowe P R A W O ANNA PIECHOCK A Przed sądem polubownym Sąd Polubowny do spraw Domen Internetowych działający przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji, służący rozstrzyganiu sporów o naruszenie praw w wyniku rejestracji nazwy domeny internetowej z zakończeniem pl, istnieje już od ponad trzech lat. Obserwując rosnącą z roku na rok liczbę spraw oraz coraz większe zainteresowanie sądem, warto przypomnieć okoliczności jego utworzenia, przybliżyć procedurę rozstrzygania sporów oraz przynajmniej częściowo opisać dotychczasowe, dość bogate już orzecznictwo. Utworzenie sądu stało się niezbędne, aby zapewnić ochronę praw (osób trzecich) naruszonych w wyniku rejestracji nazw domen internetowych przez podmioty nieupoważnione do używania danej nazwy. Rejestrując nazwę domeny podmioty, nie mające prawa do danej nazwy, mogą naruszać przepisy ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (szczególnie art. 3 dobre obyczaje, art. 5 oznaczenie przedsiębiorstwa ), ustawy prawo własności przemysłowej dotyczące ochrony znaków towarowych, czy też przepisy kodeksu cywilnego określające prawa do firmy lub ochrony dóbr osobistych. Tymczasem dochodzenie praw przed sądem powszechnym napotyka na trudności spowodowane przewlekłością i kosztami postępowania oraz z powodu nieznajomości problematyki nazw domen internetowych. W podlegającej dynamicznym zmianom dziedzinie nazw domen internetowych czas niezbędny do rozstrzygnięcia postępowania odgrywa znaczną rolę. Dlatego w styczniu 2003 roku, z inicjatywy NASK, powstał Sąd Polubowny do spraw Domen Internetowych, działający przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji. R O Z S T R Z Y G A N I E S P O R Ó W O tym, że rozstrzyganie tzw. sporów domenowych w drodze postępowania arbitrażowego lub mediacyjnego przed sądem polubownym jest skuteczne (krótkotrwałe oraz nieobarczone wysokimi kosztami) świadczy coraz większa liczba spraw kierowanych do tej instytucji. W 2003 roku wpłynęło 15 wniosków w sprawach rozstrzyganych w trybie postępowania arbitrażowego, podczas gdy do końca I. półrocza 2006 roku przekazano ponad 50 spraw, które wpłynęły z wnioskiem o ich przeprowadzenie w trybie postępowania arbitrażowego. Spory pomiędzy abonentem nazwy domeny a podmiotem dochodzącym zaniechania naruszeń swoich praw są rozstrzygane w trybie określonym w Regulaminie Sądu Polubownego do spraw Domen Internetowych przy PIIT (dalej Regulamin, dostęp- Jest to pierwszy artykuł na temat działalności Sądu Polubownego do spraw Domen Internetowych przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji. W następnym numerze Biuletynu NASK Anna Piechocka omówi przykłady orzecznictwa sądu. 15

16 Równe trak towanie stron ny na stronie Spory, według wyboru strony, mogą być rozstrzygane w trybie postępowania mediacyjnego lub arbitrażowego. P R O C E D U R A M E D I A C J I Postępowanie arbitrażowe może być poprzedzone mediacją. Odbywa się ona na wniosek podmiotu dochodzącego zaniechania naruszeń swoich praw, ale oczywiście wymaga zgody abonenta nazwy domeny. Warunkiem rozpoczęcia mediacji jest wniesienie przez wnioskodawcę tzw. opłaty wstępnej w wysokości 500 zł, która nie podlega zwrotowi niezależnie od wyniku mediacji. Abonent nazwy domeny, wyrażając zgodę na przeprowadzenie mediacji, wpłaca opłatę ostateczną w wysokości 1000 zł. Wnioskodawca, po wyrażeniu zgody na mediację przez abonenta, wpłaca opłatę ostateczną równą opłacie abonenta, przy czym opłata wstępna zostaje zaliczona na poczet opłaty ostatecznej. Postępowanie prowadzone jest przez mediatora, którego rola polega na dążeniu do osiągnięcia porozumienia przez strony. Sam mediator jest zobowiązany zachować bezstronność. Mediator podlega wyłączeniu na żądanie strony, jeżeli tylko zachodzą okoliczności, które wzbudzają uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Strony decydują o sposobie przeprowadzenia postępowania mediacyjnego o tym, czy mediator będzie przeprowadzał spotkania łącznie ze stronami, czy też oddzielnie z każdą z nich. W sytuacji nieudzielenia zgody na przeprowadzenie mediacji przez abonenta nazwy domeny lub braku jakiejkolwiek odpowiedzi w terminie siedmiu dni od doręczenia propozycji przeprowadzenia mediacji, postępowanie mediacyjne podlega umorzeniu. W razie dojścia przez strony do porozumienia podpisują one wraz z mediatorem porozumienie o uzgodnionej treści. P O S T Ę P O W A N I E A R B I T R A O W E Regulamin stanowi część klauzuli arbitrażowej, która może być umową zawartą w formie pisemnej lub klauzulę w takiej umowie, której treścią jest poddanie pod rozstrzygnięcie sądu polubownego sporu powstałego w wyniku rejestracji nazwy domeny internetowej. Przed wszczęciem postępowania arbitrażowego podmiot dochodzący zaniechania naruszeń jego praw (powód) jest zobowiązany wnieść opłatę kancelaryjną oraz przedłożyć wniosek z informacją o zamiarze złożenia pozwu, wskazując w nim pozwanego (abonenta, który zdaniem powoda dokonał naruszenia w wyniku rejestracji nazwy domeny) oraz nazwę domeny, której postępowanie będzie dotyczyć. Zgłoszenia można dokonać pocztą elektroniczną pod adresem: Niezwłocznie po złożeniu wniosku, do powoda jest przesyłana lista arbitrów, zaś do obu stron klauzula arbitrażowa (zapis na sąd polubowny). Powód, pod warunkiem podpisania przez obie strony sporu klauzuli arbitrażowej, wnosi do sądu opłacony (wpis wynosi 3000 zł) pozew w terminie 14 dni od poinformowania go o wpłynięciu do sądu podpisanej przez pozwanego klauzuli arbitrażowej. Regulamin określa obligatoryjne i fakultatywne elementy pozwu, z których warto wymienić wskazanie arbitra z udostępnionej powodowi listy arbitrów. W ciągu siedmiu dni od doręczenia pozwanemu abonentowi pozwu, może on złożyć odpowiedź na pozew, której treść powinna zawierać elementy wskazane w Regulaminie. Postępowanie arbitrażowe jest prowadzone z reguły przez jednego arbitra, jednak na wspólne żądanie stron sprawa może być prowadzona przez trzech arbitrów. Wiąże się to jednak z wyższymi kosztami Tabela obrazuje stopniowy wzrost spraw rozstrzyganych przed sądem polubownym w trybie postępowania arbitrażowwego Liczba przekazanych Ugoda przed Sprawy umorzone Wyrok Nie wszczęto Sprawy w toku spraw arbitrem przez arbitra postępowania*) Razem * Cesja, rezygnacja powoda lub brak danych abonenta Źródło: Biuro Sądu Polubownego do spraw Domen Internetowych, strona 16

