ZASTOSOWANIE PORÓWNAŃ PARAMI DO SUBIEKTYWNEJ OCENY MARKETINGOWEGO PRZEKAZU INFORMACYJNEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZASTOSOWANIE PORÓWNAŃ PARAMI DO SUBIEKTYWNEJ OCENY MARKETINGOWEGO PRZEKAZU INFORMACYJNEGO"

Transkrypt

1 ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: ORGANIZACJA I ZARZĄDZANIE z. 74 Nr kol Rafał MICHALSKI, Katarzyna JACH, Jerzy GROBELNY, Monika MIZERA Wydział Informatyki i Zarządzania Politechnika Wrocławska ZASTOSOWANIE PORÓWNAŃ PARAMI DO SUBIEKTYWNEJ OCENY MARKETINGOWEGO PRZEKAZU INFORMACYJNEGO Streszczenie. W artykule opisano zastosowanie metody AHP jako wspomagającej badania preferencji odbiorców komunikatów elektronicznych. Zaprezentowano wyniki badania preferencji tych odbiorców wykonane metodą AHP przy użyciu oprogramowania SoftIn na próbie 68 respondentów. Zbadano wpływ zastosowanej czcionki (styl, użycie dużych i małych liter) na preferencje odbiorców komunikatów elektronicznych. Słowa kluczowe: digital signage, metoda AHP, hierarchia preferencji, komunikacja wizualna. THE APPLICATION OF PAIR COMPARISONS FOR SUBJECTIVE ASSESSMENT OF MARKETING MESSAGES Summary. The article describes the method of AHP as a method of supporting testing of preferences of recipients of electronic messages. The results of research on subjective assessment of electronic messages made by AHP method using the software SoftIn on a sample of 68 respondents are presented. The influence of the applied font (style, the use of uppercase and lowercase letters) on the preferences of recipients of electronic messages was analyzed. Keywords: digital signage, AHP (Analytic Hierarchy Process) method, hierarchy of preferences, visual communication. 1. Wprowadzenie Przekaz wizualny jest ważnym elementem komunikacji w różnych sferach aktywności człowieka. Badania czynników kształtujących ten przekaz mają długą historię. Są one skierowane na rozpoznanie relacji pomiędzy obrazem ukształtowanym przez przyjęte rodzaje

2 214 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera czynników i ich poziomy (wartości) a reakcjami wywoływanymi u człowieka. Zarówno czynniki, jak i reakcje na nie są w prowadzonych badaniach definiowane bardzo różnorodnie. Oddziaływanie obrazu na człowieka jest złożonym procesem psychologicznym, dlatego analizuje się je w zróżnicowany sposób, najczęściej stosując mierniki i oceny natury afektywnej z jednej i kognitywne z drugiej strony. To ogólne podejście znalazło m.in. wyraz w konstrukcji normy definiującej jakość użytkową interfejsów (ISO 9241). Użyteczność (jakość użytkowa) jest definiowana zarówno w perspektywie kognitywnej przez wymiary skuteczności i efektywności, jak i afektywnej przez szeroko rozumiany wymiar satysfakcji. Ponieważ ogólne przesłanie badań w omawianej sferze prowadzi do wniosków o znaczącej i pozytywnej roli przekazu wizualnego w komunikacji między ludźmi, a rozwijające się technologie umożliwiają poszerzanie zakresu i form tego typu komunikatów, rośnie także znaczenie badań relacji obraz reakcja odbiorcy. Sfera komunikacji marketingowej jest tutaj szczególnym przykładem intensywnych poszukiwań i praktycznych zastosowań ich rezultatów (np. nowe rozwiązania w obszarze digital signage). Problematyka efektywności odbioru komunikatów elektronicznych oraz preferencji użytkowników jest przedmiotem wieloletnich badań. W ramach tego nurtu powstają również badania nad użytecznością stosowanych w takich komunikatach elementów typograficznych, takich jak użyta czcionka, jej rozmiar, wielkość (użycie kapitalików, wersalików i małych liter). Użyteczność ta jest często oceniana w perspektywie przywołanej normy ISO 9241, a więc w wymiarze efektywności (szybkość czytania tekstu, dokładność rozpoznania liter), ale także satysfakcji odbiorcy. W praktyce funkcjonują często zasady użycia typografii oparte raczej na odczuciach specjalistów niż na badaniach. Przykładowo czcionka bezszeryfowa (np. Arial) jest postrzegana jako prostsza, stąd nieco trudniejsza do odczytu od czcionki szeryfowej (jak Times New Roman), mającej więcej cech pozwalających na rozróżnienie poszczególnych znaków (Burnett 1990). Z badań Bernarda i in. wynika, że użytkownicy stron internetowych preferują czcionki bezszeryfowe, mimo stwierdzonego braku znaczącego wpływu czcionki na efektywność jej odczytu mierzoną przez czas odczytu standardowego tekstu oraz dokładność odczytu określaną przez liczbę odnalezionych przez badanego błędów literowych (Bernard i in. 2000, 2001a, 2001b). Osobny problem stanowi określenie preferencji osób badanych. Trudności badania tego zjawiska wynikają m.in. z problemów, jakie respondenci badań mają z określeniem swoich preferencji, szczególnie wtedy, gdy w analizie powinni wziąć pod uwagę więcej niż jedno kryterium. Przykładowo Bernard i in. (2001b) oprócz wskaźników efektywnościowych zbadali także odczucia respondentów dotyczące ośmiu rodzajów badanych czcionek. Badani wskazali jako najbardziej atrakcyjne czcionki Times New Roman i Georgia, ale przy określaniu postrzeganej czytelności czcionek, ich osobowości (personality) i elegancji preferencje były bardzo rozbieżne. Dodatkowo stwierdzono, że postrzegana przez badanych czytelność czcionki nie była istotnie skorelowana z efektywnością jej odczytu mierzoną przez czas.

3 Zastosowanie porównań parami 215 Kolejny problem wiążący się z typografią przekazów informacyjnych to użycie wielkich liter. Zgodnie z modelem Boumy, funkcjonującym od lat siedemdziesiątych XX w., czytanie tekstu polega na rozpoznawaniu pewnych obrazów, tzw. boum, które dla wprawnego czytelnika tworzą poszczególne słowa lub fragmenty tekstu (Bouma 1973). Z tego względu nie zalecano nadmiernego wykorzystania dużych liter, ponieważ uważano, że zaburzają one utrwalony u czytelnika obraz boum. Nowsze badania (Besner 1989) wskazują jednak na brak takich zależności. Dla obalenia modelu boum przytacza się również argument związany z cyrylicą, ponieważ drukowany alfabet rosyjski opiera się na użyciu kapitalików, co uniemożliwia wykorzystanie wysokości znaków do strukturalizowania poszczególnych elementów graficznych (Collier 2008). Bardzo ciekawe eksperymenty dotyczące efektywności etykiet leków (Heilstone, Foster 1967) dowiodły, że użycie kapitalików zwiększa zauważalność nazwy leku i przyspiesza jego wyszukanie, jeśli litery są małe (6 punktów), natomiast dla liter standardowej wielkości (10 punktów) użycie wielkich liter, małych liter i kapitalików nie wpływało w istotny sposób na czas identyfikacji właściwej etykiety. Ciekawe modelowe podejście (opierające się na wykorzystaniu analizy czynnikowej) do analizy typografii w przekazie marketingowym pokazano w pracy Orth i Malkewitz (2008). Analizując opinie doświadczonych projektantów, na potrzeby konstrukcji modelu czynników projektowych (higher level design factors model) autorzy wyznaczyli ładunki czynnikowe określające wpływ podstawowych cech typograficznych na pozytywną ocenę różnych aspektów przekazu werbalnego zawartego na butelkach wina. Autorzy uzyskali z badań czynniki zdefiniowane jako: compression (condensed versus extended) zwartość (zwarte vs. rozszerzone), elaboration (plain versus ornate) kompozycja (prosta vs. ozdobna), flourishness (not flourish versus very flourishy) ornamentacja (bez ozdób vs. bardzo ozdobny), harmony (not uniform versus uniform) harmonia (niejednorodne vs. jednorodne), naturalness (organic versus geometric) naturalność (organiczne vs. geometryczne), weight (light versus heavy) ciężar (lekkie vs. ciężkie). Wszystkie ładunki dla wymienionych czynników są wyższe od 0,7 i dodatnie oprócz czynnika naturalness (-0,85), co oznacza, że generalnie preferowane są poziomy czynników umieszczone w nawiasach po prawej stronie (odwrotnie dla naturalness). Zaprojektowane w tej pracy badania w pewnym stopniu zostały zainspirowane przedstawionym modelem. Badane w komunikatach czcionki były zróżnicowane (chociaż w niewielkim stopniu) pod względem większości wymiarów pokazanych w modelu Orth i in. (2008). Subiektywny charakter badań w omawianej sferze determinuje konieczność uzyskiwania hierarchii ocen preferencji od różnych grup użytkowników. Wśród wielu technik prowadzenia tego typu badań metodyka porównywania obiektów parami zdobyła sobie poczesne miejsce

4 216 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera w ostatnich dekadach, a szczegółowa implementacja tej metodyki, zaproponowana przez Saaty ego (Saaty, 1977 i 1980) jako metoda AHP (Analytic Hierarchy Process), należy do najczęściej wykorzystywanych. Ważną cechą, wyróżniającą to podejście od innych sposobów priorytyzacji, wydaje się możliwość oceny jakości respondentów dokonujących porównań. Wskaźnik CR (consistency ratio), który można wyznaczyć dla każdego eksperta, pokazuje, na ile zachowuje on przechodniość ocen (tzn. czy logicznie ocenia preferencje każdej trójki obiektów a, b, c: czyli jeśli a jest preferowane nad b i b jest preferowane nad c, to a jest też preferowane nad c). Przewagę samego porównywania parami nad przypisywaniem preferencji w grupie obiektów udowodniono w badaniach empirycznych. Pomimo iż wynikiem porównań w eksperymentalnym badaniu w konwencji AHP jest wektor priorytetów poszczególnych obiektów, to jednak sama ocena jest także w pewnym sensie techniką choice-based, powszechnie stosowaną w marketingu, w której wybór jest dokonywany w każdym porównaniu spośród 2 obiektów, chociaż w sposób mniej lub bardziej zdecydowany (skala standardowa obejmuje 9 stopni przekonania i możliwy jest także brak decyzji). Jedną z pierwszych aplikacji omawianego podejścia w obszarze komunikacji wizualnej pokazano w pracy Grobelnego i Michalskiego (2011). Zastosowano w niej technikę AHP do wyznaczenia wektora preferencji dla różnych odmian projektu ekranu w przekazie digital signage. W zaprezentowanych w tej pracy badaniach zastosowano metodę AHP do poszukiwania czynników decydujących o preferencjach użytkowników wyrażanych wobec komunikatów tekstowych prezentowanych na ekranie monitora. W kolejnych paragrafach omówiono metodykę badania, projekt eksperymentu i przedstawiono rezultaty w formie analiz statystycznych. 2. Metody badania 2.1. Uczestnicy W badaniu wzięło udział 68 studentów Wydziału Informatyki i Zarzadzania Politechniki Wrocławskiej. Podstawowe dane o uczestnikach badania zawiera tabela 1. Dokładnie połowę badanych stanowiły kobiety. Wszyscy uczestnicy badania korzystają z pakietu Microsoft Office. Prawie połowa badanych używa komputera powyżej 10 lat, czyli od dzieciństwa. Prawie wszyscy badani wskazali dom jako jedno z dwóch głównych miejsc korzystania z komputera.

5 Zastosowanie porównań parami 217 Charakterystyka uczestników badania Charakterystyka badanych Płeć kobiety 34 badanych mężczyźni 34 badanych Wiek średnia 20,7 lat odchylenie standardowe 1,25 lat Wykorzystywane narzędzia pakietu Microsoft Office 68 badanych oprogramowanie programy graficzne 33 badanych programy matematyczne i pakiety statystyczne 23 badanych Staż korzystania z komputera Średni deklarowany czas korzystania z komputera do 5 lat od 5 do 10 lat powyżej 10 lat do 4 godzin dziennie od 4 do 8 godzin dziennie powyżej 8 godzin dziennie 6 badanych 29 badanych 33 badanych 44 badanych 20 badanych 4 badanych Tabela Narzędzie badawcze W badaniach wykorzystano oprogramowanie SoftIn (Michalski 2005; Michalski 2008). Narzędzie umożliwia stworzenie hierarchii przy porównaniach wielokryterialnych przez zastosowanie metodyki AHP, zakładającej porównywanie parami obiektów różniących się od siebie Zmienne zależne i niezależne Jako zmienne niezależne w badaniu wybrano dwa czynniki wpływające na typografię przekazu marketingowego, tj. styl czcionki (rodzaj czcionki) oraz wielkość stosowanych liter (typ napisu). W tabeli 2 przedstawiono zestawienie badanych czynników. Zdecydowano się na wybór dwóch powszechnie używanych czcionek, tj. Times New Roman (szeryfowej) i Calibri (bezszeryfowej), oraz jednej czcionki wyraźnie odmiennej, tj. Impact. Jakościowa analiza wybranych czcionek i komunikatów wygenerowanych przy ich użyciu w odniesieniu do powołanych wcześniej czynników z modelu Orth i Malkewitz (2008) pozwala wskazać przynajmniej kilka zauważalnych różnic. Czcionka Times New Roman generuje napisy najmniej zwarte, a Impact najbardziej; z kolei pod względem kompozycji czcionki szeryfowe są bardziej ozdobne, więc tutaj Impact i Calibri lokują się po przeciwnej stronie skali tego czynnika w stosunku do Times.

6 218 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera Komunikaty pisane kapitalikami są bardziej jednorodne w wymiarze harmonii od typu napisu Jak w. W wymiarze naturalność Impact sprawia wrażenie najbardziej geometrycznego konstruktu, a Times jest najbardziej organiczny. Lp. Rodzaj czcionki Badane czynniki Typ napisu Przykładowy napis Tabela 2 1. Calibri kapitaliki PRZYKŁADOWY NAPIS 2. Calibri jak w Przykładowy napis 3. Impact kapitaliki PRZYKŁADOWY NAPIS 4. Impact jak w Przykładowy napis 5. Times New Roman kapitaliki PRZYKŁADOWY NAPIS 6. Times New Roman jak w Przykładowy napis Zmienne zależne w eksperymencie to wagi preferencji poszczególnych zestawów czynników Projekt eksperymentu i procedura badawcza Na potrzeby eksperymentu zaprojektowano sześć banerów różniących się badanymi czynnikami (tabela 2), każdorazowo wykorzystujących badaną czcionkę w dwóch wielkościach (rys. 1). Zadbano o ujednolicenie wyglądu banerów, co było utrudnione ze względu na zróżnicowane cechy użytych czcionek. Przyjęto procedurę pełnoczynnikową badania, tj. porównanie ze sobą przez każdego badanego wszystkich elementów różniących się. Z tego względu ograniczono się do jedynie dwóch czynników badanych na dwóch (typ napisu) i trzech (rodzaj czcionki) poziomach. Badanie zostało przeprowadzone w laboratorium komputerowym na monitorach jednakowej wielkości i rozdzielczości, w podobnych warunkach oświetleniowych. Po wypełnieniu ankiety zawierającej dane metryczkowe badani porównywali dwa banery pokazywane w losowej kolejności, każdorazowo wybierając preferowany obiekt oraz określając stopień preferencji. Wygląd przykładowego ekranu programu SoftIn podczas tej części badania pokazano na rys. 1. Po przeprowadzeniu wszystkich porównań badani kończyli pracę z programem.

