PORZĄDEK OBRAD. Moderator: Jacek Szymczak Prezes Zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PORZĄDEK OBRAD. Moderator: Jacek Szymczak Prezes Zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie"

Transkrypt

1 PORZĄDEK OBRAD Moderator: Jacek Szymczak Prezes Zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie 8:30 9:00 Rejestracja gości powitalna kawa, herbata 9:00 9:15 Uroczyste otwarcie Forum Prezydent m.st. Warszawy 9:15 9:30 Wprowadzenie do tematyki obrad Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy 9:30 10:00 Referat programowy Sytuacja ciepłownictwa i model współpracy przedsiębiorstw energetycznych Jacek Szymczak Prezes Zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie 10:00 10:20 Warszawski rynek ciepła wyzwania związane z rozwojem źródeł i sieci ciepłowniczych, także w kontekście przygotowywanych zmian przepisów prawa Adam Dobrowolski Dyrektor Oddziału Centralnego URE 10:20 10:40 Wpływ nowych źródeł w Warszawskim Systemie Energetycznym na systemową efektywność energetyczną oraz rola i zakres samorządu w optymalizacji systemu prof. Janusz Lewandowski Dyrektor Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej 10:40 11:00 Przerwa na kawę 11:00 11:15 Inteligentna sieć (smart grid) Sławomir Szumski Dyrektor Heat-Tech Center Dalkia Warszawa S.A. 11:15 11:30 Optymalne wykorzystanie zmodernizowanego majątku wytwórczego PGNiG Termika S.A. Andrzej Rubczyński Dyrektor Departamentu Rozwoju PGNiG Termika S.A. 11:30 11:50 Możliwość dostaw gazu w aspekcie budowy gazowych źródeł elektroenergetycznych Rafał Wittmann Dyrektor Pionu Rozwoju OGP Gaz-System S.A. Grzegorz Jasiński Z-ca Dyrektora O/ZG Warszawa MSG Sp. z o. o. 11:50 12:10 Scenariusze rozwoju sieci, nowych technologii oraz regulacji prawnych kształtujące model działalności OSD w aglomeracjach miejskich dr Janusz Jakubowski - Główny Specjalista ds. Rozwoju Sieci RWE Stoen Operator Sp. z o.o. Piotr Dukat - Menedżer Działu Rozwoju Sieci RWE Stoen Operator Sp. z o.o. 12:10 12:20 Konkurencja w zakresie dystrybucji ciepła/energii elektrycznej

2 Brak skutecznych narzędzi w celu ochrony urządzeń przesyłowych będących własnością przedsiębiorstwa energetycznego, przeciwko roszczeniom właścicieli gruntów (służebność przesyłu) Bogdan Bigus - Prezes Zarządu Energetyka Ursus Sp. z o.o. 12:20 12:30 Perspektywy i możliwości rozwoju ZUSOK w świetle zachodzących zmian MPO-ZUSOK 12:30 13:30 Dyskusja Panelowa Prowadzi: Jacek Szymczak - Prezes Zarządu IG Ciepłownictwo Polskie Uczestnicy: Edward Słoma Z-ca Dyrektora Departamentu Energetyki w Ministerstwie Gospodarki, prof. Janusz Lewandowski Politechnika Warszawska, Adam Dobrowolski Dyrektor Oddziału Centralnego URE, Michał Machlejd Prezes Zarządu Dalkia Warszawa S.A., Konrad Borowski Członek Zarządu PGNiG Termika S.A., Jan Anysz Członek Zarządu MSG Sp. z o.o., dr Janusz Ryk Dyrektor Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych, Artur Stawiarski Dyrektor Zarządzania Majątkiem Sieciowym RWE Stoen Operator Sp. z o.o. dr Karol Pawlak Prezes Zarządu POLENERGIA Dystrybucja Sp. z o.o., Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy, 13:30 14:20 Przerwa na lunch 14:20 14:40 Prezentacja wniosków zgłoszonych na Forum 14:40 15:00 Podsumowanie i zakończenie IX Forum Leszek Drogosz Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian 2

3 Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. SYTUACJA CIEPŁOWNICTWA I MODEL WSPÓŁPRACY PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH Jacek Szymczak Prezes Zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian 3

4 Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. 4

5 Jacek Szymczak Prezes Zarządu Izby Gospodarczej Ciepłownictwo Polskie Referat programowy Sytuacja ciepłownictwa i model współpracy przedsiębiorstw energetycznych I. Wprowadzenie Ciepłownictwo jest jednym z sektorów energetycznych. Wyróżnia się jednak cechami charakterystycznymi, które powodują, że nie można tego sektora traktować w sposób analogiczny do elektroenergetyki czy gazownictwa. Ciepłownictwo ma zawsze lokalny charakter, wpisując się tym samym w sferę gospodarki komunalnej oraz nie jest monopolem naturalnym. Konkurencyjność branży jest to zagadnienie bardzo trudne do zaakceptowania na poziomie ustawodawczym, choć praktyka wskazuje, że w codziennej działalności czyli w praktyce ciepło można wytworzyć i dostarczyć z różnych nośników energetycznych, zarówno pierwotnych jak i wtórnych. Konkurencja w sektorze ma miejsce na różnych poziomach i może prowadzić do zaskakującej konkluzji, iż z faktu prowadzenia działalności w oparciu o infrastrukturę liniową nie wynika monopolistyczny charakter usługi. Z tego punktu widzenia właściwa ocena sektora jest kluczowa dla przyjmowanych rozwiązań prawnych. By właściwe rozumieć ten sektor niezbędnym jest poznanie podstawowych danych go opisujących. Działalnością ciepłowniczą w Polsce zajmuje się około 9 tys. podmiotów, choć jedynie 10% przedsiębiorstw prowadzi działalność związaną z zaopatrzeniem odbiorców w ciepło, spośród których część prowadzi działalność wymagającą koncesji 1. Liczba przedsiębiorstw koncesjonowanych w 2011 roku wyniosła 480 (choć przedsiębiorstw zajmujących się głównie działalnością ciepłowniczą jest 349, co stanowi 70,4% ogólnej liczby przedsiębiorstw koncesjonowanych). Ciepłownictwo to biznes, tylko czasem w potocznym rozumieniu utożsamiane jest z działalnością non profit. Wiele faktów przeczy takiemu postrzeganiu sektora, a jednym z nich jest forma prawna przedsiębiorstw. [ 1 ] 1 Wytwarzanie ciepła w źródłach o łącznej zainstalowanej mocy cieplnej większej od 5MW; przesyłanie lub dystrybucja ciepła, jeżeli łączna moc zamówiona przez odbiorców przekracza 5 MW 5

6 II. Sytuacja ciepłownictwa w Polsce Od kilku lat na sytuację sektora w kraju mają wpływ nie tylko uregulowania krajowe ale również przepisy unijne. Ważnym jest, że wspomniane przepisy w nie jednakowym stopniu wpływają na sytuację ciepłownictwa w poszczególnych krajach członkowskich. Przedstawione poniżej zestawienie udowadnia powyższe stwierdzenie, prezentując udział ciepła systemowego w zaopatrzeniu w ciepło. [ 2 ] Kraj Udział (%) Kraj Udział (%) Islandia 99 Czechy 38 Łotwa 64 Rumunia 23 Dania 61 Austria 20 Litwa 60 Słowenia 17 Estonia 53 Niemcy 14 Polska 50 Chorwacja 10 Finlandia 49 Francja 8 Szwecja 42 Włochy 4 Słowacja 41 Norwegia 1 Prezentowane dane należy uzupełnić o wielkości techniczne wskazujące jednoznacznie na potencjał sektora w odniesieniu do unijnej rzeczywistości. 6

7 Moc cieplna zainstalowana [ 2 ] Całkowita sprzedaż ciepła [ 2 ] Zatem nasze ciepłownictwo systemowe na tle unijnym jest bardzo poważnym biznesem. Wydaje się więc, że sektor ciepłowniczy powinien być traktowany poważnie zarówno na poziomie unijnym jak i na krajowym. Jest to więc ważne zadanie dla administracji rządowej, ponieważ wszelkie unijne uregulowania prawne podnoszące koszty działalności ciepłowniczej w różny sposób dotyczą państw członkowskich. Widać to wyraźnie na przykładzie rozwiązań 7

8 mających ograniczać emisje gazów cieplarnianych. Podstawowym paliwem w ciepłownictwie ( podobnie jak i w elektroenergetyce ) jest węgiel. Ograniczenia emisyjne wynikające z nowego systemu handlu emisjami ( ETS ) dotyczące CO2 czy przyszłe ( prawie trzykrotnie ostrzejsze od aktualnie obowiązujących ) limity emisji SO2, NOx i pyłów, w bezpośredni sposób podniosą koszty prowadzenia biznesu ciepłowniczego w Polsce. To zwiększenie kosztów będzie znacznie większe niż w wielu innych krajach UE. Trzeba również pamiętać o zobowiązaniu dotyczącym energii odnawialnej (udział OZE w Polsce w 2020 roku ma wynieść 15%). Projekt dyrektywy o efektywności energetycznej, łączący aktualną dyrektywę o efektywności z kogeneracyjną wyznacza cel 20%-towej oszczędności energii do 2020 roku. Zgodnie z tym projektem od 1 stycznia 2014 roku kraje członkowskie mają zapewnić, by 3% powierzchni budynków będących własnością instytucji publicznych było poddawane rocznie renowacji, tak aby spełnić choćby minimalne wymogi efektywności budynków, zgodnie z tzw. dyrektywą budynkową. Trzeba zatem liczyć się ze zmianami zapotrzebowania na ciepło ( również z uwagi na promowane przez UE budownictwo o niemal zerowym zużyciu energii ) i szukać nie tylko nowych klientów ale również nowych obszarów działalności w ciepłownictwie ( na przykład w zakresie usług zarządzania energią, czy produkcji chłodu systemowego ). W Polsce ciepłownictwo systemowe to również poważny biznes. Warunki jego prowadzenia oraz możliwości rozwoju w dużym stopniu zależą od krajowych uregulowań prawnych. 8