17 Spotkanie ICANN P R A W O takiego postępowania. Regulamin szczegółowo określa procedurę powołania arbitrów, przewidując w razie niepowodzenia tzw. powołanie zastępcze. Warto podkreślić, że na liście arbitrów sądu polubownego znajdują się osoby o szerokiej wiedzy i doświadczeniu z prawa własności intelektualnej. Niemniej, strony mają prawo wspólnie wybrać arbitra spoza listy. Raport z Marrakeszu ARTUR PIECHOCKI W Y Ł Ą C Z E N I E A R B I T R A Arbiter podlega wyłączeniu na żądanie strony w razie zajścia okoliczności wzbudzających uzasadnione wątpliwości co do bezstronności arbitra. Decyzję w tej sprawie podejmuje Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji. Arbiter, w toku postępowania arbitrażowego, jest zobowiązany zapewnić równe traktowanie stron, co przejawia się przede wszystkim w umożliwieniu przedstawienia przez obie strony ich stanowisk. Możliwe jest składanie przez strony wniosków dowodowych, w tym dotyczących dowodu z dokumentów, z przesłuchania stron, świadków i biegłych. W celu przeprowadzenia dowodów, a także w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, arbiter z własnej inicjatywy lub na żądanie stron może zarządzić rozprawę. Zamknięcie postępowania powinno nastąpić nie później niż w ciągu 30 dni od daty wyrażenia przez arbitra zgody na rozstrzyganie sporu, zaś orzeczenie powinno być wydane w terminie 10 dni od zamknięcia postępowania. Należy podkreślić, że w każdym momencie postępowania arbitrażowego strony mogą przed arbitrem zawrzeć ugodę. Postępowanie arbitrażowe podlega wówczas umorzeniu. Autorka pracuje w Dziale Prawnym NASK Premier krótko podsumował rozwój lokalnego dostępu do Internetu. Jeszcze w 2004 roku liczba użytkowników Internetu wynosiła milion osób, podczas gdy w tym roku osiągnęła cztery miliony. Ten gwałtowny wzrost był możliwy m.in. dzięki trzyletniemu programowi rządowemu, którego koszt ocenia się na około 100 mln USD. Celem programu było wyposażenie szkół i rozwój usług dostępnych on line. Przyspieszenie, jakie dokonało się w Maroku, zyskało uznanie najwyższych urzędników ICANN Vinta Cerfa oraz Paula Twomey a. Jednak podstawowym tematem spotkania ICANN były oczywiście nazwy domen internetowych. Szczególną uwagę warto poświęcić sesjom na temat: WHOIS, IDN, e-iana oraz Accountability Framework. W H O I S WHOIS to powszechnie dostępna baza danych o abonentach nazw domen internetowych. Dostęp do bazy zwykle odbywa się przez witrynę internetową rejestru, jak w przypadku większości cctlds (country code Top-Level Domain) lub rejestratora, jak w przypadku gtlds (generic Top-Level Domain). WHOIS umożliwia sprawdzenie w każdej chwili przez użytkownika Internetu, kto jest abonentem danej nazwy domeny. Zakłada się, że sprawdzenie dokonywane jest przede Pod koniec czerwca 2006 roku odbyło się w Marrakeszu spotkanie ICANN. Inauguracyjną przemowę wygłosił premier Maroka. 17

18 Ochrona danych osobow ych wszystkim dla: zmiany abonenta nazwy domeny, dochodzenia naruszonych praw przeciwko abonentowi, prowadzenia postępowań karnych i administracyjnych. Istnienia powszechnego dostępu do danych abonenta nazwy domeny wymagają organy prowadzące postępowanie karne oraz podatkowe, a także organizacje ochrony praw własności intelektualnej. S TA N O W I S K O G A C Podczas sesji GAC (Governmental Advisory Committee) przedstawicielka rządu Stanów Zjednoczonych popierała umożliwienie powszechnego dostępu do bardzo szeroko rozumianych danych abonenta (w tym numer telefonu, ). Otrzymała zresztą wsparcie od przedstawicieli innych rządów obecnych podczas spotkania. Z drugiej strony pojawiły się głosy przedstawicieli Non-Commercial Constituency krytykujące dokonywanie jakichkolwiek ustaleń w sprawie WHOIS na forum GAC, skoro kwestie ochrony baz danych i samych danych w nich zawartych są i powinny pozostać regulowane przepisami krajowymi nawet wspólne stanowisko GAC nie może niczego zmienić w tym zakresie. Krytyka dotyczyła również żądań organów ścigania dotyczących zawartości danych we WHOIS. Padło pytanie, czy numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, którego publikacji żądali przedstawiciele niektórych rządów, zapewni zaprzestanie naruszenia praw własności intelektualnej? Powszechnie dostępna baza WHOIS jest narażona na ataki ze strony osób posługujących się zaawansowanymi narzędziami programowymi do automatycznego pobierania danych. Niezależnie od wyżej omówionego celu tworzenia WHOIS baza zawierająca dane na temat wszystkich klientów danego rejestru lub rejestratora stanowi istotne źródło informacji handlowej jako spis potencjalnych klientów dla osoby zainteresowanej ich pozyskaniem. Najlepszym potwierdzeniem ważnej roli, jaką odgrywają bazy WHOIS nie tylko w świecie nazw domen internetowych, jest liczba 1,5 mld zapytań kierowanych do największej bazy WHOIS na świecie, tj. bazy.com. Dlatego wprowadzane są liczne ograniczenia techniczne w dostępie do WHOIS. Jako powszechnie dostępna baza danych jest ona narażona na ataki ze strony osób posługujących się zaawansowanymi narzędziami programowymi automatycznego pobierania danych i ich dalszego wykorzystywania w celach komercyjnych. Podstawowymi ograniczeniami przed taką działalnością są: konieczność wpisywania kodu trudnego do odczytywania w sposób mechaniczny oraz ograniczenie liczby zapytań kierowanych do WHOIS z jednego urządzenia w danym czasie. Wobec rejestratorów, którzy sami kierują zapytania do WHOIS, do rejestru wprowadza się większe liczby zapytań w innych odstępach czasu, a także dodatkowo reguluje się kwestie naruszenia zasad korzystania z WHOIS w umowach pomiędzy rejestrem a rejestratorem. Pomimo istnienia wymienionych ograniczeń bardzo często zdarza się, że dane zawarte we WHOIS są nadal zbierane w celu ich sprzedaży lub innego, komercyjnego wykorzystywania. D A N E O S O B O W E Najistotniejszy jednak problemem, który dotyka powszechnie dostępne bazy zawierające dane o klientach, jest niebezpieczeństwo ujawnienia danych osobowych. Powszechnie przyjęta na świecie praktyka umożliwia uzyskanie informacji o abonencie nazwy domeny, który jest osobą fizyczną. Różnie natomiast traktuje się samą konieczność ujawnienia danych osobowych we WHOIS. Większość rejestrów krajowych (cctld) i wszystkie rodzajowe (gtld) zmuszają abonenta, będącego osobą fizyczną, do ujawnienia jego danych w powszechnie dostępnej bazie danych. Abonent może ewentualnie zażądać usunięcia jego danych ex post (zasada opt-out) z WHOIS. W rejestrach, w których wymaga się zgody osoby fizycznej na publikację jej danych, uzyskuje się ją podczas procesu rejestracji nazwy domeny. Udzielenie zgody czyni się jednak warunkiem zawarcia umowy o rejestrację nazwy domeny. Trudno mówić zatem o wyrażeniu zgody, skoro bez niej nie będzie możliwe zarejestrowanie nazwy domeny. Wśród większych rejestrów inne zasady stosowane są w.pl oraz.ca, gdzie wymaga się aktywnej zgody osoby fizycznej, czyli wyrażenia woli zamieszczenia jej danych w bazie WHOIS. Brak zgody nie uniemożliwia zawarcia umowy, dane osoby fizycznej nie zostaną po prostu ujawnione we WHOIS. Jednocześnie będą one dostępne na żądanie uprawnionych organów, zgodnie z przepisami prawa. Ostatnie rozwiązanie pozostaje w zgodzie z treścią dyrektyw unijnych, bowiem nie można wymagać od osoby fizycznej, aby podawała publicznie swoje dane do celów niezwiązanych bezpośrednio z zawar- 18

19 Bezpieczne zarządzanie siecią ciem i wykonaniem umowy o rejestrację oraz utrzymywanie nazwy domeny. Celów WHOIS nie powinno utożsamiać się z celem umowy. Z E Z N A K A M I D I A K R Y T Y C Z N Y M I Wydaje się, że w zakresie wykonywania przez ICANN jej misji największy zawód sprawia wprowadzanie do Internetu IDN (Internationalized Domain Names), czyli nazw domen zawierających znaki języków narodowych. Znacznie bardziej zaawansowane prace prowadzi w tym zakresie Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna (ITU Study Group 17), z aktywnym udziałem pracowników NASK Andrzeja Bartosiewicza i Krzysztofa Olesika. Impas w pracach ICANN doprowadził nawet do tego, że podczas sesji ICANN, poświęconej IDN, zakwestionowano nawet dotychczasową praktykę na świecie, dotyczącą rejestracji IDN, pomimo że zostało już zarejestrowanych setki tysięcy nazw domen IDN. Prezentacja przedstawiciela ICANN ds. kontaktów z Internet Engineering Task Force (IETF) Johna Klensina dotyczyła konieczności rewizji IDN nie tylko od strony technicznej, ale również przyszłej polityki rejestracji IDN. Dyskusja podczas sesji ICANN spowodowała powrót do punktu wyjścia, w którym świat nazw domen znajdował się kilka lat temu. IDN funkcjonują obecnie w wielu krajach, jednak nadal nierozwiązany pozostał problem znaków języków arabskich i azjatyckich. Dopóki nie zostanie on rozwiązany, nie można oczekiwać powszechnego przyjęcia IDN, w tym w przeglądarkach internetowych. A C C O U N TA B I L I T Y F R A M E W O R K Spotkanie w Marrakeszu stało się okazją do oficjalnego ogłoszenia przez ICANN ścisłej współpracy z NASK dotyczącej wprowadzenia systemu do automatycznej obsługi i zarządzania bazą danych IANA Domeny zawierające znaki języków narodowych funkcjonują obecnie w wielu krajach, jednak nadal nierozwiązany pozostał problem znaków języków arabskich i azjatyckich. (Internet Assigned Numbers Authority), nazwanego e-iana. Notatka prasowa w tej sprawie opublikowana na głównej stronie ICANN stanowi potwierdzenia zaangażowania ICANN w projekt e-iana. Kolejnym etapem współpracy będzie określenie zasad dokonywania modyfikacji e-iana, które umożliwią rozpoczęcie wykorzystywania systemu zgodnie z jego przeznaczeniem. Baza IANA jest najważniejszą dla istnienia Internetu, bowiem zawiera wpisy dotyczące wszystkim domen krajowych (cctld). Jej brak doprowadziłby do utraty przez Internet jego międzynarodowego charakteru, ponieważ przestałyby istnieć odwołania do poszczególnych domen skonstruowane w sposób hierarchiczny. W ostatnich miesiącach coraz więcej rejestrów ogłasza podpisanie z ICANN tzw. Accountability Framework. Forma podpisania zależy od rejestru. Może być to umowa lub tylko przystąpienie do Accountability Framework. Niektóre rejestry, np. brytyjski Nominet.uk oraz niemiecki DENIC zdecydowały się ograniczyć do wymiany listów z ICANN. Zadaniem listów jest potwierdzenie wzajemnych pozycji wymieniających się stron w świecie nazw domen internetowych, relacji między ICANN a rejestrami oraz potwierdzenie wyłączności zastosowania prawa krajowego w kwestiach dotyczących nazw domen internetowych. Listy nie mają charakteru prawnie wiążącego, co spotyka się również z krytyką. Trudno bowiem w takim przypadku mówić o celu, jaki mają osiągnąć, poza zbliżeniem pomiędzy niektórymi rejestrami a ICANN. Autor jest pracownikiem Działu Prawnego NASK M e d i a i n f o r m u j ą ICANN wybiera polskie oprogramowanie! ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers) organizacja koordynująca funkcjonowanie Internetu osiągnęła porozumienie w sprawie zastosowania oprogramowania NASK do automatycznego zarządzania bazą domen internetowych najwyższego poziomu (TLD Top-Level Domains), zwaną bazą IANA. IANA (IANA Internet Assigned Numbers Authority jest historyczną nazwą centralnej bazy domen internetowych najwyższego poziomu) ma fundamentalne znaczenie dla funkcjonowania Internetu, bowiem zawiera wpisy domen najwyższego poziomu: rodzajowych, takich jak:.com,.org,.net, oraz krajowych, na przykład.pl (Polska),.de (Niemcy) czy.fr (Francja). Baza jest obsługiwana przez ICANN na mocy kontraktu z rządem Stanów Zjednoczonych , ITbiznes.pl 19

20 IIN T E R N E T Sieci korporacyjne PAWEŁ RY T T Technologie ethernetowe W dzisiejszym świecie ilość informacji przesyłanych drogą elektroniczną wzrasta w tempie wykładniczym. Zwiększa się te wartość przesyłanej informacji. Rosną oczekiwania użytkowników wobec jakości i niezawodności sieci transmisyjnej oraz wymagania dotyczące jej przepustowości. Starając się sprostać oczekiwaniom nabywców, producenci sprzętu sieciowego i operatorzy telekomunikacyjni nieustannie modernizują oferowane produkty. Ze względu na zwiększającą się ilość przesyłanych danych podstawowe zmiany w projektowaniu sieci teletransmisyjnych oraz w budowie urządzeń sieciowych idą w kierunku usprawniania wydajności routerów i przełączników. Jednak to nie wszystko. Dzisiejszy użytkownik oprócz niezawodności, szybkości i jakości rozwiązania wymaga jego elastyczności, łatwej skalowalności oraz możliwości integracji z innymi urządzeniami i aplikacjami. Dlatego też sprzęt sieciowy obsługuje coraz większą gamę interfejsów i protokołów sieciowych, a sieci teletransmisyjne oferują coraz większą przepustowość i coraz wyższe parametry SLA. Rozwój transmisji danych (w tym technologii opartych na IP) doprowadził do koncepcji powstania wielousługowych sieci teletransmisyjnych. W ten sposób powstało oblicze dzisiejszych sieci korporacyjnych, które realizowane są z wykorzystaniem różnych technologii, na przykład Ethernet, MPLS, SSL, IP, ATM i Frame Relay. Dzięki wielu wdrożonym technologiom, najdłuższemu doświadczeniu w Polsce w budowie sieci VPN oraz wysokim kompetencjom pracowników NASK może świadczyć usługi budowy elastycznych, bezpiecznych i niezawodnych sieci korporacyjnych dla najbardziej wymagających klientów. Wychodząc naprzeciw ich oczekiwaniom w ostatnim czasie NASK wprowadził sieci VPN, wykorzystujące technologii ethernet. Aktualnie z tego zakresu w ofercie operatora można znaleźć trzy grupy produktów: Metro VPN usługa świadczona za pomocą systemu radiowego VectaStar, Ethernet VPN usługa świadczona z wykorzystaniem sieci Gigabit Ethernet NASK, wyodrębnionej z sieci WARMAN, Kanały Gigabit Ethernet transmisja punkt-punkt realizowana w relacjach międzymiastowych. Oferta sieci korporacyjnych działających z wykorzystaniem ethernetu jest cały czas rozwijana, a nieustannie prowadzone prace przynoszą spodziewany efekt w postaci rozszerzenia geograficznej dostępności usługi. P O C Z ĄT K I E T H E R N E T U Zacznijmy od początku... Jest 1970 rok. W ośrodku badawczym Xerox PARC (Xerox Palo Alto Research Center) powstaje pierwszy prototyp sieci komputerowej, który dał początek dzisiejszemu etherne- 20

Powstanie i działalność Rządowego Zespołu Reagowania na Incydenty Komputerowe CERT.GOV.PL

Powstanie i działalność Rządowego Zespołu Reagowania na Incydenty Komputerowe CERT.GOV.PL Powstanie i działalność Rządowego Zespołu Reagowania na Incydenty Komputerowe CERT.GOV.PL Tomasz Prząda DBTI ABW 2008 1 Agenda Podstawowe informacje o CERT.GOV.PL Realizowane przedsięwzi wzięcia Statystyki

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Postanowienia wstępne. Stosowanie przepisów Regulaminu

Rozdział I. Postanowienia wstępne. Stosowanie przepisów Regulaminu REGULAMIN ROZSTRZYGANIA SPORÓW O NARUSZENIE PRAW W NASTĘPSTWIE REJESTRACJI NAZWY DOMENY INTERNETOWEJ.PL SĄDU ARBITRAŻOWEGO PRZY KRAJOWEJ IZBIE GOSPODARCZEJ W WARSZAWIE Rozdział I Postanowienia wstępne

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl.

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. Dokument w wersji z dnia 10.08.2015, zamieszczony do wglądu. Obowiązuje treść publikowana na stronach partnera: http://www.dns.pl/regulamin.html. 1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK

Bardziej szczegółowo

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl.

1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. Treść Regulaminu nazw domeny.pl 1. Regulamin określa warunki świadczenia usług przez NASK w zakresie utrzymywania nazw w domenie.pl. DEFINICJE 2. Określenia użyte w Regulaminie oznaczają: a. NASK - Naukową

Bardziej szczegółowo

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego

Plan Wykładu. Postępowanie mediacyjne wszczęcie, przebieg, ugoda Postępowanie arbitrażowe przebieg, wszczęcie, wyrok sądu polubownego Pozasądowe sposoby rozwiązywania sporów powstałych między przedsiębiorcami a ich klientami lub kontrahentami na gruncie transakcji e commerce w obrocie krajowym MAGDALENA ROMATOWSKA Plan Wykładu I. Mediacja

Bardziej szczegółowo

S T A T U T REGIONALNEGO OŚRODKA KULTURY W KATOWICACH

S T A T U T REGIONALNEGO OŚRODKA KULTURY W KATOWICACH PROJEKT Załącznik do uchwały nr... Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia... S T A T U T REGIONALNEGO OŚRODKA KULTURY W KATOWICACH Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY NAUKOWEJ INSTYTUTU FIZYKI PLAZMY I LASEROWEJ MIKROSYNTEZY im. Sylwestra Kaliskiego

REGULAMIN RADY NAUKOWEJ INSTYTUTU FIZYKI PLAZMY I LASEROWEJ MIKROSYNTEZY im. Sylwestra Kaliskiego REGULAMIN RADY NAUKOWEJ INSTYTUTU FIZYKI PLAZMY I LASEROWEJ MIKROSYNTEZY im. Sylwestra Kaliskiego (uchwalony przez RN IFPiLM dn. 19 października 2011 r. ze zmianami z dn.27.02.2013, 18.06.2014 oraz 25.06.2015)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU Stowarzyszenia POLSKA FEDERACJA SQUASHA

REGULAMIN PRACY ZARZĄDU Stowarzyszenia POLSKA FEDERACJA SQUASHA REGULAMIN PRACY ZARZĄDU Stowarzyszenia POLSKA FEDERACJA SQUASHA 1) Zarząd Stowarzyszenia POLSKA FEDERACJA SQUASHA jest organem wykonawczo-reprezentacyjnym Stowarzyszenia i działa na podstawie statutu,

Bardziej szczegółowo

STATUT BIBLIOTEKI ŚLĄSKIEJ W KATOWICACH

STATUT BIBLIOTEKI ŚLĄSKIEJ W KATOWICACH załącznik do uchwały Nr IV/22/23/2012 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 18 czerwca 2012 roku STATUT BIBLIOTEKI ŚLĄSKIEJ W KATOWICACH Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Biblioteka Śląska w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Plan działań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa cyberprzestrzeni RP

Plan działań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa cyberprzestrzeni RP Plan działań w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa cyberprzestrzeni RP Dokument przyjęty przez Zespół Zadaniowy ds. bezpieczeństwa cyberprzestrzeni Rzeczypospolitej Polskiej i zatwierdzony przez Komitet

Bardziej szczegółowo

STATUT Fundacji Kultury Świata. Postanowienia ogólne

STATUT Fundacji Kultury Świata. Postanowienia ogólne STATUT Fundacji Kultury Świata Postanowienia ogólne 1 1. Fundacja pod nazwą Fundacja Kultury Świata zwaną dalej Fundacją, ustanowiona przez: Aleksandrę Gutowską zwaną dalej fundatorką, aktem notarialnym

Bardziej szczegółowo

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO

STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO STATUT Europejskiego Regionalnego Centrum Ekohydrologii w Łodzi, w Polsce pod auspicjami UNESCO Artykuł 1 Status prawny i siedziba Centrum 1. Europejskie Regionalne Centrum Ekohydrologii z siedziba w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 5 stycznia 2015 r. Poz. 1 O B W I E S Z C Z E N I E. z dnia 31 grudnia 2014 r.

Warszawa, dnia 5 stycznia 2015 r. Poz. 1 O B W I E S Z C Z E N I E. z dnia 31 grudnia 2014 r. Warszawa, dnia 5 stycznia 2015 r. Poz. 1 O B W I E S Z C Z E N I E M I N I S T R A F I N A N S Ó W z dnia 31 grudnia 2014 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu zarządzenia Ministra Finansów w sprawie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN CENTRUM TRANSFERU WIEDZY i INNOWACJI W OBSZARZE NAUKI I SZTUKI AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE

REGULAMIN CENTRUM TRANSFERU WIEDZY i INNOWACJI W OBSZARZE NAUKI I SZTUKI AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE REGULAMIN CENTRUM TRANSFERU WIEDZY i INNOWACJI W OBSZARZE NAUKI I SZTUKI AKADEMII IM. JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE Postanowienia ogólne 1 Regulamin określa strukturę i zasady działania Centrum Transferu

Bardziej szczegółowo

Umowa o Współpracy w ramach Klastra FOSS4G

Umowa o Współpracy w ramach Klastra FOSS4G Umowa o Współpracy w ramach Klastra FOSS4G zawarta w dniu [...] 2015 r. w Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością non-profit przez FOSS4G CLUSTER z siedzibą w Łodzi, zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 65/2014. z dnia 11 września 2014 r. RADY NARODOWEGO CENTRUM NAUKI

UCHWAŁA NR 65/2014. z dnia 11 września 2014 r. RADY NARODOWEGO CENTRUM NAUKI Rada Narodowego Centrum Nauki UCHWAŁA NR 65/2014 z dnia 11 września 2014 r. RADY NARODOWEGO CENTRUM NAUKI w sprawie warunków oraz regulaminu przyznawania środków na realizację zadań finansowanych przez

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO CENTRUM MEDIACYJNEGO PRZY NACZELNEJ RADZIE ADWOKACKIEJ W WARSZAWIE 1. Zakres zastosowania 1. Przedmiotem niniejszego Regulaminu jest unormowanie zasad rozstrzygania

Bardziej szczegółowo

ZASADY WYBORU EKSPERTÓW OCENIAJĄCYCH PROJEKTY ZŁOŻONE W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO 2007-2013

ZASADY WYBORU EKSPERTÓW OCENIAJĄCYCH PROJEKTY ZŁOŻONE W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO 2007-2013 Załącznik do uchwały Nr 1358/172/12 Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 26 czerwca 2012 r. ZASADY WYBORU EKSPERTÓW OCENIAJĄCYCH PROJEKTY ZŁOŻONE W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA

STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę NASZE JEZIORA, w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie jest zrzeszeniem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi Załącznik Nr 2 do Statutu Słowo wstępne Samorządności nie tworzą władze - nie polega ona na tym, by kilkoro wybranych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLIX/1221/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 października 2013 r.

UCHWAŁA NR XLIX/1221/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 października 2013 r. UCHWAŁA NR XLIX/1221/13 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 17 października 2013 r. w sprawie nadania statutu Centrum Usług Informatycznych Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Pedagogicznej Przedszkola Nr 1 im. Czesława Janczarskiego w Węgrowie

Regulamin Rady Pedagogicznej Przedszkola Nr 1 im. Czesława Janczarskiego w Węgrowie Regulamin Rady Pedagogicznej Przedszkola Nr 1 im. Czesława Janczarskiego w Węgrowie Podstawa prawna; Art.40, 41, 42, 43, 44 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r.Dz. U. Nr 95 poz. 425 z późniejszymi

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Sprawozdanie roczne z działalności uczelnianej organizacji studenckiej (stan na dzień 31 grudnia 2010 r.)

WZÓR. Sprawozdanie roczne z działalności uczelnianej organizacji studenckiej (stan na dzień 31 grudnia 2010 r.) Załącznik nr 3 do Zarządzenia nr 17 Rektora z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu rejestracji uczelnianych organizacji studenckich i uczelnianych organizacji doktorantów na UW WZÓR

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 29 M I N I S T R A S P R A W Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 20 listopada 2014 r.

Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 29 M I N I S T R A S P R A W Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 20 listopada 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 21 listopada 2014 r. Poz. 29 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 2 9 M I N I S T R A S P R A W Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 20 listopada 2014

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Rodziców Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych i Liceum Plastycznego przy Zespole Szkół Plastycznych w Gdyni

Regulamin Rady Rodziców Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych i Liceum Plastycznego przy Zespole Szkół Plastycznych w Gdyni Załącznik 6 Regulamin Rady Rodziców Ogólnokształcącej Szkoły Sztuk Pięknych i Liceum Plastycznego przy Zespole Szkół Plastycznych w Gdyni Na podstawie Ustawy z dnia 11 kwietnia 2007 r. o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY FUNDACJI STUDENCKIE FORUM BUSINESS CENTRE CLUB Z DNIA. 2012 ROKU

UCHWAŁA NR... RADY FUNDACJI STUDENCKIE FORUM BUSINESS CENTRE CLUB Z DNIA. 2012 ROKU UCHWAŁA NR... RADY FUNDACJI STUDENCKIE FORUM BUSINESS CENTRE CLUB Z DNIA. 2012 ROKU w sprawie: Regulaminu funkcjonowania jednostek organizacyjnych Fundacji Studenckie Forum Business Centre Club Na podstawie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ PRZEDSZKOLA W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ I FILII LUBOWIDZ

REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ PRZEDSZKOLA W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ I FILII LUBOWIDZ REGULAMIN RADY PEDAGOGICZNEJ PRZEDSZKOLA W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ I FILII LUBOWIDZ Przyjęty uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia 15.09.10r. Nazwa i adres placówki RZEDSZKOLE W NOWEJ WSI LĘBORSKIEJ FILIA LUBOWIDZ1

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SĄDU POLUBOWNEGO DS. DOMEN INTERNETOWYCH PRZY POLSKIEJ IZBIE INFORMATYKI I TELEKOMUNIKACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN SĄDU POLUBOWNEGO DS. DOMEN INTERNETOWYCH PRZY POLSKIEJ IZBIE INFORMATYKI I TELEKOMUNIKACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN SĄDU POLUBOWNEGO DS. DOMEN INTERNETOWYCH PRZY POLSKIEJ IZBIE INFORMATYKI I TELEKOMUNIKACJI Poniższe postanowienia stanowią Regulamin Sądu Polubownego ds. Domen Internetowych przy Polskiej Izbie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 5 grudnia 2012 r. Pozycja 64

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 5 grudnia 2012 r. Pozycja 64 DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 5 grudnia 2012 r. Pozycja 64 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie zmiany

Bardziej szczegółowo

Statut Koła Naukowego Studentów Akademii Górniczo-Hutniczej BIT Działającego przy Wydziale Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji

Statut Koła Naukowego Studentów Akademii Górniczo-Hutniczej BIT Działającego przy Wydziale Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Statut Koła Naukowego Studentów Akademii Górniczo-Hutniczej BIT Działającego przy Wydziale Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Rozdział I Art. I. Postanowienia ogólne. 1. Koło Naukowe Studentów

Bardziej szczegółowo

STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ

STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ STATUT DOLNOŚLĄSKIEGO FORUM POMOCY SPOŁECZNEJ Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Dolnośląskie Forum Pomocy Społecznej jest autonomicznym podmiotem działającym na rzecz integracji i rozwoju pomocy społecznej.

Bardziej szczegółowo

STATUT CENTRUM KULTURY ZAMEK. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT CENTRUM KULTURY ZAMEK. Rozdział I Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do uchwały nr XXXI/464/VI/2012 RADY MIASTA POZNANIA z dnia 22 maja 2012 r. STATUT CENTRUM KULTURY ZAMEK Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Centrum Kultury Zamek, zwane w dalszej treści

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA OSTROWIECKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT STOWARZYSZENIA OSTROWIECKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT STOWARZYSZENIA OSTROWIECKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Ostrowieckie Towarzystwo Naukowe, zwane dalej Stowarzyszeniem, posiada osobowość prawną. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

Regulamin. Ośrodka Mediacji. Fundacji Wydziału Prawa i Administracji. Uniwersytetu Śląskiego Facultas Iuridica

Regulamin. Ośrodka Mediacji. Fundacji Wydziału Prawa i Administracji. Uniwersytetu Śląskiego Facultas Iuridica Regulamin Ośrodka Mediacji Fundacji Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego Facultas Iuridica Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Ośrodek Mediacji Fundacji Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Umowa użytkownika. 1. Uprawnienia. 2. Logowanie do platformy szkoleń elektronicznych

Umowa użytkownika. 1. Uprawnienia. 2. Logowanie do platformy szkoleń elektronicznych Umowa użytkownika Platforma szkoleń elektronicznych firmy Olympus (https://elearning.olympuseuropa.com) to internetowe środowisko, które zostało stworzone z myślą o przeszkoleniu i podniesieniu świadomości

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne

I. Postanowienia ogólne Załącznik do Zarządzenia Nr R-19/2013 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 12 marca 2013 r. REGULAMIN INFORMATYCZNEGO POLITECHNIKI LUBELSKIEJ I. Postanowienia ogólne 1. Działalność Centrum Informatycznego,

Bardziej szczegółowo

Regulamin Rady Rodziców

Regulamin Rady Rodziców Regulamin Rady Rodziców Państwowej Szkoły Muzycznej I st. im. Stanisława Moniuszki w Zbąszyniu Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Niniejszy Regulamin działalności Rady Rodziców zostaje ustalony na podstawie

Bardziej szczegółowo

Dział IV STRUKTURA ORGANIZACYJNA UCZELNI

Dział IV STRUKTURA ORGANIZACYJNA UCZELNI Dział IV STRUKTURA ORGANIZACYJNA UCZELNI Rozdział 1 Wydziały 35 1. Podstawową jednostką organizacyjną Uczelni jest wydział. Poza siedzibą Uczelni mogą być tworzone wydziały zamiejscowe. 2. Wydziały tworzy,

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KLUBU SENIORA PRZY STOWARZYSZENIU PRZEDSIĘBIORCÓW POLIGRAFII KRAKÓW. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KLUBU SENIORA PRZY STOWARZYSZENIU PRZEDSIĘBIORCÓW POLIGRAFII KRAKÓW. Postanowienia ogólne REGULAMIN KLUBU SENIORA PRZY STOWARZYSZENIU PRZEDSIĘBIORCÓW POLIGRAFII KRAKÓW 1 Postanowienia ogólne 1. Klub Seniora (zwany dalej Klubem) został utworzony w strukturze Stowarzyszenia Przedsiębiorców Poligrafii

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNY KOMITET RATOWNIKÓW MEDYCZNYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

SPOŁECZNY KOMITET RATOWNIKÓW MEDYCZNYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA SPOŁECZNY KOMITET RATOWNIKÓW MEDYCZNYCH ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Społeczny Komitet Ratowników Medycznych w dalszych postanowieniach statutu zwane

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ATENEUM SZKOŁY WYŻSZEJ Z SIEDZIBĄ W GDAŃSKU

REGULAMIN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ATENEUM SZKOŁY WYŻSZEJ Z SIEDZIBĄ W GDAŃSKU REGULAMIN STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ATENEUM SZKOŁY WYŻSZEJ Z SIEDZIBĄ W GDAŃSKU ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Ateneum Szkoła Wyższa z siedzibą w Gdańsku jest uczelnią niepubliczną wpisaną do rejestru

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej przy Politechnice Śląskiej w Gliwicach

REGULAMIN Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej przy Politechnice Śląskiej w Gliwicach REGULAMIN Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej przy Politechnice Śląskiej w Gliwicach I. Podstawy prawne działania Zarządu 1 Zarząd Spółdzielni zwany dalej Zarządem, działa na podstawie przepisów ustawy z

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA

REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA REGULAMIN POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO KANCELARII RADCY PRAWNEGO RYSZARD STOPA ZAKRES STOSOWANIA Artykuł 1 Stosowanie Regulaminu 1. Niniejszy Regulamin znajduje zastosowanie, jeżeli strony wyraziły na piśmie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY MIEJSKIEJ SZKOLE ARTYSTYCZNEJ I-GO STOPNIA W MIŃSKU MAZOWIECKIM

REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY MIEJSKIEJ SZKOLE ARTYSTYCZNEJ I-GO STOPNIA W MIŃSKU MAZOWIECKIM REGULAMIN RADY RODZICÓW PRZY MIEJSKIEJ SZKOLE ARTYSTYCZNEJ I-GO STOPNIA W MIŃSKU MAZOWIECKIM Rozdział I Postanowienia wstępne 1 Rada Rodziców funkcjonuje w szkole na podstawie i zgodnie z art. 53 i 54

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Warszawa, dnia 17 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI BM-WP.072.315.2015 Pani Małgorzata Kidawa-Błońska Marszałek Sejmu RP Szanowna Pani Marszałek, w nawiązaniu do

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE I. Postanowienia ogólne 1 1. Studia doktoranckie, jako studia trzeciego stopnia umożliwiają uzyskanie zaawansowanej

Bardziej szczegółowo

STATUT. Koło fotograficzne "KONTRAST" Działające na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze

STATUT. Koło fotograficzne KONTRAST Działające na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze STATUT Koło fotograficzne "KONTRAST" Działające na Wydziale Przyrodniczo-Technicznym Karkonoskiej Państwowej Szkoły Wyższej w Jeleniej Górze Podstawą powstania i działania Koła jest ustawa z 27 lipca 2005

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA POLSKIE STOWARZYSZENIE MIAR OPROGRAMOWANIA ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA POLSKIE STOWARZYSZENIE MIAR OPROGRAMOWANIA ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA POLSKIE STOWARZYSZENIE MIAR OPROGRAMOWANIA ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Miar Oprogramowania w dalszych postanowieniach statutu

Bardziej szczegółowo

Horyzont 2020, wielkie wyzwanie nie tylko dla Polskiej Nauki

Horyzont 2020, wielkie wyzwanie nie tylko dla Polskiej Nauki Horyzont 2020, wielkie wyzwanie nie tylko dla Polskiej Nauki XII Sympozjum Krajowej Rady Koordynatorów Projektów Badawczych UE (KRAB) Janusz Hołyst, Politechnika Warszawska, Prezes KRAB 14-15 maja 2015,

Bardziej szczegółowo

MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 23 października 2015 r. Poz. 54 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1)

MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 23 października 2015 r. Poz. 54 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 23 października 2015 r. Poz. 54 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 23 października 2015 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Stowarzyszenia LIDER POJEZIERZA

Regulamin Zarządu Stowarzyszenia LIDER POJEZIERZA Regulamin Zarządu Stowarzyszenia LIDER POJEZIERZA Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia Lider Pojezierza jest organem wykonawczoreprezentacyjnym Stowarzyszenia i działa na podstawie statutu,

Bardziej szczegółowo

1 Technologie Informacyjne WYKŁAD I. Internet - podstawy

1 Technologie Informacyjne WYKŁAD I. Internet - podstawy 1 Technologie Informacyjne WYKŁAD I Internet - podstawy MAIL: a.dudek@pwr.edu.pl WWW: http://wgrit.ae.jgora.pl/ad KONSULTACJE: czwartki, piątki 8.00-9.00 sala 118 2 Internet to globalna, ogólnoświatowa

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji w urzędach pracy

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji w urzędach pracy Materiał informacyjny współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Zarządzanie bezpieczeństwem informacji w urzędach pracy Radek Kaczorek, CISA, CIA, CISSP,

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA DZIECI W INTERNECIE. Preambuła

POROZUMIENIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA DZIECI W INTERNECIE. Preambuła POROZUMIENIE NA RZECZ BEZPIECZEŃSTWA DZIECI W INTERNECIE Preambuła Jako przedsiębiorcy świadczący usługi z wykorzystaniem sieci internet, w szczególności usługi dostępu do internetu, transmisji danych

Bardziej szczegółowo

21 22 października 2015r. Centrum Konferencyjne Golden Floor Warszawa

21 22 października 2015r. Centrum Konferencyjne Golden Floor Warszawa 21 22 października 2015r. Ochrona danych osobowych w grupach kapitałowych aspekty prawne Najnowsze zmiany dotyczące ochrony danych osobowych Wymagana dokumentacja z zakresu danych osobowych w grupie kapitałowej

Bardziej szczegółowo

STATUT FORUM WSPÓŁPRACY EMPOWERMENT

STATUT FORUM WSPÓŁPRACY EMPOWERMENT STATUT FORUM WSPÓŁPRACY EMPOWERMENT I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Forum Współpracy Empowerment, nazywane dalej Forum, jest autonomicznym ciałem bez osobowości prawnej. 2. Forum powołuje się na czas nieokreślony.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w MRĄGOWIE

REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w MRĄGOWIE REGULAMIN ZARZĄDU Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w MRĄGOWIE 1. 1. Zarząd Stowarzyszenia Wielokierunkowej Pomocy Remedium w Mrągowie jest organem wykonawczo-zarządzającym Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA BMW M POWER CLUB

STATUT STOWARZYSZENIA BMW M POWER CLUB STATUT STOWARZYSZENIA BMW M POWER CLUB ROZDZIAŁ I - NAZWA, TEREN DZIAŁANIA I CHARAKTER PRAWNY 1. Stowarzyszenie działające na podstawie niniejszego statutu nosi nazwę BMW M Power Club nazywany w dalszym

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SEMINARIUM DOKTORSKIEGO NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA GWSH

REGULAMIN SEMINARIUM DOKTORSKIEGO NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA GWSH Załącznik nr 2 do Zarządzenia Rektora z dnia 18.09.2013r. Tekst jednolity REGULAMIN SEMINARIUM DOKTORSKIEGO NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA GWSH POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Regulamin Seminarium Doktorskiego określa

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Absolwentów ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

Statut Stowarzyszenia Absolwentów ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Statut Stowarzyszenia Absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Stowarzyszenie Absolwentów Państwowej

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Lepsze Grajewo w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Reklamacja usług telekomunikacyjnych

Reklamacja usług telekomunikacyjnych Reklamacja usług telekomunikacyjnych Jak i gdzie złożyć reklamację? Reklamacja może być złożona pisemnie, telefonicznie lub ustnie do protokołu, a nawet e-mailem, jeśli operator daje taką możliwość. Ze

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH INSTYTUTU ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH INSTYTUTU ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH INSTYTUTU ARCHEOLOGII I ETNOLOGII POLSKIEJ AKADEMII NAUK 1. PODSTAWA PRAWNA Studia doktoranckie w Instytucie Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk (zwanym dalej

Bardziej szczegółowo

Regulamin studiów podyplomowych Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy

Regulamin studiów podyplomowych Bezpieczeństwo i ochrona człowieka w środowisku pracy Tekst przyjęty przez Zarząd Edukacyjnej Jednostki Wspólnej Politechniki Warszawskiej i Centralnego Instytutu Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego w dniu 19.08.2008 r. (z późn. zm. z dnia 25.02.2011

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STOWARZYSZENIA MEDIATORÓW CYWILNYCH

REGULAMIN STOWARZYSZENIA MEDIATORÓW CYWILNYCH REGULAMIN STOWARZYSZENIA MEDIATORÓW CYWILNYCH ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Mediatorów Cywilnych (zwane dalej Stowarzyszeniem ) jest stowarzyszeniem zwykłym działającym na podstawie

Bardziej szczegółowo

REALIZACJA PRZEZ PODMIOTY PAŃSTWOWE ZADAŃ W ZAKRESIE OCHRONY CYBERPRZESTRZENI RP. Wstępne wyniki kontroli przeprowadzonej w 2014 r.

REALIZACJA PRZEZ PODMIOTY PAŃSTWOWE ZADAŃ W ZAKRESIE OCHRONY CYBERPRZESTRZENI RP. Wstępne wyniki kontroli przeprowadzonej w 2014 r. REALIZACJA PRZEZ PODMIOTY PAŃSTWOWE ZADAŃ W ZAKRESIE OCHRONY CYBERPRZESTRZENI RP Wstępne wyniki kontroli przeprowadzonej w 2014 r. Departament Porządku i Bezpieczeństwa Wewnętrznego NAJWYŻSZA IZBA KONTROLI

Bardziej szczegółowo

Edukacja z Internetem TP. Bezpieczeństwo w Internecie

Edukacja z Internetem TP. Bezpieczeństwo w Internecie Edukacja z Internetem TP Bezpieczeństwo w Internecie edukacja z internetem tp edukacja z internetem tp to program edukacyjny realizowany od 2004 roku przez Grupę TP, polegający na: udostępnianiu szkołom

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA POLSKA INTERDYSCYPLINARNA GRUPA NEUROSCIENCE (wersja z dnia 11-10-2011r.) ROZDZIAŁ II POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA POLSKA INTERDYSCYPLINARNA GRUPA NEUROSCIENCE (wersja z dnia 11-10-2011r.) ROZDZIAŁ II POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA POLSKA INTERDYSCYPLINARNA GRUPA NEUROSCIENCE (wersja z dnia 11-10-2011r.) ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polska Interdyscyplinarna Grupa Neuroscience,

Bardziej szczegółowo

STATUT FUNDACJI NA RZECZ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ROZDZIAL I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT FUNDACJI NA RZECZ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ROZDZIAL I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT FUNDACJI NA RZECZ JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ROZDZIAL I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Fundacja pod nazwą Fundacja na rzecz Jakości Kształcenia, zwana dalej Fundacją, ustanowiona aktem notarialnym w kancelarii

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA ROTOPOL ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA ROTOPOL ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA ROTOPOL ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: ROTOPOL w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie jest zrzeszeniem osób fizycznych

Bardziej szczegółowo

Zaufanie i bezpieczeństwo w Europejskiej Agendzie Cyfrowej. Od idei do wdrożenia. Sesja Europejska droga do nowego ładu informacyjnego

Zaufanie i bezpieczeństwo w Europejskiej Agendzie Cyfrowej. Od idei do wdrożenia. Sesja Europejska droga do nowego ładu informacyjnego Zaufanie i bezpieczeństwo w Europejskiej Agendzie Cyfrowej. Od idei do wdrożenia XVII Forum Teleinformatyki Sesja Europejska droga do nowego ładu informacyjnego 22-23 września 2011 r. Miedzeszyn Nota:

Bardziej szczegółowo

STATUT Ogólnopolskiego Forum Rad Rodziców i Organizacji Rodzicielskich. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT Ogólnopolskiego Forum Rad Rodziców i Organizacji Rodzicielskich. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Ogólnopolskiego Forum Rad Rodziców i Organizacji Rodzicielskich Rozdział I Postanowienia ogólne Art. 1. Ogólnopolskie Forum Rad Rodziców i Organizacji Rodzicielskich, zwane dalej Forum, jest obywatelską

Bardziej szczegółowo

STATUT KOŁA NAUKOWEGO FIZYKÓW Migacz

STATUT KOŁA NAUKOWEGO FIZYKÓW Migacz STATUT KOŁA NAUKOWEGO FIZYKÓW Migacz działającego przy Instytucie Fizyki Doświadczalnej Wydziału Fizyki i Astronomii Uniwersytetu Wrocławskiego. I. Postanowienia ogólne. 1. Koło Naukowe Fizyków Migacz,

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy Zarządu Stowarzyszenia Pogoria Biega.

Regulamin pracy Zarządu Stowarzyszenia Pogoria Biega. Regulamin pracy Zarządu Stowarzyszenia Pogoria Biega. 1 Postanowienia ogólne 1. Zarząd Stowarzyszenia Pogoria Biega w Dąbrowie Górniczej jest organem wykonawczo-zarządzającym Stowarzyszenia. kieruje całokształtem

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH

REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH REGULAMIN NIESTACJONARNYCH STUDIÓW DOKTORANCKICH przy Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie 1 1. Niestacjonarne studia doktoranckie przy Akademii Rolniczej im. Hugona Kołłątaja w Krakowie,

Bardziej szczegółowo

Terminarz składania wniosków o finansowanie działalności naukowej i badawczej Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku

Terminarz składania wniosków o finansowanie działalności naukowej i badawczej Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Terminarz składania wniosków o finansowanie działalności naukowej i badawczej Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku Lp. Rodzaj działalności Termin składania do Biura ds. Nauki i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Wolontariat dla Przyrody

Statut Stowarzyszenia Wolontariat dla Przyrody Statut Stowarzyszenia Wolontariat dla Przyrody Rozdział I. Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie Wolontariat dla przyrody, zwane dalej Stowarzyszeniem, działa na podstawie Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989

Bardziej szczegółowo

DECYZJA NR... MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI. z dnia... 2015 r.

DECYZJA NR... MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI. z dnia... 2015 r. DECYZJA NR... MINISTRA ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI z dnia... 2015 r. w sprawie zatwierdzenia statutu Instytutu Łączności Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy z

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 z dnia 20.10.214r REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE

CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE CZŁONKOSTWO W POLSKIM FORUM HR GWARANCJA JAKOŚCI, PROMOCJA BIZNESU I WSPARCIE MERYTORYCZNE O POLSKIM FORUM HR HISTORIA I DOKONANIA CZŁONKOWIE POLSKIEGO FORUM HR Polskie Forum HR powstało w 2002 roku z

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 1 w Pacanowie im. Michała Janasa w Pacanowie

Regulamin pracy Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 1 w Pacanowie im. Michała Janasa w Pacanowie Regulamin pracy Rady Pedagogicznej Gimnazjum nr 1 w Pacanowie im. Michała Janasa w Pacanowie 1. Postawienia ogólne. 1.1. Rada Pedagogiczna, zwana dalej radą, jest kolegialnym organem Gimnazjum nr 1 im.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH

PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH dr Marta Janina Skrodzka PODSTAWOWE DANE STATYSTYCZNE W POLSCE I NA ŚWIECIE ZWIĄZANE Z WYKORZYSTANIEM POSTĘPOWANIA MEDIACYJNEGO W SPRAWACH GOSPODARCZYCH Wprowadzenie Mediacja jest przedstawiana, jako alternatywna

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 123/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r.

Uchwała nr 123/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r. Uchwała nr 123/2013 Senatu Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie: zatwierdzenia Regulaminu Centrum Innowacji i Transferu Technologii Uniwersytetu Przyrodniczego w

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO KOMITETU ŚWIATOWEJ RADY ENERGETYCZNEJ. Rozdział I Nazwa, historyczne podstawy i teren działania

STATUT POLSKIEGO KOMITETU ŚWIATOWEJ RADY ENERGETYCZNEJ. Rozdział I Nazwa, historyczne podstawy i teren działania STATUT POLSKIEGO KOMITETU ŚWIATOWEJ RADY ENERGETYCZNEJ Rozdział I Nazwa, historyczne podstawy i teren działania 1 Polski Komitet Światowej Rady Energetycznej zwany w skrócie Polskim Komitetem ŚRE działa

Bardziej szczegółowo

STATUT Lubuskiego Ośrodka Rehabilitacyjno - Ortopedycznego im. dr. Lecha Wierusza w Świebodzinie - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej

STATUT Lubuskiego Ośrodka Rehabilitacyjno - Ortopedycznego im. dr. Lecha Wierusza w Świebodzinie - Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Załącznik do uchwały Nr XXV/247/12 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 11 czerwca 2012 roku STATUT Lubuskiego Ośrodka Rehabilitacyjno - Ortopedycznego im. dr. Lecha Wierusza w Świebodzinie - Samodzielnego

Bardziej szczegółowo

Fundacja "Centrum Rozwoju Medycyny"

Fundacja Centrum Rozwoju Medycyny STATUT FUNDACJI CENTRUM ROZWOJU MEDYCYNY Rozdział l Postanowienia ogólne 1 Fundacja CENTRUM ROZWOJU MEDYCYNY (dalej: Fundacja) powołana została Aktem Ustanowienia Fundacji sporządzonym w formie aktu notarialnego

Bardziej szczegółowo

Jak się spierać z operatorem

Jak się spierać z operatorem Jak się spierać z operatorem Dariusz Prymon aplikant radcowski w Kancelarii Prawnej Jerzy T. Pieróg Gdy dostawca nienależycie świadczy usługi telekomunikacyjne lub nieprawidłowo obliczył należności z tytułu

Bardziej szczegółowo

STATUT Koło Naukowe CAD/CAE Studentów PG Piksel z dnia 1 października 2015. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT Koło Naukowe CAD/CAE Studentów PG Piksel z dnia 1 października 2015. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT Koło Naukowe CAD/CAE Studentów PG Piksel z dnia 1 października 2015 Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Nazwa Koła. 1. Pełna nazwa Koła brzmi: Koło Naukowe CAD/CAE Studentów PG Piksel. 2. Przyjętym

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN SĄDU POLUBOWNEGO DS. DOMEN INTERNETOWYCH PRZY PIIT W celu rozstrzygania sporów, powstałych w wyniku rejestracji nazw domen internetowych, został ustanowiony Sąd Polubowny przy Polskiej Izbie

Bardziej szczegółowo

Regulamin Filii Uniwersytetu w Białymstoku Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego

Regulamin Filii Uniwersytetu w Białymstoku Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego Regulamin Filii Uniwersytetu w Białymstoku Wydziału Ekonomiczno-Informatycznego 1. Wydział Ekonomiczno-Informatyczny (zwany dalej Wydziałem), został utworzony przez Senat Uniwersytetu w Białymstoku Uchwałą

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE

REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE REGULAMIN KOLEGIUM MEDIACYJNEGO DZIAŁAJĄCEGO W RAMACH ŚLĄSKIEGO STOWARZYSZENIA RZECZOZNAWCÓW MAJĄTKOWYCH W KATOWICACH 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Kolegium Mediacyjne działające przy Śląskim Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI i WYBRANYCH NOWYCH TECHNOLOGII POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ

REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI i WYBRANYCH NOWYCH TECHNOLOGII POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ REGULAMIN AKADEMICKIEGO INKUBATORA PRZEDSIĘBIORCZOŚCI i WYBRANYCH NOWYCH TECHNOLOGII POLITECHNIKI BIAŁOSTOCKIEJ 1 Podstawę prawną działalności Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości i Wybranych Nowych

Bardziej szczegółowo

Domena internetowa Jak nabyć? Jak nazwać? Jak zarejestrować i chronić? Szukając potrzebnego nam produktu, usług którymi jesteśmy zainteresowani,

Domena internetowa Jak nabyć? Jak nazwać? Jak zarejestrować i chronić? Szukając potrzebnego nam produktu, usług którymi jesteśmy zainteresowani, Domena internetowa Jak nabyć? Jak nazwać? Jak zarejestrować i chronić? Szukając potrzebnego nam produktu, usług którymi jesteśmy zainteresowani, dokonując rekonesansu cennika usług podobnych coraz częściej

Bardziej szczegółowo

STATUT. Studenckiego Koła Naukowego Fizjoterapii. Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu

STATUT. Studenckiego Koła Naukowego Fizjoterapii. Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu STATUT Studenckiego Koła Naukowego Fizjoterapii Zakład Rehabilitacji i Fizjoterapii Wydział Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu UNIWERSYTET MEDYCZNY W LUBLINIE ROZDZIAŁ 1 Postanowienia ogólne. 1 Koło prowadzi

Bardziej szczegółowo

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce.

Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. Regulamin i cennik postepowania mediacyjnego w Międzynarodowym Centrum Mediacji przy międzynarodowych Izbach Przemysłowo-Handlowych w Polsce. I. Przedmiot regulacji. Regulamin dotyczy postepowań mediacyjnych

Bardziej szczegółowo