7 Zastosowanie porównań parami 219 Rys. 1. Przykładowy ekran programu SoftIn. Porównanie banerów nr 4 i 2 Fig. 1. An examplary screen from SoftIn software. The comparison of banners no. 4 and 2 3. Uzyskane wyniki W tej części zostaną przedstawione wyniki uzyskane w przeprowadzonym eksperymencie. Najpierw będą zademonstrowane i omówione podstawowe parametry statystyki opisowej dotyczące wag preferencji, a następnie wyniki przeprowadzonej trójczynnikowej analizy wariancji. Zgodnie z zaleceniami twórcy metody AHP (Saaty, 1977 i 1980) wszystkie rezultaty przedstawione poniżej dotyczą wyłącznie badanych, dla których współczynnik spójności kształtował się na akceptowalnym poziomie CR 0,25. Po zastosowaniu tego kryterium liczba osób wziętych pod uwagę w analizie wyników zmalała do 54, z czego 25 to były kobiety, a 29 to byli mężczyźni Podstawowe charakterystyki opisowe W tabeli 3 zestawiono parametry charakteryzujące podstawowe parametry statystyczne uzyskanych rezultatów. Średnie wartości wag preferencji dla poszczególnych projektów przekazu informacyjnego zostały zobrazowane na rys. 2. Jak nietrudno zauważyć, średnio

8 220 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera najbardziej preferowanym układem przez uczestniczących w badaniu był ten, w którym użyto czcionki Times New Roman, a treść przekazu była przedstawiona w postaci kapitalików. Do najgorzej ocenionych zestawień należą te, w których wykorzystano czcionkę Impact. Dotyczy to zarówno wersji z kapitalikami, jak i przedstawionej w typowym układzie wykorzystywanym w zdaniach. Tabela 3 Wartości podstawowych charakterystyk opisowych dla wszystkich badanych warunków eksperymentalnych Lp. Płeć Rodzaj czcionki Typ napisu N * Średnia MSE ** Mediana Minimum Maksimum SD *** 1. Kobieta Calibri kapitaliki Mężczyzna Calibri kapitaliki Kobieta Calibri 4. Mężczyzna Calibri jak w jak w Kobieta Impact kapitaliki Mężczyzna Impact kapitaliki Kobieta Impact 8. Mężczyzna Impact 9. Kobieta 10. Mężczyzna 11. Kobieta 12. Mężczyzna Times new roman Times new roman Times new roman Times new roman jak w jak w kapitaliki kapitaliki jak w jak w Razem: * N Liczba ważnych ocen ** MSE Mean Standard Error, Standardowy Błąd Średniej *** SD Standard Deviation, Odchylenie Standardowe Rezultaty zilustrowane na rys. 2 wyraźnie pokazują generalnie wyższe oceny dla czcionek przedstawianych w formie kapitalików w porównaniu z oceną tekstu pisanego tymi samymi czcionkami w formie zdaniowej. Największe dysproporcje można zauważyć w przypadku czcionki Times New Roman, podczas gdy najmniejsza różnica w tym względzie wystąpiła dla czcionki Impact.

9 Zastosowanie porównań parami Średnie wagi preferencji Calibri Kapitaliki Calibri Jak w Impact Kapitaliki Impact Jak w Times NR Kapitaliki Times NR Jak w Rys. 2. Graficzna prezentacja średnich wag preferencji dla wszystkich badanych czynników i ich poziomów. Wąsy oznaczają 95-procentowy przedział ufności Fig. 2. Graphical presentation of the mean preference weights for all examined factors and their levels Whiskers denote 95% confidence intervals 3.2. Analiza wariancji W celu formalnej weryfikacji zaobserwowanych różnic wykorzystano trójczynnikową analizę wariancji uwzględniającą dwa czynniki graficzne (Rodzaj czcionki i Typ napisu) oraz dodatkowo czynnik płci. Ogólne zestawienie wyników przeprowadzonej analizy wariancji zostało zaprezentowane w tabeli 4. Tabela 4 Zbiorcze wyniki trójczynnikowej analizy wariancji badanych warunków eksperymentalnych Czynnik SS df MS F p η 2 Płeć Rodzaj czcionki < * 0.29 Typ napisu < * 0.15 Płeć Rodzaj czcionki Płeć Typ napisu * Rodzaj czcionki Typ napisu < * Płeć Rodzaj czcionki Typ napisu Błąd * p < 0.05; df st. swobody; SS suma kwadratów; MS średnia suma kwadratów; η 2 Eta kwadrat

10 222 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera Rezultaty analizy wariancji wykazały statystyczną istotność wpływu dwóch badanych czynników, czyli Rodzaju czcionki (F[2, 312] = 64, p < ) oraz Typu napisu F[1, 312] = 56, p < , na otrzymane średnie wagi preferencji. Również interakcja pomiędzy tymi dwoma czynnikami była statystycznie znacząca (F[2, 312] = 11, p < ). Trzeci z analizowanych czynników, Płeć, samodzielnie nie różnicował średnich wag preferencji, natomiast w połączeniu z czynnikiem Typ napisu okazał się ważnym elementem wpływającym na ostateczne wyniki, o czym świadczy statystycznie istotna interakcja Płeć Typ napisu (F[1, 312] = 9, p = 0.003). Spośród badanych czynników i interakcji najbardziej wpływowym składnikiem okazał się Rodzaj czcionki, dla którego wskaźnik eta kwadrat przyjął najwyższą wartość η 2. Dla drugiego w kolejności znaczenia czynnika, Typ napisu, wartość tego parametru była prawie dwukrotnie mniejsza, a znaczenie statystycznie istotnych interakcji mierzone za pomocą eta kwadrat okazało się wielokrotnie mniejsze. Graficzne ilustracje dotyczące statystycznie znaczących czynników i przedstawiono na rys. 3, 4, 5 i Średnie wagi preferencji Calibri Impact Times new roman Rodzaj czcionki Rys. 3. Graficzna prezentacja wpływu czynnika Rodzaj czcionki na średnie wagi preferencji. F(2, 312) = 64.5, p < Wąsy oznaczają 95-procentowy przedział ufności Fig. 3. Graphical illustration of the Font type influence on mean preference weights. F(2, 312) = 64.5, p < Whiskers denote 95% confidence intervals Średnie wagi preferencji w odniesieniu do czynnika Rodzaj czcionki są zademonstrowane na rys. 3. Wyniki te jednoznacznie wskazują na dominację czcionki Times New Roman, dla której średnie preferencje są zdecydowanie największe. Najmniej lubianą czcionką wydaje się natomiast czcionka Impact. Choć analiza wariancji pokazała istotność tego czynnika, w celu sprawdzenia, które dokładnie z analizowanych poziomów czynnika istotnie różnią się od siebie, zastosowano serię tzw. analiz Post-hoc. W tym przypadku posłużono się podejściem LSD Fischera. Wyniki tych analiz dla czynnika Rodzaj czcionki zostały zestawione w tabeli 5

11 Zastosowanie porównań parami 223 i pokazują, że różnice te są statystycznie istotne dla każdej pary poziomów analizowanego czynnika. Tabela 5 Wyniki analizy typu Post-hoc w postaci wartości prawdopodobieństw otrzymanych za pomocą techniki LSD Fischera dla czynnika Rodzaj czcionki Calibri Impact Times New Roman Calibri < * * Impact < * Times new roman * p < 0.05 Rysunek 4 przedstawia wpływ formy napisu na średnie wagi preferencji i wskazuje na statystycznie istotnie wyższą ocenę przekazu marketingowego w postaci kapitalików niż w formie wykorzystywanej standardowo w zdaniach Średnie wagi preferencji Jak w Kapitaliki Typ napisu Rys. 4. Graficzna prezentacja wpływu czynnika Typ napisu na średnie wagi preferencji. F(1, 312) = 56.1, p < Wąsy oznaczają 95-procentowy przedział ufności Fig. 4. Graphical illustration of the influence of Caption type on mean preference weights. F(1, 312) = 56.1, p < Whiskers denote 95% confidence intervals Wpływ interakcji Płeć Typ napisu na średnie preferencje badanych jest zilustrowany na rys. 5. Analiza tych rezultatów pokazuje, że kobiety wyżej oceniały teksty pisany kapitalikami niż mężczyźni. W przypadku zaś formy zdaniowej to mężczyźni, średnio rzecz biorąc, byli bardziej skłonni przydzielać wyższe oceny niż kobiety.

12 224 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera 0.20 Średnie wagi preferencji Jak w Kapitaliki Kobieta Mężczyzna Typ napisu Rys. 5. Graficzna prezentacja wpływu interakcji Płeć Typ napisu na średnie wagi preferencji. F(1, 312) = 8.97, p = Wąsy oznaczają 95-procentowy przedział ufności Fig. 5. Graphical illustration of the influence of Gender Caption type interaction on mean preference weights. F(1, 312) = 8.97, p = Whiskers denote 95% confidence intervals Szczegółowa weryfikacja istotności różnic została również i w tym przypadku dokonana za pomocą procedury LSD Fichera, a jej wyniki zamieszczono w tabeli 6. Tutaj jedyną nieistotną różnicę odnotowano w przypadku oceniania opcji Jak w przez kobiety i mężczyzn. Wszystkie pozostałe warianty różniły się od siebie statystycznie istotnie. Tabela 6 Wyniki analizy typu Post-hoc w postaci wartości prawdopodobieństw otrzymanych za pomocą techniki LSD Fischera dla interakcji Płeć Typ Kobieta Mężczyzna Jak w Kapitaliki Jak w Kapitaliki Kobieta Jak w < * 0.15 < * Kapitaliki < * * Mężczyzna Jak w * Kapitaliki * p < 0.05 Wyniki związane ze statystycznie istotną interakcją Rodzaj czcionki Typ napisu przedstawiono na rys. 6. Analizując dane w takim układzie, można zaobserwować podobne schematy preferencji występujących dla przekazu informacyjnego przedstawionego w formie kapitalików i układzie zdania. Różnice dotyczą skali, jednak w obu przypadkach najlepiej ocenianą czcionką była Times New Roman, a najmniej lubianą czcionka Impact.

13 Zastosowanie porównań parami Średnie wagi preferencji Calibri Impact Times new roman Rodzaj czcionki Jak w Kapitaliki Rys. 6. Interakcja Rodzaj czcionki Typ napisu. F(2, 312) = 10.6, p = Wąsy oznaczają 95- procentowy przedział ufności Fig. 6. Interaction Font type Caption type. F(2, 312) = 10.6, p = Whiskers denote 95% confidence intervals Podobnie jak w wyżej wymienionych przypadkach także tutaj wykorzystano LSD Fischera do formalnej weryfikacji istotności różnic pomiędzy poszczególnymi grupami wyników. Szczegóły zademonstrowano w tabeli 7. Rezultaty analiz nie potwierdziły istotności różnic tylko w trzech na 15 przypadków: 1) dla kombinacji [Calibri, Jak w ] z [Times New Roman, Jak w ], 2) [Impact, Jak w ] z [Impact, Kapitaliki] oraz 3) [Impact, Kapitaliki] z [Times New Roman, Jak w ]. Tabela 7 Wyniki analizy typu Post-hoc w postaci wartości prawdopodobieństw otrzymanych za pomocą techniki LSD Fischera dla interakcji Rodzaj czcionki Typ napisu Calibri Impact Times New Roman * p < 0.05 Calibri Impact Times New Roman Jak w Kapitaliki Jak w Kapitaliki Jak w Kapitaliki Jak w < * * * 0.23 < Kapitaliki < * < * * * Jak w 0.44 < * < * Kapitaliki 0.44 < * Jak < w Kapitaliki

14 226 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera 4. Dyskusja i podsumowanie Uzyskane w zaprezentowanym eksperymencie rezultaty szczegółowe w znacznej mierze pozwalają potwierdzić ogólne poglądy o istotnym wpływie cech typograficznych na preferencje odbiorców komunikatów tekstowych. Większość badanych czynników istotnie wpływa na wyrażane preferencje. Co istotne, analizowane tutaj przekazy w formie zaprojektowanych napisów na ekranie monitora pod względem subiektywnych ocen preferencji prawdopodobnie nie różnią się od informacji tekstowych pojawiających się w kontekście szerszych graficzno-tekstowych komunikatów marketingowych przekazywanych w innych kontekstach. Cytowany model czynnikowy Orth i Malkewitz (2008) np. został skonstruowany dla napisów umieszczanych na etykietach butelek z winem, a wymiary tego modelu w znacznej mierze wyjaśniają uzyskane tutaj rezultaty. Na przykład dominacja czcionki Times New Roman mogła być spodziewana ze względu na wiele cech pozycjonujących tę czcionkę i napisy generowane z jej użyciem w odpowiednim miejscu na skalach czynników zwartość, kompozycja, ornamentacja czy naturalność. Z kolei dominacja napisów wykonanych kapitalikami nad typem przekazu Jak w może być tłumaczona większą jednorodnością na skali harmonii, ale też większym ciężarem wizualnym na skali czynnika waga. Dominacja kroju Times New Roman przeczy niektórym dotychczas wyrażanym poglądom o preferowaniu przez użytkowników ekranów czcionek bezszeryfowych (Bernard i in. 2001b), natomiast preferencje dla napisów wykonanych kapitalikami potwierdzają słuszność powołanej wcześniej krytyki koncepcji boum (Bouma 1973). Ciekawym rezultatem, którego autorzy nie znaleźli w dostępnej literaturze, jest ukazana na rys. 5 interakcja płci i typów napisu w ocenach preferencji. Z tej zależności wynika, iż kobiety reagują silniej na wielkość czcionki, a tym samym prawdopodobnie są bardziej wrażliwe na odpowiadające za to zróżnicowanie czynniki. Z kolei zależność z rys. 6 wskazuje, iż czynniki kształtujące przekaz tekstowy mogą działać synergicznie i odpowiedni dobór tych czynników może wzmacniać efekt w postaci zwiększania (lub zmniejszania) preferencji. Zastosowanie metody AHP w zaprezentowanych badaniach pozwoliło uzyskać informację o spójności badanych osób w formułowaniu preferencji, czyli o racjonalności rozumianej jako stopień zachowania przechodniości formułowanych ocen. Spośród 68 osób 54 uzyskały wskaźnik CR na poziomie niższym od 0,25, co świadczy o dość dużej stabilności wyrażanych preferencji (konsekwencji w ocenach mierzonej przechodniością ocen). Wprawdzie Saaty postuluje w swoich pracach poziom graniczny CR jako 0,1, ale z doświadczeń autorów wynika, iż w obszarze badań nad preferencjami związanymi z oceną wizualną taki poziom spójności jest prawie nieosiągalny.

15 Zastosowanie porównań parami 227 Ograniczeniem zaprezentowanych badań jest niewątpliwie homogeniczność grupy respondentów. Badania wykonano jedynie na grupie studentów i uzyskane relacje nie mogą być traktowane jako w pełni reprezentatywne. Tylko badania powtórzone dla innych grup respondentów mogą potwierdzić uniwersalność uzyskanych rezultatów. Podziękowania Ta praca została częściowo wsparta finansowo przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektu o numerze UMO-2011/03/B/HS4/ Bibliografia 1. Bernard M., Mills M.: So, what size and type of font should I use on my website? Usability News 2.2, 2000 [online], 2. Bernard M., Mills M., Frank T., McKown J.: Which font do children prefer to read online? Usability News 3.1, 2001 [online], 3. Bernard M., Mills M., Peterson M., Storrer K.: A comparison of popular online fonts: Which are best and when? Usability News, 3. 2., 2001 [online], 4. Besner D.: On the role of outline shape and word-specific visual pattern in the identification of function words: None. The Quarterly Journal of Experimental Psychology A: Human Experimental Psychology, Vol. 41(1-A), 1989, p Bouma H.: Visual interference in the parafoveal recognition of initial and final letters of words, Vision Research, 13, 1973, p Collier D.: Capital Rule ok., 2008, retrieved Grobelny J., Michalski R.: Various approaches to a human preference analysis in a digital signage display design, Human Factors and Ergonomics in Manufacturing & Service Industries, 21(6), 2011, p Hailstone M., Foster J.J.: Studies of the efficiency of drug labeling. The Journal of Typographic Research, 1(3), 1967, p (cyt. za

16 228 R. Michalski, K. Jach, J. Grobelny, M. Mizera 9. Michalski R.: Komputerowe wspomaganie badań jakości ergonomicznej oprogramowania (Computer-aided research of software ergonomic quality), PhD thesis, Wroclaw University of Technology, Michalski R.: Jakość użytkowa w procesie wytwarzania oprogramowania. Badania Operacyjne i Decyzje, 4, 2008, s Michalski R.: Examining users preferences towards vertical graphical toolbars in simple search and point tasks. Computers in Human Behavior, 27(6), 2011, p Michalski R., Grobelny J., Krakowiak M.: The influence of e-shop graphical properties on the product information search, [in:] Information Systems Architecture and Technology. Network architecture and applications. Eds. Adam Grzech et al. Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2013, s Michalski R.: The influence of color grouping on users visual search behavior and preferences. Displays, Orth U.R., Malkewitz K.: Holistic Package Design and Consumer Brand Impressions. Journal of Marketing, Vol. 72, 2008, p Saaty T.L.: A scaling method for priorities in hierarchical structures. Journal of Mathematical Psychology, 15(3), 1977, p Saaty T.L.: The analytic hierarchy process. McGraw Hill, New York Abstract The article describes the method of AHP as a method of supporting testing of preferences of recipients of electronic messages. The results of research on subjective assessment of electronic messages made by AHP method using the software SoftIn on a sample of 68 respondents are presented. The influence of the applied font (style, the use of uppercase and lowercase letters) on the preferences of recipients of electronic messages was analyzed.

Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby

Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby Porównanie wyników grupy w odniesieniu do norm Test t dla jednej próby 1. Wstęp teoretyczny Prezentowane badanie dotyczy analizy wyników uzyskanych podczas badania grupy rodziców pod kątem wpływu ich przekonań

Bardziej szczegółowo

Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI

Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI Warszawa, kwiecień 2011 BS/38/2011 STOSUNEK POLAKÓW DO PRACY I PRACOWITOŚCI Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii

Bardziej szczegółowo

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE

WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE STATYSTYKA WNIOSKOWANIE STATYSTYCZNE ESTYMACJA oszacowanie z pewną dokładnością wartości opisującej rozkład badanej cechy statystycznej. WERYFIKACJA HIPOTEZ sprawdzanie słuszności przypuszczeń dotyczących

Bardziej szczegółowo

Analiza wariancji - ANOVA

Analiza wariancji - ANOVA Analiza wariancji - ANOVA Analiza wariancji jest metodą pozwalającą na podział zmienności zaobserwowanej wśród wyników eksperymentalnych na oddzielne części. Każdą z tych części możemy przypisać oddzielnemu

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010

RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 RAPORT Z POLSKIEGO BADANIA PROJEKTÓW IT 2010 Odpowiada na pytania: Jaka część projektów IT kończy się w Polsce sukcesem? Jak wiele projektów sponsorowanych jest przez instytucje publiczne? Czy kończą się

Bardziej szczegółowo

Zasady tworzenia prezentacji multimedialnych

Zasady tworzenia prezentacji multimedialnych Zasady tworzenia prezentacji multimedialnych I. Główne zasady: prezentacja multimedialna powinna być ilustracją (uzupełnieniem) treści prezentowanych werbalnie; informacje zawarte na pojedynczym slajdzie

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Wnioskowanie statystyczne dla zmiennych numerycznych Porównywanie dwóch średnich Boot-strapping Analiza

Bardziej szczegółowo

1. Jednoczynnikowa analiza wariancji 2. Porównania szczegółowe

1. Jednoczynnikowa analiza wariancji 2. Porównania szczegółowe Zjazd 7. SGGW, dn. 28.11.10 r. Matematyka i statystyka matematyczna Tematy 1. Jednoczynnikowa analiza wariancji 2. Porównania szczegółowe nna Rajfura 1 Zagadnienia Przykład porównania wielu obiektów w

Bardziej szczegółowo

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA

METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA METODY CHEMOMETRYCZNE W IDENTYFIKACJI ŹRÓDEŁ POCHODZENIA AMFETAMINY Waldemar S. Krawczyk Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Głównej Policji, Warszawa (praca obroniona na Wydziale Chemii Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Analiza wariancji. dr Janusz Górczyński

Analiza wariancji. dr Janusz Górczyński Analiza wariancji dr Janusz Górczyński Wprowadzenie Powiedzmy, że badamy pewną populację π, w której cecha Y ma rozkład N o średniej m i odchyleniu standardowym σ. Powiedzmy dalej, że istnieje pewien czynnik

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA SATYSFAKCJI KLIENTÓW KORZYSTAJĄCYCH Z USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ URZĄD MIASTA RZESZOWA

RAPORT Z BADANIA SATYSFAKCJI KLIENTÓW KORZYSTAJĄCYCH Z USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ URZĄD MIASTA RZESZOWA RAPORT Z BADANIA SATYSFAKCJI KLIENTÓW KORZYSTAJĄCYCH Z USŁUG ŚWIADCZONYCH PRZEZ URZĄD MIASTA RZESZOWA Rzeszów, sierpień 2016 r. Spis treści 1 PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA ORAZ CEL BADAŃ... 3 2 METODOLOGIA... 5

Bardziej szczegółowo

XIII Konferencja Sieci i Systemy Informatyczne Łódź, październik 2005

XIII Konferencja Sieci i Systemy Informatyczne Łódź, październik 2005 RADOSŁAW BEDNARSKI KRZYSZTOF TYCZKOWSKI ADAM WOJCIECHOWSKI Instytut Informatyki Politechniki Łódzkiej ZWIĄZKI POMIĘDZY GRUPAMI CZYNNIKÓW, WPŁYWAJĄCYCH NA CZYTELNOŚĆ DOKUMNETÓW ELEKTRONICZNYCH (STRON WWW)

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru operatorów usług telefonicznych przez abonentów w Polsce

Kryteria wyboru operatorów usług telefonicznych przez abonentów w Polsce Roman Nierebiński Opisano czynniki, wpływające na wybór operatora usług telefonii stacjonarnej i komórkowej. Wskazano najczęściej wybieranych operatorów telefonicznych oraz podano motywy wyboru. telekomunikacja,

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

Pisanie prac empirycznych z psychologii instrukcja. Tomasz Smoleń

Pisanie prac empirycznych z psychologii instrukcja. Tomasz Smoleń Pisanie prac empirycznych z psychologii instrukcja Tomasz Smoleń 10 kwietnia 2016 Spis treści 1. Informacje ogólne 2 2. Struktura pracy 2 3. Omówienie poszczególnych części pracy empirycznej 3 3.1. Strona

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski

Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład 2) Dariusz Gozdowski Statystyczna analiza danych w programie STATISTICA (wykład ) Dariusz Gozdowski Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki Wydział Rolnictwa i Biologii SGGW Weryfikacja (testowanie) hipotez statystycznych

Bardziej szczegółowo

Badanie możliwości edukacyjnych rozszerzonej rzeczywistości sprawozdanie z badań 1

Badanie możliwości edukacyjnych rozszerzonej rzeczywistości sprawozdanie z badań 1 Wydawnictwo UR 2016 ISSN 2080-9069 ISSN 2450-9221 online Edukacja Technika Informatyka nr 1/15/2016 www.eti.rzeszow.pl DOI: 10.15584/eti.2016.1.17 TOMASZ WARCHOŁ Badanie możliwości edukacyjnych rozszerzonej

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WARIANCJI - KLASYFIKACJA WIELOCZYNNIKOWA

ANALIZA WARIANCJI - KLASYFIKACJA WIELOCZYNNIKOWA ANALIZA WARIANCJI - KLASYFIKACJA WIELOCZYNNIKOWA Na poprzednich zajęciach omawialiśmy testy dla weryfikacji hipotez, że kilka średnich dla analizowanej zmiennej grupującej mają jednakowe wartości średnie.

Bardziej szczegółowo

Matematyka i statystyka matematyczna dla rolników w SGGW WYKŁAD 11 DOŚWIADCZENIE JEDNOCZYNNIKOWE W UKŁADZIE CAŁKOWICIE LOSOWYM PORÓWNANIA SZCZEGÓŁOWE

Matematyka i statystyka matematyczna dla rolników w SGGW WYKŁAD 11 DOŚWIADCZENIE JEDNOCZYNNIKOWE W UKŁADZIE CAŁKOWICIE LOSOWYM PORÓWNANIA SZCZEGÓŁOWE WYKŁAD 11 DOŚWIADCZENIE JEDNOCZYNNIKOWE W UKŁADZIE CAŁKOWICIE LOSOWYM PORÓWNANIA SZCZEGÓŁOWE Było: Przykład. W doświadczeniu polowym załoŝonym w układzie całkowicie losowym w czterech powtórzeniach porównano

Bardziej szczegółowo

Hierarchiczna analiza skupień

Hierarchiczna analiza skupień Hierarchiczna analiza skupień Cel analizy Analiza skupień ma na celu wykrycie w zbiorze obserwacji klastrów, czyli rozłącznych podzbiorów obserwacji, wewnątrz których obserwacje są sobie w jakimś określonym

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

Inteligentna analiza danych

Inteligentna analiza danych Numer indeksu 150946 Michał Moroz Imię i nazwisko Numer indeksu 150875 Grzegorz Graczyk Imię i nazwisko kierunek: Informatyka rok akademicki: 2010/2011 Inteligentna analiza danych Ćwiczenie I Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Statystyka i opracowanie danych Podstawy wnioskowania statystycznego. Prawo wielkich liczb. Centralne twierdzenie graniczne. Estymacja i estymatory

Statystyka i opracowanie danych Podstawy wnioskowania statystycznego. Prawo wielkich liczb. Centralne twierdzenie graniczne. Estymacja i estymatory Statystyka i opracowanie danych Podstawy wnioskowania statystycznego. Prawo wielkich liczb. Centralne twierdzenie graniczne. Estymacja i estymatory Dr Anna ADRIAN Paw B5, pok 407 adrian@tempus.metal.agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

ANALIZA WARIANCJI - KLASYFIKACJA JEDNOCZYNNIKOWA

ANALIZA WARIANCJI - KLASYFIKACJA JEDNOCZYNNIKOWA ANALIZA WARIANCJI - KLASYFIKACJA JEDNOCZYNNIKOWA Na poprzednich zajęciach omawialiśmy testy dla weryfikacji hipotez, że dwie populacje o rozkładach normalnych mają jednakowe wartości średnie. Co jednak

Bardziej szczegółowo

Analiza Statystyczna

Analiza Statystyczna Lekcja 5. Strona 1 z 12 Analiza Statystyczna Do analizy statystycznej wykorzystać można wbudowany w MS Excel pakiet Analysis Toolpak. Jest on instalowany w programie Excel jako pakiet dodatkowy. Oznacza

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

Wykład 3 Hipotezy statystyczne

Wykład 3 Hipotezy statystyczne Wykład 3 Hipotezy statystyczne Hipotezą statystyczną nazywamy każde przypuszczenie dotyczące nieznanego rozkładu obserwowanej zmiennej losowej (cechy populacji generalnej) Hipoteza zerowa (H 0 ) jest hipoteza

Bardziej szczegółowo

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne

Testowanie hipotez statystycznych. Wnioskowanie statystyczne Testowanie hipotez statystycznych Wnioskowanie statystyczne Hipoteza statystyczna to dowolne przypuszczenie co do rozkładu populacji generalnej (jego postaci funkcyjnej lub wartości parametrów). Hipotezy

Bardziej szczegółowo

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 w Opolu. Edukacyjna Wartość Dodana

Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 w Opolu. Edukacyjna Wartość Dodana Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 w Opolu Edukacyjna Wartość Dodana rok szkolny 2014/2015 Edukacyjna Wartość Dodana (EWD) jest miarą efektywności nauczania dla szkoły i uczniów, którzy do danej placówki

Bardziej szczegółowo

Statystyka matematyczna i ekonometria

Statystyka matematyczna i ekonometria Statystyka matematyczna i ekonometria prof. dr hab. inż. Jacek Mercik B4 pok. 55 jacek.mercik@pwr.wroc.pl (tylko z konta studenckiego z serwera PWr) Konsultacje, kontakt itp. Strona WWW Elementy wykładu.

Bardziej szczegółowo

Matematyka - Statystyka matematyczna Mathematical statistics 2, 2, 0, 0, 0

Matematyka - Statystyka matematyczna Mathematical statistics 2, 2, 0, 0, 0 Nazwa przedmiotu: Kierunek: Matematyka - Statystyka matematyczna Mathematical statistics Inżynieria materiałowa Materials Engineering Rodzaj przedmiotu: Poziom studiów: forma studiów: obowiązkowy studia

Bardziej szczegółowo

Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej.

Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej. Temat: WYKRYWANIE ODCHYLEO W DANYCH Outlier to dana (punkt, obiekt, wartośd w zbiorze) znacznie odstająca od reszty. prezentacji punktów odstających jest rysunek poniżej. Przykładem Box Plot wygodną metodą

Bardziej szczegółowo

Metody badawcze Marta Więckowska

Metody badawcze Marta Więckowska Metody badawcze Marta Więckowska Badania wizualne pozwalają zrozumieć proces postrzegania oraz obserwować jakie czynniki wpływają na postrzeganie obrazu. Czynniki wpływające na postrzeganie obrazu to:

Bardziej szczegółowo

Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB

Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO. Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Walidacja metod wykrywania, identyfikacji i ilościowego oznaczania GMO Magdalena Żurawska-Zajfert Laboratorium Kontroli GMO IHAR-PIB Walidacja Walidacja jest potwierdzeniem przez zbadanie i przedstawienie

Bardziej szczegółowo

Statystyka i Analiza Danych

Statystyka i Analiza Danych Warsztaty Statystyka i Analiza Danych Gdańsk, 20-22 lutego 2014 Zastosowania analizy wariancji w opracowywaniu wyników badań empirycznych Janusz Wątroba StatSoft Polska Centrum Zastosowań Matematyki -

Bardziej szczegółowo

Spis treści. spis treści wygenerowany automatycznie

Spis treści. spis treści wygenerowany automatycznie Spis treści Rozdział 2.Wymagania edytorskie 2 2.1. Wymagania ogólne 2 2.2. Tytuły rozdziałów i podrozdziałów 2 2.3. Rysunki, tabele i wzory 3 2.3.1. Rysunki 3 2.3.2. Tabele 4 2.3.3. Wzory 4 2.4. Odsyłacze

Bardziej szczegółowo

SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE

SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE Anna Kasprzyk Mariusz Giemza Katedra Zarządzania Jakością Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Sztuka tworzenia prezentacji multimedialnej

Sztuka tworzenia prezentacji multimedialnej Sztuka tworzenia prezentacji multimedialnej 1 Zasady dobrej prezentacji Zapoznaj słuchaczy z twoimi zamierzeniami Daj im szansę na rozłożenie uwagi Skup się na treści technika ma cię wspomagać, a nie przeszkadzać

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 9 Narzędzie do wyliczania wskaźników statystycznych Diagnostyka Stanu Nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 31 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Statystyka matematyczna dla leśników

Statystyka matematyczna dla leśników Statystyka matematyczna dla leśników Wydział Leśny Kierunek leśnictwo Studia Stacjonarne I Stopnia Rok akademicki 03/04 Wykład 5 Testy statystyczne Ogólne zasady testowania hipotez statystycznych, rodzaje

Bardziej szczegółowo

Koryna Lewandowska, Barbara Wachowicz dla. What if...?

Koryna Lewandowska, Barbara Wachowicz dla. What if...? Koryna Lewandowska, Barbara Wachowicz dla What if...? 4 Wprowadzenie Spośród dwóch rodzajów reklamy, które mają szerokie spektrum zastosowania baneru i product placement, za bardziej skuteczny, np. w

Bardziej szczegółowo

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji

Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Weryfikacja hipotez statystycznych, parametryczne testy istotności w populacji Dr Joanna Banaś Zakład Badań Systemowych Instytut Sztucznej Inteligencji i Metod Matematycznych Wydział Informatyki Politechniki

Bardziej szczegółowo

Wykład 3: Prezentacja danych statystycznych

Wykład 3: Prezentacja danych statystycznych Wykład 3: Prezentacja danych statystycznych Dobór metody prezentacji danych Dobór metody prezentacji danych zależy od: charakteru danych statystycznych (inne metody wybierzemy dla danych przekrojowych,

Bardziej szczegółowo

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne

Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Badania biegłości laboratorium poprzez porównania międzylaboratoryjne Dr inż. Maciej Wojtczak, Politechnika Łódzka Badanie biegłości (ang. Proficienty testing) laboratorium jest to określenie, za pomocą

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Analizy wariancji ANOVA (analysis of variance)

Analizy wariancji ANOVA (analysis of variance) ANOVA Analizy wariancji ANOVA (analysis of variance) jest to metoda równoczesnego badania istotności różnic między wieloma średnimi z prób pochodzących z wielu populacji (grup). Model jednoczynnikowy analiza

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia

Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia Doświadczenie: Ruch jednostajnie przyspieszony wyznaczenie przyspieszenia Cele doświadczenia Celem doświadczenia jest zbadanie zależności drogi przebytej w ruchu przyspieszonym od czasu dla kuli bilardowej

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia w sektorze publicznym w 2011 roku

Wynagrodzenia w sektorze publicznym w 2011 roku Wynagrodzenia w sektorze publicznym w 2011 roku Już po raz dziewiąty mamy przyjemność przedstawić Państwu podsumowanie Ogólnopolskiego Badania Wynagrodzeń (OBW). W 2011 roku uczestniczyło w nim ponad sto

Bardziej szczegółowo

Wykład 4: Statystyki opisowe (część 1)

Wykład 4: Statystyki opisowe (część 1) Wykład 4: Statystyki opisowe (część 1) Wprowadzenie W przypadku danych mających charakter liczbowy do ich charakterystyki można wykorzystać tak zwane STATYSTYKI OPISOWE. Za pomocą statystyk opisowych można

Bardziej szczegółowo

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski

Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Statystyka od podstaw Janina Jóźwiak, Jarosław Podgórski Książka jest nowoczesnym podręcznikiem przeznaczonym dla studentów uczelni i wydziałów ekonomicznych. Wykład podzielono na cztery części. W pierwszej

Bardziej szczegółowo

166 Wstęp do statystyki matematycznej

166 Wstęp do statystyki matematycznej 166 Wstęp do statystyki matematycznej Etap trzeci realizacji procesu analizy danych statystycznych w zasadzie powinien rozwiązać nasz zasadniczy problem związany z identyfikacją cechy populacji generalnej

Bardziej szczegółowo

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych

Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych dr Piotr Sulewski POMORSKA AKADEMIA PEDAGOGICZNA W SŁUPSKU KATEDRA INFORMATYKI I STATYSTYKI Porównanie generatorów liczb losowych wykorzystywanych w arkuszach kalkulacyjnych Wprowadzenie Obecnie bardzo

Bardziej szczegółowo

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH

ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH 1 ALGORYTMICZNA I STATYSTYCZNA ANALIZA DANYCH WFAiS UJ, Informatyka Stosowana II stopień studiów 2 Wnioskowanie statystyczne Czyli jak bardzo jesteśmy pewni że parametr oceniony na podstawie próbki jest

Bardziej szczegółowo

ANALIZA OCENY WSKAŹNIKA SZORSTKOŚCI NAWIERZCHNI DROGOWEJ WAHADŁEM ANGIELSKIM NA DRODZE KRAJOWEJ DK-43 W OKRESIE UJEMNEJ I DODATNIEJ TEMPERATURY

ANALIZA OCENY WSKAŹNIKA SZORSTKOŚCI NAWIERZCHNI DROGOWEJ WAHADŁEM ANGIELSKIM NA DRODZE KRAJOWEJ DK-43 W OKRESIE UJEMNEJ I DODATNIEJ TEMPERATURY Budownictwo 20 Mariusz Kosiń, Alina Pietrzak ANALIZA OCENY WSKAŹNIKA SZORSTKOŚCI NAWIERZCHNI DROGOWEJ WAHADŁEM ANGIELSKIM NA DRODZE KRAJOWEJ DK-43 W OKRESIE UJEMNEJ I DODATNIEJ TEMPERATURY Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Instrukcja dla autorów monografii

Instrukcja dla autorów monografii Instrukcja dla autorów monografii SPIS TREŚCI czcionka Times New Roman (dalej: TNR), rozmiar 16 STRESZCZENIE TNR 11... 6 1. WSTĘP... 7 2. ROZDZIAŁ 2... 23 2.1. Podrozdział TNR 11... 36 2.2. Podrozdział

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-5 - 69, 628-7 - 04 69-46 - 92, 625-76 - 2 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-50 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Badania efektywności systemu zarządzania jakością

Badania efektywności systemu zarządzania jakością Opracowanie to z łagodniejszym podsumowaniem ukazało się w Problemach jakości 8/ 2007 Jacek Mazurkiewicz Izabela Banaszak Magdalena Wierzbicka Badania efektywności systemu zarządzania jakością Aby w pełni

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2014 ISSN NR 62/2014

Warszawa, maj 2014 ISSN NR 62/2014 Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 62/2014 OCENY ZMIAN W RÓŻNYCH WYMIARACH ŻYCIA SPOŁECZNEGO I POLITYCZNEGO W POLSCE PO ROKU 1989 Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku

Bardziej szczegółowo

CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM raport

CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM raport CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM raport Przygotowany dla Fundacji ABC XXI 30 października 2006 Metodologia Zbiorowość badana: Ludność Polski w wieku 15 i więcej lat Metoda doboru próby: Próba losowo-kwotowa:

Bardziej szczegółowo

Testy nieparametryczne

Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne Testy nieparametryczne możemy stosować, gdy nie są spełnione założenia wymagane dla testów parametrycznych. Stosujemy je również, gdy dane można uporządkować według określonych kryteriów

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej

Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Jadwiga Daszykowska Jakość życia w perspektywie pedagogicznej Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2007 Copyright by Jadwiga Daszykowska Copyright by Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk

Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce. Marta Piekarczyk Jak Polacy postrzegają szkoły publiczne i niepubliczne: preferencje dotyczące szkolnictwa w Polsce Marta Piekarczyk Warszawa, 2014 Obecny raport oparty jest na wynikach ogólnopolskiego sondażu uprzedzań

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. (do zastosowania w roku akademickim 2015/16) Kod Punktacja ECTS* 3. Dr hab. Tadeusz Sozański

KARTA KURSU. (do zastosowania w roku akademickim 2015/16) Kod Punktacja ECTS* 3. Dr hab. Tadeusz Sozański KARTA KURSU (do zastosowania w roku akademickim 2015/16) Nazwa Statystyka 2 Nazwa w j. ang. Statistics 2 Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Dr hab. Tadeusz Sozański (koordynator, konwersatorium) Zespół

Bardziej szczegółowo

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH

RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH RÓWNOWAŻNOŚĆ METOD BADAWCZYCH Piotr Konieczka Katedra Chemii Analitycznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Równoważność metod??? 2 Zgodność wyników analitycznych otrzymanych z wykorzystaniem porównywanych

Bardziej szczegółowo

INFORMATYCZNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA

INFORMATYCZNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA Dyspozycje do sprawozdania z ćwiczeń laboratoryjnych do przedmiotu INFORMATYCZNE SYSTEMY ZARZĄDZANIA Str. 1 Wydział Informatyki i Zarządzania Wrocław, dnia 18/02/2013 r. 2012/2013 Dyspozycje do sprawozdania

Bardziej szczegółowo

Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium

Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium Sterowanie jakością badań i analiza statystyczna w laboratorium CS-17 SJ CS-17 SJ to program wspomagający sterowanie jakością badań i walidację metod badawczych. Może działać niezależnie od innych składników

Bardziej szczegółowo

OKRĘGOWA KOMISJA EGZAMINACYJNA W ŁODZI INFORMACJE O WYNIKACH UCZNIÓW ROZWIĄZUJĄCYCH ARKUSZE NIESTANDARDOWE

OKRĘGOWA KOMISJA EGZAMINACYJNA W ŁODZI INFORMACJE O WYNIKACH UCZNIÓW ROZWIĄZUJĄCYCH ARKUSZE NIESTANDARDOWE OKRĘGOWA KOMISJA EGZAMINACYJNA W ŁODZI INFORMACJE O WYNIKACH UCZNIÓW ROZWIĄZUJĄCYCH ARKUSZE NIESTANDARDOWE SPRAWDZIAN W ROKU 2009 SPIS TREŚCI 1. DANE STATYSTYCZNE UCZNIÓW ROZWIĄZUJĄCYCH DOSTOSOWANE ARKUSZE

Bardziej szczegółowo

ZAPOTRZEBOWANIE NA PROGRAMY KOMPUTEROWE W ROLNICTWIE NA PRZYKŁADZIE GOSPODARSTW WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

ZAPOTRZEBOWANIE NA PROGRAMY KOMPUTEROWE W ROLNICTWIE NA PRZYKŁADZIE GOSPODARSTW WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 ZAPOTRZEBOWANIE NA PROGRAMY KOMPUTEROWE W ROLNICTWIE NA PRZYKŁADZIE GOSPODARSTW WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO Michał Cupiał Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Skrypt 29. Statystyka. Opracowanie L2

Skrypt 29. Statystyka. Opracowanie L2 Projekt Innowacyjny program nauczania matematyki dla liceów ogólnokształcących współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Skrypt 29 Statystyka 1. Przypomnienie

Bardziej szczegółowo

Competence analysis of trainers and educators and confirmation of Strategic Management Virtual Game topics. Polish version

Competence analysis of trainers and educators and confirmation of Strategic Management Virtual Game topics. Polish version Competence analysis of trainers and educators and confirmation of Strategic Management Virtual Game topics Polish version Wyniki badań ankietowych Opis próby badawczej Analizując możliwości rozwoju gier

Bardziej szczegółowo

Wycena nieruchomości za pomocą wyboru wielokryterialnego w warunkach niepewności rozmytej oraz klasycznie: metodą pp i kcś

Wycena nieruchomości za pomocą wyboru wielokryterialnego w warunkach niepewności rozmytej oraz klasycznie: metodą pp i kcś Wycena nieruchomości za pomocą wyboru wielokryterialnego w warunkach niepewności rozmytej oraz klasycznie: metodą pp i kcś Materiały reklamowe ZAWAM-Marek Zawadzki Wybór wielokryterialny jako jadna z metod

Bardziej szczegółowo

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE.

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE. Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE Marcin Kautsch Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Kraków,

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja z życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie

Satysfakcja z życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie Satysfakcja z życia rodziców dzieci niepełnosprawnych intelektualnie Zadanie Zbadano satysfakcję z życia w skali 1 do 10 w dwóch grupach rodziców: a) Rodzice dzieci zdrowych oraz b) Rodzice dzieci z niepełnosprawnością

Bardziej szczegółowo

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13

Wstęp... 7. Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 Spis treści Wstęp... 7 Rozdział 1. Skuteczność i efektywność jako kryteria ocen ekonomicznych. 13 1.1. Podejście komplementarne do interpretacji efektywności i skuteczności... 14 1.2. Efektywność jako

Bardziej szczegółowo

Microsoft Office Word ćwiczenie 2

Microsoft Office Word ćwiczenie 2 Microsoft Office Word ćwiczenie 2 Standardy pracy inżynierskiej obowiązujące na Wydziale Inżynierii Środowiska: Egzemplarz redakcyjny pracy dyplomowej: strony pracy powinny mieć format A4, wydruk jednostronny,

Bardziej szczegółowo

4.3 Grupowanie według podobieństwa

4.3 Grupowanie według podobieństwa 4.3 Grupowanie według podobieństwa Przykłady obiektów to coś więcej niż wektory wartości atrybutów. Reprezentują one poszczególne rasy psów. Ważnym pytaniem, jakie można sobie zadać, jest to jak dobrymi

Bardziej szczegółowo

BADANIE KLIENTÓW SATYSFAKCJI JAK KLIENCI OCENIAJĄ LIVESPACE CRM? Raport LiveSpace

BADANIE KLIENTÓW SATYSFAKCJI JAK KLIENCI OCENIAJĄ LIVESPACE CRM? Raport LiveSpace BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTÓW JAK KLIENCI OCENIAJĄ LIVESPACE CRM? Raport LiveSpace LiveSpace CRM, styczeń 2015 Badanie satysfakcji klientów Badanie satysfakcji klientów zostało przeprowadzone w styczniu

Bardziej szczegółowo

ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH

ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Elblągu Instytut Ekonomiczny ZASADY PISANIA PRAC DYPLOMOWYCH LICENCJACKICH 1. Założenia ogólne Napisanie pozytywnie ocenionej pracy licencjackiej jest jednym z podstawowych

Bardziej szczegółowo

Katedra Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, UTP w Bydgoszczy

Katedra Genetyki i Podstaw Hodowli Zwierząt Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt, UTP w Bydgoszczy Ćwiczenie: Analiza zmienności prosta Przykład w MS EXCEL Sprawdź czy genotyp jagniąt wpływa statystycznie na cechy użytkowości rzeźnej? Obliczenia wykonaj za pomocą modułu Analizy danych (jaganova.xls).

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2

STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO. Wykład 2 STATYSTYKA I DOŚWIADCZALNICTWO Wykład Parametry przedziałowe rozkładów ciągłych określane na podstawie próby (przedziały ufności) Przedział ufności dla średniej s X t( α;n 1),X + t( α;n 1) n s n t (α;

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych

Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Przemysław Majkut Gimnazjum N analiza efektów kształcenia na podstawie wyników egzaminów zewnętrznych Opis szkoły Opisywane gimnazjum znajduje się w niewielkiej miejscowości, liczącej niewiele ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

Testy użyteczności w praktyce

Testy użyteczności w praktyce Testy użyteczności w praktyce PAWEŁ GUZ IMPAQ Sp. z o.o. Wiśniowy Business Park, ul. 1-go Sierpnia 6A, 02-134 Warszawa Wstęp Grupa Kompetencyjna Software Usability Group (SUG) powstała w 2004 roku w celu

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000, 2008

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000, 2008 Redaktor: Alicja Zagrodzka Korekta: Krystyna Chludzińska Projekt okładki: Katarzyna Juras Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2000, 2008 ISBN 978-83-7383-296-1 Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

O niełatwej sztuce tworzenia prezentacji..

O niełatwej sztuce tworzenia prezentacji.. O niełatwej sztuce tworzenia prezentacji.. Nie umieszczaj zbyt dużo tekstu na jednym slajdzie, ponieważ staje się nieczytelny. Nie umieszczaj zbyt dużo tekstu na jednym slajdzie, ponieważ staje się nieczytelny.

Bardziej szczegółowo

Program wycena masowa -OPARTA O METODĘ NAJWIĘKSZEJ ZALEŻNOŚCI PROF. Z. ADAMCZEWSKIEGO-

Program wycena masowa -OPARTA O METODĘ NAJWIĘKSZEJ ZALEŻNOŚCI PROF. Z. ADAMCZEWSKIEGO- Program wycena masowa -OPARTA O METODĘ NAJWIĘKSZEJ ZALEŻNOŚCI PROF. Z. ADAMCZEWSKIEGO- Programem tym możemy wycenić 200 nieruchomości naraz stosując jednolitość i obiektywność porówań. Tworzymy bazę nieruchomości

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA MATEMATYCZNA

STATYSTYKA MATEMATYCZNA Zał. nr 4 do ZW WYDZIAŁ ELEKTRONIKI KARTA PRZEDMIOTU Nazwa w języku polskim STATYSTYKA MATEMATYCZNA Nazwa w języku angielskim Mathematical Statistics Kierunek studiów (jeśli dotyczy): Specjalność (jeśli

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 4 Narzędzie do wyliczania wielkości oraz wartości parametrów stanu Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 30 maja 2012 Historia dokumentu Nazwa

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w koncepcji rozwoju regionalnego. prof. WSB, dr hab. Krzysztof Safin

Jakość życia w koncepcji rozwoju regionalnego. prof. WSB, dr hab. Krzysztof Safin Jakość życia w koncepcji rozwoju regionalnego prof. WSB, dr hab. Krzysztof Safin Jakość życia w koncepcji rozwoju Wytyczne polityki gospodarczej wymagają definiowania jej głównych celów (i środków realizacji).

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE MEDIA DYDAKTYCZNE JAKO NARZĘDZIE PRACY NAUCZYCIELA FIZYKI SPRAWOZDANIE Z BADAŃ WŁASNYCH

KOMPUTEROWE MEDIA DYDAKTYCZNE JAKO NARZĘDZIE PRACY NAUCZYCIELA FIZYKI SPRAWOZDANIE Z BADAŃ WŁASNYCH Artur Bartoszewski Katedra Informatyki Politechnika Radomska Magdalena Gawor IX Liceum Ogólnokształcące przy Zespole Szkół Zawodowych im. Stanisława Staszica w Radomiu KOMPUTEROWE MEDIA DYDAKTYCZNE JAKO

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08

Spis treści. Analiza i modelowanie_nowicki, Chomiak_Księga1.indb :03:08 Spis treści Wstęp.............................................................. 7 Część I Podstawy analizy i modelowania systemów 1. Charakterystyka systemów informacyjnych....................... 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

4.2. Ustawienia programu

4.2. Ustawienia programu 4.2. Ustawienia programu Zmiana wielkości dokumentu Pracując w programie MS Excel 2010 niejednokrotnie doświadczysz sytuacji, w której otwarty przez Ciebie arkusz nie będzie mieścił się na ekranie monitora.

Bardziej szczegółowo

Dwie szkoły oceny 360 stopni. Sprawdź różnicę pomiędzy klasycznym a nowoczesnym podejściem

Dwie szkoły oceny 360 stopni. Sprawdź różnicę pomiędzy klasycznym a nowoczesnym podejściem Sprawdź różnicę pomiędzy klasycznym a nowoczesnym podejściem Czy stosowanie tradycyjnego podejścia do metody 360 stopni jest jedynym rozwiązaniem? Poznaj dwa podejścia do przeprowadzania procesu oceny

Bardziej szczegółowo

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania

Tom 6 Opis oprogramowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli obmiaru do celów fakturowania Część 8 Narzędzie do kontroli danych elementarnych, danych wynikowych oraz kontroli Diagnostyka stanu nawierzchni - DSN Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Warszawa, 21 maja 2012 Historia dokumentu

Bardziej szczegółowo

Projektowanie interakcji

Projektowanie interakcji Projektowanie interakcji K2 User Experience www.k2.pl/ux Tytuł dokumentu: k2-projektowanie_ux-oferta.pdf Data: 21 sierpnia 2009 Przygotowany przez: Maciej Lipiec Maciej Lipiec User Experience Director

Bardziej szczegółowo