W poszukiwaniu tożsamości OSD. Elektryczna 7/2014. Kolejka. Ograniczanie emisji przemysłowych, a co z niską emisją? Pomiar rozkładu temperatury

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "W poszukiwaniu tożsamości OSD. Elektryczna 7/2014. Kolejka. Ograniczanie emisji przemysłowych, a co z niską emisją? Pomiar rozkładu temperatury"

Transkrypt

1 PRZESY Elektryczna Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej Z działalności Towarzystwa Paragraf w sieci Kolejka do sieci Ograniczanie emisji przemysłowych, a co z niską emisją? Pomiar rozkładu temperatury Wyznaczanie obciążeń maksymalnych w sieciach nn Drony w służbie energetyki Robert Świerzyński: W poszukiwaniu tożsamości OSD Wydarzenia w branży 7/2014 DYSTRYBUCJA ISSN Biuletyn Branżowy KLIENT

2 Konferencja INTELIGENTNE SIECI KONSUMENT, RYNEK I ŚRODOWISKO 24 września 2014 r., Hotel Mercure Warszawa Centrum, ul. Złota 48/54, Warszawa ozwój inteligentnych sieci energetycznych w Polsce możliwości R i ograniczenia, zamierzenia i dokonania Możliwości racjonalnego użytkowania energii przy wykorzystaniu rozwiązań smart Współczesny klient co wie i czego oczekuje od smart metering? Świadomy i aktywny odbiorca ważnym ogniwem wdrożenia sieci inteligentnej Prezentacja wyników badań ogólnopolskich dotyczących poziomu wiedzy i świadomości użytkowników energii w kontekście rozwiązań smart Panel dyskusyjny Inteligentne sieci a konsument energii Udział w konferencji jest bezpłatny. Liczba miejsc ograniczona. Do udziału w konferencji szczególnie zapraszamy przedstawicieli branży, środowisk akademickich, przedstawicieli instytucji centralnych i samorządowych, organizacji konsumenckich i mediów. Patronat: Organizator: Konferencja dofinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Partnerzy kampanii: WRE Warsztaty Rynku Energetycznego Konferencja odbywa się w ramach ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej Inteligentne sieci dla domu, środowiska i gospodarki, skierowanej do użytkowników energii elektrycznej. Celem kampanii jest edukacja konsumentów w zakresie sposobów racjonalnego użytkowania energii, szczególnie przy wykorzystaniu technologii inteligentnego opomiarowania, w tym narzędzi udostępnionych przez poszczególnych Operatorów Systemów Dystrybucyjnych. Głównym organizatorem kampanii jest Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej (PTPiREE). Partnerami strategicznymi są podmioty skupione w ramach Warsztatów Rynku Energetycznego WRE: Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych, Operator Systemu Przesyłowego, Towarzystwo Obrotu Energią i Urząd Regulacji Energetyki. Pełna lista partnerów kampanii dostępna jest na stronie: Więcej informacji w terminarzu na oraz na stronie:

3 W NUMERZE Zdjęcie: Julia Sheveloff Szanowni Państwo! Wakacje to czas, w którym powinniśmy mieć możliwość spojrzenia na nasze codzienne działania z dystansem. Biorąc oddech po miesiącach pracy, mamy szansę na zastanowienie się, w którym miejscu naszej zawodowej drogi jesteśmy i czy na pewno podążamy w dobrym kierunku. Przerywając codzienny bieg za sprawami ważnymi i tymi, które nieustannie nas rozpraszają, możemy spojrzeć na realizowane przedsięwzięcia, plany i zamierzenia z szerszej perspektywy. Dla zapewnienia wyższej jakości naszych przemyśleń, warto byśmy raz na jakiś czas postawili sobie pytania najważniejsze dla każdego, zarówno w wymiarze osobistym jak i zawodowym: kim jesteśmy, co odróżnia nas od innych, co jest dla nas najważniejsze dziś i do czego dążymy w przyszłości? Słowem, istotne jest, byśmy zadali sobie pytanie o to, co stanowi naszą tożsamość. O tożsamości właśnie, a więc o wszystkim, co najważniejsze dla branży dystrybucyjnej rozmawiamy z naszym gościem Robertem Świerzyńskim, wiceprezesem Energa-Operator SA. Punkt wyjścia dyskusji stanowi pytanie o to, co odróżnia OSD od pozostałych uczestników rynku energii elektrycznej oraz w jaki sposób postrzegają nas klienci. Rozwijając ten temat, gość Rozmowy miesiąca kreśli precyzyjny obraz sytuacji OSD w naszym kraju, pokazując szanse i zagrożenia dla tego segmentu rynku. W kolejnych działach bieżącego wydania miesięcznika przyglądamy się bliżej sprawom dotyczącym OSD zarówno w wymiarze organizacji, legislacji, jak i techniki. W artykule Ireneusza Chojnackiego opisujemy żywiołowy proces wprowadzenia do sieci dystrybucyjnej energii elektrycznej uzyskiwanej z energii odnawialnej. Przedstawione wnioski, wypływające również ze zorganizowanej przez PTPiREE IV Konferencji Przyłączenie i współpraca OZE z systemem elektroenergetycznym nie w pełni odpowiadają oczekiwaniom. W części poświęconej regulacjom prawnym Piotr Begier, w kontekście zmian ustawy Prawo ochrony środowiska, zwraca uwagę na potrzebę ograniczania niskiej emisji. Swój udział w projekcie poświęconym ograniczeniu zanieczyszczeń powietrza ma również nasze Towarzystwo, które już kilka lat temu włączyło się do akcji STOP dla niskiej emisji. W dziale Technika i technologie zajmujemy się m.in. aspektami teoretycznymi i praktycznymi wyznaczania obciążeń maksymalnych w sieciach nn, wykorzystaniem bezzałogowych statków latających (tzw. dronów) w energetyce oraz pomiarem rozkładu temperatury w kablach WN. W dziale Wydarzenia publikujemy m.in. relacje z organizowanych przez PTPiREE konferencji marketingowej oraz poświęconej stratom energii w sieciach. Naszym Czytelnikom, którzy planują wakacyjny wypoczynek, życzymy udanego urlopu, tym którzy go kończą łagodnego wejścia w zawodową codzienność, a wszystkim bez wyjątku dobrej lektury Energii Elektrycznej! Biuletyn Branżowy Energia Elektryczna miesięcznik Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej Redaguje zespół: Andrzej Pazda (redaktor naczelny), Piotr Begier (zastępca redaktora naczelnego), Małgorzata Władczyk (sekretarz redakcji), Aleksandra Rakowska (redaktor dział techniczny), Sebastian Brzozowski, Marzanna Kierzkowska Adres redakcji: ul. Wołyńska 22, Poznań, tel , faks , Wydawca: Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej, Andrzej Pazda (dyrektor Biura PTPiREE), ul. Wołyńska 22, Poznań, tel , faks , ISSN Opracowanie graficzne, skład, łamanie i druk: Media i Rynek, ul. Polna 20/204, Kalisz Redakcja nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń. Redakcja nie zwraca nadesłanych materiałów oraz zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji tekstów oraz zmianę ich tytułów. Nakład: 1000 egzemplarzy Data zamknięcia numeru: 7 lipca 2014 r. 4 INFORMACJE ZE SPÓŁEK 6 ROZMOWA MIESIĄCA Wywiad z Robertem Świerzyńskim, wiceprezesem Energa-Operator SA 9 Z DZIAŁALNOŚCI PTPiREE RYNEK I REGULACJE 11 Kolejka do sieci 14 Ograniczanie emisji przemysłowych, a co z niską emisją? 16 Paragraf w sieci TECHNIKA I TECHNOLOGIE 17 Wyznaczanie obciążeń maksymalnych w sieciach nn 21 Drony w służbie energetyki 24 Pomiar rozkładu temperatury WYDARZENIA 26 Wydarzenia w branży 27 Inteligentne liczniki inteligentna komunikacja 28 Straty energii w sieciach 30 FELIETON 31 TERMINARZ Zdjęcie: Energa-Operator SA Kolejka do sieci KLIENT DYSTRYBUCJA PRZESY Elektryczna Wydawnictwo Polskiego Towarzystwa Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej Z działalności Towarzystwa Ograniczanie emisji przemysłowych, a co z niską emisją? Pomiar rozkładu temperatury Wyznaczanie obciążeń maksymalnych w sieciach nn Drony w służbie energetyki Paragraf w sieci Robert Świerzyński: W poszukiwaniu tożsamości OSD ISSN Biuletyn Branżowy Wydarzenia w branży Na okładce: Robert Świerzyński, wiceprezes Energa-Operator SA 7/2014 lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 3

4 INFORMACJE ZE SPÓŁEK Tauron nagradza Najlepsze prace magisterskie 10 tys. zł to nagroda dla zwycięzcy konkursu na najlepszą pracę magisterską. Współzawodnictwo ogłosił Tauron Dystrybucja. Mogą do niego przystąpić studenci uczelni technicznych, którzy pisali na temat: Inteligentne systemy dostawy energii elektrycznej nowe wyzwania dla sieci dystrybucyjnej. Do udziału w konkursie zaproszeni są absolwenci 6 uczelni technicznych: Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz politechnik: częstochowskiej, opolskiej, śląskiej, warszawskiej i wrocławskiej. Celem przedsięwzięcia jest przede wszystkim poszerzenie współpracy Tauron Dystrybucja z technicznymi uczelniami wyższymi, które kształcą kadry i specjalistów z zakresu energetyki. Termin składania zgłoszeń mija z końcem września br. Grupa Kapitałowa PSE Inkorporacja spółek 30 czerwca 2014 r. nastąpiło połączenie Polskich Sieci Elektroenergetycznych SA z siedzibą w Konstancinie-Jeziornie, jako spółką przejmującą, a PSE Centrum SA, PSE Północ SA, PSE Południe SA, PSE Zachód SA oraz PSE Wschód SA, jako spółkami przejmowanymi. Zadania realizowane dotychczas przez spółki obszarowe od 1 lipca br. przejmą oddziały PSE SA: w Warszawie, Bydgoszczy, Katowicach, Poznaniu i Radomiu. Proces ten wiąże się z wdrożeniem uproszczonej struktury zarządczej wraz ze wskazaniem jednolitego właścicielstwa danego obszaru funkcjonalnego w skali centrali i oddziałów spółki oraz z osiągnięciem efektów synergii w nowym modelu organizacyjnym. Usprawni to podejmowanie decyzji oraz spowoduje, że będą one bardziej jednolite i spójne w całej spółce. RWE partnerem konferencji Smart w miastach Konferencja Europolis. Inteligentne miasta przyszłości odbyła się 13 czerwca br. w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie. Omawiano wyzwania, z którymi zmierzą się aglomeracje jutra. Organizatorami spotkania były Fundacja Schumana oraz stołeczny Ratusz, a partnerem wydarzenia koncern RWE. Konferencja towarzyszyła szczytowi stowarzyszenia EUROCITIES, zrzeszającego 130 największych europejskich miast. Głównym tematem debaty było zarządzanie aglomeracją z zastosowaniem inteligentnych rozwiązań. Transformacja współczesnych miast w organizmy bardziej inteligentne, efektywne i przyjazne dla mieszkańców jest dla naszych klientów niezwykle istotna. RWE dostarcza prąd i gaz 23 milionom gospodarstw domowych w Europie. Coraz Enea Operator podpisała umowę patronacką z Zespołem Szkół Elektryczno-Elektronicznych w Szczecinie. Uczniowie otrzymają wsparcie w postaci praktyk i warsztatów prowadzonych przez specjalistów oraz zapoznają się ze współczesnymi kierunkami rozwoju energetyki. Będą też mogli doskonalić warsztat zawodowy w terenie przy usuwaniu awarii oraz podczas prac eksploatacyjnych. Patronat obejmuje także dodatkowe wyposażenie szkoły więcej naszych klientów mieszka w miastach i uważamy, że do 2050 r. ich udział wzrośnie do 85 proc. z 70% obecnie mówi Filip Thon, prezes RWE Polska, członek zarządu RWE Retail. Już teraz RWE wprowadza innowacyjne rozwiązania, poprzez stymulowanie rozwoju odnawialnych źródeł energii i wytwarzania rozproszonego. Dodatkowo jesteśmy zaangażowani w rozwój inteligentnych sieci dystrybucyjnych, rozwiązań dla domów przyszłości, magazynowania energii, zeroemisyjnych budynków i transportu elektrycznego (e-mobility). Zmieniające się oczekiwania i zachowania ludzi oraz większa cyfryzacja skłaniają nas do opracowywania nowoczesnych usług, dostępnych dla naszych klientów za pośrednictwem urządzeń mobilnych dodaje prezes Thon. Enea Operator Patron przyszłych energetyków Zdjęcie: Enea Operator Umowę podpisali Prezes Zarządu Enea Operator Michał Jarczyński i dyrektor ZSEE Beata Miętus w nowoczesny sprzęt do praktycznej nauki zawodu. Celem tego przedsięwzięcia jest przygotowanie absolwentów do pracy w nowoczesnej firmie energetycznej. Nie chcemy, aby szkoła uczyła na sprzęcie sprzed lat, a potem młody człowiek zaczynał pracę w firmie, gdzie spotyka się z zupełnie innymi urządzeniami mówi Michał Jarczyński, prezes Enea Operator. 4 l ENERGIA elektryczna lipiec 2014

5 INFORMACJE ZE SPÓŁEK Tauron Dystrybucja Stop dla nielegalnego poboru energii Wcelu ograniczenia nielegalnego poboru energii elektrycznej, Tauron Dystrybucja prowadzi kampanię społeczną Włącz stop dla nielegalnego poboru energii elektrycznej. W ramach akcji spółka uruchomiła specjalny telefon ( ), pod którym można zgłaszać podejrzenie kradzieży prądu. Dodatkowe informacje będzie można znaleźć na plakatach, które zawisną w budynkach mieszkalnych i urzędach. Wszystkie zgłoszenia będą sprawdzane, a osoby zgłaszające mogą liczyć na pełną anonimowość. Na początku kampania będzie prowadzona w powiatach będzińskim Zdanych Energa-Opeartor wynika, że zastosowanie sieci inteligentnych ma znaczny wpływ na ograniczenia strat handlowych i technicznych. Spółka w Kaliszu sondowała możliwość ograniczenia różnicy bilansowej, a na Półwyspie Helskim możliwość redukcji strat technicznych. Trwające rok badania w Kaliszu pokazały możliwość redukcji różnicy bilansowej o 10 proc. w skali roku. Poprzez różnicę bilansową należy rozumieć straty techniczne, będące skutkiem zjawisk fizycznych, towarzyszących przepływowi energii przez sieć lub napięciu w sieci oraz straty handlowe. Na ograniczenie różnicy bilansowej wpływ miało wiele czynników, m.in. ograniczenie nielegalnego poboru energii, ograniczenie ilości energii zużywanej przez system pomiarowy, wzrost skutecznie uzyskanych poprawnych odczytów licznika czy ograniczenie strat technicznych. i zawierciańskim oraz w Jaworznie. Docelowo ma objąć cały obszar działania Tauron Dystrybucja, czyli województwa: dolnośląskie, opolskie, śląskie i małopolskie. Nielegalny pobór energii jest przestępstwem zagrożonym karą od 3 miesięcy do 5 lat więzienia. A jego skutki obarczają wszystkich legalnych odbiorców prądu oraz mogą zagrozić ludzkiemu życiu bądź zdrowiu. Energa-Opeartor Ograniczenie różnicy bilansowej Prowadzone równolegle z doświadczeniami kaliskimi badania na Półwyspie Helskim wykazały możliwość redukcji strat sieciowych o 9 proc. Wynik taki udało się uzyskać tylko i wyłącznie dzięki optymalizacji układu pracy sieci. Większa obserwowalność i automatyzacja sieci są jednymi z głównych cech rozwiązań smart grid. Nowe funkcjonalności i rozwiązania z tego obszaru będą w przyszłości bardzo ważnym elementem efektywnie i optymalnie zarządzanej sieci dystrybucyjnej. Nasze badania pokazują, że wdrażane systemy informatyczne w ramach technologii inteligentnych sieci pozwalają również na skuteczne ograniczenie różnicy bilansowej. Mamy mocne podstawy, by zakładać, że otrzymane, bardzo obiecujące wyniki są powtarzalne mówi dr inż. Adam Olszewski, dyrektor Departamentu Innowacji w Energa-Operator PGE Dystrybucja Zintegrowane zarządzanie pracą elektromon terów PGE Dystrybucja, w ramach Programu Poprawy Efektywności Operacyjnej, wprowadza zintegrowane zarządzanie pracą elektromonterów. Projekt pilotażowy został zrealizowany w Rejonie Energetycznym Jeziorna, a obecnie wdrażany jest w pozostałych rejonach oddziału Warszawa oraz rejonach energetycznych: Radom, Staszów, Biała Podlaska, Zamość, Suwałki i Bełchatów. Celem programu jest możliwość dynamicznego przydzielania zadań wszystkim elektromonterom w ciągu jednej zmiany w danym rejonie energetycznym. Spółka do jego realizacji wykorzystuje mobilną aplikację. Przedstawiciel dozoru koordynujący pracę elektromonterów wprowadza do aplikacji zadania do wykonania na dany dzień, określając jednocześnie ich hierarchię ważności. Elektromonterzy, po wykonaniu danej pracy w terenie, potwierdzają ten fakt w aplikacji mobilnej w smartfonie, co znajduje swoje odzwierciedlenie w systemie. Rejestracja prowadzona jest bezpośrednio przy wykonywaniu prac, dzięki czemu można obserwować ich postęp, racjonalnie je koordynować lub w razie potrzeby dynamicznie zmienić przydział zadań w ciągu jednej zmiany. Wprowadzenie zintegrowanego zarządzania pracą elektromonterów pozwoli na lepsze wykorzystanie ich umiejętności i potencjału, a co za tym idzie obniżenie poziomu przerw w dostawach prądu do klientów. Informacje ze spółek opracowała Marzanna Kierzkowska lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 5

6 ROZMOWA MIESIĄCA Niezawodność, możliwie niskie ceny, inteligentne sieci W poszukiwaniu tożsamości OSD Wywiad z wiceprezesem Energa-Operatora SA (EOP), Robertem Świerzyńskim. Branża dystrybucyjna od lat mierzy się z problemem swojej tożsamości w oczach klientów i mylenia jej ze spółkami obrotowymi lub całymi grupami energetycznymi. W jaki sposób Pana zdaniem operatorzy systemów dystrybucyjnych (OSD) powinni kształtować swój wizerunek? Kwestia tożsamości OSD to istotny problem. Rola OSD na rynku energii i w relacji z klientem jest stosunkowo czytelnie wyznaczona przez regulacje prawne. OSD odpowiadają za przyłączenie klientów do sieci, niezawodność dostaw energii i jej jakość. Problem w tym, że rynek energii elektrycznej wciąż nie został jeszcze dobrze poukładany. Klient cały czas przychodzi do elektrowni, czyli właściwie do OSD. OSD z kolei w wielu wypadkach m.in. ze względu na program zgodności nie może klientom pomóc. To duży problem dla pracowników OSD, którzy wysłuchują od nich słusznych skarg. Uważam, że ta sytuacja jest wynikiem niedojrzałości rynku sprzedaży i z definicji ma charakter przejściowy. Dlaczego uważa Pan, że rynek sprzedaży energii jest niedojrzały? Przecież z roku na rok obserwujemy wzrost liczby zmian sprzedawców. Robią to nawet klienci indywidualni. Rzeczywiście, liczba zmian sprzedawców zwiększa się w Polsce z roku na rok coraz dynamiczniej. Według raportu URE, liczba odbiorców TPA z grupy taryfowej A, B, C (stan na koniec lutego br.) wzrosła w stosunku od końca 2013 r. o 13,3 proc., a z grupy taryfowej G o 16,2. Oceniam jednak, że rynek sprzedaży jest niedojrzały, bo sprzedawcy nie przejęli jeszcze 100 proc. odpowiedzialności za obsługę klienta i nie są tym specjalnie zainteresowani. Dzisiaj przede wszystkim chcą podpisać z klientem umowę sprzedaży energii. Są mniej zainteresowani obsługą okołosprzedażową. Klient wciąż z częścią reklamacji, zmian warunków świadczenia usługi dzwoni czy przychodzi bezpośrednio do OSD. Sprzedawcy nie przejmują tych kontaktów, bo konkurencja pomiędzy nimi wciąż jest niewielka. Myślę, że będzie to się zmieniać m.in. w wyniku działań regulatora. Sygnałem takich zmian było wprowadzenie dla taryfy G możliwości zawierania umów kompleksowych w procesie zmiany sprzedawcy. Dzisiaj jest to możliwość, a powinna to być zasada. W ten sam sposób powinni być traktowani również odbiorcy w taryfie C1. To uporządkuje rynek. Czy to oznacza, że OSD nie mają wyzwań w obszarze relacji z klientami? Mają i to olbrzymie. Po pierwsze, jak pokazują niemal wszystkie badania, istotne czynniki, poprzez które klienci oceniają funkcjonowanie rynku energii elektrycznej, czyli niezawodność jej dostaw oraz jakość procesu przyłączeniowego, zależą w dużej mierze od OSD. W tym zakresie OSD, zwłaszcza na tle Europy, mają sporo do zrobienia. Proces przyłączeniowy w Polsce jest długi, a niezawodność dostaw energii, szczególnie na terenach wiejskich, ale i w miastach powiatowych, pozostawia sporo do życzenia. Jeszcze cena, ale ona kształtowana jest przez wielu uczestników rynku energii i przez regulatora. Chcę tylko powiedzieć, że rola OSD będzie dla klienta bardziej czytelna wtedy, gdy rynek energii elektrycznej zostanie uporządkowany, a sprzedawcy zaczną ze sobą konkurować i przejmą odpowiedzialność za kontakty z klientem, także te techniczne. To sprzedawcy powinni zapewniać kontakt klienta z OSD. Jaki wizerunek powinny mieć OSD w oczach swoich klientów? Jak określić obecnie tożsamość OSD? Podstawową kwestią jest niezawodność dostaw energii elektrycznej. To nie ulega wątpliwości. To trudna misja, bo niezawodność oznacza, że klient nie wie, że istniejemy. Awarie, przerwy planowe w zasilaniu to sytuacje, gdy OSD staje się zawodne. W EOP zrozumieliśmy to kilka lat temu, dlatego nasz program inwestycyjnych jest konsekwentnie ukierunkowany na poprawę niezawodności sieci, a 87 proc. prac na niskim napięciu wykonywanych jest pod napięciem. Teraz wdrażamy w spółce technologie prac pod napięciem na SN. Myślę, że na taką skalę technologii prac pod napięciem nie stosuje obecnie nikt w kraju. Drugą istotną kwestią jest, według mnie, nowoczesność. OSD uchodzą trochę za firmy z poprzedniej epoki, za 6 l ENERGIA elektryczna lipiec 2014

7 ROZMOWA MIESIĄCA firmy konserwatywne, w których większość prac wykonywanych jest ręcznie, a to nieprawda. Niezawodność przecież osiąga się nie poprzez szybkie usuwanie awarii, ale dużo wcześniej. To system zarządzania siecią musi być niezawodny. A tego nie da się osiągnąć bez nowoczesnych technologii i inwestycji w sieć. Czy mógłby Pan sprecyzować, o czym Pan myśli? Czy chodzi o sieci inteligentne? Tak, ale nie tylko. W 2009 r. w EOP, aby poprawić sprawność zarządzania ruchem sieci, scentralizowaliśmy służby dyspozytorskie. Z 46 zakładowych i rejonowych dyspozycji ruchu utworzyliśmy jedną Centralną Dyspozycję Mocy (zarządza ruchem sieci na napięciu 110 kv) oraz osiem Regionalnych Dyspozycji Ruchu (zarządzają ruchem na nn i SN). Aby takie rozwiązanie organizacyjne mogło sprawnie funkcjonować, stworzyliśmy bardzo zaawansowaną technicznie i bezpieczną sieć teletransmisyjną TAN (Technical Area Network), w całości opartą na protokołach IP. Sieć ta jest dzisiaj oddzielona fizycznie i logicznie od sieci biurowej (korporacyjnej), w pełni redundantna i ma tylko dwa punkty styku z sieciami korporacyjnymi. To rozwiązanie rzadko spotykane w Europie. Aby trafniej podejmować decyzje inwestycyjne i eksploatacyjne związane z pracami na majątku, musieliśmy przeprowadzić paszportyzację sieci i wdrożyć system zarządzania majątkiem sieciowym, oparty o rozwiązania typu GIS. Aktualnie korzystamy w tym obszarze z rozwiązań na poziomie światowym. Myślę, że za jakiś czas nasi koledzy z zagranicy do których dzisiaj jeździmy, aby się uczyć będą przyjeżdżali do Olsztyna, Torunia, Koszalina, Gdańska, Kalisza, Płocka po to, aby nas podpatrywać. EOP prowadzi bardzo zaawansowane prace, także badawcze, w zakresie budowy smart grid i wykorzystania smart meteringu. Jak wyglądają wnioski z tych badań? W zakresie smart meteringu prowadzimy wręcz zaawansowany projekt wdrożeniowy. Dzisiaj na naszej sieci funkcjonuje prawie 399 tys. liczników. To Zdjęcie: Energa-Operator Robert Świerzyński, wiceprezes Energa-Operator SA (EOP) blisko 13,5 proc. wszystkich naszych klientów. To, czym zajmujemy się w tej chwili w tym obszarze od strony analitycznej to poszukiwanie coraz sprawniejszych rozwiązań komunikacyjnych w technologii PLC. Przede wszystkim chodzi o standard PRIME, który wydaje się być dla nas docelowy, ze względu na jego zaawansowanie techniczne i dostępność dla potencjalnych producentów. Przez ostatnie miesiące, wspólnie z Instytutem Energetyki Oddział Gdańsk, testowaliśmy interoperacyjność tej technologii. Wyniki są bardzo pozytywne. Jeżeli chodzi o sieci inteligentne, to traktujemy to podejście jako szansę na poprawę jakości i niezawodność dostaw energii. Na to wskazują nasze doświadczenia z prac badawczych na Półwyspie Helskim. Dzięki montażowi systemów monitorowania parametrów pracy sieci w stacjach SN/nn i na liniach napowietrznych SN oraz dzięki wykorzystaniu informacji z liczników inteligentnych, montowanych na sieci nn, wiemy o naszej sieci elektroenergetycznej w tym obszarze bardzo dużo. Chodzi zarówno o parametry jakości energii elektrycznej u klienta, jak i zdarzenia awaryjne. Dzięki systemom IT i automatyzacji sieci, informacje te potrafimy wykorzystać zarówno do zarządzania lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 7

8 ROZMOWA MIESIĄCA zdarzeniami awaryjnymi, do automatycznej izolacji uszkodzonych odcinków i rekonfiguracji sieci, jak też do optymalizacji układu pracy sieci. Dzisiaj w EOP dyskutujemy o tym, jak technologie tradycyjne i smart przełożyć na niezawodność przy maksymalnie niskich kosztach. No właśnie. Poszukując tożsamości OSD, nie możemy zapominać o cenie. Wszystkie badania i sondaże pokazują, że cena energii elektrycznej jest istotnym elementem oceny funkcjonowania rynku energii. A wszystkie te rozwiązania kosztują. To prawda. Ale trzeba mieć świadomość, że dzisiaj OSD przeżywają pewnego rodzaju rewolucję. I nie ma od niej odwrotu. Dostępne technologie IT i telekomunikacyjne zmieniają podejście do zarządzania siecią, tak jak maszyna parowa i maszyna tkacka zmieniły w XVIII wieku angielskie rzemiosło w przemysł. W następstwie wdrażania takich technologii jak inteligentne opomiarowanie i smart grid zmieniają się OSD. Moim zdaniem, zmieniają się na lepsze, bo jednocześnie towarzyszy temu poprawa niezawodności dostaw energii i redukcja kosztów działania. Przykładem może być EOP. W tym roku, po raz pierwszy w ramach aktualnej perspektywy regulacyjnej, rzeczywiste koszty funkcjonowania EOP są niemal zgodne z kosztami uzasadnionymi określonymi przez URE, a uzyskane przez nas wskaźniki ciągłości zasilania SAIDI i strat sieciowych są najniższe w Polsce. Jestem przekonany, że było to możliwe dzięki uruchomienia szeregu inicjatyw technicznych. Wdrażaniu nowych technologii w OSD musi jednak towarzyszyć przebudowa modelu działania, także redukcja kosztów i restrukturyzacja zatrudnienia. Taki proces EOP przeszedł w latach Chciałbym podkreślić: dążenie do racjonalnej ceny usługi dystrybucyjnej jest istotnym elementem tożsamości OSD. OSD mogą to osiągnąć przede wszystkim przez optymalizację kosztów i jednostkowych nakładów inwestycyjnych. Ale mimo to ceny energii elektrycznej wciąż rosną. Dzisiaj coraz więcej Polaków ma kłopoty z opłaceniem rachunków za energię? To prawda. W Wielkiej Brytanii jest taki termin jak ubóstwo energetyczne. Uznaje się, że ubóstwem energetycznych są zagrożone gospodarstwa domowe, które muszą przeznaczyć na zakup nośników energii (prądu, gazu, ciepła) więcej niż 10 proc. swoich miesięcznych wydatków. Analizy Federacji Konsumentów pokazują, że w Polsce ten wskaźnik wynosi ok. 12 proc. Szczególnie zagrożeni są renciści i emeryci. W tych grupach wzmiankowany wskaźnik wynosi proc. Z tego właśnie powodu OSD muszą się restrukturyzować, ograniczać koszty, ale także wdrażać rozwiązania, które stwarzają szanse na nowy sposób świadczenia usług także dla klientów niezamożnych. Taką szansę stwarza m.in. smart metering. Dzięki inteligentnym licznikom, OSD są w stanie zmniejszyć koszty odczytów, niemal bezkosztowo stosować rozwiązania typu prepaid lub usługi związane z ograniczeniem mocy, po to, aby klienci zalegający z rachunkami nie byli natychmiast wyłączani. Temu wszystkiemu muszą jeszcze towarzyszyć zmiany w zakresie taryf. Przede wszystkim wprowadzenie taryf strefowych o dużym zróżnicowaniu ceny pomiędzy strefami, tak aby zachęcać klientów do korzystania z energii elektrycznej wtedy, gdy jej koszt produkcji i przesyłu jest najmniejszy. Badania prowadzone przez nas w Kaliszu pokazują, że jest to możliwe. Jak na sytuację OSD mogą wpłynąć zmiany na rynku energii elektryczne związane np. z wdrożeniem rynku mocy? Powiedziałem, że elementem tożsamość OSD jest niezawodność, dbałość o możliwie niskie ceny usługi dystrybucyjnej oraz nowoczesność. Jeśli w taki sposób zdefiniujemy tożsamość OSD, to odpowiedź na to pytanie jest prosta. Dzisiaj ok. 50 proc. rachunku klienta za energię elektryczną stanowi opłata za przesył i dystrybucję energii elektrycznej. Można powiedzieć, że na rynku energii zachowana jest pewnego rodzaju równowaga cenowa pomiędzy przesyłem i dystrybucją a sprzedażą i wytwarzaniem. Trzeba jasno stwierdzić, że wprowadzenie rynku mocy oznacza przekierowanie większego strumienia przychodów do wytwórców i powiązanych z nimi kopalń. Oznacza to, że wytwarzanie energii elektrycznej z węgla będzie tak samo wspierane przez państwo jak OZE. Zresztą niedawno mieliśmy dokładnie ten sam model, bo czym były słynne KDT-y? Ale przecież głośno mówi się, że bloki energetyczne w Polsce starzeją się, że potrzebujemy nowych źródeł wytwórczych, po to, by zaspokoić zapotrzebowanie na moc w okresach szczytu? To prawda, ale jak pokazał przykład np. Niemiec czy Hiszpanii decyzje o silnym wspieraniu przez państwo jednej z gałęzi energetyki (w tym przypadku OZE) nie pozostaje bez wpływu na cały system. Rachunki za energię elektryczną nie mogą przecież rosnąć w nieskończoność. Jakiś sektor rynku będzie musiał stracić. W Niemczech tracą elektrownie oparte na wytwarzaniu węglowym, w Hiszpanii OSD. Rynek mocy z perspektywy OSD to model rynku, w którym dominuje wytwarzanie skupione w elektrowniach zawodowych wykorzystujących jako paliwo węgiel. Dodatkowo wspierane będzie wytwarzanie w OZE, kogeneracja W konsekwencji OSD będą przeznaczać mniej pieniędzy na rozwój i modernizację sieci. Trudno będzie nam poprawić jakość procesu przyłączeniowego oraz zasilania na terenach wiejskich i w małych miastach. Dzisiaj standardy europejskie spełniamy tylko w dużych aglomeracjach. Powiedziałem wcześniej, że OSD muszą wdrażać nowoczesne technologie i jednocześnie restrukturyzować się w interesie swoich klientów. Wiele OSD w Polsce podjęło to wyzwanie. Obawiam się, że rynek mocy osłabi efekty tych wysiłków. Korzyści, które klienci mogliby uzyskać dzięki rozwojowi OSD, zostaną skonsumowane w innym sektorze rynku. Dziękuję za rozmowę. Rozmawiała Marzanna Kierzkowska 8 l ENERGIA elektryczna lipiec 2014

9 Z DZIAŁALNOŚCI PTPiREE Spotkanie seniorów PTPiREE Zdjęcie: PTPiREE 21 seniorów w przeszłości związanych aktywnie z naszym Towarzystwem nie tylko wspominało i rozmawiało o przeszłości, ale i o współczesnej elektroenergetyce na spotkaniu w Warszawie 25 i 26 czerwca br. Seniorzy wzięli udział w panelu dyskusyjnym konferencji poświęconej odnawialnym źródłom energii, rozmawiali o aktualnościach z Prezesem PTPiREE Robertem Stelmaszczykiem. Zwiedzano także Centrum Nauki Kopernik, a spotkanie zakończono wizytą w siedzibie RWE Polska SA. Zespół ds. transformatorów Posiedzenie Zarządu PTPiREE Standardowe profile obciążenia W Kołobrzegu 9 i 10 czerwca br. odbyło się spotkanie Zespołu PTPiREE ds. Transformatorów. Dyskutowano m.in. na następujące tematy: Analiza techniczna i ekonomiczna transformatorów rozdzielczych z uzwojeniami aluminiowymi w porównaniu z uzwojeniami miedzianymi; Kryterium ceny skapitalizowanej w ocenie ofert w postępowaniu przetargowym; Europejska regulacja efektywności transformatorów grupy I i II; Przyjęcie trybu pracy nad opracowaniem wymagań technicznych do SIWZ na zakup transformatorów; Nowa norma PN-EN : Transformatory Część 3. Poziomy izolacji, próby wytrzymałości elektrycznej i zewnętrzne odstępy izolacyjne w powietrzu. 27 czerwca w Warszawie miało miejsce kolejne posiedzenie Zarządu Towarzystwa. Zgodnie z przyjętym trybem pracy, zagadnienia merytoryczne omawiano przy udziale koordynatorów Rad Dyrektorów. Głównymi tematami obrad były: opomiarowanie stacji SN/nn i związane z jego realizacją przewidywane zakłócenia w dostawie energii odbiorcom, audyt OSD pod kątem wskaźników SAIFI i SAIDI, kształtowanie taryf w oparciu o jakość dostaw, badania satysfakcji klientów, postęp w pracach przy wdrażaniu systemów liczników smart. Wśród kwestii organizacyjnych wymienić należy ustalenia w sprawach współpracy podsektora z organizacjami międzynarodowymi: EURELECTRIC, EDSO, GEODE oraz COFEED. Zakończono prace zawiązane z opracowaniem standardowych profili obciążenia grup odbiorców o mocy przyłączeniowej nie większej niż 40 kw. 3 lipca br. odbyło się spotkanie Zespołu PTPiREE ds. Krzywych Obciążenia poświęcone omówieniu wyników raportu z badań przeprowadzonych na podstawie danych z 2013 r. ENTSO-E kodeksy sieciowe ENTSO-E pracuje obecnie nad 9 kodeksami sieciowymi, których zadaniem ma być harmonizacja zasad funkcjonowania krajowych OSP w kontekście tworzenia europejskiego rynku energii elektrycznej. Kodeksy można podzielić na trzy grupy: przyłączeniowe: wymagania dla wytwórców, przyłączanie odbiorców i sieci, połączenia stałoprądowe wysokiego napięcia; lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 9

10 Z DZIAŁALNOŚCI PTPiREE n operacyjne: l b ezpieczeństwo operacyjne, l p lanowanie pracy sieci, l k ontrola częstotliwości i zarządzanie rezerwami mocy; n rynkowe: l a lokacja zdolności przesyłowych i zarządzanie ograniczeniami, l a lokacja zdolności przesyłowych na rynku forward, l bilansowanie. Najbardziej zaawansowane, istotne z punktu widzenia OSD to kodeksy przyłączeniowe wytwórców (RfG), odbiorców i sieci (DCC). Kodeks wymagania dla wytwórców zawiera m.in. charakterystyki, jakie muszą spełniać wytwórcy podzieleni na cztery grupy ABCD (A o mocy powyżej 800 W, D duże elektrownie systemowe). Kodeks przyłączanie odbiorców i sieci (DCC) zawiera wymagania w stosunku do: n wielkich odbiorców przyłączonych do sieci przesyłowych, n OSD przyłączonych do sieci OSP, n użytkowników sieci świadczących usługę sterowania popytem, n innych użytkowników sieci i operatorów systemów. Zgodnie z informacją zawartą w oficjalnych publikatorach ENTSO-E, kodeksy przyłączeniowe wytwórców, odbiorców i sieci weszły w fazę uzgodnień dokonywanych przez Komisję Europejską (KE) z państwami członkowskimi UE. Jednakże zarówno wybory do Parlamentu Europejskiego, jak i problemy prawne związane z pierwszymi kodeksami poddanymi procesowi uzgodnień międzynarodowych spowodowały opóźnienie w kalendarzu założonym przez KE oraz ACER (europejskie stowarzyszenie regulatorów). Przewiduje się, że konsultacje pierwszych dwóch kodeksów istotnych z punktu widzenia działalności sieciowej (przyłączeniowych: wytwórców i odbiorców) nie zakończą się w tym roku (najbardziej prawdopodobny jest pierwszy kwartał 2015 r.). Moc bierna Dobiegają końca działania związane z II etapem pracy pt. Optymalizacja gospodarki mocą bierną w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Na lipca 2014 r. w Bełchatowie zaplanowano spotkanie Zespołu PTPiREE ds. Strat Technicznych i Mocy Biernej poświęcone ocenie jego wyników. n Zdjęcie: stocklib.com Rola OSD w transformacji energetyki europejskiej Cztery największe organizacje zrzeszające europejskich dystrybutorów energii elektrycznej: CEDEC, EDSO for Smart Grids Eurelectric i GEODE ogłosiły deklarację, związaną z rolą dystrybutorów energii w tworzeniu europejskiego rynku energii elektrycznej. W dokumencie zarysowano perspektywy aktywnego uczestniczenia firm w rozwoju rynku i konkurencji oraz postawiono pytanie o wyzwania, przed jakimi stoi sieć dystrybucyjna i firmy nią zarządzające wobec zmiany charakteru sieci z tradycyjnej, dostawczej na dostawczo-odbiorczą. W deklaracji podkreśla się fundamentalną rolę niezależności operatorów systemu oraz nadzór nad ich funkcjonowaniem ze strony administracji regulacyjnej. Zawarto w niej uwagę, że proste zakopywanie miedzi w ziemi musi zostać zastąpione używaniem nowoczesnych narzędzi zarządzania siecią i mocno 10 l ENERGIA elektryczna lipiec 2014 zdecentralizowaną generacją oraz wykorzystywaniem potencjału regulacyjnego odbiorców energii, których aktywne zachowanie to jeden z fundamentów nowoczesnego rynku energii. W dokumencie podkreśla się, że aktywny udział OSD w tworzeniu rynku energii wymaga zmian w otoczeniu regulacyjnym i prawnym. Stawiane cele nie będą mogły być osiągnięte bez znaczących inwestycji w sieć dystrybucyjną. W konsekwencji, najbardziej obecnie potrzebne jest zapewnienie odpowiedniego zwrotu z inwestycji oraz stworzenie długoterminowej i stabilnej wizji regulacji połączonej ze wspomaganiem finansowym badań i rozwoju w obszarze techniki dystrybucyjnej. Wspiera się także jednoznacznie tworzenie rynku mocy deklarując, że tylko takie podejście umożliwia w dłuższym czasie uniknięcie subsydiowania jednych grup odbiorców przez innych. n

11 RYNEK I REGULACJE Kolejka do sieci Podpisane umowy przyłączeniowe i wydane warunki przyłączenia farm wiatrowych przekroczyły 19 tys. MW, ale o nowe jest już bardzo trudno. W zeszłym roku operatorzy odmówili przyłączenia blisko 10 tys. MW, z czego większość dotyczyła energetyki wiatrowej. Odmowy przyłączenia odbiorców były sporadyczne. Ireneusz Chojnacki Wprowadzanie OZE do polskiego systemu elektroenergetycznego przebiegało i przebiega nadal stosunkowo żywiołowo. Początkowo zupełnie bez zwracania uwagi na to, czy rozwój sieci będzie w stanie obiektywnie nadążyć za potrzebami zgłaszanymi przez inwestorów i ile to będzie kosztowało odbiorców energii elektrycznej (taryfy). Nie mówiąc już o tym, których odbiorców. Dopiero w 2010 r., gdy realne możliwości przyłączeniowe i zgłaszane na papierze zamiary inwestorów OZE kompletnie się rozjechały, wskutek zaostrzonych uregulowań doszło do weryfikacji projektów OZE. Wiele z nich wypadło z obiegu gospodarczego, ale kilka lat później okazało się, że nadal dużo pozostało i ciągle blokują dostęp do sieci dojrzałym pomysłom. W efekcie w 2013 r. pojawiło się w prawie kolejne sito regulacyjne, mające odsiać nierealizowane projekty OZE, a są takie, które sięgają korzeniami czasów sprzed konsolidacji energetyki. Na razie rezultaty tych regulacji są nader ograniczone, a jak pokazała zorganizowana przez Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej IV Konferencja Przyłączanie i współpraca OZE z systemem elektroenergetycznym, momentami dość zaskakujące. Wielki apetyt na wiatr Uczestnicy konferencji starali się ocenić, co w gruncie rzeczy dały przepisy tzw. małego trójpaku energetycznego z września 2013 r., mające na celu m.in. eliminację projektów OZE, które nie są realizowane i blokują możliwości przyłączania do sieci źródeł planowanych przez inwestorów chcących i mających za co je budować. Konkretnie chodziło o skuteczność rozwiązań nakazujących dostosowanie w ciągu 6 miesięcy zawartych już umów przyłączeniowych do nowych wymagań, czyli m.in. wprowadzenie do tych umów harmonogramów przyłączeń. W skali kraju operacja weryfikacji umów przyłączeniowych przyniosła dosyć niespodziewane rezultaty. Dyrektor Adam Oleksy z Polskich Sieci Elektroenergetycznych podał, że w Polsce wydane warunki przyłączenia i zawarte umowy przyłączeniowe dotyczące farm wiatrowych opiewają na ok. 19,6 tys. MW. Z tego dla ok. 13,4 tys. MW zawarte były umowy przyłączeniowe, a na pozostałe ok. 6,2 tys. MW wydano warunki przyłączenia. Zaskakująca nie jest bynajmniej skala apetytu inwestorów na przyłączenia, a to kiedy chcieliby się przyłączyć. Przynajmniej na razie raczej niewiele z tego wyszło. Przykładowo Enea Operator miała do dostosowania do nowego prawa ok. 250 umów przyłączeniowych. Spółka wysłała do inwestorów odpowiednie kwestionariusze i na ich podstawie, a zwrot był prawie 100-procentowy, przygotowała aneksy do umów przyłączeniowych uwzględniające terminy przyłączeń wskazane przez inwestorów. W efekcie 93 proc. umów zostało aneksowanych zgodnie z przepisami Prawa energetycznego. Co z tej weryfikacji wynika? Praktycznie do 2017 r. powinniśmy przyłączyć instalacje z 75 proc. tych umów, które zostały aneksowane. Myślę, że to informacja dobra. Natomiast cel, jakim było zlikwidowanie tzw. umówśpiochów, na dzisiaj fizycznie nie został zrealizowany. Eliminacja mocy, które potencjalnie blokują nam system nastąpi w wyniku weryfikacji terminów harmonogramów podanych przez samych inwestorów mówił Marek Szymankiewicz, wiceprezes zarządu Enea Operator. Dyrektor Grzegorz Widelski informował, że Energa-Operator dysponuje łącznie 99 umowami przyłączeniowymi do sieci 110 kv. Z tego 32 miały już harmonogramy przyłączeń zanim powstał obowiązek dostosowawczy, a do 67, które opiewają na łącznie 2812 MW, należało wprowadzić takie harmonogramy. Zostały wprowadzone w 37 przypadkach, w 27 negocjacje zmierzały do pozytywnego końca, a w 3 utknęły. I trwają analizy, czy te umowy można bezpiecznie rozwiązać. Jeśli to się stanie, to 180 MW mocy przyłączeniowych zostanie szybko zwolnionych, czyli to jest kropla w morzu ocenił dyrektor Widelski. lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 11

12 RYNEK I REGULACJE Moc zainstalowana OZE w Polsce * Elektrownie na biogaz Elektrownie na biomasę W skali kraju operacja weryfikacji umów przyłączeniowych przyniosła zaś dosyć chyba niespodziewane rezultaty. Dyrektor Adam Oleksy z Polskich Sieci Elektroenergetycznych (PSE) podał, że w Polsce wydane warunki przyłączenia i zawarte umowy przyłączeniowe dotyczące farm wiatrowych opiewają na ok. 19,6 tys. MW. Z tego dla ok. 13,4 tys. MW zawarte były umowy przyłączeniowe, a na pozostałe ok. 6,2 tys. MW wydano warunki przyłączenia. Zaskakująca nie jest bynajmniej skala apetytu inwestorów na przyłączenia, a to kiedy chcieliby się przyłączyć. Informacja, którą dostaliśmy od operatorów systemów dystrybucyjnych po weryfikacji harmonogramów przyłączeń i po nałożeniu na nią naszych danych wcisnęła nas w fotel, bo według tych harmonogramów w 2014 r. powinniśmy mieć przyłączonych dodatkowo ok MW na wiatr, w 2015 r. dodatkowo ok MW, a w 2016 prawie 4000 MW. Jeśli zsumować te dane, to wynika, że na koniec 2014 r. będzie ok MW na wiatr, na koniec 2015 ok MW i na koniec 2016 ok MW. Niech państwo sami sobie odpowiedzą na pytanie, czy te harmonogramy są wiarygodne? podsumował dyrektor Oleksy. Energetyka wiatrowa spieszy się z uruchamianiem inwestycji. Po to, żeby zdążyć przed zmianą systemu wsparcia OZE. Inwestorzy uważają system zielonych certyfikatów za stosunkowo korzystny wobec systemu aukcyjnego, w którym ,972 45,699 70, , , ,79 255,39 252,49 409,68 986,873 Fotowoltaika 0 0 0,001 1,125 1,901 Elektrownie wiatrowe Elektrownie wodne 83,28 287, , , ,54 852, , ,21 951,39 970,128 Razem 1157, , , , ,68 * dane w MW Źródło: URE tylko wygranie aukcji będzie gwarantowało uzyskanie wsparcia. Nadejdzie fala mikroinstalacji? Ograniczone możliwości przyłączeniowe, wespół z częściową ich blokadą przez nierealizowane od lat projekty OZE, to problem zarówno dla OSD, Ograniczone możliwości przyłączeniowe, wespół z częściową ich blokadą przez nierealizowane od lat projekty OZE, to problem zarówno dla OSD, jak i inwestorów. Według raportu firmy TPA Horwath z listopada 2013 r., trudności z uzyskaniem przyłączenia do sieci były według inwestorów drugą z kolei najistotniejszą barierą rozwoju energetyki wiatrowej (na pierwszym miejscu plasował się brak regulacji dotyczący nowego systemu wsparcia OZE). jak i inwestorów. Według raportu firmy TPA Horwath z listopada 2013 r., trudności z uzyskaniem przyłączenia do sieci były według inwestorów drugą z kolei najistotniejszą barierą rozwoju energetyki wiatrowej (na pierwszym miejscu plasował się brak regulacji dotyczący nowego systemu wsparcia OZE). Mimo że na sieci wydawane są rocznie miliardy złotych. Mieliśmy spore zapóźnienia, jeśli chodzi o jakość sieci, o sumaryczną długość przerw na jednego odbiorcę w minutach na rok. Inwestujemy dużo w poprawę jakości zasilania, w sieci, które będą tańsze w eksploatacji. Cały czas są to olbrzymie pieniądze. Sumaryczne nakłady pięciu dużych OSD i operatora systemu przesyłowego na 2014 r. uzgodnione do taryfy to 6312 mln zł. To są ogromne pieniądze, tym niemniej nie starcza na wszystko, co chcielibyśmy zrobić podkreśla Robert Stelmaszczyk, prezes PTPiREE, podczas wspomnianej wcześniej konferencji. W 2013 r. moc zainstalowana źródeł OZE w naszym kraju wzrosła o blisko 1100 MW. Liczba wykonanych przyłączy wyniosła prawie 120 tys., ich długość ponad 4 tys. km, a ilość podpisanych umów o przyłączenia nowych odbiorców ponad 143 tys. sztuk. Niemniej potrzeby przyłączeniowe są olbrzymie, a miejsca w sieci zaczyna ewidentnie brakować. Według danych Urzędu Regulacji Energetyki, operatorzy sieci elektroenergetycznych w 2013 r. odmówili przyłączenia w znakomitej większości wydania warunków przyłączenia na ok. 9,8 tys. MW (głównie dla odnawialnych źródeł energii). Odmowy w podziale na źródła wyglądały w zaokrągleniu tak: ok. 33 proc. energetyka wiatrowa na morzu, ok. 33 proc. energetyka wiatrowa na lądzie, ok. 32 proc. elektrownie słoneczne, ok. 1,5 proc. źródła konwencjonalne i ok. 0,5 proc. biogazownie rolnicze. Odmowy wydania warunków przyłączenia odbiorcom energii zdarzały się bardzo rzadko, a planujący budowę elektrowni nie dostawali warunków przyłączenia w większości z powodów technicznych. Lata miną zanim ta sytuacja się unormuje, ale nie da się wykluczyć, że się jeszcze skomplikuje. W szczególnej 12 l ENERGIA elektryczna lipiec 2014

13 RYNEK I REGULACJE Zdjęcie: stocklib.com Energetyka wiatrowa spieszy się z uru chamianiem inwestycji. Po to, żeby zdą żyć przed zmianą systemu wsparcia OZE sytuacji są bowiem mikroinstalacje, bo można je przyłączać na zgłoszenie. Na razie wiele ich nie ma. Na wzmiankowanej konferencji np. Tauron Dystrybucja informował, że w jego sieci pracowało 67 mikroinstalacji o mocy przyłączeniowej 0,4 MW. Dość powszechna jest opinia, że mikroinstalacji jest mało, bo przy obecnych regulacjach zwrot z inwestycji jest długi. Projekt ustawy o OZE przewiduje jednak rozliczenia mikroinstalcji na zasadzie tzw. licznika netto (net metering). Wielu w tym upatruje szansy na poprawę rentowności inwestycji w mikroinstalacje. Mecenas Przemysław Kałek z Kancelarii Chadbourne & Park, omawiając podczas konferencji PTPiREE projekt ustawy OZE ocenił, że zapisy o net meteringu, czyli rozliczaniu różnicy pomiędzy ilością energii elektrycznej pobranej z sieci a ilością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci, dotyczą nie tylko energii elektrycznej, ale i usługi dystrybucji. Z opinią, że projektowane przepisy o net meteringu oznaczają rozliczanie netto zarówno kosztów zakupu energii elektrycznej, jak i usługi dystrybucji W 2013 r. moc zainstalowana źródeł OZE w naszym kraju wzrosła o blisko 1100 MW. Liczba wykonanych przyłączy wyniosła prawie 120 tys., ich długość ponad 4 tys. km, a ilość podpisanych umów o przyłączenia nowych odbiorców ponad 143 tys. sztuk. Niemniej potrzeby przyłączeniowe są olbrzymie, a miejsca w sieci zaczyna ewidentnie brakować. Według danych Urzędu Regulacji Energetyki, operatorzy sieci elektroenergetycznych w 2013 r. odmówili przyłączenia w znakomitej większości wydania warunków przyłączenia na ok. 9,8 tys. MW. polemizował Adam Dobrowolski, dyrektor Departamentu Rynków Energii Elektrycznej i Ciepła URE. Pozwolę sobie nie zgodzić się z panem mecenasem, że net metering będzie obejmował wszystko. W mojej ocenie, ten zapis na dzisiaj jest tak sformułowany, że dotyczy tylko ceny za energię, czyli tylko obrotu stwierdził dyrektor Dobrowolski. Podobne stanowisko, jak przedstawiciel URE, w sprawie interpretacji projektowanych zapisów o net meteringu zaprezentował Sebastian Stępnicki, główny specjalista Departamentu Energii Odnawialnej w Ministerstwie Gospodarki. Ocenił, że o ile przepisy projektu ustawy o OZE z lutego br. można było interpretować tak, jak wskazywał mec. Kałek, to interpretacja właściwego artykułu na podstawie projektu ustawy o OZE z 8 kwietnia br., który przyjęła Rada Ministrów i powiązanie go z Prawem energetycznym wskazuje, że kompensowana będzie jedynie energia aktywna. Autor jest dziennikarzem miesięcznika Nowy Przemysł i portalu wnp.pl lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 13

14 RYNEK I REGULACJE Ograniczanie emisji przemysłowych, a co z niską emisją? Kochasz dzieci, nie pal śmieci (hasło Fundacji Ekologicznej,,Arka ) Rada Ministrów przyjęła w styczniu projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. Obecnie zajmują się nim sejmowe komisje: ochrony środowiska, zasobów naturalnych i leśnictwa oraz nadzwyczajna do spraw energetyki i surowców energetycznych. Piotr Begier BIURO PTPIREE Konieczność zmiany niektórych przepisów wynika z dyrektywy Unii Europejskiej z 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych, zwanej dyrektywą IED. Wprowadza ona m.in., od 1 stycznia 2016 r., bardziej rygorystyczne standardy emisji takich gazów, jak: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły pochodzących z dużych zakładów przemysłowych. Przepisy projektowanej ustawy tworzą m.in. ramy prawne dla wprowadzenia mechanizmów elastycznych, umożliwiających firmom czasowe odstępstwa od zaostrzonych od 1 stycznia 2016 r. wymagań emisyjnych. Dyrektywa przewiduje możliwość zastosowania takiego rozwiązania. Jest nim Przejściowy Plan Krajowy (PPK). Pozwala on na przesunięcie terminu obowiązywania zaostrzonych standardów emisyjnych do połowy 2020 r. Jednak coraz czystsze powietrze jest nadal nieprzejrzyste i, mówiąc niezbyt elegancko, śmierdzące. Przebywanie w okolicy elektrowni, cementowni czy huty nie rodzi często tak negatywnych odczuć, jakie towarzyszą nawet niezbyt długiemu przejazdowi przez małe miejscowości Emisja pyłów i szkodliwych gazów pochodzących z domowych palenisk i pieców grzewczych oraz lokalnych kotłowni węglowych, w których spalanie odbywa się w wysoce nieefektywny sposób, nazywane jest niską emisją. W emitowanych z takich palenisk spalinach bardzo duży udział mają szkodliwe dwutlenki siarki i azotu oraz pyły. Dotyczy to zarówno dużych, jak i małych miast, nierzadko miejscowości uzdrowiskowych, gdzie dominuje ogrzewanie węglem. i wsie. Ograniczający widoczność na drodze, szarobury i prowokujący do kaszlu dym potrafi skutecznie zepsuć humor. I prowokuje do refleksji nad skutecznością walki o czyste powietrze. A w tle jest jeszcze zagadnienie efektywności energetycznej. Obserwacje potwierdzają dane statystyczne. Emisja pyłów i szkodliwych gazów pochodzących z domowych palenisk i pieców grzewczych oraz lokalnych kotłowni węglowych, w których spalanie odbywa się w wysoce nieefektywny sposób, nazywane jest niską emisją. W emitowanych z takich palenisk spalinach bardzo duży udział mają szkodliwe dwutlenki siarki i azotu oraz pyły. Dotyczy to zarówno dużych, jak i małych miast, nierzadko miejscowości uzdrowiskowych, gdzie dominuje ogrzewanie węglem. Używaniu w paleniskach węgla, zazwyczaj niskiej jakości, bardzo często towarzyszy spalanie rozmaitych odpadów. Szczególnie dokuczliwe jest spalanie wszelkiego rodzaju plastików i gum. Ale nawet odpady leśne lepiej, gdy spalane są w przystosowanych do tego wydajnych paleniskach energetycznych. 14 l ENERGIA elektryczna lipiec 2014

15 RYNEK I REGULACJE Całkowita emisja dwutlenku siarki, tlenków azotu i pyłów wg źródeł zanieczyszczeń Dwutlenek siarki Tlenki azotu Pyły WYSZCZEGÓLNIENIE w tys. ton Ogółem w tym: energetyka zawodowa energetyka przemysłowa technologie przemysłowe inne źródła stacjonarne* źródła mobilne * kotłownie lokalne, paleniska domowe, rolnictwo i inne (na podstawie Małego Rocznika Statystycznego Polski 2013, str. 110) Niska emisja jest szczególnie uciążliwa w tzw. okresie grzewczym. Zanieczyszczenia pochodzące ze źródeł niskiej emisji są poważnym problemem ekologicznym, ekonomicznym, zdrowotnym i społecznym. Od 1990 r. w Polsce systematycznie spada ilość zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza. Jest to rezultatem restrukturyzacji w gospodarce i obniżenia aktywności branż energochłonnych oraz działań restrukturyzacyjnych, modernizacyjnych i kontrolnych. Jednak zadowalającej poprawy jakości powietrza jeszcze nie uzyskano. Znaczącą przeszkodą w poprawie parametrów powietrza jest właśnie niska emisja. Istnieje wiele ograniczeń, które utrudniają jej zwalczanie. Wśród nich najpoważniejszymi wydaje się brak funduszy na zmianę niekorzystnej sytuacji i niewystarczający poziom wiedzy, zarówno o zagrożeniach spowodowanych niską emisją, jak i o proekologicznych rozwiązaniach grzewczych. Poprawę w tej dziedzinie utrudnia także obserwowany dość powszechnie brak postaw obywatelskich i egoistyczne podejście do realizacji swoich potrzeb. Jeszcze wiele zadań z tego zakresu przed decydentami na wszystkich szczeblach organizacji państwowej, przed mediami i przed organizacjami społecznymi. W ostatnich tygodniach przedstawiciele Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podpisali z miastami: Łódź, Bydgoszcz, Ełk i Puławy oraz z gminą Wyry w powiecie mikołowskim umowy na dofinansowanie przygotowania programów gospodarki niskoemisyjnej. Samorządowe plany mają powstać do 2015 r. i muszą uwzględniać inwestycje oraz przedsięwzięcia redukujące emisję gazów cieplarnianych, zmniejszające zużycie energii, zwiększające udział jej odnawialnych źródeł czy poprawiające jakość powietrza na obszarach, gdzie odnotowuje Do akcji zmniejszenia zanieczyszczeń z niskiej emisji włączyło się Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej. Opracowano i przeprowadzono projekt STOP dla niskiej emisji promocja dobrych praktyk i proekologicznych zachowań wśród samorządów terytorialnych i emitentów niskich emisji. W jego ramach odbywały się seminaria poświęcone problemowi niskiej emisji i sposobom jego rozwiązania. Uczestniczyli w nich przedstawiciele władz lokalnych, organizacji pozarządowych, instytucji finansujących inwestycje proekologiczne, projektanci oraz przedstawiciele społeczności lokalnych. się przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu. Gminy będą przede wszystkim inwestowały w termomodernizację budynków, energooszczędne oświetlenie ulic, ekologiczny transport czy likwidację przydomowych kotłów węglowych. Do akcji zmniejszenia zanieczyszczeń z niskiej emisji włączyło się również Polskie Towarzystwo Przesyłu i Rozdziału Energii Elektrycznej. Opracowano i przeprowadzono projekt STOP dla niskiej emisji promocja dobrych praktyk i proekologicznych zachowań wśród samorządów terytorialnych i emitentów niskich emisji. W jego ramach odbywały się seminaria poświęcone problemowi niskiej emisji i sposobom jego rozwiązania. Uczestniczyli w nich przedstawiciele władz lokalnych, organizacji pozarządowych, instytucji finansujących inwestycje proekologiczne, projektanci oraz przedstawiciele społeczności lokalnych. Warto kontynuować nagłaśnianie problemu niskiej emisji. Bowiem, wśród wielu czynników wpływających na zmiany, sfera psychologiczna, w której znaczącą rolę odgrywa edukacja, ma podstawowe znaczenie. Proponuje się, aby oprócz programów skierowanych do środowisk samorządowych przeprowadzać dedykowane szeroko rozumianemu społeczeństwu, czyli konsumentom wszelkich form energii, kampanie informacyjne, uświadamiające zagrożenia związane z niską emisją. lipiec 2014 ENERGIA elektryczna l 15

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015 Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA Gdańsk. 10.2015 ENERGA liderem energetycznych innowacji Grupa ENERGA wykorzystując postęp technologiczny wdraża innowacje w kluczowych obszarach swojej działalności.

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r.

Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Doświadczenia NFOŚiGW we wdrażaniu projektów efektywności energetycznej. Warszawa, 18 grudnia 2012r. Źródła pochodzenia środków w portfelu NFOŚiGW środki statutowe NFOŚiGW środki pochodzące z opłat zastępczych

Bardziej szczegółowo

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inteligentne Sieci Energetyczne. (Smart Grid)

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inteligentne Sieci Energetyczne. (Smart Grid) Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Inteligentne Sieci Energetyczne (Smart Grid) Uruchomiony w 2012 roku nowy program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych

Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Finansowanie modernizacji i rozwoju systemów ciepłowniczych Podtytuł prezentacji Anna Pekar Zastępca Dyrektora Departament Ochrony Klimatu Styczeń 2013, Lublin Narodowy

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Warszawa 9 maja 2013 Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Powierzchnie biurowe sklepy i parkingi Powierzchnie handlowe Powierzchnie mieszkalne sklepy i restauracje Zakres

Bardziej szczegółowo

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW

Forum Gospodarki Niskoemisyjnej Warszawa, dnia 19 kwietnia 2013 r. Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Mechanizmy wsparcia gospodarki niskoemisyjnej dotychczasowe doświadczenia i nowa perspektywa finansowa (wprowadzenie do dyskusji na IV sesji panelowej) Dr Małgorzata SKUCHA Prezes Zarządu NFOŚiGW Forum

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki

Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki 2 Legalizacja liczników w procesie wdrażania smart meteringu w Polsce Potrzeba prac nad wdrożeniem inteligentnego opomiarowania w Polsce - Formalna Polityka

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE GOSPODARKI

FINANSOWANIE GOSPODARKI FINANSOWANIE GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ W GMINACH OPRACOWANO NA PODSTAWIE PUBLIKACJI NOWA MISJA NISKA EMISJA DOTACJE I POŻYCZKI Z NARODOWEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA i GOSPODARKI WODNEJ W latach 2008

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce

NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce NFOŚiGW na rzecz efektywności energetycznej przegląd programów priorytetowych Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. IV Konferencja Inteligentna Energia w Polsce Wojciech Stawiany Doradca Zespół Strategii

Bardziej szczegółowo

Ciepło systemowe tanio, pewnie, bezpiecznie

Ciepło systemowe tanio, pewnie, bezpiecznie Ciepło systemowe tanio, pewnie, bezpiecznie Niska emisja Wysokie ryzyko kampania TAURON Ciepło i WFOŚiGW w Katowicach CEL NADRZĘDNY Zmniejszenie poziomu zanieczyszczenia powietrza, będącego wynikiem niskiej

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Zaawansowane systemy pomiarowe smart metering w elektroenergetyce i gazownictwie

Zaawansowane systemy pomiarowe smart metering w elektroenergetyce i gazownictwie Zaawansowane systemy pomiarowe smart metering w elektroenergetyce i gazownictwie Szanse dla dystrybutorów energii elektrycznej RWE Stoen Operator Grzegorz Kobeszko - Warszawa 23-24.03.2010 PAGE 1 Wstęp

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

Energa-Operator: Praktyczne doświadczenia projektu AMI

Energa-Operator: Praktyczne doświadczenia projektu AMI Energa-Operator: Praktyczne doświadczenia projektu AMI Autorzy: Robert Masiąg; Tomasz Piasecki- ENERGA-OPERATOR SA Budowa infrastruktury inteligentnego opomiarowania jest flagowym projektem inwestycyjnym

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Odnawialne MikroźródłaEnergii jako szansa na rozwój postaw prosumenckichw społeczeństwie

Odnawialne MikroźródłaEnergii jako szansa na rozwój postaw prosumenckichw społeczeństwie Odnawialne MikroźródłaEnergii jako szansa na rozwój postaw prosumenckichw społeczeństwie Prosument Czyli osoby będącej zarówno konsumentem jak i producentem energii elektrycznej. W wyniku zmian w prawie

Bardziej szczegółowo

Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców. Adam Olszewski

Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców. Adam Olszewski Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców Adam Olszewski Kalisz, 10 kwietnia 2013 Czym jest AMI AMI, czyli inteligentne opomiarowanie, to system pozwalający na dwustronny przepływ

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ w Chorzowie; Aleja Różana 2; 41-501 Chorzów INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia 2014 roku SPIS TREŚCI I.A.

Bardziej szczegółowo

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej

PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej PRĄD TO TEŻ TOWAR procedura zmiany sprzedawcy energii elektrycznej Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Magdalena Tokaj specjalista Kielce 2011 r. Wytwarzanie zakup Obrót Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A.

System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A. System monitorowania jakości energii elektrycznej w TAURON Dystrybucja S.A. AGENDA Dlaczego jakość energii jest ważna Cele i korzyści wdrożenia systemu monitorowania jakości energii elektrycznej (SMJEE)

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST

EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych kg na osobę OGRZEWANIE BUDYNKÓW A EMISJE ZANIECZYSZCZEŃ Emisje zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji.

Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Wzrost efektywności energetycznej: uwarunkowania prawno-regulacyjne oraz mechanizmy wsparcia inwestycji. Seminarium "Bezpieczna Chemia Warszawa, 5 listopada 2014 roku Pan Zbigniew Szpak, Prezes KAPE S.A.

Bardziej szczegółowo

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r.

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r. Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego Kraków, 23 października 2014 r. Regulacje prawne dotyczące jakości dostaw energii Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Inteligentne sieci energetyczne po konsultacjach.

Inteligentne sieci energetyczne po konsultacjach. Projekt Programu Priorytetowego Inteligentne sieci energetyczne po konsultacjach. Dalsze prace dla jego wdrożenia. Agnieszka Zagrodzka Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Klimatu XX spotkanie Forum

Bardziej szczegółowo

POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités. Kierownik Projektów

POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL. Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités. Kierownik Projektów POLSKA KRAJOWY KOORDYNATOR PROJEKTU MODEL Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités Maria Stankiewicz Dyrektor Anna Jaskuła Kierownik Projektów Jakie możliwości otwierają się przed miastami, które

Bardziej szczegółowo

URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki

URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki URE na rzecz wdrożenia inteligentnych sieci. Marek Woszczyk Prezes Urzędu Regulacji Energetyki Warszawa 18 września 2012 Działania na rzecz budowy inteligentnej sieci (1) Fundamentalne cele: poprawa bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Pompy ciepła a rozwój systemów elektroenergetycznych

Pompy ciepła a rozwój systemów elektroenergetycznych Pompy ciepła a rozwój systemów elektroenergetycznych Konferencja III Kongres PORT PC - Technologia jutra dostępna już dzisiaj Wojciech Lubczyński Ekspert PSE S.A. Warszawa, 23 września 2014 r. Agenda 1.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ UNIHUT S.A. INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Projekt Smart Toruń - pilotażowe wdrożenie Inteligentnej Sieci Energetycznej przez Grupę Kapitałową Energa

Projekt Smart Toruń - pilotażowe wdrożenie Inteligentnej Sieci Energetycznej przez Grupę Kapitałową Energa 1 Projekt Smart Toruń - pilotażowe wdrożenie Inteligentnej Sieci Energetycznej przez Grupę Kapitałową Energa Inteligentne sieci energetyczne w ENERGA-OPERATOR Sieć dystrybucyjna i powiązane z nią technologie

Bardziej szczegółowo

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r.

Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany. Warszawa, 2 października 2014 r. Kompleksowy system wsparcia energetyki odnawialnej w Polsce oraz planowane zmiany Warszawa, 2 października 2014 r. Miejsce OZE w bilansie energetycznym Zastosowanie OZE ma na celu: wykorzystanie lokalnie

Bardziej szczegółowo

Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych

Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych 1 Zdalne odczyty urządzeń pomiarowych dr inż. Tomasz Kowalak, Dyrektor Departamentu Taryf Debata CIO: IT W ENERGETYCE, Warszawa, 31 marca 2009 r. 2 Agenda 1. Krótka historia ewolucji: Zdalny pomiar (AMR)

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną

Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Rozwój energetyki wiatrowej w Polsce w kontekście planów przekształcenia polskiej gospodarki z wysokoemisyjnej na niskoemisyjną Polska energetyka wiatrowa szybki rozwój i duży potencjał dalszego wzrostu

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona.

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. - omówienie wpływu nowych technologii energetycznych na środowisko i na bezpieczeństwo energetyczne gminy. Mgr inż. Artur Pawelec Seminarium w Suchej Beskidzkiej

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców

Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Energetyka rozproszona Szanse i korzyści dla wszystkich samorządów przedsiębiorców mieszkańców Mariusz Klimczak Prezes Zarządu Banku Ochrony Środowiska Wyobraź sobie mamy rok 2025 OZE Jesteśmy w gminie

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Finansowanie inwestycji OZE ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Justyna Przybysz Doradca Departament Ochrony Klimatu

Bardziej szczegółowo

www.inteligentne-miasta.eu

www.inteligentne-miasta.eu ORGANIZATORZY GP Sp. z o.o. oferuje kompleksową organizację eventów, konferencji, spotkań biznesowych, szkoleń tematycznych. Na zlecenie klienta organizujemy również działania marketingowe oraz PR-owe,

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt.

Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt. 09-03-18 (1/5) Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt. Jak zorganizować przetarg na zakup energii elektrycznej wg wytycznych URE aspekty ekonomiczne i rynkowe Poznań, 21 kwietnia 2009 Sala konferencyjna

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 5 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

PROCESY ENERGETYCZNE POD KONTROLĄ

PROCESY ENERGETYCZNE POD KONTROLĄ V Konferencja Szkoleniowa Zakładu Techniki Cieplnej PROCESY ENERGETYCZNE POD KONTROLĄ 5 7 maja 2014 r., Hotel Zamek Gniew**** w Gniewie Organizator: Zakłady Pomiarowo Badawcze Energetyki ENERGOPOMIAR Sp.

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu Priorytetowego NFOŚiGW Inteligentne sieci energetyczne i wybrane aspekty jego wdrażania

Projekt Programu Priorytetowego NFOŚiGW Inteligentne sieci energetyczne i wybrane aspekty jego wdrażania Instytut Energetyki Odnawialnej II Forum Małej Energetyki Wiatrowej Wojciech Stawiany Doradca Zespół Dialogu Departament Komunikacji Projekt Programu Priorytetowego NFOŚiGW i wybrane aspekty jego wdrażania

Bardziej szczegółowo

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Agenda 1. Wprowadzenie 2. Co to jest regulacja jakościowa? 3. Model regulacji jakościowej w Polsce 4. Podsumowanie Regulacja jakościowa

Bardziej szczegółowo

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku

WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii. Katowice, 16 grudnia 2014 roku WFOŚiGW w Katowicach jako instrument wspierania efektywności energetycznej oraz wdrażania odnawialnych źródeł energii Katowice, 16 grudnia 2014 roku Wojewódzki Fundusz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A.

Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A. Realizacja koncepcji Smart Grid w PSE Operator S.A. Wojciech Lubczyński Dyrektor Projektu Smart Grid PSE Operator S.A. VII Międzynarodowa Konferencja NEUF2011 New Energy User Friendly Biała a Księga Narodowy

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

NFOŚiGW na rzecz energoefektywności

NFOŚiGW na rzecz energoefektywności NFOŚiGW na rzecz energoefektywności Wojciech Stawiany Doradca, Departament Komunikacji i Strategii, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkarpackiej Agencji Energetycznej Sp. z o.o. Lokalne

Bardziej szczegółowo

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości

Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości Efektywność w budownictwie czyli Wykorzystać szansę Maria Dreger Konfederacja Budownictwa i Nieruchomości maria.dreger@rockwool.pl Rezerwy są wszędzie, ale uwaga na budynki - ponad 5 mln obiektów zużywających

Bardziej szczegółowo

Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych

Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych Projekt MGrid - od prosumentów do spółdzielni energetycznych Marek Maniecki Warszawa, 13 maja 2014 roku Przesłanki projektu Uwolnienie rynku energii - wzrastające ceny energii dla odbiorców, taryfy dynamiczne

Bardziej szczegółowo

Akademia Odbiorców Energii

Akademia Odbiorców Energii Warszawa, 10-05-04 (1/5) Akademia Odbiorców Energii Zaproszenie do udziału w szkoleniu pt. Jak zorganizować przetarg na zakup energii elektrycznej wg wytycznych URE aspekty ekonomiczne i rynkowe Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

ergo energy to: www.ergoenergy.pl

ergo energy to: www.ergoenergy.pl ergo energy to: Sprzedaż energii elektrycznej na terenie całego kraju. Lider w implementacji nowatorskich rozwiązań. Realizacja projektów w ramach programów unijnych. Realizacja programów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE

Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wsparcie inwestycyjne dla instalacji wytwarzających ciepło z OZE Dr Małgorzata Skucha Prezes Zarządu NFOŚiGW Warszawa, 09.12.2014 Oferta aktualna

Bardziej szczegółowo

Koncepcja wdrożenia systemu AMI w ENERGA-OPERATOR

Koncepcja wdrożenia systemu AMI w ENERGA-OPERATOR Koncepcja wdrożenia systemu AMI w ENERGA-OPERATOR Rafał Czyżewski Wiceprezes Zarządu, Dyrektor ds. Rozwoju Warszawa, 22 lipca 2010 Inteligentne opomiarowanie (AMI) w kontekście strategii Grupy Energa (slajd

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości

Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Nowe (planowane) uwarunkowania funkcjonowania rynku energii elektrycznej w Polsce krok ku przyszłości Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 27.09.2012 r. ZAKRES PREZENTACJI 1. Wprowadzenie - wybrane

Bardziej szczegółowo

Prąd to też towar. Zdecyduj, od kogo go kupujesz - ogólnopolska kampania edukacyjna URE

Prąd to też towar. Zdecyduj, od kogo go kupujesz - ogólnopolska kampania edukacyjna URE Prąd to też towar. Zdecyduj, od kogo go kupujesz - ogólnopolska kampania edukacyjna URE Prezes URE, dr Mariusz Swora oraz Wiceprezes URE, Marek Woszczyk, przedstawili założenia kampanii edukacyjnej dotyczącej

Bardziej szczegółowo

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013

ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 ENERGIA W PROGRAMACH OPERACYJNYCH 2007-2013 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Kraków, 15 maja 2008 r. 2 Programy operacyjne Realizacja wspieranego projektu Poprawa efektywności

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE. XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013

UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE. XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013 UDZIAŁ EDF POLSKA W OGRANICZENIU NISKIEJ EMISJI W KRAKOWIE XIV Małopolska Konferencja Samorządowa, 15 listopada 2013 ANTYSMOGOWA KOALICJA W WALCE Z NISKĄ EMISJĄ PODPISANIE POROZUMIENIA NISKA EMISJA 15

Bardziej szczegółowo

Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna"

Ankieta do opracowania Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna Ankieta do opracowania "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej na terenie Gminy Konstancin-Jeziorna" I. CZĘŚĆ INFORMACYJNA Nazwa firmy Adres Rodzaj działalności Branża Osoba kontaktowa/telefon II. Budynki biurowe

Bardziej szczegółowo

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok Warunki przyłączenia elektrowni wiatrowych do sieci elektroenergetycznych w Polsce w oparciu o doświadczenia z obszaru działania Obszar działania jest największym dystrybutorem energii elektrycznej w północno-wschodniej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku

CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku CENY ENERGII ELEKTRYCZNEJ w II półroczu 2009 roku KONFERENCJA PRASOWA SEP Marek Kulesa dyrektor biura TOE Warszawa, PAP 08.06.2009 r. Uwarunkowania handlu energią elektryczną Źródło: Platts, 2007 < 2 >

Bardziej szczegółowo

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r.

Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Rozproszone źródła energii: perspektywy, potencjał, korzyści Prosumenckie mikroinstalacje OZE i budownictwo energooszczędne Senat RP, 01.04.2014 r. Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni

Bardziej szczegółowo

Gmina niezależna energetycznie Józef Gawron - Przewodniczący Rady Nadzorczej KCSP SA

Gmina niezależna energetycznie Józef Gawron - Przewodniczący Rady Nadzorczej KCSP SA Sosnowiec 5 czerwca 2013 roku Gmina niezależna energetycznie Józef Gawron - Przewodniczący Rady Nadzorczej KCSP SA Bezprzewodowe systemy inteligentnego pomiaruzużycia mediów, sterowania oświetleniem i

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

VI TARGI ENERGII 2009 22/23.10.2009 Jachranka

VI TARGI ENERGII 2009 22/23.10.2009 Jachranka VI TARGI ENERGII 2009 22/23.10.2009 Jachranka Założenia Programu Priorytetowego Racjonalizacja zużycia energii efektywne zarządzanie energią w przedsiębiorstwach materiał do dyskusji w bloku seminaryjnym

Bardziej szczegółowo

II Ogólnopolska Konferencja Budowa i Eksploatacja Systemów Ciepłowniczych

II Ogólnopolska Konferencja Budowa i Eksploatacja Systemów Ciepłowniczych II Ogólnopolska Konferencja Budowa i Eksploatacja Systemów Ciepłowniczych Rozpoczęcie: 2012-05-17 Zakończenie: 2012-05-18 Miejsce spotkania: Leonów k. Płocka Leonów 7A Wymagania prawne, rekomendowane techniki

Bardziej szczegółowo

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE

Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE FUNDUSZ UNIA EUROPEJSKA SPÓJNOŚCI Głęboka termomodernizacja wymagania wynikające z nowego prawodawstwa UE Podtytuł prezentacji Edward Kolbusz Zastępca Dyrektora Departamentu Gospodarki Niskoemisyjnej NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach

Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach Poprawa efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach Wojciech Stawiany Doradca, Zespół Strategii i Współpracy w NFOŚiGW Konferencja Podkomisji Energetyki Sejmu RP i Urzędu Regulacji Energetyki Zmiana

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

OZE opłaca się już dzisiaj

OZE opłaca się już dzisiaj OZE opłaca się już dzisiaj Konferencja prasowa, 13 lutego 2014 BOS Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie i świata w którym

Bardziej szczegółowo

Korzyści z wdrożenia AMI na bazie wniosków z Etapu I

Korzyści z wdrożenia AMI na bazie wniosków z Etapu I Korzyści z wdrożenia AMI na bazie wniosków z Etapu I Warszawa, 13 maja 2014 Podstawowe założenia projektu pozostają niezmienne dla wszystkich jego etapów Wdrożenie projektu musi przynieść wymierne korzyści

Bardziej szczegółowo

Energetyka rewolucja na rynku?

Energetyka rewolucja na rynku? Energetyka rewolucja na rynku? Forum Zmieniamy Polski Przemysł 17 lutego 2014 r. Marek Kulesa dyrektor biura Warszawa Czy rok 2014 przyniesie przełom na rynku energii elektrycznej? KORZYSTANIE Z PRAWA

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektów w ramach Systemu Zielonych Inwestycji

Realizacja projektów w ramach Systemu Zielonych Inwestycji Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji w Polsce Realizacja projektów w ramach Systemu Zielonych Inwestycji Green Investment Scheme (GIS) w

Bardziej szczegółowo

Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020

Strategia GK Energetyka na lata 2015-2020 Strategia GK "Energetyka" na lata 2015-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zachęcam do lektury, Adam Witek Prezes Zarządu GK Energetyka sp. z o.o. 2 Cele strategiczne Podstawowe oczekiwania wobec GK Energetyka

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP

Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP Elżbieta Ciepucha kierownik Obserwatorium Rynku Pracy dla Edukacji w ŁCDNiKP Zmiany w edukacji w kontekście perspektyw rozwoju sektora odnawialnych źródeł energii na przykładzie wyników badań Obserwatorium

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce

Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Perspektywy rozwoju OZE w Polsce Beata Wiszniewska Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej Warszawa, 15 października 2015r. Polityka klimatyczno-energetyczna Unii Europejskiej Pakiet

Bardziej szczegółowo

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r.

System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE. Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. System wsparcia dla wytwórców energii elektrycznej z biomasy - regulacje wynikające z projektu ustawy o OZE Bełchatów, dn. 16 października 2014 r. 2 Założenia zoptymalizowanego systemu wsparcia OZE (zmiany

Bardziej szczegółowo

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012 Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? Raport: partner Co merytoryczny: wiemy o możliwości zmiany patroni sprzedawcy medialni energii elektrycznej? grudzień

Bardziej szczegółowo

Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych

Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych Odmowy przyłączenia OZE do sieci przedsiębiorstw energetycznych Małgorzata Górecka Wszytko Północno Zachodni Oddziału Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia w zakresie wdrażania Smart Grid

Doświadczenia w zakresie wdrażania Smart Grid Doświadczenia w zakresie wdrażania Smart Grid Warszawa, 8 marca 2012 Agenda Projekt Smart Grid w Energa Operator Proces wdrożenia Systemu AMI w Energa Operator Dotychczasowe doświadczenia Z perspektywy

Bardziej szczegółowo

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE

Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Programy priorytetowe NFOŚiGW wspierające rozwój OZE Agnieszka Zagrodzka Dyrektor Departament Ochrony Klimatu Płock, 3 luty 2014 r. Narodowy Fundusz

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r.

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Plan prezentacji: 1. Energia w mieście Katowice 2. Działania

Bardziej szczegółowo