9 Trudno w ramach krótkiej charakterystyki branży opisać wszystkie aspekty go opisujące. Można natomiast w syntetyczny sposób zaprezentować dane statystyczne opisujące ciepłownictwo w Polsce ( ujecie dynamiczne prezentujące dwa minione lata ). Potencjał ciepłownictwa w Polsce - rok 2010 i 2011 [ 1 ] L.p. 1. Wyszczególnienie Liczba koncesjonowanych przedsiębiorstw ciepłowniczych Jednostka miary Wartość w latach Średnie zatrudnienie etat Średnie wynagrodzenie brutto zł/mies , ,9 4. Moc cieplna zainstalowana MW , ,0 5. Moc cieplna osiągalna MW , ,1 6. Moc cieplna zamówiona przez odbiorców MW , ,1 7. Roczna produkcja ciepła TJ , ,3 8. w tym w kogeneracji TJ , ,9 9. Roczna ilość ciepła dostarczonego do odbiorców przyłączonych do sieci TJ , ,0 10. Roczna produkcja energii elektrycznej w kogeneracji (wartość oszacowana przez GWh autora) 11. Długość sieci ciepłowniczych km , ,6 12. Roczne przychody tys. zł , ,1 13. Roczne koszty tys. zł , ,5 14. Rentowność % 0,35-1, Aktywa trwałe brutto tys. zł , ,3 16. Aktywa trwałe netto tys. zł , ,3 17. Dekapitalizacja % 59,1 56,8 Roczna ilość energii pierwotnej 18. dostarczonej w paliwach (obliczenia TJ autora) 19. w tym: węgiel kamienny TJ czyli t , węgiel brunatny TJ czyli t , Roczna emisja CO 2 t , Wiele wniosków można wyciągnąć z powyższych danych, natomiast z punktu widzenia wyzwań inwestycyjnych, wynikających choćby z zasygnalizowanych powyżej uregulowań unijnych, niepokojącym jest rentowność i dekapitalizacja w sektorze. 9

10 Rentowność = (Przychody ogółem Koszty ogółem)/ (Przychody ogółem).dla porównania: Wskaźnik rentowności netto podmiotów gospodarczych w 2011 r. wyniósł 4,0% Wskaźnik dekapitalizacji majątku trwałego (w %) [ 1 ] Wskaźnik dekapitalizacji = wartość umorzenia majątku / wartość aktywów trwałych brutto. Bez zmian w prawie energetycznym, które zmienią nieracjonalny kosztowy model regulacji przedsiębiorstw, wprowadzą bardziej rynkowe rozwiązania umożliwiające firmom zwiększać efektywność i zarabiać, niemożliwym będzie zwiększenie poziomu inwestycji i sprostanie wymaganiom Unii, choćby w zakresie ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Bardzo trudnym będzie również efektywne i bezpieczne prowadzenie systemów ciepłowniczych. Jest to bardzo istotne z punktu widzenia 15 milionów Polaków korzystających z ciepła systemowego. Bezpieczeństwo i odpowiedni standard usługi to oprócz ceny dwie najistotniejsze cechy ( które jak pokazują ostatnie badania IGCP ) mają coraz większe znaczenie dla polskich konsumentów. Skoro mowa o cenie ciepła systemowego to warto przy tej okazji obalić jeden z mitów dotyczący ceny naszego produktu. [ 1 ] i [ 3 ] 10

11 Produkt, który przez lata zmienia cenę na poziomie inflacyjnym nie może zostać uznany za drogi (pokazany wzrost powyżej inflacji wynikał z kosztów niezależnych od przedsiębiorstw i spowodowany był głównie niezwykle wysokimi wzrostami cen węgla). Ciepło systemowe jest również konkurencyjne w stosunku do innych sposobów dostarczania ciepła do sektora komunalno-bytowego. Natomiast zagadnie konkurencyjności ciepłownictwa wymaga odrębnego potraktowania i stanowi również jedną z płaszczyzn odniesienia dla relacji i współpracy przedsiębiorstw w sektorze. III. Współpraca przedsiębiorstw W ciepłownictwie występuje rynek, a więc i konkurencja. Należy zatem określić obszary konkurencji właściwe dla sektora, choć siłą rzeczy zaprezentowana poniżej statystyka nie wyczerpuje całości zagadnienia. Nie mniej jednak stanowi zobrazowanie zjawiska tak typowego dla ciepłownictwa i tak w kilku obszarach różnego dla elektroenergetyki czy gazownictwa. Obszary konkurencji: 1. Dostawa nośników energetycznych ( dla wytwórców ciepła ). 2. Wytwarzanie ciepła a. w źródłach scentralizowanych ( przede wszystkim elektrociepłownie i ciepłownie dostarczające ciepło do sieci, z koncesją ale i poniżej 5 MW ), b. źródła lokalne ( głównie dostarczające ciepło bezpośrednio do odbiorców zarówno zbiorowych jak i indywidualnych ). 3. Dostawa ciepła 11

12 a. dostawcy ciepła systemowego ( w oparciu o system ciepłowniczy ), b. inne dostawy ciepła ( np., ogrzewanie elektryczne, gazowe, olejowe, kolektory słoneczne, pompy ciepła różne technologie i techniki realizacji ). 4. Przedsiębiorstwa ciepłownicze a. w zakresie procesów prywatyzacji, b. na rynkach lokalnych W potocznym rozumieniu sektora (ale niestety często również na poziomie rządowoparlamentarnym) ciepłownictwo jest monopolem naturalnym. Czasem jedynie dostrzegane są elementy konkurencyjności w dwóch pierwszych określonych powyżej obszarach. Istnieje przeświadczenie, że z faktu funkcjonowania w oparciu o infrastrukturę liniową wynika monopolistyczny charakter usługi. Tymczasem jak wskazano w obszarze nr 3 i tu również, co potwierdza praktyka biznesowa, istnieje konkurencja. Nie można jej oczywiście porównać do tej występującej na przykład w sektorze dóbr szybko zbywalnych ale zmiany dostawy ciepła mają w praktyce miejsce ( nie ma przeszkód prawnych czy technicznych, czasem tylko jest to proces bardziej rozłożony w czasie ). Oczywistym jest również prawo i możliwość wyboru sposobu pozyskania ciepła na etapie realizacji nowych obiektów wymagających zaopatrzenia w ciepło. Stosunkowo nowym zagadnieniem jest natomiast konkurencja na poziomie przedsiębiorstw ciepłowniczych. Zjawisko to jest bardziej zrozumiałe, gdy mówimy o procesach prywatyzacyjnych. Branie udziału w jakichkolwiek, mówiąc ogólnie, postępowaniach przetargowych ma charakter konkurencyjny. Na rynkach lokalnych natomiast właściwie powinno operować się określeniem szerszym, tzn. współpraca przedsiębiorstw, której elementem jest konkurencja. W praktyce taka współpraca dotyczy relacji pomiędzy źródłami i sieciami w miastach. Warto w tym miejscu pokazać, że nie jest to zagadnienie tak proste jakby to wynikało z pobieżnej oceny sytuacji. W danym mieście jest przedsiębiorstwo wytwórcze i przesyłowe i wydawać by się mogło, że te dwa podmioty są ( w pozytywnym tego słowa znaczeniu ) skazane na współpracę. Mogą podzielić się rynkiem, co oznaczałoby podział przychodów i spokojnie oraz zgodnie bez obawy o najbliższą przyszłość prowadzić działalność. W praktyce zagadnienie jest znacznie bardziej złożone. By zdać sobie z tego sprawę należy w bardzo schematyczny choćby sposób zestawić, jakie są i mogą być relacje pomiędzy przytoczonymi powyżej przedsiębiorstwami na rynkach lokalnych. Można wskazać cztery podstawowe przypadki takich relacji, a w każdym z nich przynajmniej dwa warianty możliwe do realizacji. 12

13 Przytoczone poniżej zestawienie opisuje wspomniane relacje. WSPÓŁPRACA ŹRÓDEŁ CIEPŁA I SIECI W MIASTACH JEDNO ŹRÓDŁO NA JEDNĄ WYDZIELONĄ SIEĆ (JEDEN SYSTEM CIEPŁOWNICZY) ten sam podmiot zarządzający źródłem i siecią różne podmioty zarządzające źródłem i siecią 88% JEDNO ŹRÓDŁO NA KILKA WYDZIELONYCH SIECI (JEDEN SYSTEM CIEPŁOWNICZY) KILKA ŹRÓDEŁ NA JEDNĄ WYDZIELONĄ SIEĆ (JEDEN SYSTEM CIEPŁOWNICZY) KILKA ŹRÓDEŁ NA KILKA WYDZIELONYCH SIECI (KILKA RÓŻNYCH SYSTEMÓW CIEPŁOWNICZYCH) ten sam podmiot zarządzający źródłem i sieciami różne podmioty zarządzające źródłem i sieciami ten sam podmiot zarządzający źródłami i siecią różne podmioty zarządzające źródłami i siecią możliwe są warianty takie jak w przypadku A 6% 2% 4% Oczywiście jak wykazano w ujęciu procentowym najczęstszym jest rozwiązanie odpowiadające przypadkowi A. Zawężając nawet analizę współpracy przedsiębiorstw do tego przypadku nie uzyskujemy już dzisiaj prostych i łatwych relacji. Co zatem powoduje, że praktyka jest trudniejsza od teoretycznie prostej relacji? Po pierwsze trzeba zauważyć, że ponad 50% ciepła w Polsce sprzedają firmy sprywatyzowane ( co ciekawe obecni są inwestorzy z kapitałem prywatnym, państwowym czy nawet komunalnym ).Praktycznie wszystkie duże elektrociepłownie w kraju zostały sprywatyzowane. Sprywatyzowana została również większość dużych firm dystrybucyjnych. Dzisiaj główni inwestorzy zagraniczni to EDF, Dalkia, Fortum, E.ON, Stadtwerke Leipzig. Są również krajowi inwestorzy tacy jak PGNIG Termika, Tauron Ciepło, PGE, Energa, Enea czy ECO Opole ( wciąż z przeważającym komunalnym akcjonariatem ). W biznesie prywatyzacja jest naturalnym procesem i choć wiadomo, że nie jest ona (lub raczej nie powinna być) celem samym w sobie to właściwe zrealizowana przynosi jednak wiele korzyści. Oczywiście nie jest ona panaceum na wszystkie problemy i wyzwania sektora. Przedsiębiorstwo z kapitałem publicznym, ze świadomym właścicielem i dobrze prowadzone również może z powodzeniem realizować założone cele. Bez względu jednak na rodzaj inwestora wspólnym jest, że zainwestowane pieniądze trzeba odzyskać oraz trzeba zarabiać na prowadzonej działalności. Stąd też w przypadku A w wariancie różnych podmiotów zarządzających źródłem i sieciami, pojawia się dążenie do osiągania możliwie jak największych przychodów i rentowności. Dlaczego zatem przedsiębiorstwa nie ograniczają się jedynie do działań 13

14 poprawiających wspomnianą rentowność w obszarach właściwych im aktualnemu charakterowi. Dystrybutorzy analizują możliwość budowy własnych źródeł a wytwórcy zabiegają o realizację zasady TPA. W tym momencie trzeba wskazać na drugi element komplikujący współpracę na rynku lokalnym. Przytoczona już wcześniej rentowność w ciepłownictwie jest wartością niską, to prawda obiektywna, ale jest to również wartość średnia. Dzisiaj rentowność na działalności w zakresie wytwarzania jest znacząco wyższa od dystrybucji. Nie analizując nawet poziomów takich różnic ani przyczyn ich występowania, to już sam fakt ich istnienia może prowadzić do napięć czy nawet konfliktów pomiędzy firmami. Ponadto przypadek C pokazuje ( i jest to kolejny element komplikujący współpracę ), że na danym rynku lokalnym może pojawić się trzeci gracz, który jest w stanie zakłócić relacje występujące w przypadku A. Z reguły taki podmiot jest bardziej kłopotliwy dla wytwórcy ciepła, odbierając mu jakąś cześć rynku. Bywa jednak kłopotliwy dla dystrybutora, co wynika ze specyfiki sieci ciepłowniczych w zakresie możliwości technicznych przyłączania, przesyłania ciepła do wybranych odbiorców ( ponownie pojawia się zagadnienie TPA w ciepłownictwie ) oraz w wymiarze ekonomicznym. Ciepło z nowego źródła może być droższe ( co jest możliwe, np. w przypadku OZE, ) od tego aktualnie kupowanego. Przedsiębiorstwo dystrybucyjne ma bezpośredni kontakt z klientami. To właśnie taka firma czuje rynek i ma pełną świadomość możliwości i ograniczeń cenowych, walczy o utrzymanie klienta i pozyskiwanie nowych. To właśnie tutaj w praktyce realizowana jest konkurencja przytoczona w obszarze 3 Dostawa ciepła. Różnice w świadomości istnienia runku na poziomie klientów to kolejny, czwarty już element, który może utrudnić współpracę wytwórcy z dystrybutorem. Zagadnień, które wpływają na wzajemne relacje jest i może być więcej. Ale nawet te przytoczone cztery wskazują na istotę problemu. Swego rodzaju nowością natomiast jest próba regulowania przedmiotowej współpracy na poziomie prawa ( aktualnie przy okazji nowelizacji ustawy Prawo energetyczne ). Zaczęto między innymi rozważać możliwość utworzenia operatora sytemu ciepłowniczego, zwiększenia roli i uprawnień gmin w zakresie organizacji lokalnych rynków, popularyzacji zasady TPA, wprowadzenia zasad dostępu nowych źródeł do sieci. Analizowano czy możliwym jest w ciepłownictwie utworzenie operatora systemu ciepłowniczego, który między innymi miałby: posiadać księgowo wydzielone koszty dystrybucji lub przesyłu, być zainteresowany formułą partnerstwa publiczno prywatnego, w zakresie realizacji zadań własnych gminy dotyczących zaopatrzenia w ciepło i energię, 14

15 w ramach dystrybucji, na zasadach aukcji kupować ciepło stosując priorytet ceny (w aukcji, jako strona uczestniczyłby samorząd (gmina), który nadzorowałby jej przebieg), być odpowiedzialny za bilansowanie systemu, w tym za zmawianie mocy szczytowych, na zasadzie równoprawnego traktowania przyłączać podmioty do sieci i świadczyć usługi przesyłu ciepła Rozważania takie należy uznać jednak za teoretycznie jedynie, gdyż nie można abstrahować od faktu, że jak już wielokrotnie wspominano ciepłownictwo ma charakter lokalny, więc od razu pojawia się problem bilansowania rynku. Realizacja aukcji w warunkach regulacji sektora jest praktycznie nie możliwa, a rola gmin wymagałby precyzyjnego określenia. Podobnie za teoretyczne rozważania należy uznać pełne zastosowanie TPA w ciepłownictwie. Trzeba przecież uznać, że: zasada TPA wywodzi się z regulacji unijnych (tzw. pakietów liberalizacyjnych ) mających zastosowanie do sektora elektroenergetycznego oraz gazowego (aktualnie w trzecim pakiecie liberalizacyjnym tj. dyrektywie 2009/72/WE oraz dyrektywie 2009/73/WE). Powyższe regulacje, ani żadne inne przepisy unijne, nie ustanawiają jednak zasady TPA dla ciepłownictwa; w Europie Zachodniej, z której to zasada TPA się wywodzi nie istnieje żaden pozytywny przykład funkcjonowania zasady TPA w ciepłownictwie. Natomiast nawet w krajach o najbardziej zaawansowanych rynkach ciepła systemowego w krajach skandynawskich prowadzone analizy teoretyczne tego rozwiązania wykazują bardzo ograniczoną poprawę konkurencyjności wobec bardzo wysokiej nieefektywności, realizacja zasady jest możliwa na zasadzie porozumienia stron. Wydaje się zatem, że rozwiązaniem kompromisowym jest pozostawienie aktualnych regulacji prawnych bez zmian. Nie udało się również zaproponować nie budzących wątpliwości merytorycznych zasad dostępu nowych źródeł do sieci. Obowiązujące regulacje antymonopolowe, regulacje dotyczące funkcjonowania systemu ciepłowniczego, a także wymogi koncesyjne postawione przedsiębiorstwom sieciowym stanowią o: nie dyskryminacyjnym traktowaniu wytwórców; nienadużywaniu pozycji dominującej przez przedsiębiorstwa dystrybucyjne, kierowaniu ruchem sieci w sposób efektywny ekonomicznie, minimalizacji kosztów dostarczania ciepła do odbiorców. 15

16 Oczywiście pozostaje pytanie czy powyższe przepisy są przestrzegane w praktyce oraz czy są wystarczające, by właściwe regulować relacje zaprezentowane w przypadkach A, B, C i D. Wydaje się, że dla wzmocnienia funkcjonowania egzekwowania zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania podmiotów można wprowadzić przepis, gwarantujący stosowanie dotychczasowych kryteriów podziału obciążeń na poziomie ustawowym: Przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie przesyłania lub dystrybucji ciepła zobowiązane jest do doboru obciążeń dla jednego lub kilku źródeł ciepła zasilających sieć ciepłowniczą, z uwzględnieniem minimalizacji kosztów dostarczania ciepła do odbiorców, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw dla odbiorców oraz bezpieczeństwa pracy sieci. Warto również rozważyć dodanie do projektu ustawy Prawo energtyczne odpowiednio skonstruowanego odniesienia do ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Wśród czynników wpływających na relacje przedsiębiorstw jest jeszcze jeden, bardzo istotny, nie zawsze wykorzystywany i właściwie oceniany - zadania i działania gmin w obszarze swych zadań własnych i planowania energetycznego. Według danych IGCP tylko około połowy gmin w kraju sporządziła założenia lub plan zaopatrzenia w ciepło i energię elektryczną. Niestety wiele ze sporządzonych dokumentów spełnia jedynie formalne wymogi realizacji tego zadania. Merytoryczne podejście wpływa nie tylko na lokalne bezpieczeństwo energetyczne ( głównie w obszarze ciepłownictwa ) ale również może zmniejszyć skalę realnych i potencjalnych konfliktów pomiędzy przedsiębiorstwami. Wydaje się, że zagadnienie to podobnie jest postrzegane przez administrację rządową, bowiem projekt prawa energetycznego ( choć nie odnosi się wprost do jakości i obowiązku sporządzania planów energetycznych ) zawiera pewne propozycje odnośnie planowania przestrzennego i energetycznego w powiązaniu z planami rozwoju przedsiębiorstw. W świetle projektu ustawy, plan rozwoju przedsiębiorstwa ciepłowniczego: powinien uwzględniać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo kierunki rozwoju gminy określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy... przy czym elementem obowiązkowym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest plan zaopatrzenia w ciepło i energię elektryczną zatem plan rozwoju uwzględnia niezbędne wymagania gminy ma zapewniać minimalizację nakładów i kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwo energetyczne, tak aby nakłady i koszty nie powodowały 16

17 w poszczególnych latach nadmiernego wzrostu cen i stawek opłat za energię elektryczną lub ciepło ( ) zatem plan rozwoju zapewnia racjonalizację przedsięwzięć inwestycyjnych w zakresie budowy nowych źródeł, w tym ochronę odbiorców przez nadmiernym wzrostem kosztów. sprawozdania z realizacji planu rozwoju są corocznie przekazywane Prezesowi URE zatem istnieje nadzór Prezesa URE nad realizacją planów rozwoju. Elementem wartym rozważenia byłoby wsparcie rozwoju lokalnych rynków ciepła poprzez wzmocnienie roli planów rozwoju przedsiębiorstw, które powinny zawierać analizy ekonomiczno techniczne możliwości funkcjonowania nowych źródeł w danym systemie. IV. Podsumowanie Ciepłownictwo jest interdyscyplinarna dziedziną. Siłą rzeczy zatem zaprezentowana sytuacja sektora nie jest wyczerpująca. Oprócz szeregu danych statystycznych poruszono zaledwie kilka zagadnień dziś i w najbliższej przyszłości ważnych. Wiele zagadnień wymaga odrębnych analiz, jak choćby nowe zasady handlu emisjami CO2, konsekwencje tzw. Dyrektywy IED (pozostałe emisje), potrzeby inwestycyjne sektora, zmiany prawne umożliwiające rynkowe prowadzenie biznesu, wobec aktualnego przeregulowania. Ciepłownictwo dzisiaj to również możliwość i potrzeba rozwoju kogeneracji, konieczność szerszego wprowadzania OZE ( 15%- towy cel dla kraju dla ciepłownictwa oznacza 17%-towy udział w 2020 roku ). Trzeba również pamiętać, że przesyłanie ciepła odbywa się w oparciu o infrastrukturę liniową, więc podobnie jak w elektroenergetyce, gazownictwie czy sektorze wodociągowo-kanalizacyjnym wielkim wyzwaniem jest regulacja stanów prawnych sieci. Zagadnie to dotyczy zarówno sieci już istniejących jak również projektowanych i bez odpowiedniej ustawy nie ma szans na systemowe i rzetelne rozwiązanie ( od kilku już lat trwają już prace nad tzw. ustawą o korytarzach przesyłowych ). Ciepłownictwo wciąż pozytywnie się zmienia, zwiększa efektywność ale również napotyka na nowe wyzwania i problemy. Jeszcze kilka lat temu współpraca przedsiębiorstw na rynkach lokalnych była prostsza. Dzisiaj patrząc przez pryzmat pierwszych sytuacji konfliktowych mówi się o potrzebie nowych regulacji prawnych. Wydaję się jednak, że dążenie do bardzo istotnych zmian poprzez pryzmat jednostkowych zdarzeń nie jest rozsądnym rozwiązaniem. Prawo powinno w sposób systemowy regulować zagadnienia tego wymagające. Nowe rozwiązania prawne regulujące lokalne rynki ciepła powinny zostać poprzedzone dokładną analizą i znalezieniem rozwiązań optymalnych przede wszystkim na poziomie branżowym. Nic 17

18 nie zastąpi rozsądku, który przecież nie wyklucza realizacji celów biznesowych różnych podmiotów. Literatura [1] Energetyka cieplna w liczbach , 2007, 2008, 2009, 2010; opracowanie URE [2] Informacje Euroheat&Power: [3] Roczne wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych w latach ; 18

19 WARSZAWKI RYNEK CIEPŁA WYZWANIA ZWIĄZANE Z ROZWOJEM ŹRÓDEŁ I SIECI CIEPŁOWNICZYCH, TAKŻE W KONTEKŚCIE PRZYGOTOWANIA ZMIAN PRZEPISÓW PRAWA Adam Dobrowolski Dyrektor Oddziału Centralnego Urzędu Regulacji Energetyki IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. 19

20 20

21 Adam Dobrowolski Dyrektor Oddziału Centralnego URE Warszawski rynek ciepła wyzwania związane z rozwojem źródeł i sieci ciepłowniczych, także w kontekście przygotowania zmian przepisów prawa 21

22 22

23 23

24 24

25 WPŁYW NOWYCH ŹRÓDEŁ W WARSZAWSKIM SYSTEMIE ENERGETYCZNYM NA SYSTEMOWĄ EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNĄ ROLA I ZAKRES SAMORZĄDU W OPTYMALIZACJI SYSTEMU prof. dr hab. Janusz Lewandowski Dyrektor Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. 25

26 26

27 prof. dr hab. Janusz Lewandowski Dyrektor Instytutu Techniki Cieplnej Politechniki Warszawskiej Wpływ nowych źródeł w Warszawskim Systemie Energetycznym na systemową efektywność energetyczną Rola i zakres samorządu w optymalizacji systemu 1. Idealny system ciepłowniczy Gdyby mieszkańcowi dużej aglomeracji miejskiej, w tym Warszawy, zadać pytanie jak powinien wyglądać system ciepłowniczy wykorzystywany do zaspokojenia jego potrzeb, to jest dostarczenia ciepłej wody użytkowej oraz zapewnienia komfortu cieplnego w miejscu zamieszkania i pracy, to otrzyma się odpowiedź, że wszystko jedno jaki jest to system, ważne żeby koszt zabezpieczenia tych potrzeb był możliwie niski, a niezawodność jak najwyższa. Czy istnieje taki system ciepłowniczy? Powszechnie uważa się, że taki modelowy system (rys.1) powinien mieć budowę pierścieniową, tzn. każdy z budynków powinien mieć zapewnione zasilanie z dwóch kierunków, tak aby awaria magistrali nie skutkowała zanikiem zasilania dużych fragmentów miasta. Ciepło do sieci powinno być dostarczane przez wiele, konkurujących ze sobą elektrociepłowni. Rys. 1. Schemat modelowego systemu ciepłowniczego z siecią pierścieniową Ten model idealnego systemu przeniesiony został z systemu elektroenergetycznego, ale o ile koncepcja ta wydaje się racjonalna w przypadku systemu zasilania w energię elektryczną, to w przypadku systemu ciepłowniczego można mieć wątpliwości czy 27

28 powiększanie liczby jednostek wytwórczych wymusza konkurencję i skutkuje obniżeniem ceny. Problem ten będzie przedmiotem dalszych rozważań. 2. Warszawski System Ciepłowniczy Jak na tle modelowego wygląda Warszawski Sytem Ciepłowniczy? Jego schemat przedstawiono na rys. 2 [1]. Jest on formalnie podzielony na trzy oddzielne (tj. nie połaczone ze sobą siecią) rejony. Dwa z nich, rejon Ursusa oraz Międzylesia mają lokalny charakter i z punktu widzenia ninieszych rozważań mogą być pominięte. Rys. 2. Schemat Warszawskiego Systemu Ciepłowniczego [1] Jeżeli nie uwzględniać problem przepustowości połączeń (średnic rurociągów, rozkładów ciśnień), a skupić się tylko na ich topografii, to można stwierdzić, że systemowi nie dużo brakuje do charakteru pierścieniowego. Braki połączeń pojawiają się na Woli oraz w Wawrze. W Wawrze nie ma żadnej sieci dystrybucyjnej, a jej budowa, ze względu na zdecydowanie jednorodzinny charakter zabudowy, pewnie nie znajdzie uzasadnienia ekonomicznego. System ciepłowniczy zasilany jest w ciepło z czterech elektrociepłowni, ale dwie z nich Ciepłownie Wola i Kawęczyn pracują jako źródła szczytowe (lub awaryjne). Można zatem przyjąć, że system zasilany jest z dwóch podstawowych źródeł Elektrociepłowni Żerań i Siekierki. 28

29 Z punktu widzenia budowy modelowego systemu, istotne jest kto jest właścicielem poszczególnych jego elementów. W polskim ciepłownictwie ukształtowały się 3 podstawowe modele własnościowe: jedno przedsiębiorstwo jest właścicielem wszystkich elementów systemu, system ma dwóch właścicieli jednego sieć, a drugiego źródła, system mieszany, w którym jedno przedsiębiorstwo jest właścicielem sieci i części źródeł, a drugie pozostałych źródeł. W Warszawie ukształtował się drugi model. Jeżeliby podjąć próbę oceny jak odległy jest system warszawski od modelowego to odleglejszy wydaje się on po stronie wytwarzania niż dystrybucji. Wytwarzanie jest bardzo skoncentrowane, a o konkurencji między źródłami nie może być mowy. Z drugie strony istnieją dobre warunki do optymalizacji rozkładu obciążeń pomiędzy jednostki wytwórcze. Istotnym elementem z punktu widzenia oceny jakości systemu ciepłowniczego jest jego stan techniczny. W przypadku obu podstawowych składowych tego systemu stan techniczny można uznać za poprawny, choć wymagający ciągłych inwestycji modernizacyjnych. W przypadku sieci konieczne jest dalsze unowocześnianie węzłów, wymiana rur na preizolowane oraz wspomniane wcześniej działania, które pozwoliłyby nadać sieci charakter pierścieniowej. W przypadku źródeł konieczna jest likwidacja najstarszych jednostek wytwórczych. Rozważenia wymaga problem dywersyfikacji źródeł, zarówno z punktu widzenia lokalizacji jak i stosowanego paliwa. Konieczne jest zakończenie procesu dostosowania do wymagań emisyjnych, które zaczną obowiązywać od 2016 roku. Stawiając problem dywersyfikacji paliwowej należy pamiętać, że przy obecnych cenach paliw, oraz prognozowanych kosztach uprawnień do emisji dwutlenku węgla, najtańszym paliwem pozostaje węgiel. Uzasadnieniem dla stosowania gazu pozostaje tylko system finansowego wsparcia kogeneracji gazowej. Skalę problemu przedstawiono w kolejnym punkcie. 3. Warunki konkurencji w wytwarzaniu ciepła na potrzeby systemu ciepłowniczego Cechą charakterystyczną systemu ciepłowniczego, którego celem jest zapewnienie mieszkańcom ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) i komfortu cieplnego jest olbrzymia zmienność zapotrzebowania na moc cieplną w trakcie roku. Związane to jest oczywiście z zmianami temperatury zewnętrznej. W lecie, kiedy ciepło dostarczane jest tylko na potrzeby c.w.u. 29

30 zapotrzebowanie na moc spada do wartości około 10% maksymalnego zapotrzebowania zimowego (rys.3.). Źródła muszą dopasować się do tego zapotrzebowania. Rys. 3. Wykres uporządkowany zapotrzebowanie na moc ciepłowniczą dla dużej aglomeracji miejskiej Ponieważ możliwości regulacyjne większości stosowanych urządzeń na ogół nie przekraczają zakresu % konieczne jest stosowanie wielu jednostek wytwórczych, uruchamianych kolejno wraz ze wzrostem zapotrzebowania. Różny czas pracy poszczególnych jednostek skutkuje różnym kosztem wytwarzania ciepła. Skalę tej różnicy zilustrowano wynikami analiz dla przykładowego źródła. Przyjmijmy, że w celu zaspokojenia zapotrzebowania na ciepło, w systemie ciepłowniczym wybudowany został zasilany gazem blok gazowo parowy o mocy elektrycznej 50 MW. Założone główne parametry techniczne takiego bloku oraz przyjęte koszty zestawiono w tabeli 1. Tabela 1. Parametry techniczne przykładowego bloku ciepłowniczego oraz podstawowe ceny i koszty przyjęte do analizy Wielkość Wartość Jednostka Moc elektryczna 50 MW Moc cieplna 92 MW Sprawność całkowita 85 % Elektryczne potrzeby własne 6 % Koszt inwestycyjny 1100 Euro/kW Cena gazu 40 zł/gj Cena energii elektrycznej 198 zł/mwh Jednostkowe koszty stałe 20 Euro/(kW rok) Jednostkowe koszty zmienne 3 MWh Kurs euro 4 zł/euro Czas amortyzacji 15 lat 30

31 Dla celów analizy przyjęto, że jednostkowy koszt wytwarzania ciepła określony jest przez różnicę między poniesionymi kosztami (stałymi i zmiennymi) oraz przychodami ze sprzedaży na rynek energii elektrycznej. Nie uwzględniono przychodów z tytuły ewentualnego wsparcia wytwarzania w kogeneracji np. poprzez system certyfikatów. Analizy przeprowadzono dla czasu pracy zmieniającego się od 1000 do 8000 godzin roczne. Wyznaczony w wyniku obliczeń jednostkowy koszt ciepła zmienia się od około 48 zł/gj przy czasie pracy 8000 godzin, aż do 215 zł/gj dla 1000 godzin. Wyniki te zlustrowano na rys. 4. Należy zwrócić uwagę, że w przypadku braku wsparcia, elektrociepłownia na gaz, nawet przy czasie wykorzystania mocy znamionowej na poziomie 8 tys. godzin, nie jest w stanie wprowadzać do systemu ciepła w cenie na obecnym poziomie, tj. poniżej 30 zł/gj. Nie są w stanie konkurować ze sobą dwie jednostki wytwórcze, z których jedna utrzymuje się w pracy letniej, czyli wytwarza ciepło przez 8 tys. godzin, a druga pracuje tylko na potrzeby ogrzewania czyli maksimum około 4.5 tys. godzin. W przedstawionych szacunkowych obliczeniach nie uwzględniono kosztów pozyskania środków finansowych na inwestycje oraz zysków z działalności gospodarczej. Gdyby je uwzględnić ceny ciepła będą oczywiście jeszcze wyższe. Sytuacje zmienia ekonomiczne wsparcie kogeneracji. Przy dzisiejszym jego modelu tj. systemie zbywalnych świadectw pochodzenia (dla gazu żółte certyfikaty o cenie około 120 zł/mwh) oraz aktualnej średniej cenie ciepła, nowe źródło ciepło może już wygenerować zyski, nawet na poziomie około 20% - pod jednym warunkiem pracuje przez cały rok. Przy krótkim czasie pracy działalność pozostaje deficytowa (rys.5). Tak znaczne zróżnicowanie zysku niezwykle utrudnia, czy wręcz uniemożliwia racjonalną konkurencję Koszt ciepła [zł/gj] czas [godzin] Rys. 4. Zależność jednostkowego kosztu ciepła od czasu pracy przykładowej wytwórczej jednostki kogeneracyjnej 31

32 Zysk [%] Czas [godziny] Rys. 5. Zysk ze skojarzonego wytwarzania energii elektrycznej i ciepła (kogeneracja) w funkcji czasu wykorzystania mocy zainstalowanej przy obecnym mechanizmie wsparcia 4. Generowanie zysku w systemie ciepłowniczym Rynek energii elektrycznej, a przede wszystkim ciepła nie jest rynkiem, gdzie ceny wynikają z warunków równowagi popytu i podaży. Istotnym podmiotem na tym rynku jest Urząd Regulacji Energetyki (URE). Zatwierdza on taryfy elektryczne dla odbiorców indywidualnych, opłaty za przesył energii elektrycznej, wyznacza poziom cen świadectw pochodzenia oraz zatwierdza taryfy ciepłownicze zarówno w obszarze wytwarzania 2 jak i przesyłu. Z pewnym uproszczeniem można przydając, że regulacji nie podlega tylko cena energii elektrycznej sprzedawanej przez wytwórców. Znajduje to odzwierciedlenie w zyskowności przedsiębiorstw działających na rynku ciepłowniczym. W 2011 roku, głównie dzięki sprzedaży energii elektrycznej i świadectw pochodzenia, wskaźnik rentowności sprzedaży energii elektrycznej i ciepła ukształtował się w elektrociepłowniach na poziomie 16,0%, podwyższając się w stosunku do 2010 roku o 2,9 punktu procentowego [2]. Zupełnie inaczej wygląda sytuacja w przedsiębiorstwach dystrybucyjnych i wytwarzających tylko ciepło. Zgodnie z danymi URE [3] średnia rentowność przedsiębiorstw ciepłowniczych w 2011 na całej działalności ciepłowniczej (bez kogeneracji) wytwarzanie, przesyłanie i obrót ciepłem wynosiła 1,69%. Dziesięciokrotnie większa zyskowność wytwarzania w kogeneracji niż działalności w obszarze dystrybucji i obrotu ciepłem powoduje, że jeżeli przedsiębiorstwo ciepłownicze 2 Wytwórcy ciepła w kogeneracji nie muszą zatwierdzać taryfy, o ile oferują ciepło po cenie niższej niż średnia w wytwarzaniu rozdzielnym, a wzrost ceny nie przekracza poziomu ustalonego przez Prezesa URE 32

33 uzyskuje dostęp do wolnych środków finansowych rozpoczyna przygotowania do budowy swojej elektrociepłowni. Jeżeli uda się mu pozyskać dla wytworzonego ciepła miejsce w podstawie wykresu uporządkowanego, to inwestycja szybko się zwróci. Oznacza to jednak, że z podstawy wytwarzania wypadnie inny wytwórca i jego niezmienione koszty stałe zostaną rozłożone na mniejszą produkcję, a zatem koszt jednostkowy wrośnie. Może je zmniejszyć poprzez trwałe odstawienie najstarszych urządzeń, ale pozostaje jeszcze jeden problem, problem rezerwowania możliwości wytwórczych. Nowa jednostka powinna być w 100 % rezerwowana przez starego wytwórcę. To generuje koszty, koszty pokryć musi odbiorca ciepła. Niestety obecnie nie ma żadnych szans aby porównywalny czas zwrotu uzyskać z inwestycji w postaci modernizacji lub rozbudowy sieci przesyłowej. Wytworzona w wyniku sztucznego rynku sytuacja stawia wytwórcę i dystrybutora w finansowo nierównej pozycji. To nie sprzyja zrównoważonemu rozwojowi systemu, nie służy mieszkańcom. Jak sobie z tym poradzić? Najprościej działać wspólnie. Wspólnie podejmować inwestycje i wspólnie dzielić się zyskiem. A konkurencja, która ma zapewnić mieszkańcom niskie ceny i wysoką jakość usług? Prawdziwa istnieje poza systemem ciepłowniczym, przecież ciepło systemowe to nie jedyny sposób zapewnienia ogrzewania pomieszczeń. Koszty wyjścia z systemu są oczywiście duże, ale w kraju zanotowano już sporo takich przypadków. Wysokie ceny ciepła systemowego, to jednak przede wszystkim brak nowych przyłączeń, co wobec termomodernizacji budynków i racjonalizacji zużycia c.w.u. oznacza stałe zmniejszanie sprzedaży. Gaz ziemny, kolektory słoneczne, pompy ciepła stanowią konkurencję dla ciepła z systemu ciepłowniczego. 5. Rola samorządu na rynku ciepła w aglomeracji miejskiej Przepisy prawa bardzo jednoznacznie i kategorycznie obarczają samorząd terytorialny odpowiedzialnością za zaopatrzenie mieszkańców w ciepło. Artykuł 18 ust. 1. pkt.1. Ustawy Prawo energetyczne stwierdza [4]: Do zadań własnych gminy w zakresie zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i paliwa gazowe należy planowanie i organizacja zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe na obszarze gminy. Podobnie jednoznaczne są zapisy Ustawy o samorządzie gminnym [5]. W art. 7 ust 3 tej ustawy znajdują się zapisy: 1. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:. 33

34 3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,. Ustawodawca określił daleko idące obowiązki samorządu, natomiast nie wyposażył go w narzędzia pozwalające na ich wypełnienie. Formalnie gmina ma kolejny obowiązek tj. konieczność opracowania dokumentu o nazwie Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe. Niestety nie ma sankcji za nie opracowanie założeń planu, a w przypadku, gdy gmina takie założenia opracuje i przyjmie, to nie mają one wiążącej mocy prawnej. Gmina ma możliwości określenia dopuszczalnej wysokości domu, czy prześwitu płotu, ale nie ma możliwości wskazania sposobu ogrzewania budynku. Nie oznacza to jednak, że samorząd gminny nie ma żadnych możliwości wpływania na kształt rynku ciepłowniczego. Po pierwsze w momencie uchwalania ustawy samorządowej większość przedsiębiorstw ciepłowniczych przeszła na własności Samorządu. Niestety w przypadku gdy źródła i sieci należały do różnych przedsiębiorstw Samorząd przejął sieci, a Skarb Państwa źródła ciepła. W wielu przypadkach, w tym Warszawie, zarówno Samorząd jak i Skarb Państwa sprzedali firmy będące właścicielami źródeł i sieci, co jednak, zgodnie z cytowanymi już zapisami prawa, nie zwalnia Samorządu od odpowiedzialności za zaopatrzenie mieszkańców w ciepło. Pozostają mu jednak możliwości działania o miękkim charakterze, między innymi takie jak: wskazywanie w planach zagospodarowanie przestrzennego pożądanych inwestycji ciepłowniczych, animowanie współpracy między podmiotami gospodarczymi działającymi w obszarze ciepłownictwa oraz wspieranie wspólnych przedsięwzięć inwestycyjnych, promowanie wśród mieszkańców ciepła systemowego jako efektywnego sposobu zabezpieczenia potrzeb cieplnych, które dodatkowo, w przypadku wytwarzania w kogeneracji, jest preferowane przez dyrektywy UE. Możliwości działania uległyby znaczącemu wzmocnieniu, gdyby w miejsce Założeń do planu.. gmina miała obowiązek uchwalenia Planu zaopatrzenia w ciepło,., a dokument ten miał charakter prawa miejscowego. Takie zmiany prawne były zapowiadane w dokumencie Polityka energetyczna Polski do roku 2030 [6]. Duże znaczenie ma świadomość samorządu odnośnie skutków preferowania wybranych technologii. W wielu miejscowościach, z inicjatywy samorządu, podejmowane są 34

35 działania w celu pozyskiwania wsparcia finansowego na rozwój kolektorów słonecznych do przygotowania c.w.u. Niestety, często kolektory instalowane są na budynkach zasilanych z systemu ciepłowniczego. Jest to przykład nieefektywnego działania. Zmniejszenie letniego zapotrzebowania na ciepło skutkuje wzrostem kosztów wytwarzania ciepła systemowego. W wyniku pomocy publicznej udzielonej części mieszkańców pozostali będą płacić drożej. 6. Podsumowanie W podsumowaniu dobrze jest wrócić do problemu postawionego w tytule niniejszego artykułu. Jaki jest wpływ nowych źródeł w Warszawskim Systemie Energetycznym na systemową efektywność energetyczną? W ostatnim czasie rozeszły się informacje prasowe o przygotowaniach do budowy w Warszawie nowych źródeł ciepła elektrociepłowni. Działania takie chcą podjąć podmioty dotychczas działające w ramach systemu ciepłowniczego tj. PGNiG TERMIKA S.A. oraz Dalkia Warszawa S.A., a dodatkowo PKP Energetyka S.A. Wszystkie firmy zakładają, że ulokują swoją produkcję ciepła w podstawie obciążenia. Jego minimalna wartość to około 250 MW. Obecnie w zakresie tym pracują efektywne węglowe bloki energetyczne (zwykle jeden na Siekierkach i jeden na Żeraniu), spełniające wymogi środowiskowe, znajdujące się w dobrym stanie technicznym. Przynajmniej jeden z nich trzeba będzie odstawić na okres lata. Kto poniesie tego koszty? A może uda się tak zorganizować pracę poszczególnych źródeł, aby nikt nie stracił. Na pewno warto popatrzeć na nie zapominając o problemie własności i prowadzić ciągła optymalizację ich pracy. Są znane narzędzia do rozwiązywania takich zadań. Nie można zapominać o potrzebie rozbudowy sieci, wprowadzeniu do sprzedaży nowego produktu chłodu, bo to pozwoli zwiększyć zapotrzebowanie na ciepło w okresie letnim. Konieczne tu inwestycje nie są tak intratne w jak budowa źródeł, ale w dłuższej perspektywie prawie na pewno okażą się niezwykle cenne. Warto podjąć je wspólnie. Samorząd powinien zachęcać firmy do takich wspólnych działań, sprzyjać im poprzez upraszczanie i przyspieszanie procedur administracyjnych. Przekonywać do nich mieszkańców poprzez budowanie dobrego wizerunku ciepła systemowego. Literatura 1. Strona internetowa Dalkii Warszawa, 2. Sytuacja techniczno-ekonomiczna sektora elektroenergetycznego. IV kwartały Opracowanie ARE, Warszawa

36 3. Energetyka Cieplona w liczbach Raport URE, Warszawa Raport_Pr ezesa_ure.html 4. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne. (Dz. U. z 2012, poz j.t.) 5. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Dz. U. z 2011 Nr 142, poz. 1591) 6. Polityka energetyczna Polski do roku 2030, Ministerstwo Gospodarki, 2009, zna 36

37 INTELIGENTNA SIEĆ (SMART GRID) Sławomir Szumski Dyrektor Heat-Tech Center Dalkia Warszawa S.A. IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. 37

38 38

39 Sławomir Szumski Dyrektor Heat-Tech Center Dalkia Warszawa S.A. Inteligentna sieć (smart grid) 39

40 40

41 41

42 42

43 43

44 44

45 OPTYMALNE WYKORZYSTANIE ZMODERNIZOWANEGO MAJĄTKU WYTWÓRCZEGO PGNiG TERMIKA S.A. Andrzej Rubczyński Dyrektor Departamentu Rozwoju PGNiG Termika S.A. IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. 45

46 46

47 Andrzej Rubczyński 47

48 48

49 49

50 50

51 MOŻLIWOŚCI DOSTAW GAZU W ASPEKCIE BUDOWY GAZOWYCH ŹRÓDEŁ ELEKTROENERGETYCZNYCH Rafał Wittmann Dyrektor Pionu Rozwoju Inwestycji OGP Gaz-System S.A. Grzegorz Jasiński Zastępca Dyrektora O/ZG Warszawa MSG Sp. z o.o. IX FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW Perspektywy rozwoju energetyki warszawskiej w świetle zachodzących zmian Warszawa, dn. 6 listopada 2012 r. 51

52 52

53 Możliwości dostaw gazu w aspekcie budowy gazowych źródeł elektroenergetycznych Rafał Wittmann Dyrektor Pionu Rozwoju Inwestycji OGP Gaz System S.A. Część I Perspektywa Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Wstęp Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. jest strategiczną spółką należącą w całości do Skarbu Państwa, odpowiedzialną za przesył gazu ziemnego na terenie całej Polski. Firma zarządza aktywami o wartości około 5 miliardów złotych. Na majątek ten składają się elementy systemu przesyłowego, w tym ponad 9,8 tysiąca kilometrów gazociągów wysokiego ciśnienia, 14 tłoczni, 56 węzłów i 970 punktów wyjścia. Firma zatrudnia ponad 2000 osób. GAZ-SYSTEM S.A. jest też właścicielem spółki Polskie LNG S.A. powołanej w celu budowy terminalu skroplonego gazu ziemnego (LNG) w Świnoujściu. Do 2014 r. GAZ-SYSTEM S.A. wybuduje ponad 1000 km nowych gazociągów przesyłowych. Najważniejsze z nich powstaną w północno-zachodniej i środkowej Polsce (Szczecin-Lwówek, Świnoujście-Szczecin, Szczecin-Gdańsk, Rembelszczyzna-Gustorzyn i Gustorzyn-Odolanów). Rozbudowa sieci gazociągów w Polsce może stanowić ważny element Korytarza Gazowego Północ-Południe łączącego terminal LNG w Świnoujściu z planowanym terminalem LNG w Chorwacji poprzez infrastrukturę przesyłową krajów Europy Środkowej. W 2011 roku GAZ-SYSTEM S.A. zakończył budowę gazociągu Włocławek-Gdynia oraz tłocznię w Goleniowie i Jarosławiu. Firma uruchomiła również nowe polsko-czeskie połączenie umożliwiające przesył około 0,5 mld m 3 gazu rocznie. GAZ-SYSTEM S.A. rozbudowywał także gazociągi na Dolnym Śląsku w celu umożliwienia odbioru większych ilości gazu z kierunku zachodniego. Przepustowość punktu Lasów na granicy polsko-niemieckiej (w okolicach Zgorzelca) wynosi obecnie 1,5 mld m 3 rocznie (wcześniej było to 0,9 mld m 3 rocznie). Inwestycje zrealizowane przez GAZ-SYSTEM S.A. w 2011 roku, wraz z możliwością korzystania z usługi wirtualnego rewersu na gazociągu jamalskim stworzyły techniczne możliwość importu do Polski ponad 3,3 mld m 3 gazu rocznie z nowych źródeł (ok. 30% obecnie realizowanego importu). Nowopowstałe przepustowości na wejściach do systemu przesyłowego z kierunków krajów Unii Europejskiej zostały udostępnione użytkownikom systemu przesyłowego na 53

Janusz Lewandowski* Wpływ nowych źródeł w systemie ciepłowniczym na jego efektywność**

Janusz Lewandowski* Wpływ nowych źródeł w systemie ciepłowniczym na jego efektywność** 65 * Wpływ nowych źródeł w systemie ciepłowniczym na jego efektywność** Spis treści I. Idealny system ciepłowniczy II. System modelowy a rzeczywisty III. Warunki konkurencji w wytwarzaniu ciepła na potrzeby

Bardziej szczegółowo

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju

Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Kogeneracja w Polsce: obecny stan i perspektywy rozwoju Wytwarzanie energii w elektrowni systemowej strata 0.3 tony K kocioł. T turbina. G - generator Węgiel 2 tony K rzeczywiste wykorzystanie T G 0.8

Bardziej szczegółowo

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013

Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Polskie ciepłownictwo systemowe ad 2013 Stabilne podwaliny dla przyszłego porządku ciepłowniczego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP Debata : Narodowa Mapa Ciepła - Warszawa 22 listopada 2013 Struktura

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu

GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu Strona znajduje się w archiwum. GAZ-SYSTEM pozyskał finansowanie EBOiR na budowę terminalu LNG w Świnoujściu 4 października 2012 r. GAZ-SYSTEM S.A. podpisał umowę z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii

Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii Wsparcie Odnawialnych Źródeł Energii mgr inż. Robert Niewadzik główny specjalista Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji gazowej

Rozwój kogeneracji gazowej Rozwój kogeneracji gazowej Strategia Grupy Kapitałowej PGNiG PGNiG TERMIKA jest największym w Polsce wytwórcą ciepła i energii elektrycznej w skojarzeniu. Zakłady PGNiG TERMIKA wytwarzają 11 procent produkowanego

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery

Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery ITC Rozwój kogeneracji w Polsce perspektywy, szanse, bariery Janusz Lewandowski Sulechów, listopad 2011 Ogólne uwarunkowania 1. Kogeneracja jest uznawana w Polsce za jedną z najefektywniejszych technologii

Bardziej szczegółowo

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r.

Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski. dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Rola kogeneracji w osiąganiu celów polityki klimatycznej i środowiskowej Polski dr inż. Janusz Ryk Warszawa, 22 październik 2015 r. Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych Rola kogeneracji w osiąganiu

Bardziej szczegółowo

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce

Sulechów, 18 Listopad 2011 r. Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Podłączenie do sieci elektroenergetycznych jako główna bariera w rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce Pełnomocnik Wojewody Zachodniopomorskiego ds. Bezpieczeństwa Energetycznego Witold KĘPA 2020

Bardziej szczegółowo

I. Uwagi i propozycje do części ogólnej pkt 1 5 projektu modelu

I. Uwagi i propozycje do części ogólnej pkt 1 5 projektu modelu 1.1 1.2 od 1 do 5 Ryszard Śnieżyk przedsiębiorca figurujący w CEIDG Józef Jasiński nie figuruje w CEIDG (dalej J. Jasiński) I. Uwagi i propozycje do części ogólnej 1 5 projektu modelu Brak kontroli zasadności

Bardziej szczegółowo

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego

Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Obowiązki gminy jako lokalnego kreatora polityki energetycznej wynikające z Prawa energetycznego Południowo-Wschodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Krakowie Niepołomice, 17 czerwca 2010 Prezes URE jest

Bardziej szczegółowo

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A.

Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach. Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Polityka zrównoważonego rozwoju energetycznego w gminach Toruń, 22 kwietnia 2008 Edmund Wach Bałtycka Agencja Poszanowania Energii S.A. Zrównoważona polityka energetyczna Długotrwały rozwój przy utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

X FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW

X FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW ENERGII I PALIW X FORUM OPERATORÓW SYSTEMÓW I ODBIORCÓW Gdzie byliśmy gdzie jesteśmy dokąd zmierzamy Leszek Drogosz, Dyrektor Biura Infrastruktury Urzędu m.st. Warszawy, 28 X 2013 r. 11 kwietnia 2005 r. I Forum Operatorów

Bardziej szczegółowo

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO

PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO PRIORYTETY ENERGETYCZNE W PROGRAMIE OPERACYJNYM INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO Strategia Działania dotyczące energetyki są zgodne z załoŝeniami odnowionej Strategii Lizbońskiej UE i Narodowej Strategii Spójności

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce

Rynek energii. Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce 4 Rynek energii Podmioty rynku energii elektrycznej w Polsce Energia elektryczna jako towar Jak każdy inny towar, energia elektryczna jest wytwarzana przez jej wytwórców, kupowana przez pośredników, a

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność

Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność Prawo Energetyczne I Inne Ustawy Dotyczące Energetyki Kogeneracja Skuteczność Nowelizacji I Konieczność dr inż. Janusz Ryk Polskie Towarzystwo Elektrociepłowni Zawodowych II Ogólnopolska Konferencja Polska

Bardziej szczegółowo

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki

Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze energetyki Zachodni Oddział Terenowy URE z siedzibą w Poznaniu Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów zgromadzonych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole.

Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole. Techniczno-ekonomiczne aspekty modernizacji źródła ciepła z zastosowaniem kogeneracji węglowej i gazowej w ECO SA Opole. Rytro, 25 27 08.2015 System ciepłowniczy w Opolu moc zainstalowana w źródle 282

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce

GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce GAZ-SYSTEM S.A. Kluczowe informacje o Spółce Październik, 2013 r. Jak powstał GAZ-SYSTEM S.A.? Ważne fakty GAZ-SYSTEM S.A. Informacje podstawowe Spółka Skarbu Państwa o znaczeniu strategicznym dla polskiej

Bardziej szczegółowo

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE

Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Jak wspierać dalszy rozwój kogeneracji w Polsce? Rola sektora kogeneracji w realizacji celów PEP 2050 Konferencja PKŚRE Warszawa 22.10.2015r Polska jest dobrym kandydatem na pozycję lidera rozwoju wysokosprawnej

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009

EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII. I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej. Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ. Warszawa, 27 października 2009 EFEKTYWNOŚĆ WYTWARZANIA ENERGII I Międzynarodowe Forum Efektywności Energetycznej Warszawa, 27 października 2009 Marian Babiuch Prezes Zarządu PTEZ Czarna skrzynka Energetyka Energia pierwotna Dobro ogólnoludzkie?

Bardziej szczegółowo

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii

Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Zadania regulatora w obszarze utrzymania bezpieczeństwa dostaw energii Sławomir Siejko Konferencja Gospodarka jutra Energia Rozwój - Środowisko Wrocław 20 stycznia 2016 r. Prezes Rady Ministrów Regulator

Bardziej szczegółowo

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014

Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Zmiany na rynku energii elektrycznej w Polsce 2013/2014 Coroczne spotkanie przedstawicieli Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Ślesin, 29 listopada 2013 r. Zakres

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla

Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla VIII Konferencja Naukowo-Techniczna Ochrona Środowiska w Energetyce Jednostki Wytwórcze opalane gazem Alternatywa dla węgla Główny Inżynier ds. Przygotowania i Efektywności Inwestycji 1 Rynek gazu Realia

Bardziej szczegółowo

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne

Krok 1 Dane ogólne Rys. 1 Dane ogólne Poniższy przykład ilustruje w jaki sposób można przeprowadzić analizę technicznoekonomiczną zastosowania w budynku jednorodzinnym systemu grzewczego opartego o konwencjonalne źródło ciepła - kocioł gazowy

Bardziej szczegółowo

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie

OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE. Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie OZE -ENERGETYKA WIATROWAW POLSCE Północno Zachodniego Oddziału Terenowego Urzędu Regulacji Energetyki w Szczecinie Szczecin, 2012 2020 = 3 x 20% Podstawowe cele europejskiej polityki energetycznej do 2020

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r.

PAKIET INFORMACYJNY. System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. PAKIET INFORMACYJNY System wsparcia w projekcie ustawy o OZE 6.2 z dnia 4.02.2014r. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII OCHRONA ŚRODOWISKA EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA Co składa się na wartość pomocy publicznej? Na

Bardziej szczegółowo

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE

Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE Zasady koncesjonowania odnawialnych źródełenergii i kogeneracji rola i zadania Prezesa URE dr Zdzisław Muras Departament Przedsiębiorstw Energetycznych Warszawa 2009 Zawartość prezentacji 1. Podstawy prawne

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku

Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku dr inż. Tadeusz Żaba DYREKTOR PRODUKCJI Odnawialne źródła energii wyzwania stojące przed przedsiębiorstwami wodociągowo kanalizacyjnymi po 1 stycznia 2016 roku Przedsiębiorstwa sektora komunalnego jako

Bardziej szczegółowo

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe

Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Rynek ciepła z OZE w Polsce źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG 69 Spotkanie Forum EEŚ Warszawa, NFOŚiGW 28 stycznia 2015 Rynek ciepła ze źródeł odnawialnych

Bardziej szczegółowo

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego

TAURON EKO Biznes. produkt szyty na miarę. Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego produkt szyty na miarę Małgorzata Kuczyńska Kierownik Biura Produktów Rynku Biznesowego Warsztaty energetyczne 2013 Idea produktu Propozycja współpracy Idea produktu Zamiarem TAURON Sprzedaż jest propagowanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa - energetyka przyjazna klimatowi

Warszawa - energetyka przyjazna klimatowi KONFERENCJA POLITYKA ENERGETYCZNA PAŃSTWA A INNOWACYJNE ASPEKTY GOSPODAROWANIA W REGIONIE Warszawa - energetyka przyjazna klimatowi Warszawa, 18 czerwca 2009 r. Leszek Drogosz Urząd m.st. Warszawy Proces

Bardziej szczegółowo

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty

Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Polski system wspierania efektywności energetycznej i białe certyfikaty Magdalena Rogulska Szwedzko-Polska Platforma Zrównoważonej Energetyki POLEKO, 8 października 2013 r. Cele polityki energetycznej

Bardziej szczegółowo

Ciepło systemowe wyzwania panel komentatorów

Ciepło systemowe wyzwania panel komentatorów Ciepło systemowe wyzwania panel komentatorów Cztery obszary wyzwań I. Kogeneracja Efektywność energetyczna II. Ochrona powietrza ( IED, BAT, ETS, MCP, CAFE ) III. Perspektywy finansowania przedsięwzięć

Bardziej szczegółowo

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010

Komfort Consulting. Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce. Sosnowiec, 20 Października 2010 Stan obecny i perspektywy dla inwestycji w OZE i Energetyki w Polsce Sosnowiec, 20 Października 2010 Janusz Starościk - KOMFORT CONSULTING 20/10/2010 Internal reserves all rigs even in the event of industrial

Bardziej szczegółowo

Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego

Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego Unieszkodliwianie odpadów uwarunkowania finansowe i technologiczne Ciepłownicze wykorzystanie paliwa alternatywnego 1 Olsztyński system ciepłowniczy Ponad 60% zapotrzebowania na ciepło pokrywa MSC. Istnieją

Bardziej szczegółowo

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej

Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej Realizacja Ustawy o efektywności energetycznej RYSZARD FRANCUZ VIII KONFERENCJA ENERGETYKA PRZYGRANICZA POLSKI I NIEMIEC DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY Sulechów, 18 listopada 2011 r. 1 I. Geneza ustawy o

Bardziej szczegółowo

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego

Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Regulacja jakościowa z perspektywy Operatora Systemu Dystrybucyjnego Agenda 1. Wprowadzenie 2. Co to jest regulacja jakościowa? 3. Model regulacji jakościowej w Polsce 4. Podsumowanie Regulacja jakościowa

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii Janusz Pilitowski, Departament Energii Odnawialnej Marzec 2015 2 Ustawa OZE Cel uchwalenia ustawy o odnawialnych źródłach energii 1. Celem

Bardziej szczegółowo

Przyłączanie podmiotów do sieci elektroenergetycznej

Przyłączanie podmiotów do sieci elektroenergetycznej Przyłączanie podmiotów do sieci elektroenergetycznej Zachodni Oddział Terenowy Urzędu Regulacji Energetyki z siedzibą w Poznaniu Prezentacja przygotowana na podstawie materiałów zgromadzonych w Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki

Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski. Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Drugi Krajowy Plan Działań dot. efektywności energetycznej dla Polski Andrzej Guzowski, Departament Energetyki Polityka energetyczna Polski do 2030 r. Główne cele to: konsekwentne zmniejszanie energochłonności

Bardziej szczegółowo

Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie. Baltic Business Forum 2011

Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie. Baltic Business Forum 2011 Układ trójgeneracjigazowej dla zespołu biurowo-usługowo-mieszkalnego przy ulicy Kruczkowskiego 2 w Warszawie Baltic Business Forum 2011 Projekt Kruczkowskiego 2 Powiśle Park Sp. z o.o. - spółka specjalnego

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM

POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM POLITYKA ENERGETYCZNA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM Urząd Marszałkowski w Łodzi POLITYKA ENERGETYCZNA PLAN PREZENTACJI 1. Planowanie energetyczne w gminie 2. Polityka energetyczna państwa 3. Udział samorządu

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli

Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli Klaster RAZEM CIEPLEJ Spotkanie przedstawicieli 3 4 luty 2011 GIERŁOŻ prof.nzw.dr hab.inż. Krzysztof Wojdyga 1 PROJEKT Innowacyjne rozwiązania w celu ograniczenia emisji CO 2 do atmosfery przez wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane

Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane DEPARTAMENT PRODUKCJI Ciepło z odnawialnych źródeł energii w ujęciu statystycznym sposób zbierania informacji oraz najnowsze dane Ciepło ze źródeł odnawialnych stan obecny i perspektywy rozwoju Konferencja

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER

Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER Projekt ustawy o odnawialnych źródłach energii - rozwiązania dotyczące wytwarzania ciepła oraz zmiany w kontekście zastosowania GBER Polsko-Niemiecka Izba Przemysłowo Handlowa Konferencja pt. Ciepło dla

Bardziej szczegółowo

D0002 D0500 D0501 D0406

D0002 D0500 D0501 D0406 Parametr D0002 D0009 D0010 D0500 D0501 D0406 D0502 D0503 D0019 D0504 D0505 D0407 D0506 D0507 D0408 D0508 D0509 D0510 D0511 D0512 D0514 D0515 D0020 Opis W przedsiębiorstwach wielozakładowych, jeżeli dane

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20%

Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Nowe wyzwania stojące przed Polską wobec konkluzji Rady UE 3 x 20% Zbigniew Kamieński Ministerstwo Gospodarki Poznań, 21 listopada 2007 Cele na rok 2020 3 x 20% Oszczędność energii Wzrost wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego.

Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Kolejny kolor - białe certyfikaty. Od energii odnawialnej do zrównoważonego rozwoju energetycznego. Białe certyfikaty Debata - Procesy Inwestycyjne Warszawa, 26 września 2007 r. www.ptce.pl Tomasz Wieczorek

Bardziej szczegółowo

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego

Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Nowe zapisy w prawie energetycznym dotyczące biogazowni i biogazu rolniczego Autor: dr Bartłomiej Nowak 1 Przyjęty na szczycie w Brukseli w 2008 roku pakiet klimatyczno-energetyczny zakłada odejścia od

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej

Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Zagadnienia bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej Stabilizacja sieci - bezpieczeństwo energetyczne metropolii - debata Redakcja Polityki, ul. Słupecka 6, Warszawa 29.09.2011r. 2 Zagadnienia bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń

Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Warszawa 9 maja 2013 Projekt ustawy o OZE podstawowe zmiany, regulacje dotyczące przyłączeń Powierzchnie biurowe sklepy i parkingi Powierzchnie handlowe Powierzchnie mieszkalne sklepy i restauracje Zakres

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych

Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Ciepło z lokalnych źródeł gazowych Kotłownie gazowe to alternatywne rozwiązanie dla Klientów, którzy nie mają możliwości przyłączenia się do miejskiej sieci ciepłowniczej.

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska

Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Efektywność energetyczna kluczowym narzędziem wzrostu gospodarczego i ochrony środowiska Instrumenty poprawy efektywności energetycznej polskiej gospodarki MINISTERSTWO GOSPODARKI Andrzej Guzowski, Departament

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność ciepłownictwa systemowego. Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu

Konkurencyjność ciepłownictwa systemowego. Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu Konkurencyjność ciepłownictwa systemowego Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu Pozycja ciepłownictwa systemowego na rynku ciepła Polsce Struktura form zaopatrzenia gospodarstw domowych w ciepło w Polsce

Bardziej szczegółowo

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej

Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Standard Planu Gospodarki Niskoemisyjnej Piotr Kukla FEWE - Fundacja na rzecz Efektywnego Wykorzystania Energii ul. Rymera 3/4, 40-048 Katowice tel./fax +48 32/203-51-14 e-mail: office@fewe.pl; www.fewe.pl

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

develops, implements and manages greener and more economical energy solution TWÓJ PARTNER W ZARZĄDZANIU ENERGIĄ WŁOSZCZOWA 7 styczeń 2015 )Footer

develops, implements and manages greener and more economical energy solution TWÓJ PARTNER W ZARZĄDZANIU ENERGIĄ WŁOSZCZOWA 7 styczeń 2015 )Footer develops, implements and manages greener and more economical energy solution TWÓJ PARTNER W ZARZĄDZANIU ENERGIĄ 7 styczeń 2015 WŁOSZCZOWA ) Grupa VEOLIA WODA ENERGIA ODPADY 12,1 mld euro 8,3 mld euro 9,3

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 15 grudnia 2000

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 15 grudnia 2000 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 15 grudnia 2000 w sprawie obowiązku zakupu energii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych i odnawialnych oraz wytwarzanej w skojarzeniu z wytwarzaniem ciepła,

Bardziej szczegółowo

System Certyfikacji OZE

System Certyfikacji OZE System Certyfikacji OZE Mirosław Kaczmarek miroslaw.kaczmarek@ure.gov.pl III FORUM EKOENERGETYCZNE Fundacja Na Rzecz Rozwoju Ekoenergetyki Zielony Feniks Polkowice, 16-17 września 2011 r. PAKIET KLIMATYCZNO

Bardziej szczegółowo

Energia odnawialna w ciepłownictwie

Energia odnawialna w ciepłownictwie Energia odnawialna w ciepłownictwie Bogusław Regulski Wiceprezes Zarządu IGCP POLEKO - Poznań 24 listopada 2011 Dyrektywa OZE W Dyrektywie tej, dla każdego kraju członkowskiego został wskazany minimalny

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie i wnioski

Podsumowanie i wnioski AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY STRZELCE OPOLSKIE Część 11 Podsumowanie i wnioski W 869.11 2/6 I. Podstawowym zadaniem aktualizacji

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST

EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST EFEKTYWNOŚC ENERGETYCZNA I NISKOEMISYJNE CIEPŁO DLA POLSKICH MIAST dr Maciej Bukowski Warszawski Instytut Studiów Ekonomicznych kg na osobę OGRZEWANIE BUDYNKÓW A EMISJE ZANIECZYSZCZEŃ Emisje zanieczyszczeń

Bardziej szczegółowo

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył)

Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) Regulacje dla rozwoju gospodarczego opartego na nowych źródłach energii (gaz, OZE, inteligentne sieci, przesył) dr Robert Zajdler Warszawa, 3.10.2013 r. Kierunki zmian regulacyjnych 1. Przemysł energochłonny

Bardziej szczegółowo

Nowy segment biznesowy GK PGNiG

Nowy segment biznesowy GK PGNiG Nowy segment biznesowy GK PGNiG Krzysztof Gajewski Koordynator Projektów - Departamentu Wytwarzania Ryn, 23-24 września 2010 r. Stan obecny elektroenergetyka gazowa W 2008 roku 7,6 % całkowitej sprzedaży

Bardziej szczegółowo

KOGENERACJA Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną. 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland

KOGENERACJA Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną. 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną 1 2013-01-29 Prezentacja TÜV Rheinland Rozwiązanie podnoszące efektywność energetyczną Usługi dla energetyki Opinie i ekspertyzy dotyczące spełniania wymagań

Bardziej szczegółowo

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r.

Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE. Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl. Gliwice, 28 czerwca 2011 r. Politechnika Śląska Instytut Elektroenergetyki i Sterowania Układów Wypieranie CO 2 z obszaru energetyki WEK za pomocą technologii OZE/URE Paweł Kucharczyk Pawel.Kucharczyk@polsl.pl Gliwice, 28 czerwca

Bardziej szczegółowo

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce

Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Ciepło z OZE źródła rozproszone: stan i tendencje rozwojowe w Polsce Janusz Starościk PREZES ZARZĄDU SPIUG Konferencja: Ciepło ze źródeł odnawialnych - stan obecny i perspektywy rozwoju, Warszawa, Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Ciepło Systemowe ekologiczne i efektywne rozwiązanie dla polskich miast

Ciepło Systemowe ekologiczne i efektywne rozwiązanie dla polskich miast Ciepło Systemowe ekologiczne i efektywne rozwiązanie dla polskich miast Potencjał ciepłownictwa Ciepłownictwo w liczbach - 2012 Źródło: Urząd Regulacji Energetyki Przedsięb iorstwa- 463 Moc zainstalo wana

Bardziej szczegółowo

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej

Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Nadzieje związane z nowym obszarem rynku energii Ustawa o efektywności energetycznej Roman Warchoł, TAURON Sprzedaż Forum Polska Efektywna Energetycznie, Gdańsk, 6 marca 2012r. Unijne cele 3x20% Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

PROSUMENT WYTWARZANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ NA WŁASNE POTRZEBY A PRAWO ENERGETYCZNE

PROSUMENT WYTWARZANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ NA WŁASNE POTRZEBY A PRAWO ENERGETYCZNE PROSUMENT WYTWARZANIE ENERGII ELEKTRYCZNEJ NA WŁASNE POTRZEBY A PRAWO ENERGETYCZNE MAREK SIUCIAK TERESPOL, 26.05.2014 PROSUMENT? Producent + konsument Pojęcie zaczerpnięte z pilotażowego programu finansowego

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r.

Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej. Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Doświadczenia miasta Katowice w zakresie wzrostu efektywności energetycznej Kurs dotyczący gospodarowania energią w gminie Szczyrk, 9 czerwca 2015r. Plan prezentacji: 1. Energia w mieście Katowice 2. Działania

Bardziej szczegółowo

Dlaczego Projekt Integracji?

Dlaczego Projekt Integracji? Integracja obszaru wytwarzania w Grupie Kapitałowej ENEA pozwoli na stworzenie silnego podmiotu wytwórczego na krajowym rynku energii, a tym samym korzystnie wpłynie na ekonomiczną sytuację Grupy. Wzrost

Bardziej szczegółowo

Sztuka dzielenia się energią

Sztuka dzielenia się energią Pozyskiwanie funduszy pomocowych studium przypadku SPEC S.A. Sztuka dzielenia się energią Proces identyfikacji Projektu -cele funduszy pomocowych Cele Unii Europejskiej dla projektów inwestycyjnych w ciepłownictwie

Bardziej szczegółowo

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inteligentne Sieci Energetyczne. (Smart Grid)

Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Inteligentne Sieci Energetyczne. (Smart Grid) Program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Inteligentne Sieci Energetyczne (Smart Grid) Uruchomiony w 2012 roku nowy program priorytetowy Narodowego Funduszu Ochrony

Bardziej szczegółowo

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji

Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy. Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Otwarcie rynku energii elektrycznej i procedura zmiany sprzedawcy Zofia Janiszewska Departament Promowania Konkurencji Stalowa Wola, 23 kwietnia 2009 Program 1. Wprowadzenie 2. Co to jest i czemu służy

Bardziej szczegółowo

Działanie 4.1 Energia odnawialna i zarządzanie energią RPO WZ 2007-2013. Stan na 12 marca 2012 r.

Działanie 4.1 Energia odnawialna i zarządzanie energią RPO WZ 2007-2013. Stan na 12 marca 2012 r. Działanie 4.1 Energia odnawialna i zarządzanie energią RPO WZ 2007-2013 Stan na 12 marca 2012 r. Nabory w ramach działania 4.1 Energia odnawialna i zarządzanie energią W ramach działania 4.1 Energia odnawialna

Bardziej szczegółowo

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm)

Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Handout ustawy o odnawialnych źródłach energii (wersja przyjęta przez Sejm) Art. 3. Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii

Bardziej szczegółowo

Wysokosprawna kogeneracja w Polsce. Tomasz Dąbrowski Departament Energetyki

Wysokosprawna kogeneracja w Polsce. Tomasz Dąbrowski Departament Energetyki Wysokosprawna kogeneracja w Polsce Tomasz Dąbrowski Departament Energetyki [%] 2 Wysokosprawna kogeneracja w Polsce Ogólna charakterystyka sektora ciepłowniczego w Polsce Wielkość sprzedaży ciepła z sieci

Bardziej szczegółowo

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej?

Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Jak oszczędzić na zakupach energii elektrycznej? Wrocław 27.10.2010 r. RWE nazwa spółki 11/2/2010 STRONA 1 Grupa RWE: jedna z wiodących firm utilities na kontynencie europejskim* Główne rynki Grupy RWE

Bardziej szczegółowo

Energetyka rewolucja na rynku?

Energetyka rewolucja na rynku? Energetyka rewolucja na rynku? Forum Zmieniamy Polski Przemysł 17 lutego 2014 r. Marek Kulesa dyrektor biura Warszawa Czy rok 2014 przyniesie przełom na rynku energii elektrycznej? KORZYSTANIE Z PRAWA

Bardziej szczegółowo

Procedura przyłączania wytwórców

Procedura przyłączania wytwórców Procedura przyłączania wytwórców I. Uwagi Ogólne Procedurę przyłączenia wytwórców do sieci dystrybucyjnej przedsiębiorstwa energetycznego reguluje art. 7 ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA PGNiG TERMIKA NA LATA 2015 2022

STRATEGIA PGNiG TERMIKA NA LATA 2015 2022 STRATEGIA PGNiG TERMIKA NA LATA 2015 2022 1 Szanowni Państwo Sytuacja na rynku energii ulega dynamicznym zmianom. Ciągle wiele pytań dotyczących dalszego kierunku polityki klimatycznej w Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo