ZARZĄDZANIE DZIEDZICTWEM KULTUROWYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZARZĄDZANIE DZIEDZICTWEM KULTUROWYM"

Transkrypt

1 ZARZĄDZANIE DZIEDZICTWEM KULTUROWYM W ŚWIETLE KONCEPCJI MARKETINGU TERYTORIALNEGO Dr hab. Łukasz Gaweł (Instytut Kultury, Uniwersytet Jagielloński)

2 Wprowadzenie Marketing terytorialny (ang. Place marketing) jest stosunkowo młodą koncepcją wyrastającą z marketingu ogólnego, a więc obszaru praktycznej wiedzy menedżerskiej, zorientowanej na badanie, kreowanie oraz zaspokajanie potrzeb klientów. Jest on wynikiem adaptacji teorii i mechanizmów opracowanych z myślą o rynku komercyjnym (sfery konsumpcji i produkcji) do wymogów i realiów sektora publicznego, zwłaszcza do zarządzania miastem (miejscowością) i regionem. Obecnie spotkać można wiele różnych definicji marketingu terytorialnego, ale różnice pomiędzy nimi nie są wielkie. Andrzej Szromnik definiuje marketing terytorialny jako całokształt skoordynowanych działań podmiotów lokalnych, regionalnych lub ogólnokrajowych, zmierzających do wykreowania procesów wymiany i oddziaływania poprzez rozpoznanie, kształtowanie i zaspokajanie potrzeb oraz pragnień mieszkańców [Szromnik 1997, s. 36].

3 Marketing terytorialny założenia podstawowe (opracowano na podstawie: A. Szromnik, Marketing terytorialny) W ujęciu marektingowego zarządzania jednostkami samorządu terytorialnego, przyjmuje się następujące założenia: ü każdą jednostkę osadniczą zamieszkuje społeczność, której pragnienia, aspiracje i potrzeby są podstawowymi wytycznymi dla funkcjonowaniu organów zarządzających JST, ü zaspokojenie tych potrzeb i aspiracji wiąże się z wieloma obszarami istotnymi z punktu widzenia zarządzania JST, ü w dłuższym horyzoncie czasowym potrzeby mieszkańców ewoluują, dlatego konieczne jest prowadzenie regularnych badań marketingowych, ü zaspokajanie potrzeb i pragnień mieszkańców musi opierać się na racjonalnym gospodarowaniu posiadanymi przez JST zasobami, ü zaspokajanie potrzeb i pragnień jednostki osadniczej postrzeganej jako komplementarna całość, nie może stać w sprzeczności z potrzebami i pragnieniami jednostek czy części społeczności, ü mówiąc o pragnieniach i potrzebach społeczności nie można koncentrować się wyłącznie na poprawie materialnych warunków jej życia (koniecznym dopełnieniem jest możliwość samorealizacji mieszkańców w sferze duchowej).

4 Materialne i niematerialne dziedzictwo kulturowe a marketing terytorialny W praktyce każde ujęcie szczegółowe zagadnienia marketingu terytorialnego szczególną uwagę zwraca na kwestię racjonalnego zarządzania wszelkimi zasobami pozostającymi w posiadaniu JST. W tym ujęciu szczególnego znaczenia nabiera lokalne dziedzictwo kulturowe, tak materialne, jak i niematerialne. Dynamicznie zmieniające się warunki zewnętrzne odgrywają w dzisiejszej rzeczywistości kapitalne znaczenie dla procesu zarządzania każdą jednostką osadniczą. Skomplikowana sytuacja społeczno-ekonomiczna generuje wiele zmiennych, na które zarządzający JST całkowicie nie mają wpływu (lub mają wpływ w bardzo ograniczonym wymiarze). W sytuacji ciągłej zmienności zadaniem priorytetowym staje się identyfikowanie zasobów wykazujących się wysoką stabilnością i mogących kreować przewagę konkurencyjną w wymiarze funkcjonowania danej miejscowości czy regionu. Bez wątpienia do tych zasobów należy zarówno dziedzictwo kulturowe (w tym sakralne), jak i dziedzictwo naturalne regionu. W nowoczesnych koncepcjach są one traktowane jako nierozerwalna całość, określana mianem krajobrazu kulturowego.

5 Bogactwo i różnorodność dziedzictwa kulturowego Dziedzictwo kulturowe jest bogactwem każdego regionu prawidłowo wykorzystywane, może przynieść jego mieszkańcom zasobność i optymistyczne spojrzenie w przyszłość. Oczywiście nie każda miejscowość, nie każdy region może poszczycić się jednakowo pokaźnym zasobem dziedzictwa. Nie sposób jednak wyobrazić sobie takich, które byłyby go całkowicie pozbawione. Jeśli uważnie popatrzymy na nasze otoczenie, dostrzeżemy, że otaczający nas krajobraz kulturowy pełen jest miejsc i obiektów, które mogą stać się prawdziwym walorem naszej miejscowości; aby tak się stało, potrzebne są jednak dwie okoliczności. Po pierwsze, musimy nauczyć się dostrzegać wartość w tym, co dla nas jest powszednie, towarzyszy nam i naszym przodkom od zawsze. Po drugie, konieczna jest gospodarska troska okazywana miejscowemu dziedzictwu przez całą społeczność lokalną. Nie chodzi przy tym jedynie o opiekę nad najcenniejszymi zabytkami. Kto zwróci uwagę na pięknie odnowioną kapliczkę, jeśli prowadzi do niej dziurawa droga na poboczu, której walają się śmieci? Troska o dziedzictwo kulturowe nie może być realizowana wyłącznie w ramach pracy odpowiednich służb. Dbałość o dziedzictwo kulturowe regionu musi objawiać się odpowiedzialną postawą każdego członka lokalnej społeczności.

6 Bogactwo i różnorodność dziedzictwa kulturowego Duisburg, Landschaftspark Gmina Zielonki, wiejska ka pliczka Zwierzyniec, cmentarz żydowski

7 Dziedzictwo kulturowe jako składnik strategii promocyjnej Znaczenie dziedzictwa kulturowego regionu czy miejscowości najłatwiej zrozumieć przeglądając różnorodne materiały promocyjne, foldery czy ulotki z najróżniejszych miejsc świata. Za każdym razem pojawiają się w nich zabytkowe budowle, historyczne obiekty czy miejsca. Są one nie tylko czytelnym znakiem atrakcyjności danego miejsca, ale świadczą również o jego bogatej przeszłości, budując ich kontekst historyczny. Minoga, pałac

8 Postrzeganie lokalnego dziedzictwa kulturowego Lokalne dziedzictwo kulturowe w zależności od pojemności tego zasobu, jego charakteru oraz kondycji pełni w dużej mierze rolę czynnika decydującego o tym, jak dana miejscowość (region) jest postrzegana przez różne grupy interesariuszy, w tym potencjalnych inwestorów, turystów czy osób poszukujących miejsca do osiedlenia. Tarnów, kamienice na Rynku Nowy Sącz, główne wejście do Sądeckiego Parku Etnograficznego (2011)

9 Dziedzictwo kulturowe a interesariusze Pojęcie interesariuszy (ang. Stakeholders) pochodzi z nauk o zarządzaniu i zgodnie z definicją stworzoną przez R. Edwarda Freemana jest to każda grupa lub osoba mogąca wywierać wpływ lub wpływająca na osiąganie celów przez organizację. Jasno z tego wynika, że podstawowy podział interesariuszy będzie określał ich pozycję względem organizacji; mamy więc: 1) interesariuszy wewnętrznych (pracownicy organizacji, jej zarząd, rada nadzorcza czy akcjonariusze), 2) interesariuszy zewnętrznych (dostawców, odbiorców towarów czy usług, ale też nie związanych bezpośrednio z organizacją, np. władze lokalne czy media). Przenosząc tę koncepcję na sferę zarządzania dziedzictwem warto zastanowić się jakie podmioty można określić mianem interesariuszy dziedzictwa kulturowego. Dokładana mapa interesariuszy będzie zapewne różniła się szczegółami w różnych miejscowościach czy regionach, jednak w głównym zrębie pozostanie taka sama.

10 Interesariusze regionalnego dziedzictwa kulturowego Opracowanie własne

11 Potencjał interesariuszy regionalnego dziedzictwa Pełne rozeznanie interesariuszy lokalnego dziedzictwa kulturowego może przynieść nadspodziewane efekty w jego ochronie, kształtowaniu i zarządzaniu. Osiągnięcie tego będzie jednak możliwe wyłącznie wtedy, gdy lokalni decydenci czy właściciele (zarządcy) obiektów zabytkowych, wykażą cechy charakterystyczne dla aktorów lokalnych. Bez osobistego zaangażowania, autentycznej troski o daną miejscowość, przywiązania do regionu, trudno wyobrazić sobie współpracę z osobami chcącymi wspierać lokalne dziedzictwo. Jeśli znajdzie się lider potrafiący integrować lokalne środowisko, wiele zadań wymagających w normalnym trybie dużych środków finansowych oraz długiego czasu realizacji, będzie można realizować sprawniej i skuteczniej. Opieka nad zabytkiem, usługi przewodnickie, opracowanie monografii obiektu (miejscowości lub regionu), opracowanie materiałów promocyjnych, uruchomienie i prowadzenie strony internetowej, organizacja ruchu turystycznego, wydanie publikacji książkowej, wolontariat kulturalny, działania konserwatorskie, finansowanie różnego rodzaju działań związanych z lokalnym dziedzictwem, autorskie programy nauczania, pozyskiwanie środków z funduszy unijnych, pośredniczenie w kontaktach z urzędami konserwatorskimi wszystko to, to autentyczne działania podejmowane w różnych gminach dzięki zaangażowaniu interesariuszy lokalnego dziedzictwa kulturowego.

12 Dobre praktyki współpraca z lokalnymi interesariuszami Monografie książkowe (gminy, wsi, zabytku), przygotowane we współpracy z mieszkającymi w regionie naukowcami, działaczami społecznymi i przedsiębiorcami

13 Markowy produkt turystyczny w promocji regionu Najskuteczniejszym działaniem w procesie promowania regionu przy pomocy lokalnego dziedzictwa kulturowego jest zbudowanie na jego bazie markowego produktu turystycznego. Jest to skomplikowany proces, wymagający zaangażowania różnych podmiotów, jednak osiągnięty efekt rekompensuje zaangażowane siły i środki. Markowy produkt na rynku usług turystycznych i kulturowych daje wyraźną przewagę konkurencyjną, staje się również istotnym elementem w strategii promocyjnej miejscowości (regionu). Przez termin markowy produkt turystyczny należy rozumieć produkt kompleksowy, łatwo rozpoznawalny przez turystów na tle oferty rynkowej obszarów konkurencyjnych, poddawany procesowi profesjonalnego zarządzania w celu utrzymania wysokiego poziomu jakości.

14 Podstawowym utrudnieniem w budowaniu markowego produktu turystycznego na bazie lokalnego dziedzictwa kulturowego jest fakt, że przybywający do regionu turyści nie będą go postrzegali wyłącznie poprzez merytoryczną ofertę (jądro produktu, np. cenny zespół zabytkowych budowli), ale będą postrzegać otoczenie całościowo. Innymi słowy, nawet najdoskonalsze obiekty dziedzictwa nie zrównoważą niedogodności związanych z komunikacją w regionie (stan dróg), infrastrukturą turystyczną (baza noclegowa i gastronomiczna) czy usługami dodatkowymi (np. baza rekreacyjna). Nie można zapominać, że istotnym elementem oceny produktu będzie również atmosfera miejsca. Pierwszorzędne znaczenie będzie więc miało zastosowanie zasady, że miasto przyjazne dla turystów, w pierwszym rzędzie musi być przyjazne dla swoich mieszkańców.

15 Dobre praktyki markowy produkt turystyczny Bled (Słowenia)

16 Szlak dziedzictwa kulturowego jako przykład sieci współpracy Szlak kulturowy to wytyczony i oznakowany szlak materialny, łączący obiekty i miejsca wybrane według ustalonego kryterium tematyzacji, będące unikatowym i reprezentatywnym przykładem ilustrującym szeroko pojęty dorobek kulturowy danego regionu, społeczności, grupy etnicznej, mniejszości narodowej lub narodu. Poprzez prezentację dziedzictwa materialnego, szlak powinien umożliwiać poznanie i popularyzować dziedzictwo niematerialne, traktując oba te obszary jako nierozerwalną całość. Poddany sprawnemu i skutecznemu zarządzaniu, szlak kulturowy może stać się ważnym narzędziem ochrony, kształtowania i popularyzowania dziedzictwa kulturowego, oddziałując w równym stopniu na społeczności lokalne, jak i odwiedzających te miejsca turystów. Szalki kulturowe są doskonałym przykładem możliwości jakie daje sieć współpracy. Odpowiednio zarządzany, szlak nie tylko staje się markowym produktem turystycznym, ale jest również potężnym narzędziem promocyjnym miejscowości i regionu. Daje również możliwości w zakresie kreowania i ochrony krajobrazu kulturowego podstawową zaletą szlaków jest bowiem fakt wpisania w ich strukturę nie tylko pewnej ilości obiektów, ale również łączących je traktów komunikacyjnych.

17 Wśród kilkuset szlaków kulturowych wytyczonych w Polsce (część z nich to twory wyłącznie wirtualne) zaledwie dwa można wskazać, jako struktury poddane (częściowo) świadomemu zarządzaniu. Nie możliwe jest jednak osiągnięcie pełnej profesjonalizacji produktu turystycznego, jeśli nie zostanie wykreowany realny podmiot zarządzający danym zasobem w sposób planowy, celowy i stały. Z drugiej strony podjęcie takiego wysiłku skutkować będzie pozyskaniem bardzo silnego waloru promocyjnego miejscowości/regionu. Szlak Architektury Drewnianej Szlak Zabytków Techniki

18 Jak prezentować dziedzictwo? Trzy kategorie: autentyzm, unikatowość, oryginalność należy uznać za kluczowe w prezentacji dziedzictwa kulturowego.

19 Jak prezentować dziedzictwo? Nawet najbardziej niezwykłe miejsca, obiekty i przestrzenie nie mogą obejść się bez najważniejszego elementu opowieści o dziedzictwie kulturowym ludzi, których tam spotkamy.

20 Niepospolite dziedzictwo Kreowanie produktów turystycznych opartych na dziedzictwie wymaga umiejętności spojrzenia na to co codzienne, powszednie, bliskie oczyma obcego człowieka, przybywającego do nas po raz pierwszy. Spektakularne obiekty dziedzictwa kulturowego jest łatwo promować, o wiele trudniej dostrzec coś niezwykłego w miejscach i obiektach, które na pierwszy rzut oka nie budzą większych emocji. Szlak Energia Łużyce (Niemcy)

21 Promocja to nie wszystko Mówiąc o promocji dziedzictwa nie sposób pominąć jego naturalnego otoczenia i lokalizacji to one (w dużej mierze) przesądzają o realnym zainteresowaniu turystów danym miejscem. Bardzo często jednak można to zainteresowanie stymulować, korzystając z sukcesu sąsiadów. Statystyka odwiedzających małopolskie kościoły UNESCO w sezonie 2013 Miejscowość Liczba odwiedzających Okres Dębno Podhalańskie Binarowa Lipnica Murowana Sękowa V 31 X V 30 XI V 30 XI V 30 IX

22 Promocja regionu poprzez produkty regionalne Produkty regionalne są jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu. Pod pojęciem tym kryją się takie wyroby i usługi, z którymi utożsamia się społeczność danego regionu. Są to jednocześnie produkty unikatowe, wytwarzane w sposób indywidualny, wg tradycyjnych receptur. Znaczenie produktów regionalnych, jako formy ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, doceniła Komisja Europejska, tworząc: Rejestr Chronionych Nazw Pochodzenia i Chronionych Oznaczeń Geograficznych oraz Rejestr Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności (dotychczas trafiło na nie 36 regionalnych produktów z terenu Polski). Nie można zapominać, że prowadzone są również krajowe rejestry produktów tradycyjnych w Polsce prowadzi go Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Dotychczas na listę tę wpisano aż 106 produktów z terenu Małopolski. Kreowanie i ochrona lokalnych wyrobów, produktów i usług jest jednym ze sposobów promowania miejscowości lub regionu.

23 Bibliografia: Brelik A., 2010, Marketing terytorialny a kreowanie regionów, zeszyty naukowe Polityki europejskie, Finanse i Marketing 2010/3(52), Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Warszawa. Broński K., Rola dziedzictwa kulturowego w rozwoju lokalnym. Doświadczenie polskie doby transformacji (po 1989 r.), Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie 2006, nr 706. Florek M., Podstawy marketingu terytorialnego, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań Grzegorczyk A., Kochaniec A., 2011, Kreowanie wizerunku miast, Wyższa Szkoła Promocji, Warszawa. Jagusiewicz A., Dziedzictwo kulturowe w turystyce polskiej, Problemy Turystyki 2002, nr 1 2. Janota Baranowska M., Marcinek R., Myczkowski Z., Czerwona księga krajobrazu polski, Czasopismo Techniczne 2007, z. 10 ( Architektura z. 5-A). Kaczmarek J., Stasiak A., Włodarczyk B., Produkt turystyczny. Pomysł, Organizacja, Zarządzanie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa Karczewska M., Udział społeczności lokalnych w ochronie i popularyzacji dziedzictwa kulturowego wsi jako elementu rozwoju turystyki, Problemy Turystyki i Hotelarstwa 2002, nr 4. Kergorlay D. de, Rola stowarzyszeń i organizacji pozarządowych w ochronie dziedzictwa kulturowego Europy [w:] Murzyn M. A., Purchla J., Dziedzictwo kulturowe w XXI wieku, Szanse i wyzwania, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków Kobyliński Z., Zarządzanie dziedzictwem kulturowym a koncepcja ekorozwoju [w:] Gutowska K. [red.], Problemy zarządzania dziedzictwem kulturowym, Res Publica Multiethnica, Warszawa Lipińska I., Turystyka dziedzictwa kulturowego wybrane aspekty ochrony prawnej parku kulturowego, Turystyka Kulturowa 2011, nr 3. Mazurkiewicz L., Produkt turystyczny w ujęciu marketingu terytorialnego, [w:] Pieńkoś K. [red.], Konkurencyjność polskiego produktu turystycznego, Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Warszawa Program Strategiczny Marketing Terytorialny, 2013, Załącznik do uchwały nr 314/13 Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia r. w sprawie przyjęcia projektu programu strategicznego Marketing Terytorialny. Szromnik A., 1997, Marketing terytorialny geneza, rynki docelowe i podmioty oddziaływania [w:] Domański T. [red.], Marketing terytorialny. Strategiczne wyzwania dla miast i regionów, Uniwersytet Łódzki, Łódź. Szromnik A., 2008, Marketing terytorialny, Oficyna a Wolters Kluwer business, Kraków. Zdon-Korzeniowska M., Jak kształtować regionalne produkty turystyczne. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

MARKETING TERYTORIALNY

MARKETING TERYTORIALNY MARKETING TERYTORIALNY PROJEKT PROGRAMU STRATEGICZNEGO Posiedzenie Komisji ds. Budowy Marki Małopolski oraz Organizacji Imprez Sportowych o Zasięgu Międzynarodowym SWM 16 kwietnia 2013 r. Program strategiczny

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011 ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI Jawor, 17 września 2011 Marka jako pojęcie nazwa pojęcie znak symbol rysunek Kombinacja cech materialnych (funkcjonalnych) i niematerialnych, generowanych

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE KONFERENCJA WOJEWÓDZKA nt. Wykorzystanie lokalnych wartości w rozwoju społeczno gospodarczym obszarów w wiejskich prof. nadzw. dr hab. Mirosław Boruszczak WYKORZYSTANIE TRADYCJI KULTUROWYCH W AGROTURYSTYCE

Bardziej szczegółowo

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD

Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej LGD Rozdział IV.1 OKREŚLENIE WSKAŹNIKÓW REALIZACJI CELÓW ORAZ PRZEDSIĘWZIĘĆ Matryca logiczna określająca wskaźniki realizacji celów i przedsięwzięć dla Czarnorzecko-Strzyżowskiej Przedsięwzięcia Produktu Cel

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

Założenia programu Eko - Polska

Założenia programu Eko - Polska Założenia programu Eko - Polska dr Jarosław Klimczak Warszawa 17 Kwiecień 2013r. Cele programu Promocja Polski jako kraju który wykorzystał szanse pakietu klimatycznego Pokazanie Polski jako lidera w ekologii

Bardziej szczegółowo

Koncepcja funkcjonowania Parowozowni Wolsztyn

Koncepcja funkcjonowania Parowozowni Wolsztyn Koncepcja funkcjonowania Parowozowni Wolsztyn Podstawa prawna Zgodnie z treścią art. 13 ustawy o samorządzie województwa w sferze użyteczności publicznej województwo może tworzyć spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Elżbieta Kantor Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego 1 Działania

Bardziej szczegółowo

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań

Część II. Opracowanie celów strategicznych, operacyjnych oraz projektów, działań II warsztat strategiczny gmina Gorzków Część I. Opracowanie Misji i Wizji gminy MISJA Grupa 1: 1. Bezpieczne przejścia szlaki komunikacyjne (ścieżka rowerowa, szlaki konne, trasy spacerowe, chodniki łączące

Bardziej szczegółowo

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing

Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing http://www.varbak.com/fotografia/olbrzym-zdj%c4%99%c4%87-sie%c4%87-paj%c4%85ka; 15.10.2012 Jak stworzyć i rozwijać sieć agroturystyczną. Koncepcje, finanse, marketing dr Anna Jęczmyk Uniwersytet Przyrodniczy

Bardziej szczegółowo

Procesy Zachodzące w Agroturystyce

Procesy Zachodzące w Agroturystyce Procesy Zachodzące w Agroturystyce Agroturystyka jest to forma wypoczynku na obszarach wiejskich o charakterze rolniczym, oparta o bazę noclegową i aktywność rekreacyjną związaną z gospodarstwem rolnym

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

PRIORYTET 6 WYKORZYSTANIE I PROMOCJA POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO I KULTUROWEGO DOLNEGO ŚLASKA ( TURYSTYKA I KULTURA )

PRIORYTET 6 WYKORZYSTANIE I PROMOCJA POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO I KULTUROWEGO DOLNEGO ŚLASKA ( TURYSTYKA I KULTURA ) INFORMACJA DOTYCZĄCA POZYSKANIA SRODKÓW UNIJNYCH W RAMACH RPO WD ( DZIAŁANIA 6. 4) PRIORYTET 6 WYKORZYSTANIE I PROMOCJA POTENCJAŁU TURYSTYCZNEGO I KULTUROWEGO DOLNEGO ŚLASKA ( TURYSTYKA I KULTURA ) DZIAŁANIE

Bardziej szczegółowo

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13

Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 Wspieranie przedsięwzięć z zakresu turystyki w ramach programów operacyjnych 2007-13 wsparcie dla samorządów i organizacji pozarządowych Warszawa, 8 maja 2008 r. Zarys prezentacji środki finansowe na wspieranie

Bardziej szczegółowo

Kryteria merytoryczne specyficzne wyboru projektów w ramach działania 4.3 Dziedzictwo kulturowe

Kryteria merytoryczne specyficzne wyboru projektów w ramach działania 4.3 Dziedzictwo kulturowe Kryteria merytoryczne specyficzne wyboru projektów w ramach działania 4.3 Dziedzictwo kulturowe W ramach kryterium będzie sprawdzane czy dla inwestycji została przygotowana wiarygodna analiza popytu (wykazująca

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ...

Spis treści. Wstęp... 9 KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... Spis treści Wstęp... 9 Rozdział I KOMUNIKACJA MARKETINGOWA UCZELNI WYŻSZEJ... 11 Rozdział II ZNACZENIE MARKI W KOMUNIKACJI MARKETINGOWEJ UCZELNI WYŻSZEJ... 33 Rozdział III ROLA SERWISU INTERNETOWEGO UCZELNI

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW

ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW ANKIETA DOTYCZĄCA ANALIZY POTRZEB I PROBLEMÓW Szanowni Państwo Urząd Gminy rozpoczął prace nad przygotowaniem Strategii Rozwoju. istotnym elementem, niezbędnym dla stworzenia strategii jest poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Akademia Dziedzictwa. Strona 1

Akademia Dziedzictwa. Strona 1 Akademia Dziedzictwa Akademia Dziedzictwa IX edycja, MCK, MSAP UEK, Kraków 2015-2016 Założenia programowo-organizacyjne studiów podyplomowych dotyczących zarządzania dziedzictwem kulturowym: Akademia Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki. obowiązują od roku akademickiego 2014/2015

PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki. obowiązują od roku akademickiego 2014/2015 PYTANIA I STOPIEŃ egzamin licencjacki obowiązują od roku akademickiego 2014/2015 1. Wymień układy, których współdziałanie jest niezbędne do wykonania ruchu. 2. Scharakteryzuj łańcuch biokinematyczny kończyny

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY

MECHANIZM FINANSOWY EUROPEJSKIEGO OBSZARU GOSPODARCZEGO ORAZ NORWESKI MECHANIZM FINANSOWY Witamy uczestników szkolenia: Zrównoważony rozwój turystyki a oferta turystyczna regionu BROK 17.11.2009 roku Projekt p.n. Wzorcowa sieć ekoturystyczna między Bugiem a Narwią Realizator: Społeczny Instytut

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania Odnowa wsi oraz zachowanie i ochrona dziedzictwa kulturowego Uwaga: ubiegający się o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Opis działalności Grupa Hoteli WAM Sp. z o.o. to sieć polskich hoteli działająca na terenie Polski, od lat budująca stabilną i przyjazną markę hoteli na rynku usług turystycznych.

Bardziej szczegółowo

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r.

MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne. Podegrodzie, 22.02.2011 r. MAŁE PROJEKTY Nabór wniosków spotkanie informacyjne Podegrodzie, 22.02.2011 r. Cele ogólne LSR - przedsięwzięcia CEL OGÓLNY 1 Rozwój turystyki w oparciu o bogactwo przyrodnicze i kulturowe obszaru CELE

Bardziej szczegółowo

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością.

Wizja. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem życia i pracy z rozwijającym się rolnictwem oraz przedsiębiorczością. Wizja 1. Roztoczańskie Centrum Rekreacyjne wykorzystujące położenie transgraniczne, walory przyrodnicze i gospodarcze dla poszerzania oferty turystycznowypoczynkowej. 2. Gmina Bełżec przyjaznym miejscem

Bardziej szczegółowo

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Paweł Mierniczak Dyrektor Małopolskiej Organizacji Turystycznej Polsko-Szwajcarskie Forum Turystyki Ekologicznej Kraków, 6 lutego

Bardziej szczegółowo

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Rekomendacje dla odnowy wsi, jako metody rozwoju: budowanie specjalizacji, łączenie potencjałów

Bardziej szczegółowo

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego

Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Wzór planu odnowy miejscowości zgodny z zaleceniami Ministerstwa Rolnictwa oraz Ministerstwa Rozwoju Regionalnego Charakterystyka miejscowości, opis planowanych zadań inwestycyjnych, inwentaryzacja zasobów

Bardziej szczegółowo

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009

I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 I Spotkanie Rady Strategii Rozwoju Tczewa przy Prezydencie Miasta Tczewa Luty, 2009 Strategią rozwoju nazywa się rozmaite sposoby oddziaływania w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego Strategia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Założenia do strategii promocji turystycznej miasta Częstochowa. Częstochowa, 6 czerwca 2008 r.

Założenia do strategii promocji turystycznej miasta Częstochowa. Częstochowa, 6 czerwca 2008 r. Założenia do strategii promocji turystycznej miasta Częstochowa Częstochowa, 6 czerwca 2008 r. Kim jesteśmy? Pierwszą w Polsce agencją wyspecjalizowaną w marketingu miejsc, miast i regionów (m.in. marki:

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne

LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne LABORATORIUM 1 - zarządzanie operacyjne Konkurencja a procesy operacyjne W czasie nasilających się procesów globalizacyjnych akcent działań konkurencyjnych przesuwa się z obszaru generowania znakomitych

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok

ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU. LGD Doliną Wieprza i Leśnym Szlakiem. za rok Załącznik nr 1 do uchwały 12/2011 Walnego Zebrania Członków Stowarzyszenia LGD Doliną Wieprza i leśnym szlakiem z dnia 10.06.2011 ANKIETA MONITORUJĄCA POSTĘP REALIZACJI LOKALNEJ STRATEGII ROZWOJU LGD Doliną

Bardziej szczegółowo

Marketing w turystyce

Marketing w turystyce Marketing w turystyce MT 6 Kształtowanie produktu turystycznego dr Edyta Gołąb-Andrzejak MSU4 sem. 3, MSU3 sem. 2 (zimowy), studia dzienne Gdańsk 2011-12 Najważniejsze składniki produktu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Koncepcja i inwentaryzacja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Szczecin, 23 lipca 2015 r.

Koncepcja i inwentaryzacja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Szczecin, 23 lipca 2015 r. Koncepcja i inwentaryzacja tras rowerowych Pomorza Zachodniego Szczecin, 23 lipca 2015 r. Dlaczego turystyka rowerowa? Turystyka aktywna jednym z głównych strategicznych produktów turystycznych regionu.

Bardziej szczegółowo

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego

III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego III Kongres Rozwoju Ruchu Rowerowego Warszawa, 22-23 IX 2014 Projekt współfinansowany przez Szwajcarię w ramach SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ! www.miastadlarowerow.pl

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Europa inwestująca w obszary wiejskie Odnowa i rozwój wsi Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Działanie będzie wpływać na poprawę jakości życia na obszarach wiejskich przez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 CCI 2014PL16M2OP002

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 CCI 2014PL16M2OP002 Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 Decyzja wykonawcza Komisji z dnia 16.12.2014 r. CCI 2014PL16M2OP002 Wieloaspektowe ujęcie obszaru kultury w Regionalnym

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE

WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE WOJEWÓDZTWO KUJAWSKO POMORSKIE 1 Turystyka Sport i zdrowie Edukacja Produkty lokalne Ekologia Tradycja Lider projektu Partnerzy Obszar Okres realizacji Budżet Lokalna Grupa Działania Zakole Dolnej Wisły

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO NA LATA 2007-2013

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO NA LATA 2007-2013 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO NA LATA 2007-2013 REGIONALNE PROGRAMY OPERACYJNE W latach 2007-2013 w ramach Narodowej Strategii Spójności (Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia)

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020

Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Kierunki i zadania do Strategii Rozwoju Gminy Zgierz na lata 2014-2020 Obszar I Infrastruktura społeczna. 1. Wspieranie aktywności oraz integracji społeczności lokalnej. 2. Wspieranie i aktywizacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH

Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH Gdańsk, 24 i 24 listopada 2015 r. BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH BADANIA WYDARZEŃ SPORTOWYCH SPORT zjawisko społeczne a pozytywne wartości i emocje kojarzone z rywalizacją i satysfakcją sportową są wykorzystywane

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Kwestie społeczne w Strategii Rozwoju Powiatu Tarnogórskiego do roku 2022

Kwestie społeczne w Strategii Rozwoju Powiatu Tarnogórskiego do roku 2022 Kwestie społeczne w Strategii Rozwoju Powiatu Tarnogórskiego do roku 2022 Wizja Powiat tarnogórski będzie miejscem życia harmonijnie rozwijających się społeczności, które szanują wartości budowane przez

Bardziej szczegółowo

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa

Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Program jest instrumentem realizacji Strategii Województwa Cel realizacji Podkarpackiego Programu Odnowy Wsi na lata 2011-2016: Szeroko rozumiana poprawa jakości życia na wsi, zaspokajanie potrzeb społeczno-kulturalnych mieszkańców a także zidentyfikowanie i promowanie

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Karta oceny zgodności operacji z LSR

Karta oceny zgodności operacji z LSR Dane Członka Rady Programowej: Pieczęć LGD Nr karty:.. Imię Nazwisko:. Podpis Sekretarza Posiedzenia: Sektor: Gmina:..... Karta oceny zgodności operacji z LSR Wniosek nr:. złożony przez:..... Nazwa operacji:.

Bardziej szczegółowo

OTOCZENIE MARKETINGOWE

OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE MARKETINGOWE OTOCZENIE PRZEDSIĘBIORSTWA......to zespół warunków i czynników zewnętrznych, które decydują o powodzeniu lub niepowodzeniu w osiąganiu celów przedsiębiorstwa STRUKTURA UKŁADU RYNKOWEGO

Bardziej szczegółowo

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy

Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy Turystyka i Rekreacja pytania na egzamin dyplomowy ZAGADNIENIA Z PRZEDMIOTÓW KIERUNKOWYCH 1. Podstawowe typy i rodzaje przedsiębiorstw turystycznych w Polsce. Zakres ich funkcjonowania. Struktury organizacyjne

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI

Spis treści CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU W TURYSTYCE I REKREACJI WSTĘP Aleksander Panasiuk... 11 CZĘŚĆ I WPROWADZENIE DO MARKETINGU ROZDZIAŁ 1. PODSTAWY MARKETINGU USŁUG Aleksander Panasiuk. 17 1.1. Istota, zasady i cele marketingu... 17 1.2. Obszary badawcze marketingu

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali:

Gminy łączą siły. Na www.lca.pl napisali: Na www.lca.pl napisali: Gminy łączą siły 2008-05-09 12:05:47 Podlegnickie gminy chcą wspólnie sięgnąć po unijne pieniądze. Wójtowie czterech gmin podpisali w piątek deklarację współpracy. Deklaracje współpracy

Bardziej szczegółowo

Otwarte Zagrody jako sposób na wydobycie charakteru miejsca kreowanie jego oferty, promocji oraz budowania marki

Otwarte Zagrody jako sposób na wydobycie charakteru miejsca kreowanie jego oferty, promocji oraz budowania marki Otwarte Zagrody jako sposób na wydobycie charakteru miejsca kreowanie jego oferty, promocji oraz budowania marki Magdalena Prosińska Góra św. Anny, 9 czerwca 2015r. WOJEWODA OPOLSKI Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ

OKREŚLENIE CELÓW OGÓLNYCH I SZCZEGÓŁOWYCH LSR ORAZ WSKAZANIE PLANOWANYCH W RAMACH LSR PRZEDSIĘWZIĘĆ Lokalna Strategia Rozwoju DIROW na lata 2009-2015 Załącznik nr 2 do Uchwały nr./2013 w sprawie zmian do uchwały nr 15/2009 z dnia 4 maja 2009 roku w sprawie przyjęcia Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu perspektywa małego i średniego biznesu Czy to tylko kwestia pieniędzy? Jak jest rozumiany

Bardziej szczegółowo

Szczecin, 31 sierpnia 2015 r.

Szczecin, 31 sierpnia 2015 r. Konsultacje koncepcji i pakietów projektu Zachodniopomorski Szlak Parki, ogrody, krajobrazy, smaki Pomorza Zachodniego bramą do poznawania Regionu" wraz z wstępną koncepcją ich zarządzania i wdrażania

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju turystyki. w Karpatach. Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki. w Karpatach

Wybrane aspekty rozwoju turystyki. w Karpatach. Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki. w Karpatach Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Renata Rettinger Franciszek Mróz Zakład Turystyki i Badań Regionalnych Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Wybrane aspekty rozwoju

Bardziej szczegółowo

Armin Mikos v. Rohrscheidt. Szlak kulturowy jako markowy produkt turystyczny

Armin Mikos v. Rohrscheidt. Szlak kulturowy jako markowy produkt turystyczny Armin Mikos v. Rohrscheidt Szlak kulturowy jako markowy produkt turystyczny Marka w turystyce MARKA: nazwa, symbol lub termin służący dla oznaczenia produktu rzeczowego, usługi lub firmy na rynku (Altkorn

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. www.kraina-nafty.pl

Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy. www.kraina-nafty.pl Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Szwajcarsko-Polski Program Współpracy jest formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Szwajcarię Polsce i 9 innym członkom Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA

POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA POZNANIE CAŁEJ SPOŁECZNOŚCI RZETELNA DIAGNOZA Pierwszym krokiem przygotowującym racjonalnie zaplanowaną zmianę powinna być zawsze diagnoza stanu posiadania, swoisty bilans otwarcia poprzedzający i wspomagający

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceny merytorycznej

Kryteria oceny merytorycznej Kryteria oceny merytorycznej Ocena merytoryczna składa się z: a) oceny zgodności operacji z LSR; b) oceny zgodności operacji z lokalnymi kryteriami przyjętymi przez LGD. Ocenę zgodności operacji z LSR

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+

Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur 27-28 listopada 2014 roku, Działdowo Promocja województwa warmińsko-mazurskiego 2015+ Radosław Zawadzki Dyrektor Departamentu Koordynacji Promocji Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA

ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA ZINTEGROWANY ROZWÓJ PRZEWORSKO- DYNOWSKIEGO OBSZARU WSPARCIA projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA

OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA OPRACOWANIE ZINTEGROWANEGO PROGRAMU AKTYWIZACJI I PARTYCYPACJI SPOŁECZNEJ NA TERENIE OBSZARU FUNKCJONALNEGO BLISKO KRAKOWA - w ramach projektu Razem Blisko Krakowa zintegrowany rozwój podkrakowskiego obszaru

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r.

Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego. Darłówko, 21 maja 2015 r. Koncepcja tras rowerowych Pomorza Zachodniego Darłówko, 21 maja 2015 r. Dlaczego turystyka rowerowa? Turystyka aktywna jednym z głównych strategicznych produktów turystycznych regionu. Turystyka rowerowa

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r.,

Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Środa z Funduszami dla instytucji kultury Programy krajowe PROW Wałbrzych, 3 czerwca 2015 r., Iwona Stach - Janyst Punkt Informacji Funduszy Europejskich Wałbrzych Program Rozwoju Obszarów Wiejskich Priorytet

Bardziej szczegółowo

Łukasz Wilczyński, PLANET PR. Questing. czyli jak skutecznie wypromować swój region w oparciu o współpracę lokalnej społeczności.

Łukasz Wilczyński, PLANET PR. Questing. czyli jak skutecznie wypromować swój region w oparciu o współpracę lokalnej społeczności. Łukasz Wilczyński, PLANET PR Questing czyli jak skutecznie wypromować swój region w oparciu o współpracę lokalnej społeczności. Powiedz mi, a zapomnę, pokaż mi, a zapamiętam, pozwól mi zrobić, a zrozumiem

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI

Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 2013 PODSUMOWANIE DZIAŁANIA ODNOWA I ROZWÓJ WSI Urząd Marszałkowski w Łodzi Departament Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich Rola Samorządu Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI WOJEWÓDZKIEGO PROGRAMU OPIEKI NAD ZABYTKAMI W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2012 2015

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI WOJEWÓDZKIEGO PROGRAMU OPIEKI NAD ZABYTKAMI W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM NA LATA 2012 2015 CEL, ZAKRES I METODA OPRACOWANIA CEL, ZAKRES I METODA OPRACOWANIA Zarząd województwa artykułem 87 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz. U. Nr 162 poz. 1568

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Europa inwestująca w obszary wiejskie Szanowni Państwo, Prosimy o wypełnienie czytelnie (elektronicznie lub pismem drukowanym) wyłącznie białych

Bardziej szczegółowo

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ

WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ WROCŁAW, LISTOPAD 2009 PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ PRODUKT TURYSTYCZNY AGLOMERACJI WROCŁAWSKIEJ 1) Wprowadzenie 2) Spostrzeżenia 3) Szanse 4) Cele 5) Narzędzia 6) Propozycje 7) 2011, 2012,

Bardziej szczegółowo

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci.

Public Relations. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? Marketing i PR. Konkurenci. Warsztaty Marketing i Public Relations Jak organizacje komunikują się z otoczeniem? dr Rafał Mrówka i dr Mikołaj Pindelski Katedra Teorii Zarządzania SGH rafal.mrowka@sgh.waw.pl mikolaj.pindelski@sgh.waw.pl

Bardziej szczegółowo

I. Kryteria formalne, skutkujące odrzuceniem wniosku na etapie jego weryfikacji przez Wydział Rozwoju Miasta:

I. Kryteria formalne, skutkujące odrzuceniem wniosku na etapie jego weryfikacji przez Wydział Rozwoju Miasta: KRYTERIA WERYFIKACJI WNIOSKÓW O UDZIELENIE DOTACJI NA PRACE KONSERWATORSKIE, RESTAURATORSKIE LUB ROBOTY BUDOWLANE PRZY ZABYTKACH, WPISANYCH DO REJESTRU ZABYTKÓW. I. Kryteria formalne, skutkujące odrzuceniem

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie marketingowe

Zarządzanie marketingowe Zarządzanie marketingowe 1. Pojęcie i wymiary zarządzania. 2. Struktura zarządzania przedsiębiorstwem (rys.). 3. Przedmiot i funkcje marketingu. 4. Naczelne zasady i główne zadanie marketingu. 5. Proces

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie

Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm. Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Systemy zarządzania wiedzą w strategiach firm Prof. dr hab. Irena Hejduk Szkoła Głowna Handlowa w Warszawie Wprowadzenie istota zarządzania wiedzą Wiedza i informacja, ich jakość i aktualność stają się

Bardziej szczegółowo

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska

Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Lokalna Grupa Działania Piękna Ziemia Gorczańska Analiza SWOT Wrzesień 2015 Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Zadanie współfinansowane

Bardziej szczegółowo

BAROMETR MARKI MIEJSCA

BAROMETR MARKI MIEJSCA BAROMETR MARKI MIEJSCA BAROMETR MARKI MIEJSCA PUNKT WYJŚCIA Moment przełomowy Kończy się czas dokumentów strategicznych i entuzjastycznych pierwszych działań Zaczyna się czas organicznej pracy Z mniejszymi

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Przede wszystkiej liczy się pomysł

Przede wszystkiej liczy się pomysł Przede wszystkiej liczy się pomysł ciekawy, nowatorski możliwy do realizacji i odpowiadający oczekiwaniom społeczności lokalnej nt.: - organizacja szkoleń w zakresie prowadzenia działalności turystycznej

Bardziej szczegółowo

Wytyczne rozwoju zrównoważonej turystyki w Karpatach

Wytyczne rozwoju zrównoważonej turystyki w Karpatach Wytyczne rozwoju zrównoważonej turystyki w Karpatach (Wysowa Zdrój, 25.06.2015) Turystyka jest jednym z istotnych czynników rozwoju obszarów górskich. Niekontrolowany jej rozwój przyczynia się jednak do

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy

Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy Funkcjonowanie Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy 1. Informacje ogólne. Szwajcarsko Polski Program współpracy jest formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Szwajcarię Polsce i 9 innym

Bardziej szczegółowo

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu.

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Sieć Zielone Gościńce Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Idea powstania sieci Jest rok 2008... Stan agroturystyki w woj. opolskim

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE DZIAŁAŃ ZMIERZAJĄCYCH DO POPRAWY WARUNKÓW DLA ZATRUDNIENIA MIESZKAŃCÓW WSI POMORSKICH W KONTEKŚCIE WALORÓW KULTUROWO-HISTORYCZNYCH

PROPOZYCJE DZIAŁAŃ ZMIERZAJĄCYCH DO POPRAWY WARUNKÓW DLA ZATRUDNIENIA MIESZKAŃCÓW WSI POMORSKICH W KONTEKŚCIE WALORÓW KULTUROWO-HISTORYCZNYCH PROPOZYCJE DZIAŁAŃ ZMIERZAJĄCYCH DO POPRAWY WARUNKÓW DLA ZATRUDNIENIA MIESZKAŃCÓW WSI POMORSKICH W KONTEKŚCIE WALORÓW KULTUROWO-HISTORYCZNYCH Dr Tomasz Katafiasz Kierownik Dziełu Historii Miasta i Pomorza

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła

Rozwój gospodarczy regionu oraz poprawa jakości życia mieszkańców obszaru LSR. Poprawa atrakcyjności turystycznej Regionu Kozła Kryteria Wyboru Operacji przez Radę LGD Etap I ocena zgodności operacji z Lokalną Strategią Rozwoju Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą cele ogólne i szczegółowe LSR. Operacja musi być zgodna przynajmniej

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA TRANSGRANICZNEJ STRATEGII ROZWOJU EUROREGIONU POMERANIA NA LATA 2014-2020 CZĘŚĆ POLSKA

AKTUALIZACJA TRANSGRANICZNEJ STRATEGII ROZWOJU EUROREGIONU POMERANIA NA LATA 2014-2020 CZĘŚĆ POLSKA AKTUALIZACJA TRANSGRANICZNEJ STRATEGII ROZWOJU EUROREGIONU POMERANIA NA LATA 2014-2020 CZĘŚĆ POLSKA Ocena procesów zachodzących na obszarze Euroregionu Negatywne zmiany demograficzne; Spadek liczby mieszkańców;

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Bogusława Niewęgłowska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 11 kwietnia 2016 r. Odpowiedzialność to: zajmowanie się osobą lub rzeczą,

Bardziej szczegółowo

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o.

Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Powrót do wyników Grupa Hoteli WAM Sp. z o. o. Zatrudnieni e Na dzień 2 czerwca 2014 r. 400 pracowników (suma uwzględnia uczniów praktycznej nauki zawodu, osoby na urlopach macierzyńskich, rodzicielskich,

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo