miejskiej, zatrzymuj¹ siê tu nawet pracownicy firm maj¹cych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "miejskiej, zatrzymuj¹ siê tu nawet pracownicy firm maj¹cych"

Transkrypt

1 Czy parkomaty stan¹ przy ulicy Górnej? Czy strefa p³atnego parkowania w Bytowie znów siê powiêkszy? Chc¹ tego handlarze z ul. Sikorskiego i czêœæ jej mieszkañców. To, czy przy ulicy Górnej w Bytowie stan¹ parkomaty, zale eæ bêdzie od burmistrza. (Nie)s³awna szarpanina To mia³a byæ zwyczajna, rutynowa kontrola prêdkoœci. Sta³a siê newsem na skalê kraju. Wszystko za spraw¹ wideo, na którym widaæ nieporadnoœæ bytowskich policjantów. W sieci umieœci³ je mê czyzna, którego funkcjonariusze d³ugo nie mogli poskromiæ. Œrodê bytowscy stró e prawa zapamiêtaj¹ na d³ugo. O nieporadnym zatrzymaniu 48-letniego kierowcy, obywatela Niemiec, a huczy w mediach. Jeden z bytowiaków napisa³ nawet tekst piosenki opisuj¹cej zdarzenie. Telefony urywaj¹ siê te na komendzie. Nie tylko dziennikarze ogólnopolskich mediów, ale te przypadkowe osoby próbuj¹ dowiedzieæ siê prawdy lub podzieliæ uwagami dzwoni¹c bezpoœrednio do rzecznika bytowskiej komendy i szukaj¹c kontaktu z komendantem. M.T. Dokoñczenie na str. 9 Studnia odkrywa tajemnice Na dziedziñcu bytowskiego zamku znów pojawili siê archeolodzy. Bytowiacy Kamil Kajkowski i Pawe³ Szczepanik kopali w starej studni. Co prawda przed laty prace prowadzi³ w niej dr Antoni Paw³owski, ale teraz m³odzi archeolodzy siêgnêli jeszcze g³êbiej, wydobywaj¹c na œwiat³o dzienne kolejne stare przedmioty. Choæ na pe³n¹ analizê wykopalisk bêdziemy musieli jeszcze trochê poczekaæ, wstêpne wyniki daj¹ wiele do myœlenia, m.in. o pocz¹tkach Bytowa. P.D. Wiêcej na str. 15 Badania bytowskich archeologów powinny poszerzyæ wiedzê o historii naszego miasta. G³ównym powodem, dla którego handlarze zwrócili siê w tej sprawie do w³adz miasta, jest troska o klientów. - Teraz w zasadzie nie maj¹ gdzie parkowaæ. Dla nas to problem, poniewa jeœli klient nie ma gdzie zaparkowaæ, pojedzie dalej - mówi Andrzej Olczyk, w³aœciciel zak³adu us³ugowego IT Olczyk. Podobnego zdania s¹ inni w³aœciciele sklepów. - Szczerze mówi¹c to przy ul. Górnej miejsca nie ma nawet dla nas. Gdy przyje d amy do pracy i chcemy zostawiæ gdzieœ auto nie ma na to szans t³umaczy wspó³w³aœcicielka zak³adu optycznego przy ul. Sikorskiego, Lucyna D¹browska. K³opoty postojowe maj¹ równie osoby, którym na parkingu przy ul. Górnej wyznaczono specjalne miejsca. Najczêœciej dotyczy to Nowej Apteki Ducha Œw. i samych mieszkañców. Mimo e stoj¹ tam znaki informuj¹ce o rezerwacji, czêœæ kierowców w ogóle nie zwraca na nie uwagi. Jak powiedzia³ nam jeden z pracowników sklepów przy ul. Œród- miejskiej, zatrzymuj¹ siê tu nawet pracownicy firm maj¹cych siedziby kilka ulic dalej. - Ulicê Górn¹ ju wczeœniej wpisano do uchwa³y o strefie p³atnych parkingów. Od strony prawnej wszystko jest wiêc za³atwione. Ale decyzja o tym, czy akurat w tym miejscu strefa siê pojawi, nale y do burmistrza t³umaczy Izabela Trojañska, kierownik wydzia³u inwestycji i infrastruktury Urzêdu Miejskiego w Bytowie. M.T. Dokoñczenie na str. 7

2 2 AKTUALNOŒCI Karty dla du ych rodzin ju wkrótce Od kilku dni rodziny z trojgiem i wiêcej dzieci z gminy Bytów mog¹ sk³adaæ wnioski o wydanie Karty Du ej Rodziny. Dziêki niej bêd¹ mog³y liczyæ na zni ki, m.in. na basenie czy w muzeum. Projekt skierowany jest do rodzin maj¹cych przynajmniej troje dzieci. Póki co mog¹ korzystaæ ze zni ek na korzystanie z basenu, przy p³atnoœciach za zajêcia w Bytowskim Centrum Kultury, a tak e za wstêp do Muzeum Zachodniokaszubskiego. Do programu w³¹czaj¹ siê te prywatni przedsiêbiorcy, którzy rodzinom wielodzietnym chc¹ zaproponowaæ rabaty przy korzystaniu z ich us³ug. - To dwa gabinety stomatologiczne i apteka. Ich nazwy podamy po podpisaniu z przedsiêbiorcami stosownych u- Rowerowa pêtla ze stacyjk¹ 27 km d³ugoœci bêdzie mia³a nowa œcie ka rowerowa prowadz¹ca przez gminê Ko³czyg³owy. Utwardzenie i oznaczenie tras z budow¹ stacyjki w Jezierzu poch³onie ponad 450 tys. z³. Trasa prowadz¹ca m.in. przez Ko³czyg³owy, Jezierze, Wierszyno, Dar kowo i Ga³¹Ÿniê Wielk¹ to kolejny projekt Stowarzyszenia Rozwoju Gminy Ko³czyg³owy, który zyska³ dofinansowanie z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. - Poprowadzimy œcie kê po ciekawych i malowniczych terenach. O- znaczymy j¹ tabliczkami informacyjnymi i kierunkowskazami. Czêœæ nawierzchni szlaku zostanie dodatkowo utwardzona t³uczniem - mówi wiceprezes ko³czyg³owskiego stowarzyszenia, Rafa³ Stoltman. Jednym z g³ównych elementów nowej trasy bêdzie stacyjka rowerowa. - Zlokalizowaliœmy j¹ na gminnej parceli przy stawie w Jezierzu. Znajd¹ siê tam m.in. stojak na rowery, drewniana altana, miejsce na grill, k³adka nad wod¹ oraz stanowisko do ³owienia ryb. Ca³oœæ oœwietli lampa solarna - mówi R. Stoltman. Wniosek czeka jeszcze na formaln¹ weryfikacjê w Urzêdzie Marsza³kowskim. - Chcemy, aby ca³a infrastruktura by³a gotowa na przysz³oroczne wakacje - mówi wiceprezes stowarzyszenia. D³u ej trzeba bêdzie poczekaæ na realizacjê dwóch kolejnych projektów, które równie zyska³y dofinansowanie Fundacji Partnerstwo Dorzecze S³upi. - Chodzi o dwa place rekreacyjne. Za blisko 70 tys. z³ zagospodarujemy teren przy sali wiejskiej w Jezierzu. Powstanie m.in. miejsce na ognisko, boisko do siatkówki z pi³kochwytami, wytyczymy œcie ki utwardzone kamiennym brukiem z ³awkami do odpoczynku. Teren zyska te drewniane ogrodzenie i lampy solarne - zapowiada R. Stoltman. Podobne prace przeprowadzone zostan¹ w Barnowcu, z tym e koszt tej czêœci projektu to 50 tys. z³. - Zagospodarujemy gminn¹ parcelê po drugiej stronie drogi powiatowej. Chodzi o teren, na którym w tym roku stanê³y drewniane altany ze strzech¹ - mówi R. Stoltman. W.R. Zdob¹dŸ markê dla produktu Ma pomóc w promocji. Marka zielone Serce Pomorza znów jest do wziêcia. Do konkursu o certyfikat marki lokalnej Zielone Serce Pomorza, Fundacja Partnerstwo Dorzecze S³upi zaprasza ju po raz pi¹ty. Warunkiem uczestnictwa jest zg³oszenie swojego pomys³u do w biurze fundacji w Krzyni. Do zmagañ o certyfikat mo na zg³osiæ charakterystyczne dla naszego regionu produkty, które s¹ wytwarzane w sposób niemasowy, przyjazny dla œrodowiska, z surowców lokalnie dostêpnych. Marka Zielone Serce Pomorza mów - mówi kierowniczka wydzia- ³u organizacyjnego i spraw spo³ecznych Urzêdu Miejskiego w Bytowie, Ewa Kulaszewicz. Wszelkie informacje dla zainteresowanych dostêpne s¹ w specjalnej zak³adce Karta Du ej Rodziny na - Wiele osób interesuje siê tym tematem, dzwoni¹, dopytuj¹, pobieraj¹ wnioski, ale póki co jeszcze aden nie wp³yn¹³. Chcielibyœmy, aby od listopada program ruszy³ - dodaje E. Kulaszewicz. Wydanie karty jest bezp³atne. przyznawana bêdzie w kilku kategoriach: produkty spo ywcze, nalewki, wyroby rêkodzielnicze i rzemieœlnicze, us³ugi turystyczne, lokalne imprezy. Autorzy wyró nionych pomys³ów bêd¹ mogli liczyæ na bezp³atn¹ promocjê swoich produktów, us³ug i inicjatyw pod wspóln¹ mark¹ o nazwie Zielone Serce Pomorza. Szczegó³owe informacje dostêpne s¹ na stronach oraz W GMINIE KO CZYG OWY Bêdzie wiêcej gabinetów i kardiolog z Trójmiasta Od pocz¹tku paÿdziernika mieszkañcy gminy Ko³czyg³owy maj¹ lepszy dostêp do opieki zdrowotnej. W Gminnym Oœrodku Zdrowia pracê rozpocz¹³ nowy lekarz, a do koñca roku gabinety przenios¹ siê do nowego budynku. Po odejœciu na emeryturê Jerzego Olczaka, który przez lata prowadzi³ praktykê w Ko³czyg³owach, jedynym lekarzem obs³uguj¹cym pacjentów na terenie gminy Ko³czyg³owy by³ Adam Potocki z ubna. Nic wiêc dziwnego, e kolejki przed gabinetami lekarskimi w Ko³czyg³owach i ubnie wyd³u- a³y siê. - Z pocz¹tkiem paÿdziernika podpisa³em umowê z Jerzym Kaczmarkiem, lekarzem specjalist¹ chorób wewnêtrznych z Gdyni. Bêdzie przyjmowa³ pacjentów w Ko³czyg³owach w ramach ubezpieczenia. Ja równie bêdê tu przyje - SAMORZ DOWCY Z GMINY KOŒCIERZYNA Podpatrywali tuchomian Samorz¹dowcy z wiejskiej gminy Koœcierzyna odwiedzili Tuchomie. Ogl¹dali, podpatrywali i szukali rozwi¹zañ dla siebie. - Takie wizyty s¹ potrzebne. Sami niedawno odwiedziliœmy samorz¹d w Bornem Sulinowie, zwiedzaj¹c przy okazji pobliskie muzeum PGR-u, które prowadzi bardzo energiczna i przedsiêbiorcza pani so³tys. To doskona³a okazja do zbierania pomys³ów, które mo na przenieœæ na w³asny grunt - mówi wójt Tuchomia Jerzy Lewi Kiedrowski. Wójt wiejskiej gminy Koœcierzyna, wspólnie z radnymi i d a³ dwa razy w tygodniu. Dziêki temu wiêcej czasu poœwiêcê swoim pacjentom z ubna - mówi A. Potocki. Jeszcze w tym tygodniu og³oszone zostan¹ dok³adne godziny pracy Gminnego Oœrodka Zdrowia. Niebawem jednak gabinety zmieni¹ adres. - Zakoñczy³y siê prace w nowym budynku Gminnego Oœrodka Zdrowia. Obiekt przeszed³ ju czêœæ wymaganych przegl¹dów i odbiorów technicznych. Mamy na razie problem z przy- ³¹czem energetycznym, na które czekamy od maja. Liczê jednak, e do listopada wszystko uda nam siê dopi¹æ i bêdzie mo na rozpocz¹æ przeprowadzkê gabinetów lekarskich - mówi Arkadiusz Kukliñski z Urzêdu Gminy Ko³czyg³owy. - Czekamy na to z niecierpliwoœci¹. Stary budynek nie spe³nia wymagañ sanepidu i Narodowego Funduszu Zdrowia. Po zmianie miejsca bêdziemy mieli do dyspozycji gabinet zabiegowy i osobne pomieszczenie do szczepieñ. Zyskamy te dodatkowy gabinet, który wydzier- awimy lekarzom specjalistom, w tym kardiologowi, których œci¹gniemy z Trójmiasta. Jest szansa, e w ramach ubezpieczenia od przysz³ego roku bêd¹ przyjmowali pacjentów dwa razy do roku -zapowiada A. Potocki. W.R. so³tysami spotka³ siê z przedstawicielami tuchomskiego samorz¹du. Pozna³ m.in. zasady funkcjonowania funduszy so³eckich i zwiedzi³ okolicê, ogl¹daj¹c gminne inwestycje zrealizowane z udzia- ³em œrodków unijnych. - Wizyta w Tuchomiu nie jest przypadkowa. Dobrze oceniamy efekty pracy tego samorz¹du. G³ównie za spraw¹ aktywnych organizacji pozarz¹dowych i stowarzyszeñ, wielu inwestycji realizowanych przy wsparciu funduszy so³eckich oraz bogatej infrastruktury rekreacyjnej prawie w ka dej miejscowoœci. Gmina Tuchomie jest znacznie mniejsza od naszej, bo liczymy blisko 15 tys. mieszkañców [Tuchomie ma ok. 4 tys. mieszkañców - przyp. red.], jednak s¹dzê, e wiele rozwi¹zañ uda siê zaszczepiæ na naszym gruncie. Jeszcze w tym miesi¹cu spotkamy siê z samorz¹dowcami i podsumujemy ca³¹ wizytê - mówi wójt gminy Koœcierzyna, Grzegorz Piechowski. W.R. Wójt wiejskiej gminy Koœcierzyna, Grzegorz Piechowski (po lewej), spotka³ siê z przedstawicielami tuchomskiego samorz¹du.

3 AKTUALNOŒCI 3 MIKOROWO (GM. CZARNA D BRÓWKA) Boisko, plac zabaw i pla a G³ównie z myœl¹ o sporcie i rekreacji w Mikorowie zostanie wydane prawie 900 tys. z³. - Najwa niejsz¹ z inwestycji we wsi jest najpewniej boisko o sztucznej nawierzchni. Drugiego tak kolorowego obiektu w powiecie chyba nie ma - mówi wójt gminy Czarna D¹brówka, Jan Klasa. Prace zakoñczy³y siê kilka dni temu. P³yta ma wymiary 22 na 44 m. Mo na na niej graæ w pi³kê rêczn¹, koszykow¹, siatkówkê i tenisa ziemnego. Jednoczeœnie powsta³ plac zabaw o nawierzchni trawiastej, na której stanê³y huœtawki, drabinki, przejœcia rurowe i slalom. Wokó³ zbudowano te œcie ki spacerowe, przy których postawiono ³awki i kosze na œmieci. Pojawi³a siê równie drewniana altanka z miejscem na ognisko i murowanym grillem. Nie zapomniano te o toaletach. W otoczeniu posadzono krzewy, a resztê nawierzchni obsiano traw¹. Inwestycj¹ wart¹ nieca³e 635 tys. z³. zajmowa³a siê warszawska firma Skanska. Budowê dofinansowano w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Nowy chodnik przy drodze gminnej biegn¹cej przez Mikorowo powsta³ jeszcze w ubieg³ym miesi¹cu. Prace przy nim wykona³ Zak³ad Gospodarku Komunalnej z Czarnej D¹brówki. ¹cznie po³o ono 30 mb kostki na szerokoœci 1,5 m. Przy okazji wykonano dwa zjazdy do posesji. Ca³oœæ kosztowa³a ponad 10 tys. z³, z czego 3 tys. z³ do³o ono z funduszu so³eckiego wsi. Mieszkañcy Mikorowa czekaj¹ obecnie na now¹ pla ê nad jeziorem Mikorowo i ci¹g pieszorowerowy. - To pierwszy etap prac. Za nieco ponad 251 tys. z³ równie warszawska Skanska zagospodaruje teren nad jeziorem, wykona dwa zjazdy z drogi asfaltowej z miejscami postojowymi i ponad 300 m œcie ki rowerowej - mówi Agnieszka Ciszewska zajmuj¹ca siê pozyskiwaniem œrodków zewnêtrznych w Urzêdzie Gminy Czarna D¹brówka. Na pla y powstanie boisko do gry, pomost p³ywaj¹cy, altanka z miejscem na ognisko i grillem. Przy okazji pojawi siê oœwietlenie i stojaki na rowery. Prace maj¹ siê zakoñczyæ nie póÿniej ni M.T. Boisko w Mikorowie, podobnie jak reszta gotowej i przygotowywanej infrastruktury, jest ogólnodostêpne. W KO CZYG OWACH Wójt z³o y³ doniesienie Bytowska Prokuratura Rejonowa prowadzi postêpowanie w sprawie naruszenia nietykalnoœci wójta gminy Ko³czyg³owy, Wac³awa Koz³owskiego. Jak siê nieoficjalnie dowiedzieliœmy, do incydentu dosz³o kilka dni temu przy jednej z posesji w Ko³czyg³owach. Wac³aw Koz³owski, przechadzaj¹c siê tamtêdy, mia³ zwróciæ siê do w³aœciciela nieruchomoœci. W trakcie rozmowy miêdzy mê czyznami dosz³o do o- strej wymiany zdañ, a potem szarpaniny. Na miejsce przyjecha³y radiowóz i karetka pogotowia. Wójt o zdarzeniu powiadomi³ bytowsk¹ W TRZEBIATKOWEJ (GMINA TUCHOMIE) Koñcz¹ œwietlicê Trzebiatkowscy ochotnicy najpierw sami wyremontowali pomieszczenie przy remizie, a potem zdobyli 25 tys. z³ unijnego wsparcia na wyposa enie i zagospodarowanie jej otoczenia. Na pomys³ remontu i zagospodarowania na w³asne potrzeby dawnego pomieszczenia socjalnego przy remizie w Trzebiatkowej cz³onkowie tamtejszej OSP wpadli ponad rok temu. - Nasza sala wiejska jest bardzo du a. Potrzebowaliœmy czegoœ bardziej kameralnego, gdzie moglibyœmy siê spotkaæ, porozmawiaæ i postawiæ w³asne trofea zdobyte w zawodach po arniczych - mówi Andrzej Wnuk Lipiñski, kierowca Ochotniczej Stra- y Po arnej w Trzebiatkowej. W ubieg³ym roku we w³asnym zakresie w dawnym mieszkaniu wymienili okna i drzwi, wybudowali kominek, wygospodarowali miejsce na ³azienkê oraz wymienili instalacjê elektryczn¹. Gdy zakoñczy³y siê prace budowlane, przysz³a kolej na wyposa enie. Z pomoc¹ przyszli mieszkañcy Trzebiatkowej, przeznaczaj¹c na stra- ack¹ œwietlicê 9 tys. z³ z funduszu prokuraturê. - Przyznajê, wp³ynê³o takie zawiadomienie, ale póki co nie mogê ujawniaæ szczegó³ów. Mogê jedynie powiedzieæ, e postêpowanie prowadzone jest w sprawie, a nie przeciwko jakiejœ osobie - mówi prokurator rejonowy w Bytowie, Ryszard Krzemianowski. Z wójtem nie uda³o nam siê skontaktowaæ, bo od ponad tygodnia przebywa na zwolnieniu. Do sprawy wrócimy. so³eckiego. Plany by³y jednak znacznie szersze, dlatego wyst¹pili o unijne wsparcie do Fundacji Partnerstwo Dorzecze S³upi. Projekt opiewa³ na 41 tys. z³ i zak³ada³ m.in. zakup namiotu z napisem OSP Trzebiatkowa, aparatu fotograficznego oraz utwardzenie kostk¹ betonow¹ 200 m 2 placu przed remiz¹. - W projekcie zawarliœmy te zagospodarowanie aneksu kuchennego z wyposa eniem m.in. w p³ytê grzewcz¹ i lodówkê oraz zakup telewizora, kompletu sto³ów i krzese³ dla 30 osób -wymienia A. Wnuk Lipiñski. Projekt zakoñczy siê w paÿdzierniku. Wiêkszoœæ zakupów ju zrobiono. W tym tygodniu ruszy³y prace brukarskie. - Liczymy, e powstanie miejsce spotkañ, z którego chêtnie bêd¹ korzystali nie tylko stra acy, ale równie inni mieszkañcy wsi. Uroczyste otwarcie planujemy wiosn¹ - mówi stra ak. W.R. W GMINIE LIPNICA Zrewitalizuj¹ Borzyszkowy Polbrukowe alejki obsadzone ozdobn¹ zieleni¹, drewniane altany z ³awkami do odpoczynku i huœtawki dla dzieci. W przysz³ym roku Gmina Lipnica wyda na zagospodarowanie centrum Borzyszkowych 120 tys. z³. - Dostaliœmy informacjê, e nasz wniosek o dofinansowanie rewitalizacji Borzyszkowych zyska³ akceptacjê i z Lokalnej Grupy Rybackiej Morenka otrzymamy 80 tys. z³ unijnego wsparcia - mówi wójt Lipnicy, Andrzej Lemañczyk. Jeszcze w tym roku dokumentacja przejdzie weryfikacjê w Urzêdzie Marsza³kowskim w Gdañsku. - Liczymy, e do grudnia uda nam siê podpisaæ umowê i wiosn¹ rozpisaæ przetarg na wykonawcê. Zaraz potem rusz¹ prace. Chcemy zagospodarowaæ œrodek wsi. Na parceli wokó³ dawnej szko³y powstan¹ alejki spacerowe z ³awkami. Doposa ymy w dodatkowe urz¹dzenia istniej¹cy plac zabaw. Na dzia³ce stan¹ te drewniane zadaszenia oraz ogrodzenie - zapowiada A. Lemañczyk. Mieszkañcy Borzyszkowych ju mog¹ korzystaæ z placu rekreacyjnego nad miejscowym jeziorem. Jego zagospodarowanie zakoñczy- ³o siê niedawno. - Wczeœniej powsta³o tam boisko do siatkówki i koszykówki. Dostawiliœmy równie drewnian¹ wiatê, a niedawno ozdobnymi gazonami wzmocniliœmy skarpê - mówi A. Lemañczyk. W.R. Po³o enie kostki brukowej przy siedzibie OSP w Trzebiatkowej to jeden z ostatnich elementów jej zagospodarowania.

4 4 AKTUALNOŒCI ARESZTOWANIE OBCOKRAJOWCÓW Po kradzie y chcieli uciec za granicê Zabrali auto i komputer jednego z bytowskich przedsiêbiorców, po czym ruszyli w sin¹ dal. Dziêki wspólnej akcji policjantów i s³u by granicznej uda³o siê ich zatrzymaæ przy polsko-ukraiñskiej granicy. - Przedsiêbiorca poinformowa³ o kradzie y samochodu i laptopa, której dokonaæ mieli jego pracownicy obcokrajowcy. Z informacji, jakie zebrali kryminalni, wynika- ³o, e 23-latek i jego 27-letnia partnerka chc¹ opuœciæ teren Polski i zbli aj¹ siê do granicy. Para podró owa³a busem, samochód pokrzywdzonego zostawiaj¹c wczeœniej na dworcu w Bytowie - wyjaœnia oficer prasowy Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie, Micha³ Gawroñski. Mundurowi przekazali informacje funkcjonariuszom stra y granicznej, którzy zatrzymali obcokrajowców przed granic¹ z Ukrain¹. We wtorek zatrzymanych przes³uchali policjanci z Zamoœcia. Œledczy przedstawili im zarzuty kradzie y laptopa oraz krótkotrwa³ego u ycia pojazdu. - Po przes³uchaniu i zastosowaniu tymczasowego zajêcia mienia po 1,1 tys. z³, podejrzani zostali zwolnieni. O ich dalszym losie zadecyduje s¹d. Mundurowi odzyskali skradzionego laptopa - dodaje M. Gawroñski. Za kradzie i krótkotrwa³e u ycie pojazdu grozi kara pozbawienia wolnoœci do 5 lat. W GMINIE STUDZIENICE Z nabitym sztucerem i promilami we krwi 63-letni myœliwy z gminy Studzienice mo e po egnaæ siê ze swoj¹ pasj¹. Pijany z na³adowan¹ broni¹ wpad³ w rêce policji. We wtorek wczesnym wieczorem jeden z bytowskich policjantów w asyœcie pracownika s³u by leœnej patrolowa³ teren w okolicach Przewozu (gm. Studzienice). Mundurowy zatrzyma³ do rutynowej kontroli osobowe auto. W trakcie sprawdzania dokumentów kierowcy zauwa y³, e siedz¹cy obok niego pasa er ma broñ i co gorsza nie jest trzeÿwy. Nie pomyli³ siê. 63-latek wydmucha³ w alkomat prawie 3 promile! W trakcie kontroli okaza³o siê równie, e broñ, któr¹ trzyma³, by³a na³adowana. - Zatrzymaliœmy mu j¹ i o zdarzeniu poinformowaliœmy wydzia³ postêpowania administracyjnego przy Komendzie Wojewódzkiej Policji w Gdañsku, który zajmuje siê wydawaniem pozwoleñ na posiadanie broni. 63-latek najpewniej je straci - mówi oficer prasowy Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie, Micha³ Gawroñski. NA BYTOWSKICH DROGACH Dachowa³a w rowie Dwie osoby trafi³y do szpitala po wypadku w okolicach Œwierkówka (gm. Bytów). Przyczyn¹ kraksy by³a prawdopodobnie nadmierna prêdkoœæ. Do wypadku dosz³o w sobotni ranek na drodze wojewódzkiej z Bytowa w kierunku Borzytuchomia. Ze wstêpnych ustaleñ policji wynika, e kieruj¹ca Seatem najprawdopodobniej nie dostosowa³a prêdkoœci do warunków drogowych. - Zjecha³a na prawe pobocze, a nastêpnie do rowu, po czym samochód przewróci³ siê na dach. Kieruj¹ca by³a trzeÿwa - wyjaœnia oficer prasowy Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie. Kieruj¹ca i pasa erka zosta³y przewiezione do szpitala. Ich yciu nic nie grozi. Funkcjonariusze wyjaœniaj¹ okolicznoœci zdarzenia. WYROK DLA 40-LATKA S¹d skaza³ go za gwa³ty i molestowanie córki Na 3,5 roku wiêzienia i 6 lat zakazu zbli ania siê do pokrzywdzonej skaza³ s³upski s¹d bytowiaka, który przez kilka miesiêcy mia³ wykorzystywaæ seksualnie swoj¹ 15-letni¹ córkê. Sprawa ujrza³a œwiat³o dzienne w listopadzie ubieg³ego roku, kiedy 15-latka opowiedzia³a kole ance o tym, co robi jej ojciec. Zaniepokojona przyjació³ka powiadomi³a o tym wychowawczyniê, a ta pedagoga szkolnego. Dziêki ich interwencji 40-letni mieszkaniec podbytowskiej wsi zosta³ zatrzymany. Bytowska prokuratura rejonowa o- skar y³a mê czyznê o wielokrotne gwa³ty na 15-letniej córce. Do przestêpstw seksualnych dochodzi³o od W wypadku ranne zosta³y dwie osoby. stycznia 2012 r., kiedy dziewczyna skoñczy³a 15 lat. W czasie œledztwa mê czyzna czêœciowo przyzna³ siê do zarzutów. Grozi³o mu od 3 do 15 lat wiêzienia. Sprawa trafi³a na wokandê S¹du Okrêgowego w S³upsku. Ze wzglêdu na dobro pokrzywdzonej toczy³a siê za zamkniêtymi drzwiami. Jawny by³ tylko wyrok, który og³oszono we wtorek S¹d skaza³ oskar onego na 3,5 roku wiêzienia oraz orzek³ wobec niego nakaz opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzon¹ na szeœæ lat. Wyrok nie jest prawomocny. Po jego og³oszeniu mê czyzna zosta³ wyprowadzony w kajdankach, co oznacza, e nadal pozostanie w areszcie. Na razie nie wiadomo, czy prokuratura bêdzie siê odwo³ywaæ. - Wnioskowaliœmy o 4 lata pozbawienia wolnoœci i 6 lat zakazu mieszkania z pokrzywdzon¹. Teraz czekamy na dostarczenie nam wyroku na piœmie. Wtedy zdecydujemy, czy bêdziemy siê odwo³ywaæ - mówi prokurator rejonowy w Bytowie, Ryszard Krzemianowski. KRONIKI rano w okolicach Jutrzenki (gm. Borzytuchom) kierowca Skody potr¹ci³ dzika, który wbieg³ na jezdniê rano przy rondzie Solidarnoœci w Bytowie kieruj¹ca Skod¹ potr¹ci³a 13-latka, który przechodzi³ przez przejœcie dla pieszych. Policjanci wyjaœniaj¹ okolicznoœci zdarzenia przed po³udniem policjanci zostali poinformowani o zderzeniu siê Citroena i Peugeota na ul. Sienkiewicza w Bytowie. Wstêpne ustalenia mundurowych wskazuj¹, e podczas wymijania kierowca Peugeota najprawdopodobniej nie zachowa³ szczególnej ostro noœci i doprowadzi³ do zderzenia bocznego pojazdów. Funkcjonariusze wyjaœniaj¹ okolicznoœci kolizji w po³udnie na ul. S³onecznej w Bytowie kierowca Volkswagena, cofaj¹c, uderzy³ w Toyotê. W zdarzeniu nikt nie ucierpia³. Sprawca zosta³ ukarany mandatem w wysokoœci 200 z³ wieczorem na drodze K³¹czno-Rynszt (gm. Studzienice) podczas wymijania zderzy³y siê bocznie Volkswagen i Peugeot. Po kolizji kierowca Volkswagena, nie zatrzymuj¹c siê, odjecha³. Policjanci wyjaœniaj¹ okolicznoœci zdarzenia rano na ul. Mieros³awskiego w Bytowie kierowca Fiata najprawdopodobniej nie dostosowa³ prêdkoœci do warunków drogowych, straci³ panowanie nad pojazdem i uderzy³ w barierê ochronn¹. Mê czyzna by³ trzeÿwy. Za pope³nione wykroczenie zosta³ ukarany 500-z³otowym mandatem w po³udnie pracownicy jednego z bytowskich sklepów poinformowali policjantów o ujêciu sprawcy kradzie y. Mê czyzna za pope³nione wykroczenie zosta³ ukarany 100-z³otowym mandatem kryminalni z Bytowa ustalili sprawcê kradzie y roweru. Jednoœlad zosta³ odzyskany w trakcie przeszukania. Mieszkaniec Bytowa w najbli szym czasie zostanie przes³uchany i us³yszy zarzut kradzie y. Grozi mu kara pozbawienia wolnoœci do 5 lat rano w Barnowie (gm. Ko³czyg³owy) policjanci kontrolowali Fiata. Okaza³o siê, e kierowca jest nietrzeÿwy. 44-letni mê czyzna w organizmie mia³ 0,6 promila alkoholu. Zatrzymano mu prawo jazdy. W najbli szym czasie za swoje zachowanie odpowie przed s¹dem. Za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeÿwoœci mê czyÿnie grozi kara pozbawienia wolnoœci do 2 lat w Ko³czyg³owach mundurowi ujawnili nietrzeÿwego kierowcê Daewoo. 50-latek w organizmie mia³ ponad 0,6 promila alkoholu. Mê - czyzna ju straci³ prawo jazdy. Za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeÿwoœci grozi kara pozbawienia wolnoœci do 2 lat rano w Zapceniu (gm. Lipnica) policjanci zatrzymali do kontroli motorowerzystê. 34-letni kierowca jednoœladu by³ nietrzeÿwy. Mê czyzna w organizmie mia³ ponad 1,2 promila alkoholu. Za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeÿwoœci grozi mu kara pozbawienia wolnoœci do 2 lat w po³udnie na drodze Bytów-Niezabyszewo kierowca Volkswagena nie zachowa³ bezpiecznej odleg³oœci od poprzedzaj¹cego pojazdu i uderzy³ w ty³ radiowozu policyjnego. 23-letni sprawca kolizji przyj¹³ 200 z³ mandatu rano na drodze Kamieñc (gm. Borzytuchom) - Barnowo (gm. Ko³czyg³owy) kieruj¹ca Seatem chcia³a omin¹æ lisa, który wbieg³ na jezdniê. Kobieta straci³a panowanie nad pojazdem i wjecha³a do rowu. 34-latka zosta³a przewieziona do szpitala. Jej yciu nic nie grozi. Policjanci wyjaœniaj¹ okolicznoœci kolizji w po³udnie na drodze Bytów-Niezabyszewo dosz³o do zderzenia koparki z motorowerem. Operator koparko-³adowarki, zawracaj¹c, najprawdopodobniej nie zachowa³ szczególnej ostro noœci i ty³em uderzy³ w kieruj¹c¹ motorowerem. Kobieta ma z³amany palec. Kieruj¹cy byli trzeÿwi. *** przy ul. Drzyma³y w Bytowie pali³ siê kontener na œmieci w Struszewie (gm. Borzytuchom) stra acy zabezpieczali niewypa³ pochodz¹cy prawdopodobnie z czasów II wojny œwiatowej na drodze Ugoszcz-Studzienice stra acy usuwali z drogi plamê oleju zagra aj¹c¹ przeje d aj¹cym samochodom.

5 ZABRA CÓRKÊ DO MIASTKA Chcia³ pokazaæ, e zale y mu na dziecku W ubieg³ym tygodniu z budynku Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie uprowadzono 13-miesiêczne dziecko na co dzieñ znajduj¹ce siê pod opiek¹ rodziny zastêpczej. NA KRAJÓWCE Pracownicy PCPR poinformowali policjê o zajœciu w œrodê ok. godz Natychmiast rozpoczêto dzia³ania operacyjne. Po nieca³ych dwóch godzinach ustalono, gdzie znajduje siê dziecko. Okaza³o siê, e 13-miesiêczna dziewczynka przebywa w mieszkaniu swojego ojca w Miastku. Pomocna w poszukiwaniach by³a jego konkubina - mówi Micha³ Gawroñski, oficer prasowy Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie. Zdaniem policji ojciec dziecka, który zabra³ dziewczynkê z bytowskiego PCPR-u, nie by³ agresywny. - Gdy pojawiliœmy siê u niego w mieszkaniu, trzyma³ córeczkê na rêkach. Dziecko by³o spokojne, nie p³aka³o. Odda³ je bez adnych k³opotów - wyjaœnia M. Gawroñski. Przed przekazaniem 13-miesiêcznej dziewczynki rodzicom zastêpczym zbada³ j¹ lekarz, stwierdzaj¹c, e nic jej siê nie sta³o. Jak siê okazuje, dziecko w budynku PCPR znajdowa³o siê pod wy- ³¹czn¹ opiek¹ ojca. - Decyzj¹ s¹du w S³upsku zarz¹dzono mu mo liwoœæ widzeñ, jeœli dobrze pamiêtam, raz AKTUALNOŒCI 5 w tygodniu. W ich trakcie nie musz¹ byæ obecni nasi pracownicy. To konkretne spotkanie odby³o siê w budynku PCPR tylko dlatego, e tak dogadali siê rodzice zastêpczy i ojciec dziecka. 13-miesiêczna dziewczynka mia³a byæ pod opiek¹ tego pana przez 2 godziny - t³umaczy Wojciech Kwaœniewski, dyrektor bytowskiego PCPR. Z tego, co uda³o nam siê ustaliæ, ojciec dziecka poprzez uprowadzenie chcia³ pokazaæ, e mu na nim zale y. Jednak grozi mu za to nawet do 3 lat pozbawienia wolnoœci. - W tym przypadku ma zastosowanie artyku³ 211 kodeksu karnego. Sprawê skierujemy do s¹du w najbli szym czasie - mówi oficer prasowy KPP w Bytowie. M.T. Nie by³ to pierwszy raz 1,8 promila alkoholu w wydychanym powietrzu mia³ kierowca, który wjecha³ Hond¹ do rowu. Jak siê okaza³o, na sumieniu mia³ o wiele wiêcej w nocy bytowscy policjanci zostali poinformowani, e w ¹kiem (gm. Studzienice) kierowca Hondy wjecha³ do rowu. Samochodem kierowa³ 27-latek. Mê - czyznê zbadano na zawartoœæ alkoholu w organizmie. Okaza³o siê, e w wydychanym powietrzu ma 1,8 promila! Jakby tego by³o ma³o, 27-latek dodatkowo posiada s¹dowy zakaz kierowania pojazdami mechanicznymi. - Po zakoñczonym postêpowaniu sprawa trafi do s¹du. Za kierowanie pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeÿwoœci w czasie obowi¹zywania zakazu kierowania pojazdami grozi kara pozbawienia wolnoœci do 5 lat - mówi oficer prasowy Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie, Micha³ Gawroñski. Jeszcze o wiatrakach w gminie Tuchomie Inwestor zaplanowa³ zastosowanie turbiny o mocy 2,5 MW, wysokoœci wie y ok. 100 m i rozpiêtoœci skrzyde³ ok. 50 m - wyjaœnia rzecznik prasowy Agrowindu, spó³ki planuj¹cej postawienie 33 elektrowni wiatrowych na terenie gmin Borzytuchom i Tuchomie. To reakcja firmy na nasz tekst. W poprzednim wydaniu Kuriera w artykule pt. Nie dla wiatraków informowaliœmy o liœcie podpisanym przez 112 mieszkañców m.in. Ciemna, Trzebiatkowej i Mas³owic Trzebiatkowskich, którzy przeciwstawiaj¹ siê planowanej budowie fermy wiatrowej w pobli u ich domów. Przypomnijmy, e jeszcze w ubieg³ym roku Rada Gminy Tuchomie przyjê³a miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, które pozwoli³y na budowê wiatraków w tej okolicy. Na tej podstawie firma Agrowind wyst¹pi³a do Regionalnego Dyrektora Ochrony Œrodowiska w Gdañsku z wnioskiem o wydanie decyzji o œrodowiskowych uwarunkowaniach dla 33 si³owni. Klaudia Matyjaszewska, rzecznik prasowy Agrowindu, w liœcie przes³anym w tym tygodniu do naszej redakcji wyjaœnia szczegó³y przedsiêwziêcia: ( ) Ca³kowita wysokoœæ budowli (czyli wie y z gondol¹ i œmig³em) nie mo e przekraczaæ 180 m, a moc znamionowa pojedynczej elektrowni wiatrowej nie mo e byæ wiêksza ni 3 MW. Inwestor zaplanowa³ zastosowanie turbiny o mocy 2,5 MW, wysokoœci wie y ok. 100 m i rozpiêtoœci skrzyde³ ok. 50 m. Niemniej jednak jest jeszcze za wczeœnie, aby dok³adnie okreœliæ wy ej wymienione parametry. ( ) Zdaniem inwestora najbardziej optymalnym rozwi¹zaniem jest zastosowanie turbiny o mocy 2,5 MW, która, przy pe³nym obci¹ eniu, wytwarza 2500 kw, co w praktyce o- znacza, e jedna si³ownia wiatrowa mog³aby teoretycznie zasiliæ ok gospodarstw domowych, a to wszystko za pomoc¹ ekologicznego i odnawialnego Ÿród³a energii, jakim jest wiatr. Spó³ka otrzyma³a warunki przy³¹czenia do sieci elektroenergetycznej na ca³kowit¹ moc 100 MW, a wiêc w chwili obecnej pozosta³a jeszcze rezerwa oko³o 20%, któr¹ docelowo bêdzie nale a³o wype³niæ, aby dostarczyæ do operatora sieci moc zgodn¹ z wydanymi warunkami przy³¹czenia. ( ) Firma Agrowind, dzia³aj¹c zgodnie z polskim prawem, zleci³a wykonanie specjalistycznych analiz i badañ, w tym monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego oraz inwentaryzacji przyrodniczej terenu inwestycji. Wspomniane badania bêd¹ przedmiotem oceny organu odpowiedzialnego za wydanie decyzji o- raz organu opiniuj¹cego w trakcie oceny oddzia³ywania inwestycji na œrodowisko - czytamy w wiadomoœci od rzeczniczki Agrowind sp. z o.o. W.R.

6 6 AKTUALNOŒCI UNIJNE DOP ATY Wyp³aty maj¹ byæ wczeœniej ARiMR rozpoczê³a wydawanie decyzji w sprawie dop³at unijnych dla rolników. Tak jak w ubieg³ym roku na konta ok. 3,5 tys. posiadaczy gospodarstw w powiecie bytowskim trafi w sumie 80 mln z³. Pracownicy powiatowego biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Bytowie rozpoczêli od decyzji na unijne wsparcie za gospodarowanie na gruntach o niekorzystnych warunkach tzw. onw. Stawka za 1 ha jak przed rokiem wynosi 179 z³ za grunty w strefie I (czêœæ gmin Ko³czyg³owy i Borzytuchom) i 264 tys. z³ za strefê II (wiêkszoœæ obszaru powiatu). - Wydaliœmy ju 2/3 decyzji na onw. Przygotowujemy kolejne. Pierwsze wyp³aty rozpoczn¹ siê po mówi W³adys³awa angowska, kierownik powiatowego biura ARiMR. D³u ej na pieni¹dze bêdzie musia³o poczekaæ ok. 300 rolników. W tylu przypadkach pracownicy Agencji musz¹ najpierw zweryfikowaæ ró nicê miêdzy powierzchni¹ podan¹ we wnioskach a rzeczywist¹. - Tak jak przed rokiem decyzji nie przesy³amy poczt¹. Pisemn¹ informacjê otrzymaj¹ jedynie ci, którzy pierwszy raz podejmuj¹ zobowi¹zanie na 5 lat o- raz rolnicy, których wnioski zawieraj¹ b³êdy. W takich przypadkach wzywamy do ich wyjaœnieñ - mówi W. angowska. Jeszcze w tym roku pieniêdzy na swoich kontach z tytu³u onw mo e spodziewaæ siê 70% u ytkowników rolniczych gruntów. Chocia Agencja zapowiada, e wyp³aty dokonane zostan¹ wczeœniej, ostateczny ich termin mija dopiero r. Do tego czasu rolnicy z naszego powiatu z tytu³u gospodarowania w trudnych warunkach ³¹cznie otrzymaj¹ rekompensatê w kwocie 11 mln z³. Z Bytowa do centrali w Warszawie wys³ano te listê pierwszych 70 zleceñ p³atnoœci z tytu³u dzia³añ rolnoœrodowiskowych. - Jesteœmy w trakcie przygotowywania kolejnych 200 decyzji. Nasze biuro wci¹ jest liderem w województwie pomorskim w liczbie przyjêtych wniosków rolnoœrodowiskowych. W tym roku przyjêliœmy ich w sumie Dziêki temu do rolników z naszego powiatu trafi dodatkowe 17 mln z³ m.in. za stosowanie poplonów, miêdzyplonów i prowadzenie gospodarstw ekologicznych - mówi W. angowska. Nie ruszy³o jeszcze wydawanie decyzji o wyp³acie dop³at obszarowych. Wci¹ do koñca nie wiadomo, ile rolnicy otrzymaj¹ w ich ramach, bo te co roku uzale nione s¹ od kursu euro. - Nie mo emy na razie rozpocz¹æ wydawania decyzji, bo rozporz¹dzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi to jedynie projekt. Jak tylko bêdzie podstawa prawna, rozpoczniemy naliczanie dop³at obszarowych - t³umaczy kierownik ARiMR. W projekcie dokumentu ustala siê stawkê na ten rok na 4,23 z³ za 1 euro. To dobra informacja dla rolników, bo to ponad 10 groszy wiêcej ni w ubieg³ym roku. Nieoficjalnie wiadomo, e wyp³ata obszarówki mo e ruszyæ od pocz¹tku grudnia. Na konta rolników z tego tytu³u trafi ponad 50 mln z³. W.R.

7 DOKOÑCZENIE ZE STR. 1 Czy parkomaty stan¹ przy ulicy Górnej? Nowa przystañ do zimy Mo na powiedzieæ, e rozst¹pi³y siê czarne chmury nad S³oneczn¹ Przystani¹ w Studzienicach. Jest szansa, e uda siê znaleÿæ wykonawcê, który do koñca roku zagospodaruje brzeg tamtejszego jeziora. Wart ponad 600 tys. z³ projekt S³oneczna Przystañ jeszcze w ubieg³ym tygodniu sta³ pod znakiem zapytania. Og³oszony w sierpniu przetarg zosta³ ostatecznie uniewa niony. Oferty znacznie przekracza³y wstêpny kosztorys opiewaj¹cy na nieco ponad 300 tys. z³. Szanse na rozstrzygniêcie daje kolejny konkurs, którego oferty otworzono w tym tygodniu. - Najtañsza propozycja firmy Hydro-In z Mieszkañcy bloku przy ul. Kochanowskiego zwracaj¹ uwagê, e strefa przy ul. Ogrodowej czêsto œwieci pustkami. Wicka wynosi 295 tys. z³. Jesteœmy w trakcie sprawdzania dokumentów. Je eli nie bêdzie zastrze eñ, o- ferta spe³ni nasze wymagania i bêdziemy mogli podpisaæ umowê - mówi Maciej Pluto Prondziñski z Urzêdu Gminy Studzienice. Prace budowlane nad jeziorem maj¹ siê zakoñczyæ do Niebawem og³osimy przetarg na drug¹ czêœæ, czyli zakup sprzêtu. Termin na jej zakoñczenie mija AKTUALNOŒCI 7 Nie wszystkim pomys³ siê podoba, m.in. mieszkañcom bloku stoj¹cego powy ej ul. Górnej. - Dlaczego i po co u nas takie coœ mia³oby siê pojawiæ? Ju teraz jest tu ciasno - sprzeciwiaj¹ siê zapytani przez nas mieszkañcy bloku. Boj¹ siê, e parkomaty pojawi¹ siê równie tu przy ich budynku, choæ wjazd pod ich drzwi nie prowadzi z ul. Górnej, ale z ul. Pochy³ej. Jednak wszyscy jako adres zamieszkania maj¹ ul. Górn¹. Tymczasem w innej czêœci miasta mieszkañcy protestuj¹ z powodu ju istniej¹cej strefy. Chodzi o blok przy ul. Kochanowskiego nr 12. Jego lokatorzy chc¹, by strefa zniknê³a z ul. Ogrodowej, przynajmniej od skrzy owania z ul. Szerok¹ do ul. Stobnickiej. - W zasadzie przez wiêkszoœæ dnia p³atne miejsca s¹ wolne. A z drugiej strony przy naszym bloku nie ma jak siê ruszyæ. Zastawione s¹ chodniki i ka de wolne miejsce. Skar ¹ siê na to te ludzie wywo ¹cy œmieci. Czêsto zdarza siê, e nie maj¹ jak wykrêciæ, wyjechaæ. Usuniêcie chocia czêœci strefy mo e coœ by zmieni³o i u nas zrobi³oby siê luÿniej - t³umaczy mieszkanka bloku przy ul. Kochanowskiego. Do sprawy wrócimy. M.T. Do koñca stycznia musimy rozliczyæ te ca³y projekt - mówi M. Pluto Prondziñski. Przypomnijmy, e projekt obejmuje modernizacjê gminnego k¹pieliska w Studzienicach, budowê nowego pomostu, wiaty na sprzêt p³ywaj¹cy i innej infrastruktury, która ma u- miliæ wypoczynek na œwie ym powietrzu. Blisko po³owê kosztów ma poch³on¹æ drugi etap inwestycji, czyli m.in. zakup sprzêtu p³ywaj¹cego i organizacja warsztatów dla dzieci i m³odzie y. Projekt zosta³ dofinansowany kwot¹ blisko pó³ mln z³ przez Lokaln¹ Grupê Ryback¹ Pojezierze Bytowskie. W.R. Antonia Schandorff pójdzie do szko³y Prawdopodobnie w Szkole Podstawowej nr 2 w Bytowie uczyæ siê bêdzie 13-latka, która wraz z rodzin¹ ukry³a siê pod Bytowem. W pi¹tek w ratuszu odby³o siê spotkanie burmistrza Bytowa z rodzin¹ Schandorffów oraz Wojciechem Pomorskim, prezesem Polskiego Stowarzyszenia Przeciw Dyskryminacji Dzieci w Niemczech. Ojciec Antonii, który razem z ni¹ i on¹ uciek³ do Polski przed Jugendamtem (niemieckim urzêdem ds. dzieci i m³odzie y), chce, by dziewczynka zamiast siedzieæ w domu chodzi³a do szko³y. Ratusz wstêpnie wyrazi³ na to zgodê. Niemiecka rodzina mieszka teraz niedaleko Pomyska Wielkiego. Nie d³u ej ni w ci¹gu miesi¹ca zamierza siê jednak przeprowadziæ. Dlatego 13-latka prawdopodobnie uczyæ siê bêdzie w Szkole Podstawowej nr 2. - Z tego, co siê dowiedzieliœmy, wynika, e w³aœnie rejon tej szko³y obejmie dziecko. Zanim jednak 13-latka trafi do placówki, przejdzie intensywny kurs jêzyka polskiego. Byæ mo e zacznie siê on ju w przysz³ym tygodniu - mówi Andrzej Hrycyna, kierownik wydzia³u edukacji i promocji Urzêdu Miejskiego w Bytowie. - Nastêpnie dziewczynkê sprawdzimy pod wzglêdem jej wiedzy i zdecydujemy, do której klasy pójdzie. Z tego, co mówi¹ rodzice, choæ nie maj¹ na to dowodów w postaci dokumentów, skoñczy³a 5 klasê. Ale jest w takim wieku, e powinna pójœæ ju nawet do gimnazjum. Zreszt¹ to siê dopiero oka e. Rodzice Antonii zapowiedzieli, e te siê bêd¹ uczyæ naszego jêzyka, by j¹ wspomóc - wyjaœnia A. Hrycyna. Przypadek rodziny Schandorffów i proœbê o mo liwoœæ chodzenia do szko³y sprawdza jeszcze Kuratorium Oœwiaty w Gdañsku. M.T. Kajakiem po Kamienicy 20 km dziewiczego szlaku kajakowego po Kamienicy ma byæ kolejn¹ atrakcj¹ turystyczn¹ w gminie Tuchomie. Kamienica w swoim górnym odcinku jest wyj¹tkowo urokliw¹ rzek¹. Rzeka Kamienica ju dziœ przyci¹ga amatorów turystyki kajakowej, którzy preferuj¹ trudne przeprawy, spokój i nietkniêt¹ ludzk¹ rêk¹ przyrodê. Tuchomie chce stworzyæ ze swojej rzeki kolejny produkt. - Na pocz¹tku miesi¹ca bra³em udzia³ w spotkaniu poœwiêconym pomys³owi Urzêdu Marsza³kowskiego o stworzeniu 160 km szlaków kajakowych na rzekach Pomorza. Do mo - na by³o deklarowaæ odcinki, które gminy w przysz³oœci chc¹ zagospodarowaæ. W ramach programu wykonana zostanie dokumentacja techniczna, która w przysz³oœci pozwoli ubiegaæ siê o unijne fundusze na stworzenie szlaków z infrastruktur¹. To zadanie priorytetowe wpisane do Regionalnego Programu Operacyjnego, dlatego zarezerwowane zostan¹ na to specjalne œrodki - mówi wójt Tuchomia, Jerzy Lewi Kiedrowski. Nowy szlak przetnie gminê Tuchomie, od jeziora Kamieniczno w Ciemnie do Modrzejewa. - Pierwszy 10-kilometrowy odcinek od jeziora jest p³ytki, przez to latem trudniejszy. Bardziej popularna wydaje siê trasa z Tuchomia do Modrzejewa. Na jej koñcu, w miejscu starego m³yna, planujemy postawiæ przystañ kajakow¹ z prawdziwego zdarzenia z ca³¹ infrastruktur¹ niezbêdn¹ dla kajakarzy. Bêdziemy na to ubiegaæ siê o œrodki unijne - zapowiada J. Lewi Kiedrowski. W.R.

8 AKTUALNOŒCI 9 DOKOÑCZENIE ZE STR. 1 (Nie)s³awna szarpanina KONTROLA I POŒCIG Wszystko zaczê³o siê w œrodê 2.10., gdy policyjna kamera w nieoznakowanej Skodzie Octavii zarejestrowa³a kierowcê, który przekroczy³ prêdkoœæ o 19 km/h. Samochód przyspiesza³, wyje - d aj¹c z Bytowa w stronê Udorpia w okolicach stacji Shell. -Policjanci natychmiast na dach auta za³o yli koguta i ruszyli za kierowc¹. Jad¹c, ca³y czas dawali znaki, by zjecha³ na pobocze. Za przekroczenie prêdkoœci grozi³o mu tylko 100 z³ mandatu. Nie dosta³by nawet punktów karnych, poniewa ma niemieckie prawo jazdy - mówi Micha³ Gawroñski, oficer prasowy Komendanta Powiatowego Policji w Bytowie. 48-letni kierowca Audi doœæ d³ugo nie zje d a³ na pobocze. - Gdyby myœla³, e policjanci jad¹ za kimœ innym, powinien by³ i tak zjechaæ na bok, by umo liwiæ im przejazd i dalszy poœcig. Tego jednak nie zrobi³ - wyjaœnia oficer prasowy. W koñcu jednak Audi zatrzyma³o siê w Udorpiu. - Ale mê - czyzna nie zjecha³ na boczn¹ drogê, na co wskazywali mu funkcjonariusze. Sami, wje d aj¹c na ni¹, zrobili mu miejsce, by móg³ zatrzymaæ siê obok nich. Ten jednak stan¹³ samochodem na drodze. Kiedy funkcjonariusze wydali mu polecenie do zatrzymania pojazdu w bezpiecznym miejscu, ten stwierdzi³, e s¹ przebierañcami i gwa³townie ruszy³ z miejsca - t³umaczy M. Gawroñski. Policjanci wrócili do radiowozu i ruszyli w poœcig. - Niestety, stracili uciekiniera z oczu. Jechali drog¹ przez kilka kilometrów z prêdkoœci¹ km/h i jeszcze nie mogli go dogoniæ. Tu pojawia siê pytanie: jak szybko musia³ jechaæ œcigany? -zastanawia siê policjant. Inaczej sprawê przedstawia kieruj¹cy Audi. - Jad¹c w stronê Lipnicy, na drodze za Udorpiem razem z on¹ zauwa yliœmy samochód z tzw. kogutem na dachu i tak jak u nas w Berlinie zwolni³em i zje d aj¹c na pobocze, ust¹pi- ³em przejazd temu autu. Funkcjonariusze zatrzymali mój samochód na polnej drodze niedaleko drukarni za Udorpiem. Para policjantów, nie przedstawiaj¹c siê, nie podaj¹c przyczyny zatrzymania oraz nie ¹daj¹c W momencie zamkniêcia tego numeru wideo z zatrzymania 48-latka umieszczone w internecie mia³o ponad 1,2 mln wejœæ. adnych dokumentów, poinformowa³a, e zostaliœmy zatrzymani do kontroli nakazuj¹c, bym wjecha³ w tê w poln¹ drogê. Policjanci poruszali siê nieoznakowanym radiowozem. Mia³em uchylone szyby z myœl¹ przekazania dokumentów, ale pani policjantka podesz³a i próbowa³a otworzyæ drzwi. Samochód posiada automatyczn¹ blokadê, wiêc próba ich otwarcia siê nie powiod³a. Zauwa y³em, jak siêgnê³a po broñ, wiêc w obawie o rodzinê odjecha³em - wyjaœnia w specjalnym oœwiadczeniu, które zamieœci³ w internecie. PRÓBA ZATRZYMANIA 48-latka dogoniono dopiero przed Rekowem. - Planowa³em zatrzymaæ siê w Rekowie, jednak na usiln¹ proœbê zestresowanej ony zjecha³em tam, gdzie chcia³a, poniewa niedaleko by- ³y budynki mieszkalne - t³umaczy w oœwiadczeniu kierowca Audi. - Zatrzyma³ siê na jednej z odchodz¹cych w lewo dróg i czeka³ na to, a œcigaj¹cy go radiowóz przejedzie. Nasi funkcjonariusze jednak wczeœniej zauwa yli jego auto. W pierwszym momencie wjechali w z³¹ drogê, ale wycofali i wrócili we w³aœciwe miejsce. Obywatel Niemiec próbowa³ jeszcze wtedy uciekaæ - mówi rzecznik komendy i opowiada dalej: - Nasi policjanci zajechali mu drogê. Wysiedli z auta i gdy dochodzili do kierowcy ten rzuci³ siê w stronê swojego samochodu. Nasza funkcjonariuszka zagrodzi³a mu drogê, a policjant stan¹³ za 48-latkiem. W tym momencie mê czyzna u- derzy³ g³ow¹ policjantkê i funkcjonariusza. Zaczê³a siê szarpanina - t³umaczy M. Gawroñski. WIDEO W INTERNECIE Dalsz¹ czêœæ interwencji mo - na obejrzeæ na nieco ponad 4-minutowym filmiku, który pojawi³ siê w serwisie youtube.com w pi¹tek Umieœci³ go tam zatrzymany przez policjantów 48-latek. Akcjê rejestrowa³ syn mê czyzny. W materiale widaæ wyraÿnie, w jak nieporadny sposób policjanci próbowali zatrzymaæ kierowcê. Na ros³ego mê - czyznê nie dzia³a³y ich chwyty ani nawet gaz pieprzowy, którym przy okazji potraktowano jego onê. - Powiedzia³em, e na ziemiê, na piach nie bêdê siê k³ad³. Policjant siedzia³ mi na szyi, a ja wreszcie da³em siê zakuæ w kajdanki, bo widzia³em, e to nie ma sensu. Dalej skakaliby dooko³a. Gdy tak le a³em policjantka kilka razy uderzy³a mnie pa³k¹. Pyta³em, dlaczego mnie bije i ka e tarzaæ siê w piasku. Niestety, tego ju nikt nie nagrywa³. Syna nie by³o. Szkoda, e nie schowa³ siê za drzewem i równie tego nie nagrywa³. Mówi³em te, by uwa ali, bo mam chory krêgos³up. Nie chcieli tego s³yszeæ. Dobrze, e nic gorszego siê nie sta³o - opisuje wydarzenie mê czyzna. Funkcjonariuszom w koñcu uda³o siê na³o yæ kajdanki kierowcy Audi i przewieÿæ go na komendê. Zamiast gro ¹cych mu na pocz¹tku 100 z³ ostatecznie dosta³ 1 tys. z³ grzywny. - Zabezpieczyliœmy te kolejne 5 tys. z³ na poczet przysz³ych grzywien za stawianie biernego oporu funkcjonariuszom, ucieczkê z miejsca zdarzenia i naruszenie nietykalnoœci policjantów -mówi M. Gawroñski. - Jeœli chodzi o poddanie siê dobrowolnie karze, to by³em zmuszony, to uczyniæ, poniewa nastêpnego dnia musia³em wróciæ do kraju. Dlatego zastanawia³em siê, dlaczego nie mia³em prawa jako obcokrajowiec wp³acenia kaucji na poczet kary, a sprawa mog³aby odbyæ siê w s¹dzie... Po poddaniu siê dobrowolnej karze jestem uznany za winnego. Dziwi mnie równie to, e policja w Bytowie nie udostêpni³a materia³ów z videorejestratora. Musz¹ je posiadaæ - t³umaczy kierowca Audi. PO FILMIE O sprawie naprawdê g³oœno zrobi³o siê dopiero w weekend. W niedzielê po po³udniu wideo z akcji obejrzano ju ponad 200 tys. razy. Temat trafi³ na czo- ³ówki gazet i do mediów. Nieporadnoœæ policji do tej pory krytykuj¹ i wyœmiewaj¹ nie tylko internauci. - Choæ akcja ostatecznie zakoñczy³a siê pomyœlnie, to przyznajê, e policjanci pope³nili b³êdy. Mieli stan¹æ autem tak, by kierowca nie móg³ u- ciec. Faktycznie nie byli te w stanie sobie z nim poradziæ. W przypadku policjanta jest to wynikiem braku doœwiadczenia. Na ulicy pracuje dopiero od pó³ roku - mówi M. Gawroñski, dodaj¹c: - policjanci zawsze mogli u yæ np. pa³ki czy innych œrodków przymusu bezpoœredniego. Tu jednak nie by³o takiej potrzeby. Zareagowali stosownie do sytuacji. onie mê czyzny te prysnêli gazem po twarzy, poniewa po stronie, po której znajdowa³a siê kobieta, nasza funkcjonariuszka mia³a broñ. Istnia³o podejrzenie, e kobieta chce uderzyæ policjantkê. Mog- ³aby te zrobiæ coœ gorszego. ZAPOWIADAJ KONTROLÊ Jak siê dowiedzieliœmy, wewnêtrzne dochodzenie w bytowskiej komendzie potrwa miesi¹c. - Zleci³ je nasz komendant. Przeanalizujemy tê sprawê i ju teraz mogê powiedzieæ, e naszych funkcjonariuszy czekaj¹ dodatkowe szkolenia z dzia³ania w terenie m.in. w³aœnie z radzenia sobie z zatrzymywaniem osób. Jestem z wykszta³cenia instruktorem, wiêc czêœæ zajêæ poprowadzê sam. Do pomocy mam te dostaæ jeszcze jednego policjanta, który zostanie do tego specjalnie przeszkolony - zapowiada M. Gawroñski. Wiadomo, e funkcjonariuszka, która bra³a udzia³ w akcji, na pocz¹tku roku zosta³a przeniesiona do Bytowa z posterunku w Ugoszczy (gm. Studzienice). Wtedy skar yli siê na ni¹ i innych policjantów mieszkañcy, którzy dostawali mandaty m.in. za jazdê ci¹gnikiem pod wp³ywem alkoholu. Jednak nie bêdzie to mia³o wp³ywu na ostateczne rozwi¹zanie sprawy kierowcy Audi. - To by³a szersza sprawa i nie dotyczy³a tylko tej pani. Tam karano mandatami te ludzi, którzy zak³ócali ciszê nocn¹ itd. Tak naprawdê pozbyæ siê ich z posterunku chcia³o tylko kilku mieszkañców. Te g³osy jednak by³y tak silne, e faktycznie policjantów przeniesiono - t³umaczy M. Gawroñski. M.T.

9 AKTUALNOŒCI 11 NASZ CZYTELNIK ZWRACA UWAGÊ Zamieszczenie nie kosztuje wiele fatygi, a mo e u³atwiæ ycie - Myœl¹c o uruchomieniu w³asnej dzia³alnoœci gospodarczej, wszed³em na stronê internetow¹ Starostwa, ratusza i Urzêdu Pracy. Ale potrzebne dokumenty, które tam znalaz³em, s¹ nieaktualne, ukryte lub zwyczajnie ich nie ma - informuje jeden z naszych Czytelników. - Na stronie powiatu owszem znalaz³em dokumenty, ale przeterminowane. Widnieje tam przyk³ad jednego wniosku, ale dla... miasta sto³ecznego Warszawy. Brakuje równie druku CEiDG-1. Wystarczy go z³o yæ w urzêdzie gminy lub miejskim, a resztê za nas za³atwi¹ urzêdnicy - t³umaczy Czytelnik, dodaj¹c, e na tej samej stronie umieszczono odnoœnik przekierowuj¹cy na www Powiatowego Urzêdu Pracy. Jednak tam równie brakuje CEiDG-1. - Natomiast na stronie ratusza tylko z grubsza spojrza³em, i te go nie znalaz³em. Na pewno nie ma tego na stronie g³ównej, brakuje te linku do niego. Mo e wstawili go gdzieœ g³êbiej? Wydaje mi siê, e pomaganie w walce z bezrobociem to jedno z wa niejszych zadañ gminy. Choæ czemu siê dziwiæ, skoro nawet PUP tego nie ma? - zastanawia siê mê czyzna. Na stronie Urzêdu Miejskiego wspomniany przez Czytelnika dokument da siê znaleÿæ, ale trzeba siê trochê natrudziæ. Najpierw nale y wejœæ na Biuletyn Informacji Publicznej, potem na poradnik petenta, by nastêpnie otworzyæ zak³adkê wydzia³u spraw obywatelskich i spo³ecznych. - Faktycznie przeciêtnemu u ytkownikowi, który nie musi byæ zaznajomiony z tym, czym siê zajmuj¹ poszczególne wydzia³y, mo e byæ ciê ko go odnaleÿæ. Zastanawiam siê, gdzie i w jaki sposób mo na by ten dokument przenieœæ, by sta³ siê bardziej widoczny? Przyjrzymy siê temu i spróbujemy znaleÿæ lepsze rozwi¹zanie - t³umaczy Zenon Smantek, sekretarz bytowskiego ratusza. W Starostwie powiedziano nam najpierw, e umieszczanie dokumentów zwi¹zanych z zak³adaniem w³asnej dzia³alnoœci jest zadaniem dodatkowym i powiat mo e, ale nie musi tego robiæ. Kilka minut póÿniej jednak zmieniono zdanie. - Sprawdziliœmy tê informacjê i faktycznie dokumenty dotycz¹ce za³o enia dzia³alnoœci Po zwróceniu uwagi przez naszego Czytelnika Starostwo Powiatowe zamieœci³o na swojej stronie internetowej aktualne dokumenty. gospodarczej na naszej stronie by- ³y nieaktualne. Ju je œci¹gnêliœmy. Nastêpnego dnia pojawi siê druk CEiDG-1 - powiedzia³ nam Pawe³ Chodorowski, naczelnik wydzia³u rozwoju i spraw spo- ³ecznych Starostwa Powiatowego w Bytowie. Faktycznie, nastêpnego dnia na stronie pojawi³y siê stosowne dokumenty wraz z opisem. Na stronie PUP druku CEiDG-1 nie ma i nie bêdzie. - Zawsze mieliœmy problem z aktualnoœci¹ np. ofert pracy. Czêsto jest tak, e przedsiêbiorca ju kogoœ zatrudni³ i o tym nie informuje, a oferta nadal wisi. Natomiast jeœli chodzi o inne dokumenty, to s¹ aktualne, bo ca³y czas przyjmujemy ró nego rodzaju wnioski, co wymusza na nas ich odœwie anie. Z kolei jeœli chodzi o CEiDG-1, to nie jesteœmy instytucj¹, która akurat tym wnioskiem siê zajmuje. To obowi¹zek gminy. Mówi¹c, e ten dokument powinien byæ na naszej stronie, moglibyœmy wymyœliæ ca³¹ masê innych dokumentów, które do tego wniosku pewnie nale a³oby do³¹czyæ, czyli m.in. wniosek o wpis do Krajowego Rejestru S¹dowego. Nie mamy na to miejsca - mówi dyrektor PUP w Bytowie, Janusz Wiczkowski. Wniosek o za³o enie w³asnej firmy nie pojawi siê na www PUP te z innego powodu. Urz¹d czeka na now¹ stronê internetow¹. Jej wygl¹d i informacje w niej zawarte wed³ug J. Wiczkowskiego odgórnie okreœla ministerstwo. - Do tej pory mieliœmy w zasadzie dowolnoœæ w u- mieszczaniu treœci. Teraz wszystkie urzêdy pracy bêd¹ mia³y u- jednolicone strony w internecie. Dlatego nie wiem, czy teraz coœ modyfikowaæ, bo i tak zaraz siê zmieni - rozk³ada rêce dyrektor PUP. Na www pozosta³ych gmin z naszego powiatu z wnioskiem CEiDG-1, podobnie jak na stronie ratusza, bywa ró nie. W witrynie Urzêdu Gminy Borzytuchom go nie ma, ale wchodz¹c na BIP znajdzie siê go w g³ównym menu. Inaczej jest natomiast np. na stronie internetowej parchowskiego urzêdu. - Przyznam siê szczerze, e nie mam pojêcia, czy coœ takiego u nas jest. Powiem informatykowi, by tego poszuka³ i jeœli go mamy, przesun¹³ w jakieœ bardziej widoczne miejsce. A jeœli faktycznie dokumentu brakuje, to go jak najszybciej umieœcimy - zapewnia wójt gminy Parchowo, Andrzej Do³êbski. M.T. W BYTOWSKICH SZKO ACH Rodzice chc¹ zmian w sklepikach Kolorowe lizaki, musuj¹ce proszki, pa³ki wodne - to tylko czêœæ asortymentu, jaki mo na znaleÿæ w bytowskich szkolnych sklepikach. Rodzice bij¹ na alarm i chc¹ zmian. Asortyment szkolnego sklepiku by³ jednym z g³ównych tematów na pierwszym w tym roku szkolnym spotkaniu Rady Rodziców Szko³y Podstawowej nr 5 w Bytowie. Rodzice uczniów zwrócili uwagê, e to, co oferuje siê ich pociechom za niewielkie pieni¹dze, pozostawia wiele do yczenia. - S¹dzi³am, e szkolny sklepik poza typowymi artyku³ami papierniczymi jak zeszyty, o³ówki, d³ugopisy powinien sprzedawaæ równie kanapki, dro d ówki, owoce, soki. Bardzo siê zdziwi³am, kiedy u dziecka w plecaku znalaz³am coœ przypominaj¹ce odœwie acz do ust. Po spryskaniu wydobywa³ siê jakiœ r¹cy, musuj¹cy proszek. Na pytanie, gdzie to kupi³, odpowiedzia³, e w szkolnym sklepiku. Wtedy sprawdzi³am asortyment i okaza³o siê, e jest tam jeszcze wiele innych podobnych niespodzianek - skar y siê Bo ena Kniter, matka jednego z uczniów. Na proœbê rodziców dyrekcja szko³y spotka³a siê z ajentem szkolnego sklepiku, któremu zaproponowano zmiany w oferowanym asortymencie. - Nasz ajent jest otwarty na propozycje. Zgodzi³ siê wycofaæ czêœæ produktów o wysokim sk³adzie cukru, zw³aszcza s³odzonych kolorowych napojów, lizaków. W zamian maj¹ pojawiæ siê soki warzywne, owocowe. Obieca³ te sprzeda kanapek, ale nie Zdaniem rodziców w sklepikach szkolnych jest za du o s³odyczy. bêdzie to jakaœ bardzo szeroka o- ferta, bo pomieszczenie jest niewielkie i trzeba je bêdzie przygotowywaæ gdzie indziej - wyjaœnia dyrektor bytowskiej Szko³y Podstawowej nr 5, Jerzy Jobczyk, dodaj¹c, e ma nadziejê, i pomys³y rodziców spodobaj¹ siê równie u- czniom. W drugiej bytowskiej podstawówce równie zwracano uwagê na ten problem. - Swego czasu wypowiedzia³em wojnê chipsom i tych w szkolnym sklepiku siê ju nie znajdzie, ale dzieci przynosz¹ je sobie z domów lub kupuj¹ gdzie indziej. Moi kolejni ajenci przestrzegaj¹ zasad co do asortymentu, jednak trudno zupe³nie pozbyæ siê s³odyczy. Poza tym przyk³ad chipsów pokazuje, e jeœli nawet dzieci nie bêd¹ mia³y dostêpu do s³odkoœci na miejscu w szkole, to poradz¹ sobie w inny sposób -mówi dyrektor bytowskiej Szko³y Podstoawej nr 2, Jaros³aw Jakusz. Przy okazji doda³, e wczeœniejsze próby wprowadzenia zdrowej ywnoœci w sklepiku koñczy³y siê fiaskiem. - By³y owoce, ale dzieci w ogóle ich nie kupowa³y. Niestety, nie zawsze to, co my uwa amy za s³uszne, odpowiada najm³odszym. W tej chwili jednak sporym wziêciem ciesz¹ siê ciep³e bu³eczki i kanapki - dodaje J. Jakusz. Próbê wprowadzenia zdrowej ywnoœci podjêto swego czasu równie w Zespole Szkó³ Ekonomiczno-Rolniczych. Niestety, sprzeda œwie ych sa³atek i kolorowych kanapek by³a zbyt niska i sklepik trzeba by³o zamkn¹æ, bo jego prowadzenie okaza³o siê nieop³acalne., M.T.

10 AKTUALNOŒCI Kurier Bytowski r. 41 (1077) 13 DNA wskazuje na Sudety O tym, sk¹d pochodz¹ jod³y rosn¹ce na Kaszubach, w œwietle wyników ostatnich badañ genetycznych, rozmawiamy z nadleœniczym Nadleœnictwa Osusznica Jaros³awem Czarneckim. Kurier Bytowski : Najwy sze wzniesienia w naszym powiecie porasta m.in. jod³a. To nie jest rodzimy gatunek. Jaros³aw Czarnecki: Nie, choæ na pewno nie tak odleg³y jak np. daglezja, któr¹ przecie te u nas spotkamy. Daglezja przywêdrowa³a a z Ameryki Pó³nocnej. Tymczasem linia pó³nocnego zasiêgu jod³y przebiega ledwie ponad 200 km od nas. Podejrzewam, e zwyczajnie nie zd¹ y³a do nas dotrzeæ po ostatnim zlodowaceniu. W jej powrocie na pó³noc, po ust¹pieniu l¹dolodu, najpewniej przeszkodzi³ cz³owiek. Trudno to inaczej wyt³umaczyæ, bo na Kaszubach mamy w wielu miejscach warunki odpowiednie dla jod³y. I ona u nas dobrze roœnie, sama te potrafi siê tu wysiewaæ. Nie zmienia to faktu, e jod³y porastaj¹ce nasze wzgórza moren czo³owych zosta³y do nas przywiezione. Te pierwsze, najstarsze tak. Ale po co? W XIX w. nadal eksperymentowano z gatunkami drzew, którymi obsadzano dawne pola uprawne. Trzeba wiedzieæ, e po epoce wielkich odkryæ geograficznych, a potem wielkich kolonizacji olbrzymie po³acie Europy przesta³o siê uprawiaæ. Dotyczy³o to zw³aszcza s³abych gleb i zimniejszego klimatu. Po prostu w koloniach taniej produkowano ywnoœæ czy we³nê. Zaczêto wiêc na masow¹ skalê zalesienia i tak narodzi³o siê wspó³czesne leœnictwo. W koñcu XIX w. nauka ta by³a ju dosyæ zaawansowana. Jednoczeœnie ros³o zapotrzebowanie na drewno dla rozwijaj¹cego siê przemys³u i bu- 2-3 letnie siewki jod³y wypuszczaj¹ pierwszy boczny pêd. Leœnicy nazywaj¹ go ostrog¹. Jod³y rosn¹ u nas w drzewostanach mieszanych, najczêœciej z bukiem i sosn¹. Na zdjêciu taki las nieopodal Tuchomka. downictwa. Zwrócono wiêc uwagê m.in. na jod³ê, bo jej drewno jest lekkie i wytrzyma³e, w swoich w³aœciwoœciach podobne do œwierkowego czy sosnowego. Jednym s³owem stanowi dobre drewno konstrukcyjne. Ale jednoczeœnie posiada wysok¹ jakoœæ. Nie ma du ych sêków, krzywizn czy zbie ystoœci jak sosna, modrzew czy œwierki Zbie ystoœci? Chodzi o to, e ma mniej wiêcej ten sam obwód a do samej korony, podczas gdy inne wspomniane gatunki zwê aj¹ siê. To dlatego jod³a ma du ¹ wydajnoœæ, tzn. przy jej przecieraniu ma³o tracimy na odpady. Poza tym dosyæ szybko przyrasta, ma ma³o szkodników Jod³y, podobnie jak daglezje, kiedy rosn¹ blisko siebie, zaczynaj¹ tworzyæ jeden organizm. Poszczególne drzewa nie konkuruj¹ ze sob¹. Widaæ to, kiedy wytniemy jedno z nich - pozosta³y po nim pniak zabliÿnia siê, tworz¹c coœ na kszta³t he³mu. owadzich. Nic wiêc dziwnego, e w drugiej po³owie XIX w., czyli wtedy, kiedy intensywnie zalesiano nasze strony, ktoœ wpad³ na pomys³, by j¹ do nas œci¹gn¹æ. Ówczeœni leœnicy zauwa yli, e tu panuj¹ podobne warunki jak w górach, jest odpowiednie nachylenie, klimat, no i gleby. Œci¹gnêli wiêc jod³ê, by wzbogaciæ asortyment drzew leœnych. Wtedy te trafi³y do nas daglezja i œwierk, choæ trwaj¹ dyskusje, czy nie jest on u nas naturalny. Jednak w odró nieniu od jod³y œwierk czy sosna zuba aj¹ siedlisko, na którym rosn¹, degraduj¹ glebê. Wiadomo, sk¹d konkretnie przywieziono nasiona, z których wyros³y nasze jod³y? Z ustnych przekazów wiemy, e w koñcu XIX w. nasiona przywieziono w nasze strony w butlach po winie. Wysiewano je pod starsze sosny i buki, które tworzy³y coœ w rodzaju okapu, bo jod³a lubi wzrastaæ w cieniu. Potem te sosny i buki zosta³y wyciête. Niestety, nie wiemy, kiedy to siê sta³o. W ka dym razie w efekcie powsta³ u nas drzewostan jod³owy. Podejrzewam, e ówczeœni leœnicy mieli œwiadomoœæ, e gleby po pó³nocnej stronie moreny czo³owej s¹ lepsze ni te bardziej na po³udnie. A ten gatunek wymaga yznych siedlisk. St¹d taka ich decyzja o wyborze miejsca. Dziœ, po ostatnich badaniach genetycznych wiemy, e nasiona pochodzi³y z po³udnia ówczesnych Prus, czyli z Sudetów. A coœ wiêcej o tych badaniach? Przed kilkoma laty pobrano próbki od 460 drzew z Bieszczad i Karpat Wschodnich (Ukraina), Gór Œwiêtokrzyskich, Sudetów i z naszego terenu. DNA pochodzi³o z Starsze jod³y maj¹ charakterystyczny pokrój. Ich korona nie koñczy siê szpicem, ale jest zaokr¹glona, przypominaj¹c coœ na kszta³t bocianiego gniazda. - Mo na te powiedzieæ, e korona jod³y przypomina jej szyszkê, która równie posiada têpe zakoñczenie - mówi Jaros³aw Czarnecki. igie³. Ich wynik jednoznacznie potwierdzi³, e nasze jod³y to potomkowie jode³ sudeckich. Jaka przysz³oœæ czeka nasze jod³owe lasy? Nasze jedliny s¹ rezerwuarem nasion - w³aœnie po to utworzono Wy³¹czone Drzewostany Nasienne w Leœnictwie P³otowo. Przysz³oœæ tych drzewostanów jest wiêc pewna, poniewa s¹ one istotne nie tylko dla gospodarki leœnej, ale tak e dla œrodowiska przyrodniczego i krajobrazu. Poza tym jod³y s¹ d³ugowieczne, wiêc jeszcze d³ugo bêd¹ wa ne dla tutejszej gospodarki i œrodowiska. W miarê mo liwoœci obsadza siê tym gatunkiem nowe powierzchnie, choæ, jako e to drzewo obce, nie s¹ to imponuj¹ce area³y. G³ównym zadaniem jod³y jest i bêdzie pozytywny wp³yw na ró norodnoœæ przyrodnicz¹ naszych morenowych wzgórz. Rozmawia³ P.D.

11 AKTUALNOŒCI Kurier Bytowski r. 41 (1077) 15 TEMAT ZE STR. 1 Grubo poni ej zamkowego dziedziñca Wykopaliskami w studni na bytowskim zamku zajmowali siê archeolodzy Pawe³ Szczepanik i Kamil Kajkowski. Z tym drugim rozmawiamy o tym, co znaleziska mog¹ nam powiedzieæ o dziejach zamku i Bytowa. Kurier Bytowski : Co ciekawego znaleÿliœcie w zamkowej studni? Kamil Kajkowski: Nie by³o tu jakichœ wyj¹tkowo spektakularnych zabytków, co nie zmienia faktu, e to, co wykopaliœmy, rzuca sporo œwiat³a na temat dziejów bytowskiego zamku. Do najciekawszych odkryæ mo na zaliczyæ koœciany grzebieñ wyciêty z rogu prawdopodobnie z XV w., guzik z br¹zu, kamienn¹ kulê do bombardy z czasów potopu szwedzkiego oraz nieco drobnych zabytków metalowych - kute gwoÿdzie, ogniwo ³añcucha. Oprócz tego wykopaliœmy haki, które byæ mo e przyczepione do cembrowiny umo liwia³y zejœcie do studni. ZnaleŸliœmy równie, jak w wiêkszoœci tego rodzaju wykopaliskach, sporo fragmentów œredniowiecznej i nowo ytnej ceramiki, resztki szklanych butelek i rozdrobnione szk³o najpewniej typu witra owego. Mówi pan, e to nie s¹ spektakularne odkrycia... Mo na przypuszczaæ, e zamkowa studnia by³a doœæ czêsto czyszczona, dlatego nie ma tam zbyt wielu wa nych rzeczy. Z regu³y w studniach znajduje siê o wiele wiêcej ciekawych zabytków. Na przyk³ad ten grzebieñ. Najpewniej nie zosta³ tam wrzucony specjalnie. To bardzo luksusowy jak na owe czasy przedmiot, którego nikt nie pozby³by siê ot tak. Do studni czêsto wpada³y najró niejsze przedmioty, tu jednak nie ma ich za wiele, co mo e œwiadczyæ o tym, e dbano o to, by nie by³a zaœmiecana. Czy na podstawie tych wykopalisk mo na powiedzieæ coœ wiêcej o zamku? Jak wspomnia³em, to, co znaleÿliœmy, nie nale y do przedmiotów wyj¹tkowych. Nie licz¹ siê jednak fanty, ale to, czego dziêki wykopaliskom mo emy siê dowiedzieæ. Wed³ug badañ studni sprzed 20 lat warstwa œredniowieczna mia³a pojawiæ siê ju na g³êbokoœci 3,5 m. Dalej nie kopano. My, bêd¹c metr ni- ej, jeszcze jej nie znaleÿliœmy. Pojawi³a siê póÿniej, bo dopiero na g³êbokoœci oko³o 5-5,5 m. Podwa a to wyniki prac archeologicznych z 1993 r. Kto wie, co znaleÿlibyœmy jeszcze ni ej? Ciekawostk¹ jest te to, e do budowy cembrowiny u yto kamiennego arna z m³yna, na które natrafiliœmy we wspomnianej warstwie pochodz¹cej prawdopodobnie z XV w. Mo e to oznaczaæ, e w okolicy ju wtedy musia³ dzia³aæ m³yn - zak³adaj¹c oczywiœcie, e kamieñ nie zosta³ sprowadzony z innego miejsca, co wed³ug nas wydaje siê mniej prawdopodobne ni jego lokalne pochodzenie. To z kolei koresponduje z przeprowadzonymi kilka lat temu badaniami na ulicy Wojska Polskiego i dowodzi, e jakieœ struktury protomiejskie pojawi³y siê w Bytowie przed przybyciem Krzy aków. Zreszt¹ mówi¹ o tym Ÿród³a pisane wspominaj¹ce, e Zakon zakupi³ ziemiê wraz z jakimœ ufortyfikowanym obiektem. Badania w studni nie da³y odpowiedzi na pytanie, czy w³aœnie w miejscu dzisiejszego zamku znajdowa³a siê wczeœniejsza twierdza, któr¹ zakonnicy mieli rozbudowaæ. Mo e gdybyœmy kopali g³êbiej, dowiedzielibyœmy siê czegoœ wiêcej. Dlaczego w takim razie nie kopaliœcie ni ej? W projekcie zatwierdzonym przez konserwatora zabytków zobowi¹zaliœmy siê kopaæ tak g³êboko, jak bêdzie to mo liwe. Musieliœmy zakoñczyæ, bo po prostu baliœmy siê o nasze bezpieczeñstwo. Na g³êbokoœci 6 m zaczê³a siê pojawiaæ woda. Cembrowina, mimo e siêga jeszcze g³êbiej, stawa³a siê coraz rzadsza. Gdybyœmy zeszli ni ej, ryzykowalibyœmy osuniêcie siê kamieni. Wróæmy do znalezisk. Poza wspomnianymi przedmio- Ten koœciany grzebieñ pochodzi najprawdopodobniej z XV w. tami pojawi³o siê jeszcze trochê koœci i nic poza tym. Ten materia³ podobnie jak pozosta³e znaleziska rozeœlemy w ró ne miejsca do ekspertyzy. Dowiemy siê dok³adnie, z jakich okresów pochodz¹. Co do koœci i resztek roœlinnych, to je równie zbadamy. Dziêki temu mo e dowiemy siê te, co jedli mieszkañcy zamku lub jakie zwierzêta i roœliny y³y i ros³y tu w dawnych czasach. Kiedy mo emy siê spodziewaæ wyników? Zobowi¹zaliœmy siê je przedstawiæ w przysz³ym miesi¹cu. Jak dot¹d tylko czêœæ znalezisk wys³aliœmy do badañ. Szukamy ekspertów lub oœrodków badawczych, które zrobi¹ to szybko i w miarê tanio. Czy wykopane eksponaty trafi¹ do naszego muzeum? Na pewno kula do bombardy i koœciany grzebieñ, gdy s¹ bardzo ekspozycyjne. Jestem nie tylko archeologiem, ale i kustoszem w muzeum. Zapewniam, e czêœæ znalezisk znajdzie swoje miejsce w Baszcie M³yñskiej. A co dalej ze studni¹? Wykop wci¹ jest otwarty. Rozmawialiœmy z dyrektorem Bytowskiego Centrum Kultury. Nie bêdziemy zakopywaæ studni do poprzedniego poziomu, mimo e wczeœniej zobowi¹zaliœmy siê to zrobiæ. Uwa amy, e jest teraz o wiele ciekawsza. Ta g³êbokoœæ daje fajny efekt. O ile wiem, dalsze prace zwi¹zane ze studni¹ wi¹ ¹ siê z jej adaptacj¹ ekspozycyjn¹. A jakie s¹ wasze dalsze plany w naszym mieœcie? Warunkiem zwiêkszenia intensywnoœci prac wykopaliskowych na terenie Bytowa i okolic jest stworzenie w Muzeum Zachodniokaszubskim dzia³u archeologicznego. Robót dla archeologów jest tu bardzo du o i na wiele lat. W najbli szej mo liwej przysz³oœci chcielibyœmy zaj¹æ siê szukaniem pozosta³oœci Gdaniska, czyli wie y ostatniej obrony. Na murze kurtynowym od strony ul. Podzamcze znajduje siê wyjœcie na drewniany pomost, który wed³ug mnie do niej prowadzi³. Zreszt¹ pamiêtam, e jeszcze gdy by³em dzieckiem, czêsto bywa³em w tych okolicach i widzia³em tam resztki ceglanej konstrukcji - byæ mo e filaru podtrzymuj¹cego pomost prowadz¹cy do tej wie y. Myœlê, e warto by by³o dowiedzieæ siê, czy to prawda. To jednak tylko plany. Potrzeba pieniêdzy. Mo e spróbujemy z koleg¹ napisaæ wniosek do dyrektora BCK lub do miasta z proœb¹ o wsparcie. Natomiast na przysz³y rok planujemy napisanie monografii dotycz¹cej badañ archeologicznych w Byto- Bytowscy archeolodzy przy pracy: u góry Pawe³ Szczepanik, u do³u Kamil Kajkowski. wie prowadzonych tu do tej pory. Gdzie jeszcze pana zdaniem nale a³oby kopaæ w pobli u zamku, by znaleÿæ coœ interesuj¹cego? W zasadzie przyda³oby siê przekopaæ sam¹ fosê. Najlepiej w okolicach mostu zwodzonego od strony ul. 1 Maja. Tam nikt nigdy badañ nie prowadzi³, a czêsto bywa³o, e gdy na moœcie mija³y siê dwa wo- zy, coœ z nich spada³o. Jeœli gdzieœ znajduj¹ siê ciekawe zabytki, to na pewno tam. W ogóle ca³y zamek i jego okolice przyda³oby siê przekopaæ i sprawdziæ chocia by to, w jaki sposób ukszta³towano zamkowe wzgórze. Ale na to te potrzeba pieniêdzy. Rozmawia³ M.T. Wideo z prac oraz zdjêcia na

12 16 KULTURA W rocznicê urodzin Nagrody dla poetów rozdane By³ pierwszym urodzonym na Gochach, który uzyska³ tytu³ profesora. W ¹kiem, gdzie przyszed³ na œwiat, w 100 rocznicê urodzin Klemensa Zmuda Trzebiatowskiego, d³ugoletniego profesora pedagogiki Uniwersytetu Gdañskiego, ods³oniêta zostanie pami¹tkowa tablica. Klemens Zmuda Trzebiatowski urodzi³ siê r. Skoñczy³ szko³ê podstawow¹ w BrzeŸnie Szlacheckim, a nastêpnie seminarium nauczycielskie w Koœcierzynie. Studiowa³ w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Pracowa³ jako nauczyciel m.in. w Chojnicach, Kamieniu Krajeñskim, Botowie w powiecie piñskim, a tak e Lipiu, gdzie w czasie drugiej wojny œwiatowej zorganizowa³ tajne gimnazjum. By³ równie cz³onkiem Tajnej Organizacji Nauczycielskiej i Armii Krajowej. Po wojnie zaj¹³ siê organizowaniem szkolnictwa pedagogicznego w Chojnicach, Bytowie i S³upsku. Pe³ni³ m.in. funkcje inspektora, nauczyciela i dyrektora Liceów Pedagogicznych, w tym w Bytowie i S³upsku. Swoj¹ pracê jako wyk³adowca kontynuowa³ na Uniwersytecie Gdañskim. W 1977 r. uzyska³ tytu³ profesora. By³ pierwszym urodzonym na Gochach, który uzyska³ ten naukowy stopieñ. Na uroczystoœæ ods³oniêcia tablicy w 100 rocznicê urodzin wybitnego pedagoga zapraszaj¹ Fundacja Naji Gòchë, Rada Rodzin Trzebiatowskich oraz Rada So³ecka w ¹kiem. Spotkanie odbêdzie siê w sobotê o godz Rozpocznie je msza œw. w koœciele Wniebowziêcia Najœwiêtszej Maryi Panny w ¹kiem poœwiêcona pamiêci prof. Klemensa Zmuda Trzebiatowskiego oraz w intencji nauczycieli z Gochów. Nastêpnie na budynku starej szko³y ods³oniêta zostanie tablica. Tablica o tej treœci, upamiêtniaj¹ca Klemensa Zmuda Trzebiatowskiego, zawiœnie na budynku starej szko³y w ¹kiem. Jolanta Œwiderska, Wanda Majewicz-Kulon i Andrzej Szczepanik zostali nagrodzeni w konkursie, który bytowski Wers przygotowa³ dla jego cz³onków. Andrzej Szczepanik PodpowiedŸ muz W ³¹k aksamitnych bezmiarze muzyk¹ traw rozszeleszczon¹ œpi¹ muzy snem rozleniwionym na ko³drze wen¹ wype³nion¹ i choæ to jeszcze nie g³êboka noc ju widzê bladoœæ ksiê ycow¹ ju czujê tê przedziwn¹ moc i muz podpowiedÿ kolorow¹ by skryt¹ mi³oœæ wyznaæ gwiazdom pod nieba bram¹ uchylon¹ i chmurom co siê drocz¹ wiatrom gdy pêdz¹ w podró nieskoñczon¹ a kiedy podmuch na mgnienie ob³oków drzwi rozchyli na jedn¹ chwilê - na drgnienie poczujê tajemnicê chwili i bzów zapach, s³oñce i ogrody ptaka co przemknie/ w szczelinie niepewnego lotem/ jak liœæ w niepogody gdy nad ziemi¹/ zawiœnie i zginie Wyniki turnieju poetyckiego zadanego przed przerw¹ wakacyjn¹ og³oszono Przypomnijmy, nale a³o napisaæ wiersz wed³ug wybranego schematu (z wersami: W okruchach pamiêci, Z gwiazd¹ w aureoli, Jak œwiat³o nadziei ; Zanurzyæ usta (d³onie, o- czy, serce) w Ÿródle ; Aksamit zielonych (lub inny przymiotnik) ³¹k. Konkursowe teksty ocenia³ prezes Klubu Literackiego Wers - Wac³aw Pomorski, który do jury zaanga- owa³ tak e s³upskich poetów: Lechos³awa Cierniaka i Wies³awa Ciesielskiego. Zdecydowali, e w pierwszej kategorii najlepiej poradzi³a sobie Jolanta Œwiderska, w drugiej wygra³a Wanda Majewicz-Kulon, zaœ w trzeciej pierwsze miejsce zaj¹³ Andrzej Szczepanik (utwory zwyciêzców prezentujemy w ramkach). - Napisanie wiersza, w którym narzucone s¹ wersy, jest bardzo trudne. Teksty poszczególnych osób s¹ przez to do siebie podobne i nigdy nie wiadomo, komu wyjdzie najlepiej - mówi J. Œwiderska. Laureaci otrzymali od Bytowskiego Centrum Kultury po 100 z³, które mog¹ wydaæ w bytowskiej ksiêgarni Conrad. Dodatkowo wyró - niono Andrzeja Waszkiewicza za wiersz Pierwsze. Nastêpne spotkanie Wersu odbêdzie siê Bêd¹ na nim prezentowane utwory o tematyce jesiennej. I.T. Jolanta Œwiderska Amulet W okruchach pamiêci - tej nieudolnej, niedoskona³ej, naiwnej zaklête cenne dni. Cudowne chwile jak œwiat³o nadziei dodaj¹ do ycia coraz wiêcej si³... Przejrzyste d³onie, niezak³amane, nieob³udne w uœcisku splataj¹ siê. Wœród zielonych nadziei uœmiech niczym rybia ³uska szczêœcia amuletem zostaje... Wanda Majewicz-Kulon Trzy Ÿród³a Zanurzyæ oczy w Ÿródle m¹droœci Ze s³ów ksi¹g m¹drych Czerpaæ wiedzê Zanurzyæ usta w Ÿródle wiedzy Bo s³owo jest Ÿród³em m¹droœci Zanurzyæ serce w Ÿródle mi³oœci D³oñmi rozdawaæ uœmiech By œwiat zakwit³ ró ¹/ dobroci A ludzkoœæ/ mi³oœci¹/ szczêœliw¹... Lipiec 2013 r. Za mg³¹ jeszcze w tym roku Po ponad rocznej przerwie bytowiacy znów mogli obejrzeæ spektakl Samotnoœæ. M³ode aktorki z Bytowa zapraszaj¹ ju na kolejne przedstawienie. - Same wybiera³y temat, teksty i ustala³y choreografiê - mówi Aldona Gostomska przygotowuj¹ca grupê teatraln¹ w Klubie M³odzie- owym prowadzonym przez Stowarzyszenie Przyjació³ Gimnazjum nr 2 w Bytowie. Spektakl Samotnoœæ, który swoj¹ premierê mia³ w czerwcu ubieg³ego roku, wystawiono ponownie w pi¹tek w Bytowskim Centrum Kultury. Sala wype³ni³a siê po brzegi, a publicznoœæ ywo reagowa³a na przedstawienie, na koñcu nagradzaj¹c je owacjami na stoj¹co. - Jesteœmy zaskoczeni i bardzo szczêœliwi, e tyle osób przysz³o obejrzeæ spektakl - mówi A. Gostomska. Grupa teatralna przygotowuje siê tak e do nowego przedstawienia - Za mg³¹. I tym razem wybranie tematu re yserka powierzy³a m³odzie y. - Ze wzglêdu na to, e to w³aœnie aktorki decyduj¹ o œrodkach wyrazu, tekstach i scenografii, a nie bazuj¹ na gotowych scenariuszach, przygotowania trwaj¹ doœæ d³ugo - mówi A. Gostomska, dodaj¹c, e po raz kolejny spektakl bêdzie traktowa³ o rzeczach powa - nych, trudnych. Aktorki planuj¹ zaanga owaæ do niego grupê muzyczn¹, któr¹ za³o y³a Katarzyna Pêkala. Nie wiadomo jeszcze, kiedy dok³adnie Za mg³¹ zostanie wystawione, ale na pewno jeszcze w tym roku. I.T. Aktorki, które wyst¹pi³y w spektaklu, dzia³aj¹ przy Klubie M³odzie owym prowadzonym przez Stowarzyszenie Przyjació³ Gimnazjum nr 2 w Bytowie w ramach zadania publicznego zleconego i dofinansowanego przez Gminê Bytów.

13 KULTURA 17 W blasku reflektorów i dymie rac Zaczê³o siê od opowiadañ najstarszych mieszkañców Jasienia i okolic. Potem by³ wiosenny spacer, teraz widowisko w œrodku lasu. A to dopiero pocz¹tek. Teatr Brzozaki chce przypomnieæ historiê nieistniej¹cej ju stacji kolejowej. O pomyœle odnalezienia œladów dawnej stacji kolejowej Jezioro- Jasieñ (gm. Czarna D¹brówka) pisaliœmy wiosn¹. To wtedy m³odzie z Teatru Brzozaki rozpoczê³a swoje poszukiwania. - W trakcie zbierania materia³u do poprzednich projektów us³yszeliœmy, jak to pani Marta Majkowska przemyca³a w czasie wojny miêso, które dostarcza³a na stacjê kolejow¹ w Jasieniu. Ten w¹tek bardzo nas zaciekawi³ - opowiada opiekuj¹ca siê grup¹ Ewa Orzechowska. Z czasem m³odzie dotar³a do kolejnych ciekawostek zwi¹zanych z dawn¹ lini¹. Znalaz³a je m.in. w artyku³ach publikowanych w prasie, sporo pomóg³ historyk Tomasz Ostrowski oraz przedwojenny film o Bytowie. To na nim pojawia siê ujêcie, kiedy z okna poci¹gu widaæ jezioro Jasieñ. Szukaj¹c kolejnych œladów dawnej linii, wczesn¹ wiosn¹ m³odzie wybra³a siê w okolice stacji Jezioro-Jasieñ. - Z opowiadañ mieszkañców wiedzieliœmy, e to gdzieœ w pobli u Brzezinek. Pocz¹tkowo nic nam siê nie rzuci³o w oczy. Jednak kiedy dok³adniej spenetrowaliœmy teren, znaleÿliœmy kilka po³amanych ceg³ówek i fragment betonowego peronu. Rosn¹ce w œrodku lasu owocowe drzewa równie œwiadczy³y o tym, e niegdyœ musia³o tutaj wygl¹daæ inaczej - opowiada E. Orzechowska. Przez ostatnie dwa miesi¹ce m³odzi ludzie analizowali zebrany materia³. Szczegó³owo ogl¹dali przedwojenny film, zastanawiaj¹c siê, kim byli podró uj¹cy kolej¹ ludzie, co ich tutaj sprowadza³o. - W miêdzyczasie pozna³am równie pani¹, która kiedyœ mieszka³a w Baranowie i jako m³oda studentka podró- owa³a tym poci¹giem do Berlina - dodaje opiekunka grupy. W ubieg³¹ sobotê cz³onkowie Teatru Brzozaki postanowili historiê tego zapomnianego miejsca przybli yæ dzisiejszym mieszkañcom Jasienia. PóŸnym popo³udniem przed Wiejski Dom Kultury w Jasieniu zajecha³ autokar, a w nim muzyk Jaromir Szroeder, który zaprasza³ na przeja d kê. Na wyprawê do stacji Jezioro-Jasieñ zdecydowa³o siê kilkadziesi¹t osób. Na miejscu usiedli na nietypowej widowni w œrodku lasu i z uwag¹ obserwowali, co bêdzie siê dzia³o za Przygotowane przez Teatr Brzozaki widowisko to wstêp do spektaklu, który chce stworzyæ m³odzie. specjalnie przygotowanym szlabanem. Z leœnej gêstwiny zaczêli wychodziæ aktorzy nios¹cy rozmaite przedmioty zwi¹zane ze star¹ stacj¹. By³y to ceg³y, fragment okna, blaszane wiadra. Pojawi³a siê te lokomotywa... Jeden z aktorów, trzymaj¹c w rêku dwa ostro œwiêc¹ce reflektory, przesuwa³ siê po dawnym torowisku, towarzysz¹ca mu zaœ druga osoba nios³a race. Ich dym mia³ imitowaæ ten wydobywaj¹cy siê niegdyœ z kominów parowozów. Pojawi³a siê równie pasa- erka, elegancka pani, która przyjecha³a na wieœ odwiedziæ rodzinê. Sielankowy nastrój na stacji zepsu- ³y odg³osy wybuchów docieraj¹ce od strony Bytowa. - To by³a nasza w³asna koncepcja. Byæ mo e tak wygl¹da³ koniec stacji wiosn¹ 1945 r. Na razie trudno to stwierdziæ, ale widowisko jest pocz¹tkiem spektaklu, który zamierzamy przygotowaæ. Mam nadziejê, e upór mojej grupy i chêæ poznania historii swojej okolicy przybli ¹ jej losy równie innym - mówi E. Orzechowska. Po widowisku na uczestników czeka³y ciep³a kawa, herbata i ciasto. By³a te chwila na rozmowê ze starszymi mieszkañcami Jasienia, którzy zaczêli wspominaæ, jak kiedyœ wygl¹da³a nieistniej¹ca stacja. Wyró nienie za kaszëbsczé jestku Lina w czerwonej kapuœcie z urawin¹ i suszonymi œliwkami przygotowa³y uczennice bytowskiego ekonoma na VI Festiwal Potraw Kaszubskich w Ostrzycach. Pracoch³onne danie otrzyma³o wyró nienie. Reprezentacja Technikum ywienia i Us³ug Gastronomicznych z bytowskiego ekonoma kolejny raz wziê³a udzia³ w dorocznym konkursie kulinarnym w Ostrzycach (pow. kartuski). W tym roku uczniowie 8 szkó³ o profilu gastronomicznym z województwa pomorskiego spotkali siê w sobotê Ka da z dru yn chcia³a pochwaliæ siê wyj¹tkow¹ i oryginaln¹ potraw¹ kojarz¹c¹ siê z Kaszubami. Sk³adnikiem wiêkszoœci dañ by³y wiêc ryby. Uczennice Zespo³u Szkó³ Ekonomiczno-Rolniczych - Paulina Makuch, Natalia Pob³ocka i Paulina Œliwiak - przygotowa³y lina na czerwonej kapuœcie z urawin¹ i suszonymi œliwkami. - To by³a bardzo pracoch³onna potrawa. Najwiêcej czasu zabra³o przygotowanie samej ryby. Dziewczêta musia³y bowiem najpierw j¹ wypatroszyæ i oczyœciæ, a nastêpnie wyfiletowaæ - opowiadaj¹ opiekunki uczennic Sylwia Furmanek i Marzena Wnuk Lipiñska. Uczennice ekonoma (od lewej: Paulina Œliwiak, Natalia Pob³ocka i Paulina Makuch) swoj¹ potrawê przygotowywa³y blisko 3 godziny. Przygotowanie potrawy zajê³o bytowiankom prawie trzy godziny. E- fekt by³ jednak imponuj¹cy. Sma ona ryba na specjalnie przyrz¹dzonej kapuœcie w towarzystwie opiekanych ziemniaków kusi³a wygl¹dem i zapachem. - Konkurencja by³a bardzo du a, a wiêc otrzymane wyró - nienie bardzo nas ucieszy³o. Mog³yœmy spróbowaæ swoich si³ w konkursie kulinarnym, wiemy, na jakim jesteœmy poziomie, a przy okazji podpatrywa³yœmy, co robi¹ inni. Us³ysza³yœmy te wiele cennych rad od fachowców zawodowo zajmuj¹cych siê gotowaniem - opowiadaj¹ uczennice ekonoma. W nagrodê m³ode adeptki gastronomii otrzyma³y ozdobn¹ drewnian¹ ³y kê oraz nagrodê pieniê n¹, któr¹ zamierzaj¹ wydaæ na sprzêt do szkolnej pracowni. Pe³en przepis na lina z czerwon¹ kapust¹ mo na znaleÿæ na

14 18 ROZMAITOŒCI Z ryb¹ w roli g³ównej Ryba w galarecie, ³osoœ na parze, szasz³yki z dorsza, pstr¹g pieczony z zio³ami oraz faszerowany kasz¹ gryczan¹ - te i wiele innych ciekawych dañ przygotowa³y mieszkanki Jasienia w ramach warsztatów z kuchni regionalnej i cateringu. Nasi najm³odsi Od 2 do w bytowskim szpitalu urodzi³o siê 10 dzieci. Oprócz tych, które widzimy na zdjêciach, na œwiat przysz³y jeszcze 2 dziewczynki i 3 ch³opców. Oliwia, córka Ewy i Marcina Dzikich z Bytowa, ur o godz , wzrost 58 cm, waga 3750 g. Filip Mariusz, syn Katarzyny i Rados³awa Bo ków z Bytowa, ur o godz , wzrost 56 cm, waga 3400 g. Anna Maria, córka Ewy i Zbigniewa Gañskich z Go³czewa (gm. Parchowo), ur o godz , wzrost 52 cm, waga 2950 g. Sara Pawelczyk, córka Emilii i Krzysztofa z Bytowa, ur o godz , wzrost 54 cm, waga 3050 g. Córka Judyty i Jana Gliszczyñskich z Rekowa (gm. Bytów), ur o godz. 6.35, wzrost 55 cm, waga 3750 g. Na trzy sposoby do mety Mieszkanki Jasienia pod okiem fachowca uczy³y siê, jak przygotowaæ ciekawe i smaczne potrawy z ryb. - W przysz³oœci chcielibyœmy stworzyæ trawy. - Kilka razy bra³am ju u- w Jasieniu Wioskê Ryback¹. dzia³ w takich szkoleniach, ale to Miejscowoœæ przecie kojarzy siê g³ównie by³o wyj¹tkowo ciekawe. Us³yszadlatego z piêknym jeziorem i rybami, ³yœmy wiele cennych porad, które jeœli mówimy o kuchni, to mo na wykorzystywaæ na co dzieñ. powinna siê ona opieraæ w³aœnie na Teraz wiem m.in. jak ugotowaæ zupê nich. Mamy nadziejê, e w przysz³oœci rybn¹, by miêso siê nie rozsypy- ta regionalna kuchnia z ryb¹ w wa³o - opowiada Emilia Gosz, jedna roli g³ównej przyci¹gnie do nas wiêcej z uczestniczek. turystów - mówi Agnieszka Wolska Na degustacjê przygotowa³y z Gminnego Oœrodka Pomocy m.in. rybê w galarecie, ³ososia Spo³ecznej w Czarnej D¹brówce, œwie ego na parze, szasz³yki z dorsza, który by³ pomys³odawc¹ dwudniowych pstr¹ga pieczonego z zio³ami o- warsztatów kulinarnych. 2 i raz pstr¹ga faszerowanego kasz¹ w Wiejskim Domu Kultury w gryczan¹. Nie zabrak³o tak e zabielanej Jasieniu uczestniczy³y w nich 4 kobiety zupy rybnej z ryb s³odko- z Programu Aktywnoœci Lokalnej wodnych oraz zupy rybnej po wê- Klub poszukiwacza przygód. giersku. Na stole pojawi³y siê tak e Poprowadzi³a je technolog ywnoœci tartinki z ³ososiem wêdzonym i kawiorem, Stefania ¹czkowska-Malczewska. œledÿ w œmietanie i pikan- Dziêki ekspertowi panie mia³y o- tnym sosie. kazjê poszerzyæ wiedzê na temat Przepisy na dania z ryb bêdziemy ryb, ich wartoœci od ywczych oraz publikowali w kolejnych tygo- sposobu przyrz¹dzania i odpowiedniego dniach na podawania. Po kilkugodzinski.com.pldniach wyk³adach przygotowa³y po- Z wice na prezesa Ewa Œwi¹tek Brzeziñska z BrzeŸna Szlacheckiego zosta- ³a nowym szefem lipnickiego oddzia³u Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Zgodnie ze statutowym zapisem dotychczasowy przewodnicz¹cy organizacji, Andrzej Lemañczyk, nie móg³ kandydowaæ, poniewa piastowa³ to stanowisko przez ostatnie dwie kadencje. Kilkudziesiêcioosobowa grupa zrzeszeñców wybra³a wiêc na swoj¹ szefow¹ E. Œwi¹tek Brzeziñsk¹, która do tej pory zajmowa³a stanowisko wiceprezesa lipnickiego ZKP. Kaszubski triathlon to nowy pomys³ tuchomskiego GOK-u na sportow¹ rekreacjê. Pierwszy raz konkurencje rozegrano miêdzy Jeziorem D³ugim a Chotkowem. Pogoda w niedzielê by³a wrêcz wymarzona. Na Jeziorze D³ugim prawdziwa glada. Trochê chmurek, brak wiatru i temperatura nieco ponad 11 stopni Celsjusza. Jednym s³owem idealne warunki do kajakowania, biegania i jazdy na rowerze. Tego dnia w takiej w³aœnie kolejnoœci rozgrywano pierwsze zawody kaszubskiego triathlonu. Nad jeziorem stawi³o siê kilkadziesi¹t osób, spoœród których na wyruszenie w trasê zdecydowa³o siê 19 kobiet i mê czyzn. Startowali co minutê. Na wodzie musieli przebyæ 100 m do boi, a potem wróciæ na pla ê. Z niej w pó³torakilometrow¹ trasê pobiegli do T¹gowia, najpierw po bruku, a w samej wsi krótko po asfalcie. W T¹gowiu obok remizy zawodnicy przesiedli siê na rowery, by st¹d g³ównie poln¹ drog¹ pokonaæ 2,5 km do Chotkowa. Najszybszemu, Jerzemu Szrederowi, zajê³o to nieco ponad Zawodnicy kaszubskiego triathlonu p³ywali kajakiem, biegali i jeÿdzili na rowerze. 13 minut. W nagrodê otrzyma³ puchar, medal i koszulkê. Na mecie na uczestników triathlonu czeka³ te smaczny poczêstunek. - W przysz³ym roku imprezê powtórzymy. Nie wiemy jeszcze, czy w jednym miejscu, czy jako cykl o Grand Prix Kaszub - mówi jeden z pomys³odawców, Tomasz Gruba. Zawody zorganizowali GOK Tuchomie, Gmina Tuchomie, Stowarzyszenie wêdkarzy tuchomskich Lin, GKS Myœliwiec Tuchomie, Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Wsi Chotkowo i Struszewo oraz so³ectwo T¹gowie. G.P. Czekaj¹ na œpiewaj¹cych W listopadzie rusza kolejna edycja Powiatowego Festiwalu Piosenki Szkolnej w Parchowie. W tym muzycznym konkursie mog¹ wzi¹æ udzia³ soliœci - u- czniowie podstawówek i gimnazjów z naszego powiatu. Choæ w tytule jest piosenka szkolna, nie musi to byæ utwór typowo z ni¹ zwi¹zany. - Wa ne, eby s³ownictwem i tematyk¹ pasowa³ do wieku uczestnika - mówi Joanna Szroeder z Zespo³u Szkó³ w Parchowie, wspó³organizatorka festiwalu. Œpiewaj¹cy oceniani bêd¹ w kategoriach: klasy I-II, III-IV, V-VI szko³y podstawowej, a tak e I-III gimnazjum. Chêtni mog¹ siê zg³aszaæ do koñca paÿdziernika osobiœcie w ZS w Parchowie, telefonicznie pod nr , lub pisz¹c na Nale y podaæ tytu³ piosenki, imiê i nazwisko, wiek oraz nazwê szko³y. Festiwal odbêdzie siê w Gminnym Oœrodku Kultury w Parchowie 8.11 o godz I.T.

15 ROZMAITOŒCI 19 Prawy, piêæ, na szczyt...! Kierowca Marcin Kurlej z Bytowa i pilot Tomasz Fabczak z Lipnicy maj¹ du e szanse na zdobycie rajdowego Pucharu Polski Automobilklubów i Klubów. Jednak ju teraz dwójce naszych krajanów nie stoi nic na przeszkodzie do profesjonalnego œcigania siê z najlepszymi w Polsce. RAJDOWE AUDI TATY - Bêd¹c ch³opcem, jeÿdzi³em jako pasa er z ojcem na rajdy rodzinne na orientacjê organizowane przez Automobilklub w Bytowie. To by³a dobra zabawa - wspomina Marcin Kurlej. Bytowiak, gdy tylko zdoby³ prawo jazdy, poczu³ ci¹g do szybkiej jazdy. - Wiele razy by³o to powodem moich k³opotów z drogówk¹. Przekona³em siê, e drogi publiczne nie s¹ najlepszym miejscem do œcigania siê i zacz¹³em myœleæ o rajdach. Kilka lat temu w internecie przeczyta³em o imprezie organizowanej dla amatorów. Nie mia- ³em w³asnego samochodu, wiêc zapyta³em ojca, czy mogê pojechaæ jego. Zgodzi³ siê. Tak wystartowa- ³em w swoim pierwszym rajdzie. Chocia Audi A6 z 2,5-litrowym silnikiem Diesla by³ ma³o sportowym autem, uda³o mi siê tam zaj¹æ II miejsce - opowiada 27-latek. NAJWA NIEJSZY SAMOCHÓD... Po pierwszym sportowym sukcesie apetyt na œciganie wzrós³. Trzy lata temu ze swoim koleg¹ Tomaszem Fabczakiem, równie pasjonatem sportów motorowych, stworzyli zespó³. Wspólnie wystartowali w kilku amatorskich imprezach. Na pierwsze sukcesy nie trzeba by- ³o d³ugo czekaæ. Tak po³knêli bakcyla. Postanowili sprawdziæ swoje mo liwoœci w pó³profesjonalnym cyklu rajdów w ramach Pucharu Polski Automobilklubów i Klubów. Wystartowali w 2 klasie, czyli samochodów z silnikami od 1400 cm do 1600 cm. - Ni sza klasa jest zbyt wolna, a samochody wiêkszej mocy s¹ poza naszym finansowym zasiêgiem - t³umaczy M. Kurlej. Ju w pierwszym sezonie stanêli na podium w5z11rajdów rozgrywanych w ramach Pucharu. Nieoczekiwanie uplasowali siê na drugiej pozycji w klasyfikacji generalnej depcz¹c liderowi po piêtach, a stawkê zostawiaj¹c daleko z ty³u. - Nasz sukces jest tym wiêkszy, e jeÿdzimy prawie ca³kowicie fabryczn¹ Hond¹ Civic. Walczymy z zespo³em posiadaj¹cym profesjonalny rajdowy samochód i zespó³ mechaników. Nasza klasa te jest najbardziej oblegana. Podczas gdy w innych startuje po kilka za³óg, w 2 klasie konkuruje ich 25 - mówi T. Fabczak. Aby zbli yæ siê do osi¹gów pojazdów rajdowych ich Honda przesz³a drobne modyfikacje. - Zamontowaliœmy m.in. lekkie ko³o zamachowe, now¹ przepustnicê, kolektor ss¹cy oraz skrzyniê biegów z blokad¹ dyferencja³u. Nasz samochód przy pojemnoœci 1600 cm 3 osi¹gn¹³ moc ok. 180 KM. Skoñczy³em technikum mechaniczne, dlatego wiêkszoœæ rzeczy przy naszym samochodzie robiê sam -mówi M. Kurlej, który na co dzieñ pomaga w prowadzeniu rodzinnego interesu w Bytowie. M³odzi mê czyÿni przyznaj¹, e ich pasja nie nale y do najtañszych. - Kilkaset z³otych to wpisowe na rajd. Do tego dochodz¹ specjalistyczne opony, które z regu³y trzeba wymieniaæ po dwóch wyœcigach. Dla samochodu spalaj¹cego ok. 20 l na 100 km niema³e s¹ te wydatki na paliwo. Rajdy odbywaj¹ siê w ca³ej Polsce, dlatego Kierowca Marcin Kurlej z Bytowa (z prawej) i pilot Tomasz Fabczak z Lipnicy po roku startów w Pucharze Polski Automobilklubów i Klubów mog¹ siê poszczyciæ imponuj¹c¹ kolekcj¹ pucharów. Swoj¹ 180-konn¹ Hond¹ bytowiacy je d ¹ w rajdach organizowanych w ca³ej Polsce. W tym roku wezm¹ jeszcze udzia³ w Rajdzie Wielkopolskim. musimy te zgromadziæ œrodki na dojazd i transport samochodu lawet¹ - mówi T. Fabczak....I PILOT Prowadz¹cy na co dzieñ dzia³alnoœæ handlow¹ lipniczanin w weekendy zamienia siê w pilota rajdowego. Jego zadaniem jest prowadzenie kierowcy po trasie i ostrzeganie m.in. o tym, co go czeka za zakrêtem. - Na miejsce przyje d amy dzieñ przed wyœcigiem. Organizator umo liwia wszystkim za³ogom zapoznanie siê z tras¹. Podczas przejazdu nagrywamy j¹ kamer¹. PóŸniej na tej podstawie wszystko opracowujê. Aby jak najlepiej opisaæ trasê siedzê czasem nad tym do trzeciej nad ranem. Dziêki temu kierowca wie na jakim biegu wjechaæ w zakrêt, gdzie jest hopka albo jakaœ przeszkoda. Ka dy rajd sk³ada siê z trzech lub czterech odcinków specjalnych, które trzeba przejechaæ dwa lub trzy razy. Jedziemy w kaskach w samochodzie, w którym na wysokich obrotach mocno ryczy silnik. Nie staæ nas na po³¹czenie radiowe, dlatego aby kierowca mnie s³ysza³, muszê g³oœno krzyczeæ. Zdarza siê, e po ca³ym dniu tracê g³os - przyznaje T. Fabczak, który jak na amatora zaszed³ bardzo wysoko. Ju w pierwszym sezonie startów zosta³ liderem generalnej klasyfikacji pilotów. Jak mówi, nie boi siê szybkiej jazdy jako pasa er, chocia prêdkoœci, nawet na szutrze, siêgaj¹ 140 km/h. - Znamy siê z Marcinem od wielu lat, ufam mu i znam jego umiejêtnoœci - wyznaje T. Fabczak. Jak obaj twierdz¹, ich recept¹ na sukces jest w³aœnie wzajemne zaufanie. - Jazdy z pilotem trzeba siê nauczyæ. Wy³¹cza siê wtedy czêœæ wyobraÿni i nastawia na wydawane przez niego komendy. Nigdy nie zastanawiam siê nad niebezpieczeñstwami czyhaj¹cymi na poboczu jak ska³y czy drzewa. Skupiam siê tylko na drodze - mówi M. Kurlej. - Czasami zawody odbywaj¹ siê na po³udniu Polski. Po przejechaniu kilkuset kilometrów jesteœmy zmêczeni, jednak gdy stajemy na starcie, szybko o tym zapominamy i dajemy z siebie wszystko. To procentuje, bo w klasyfikacji generalnej rajdu tracimy zaledwie pó³ sekundy do za³ogi jad¹cej w wy szej klasie np. na legendarnej Lancii Delta Integrale - opowiada M. Kurlej. DO METY BEZ KLOCKA HAMULCOWEGO Bytowiacy nie maj¹ mechaników, dlatego wszystkie awarie musz¹ usuwaæ sami. - Raz zdarzy- ³o siê, e przed kolejnym odcinkiem specjalnym nie mogliœmy odpaliæ samochodu. Mieliœmy kilka minut na rozwi¹zanie problemu. Innym razem wypad³ klocek hamulcowy i rajd musieliœmy ukoñczyæ bez niego - mówi M. Kurlej. Impreza rajdowa to spore logistyczne wyzwanie dla organizatorów i egzamin dla zawodników. - Ka da za³oga dostaje kartê drogow¹. To taka biblia rajdu. Zapisuje siê w niej m.in. czas startu w kolejnych odcinkach specjalnych i trasy dojazdu do nich. Przejechanie jednego mierz¹cego 2,5 km odcinka, kiedy fotokomórka mierzy nasz czas, zajmuje ok. 1,5 min. Zaraz potem musimy drogami publicznymi dojechaæ w kolejne miejsce. Nie mo emy u ywaæ GPS-u, dlatego opieramy siê tylko na opisie w karcie drogowej dostarczonej przez organizatorów. Mamy na to kilkanaœcie minut. Za spóÿnienie naliczane s¹ kary - mówi T. Fabczak. PÊDEM PO LICENCJÊ I MARZENIA Za³odze bytowiaków do koñca sezonu zosta³y do przejechania w ramach Pucharu 2 rajdy. - Naszym celem jest zwyciêstwo w klasie. Konkurencyjna za³oga to profesjonaliœci, dlatego nie bêdzie ³atwo. Brakuje nam jednak zaledwie 5 punktów, dlatego wci¹ mamy du- e szanse. Bardzo wa ny dla nas bêdzie kolejny start w Rajdzie Wielkopolskim 26 i Jego gospodarzem jest nasz g³ówny konkurent - mówi T. Fabczak. Niezale nie od wyniku rywalizacji bytowiacy ju w tej chwili mog¹ wyst¹piæ o wydanie licencji rajdowej. - Warunkiem jest udzia³ w przynajmniej trzech zawodach i zdobycie 30 pkt. Limit uda³o nam siê wyrobiæ ju po trzech pierwszych wyœcigach. Nie wystêpujemy jednak o licencjê, bo wy³¹czy³oby to nas z rywalizacji w ramach Pucharu Polski Automobilklubów i Klubów, który jest przeznaczony dla amatorów. O licencjê postaramy siê zaraz po zakoñczeniu sezonu. Umo liwi nam ona œciganie w Lidze Okrêgowej, która jest przedsionkiem do Rajdowego Pucharu Polski, w którym je d ¹ najlepsi - mówi T. Fabczak. Jednak aby konkurowaæ z profesjonalnymi zespo³ami, musz¹ zamieniæ swoj¹ Hondê na auto rajdowe z prawdziwego zdarzenia. - Najtañszy taki samochód, wyposa ony m.in. w klatkê bezpieczeñstwa, to wydatek 100 tys. z³, dlatego bêdziemy musieli rozejrzeæ siê za sponsorami - mówi M. Kurlej. Obaj przyznaj¹, e rajdy ju dziœ poch³aniaj¹ du ¹ czêœæ ich czasu. - Odbywa siê to kosztem ycia rodzinnego, dlatego tym bardziej jesteœmy wdziêczni najbli szej rodzinie, która mimo wszystko wspiera nas w naszej pasji - mówi T. Fabczak. Bytowscy rajdowcy myœl¹ te o popularyzacji sportów motorowych na Ziemi Bytowskiej. - To widowiskowy sport, który staje siê coraz bardziej popularny w Polsce. Uliczne wyœcigi œci¹gaj¹ setki kibiców. Marzymy o tym, aby taki wyœcig w ci¹gu trzech lat zorganizowaæ na Ziemi Bytowskiej. Jednak to bardzo du e logistyczne wyzwanie - dodaje T. Fabczak. W.R.

16 20 HISTORIA HISTORIE ODKURZONE Spacer wzd³u polsko-niemieckiej granicy (czêœæ 2) AUTOBUSEM DO CZARNEJ Druga ze wspomnianych relacji to zapis wra eñ z wyprawy w 1931 r. (A. Dreyfeldt, An der deutsch- -polnischen Korridorgrenze im Landkreise Stolp, Ostpommersche Heimat, 1932, nr 10, 11). Tym razem celem by³a granica polsko-niemiecka w okolicach Rokit (Gross Rakitt), o której obszernie napisa³ Alfred Dreyfeldt, znany s³upski przyrodnik, autor m.in. prac o populacji bociana bia³ego. Tekst ma przede wszystkim wymiar ideologiczny. Jest swego rodzaju manifestem wzywaj¹cym do troski o pogranicze i zachowanie jego niemieckiego charakteru. Zwraca oczywiœcie równie uwagê na polskie niebezpieczeñstwo i nies³ychane krzywdy spowodowane dyktatem wersalskim. Œrodkiem lokomocji, z którego skorzystali A. Dreyfeldt i jego towarzysze, okaza³ siê kursuj¹cy od 1925 r. autobus linii S³upsk - upawa - Rokity. Opowieœæ zaczyna siê nastêpuj¹co: (...) Do naszej nadgranicznej wêdrówki przezornie zaopatrzyliœmy siê w kompas i aktualn¹ mapê. Stawiliœmy siê pewnego niedzielnego poranka 1931 r. przed budynkiem powiatowym w S³upsku, sk¹d bia³o-niebieski autobus linii S³upsk - Rokity zabra³ nas w 1,5-godzinn¹ podró do Czarnej D¹brówki (Schwarz Damerkow) (...). Dalej nastêpuje o- pis trasy, która wiod³a pocz¹tkowo szos¹ S³upsk - Gdañsk, by nastêpnie w Nowej D¹browie obraæ kierunek na jedyny wówczas odcinek dawnego powiatu s³upskiego stanowi¹cy granicê Niemiec. Zwraca uwagê fakt, e uczestnicy wyprawy nie wybrali za cel podró y Rokit, które stanowi³y koñcowy przystanek autobusu. Postanowili sw¹ wêdrówkê zacz¹æ w Czarnej D¹brówce, czyli ok. 13 km od ówczesnej granicy. Zapewne chodzi³o o nieco dok³adniejsze przyjrzenie siê yciu na pograniczu. Ju sam pobyt w Czarnej D¹brówce dostarcza kilku ciekawych informacji: (...) Na skrzy owaniu o nastêpstwach wojny œwiatowej przypomina nam pomnik ozdobiony kwiatami i kolumnami. Te nastêpstwa to krwawi¹ce granice Niemiec. Obok pomnika umieszczono trzy tablice. Pierwsza u- mocowana na bia³o-czarnym s³upie nosi napis:»do granicy kraju za Rokitami 13 km«. Na drugiej czytamy:»droga celna do urzêdu celnego w Rokicinach«, na trzeciej umieszczonej na tzw. s³upku stoi lakoniczne»celny okrêg graniczny«. Mijamy pó³nocn¹ czêœæ Czarnej D¹brówki i przechodzimy przez wysoki most, pod którym ci¹gnie siê nitka linii kolejowej Bytów - Lêbork. Wêdrujemy dalej pod zielonym baldachimem najpiêkniejszej i najd³u szej brzozowej szosy nadgranicznego powiatu. Na po- ³udnie od drogi widoczny jest kamienny komin jerzkowickiej gorzelni, która le y w zakolu morenowego wzgórza Pietschker Berg o wysokoœci 181 m (...). Z drogi widoczne by³y zabudowania po³o onych nad jeziorem Jasieñ Zawiatów (Saviat), co autor skwitowa³ refleksj¹ o istniej¹cym tam przyjaznym zajeÿdzie z imponuj¹c¹ kolekcj¹ okazów ptactwa wodnego. Prezentujemy drug¹ czêœæ artyku³u opisuj¹cego niemieckie relacje z lat 30. dotycz¹ce ówczesnej polsko-niemieckiej granicy. STRACH PRZED PRZEKROCZENIEM LINII Kolejny etap to Otnoga (Wottnogge). Znajdowa³ siê tam urz¹d pocztowy i m³yn, ale tym, co przyku³o uwagê wêdrowców, by³ zajazd o nazwie Dom Niemiecki. Jak zauwa y³ A. Dreyfeldt: (...) Jego nazwa tutaj na pograniczu ma pe³en znaczenia podtekst ( ). Kolejne nawi¹zanie do koniecznoœci ochrony niemieckoœci tych terenów nastêpuje w chwili dotarcia do Rokit. Pojawienie siê sylwetki tamtejszego koœcio³a to pretekst do stwierdzenia, e jest to najbli- ej granicy po³o ony niemiecki koœció³ ewangelicki. Wizyta w Rokitach nieco siê przeci¹gnê³a, poniewa uczestnicy wyprawy postanowili posiliæ siê w tamtejszym zajeÿdzie Na Pla y ( Strandgasthof ): (...) Bezpoœrednio nad jeziorem wznosi siê zajazd z niespotykan¹ dla innych zajazdów z g³êbi l¹du nazw¹»na pla y«. W nim zatrzymujemy siê na krótk¹ przek¹skê i coœ do picia. Wkrótce rozwija siê rozmowa z miejscowymi, dla których goœcie ze S³upska s¹ rzadkoœci¹. Z wypowiedzi dowiadujemy siê o trudnoœciach gospodarczych wynikaj¹cych z nadgranicznego po³o enia. Dowiedzieliœmy siê, e»oni«, ci stamt¹d, zza granicy, przybywali tu wczeœniej do Rokit na zakupy lub aby potañczyæ i siê zabawiæ. Pó³g³osem i z gorycz¹ dodali, e w³adze powiatowe nie interesuj¹ siê zbyt losami nadgranicznej ludnoœci ( ). Ta rozmowa z miejscow¹ ludnoœci¹ sprowokowa³a autora do wyg³oszenia dramatycznego apelu: (...) Oczywiœcie, ale jak wielu s³upszczan wie, e ich powiat na d³ugoœci 5 km graniczy z korytarzem pomorskim? A ilu z nich znany jest ten niemiecki cypel graniczny? To kraj udrêczony narodowo, yj¹ tutaj Niemcy, którzy zas³uguj¹ na to, aby odwiedziæ ich i wspomóc w nadgranicznej samotnoœci. Czy nie mog³yby niektóre miejskie towarzystwa itp. z³o yæ wizyty w tym niemal zapomnianym kraju i wyraziæ w ten sposób solidarnoœæ z naszym udrêczonym pomorskim nadgranicznym ludem i wzmocniæ jego narodow¹ postawê, podnosz¹c na duchu? Mogliby na w³asne oczy zobaczyæ tê nadgraniczn¹ marchiê z jej surowym piêknem i kwitn¹c¹ przyrod¹ (...). Z zajazdu Na Pla y A. Dreyfeldt i jego towarzysze skierowali siê na drogê ku Nowej Hucie: (...) 600 m za drogowskazem skrêcamy w lewo na drogê gruntow¹. Z obu jej stron ci¹gn¹ siê lœni¹ce oczka b³otne z dziko romantyczn¹, wodnolubn¹ roœlinnoœci¹. Wkrótce o- Alfred Dreyfeldt z towarzyszami podró y do polsko-niemieckiej granicy korzystali z autobusu linii S³upsk - upawa - Rokity. Podczas II wojny œwiatowej w Rokicinach znajdowa³y siê stanowiska radarów FuMG 65 Würzburg - Reise (na zdjêciu jego betonowa podstawa). si¹gamy skraj lasu. Bliskoœæ granicy wywiera na nas psychologiczn¹ presjê; obawiamy siê zw³aszcza przypadkowego jej przekroczenia. Te rozterki towarzysz¹ nam do»jeziora Granicznego«. Rozci¹gaj¹cy siê krajobraz miga i faluje odcieniami rudoœci odbijanymi w tafli wody. Jego nazwa nie ma bezpoœrednich zwi¹zków z obecn¹ niemiecko-polsk¹ granic¹, chocia jego po³udniowe i po³udniowo-wschodnie krañce znajduj¹ siê w odleg³oœci 100 m od niej.»jeziorem Granicznym«nazwano je raczej dlatego, e przez jego œrodek, na osi wschód-zachód bieg³a granica pomiêdzy Ziemi¹ Bytowsk¹ i S³upsk¹ (...). SKOKAMI PRZEZ BAGNA Bêd¹c z zami³owania przyrodnikiem, autor nie pozostaje obojêtny na piêkno nadgranicznej natury: (...) Aby móc sfotografowaæ ten rajski spokój, przedzieramy siê przez nadbrze ny las i docieramy w koñcu do wody. Z g¹bczastego, torfowego pod³o a wyrastaj¹ ostro zakoñczone krzaki i unosi siê aromat czarnych jagód - przysmaku wron, pomiêdzy którymi nie brakuje te jagód niebieskich, borówek i rozmarynu skupionego przy zachodnim brzegu jeziora. Z alem opuszczamy to ostatnie niemieckie jezioro w s³upskim okrêgu nadgranicznym. Na jego pó³nocnym brzegu obieramy kierunek na wschód, tak jak poradzono nam w Rokitach. Nagle droga urywa siê œlepo poœród torfowisk i potorfowych wyrobisk. Rzut oka na mapê mówi nam, e dalsze postêpowanie w tym kierunku mo e szybko doprowadziæ do przekroczenia granicy. Z kompasem w rêku decydujemy siê na obranie kierunku pó³nocnego. Balansujemy poœród wysokich traw bagiennych, maj¹c na uwadze g³êbokie potorfowe wyrobiska i wybieramy w¹skie przejœcia miêdzy nimi. Potem brniemy przez miêkkie kêpy traw, po³yskuj¹cy szmaragdowo mech torfowy i przeskakujemy przez oczka wodne. Na pniakach ³apiemy oddech. Jedn¹ z gliniastych, podmok³ych ³¹k pokonujemy z rozbiegu. Z rozbiegu do skoku w dal pokonujemy równie szerok¹ barierê w postaci rowu melioracyjnego. Po przybagiennym polu krok po kroku zbli amy siê do rozpadaj¹cego siê folwarku Johannishof (Sobolewo), do którego wiedzie piaszczysta droga. Zdajemy sobie sprawê, e znowu jesteœmy na w³aœciwej drodze, kroczymy dalej, mijaj¹c z boku dzikie przygraniczne bagna. Widoczne i ukryte niebezpieczeñstwa pozostawiamy za sob¹. W pewnej odleg³oœci zieleni¹ brzóz po³yskuje droga celna (...). RADARY W ROKICINACH W tym miejscu mo na zrobiæ ma³¹ dygresjê i zwróciæ uwagê na coœ, czego na tym etapie swej wêdrówki w 1931 r. nie móg³ spotkaæ A. Dreyfeldt. Tak¹ szansê ma natomiast wspó³czesny wêdrowiec, pokonuj¹cy tê sam¹ trasê. Podczas II wojny œwiatowej w miejscowoœci Rokiciny (Neurakitt) znajdowa³y siê trzy stanowiska radarów FuMG 65 Würzburg - Reise. By³y to urz¹dzenia firmy Telefunken produkowane od 1941 r. Mia³y antenê o œrednicy 7,4 m i zasiêg do 70 km. Ich zadanie polega³o na wykrywaniu nieprzyjacielskich bombowców i kierowaniu ogniem artylerii przeciwlotniczej. Zbudowano ich w ca³ej Europie ok. 1,5 tys., w tym w Polsce ok Radary obs³ugiwa³a kompania rozpoznania, stanowisko nosi³o kryptonim Puma (Flugmelde-Leit Kompanie, Stellung Puma ). Cel ich umieszczenia w Rokicinach raczej nie budzi w¹tpliwoœci: mia³y ostrzegaæ o alianckich wyprawach bombowych zmierzaj¹cych nad Gdyniê. Znajdowa³a siê tam jedna z wiêkszych baz Kriegsmarine, wyspecjalizowana w modernizacji i remontach U-bootów. Po radarach pozosta³y ich betonowe podstawy. W kolejnych odcinkach zajmiemy siê dokoñczeniem relacji z wyprawy A. Dreyfeldta i opisem kontrowersji wokó³ wytyczania polsko-niemieckiej granicy w okolicach Rokit. Poka emy równie, e dla niektórych wêdrowców nawet trawa po niemieckiej stronie granicy by³a bardziej zielona. Tomasz Ostrowski

17 28 SPORT PI KA NO NA SENIORZY II LIGA - GRUPA ZACHODNIA 11 KOLEJKA - 5/6.10. Ostrovia 1909 Ostrów Wlkp. - Gryf Orlex Wejherowo 1:0 Odra Opole - Raków Czêstochowa 4:1 Warta Poznañ - UKP Zielona Góra 2:1 B³êkitni Stargard Szcz. - MKS Kluczbork 4:0 Górnik Wa³brzych - Polonia Bytom 1:0 Zag³êbie Sosnowiec - KS Polkowice 0:0 Jarota Jarocin - Chrobry G³ogów 1:0 Drutex-Bytovia Bytów - Rozwój Katowice 0:0 Calisia Kalisz - Ruch Zdzieszowice 0:1 1. Warta Chrobry Górnik Rozwój Raków Drutex-Bytovia Polonia B³êkitni Odra Ruch Zag³êbie Ostrovia KS Polkowice Gryf Orlex UKP MKS Calisia Jarota IV LIGA POMORSKA 11 KOLEJKA - 5/6.10. Gryf S³upsk - Wierzyca Pelplin 2:1 u³awy Nowy Dwór Gd. - Olimpia Sztum 1:2 Orlêta Reda - Powiœle Dzierzgoñ 1:2 Piast Cz³uchów - Amator Kie³pino 2:2 KS Chwaszczyno - Wietcisa Skarszewy 2:0 Pogoñ Lêbork - GOSRiT Wikêd Luzino 0:2 Gryf 2009 Tczew - Anio³y Agro North Garczegorze 0:1 GKS Przodkowo - Drutex-Bytovia II Bytów 7:0 Pomezania Malbork - GKS Kolbudy 1:2 1. GKS Przodkowo Amator Powiœle GOSRiT Wikêd Anio³y Agro North KS Chwaszczyno GKS Kolbudy Wierzyca Gryf Pomezania Pogoñ Olimpia Drutex-Bytovia II u³awy Orlêta Wietcisa Gryf Piast KLASA OKRÊGOWA PRZE O ONY MECZ Czarni Czarne - Jantar Ustka 1:2 9 KOLEJKA - 5/6.10. Czarni Czarne - Diament Trzebielino 2:0 Swe Pol Link Bruskowo Wlk. - Stal Jezierzyce 1:3 MKS Debrzno - Jantar Ustka 1:1 GTS Czarna D¹brówka - Kaszubia Studzienice 1:1 Karol Pêplino - Pomorze II Potêgowo 3:0 vo (goœcie nie przyjechali) Prime Food Brda Przechlewo - Koral II Dêbnica 3:0 Rowokó³ Smo³dzino - KS Damnica 1:3 Start Miastko - Skotawia Dêbnica Kasz. 4:1 1. Jantar Czarni Start Prime Food Brda Karol Kaszubia Stal Diament KS Damnica Skotawia MKS WYNIKI - TABELE - STRZELCY - RELACJE W Borzytuchomiu prowadz¹cy w tabeli klasy A Zawisza podejmowa³ niedawnego lidera - GKS Ko³czyg³owy. Po pierwszej po³owie gospodarze prowadzili ju 2:0 po bramkach Marcina Barniaka i zdawa³o siê, e jest po meczu. Ko³czyg³owianie nie dali jednak za wygran¹. Krótko po przerwie kontaktowego gola zdoby³ Piotr Kuskowski. Choæ borzytuchomianie podwy szyli na 3:1 za spraw¹ ukasza Hinca, ostatnie s³owo nale a³o do goœci. Kontaktow¹ bramkê zdoby³ Dawid Bartków, a remis da³o GKS trafienie Bartosza Rowiñskiego 5 minut przed koñcem spotkania. 12. GTS Pomorze II Koral II Swe Pol Link Rowokó³ KLASA A - GRUPA II 7 KOLEJKA - 5/6.10. Victoria D¹brówka - Lipniczanka Lipnica 2:2 LKS ebunia - Dolina Ga³¹Ÿnia Wlk. 5:2 Orkan Gostkowo - Sokó³ Wyczechy (w 78 min, przy stanie 2:0, goœcie zeszli z boiska) Skotawa Budowo - Stegna Parchowo 2:0 SSPN Malczkowo/ upawa - Granit Kocza³a 2:1 Zawisza Borzytuchom - GKS Ko³czyg³owy 3:3 Leœnik Cewice - Myœliwiec Tuchomie 1:0 1. Zawisza Skotawa Sokó³ GKS Lipniczanka Stegna Granit Orkan SSPN Leœnik LKS ebunia Victoria Myœliwiec Dolina KLASA B - GRUPA II 5 KOLEJKA - 5/6.10. WKS No yno - Grom Nakla 0:3 Brda II/Victoria Przechlewo - Koral Maszewo 3:0 Magic Niezabyszewo - Sokó³ Kuleszewo 1:2 Urania Udorpie - Baza 44 Siemirowice prze³. (za obopóln¹ akceptacj¹ klubów mecz rozegrany zostanie wiosn¹ 2014 r., przed startem rundy rewan owej) Arkonia Pomysk Wlk. - B³êkitni Motarzyno 3:0 1. Sokó³ Grom Victoria/Brda II WKS Arkonia Magic Baza Urania Koral B³êkitni JUNIOR A POMORSKA LIGA 6 KOLEJKA - 5/6.10. Gryf S³upsk - KP Starogard Gd. 0:1 Gryf 2009 Tczew - Olimpic Skat Gdañsk 1:2 Wierzyca Pelplin - Pogoñ Lêbork 2:2 Sapa Rumia Janowo - Polonia Gdañsk 1:2 Rod³o Kwidzyn - Pomezania Malbork 1:1 Stakom Bytovia Bytów - Jantar Ustka 2:2 1:2 Mateusz Zblewski, 2:2 Mateusz Cybula W meczu z maj¹cym du e aspiracje Jantarem Ustka (graj¹ w nim zawodnicy SMS S³upsk) bytowiacy od pocz¹tku imponowali determinacj¹ i wol¹ walki, ale po 35 minutach przegrywali 0:2. Kontaktow¹ bramkê w 40 min zdoby³ Mateusz Zblewski, po rzucie wolnym poœrednim podyktowanym po zagraniu goœci do w³asnego bramkarza. Wynik na 2:2 ustali³ w 70 min Mateusz Cybula, lokuj¹c pi³kê w siatce po rzucie ro nym. - Supermecz w wykonaniu obu zespo- ³ów. Nie patrz¹c na wynik, by³ to nasz najlepszy pojedynek w ostatnich 2, 3 latach. Zagrali coœ wspania³ego, zawodnicy harowali na boisku jeden za drugiego. I to od pierwszej do ostatniej minuty - komplementuje swoich graczy Miros³aw Wojach, trener Stakom Bytovii. 1. Polonia Olimpic Skat Jantar Stakom Bytovia Pogoñ Wierzyca Gryf Sapa KP Starogard Gd Rod³o Pomezania Gryf JUNIOR C1 POMORSKA LIGA 8 KOLEJKA - 5/6.10. Chojniczanka Chojnice - Czarni Pruszcz Gd. 1:2 Ba³tyk Gdynia - Gedania Gdañsk 0:0 u³awy Nowy Dwór Gd. - Gryf 2009 Tczew 2:1 GSS Pszczó³ki - KP Starogard Gd. b.r. Or³y Tczew - AP Lechia Gdañsk 0:9 Arka Gdynia SI pauzowa³a U-2 Bytów - Gryf S³upsk 0:0 Przed sobotnim meczem U-2 z Gryfem S³upsk dosz³o do sympatycznego gestu. Znany i zas³u ony dla bytowskiej pi³ki zawodnik i trener Kazimierz Dankiewicz podarowa³ Kacprowi Filewiczowi sprzêt pi³karski firmy Adidas wraz ze s³odkoœciami. Prezent by³ wyrazem uznania dla umiejêtnoœci i gry Kacpra. Pan Kazimierz przychodzi na mecze U-2 i œledzi poczynania m³odych zawodników. Od pocz¹tku meczu zaznaczy³a siê lekka przewaga U-2, jednak nie przynosi³a ona efektów. Dwukrotnie bliski zdobycia gola by³ K. Filewicz, kiedy znalaz³ siê w sytuacji sam na sam i gdy dobija³ strza³ Krzysztofa Kropid³owskiego. K. Kropid³owski popisa³ siê jeszcze uderzeniem z 16 m, jednak bramkarz goœci ³adn¹ parad¹ wyci¹gn¹³ pi³kê zmierzaj¹c¹ do siatki. Po zmianie stron ponownie K. Filewicz móg³ uzyskaæ gola, ale nieudanie lobowa³ bramkarza. Jeszcze w doliczonym czasie bliski strzelenia bramki na wagê 3 pkt. by³ Patryk Wolski, jednak uderzeniem z pierwszej pi³ki pos³a³ j¹ nad bramk¹. - Wynik 0:0 nie krzywdzi adnej z dru- yn, bo mecz w gruncie rzeczy by³ wyrównany - podsumowuje trener A- dam Zborowski. 1. Ba³tyk AP Lechia Czarni Chojniczanka U-2 Bytów u³awy Gryf Arka SI Gedania GSS Or³y Gryf KP Starogard Gd Pi³karze U-2 stworzyli wiêcej klarownych sytuacji bramkowych od zawodników s³upskiego Gryfa, ale mecz zakoñczy³ siê bezbramkowym remisem. Mecz w Gostkowie miêdzy miejscowym Orkanem a Soko³em Wyczechy nie zosta³ dokoñczony, bo pi³karze goœci 12 minut przed koñcem zeszli z boiska i wezwali policjê, argumentuj¹c, e czuj¹ siê zagro eni. - Twierdzili, e nasz kibic wbieg³ na boisko i uderzy³ zawodnika Soko³a z g³ówki w twarz. Na szczêœcie spotkanie by³o filmowane i widaæ ca³e zajœcie. Na pewno nie uderzy³ pi³karza goœci z g³ówki, co najwy ej go pchn¹³ - mówi Dariusz Broca, prezes Orkana. Do tego momentu meczu gostkowianie prowadzili 2:0 po golach zdobytych w pierwszej po³owie. Spraw¹ zajmie siê komisja dyscyplinarna podokrêgu s³upskiego. KOBIETY III LIGA KOBIET 1 KOLEJKA - 5/6.10. Sztorm II Gdynia - Canicu³a Bytów 9:1 GKS ukowo - Olimpico Malbork 0:5 Unia Korzybie pauzowa³a TENIS STO OWY IV LIGA - GRUPA A PRZE O ONY MECZ Osada Rzucewo - ZSP Jedynka Bytów 10:3 Punkty dla ZSP Jedynki zdobyli: Wies³aw P³otek - 2, Krzysztof Babiñski. 3 KOLEJKA SL Salos Rumia - KTS-K GOSRiT Socha Meble Luzino 8:10 ZSP Jedynka Bytów - Czarni Domis³aw prze³. Myœliwiec Tuchomie - Osada Rzucewo 4:10 Punkty dla Myœliwca zdobyli: Krzysztof Baumgard - 3, Ryszard Klepaczko - 1. Wicher Wierzchucino - ATS II Ma³e Trójmiasto 9:9 Poltarex Pogoñ III Lêbork - ATS I Ma³e Trójmiasto 10:5 1. Osada 3 6: KTS-K GOSRiT 3 6: ATS I 3 4: ATS II 3 3: Wicher 3 3: Czarni 2 2: Poltarex Pogoñ 3 2: Myœliwiec 3 2: Salos 3 0: ZSP Jedynka 2 0: Dru yny ATS Rumia zmieni³y nazwê na ATS Ma³e Trójmiasto.

18 SPORT 29 WINDSURFING IV REGATY O PUCHAR JEZIORA JELEÑ Startowali w ko uchach W zawodach Bytowskiego Klubu eglarskiego wziê³o udzia³ 11 adeptów p³ywania na desce z aglem. Aura im nie sprzyja³a - by³o przenikliwie zimno, a wiatr p³ata³ figle. Ju tradycyjnie Bytowski Klub eglarski sezon letni podsumowa³ zawodami windsurfingowymi na jeziorze Jeleñ. Tym razem odby³y siê one w skromniejszej ni w poprzednich latach obsadzie na start nie zdecydowa³ siê aden z seniorów BK. W zawodach wziê³o udzia³ jedynie 11 m³odych surferów, którzy latem poznawali tajniki p³ywania na desce. - Letni kurs rozpoczê³o u nas blisko 30 dzieciaków, ale nie wszyscy go dokoñczyli. Przed zawodami wiele o- sób siê rozchorowa³o, co te mia³o ogromny wp³yw na frekwencjê. W czwartej edycji windsurfingowych zawodów na jeziorze Jeleñ wystartowa³o 11 adeptów p³ywania na desce. Niektórych chyba najzwyczajniej odstraszy³a pogoda, bo temperatura by³a niska, wiatr co rusz zmienia³ kierunek, w dodatku pada³ deszcz. Mo na powiedzieæ, e uczestnicy startowali w ekstremalnych zawodach. eby jakoœ to przetrwali, ubieraliœmy zawodników nawet w trzy pianki - mówi Maciej Mach, instruktor w BK. Ze wzglêdu na warunki pogodowe organizatorzy przygotowali nieco krótsz¹ ni przed rokiem trasê, wyznaczaj¹c pêtlê o d³ugoœci ok. 250 m - od bosmanki do k¹pieliska i z powrotem. Rywalizacjê juniorek m³odszych wygra³a Kalina Zieliñska, wœród jej rówieœników najszybszy by³ Aleksander Wejman. W kategorii juniorów triumfowali Sonia Biernat i Robert Wejman. Na spotkaniu podsumowuj¹cym wszyscy uczestnicy otrzymali medale, a zwyciêzcy puchary i nagrody rzeczowe ufundowane przez Starostwo Powiatowe i Urz¹d Miejski w Bytowie. - Jesteœmy ogromnie wdziêczni za udzielone wsparcie. Chcia³bym te szczególnie podziêkowaæ osobom zwi¹zanym z klubem za to, e bezinteresownie poœwiêcaj¹ dla nas swój czas. Niebawem, prawdopodobnie na prze³omie paÿdziernika i listopada, odbêdzie siê walne zebranie sprawozdawczo-wyborcze BK. Serdecznie zapraszamy wszystkich, którzy chc¹ z nami dzieliæ pasjê do p³ywania na desce z aglem - zachêca M. Mach. D.Z. PI KA NO NA IV LIGA POMORSKA Przypomnia³ siê Gronowski Drutex-Bytovia II Bytów nie mia³a szans w konfrontacji z liderem rozgrywek. W Przodkowie uleg³a miejscowemu GKS a 0:7. GKS Przodkowo 7 DRUTEX-BYTOVIA II Bytów 0 DRUTEX-BYTOVIA II: Micha³ Szmidke - P. Toczek, T. Galikowski (80 M. Wiczkowski), K. Niedzielski, M. Pakosz, Mariusz Szmidke, B. Chojnacki (60 B. Zimon),. Chylewski, D. da Costa Bezerra, J. Karwat (88 M. Cybula),. Pietroñ (K. Król). BRAMKI: 1:0 M. Frankowski (29), 2:0 J. Gronowski (33), 3:0 M. Frankowski (56), 4:0 M. Cirkowski (70), 5:0 J. Gronowski (77 - karny), 6:0 J. Gronowski (78), 7:0 M. M³yñski (82). Pocz¹tek spotkania w Przodkowie by³ w miarê wyrównany. Bytowiacy momentami mieli nawet inicjatywê, jednak adnej z kilku klarownych okazji nie wykorzystali. W dogodnych sytuacjach pud³owali m.in. ukasz Pietroñ, Bart³omiej Chojnacki i Diego da Costa Bezerra. Gospodarze takich problemów nie mieli. W 29 min bezlitoœnie wykorzystali b³¹d Konrada Niedzielskiego, który za s³abo wycofa³ pi³kê do bramkarza, futbolówkê przej¹³ Mateusz Frankowski i wpakowa³ j¹ do pustej bramki. 4 minuty póÿniej przodkowianie prowadzili ju 2:0, gdy po rzucie wolnym w obrêbie pola karnego pi³kê do siatki skierowa³ by³y zawodnik Drutex-Bytovii, Jakub Gronowski. - Sêdzia w tym przypadku nie mia³ racji. Pi³ka odbi³a siê od Tomka Galikowskiego przypadkowo, a on uzna³, e by³o to celowe podanie do bramkarza. Zreszt¹ arbiter nad wyraz czêsto myli³ siê na nasz¹ niekorzyœæ - uwa- a trener Krzysztof Babiñski. Po przerwie bytowiacy próbowali jeszcze powalczyæ o zmianê wyniku, ale szybko ich zapa³ ostudzi³ drugi gol M. Frankowskiego w 56 min. Od tego momentu gospodarze rz¹dzili niepodzielnie. - Kompletnie zgas³ w nas duch walki. By³o po meczu - mówi K. Babiñski. By³o, ale nie dla miejscowych. W ostatnich 20 minutach pi³karze GKS Przodkowo zaaplikowali bytowiakom jeszcze 4 gole. Dwa do³o y³ J. Gronowski, kompletuj¹c hat-tricka, a listê strzelców uzupe³nili Marek Cirkowski i Maciej M³yñski. - Trudno o zgranie, jeœli sk³ad tak czêsto siê zmienia i wielu zawodników nie jest w rytmie meczowym. Rotacje w sk³adzie nie sprzyjaj¹ wynikom, ale trzeba siê z tym pogodziæ. Taka jest rola dru yny rezerw - komentuje trener Krzysztof Babiñski. D.Z. KRÓTKO spore grono zawodników z rejonu bytowskiego wziê³o u- dzia³ w XXXI Biegu Mazurka D¹browskiego w Bêdominie (pow. koœcierski). Najwy sze lokaty zajêli: dziewczynki ur. w 2007 r. i m³odsze - 5. Martyna Adamczyk - Ko³czyg³owy; dziewczêta ur. w r. (800 m) - 3. Paulina Wnuk Lipiñska, 4. Martyna Kêpa, 6. Magdalena Watral, 7. Magdalena Kuling - wszystkie ZS Ko³czyg- ³owy; juniorki ur. w r. Grupa zawodników rejonu bytowskiego na zawodach w Bêdominie. (2500 m) - 5. Monika Adamczyk - ZSER Bytów: seniorki ur. w r. (2500 m) - 3. Anna Wieczorek - Bytów; ch³opcy ur. w r. (1000 m) - 1. Jakub Struniawski, 7. Oliwier Joñczyk - wszyscy ZS Ko³czyg³owy, 8. Bartosz Paw³owski - SP 5 Bytów; m³odzicy ur. w r. (1500 m) - 2. Daniel Kryzel - ZS Ko³czyg³owy; weterani ur. w 1977 r. i starsi - 9. Jan Struniawski - Ko³czyg³owy, 10. Aleksander Kikcio - Bytów trzy dru yny z rejonu bytowskiego zagra³y w finale wojewódzkim IV Turnieju Orlika o Puchar Premiera Donalda Tuska. Dziewczêta m³odsze UKS Prometeusz Tuchomie, które zakwalifikowa³y siê na zawodach pó³fina³owych w Tuchomiu, w stawce 4 zespo³ów zajê³y 3 miejsce. Pi³karki prowadzone przez Rafa³a Wróblewskiego przegra³y z GOSRiT Luzino 1:5 i Wise³k¹ Walichnowy 1:2 oraz pokona³y SP Jezierzyce 4:0. Ch³opcy m³odsi UKS Prometeusz i ch³opcy starsi UKS Hermes ubno, którzy awansowali z turnieju pó³fina³owego w Chojnicach, przegrali po 3 mecze i zostali sklasyfikowani w swoich grupach wiekowych na miejscach grupa zawodników rejonu bytowskiego wystartowa³a w 22 Biegu Kociewskim w Starogardzie Gd. Ich wyniki na 10-kilometrowej trasie: 30. S³awomir Wierzejski - KB Goch Bytów - 37,07 min (3 miejsce w kat lat), 56. Jerzy Koz- ³owski - GTS Czarna D¹brówka - 39,20 min (3 miejsce w kat lat), 68. ukasz Gostkowski - KB Goch - 40,20 min, 183. Jan Klasa - GTS - 46,02 min. W stawce 386 biegaczy, którzy ukoñczyli zawody, triumfowa³ Kenijczyk Joshua Maingi Munywoki - 29,37 min Angelika Cichocka z Taleksu Borzytuchom zajê³a 3 miejsce w klasyfikacji kobiet w Biegnij Warszawo, dystans 10 km pokonuj¹c w 37,03 min. Tu przed ni¹, na 42 miejscu, w takim samym czasie bieg ukoñczy³ Tadeusz Zblewski z Taleksu w sali MOSiR w Bytowie 21 zawodników, w tym 3 panie, wziê³o udzia³ w II turnieju tenisa sto³owego z cyklu Grand Prix Bytowa. Najlepsi w poszczególnych kategoriach: juniorzy ur. w 1996 r. i m³odsi - 1. Krystian Tomczak, 2. Kamil Górko - obaj PMDK Miastko, 3. Piotr Spiczak Brzeziñski - Lipnica; seniorzy ur. w 1995 r. i starsi - 1. Zbigniew Kuziemkowski - ¹czyno, 2. Bartosz Niedzielski - Echo Biesowice, 3. Wies³aw P³otek - TKKF Radoœæ Bytów; kobiety open - 1. Kinga Gliniecka - Lipnica, 2. Wiktoria Scheutza - Borzyszkowy, 3. Aleksandra P³otek - LO Bytów. Kolejny turniej cyklu odbêdzie siê bytowscy kolarze œcigali siê w MTB Bike Tour Gdañsk Na trasie w Matemblewie po raz pierwszy od czasu z³amania obojczyka wystartowa³ Andrzej Kaiser z Corratec Team Bytów, w wyœcigu elity zajmuj¹c 2 miejsce za Bartoszem Banachem z Sante BSA Tour. Miejsca zawodników rejonu bytowskiego: dziewczêta do 9 lat - 5. Kamila Zieliñska; dziewczêta lat - 2. Martyna Krefta; dziewczêta lat - 1. Zofia Rzeszutek, seniorki - 1. A- leksandra Zabrocka; ch³opcy lat - 2. Kamil Zieliñski; ch³opcy lat - 1. Tomasz Rzeszutek, 2. B³a ej Wiloch - wszyscy Baszta Bytów, 3. Adrian Kaiser - Cartusia Kartuzy, 4. Krystian Kulas - Baszta; elita - 2. Andrzej Kaiser - Corratec Team Poznañ, 5. Piotr Rzeszutek - Baszta. R.N.

19 30 SPORT PI KA NO NA KLASA OKRÊGOWA Fatalna kontuzja Kapiego Pierwsze derby Ziemi Bytowskiej w okrêgówce pomiêdzy GTS Czarna D¹brówka a Kaszubi¹ Studzienice przynios³y remis 1:1. Pechowo mecz zakoñczy³ siê dla napastnika goœci Bart³omieja Kapiszki, który w zderzeniu z bramkarzem dozna³ z³amania obu koœci podudzia. GTS Czarna D¹brówka 1 KASZUBIA Studzienice 1 GTS: F. Gawin - D. Sobisz, G. Lejk II, Piotr Szczegielniak, M. Biernat, M. Ciep³uch, W. Rusiecki (65. Lejk), J. Gralak, G. Lejk I, P. Toporek, P. Celep (60 K. Jakubowski). KASZUBIA: J. Pela - T. Zaborowski, J. Du³ak, M. Stoltman, S. Piêta, M. Chirk, K. Kreft (89 J. Kapiszka), W. Werra (63 M. Zieman), M. Borzyszkowski, A. Rzepiñski, B. Kapiszka (74 K. Bartelik). BRAMKI: 0:1 M. Stoltman (82-karny), 1:1 Piotr Szczegielniak (87-karny). Przez wiêkszoœæ meczu w Czarnej D¹brówce na boisku niewiele dzia³o siê interesuj¹cego. O- wszem, sporo walki, zaciêtoœci w grze, nieco nerwowoœci i pretensji do arbitrów, ale ma³o ³adnych akcji, sytuacji podbramkowych, celnych strza³ów. Wszystko zmieni³o siê w 74 min. Kaszubia wyprowadzi³a pi³kê z w³asnej po- ³owy i z lewego skrzyd³a na œrodek pola karnego do Bart³omieja Tu po koñcowym gwizdku sêdziego Bart³omiej Kapiszka z Kaszubii Studzienice ze z³aman¹ nog¹ zosta³ odwieziony do szpitala w S³upsku. Kapiszki zagra³ Artur Rzepiñski. W wybornej sytuacji napastnik goœci zderzy³ siê z interweniuj¹cym bramkarzem GTS, Filipem Gawinem i na noszach opuœci³ boisko. Przerwa w grze trwa³a 8 minut. Arbiter, który pocz¹tkowo uzna³, e wejœcie by³o czyste, o- statecznie pokaza³ golkiperowi GTS ó³t¹ kartkê i podyktowa³ rzut karny. Wzburzy³o to pi³karzy gospodarzy, uwa aj¹cych, e sêdzia zmieni³ decyzjê, gdy zobaczy³, jak groÿnej kontuzji dozna³ zawodnik dru yny ze Studzienic. Innego zdania byli gracze Kaszubii, którzy uwa ali, e bramkarz GTS powinien zobaczyæ czerwon¹ kartkê. Karnego na bramkê zamieni³ Marcin Stoltman. Gospodarze rzucili siê do ataków. W 87 min w kot- ³owaninie podbramkowej bramkarz Kaszubii interweniowa³ pod lini¹ KOMENTARZ TRENERÓW Ludwik Gostomski, trener Kaszubii: - Ani oni, ani my nie mieliœmy za wiele dogodnych o- kazji bramkowych. W tej sytuacji myœlê, e wynik jest sprawiedliwy. Gdyby bramkarz GTS otrzyma³ czerwon¹ kartkê, a powinien, pewnie mecz skoñczy³by siê innym rozstrzygniêciem. Tadeusz Gralak, trener GTS: - Typowe derby, wiele walki na ca³ej d³ugoœci i szerokoœci boiska. Wynik sprawiedliwy. Mecz by³by inaczej odbierany, gdyby nie zdarzenie z 74 min. pola karnego, podcinaj¹c Grzegorza Lejka I (starszego). Sêdzia wskaza³ na wapno. Jedenastkê pewnym strza³em wykorzysta³ kapitan Piotr Szczegielniak, wyrównuj¹c stan rywalizacji na 1:1. Sêdzia z powodu przerwy w grze doliczy³ kilka minut, ale adnej ze stron nie uda³o siê ju strzeliæ decyduj¹cej o zwyciêstwie bramki. Gdy mecz dobieg³ koñca, po B. Kapiszkê przyjecha³a karetka pogotowia i zawioz³a go do szpitala w S³upsku. Zawodnik ma z³amane obie koœci podudzia: strza³kow¹ i piszczelow¹, tu pod kolanem. Tego samego dnia w nocy skêcono mu nogê œrubami. Dwa dni póÿniej wróci³ do domu. - Na pewno bêdê porusza³ siê o kulach przez pó³ roku. Potem lekarz zadecyduje, czy ju mogê chodziæ bez nich. Na boisko najwczeœniej wrócê za pó³tora roku - mówi 20-letni pi³karz. Pytany o feralne zdarzenie odpowiada: - To by³ przypadek. Takie rzeczy w sporcie siê zdarzaj¹. Nie mam pretensji do bramkarza. B.M. Wiêcej zdjêæ na PI KA NO NA TURNIEJ NA KONIEC LATA W KO CZYG OWACH Zabawa dla 200 dzieciaków W stawce 7 dru yn 9-10-latków zwyciê y³ Lider Miastko. Spoœród 10 ekip z³o onych z zawodników letnich najlepszy okaza³ siê drugi zespó³ U-2 Bytów. Zanim m³odzi pi³karze rozpoczêli zmagania w turnieju Na koniec lata, odebrali nagrody i wyró nienia za wiosenn¹ edycjê M³odej Ligi Orlikowej. W œrodowe popo³udnie w Ko³czyg³owach na turniej przygotowany przez miejscowy UKS Orze³ i ULKS U-2 Bytów stawi³o siê 17 dru yn, rywalizuj¹cych w dwóch kategoriach wiekowych - ur. w r. i ur. w r. Mecze odbywa³y siê a na trzech boiskach. Dwóch wydzielonych na p³ycie gminnego boiska pi³karskiego oraz na przyszkolnym Orliku. - ¹cznie bawi³o siê u nas a 200 dzieciaków. Dru yn by³o sporo, bowiem na turniej zapraszaliœmy u- czestników wiosennej edycji M³odej Ligi Orlikowej. Chcieliœmy jednoczeœnie podsumowaæ i nagrodziæ najlepsze zespo³y tych rozgrywek - mówi Artur Kalinowski, jeden z organizatorów turnieju. W starszej grupie wiekowej 10 dru yn na pocz¹tek rywalizowa³o w grupach, z których po dwie najlepsze zapewnia³y sobie awans do pó³fina³ów. W pierwszym z nich U-2 II Bytów pokona³ 1:0 Prometeusza Tuchomie. W drugim Lider Miastko takim samym rezultatem ogra³ Zryw Parchowo. W finale w regulaminowym czasie gry gole nie pad³y i zwyciêzcê musia³y wy- ³oniæ rzuty karne. Lepiej wykonywali je bytowiacy prowadzeni przez Cezarego Ko³akowskiego, wygrywaj¹c 3:1. Trzecie miejsce zajêli pi³karze Prometeusza po wygranej 1:0 ze Zrywem. W m³odszej kategorii 7 dru yn rozgrywa³o swoje spotkania systemem ka dy z ka dym. Zwyciêstwo przypad³o Liderowi Miastko, który z 6 spotkañ na swoj¹ korzyœæ rozstrzygn¹³ 4, raz zremisowa³ i raz przegra³. O jeden punkt mniej zgromadzili pi³karze U-2 I Bytów prowadzeni przez A. Kalinowskiego, na trzeciej pozycji uplasowa³ siê Prometeusz Tuchomie. Turniejem organizatorzy nie tylko po egnali lato i podsumowali wiosenn¹ edycjê MLO. Sondowali tak e, jakie dru yny chc¹ zg³osiæ siê do jej jesiennej ods³ony MLO, która ma wystartowaæ ju w przysz³ym tygodniu. Tak jak to by³o wczeœniej, rozgrywki odbywaæ siê bêd¹ na boiskach uczestników, we wtorki i œrody. Jeœli pogoda dopisze, na œwie ym powietrzu, jeœli nie, w hali. Tym razem jednak w MLO zagraj¹ dru yny w dwóch kategoriach, a nie, jak to by³o poprzednio, w trzech. - Nie przygotowujemy ligi dla najm³odszych adeptów futbolu (ch³opcy ur. w 2005 i m³odsi), bo trudno znaleÿæ chêtne do gry dru yny. Nie wszêdzie prowadzi siê szkolenie w tak m³odych grupach. Na pewno jednak nie zapominamy o tych najm³odszych pi³karzach. W planach mamy organizacjê dla nich jednodniowych turniejów -zapewnia A. Kalinowski. D.Z.

20 SPORT 31 PI KA NO NA II LIGA - GRUPA ZACHODNIA Punkty stracone bezpowrotnie Drutex-Bytovia Bytów jedynie bezbramkowo zremisowa³a z Rozwojem Katowice. Mimo to podskoczy³a w tabeli o jedno miejsce, bowiem pora ki dozna³a Polonia Bytom. Drutex-Bytovia i Rozwój nie stworzy³y atrakcyjnego widowiska. Obie dru yny d³ugo walczy³y g³ównie o zdominowanie œrodka pola, czêsto zbyt agresywnie, przez co gra by³a rwana, a sytuacji podbramkowych niewiele. Niez³ej w 9 min nie wykorzysta³ Janusz Surdykowski, który po podaniu Mateusza Michalskiego z kilkunastu metrów pos³a³ pi³kê minimalnie nad poprzeczk¹. Bramkarza Rozwoju próbowa³ te zaskoczyæ Micha³ Pietroñ, ale i on w 22 min strzeli³ niecelnie. W kolejnej akcji efektownym szczupakiem g³ówkowa³ z bliska ukasz Kowalski, jednak pi³ka po koÿle przesz³a tu o- WIDZIANE Z BOISKA Adrian Wróblewski, pi³karz Drutex-Bytovii: - Mecz by³ wyrównany z lekkim wskazaniem na nas. Uwa am, e mieliœmy wiêcej okazji do zdobycia gola. Remis absolutnie nas nie zadowala, bo to kolejna strata punktów, a my nie mo emy sobie na to pozwoliæ, jeœli chcemy biæ siê o awans. Bezwzglêdnie musimy punktowaæ w kolejnych spotkaniach. Mateusz Oszmaniec, bramkarz Drutex-Bytovii: - D³ugo analizowaliœmy grê dru yny z Katowic i byliœmy przygotowani na jej nietypowe rozwi¹zania przy wykonywaniu sta³ych fragmentów gry. Z perspektywy bramki w defensywie spisaliœmy siê dobrze. Gorzej by³o w ataku, bo aden nasz strza³ nie by³ skierowany w œwiat³o bramki. Jest nad czym pracowaæ. Mam nadziejê, e z kolejnym meczem rozpocznie siê nasza dobra passa. Z POMECZOWEJ KONFERENCJI Dietmar Brehmer, trener Rozwoju: - Mecz móg³ siê podobaæ. Wa ne by³o dla mnie zaanga- owanie zawodników, bo graliœmy na trudnym terenie. Wiadomo, e Drutex-Bytovia to, obok Chrobrego, g³ówny kandydat do awansu. Mieliœmy swoje sytuacje, ale nie uda³o nam siê zdobyæ bramki. Ten jeden punkt bardzo cenimy. Plan taktyczny zak³ada³, by od 60 minuty podejœæ wy ej, ale podœwiadomie siê cofnêliœmy, bo coœ z ty³u g³owy mówi³o, e remis to dobry rezultat. Pawe³ Janas, trener Drutex-Bytovii: - Zgadzam siê z trenerem w ocenie tego spotkania. Zarówno Rozwój, jak i nasz zespó³ gra³ pi³k¹. Minus dla kibiców taki, e nie zobaczyli bramek. Nic nie uda³o nam siê strzeliæ, ale z drugiej strony nic te nie straciliœmy. A mamy tych straconych goli ju 11, co dla naszej dru yny jest niedopuszczalne. Dziœ widaæ by³o poprawê w grze obronnej, jednak czegoœ zabrak³o z przodu. To nasz drugi mecz w sezonie, w którym nie uda³o nam siê zdobyæ bramki. bok s³upka. Dru yna z Katowic na bytowsk¹ bramkê uderza³a rzadziej, ale strzeg¹cy jej Mateusz O- szmaniec na brak pracy nie móg³ narzekaæ. Pi³karze Rozwoju najwiêcej zamieszania robili przy sta- ³ych fragmentach gry, dos³ownie zamykaj¹c golkipera i obroñców Drutex-Bytovii w ich bramce. Na szczêœcie bytowscy defensorzy spisywali siê bez zarzutu. GroŸnie pod bytowsk¹ bramk¹ by³o te w 33 min, gdy z pi³k¹ w pole karne wpad³ aktywny Sebastian Gielza. Najskuteczniejszy napastnik dru- yny z Katowic z kilkunastu metrów uderzy³ jednak tu nad spojeniem s³upka z poprzeczk¹. Tak e pocz¹tek drugiej po³owy nale a³ do pi³karzy goœci. Znów da³ o sobie znaæ S. Gielza, ³adnie wypuszczaj¹c na czyst¹ pozycjê ukasza Winiarczyka, który w wybornej sytuacji nie trafi³ w bramkê. W rewan u kapitaln¹ akcj¹ popisali siê bytowiacy. Lew¹ flank¹ pomkn¹³ w kierunku linii koñcowej Robert Hirsz i wycofa³ na 5 metr, gdzie znalaz³ siê i bez namys³u uderzy³ J. Surdykowski, lecz i tym razem nie trafi³ w œwiat³o bramki. Odwa na wymiana ciosów ju na pocz¹tku zdawa³a siê zapowiadaæ ciekaw¹ drug¹ ods³onê, tymczasem w dalszej fazie meczu na boisku dzia³o siê niewiele. Goœcie powoli zaczynali ju myœleæ o obronie remisu, bytowiacy atakowali, ale bez polotu i przede wszystkim pomys³u na rozmontowanie szczelnej defensywy przeciwnika. Gdy ju w 75 min blok obronny zespo³u z Katowic rozerwa³ szybkim dryblingiem M. Michalski, to m³odemu skrzyd³owemu zabrak³o precyzji i pos³a³ pi³kê o centymetry od s³upka. W ostatnim kwadransie napór Drutex-Bytovii znacz¹co wzrós³, ale dopiero w ostatnich minutach prze³o y³o siê to na okazjê do zmiany wyniku. Najlepsza by³a po dalekim wyrzucie z autu Wojciecha Wilczyñskiego. Najwy ej w polu karnym wyskoczy³ Micha³ Pietroñ, lecz po jego strzale g³ow¹ futbolówka minimalnie minê³a bramkê. Dla Drutex-Bytovii by³ to ju pi¹ty tej jesieni mecz zakoñczony remisem. Bytowiacy, mimo straty punktów, awansowali w tabeli o jedno miejsce, bowiem wyprzedzaj¹ca ich Polonia Bytom przegra³a 0:1 z Górnikiem Wa³brzych. Sensacj¹ 11 kolejki by³a pierwsza w tym sezonie pora ka Chrobrego G³ogów, który w Jarocinie uleg³ 0:1 miejscowemu Jarocie. D.Z. Wiêcej zdjêæ na Wygrana z Rozwojem Katowice by³a w zasiêgu bytowskiej dru yny. Jednak ju pi¹ty raz w tym sezonie zespó³ Paw³a Janasa musia³ zadowoliæ siê podzia³em punktów. DRUTEX SPONSOREM CZARNYCH KOSZUL Firma Drutex bêdzie wspieraæ Poloniê Warszawa. Umowa ze sto³ecznym klubem, który w poprzednim sezonie wystêpowa³ w ekstraklasie, a bie ¹cy rozpocz¹³ w IV lidze (z powodu zaleg³oœci finansowych Polonia nie otrzyma³a licencji na grê na najwy szym szczeblu), ma obowi¹zywaæ do koñca sezonu. - Nie jest to sponsoring na ogromn¹ skalê, ale chcieliœmy wesprzeæ klub z tak wielkimi tradycjami i bogat¹ histori¹ w jego odbudowie. Widzimy tu podobieñstwa z Drutex-Bytovi¹, któr¹ równie budowaliœmy od IV ligi. Do tego graj¹ u nas zawodnicy, maj¹cy w swoim CV wystêpy w Polonii, jak choæby Jakub Cesarek i Mateusz Michalski, czy te bêd¹cy u nas wczeœniej Pawe³ Tyburski - mówi Rafa³ Gierszewski, przedstawiciel sponsora w Drutex-Bytovii. SPORTOWY TYDZIEÑ Sobota godz Lipniczanka Lipnica - Myœliwiec Tuchomie. Niedziela godz w sali sportowej Szko³y Podstawowej nr 2 w Bytowie odbêd¹ siê pierwsze mecze nowej edycji Bytowskiej A- matorskiej Ligi Pi³ki Siatkowej. Niedziela godz Canicu³a Bytów - GKS ukowo (III liga kobiet); godz GKS Ko³czyg³owy - Leœnik Cewice; godz Victoria D¹brówka - LKS ebunia, WKS No yno - Brda II/Victoria Przechlewo; godz Drutex-Bytovia II Bytów - Pomezania Malbork, Kaszubia Studzienice - Karol Pêplino, Stegna Parchowo - SSPN Malczkowo/ upawa, Grom Nakla - B³êkitni Motarzyno; godz Dolina-Speranda Ga³¹Ÿnia Wlk. - Orkan Gostkowo (boisko w Ko³czyg³owach). Œroda godz na terenach leœnych przy szkole w Jasieniu rozpoczn¹ siê II biegi prze- ³ajowe XVII edycji Grand Prix Czarnej D¹brówki w szkole w Tuchomiu rozegrano fina³y powiatowe Igrzysk M³odzie y Szkolnej i Gimnazjady w szachach. W jedynym meczu w kategorii szkó³ podstawowych dru yna SP 5 Bytów w sk³adzie Jakub Janta Lipiñski, Mateusz Jarzembiñski, Micha³ Jarzembiñski i Wiktoria Szreder pokona³a SP Tuchomie 3:1. Natomiast w kategorii gimnazjalnej zespó³ G Tuchomie wygra³ z G Lipnica 4:0. W dru ynie gospodarzy grali: Micha³ Œwi¹tek Brzeziñski, Marek ukasik, Aleksander Czapiewski i Kinga Krywiak. Zwyciêskie zespo³y awansowa³y do pó³fina³ów wojewódzkich.

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy

Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy Agnieszka Miler Departament Rynku Pracy Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Spo³ecznej Krótka informacja o instytucjonalnej obs³udze rynku pracy W 2000 roku, zosta³o wprowadzone rozporz¹dzeniem Prezesa

Bardziej szczegółowo

Regionalna Karta Du ej Rodziny

Regionalna Karta Du ej Rodziny Szanowni Pañstwo! Wspieranie rodziny jest jednym z priorytetów polityki spo³ecznej zarówno kraju, jak i województwa lubelskiego. To zadanie szczególnie istotne w obliczu zachodz¹cych procesów demograficznych

Bardziej szczegółowo

URZ D MIEJSKI W BRUSACH

URZ D MIEJSKI W BRUSACH URZ D MIEJSKI W BRUSACH Brusy 2004 Mieszkañcy Miasta i Gminy Brusy, oddajê w Pañstwa rêce broszurê informacyjn¹ poœwiêcon¹ dochodom i wydatkom naszej gminy w 2004 roku. Broszura ma za zadanie informowaæ

Bardziej szczegółowo

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu Program Internet Start Up WejdŸ do gry Autor Programu Partner Programu Program doradztwa prawnego Kancelarii Wierzbowski Eversheds dla projektów zwi¹zanych z internetem i nowymi technologiami www.internetstartup.pl

Bardziej szczegółowo

Nowy budynek UZZM. Termomodernizacja na Przylesiu. Wiadomo ci Lubiñskie 24 listopada 2006. Aktualno ci

Nowy budynek UZZM. Termomodernizacja na Przylesiu. Wiadomo ci Lubiñskie 24 listopada 2006. Aktualno ci 4 Wiadomo ci Lubiñskie 24 listopada 2006 Aktualno ci Nowy budynek UZZM Studenci III roku Pedagogiki Leczniczej skiej uczelni. - Jest to problem przede wszystkim dla osób doje d aj¹cych na uczelniê z o

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU..Pilanie dbaj¹ o zasady i zawsze segreguj¹ odpady"

REGULAMIN KONKURSU..Pilanie dbaj¹ o zasady i zawsze segreguj¹ odpady REGULAMIN KONKURSU..Pilanie dbaj¹ o zasady i zawsze segreguj¹ odpady" 1 Postanowienia ogólne ORGANIZATORZY Organizatorem konkursu jest Miejski Zak³ad Oczyszczania Wysypisko z siedzib¹ w Pile, ul. Kusociñskiego

Bardziej szczegółowo

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy

JUKAWA. Co dalej? Metoda analizy JUKAWA Co dalej? Metoda analizy Na czym polega warto JUKAWY dla miasta? Jakie s cele miasta? Podstawowy: utrzyma budynek z powodu jego unikalnej i cennej historycznie architektury Uzupe niaj ce (o ile

Bardziej szczegółowo

4 Wiadomo ci Lubiñskie 19 grudnia 2006 Aktualno ci Zaprzysiê ony po raz drugi Bukiety kwiatów i yczenia pomy lno ci w nadchodz¹cej, ju drugiej z rzêdu czteroletniej kadencji na fotelu Prezydenta Miasta

Bardziej szczegółowo

TÜV Rheinland Polska. Nowy Znak. Odpowiadamy na Pañstwa pytania. www.tuv.pl

TÜV Rheinland Polska. Nowy Znak. Odpowiadamy na Pañstwa pytania. www.tuv.pl TÜV Rheinland Polska Nowy Znak Odpowiadamy na Pañstwa pytania Odpowiadamy na Pañstwa pytania wszystko czego chc¹ siê Pañstwo dowiedzieæ na temat nowego znaku TÜV Rheinland. Zgodnie z has³em Jeden dla wszystkich

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych Dz.U.08.234.1577 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2008 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie priorytetu Pomoc techniczna

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie priorytetu Pomoc techniczna Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie priorytetu Pomoc techniczna Uwaga: ubiegaj cy si o dofinansowanie projektu nie wype nia pól ciemnych. Data z o enia wniosku o dofinansowanie realizacji

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieæ - nietypowe uzale nienia NIETYPOWE UZALE NIENIA - uzale nienie od facebooka narkotyków czy leków. Czêœæ odciêtych od niego osób wykazuje objawy zespo³u abstynenckiego. Czuj¹ niepokój, gorzej

Bardziej szczegółowo

BP/079/28/ P/12 2012.07.18. Pan Krzysztof Babisz Lubelski Kurator Oœwiaty. Szanowna Panie Kuratorze,

BP/079/28/ P/12 2012.07.18. Pan Krzysztof Babisz Lubelski Kurator Oœwiaty. Szanowna Panie Kuratorze, BP/079/28/ P/12 2012.07.18 Pan Krzysztof Babisz Lubelski Kurator Oœwiaty Szanowna Panie Kuratorze, Zarz¹d Gùówny Zwi¹zku Nauczycielstwa Polskiego zwraca siê do Pana Kuratora o przeprowadzenie kompleksowej

Bardziej szczegółowo

4 Wiadomo ci Lubiñskie 28 kwietnia 2006 Aktualno ci Ponad 2 mln z³ bêdzie kosztowaæ budowa nowego ronda Nowe rondo Zakoñczenie prac przewiduje siê na lipiec bie ¹cego roku. Inwestycja finansowana jest

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. i prowadzonych na terenie Gminy Krobia przez inne podmioty ni jednostki samorz¹du terytorialnego i ministrów

Dziennik Urzêdowy. i prowadzonych na terenie Gminy Krobia przez inne podmioty ni jednostki samorz¹du terytorialnego i ministrów 19405 Poz. 3189, 3190 Za³¹cznik Nr 3 WSKAZANIE OBSZARÓW I MIEJSC UDOSTÊPNIANYCH DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH I TURYSTYCZNYCH ORAZ OKREŒLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTÊPNIANIA / & Ã 2 Ã Ã Ã 6 Ã % Ã Ã & Ã

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym

Dziennik Urzêdowy. zawodników amatorów osi¹gaj¹cych wysokie wyniki sportowe we wspó³zawodnictwie miêdzynarodowym lub krajowym Województwa Wielkopolskiego Nr 127 13535 2351 UCHWA A Nr XVIII/152/08 RADY POWIATU GOSTYÑSKIEGO z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie: zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i cofania oraz wysokoœci stypendiów

Bardziej szczegółowo

Zespó Szkó Samochodowych

Zespó Szkó Samochodowych Program sta owy w ramach projektu S t a i n w e s t y c j w p r z y s z o Zespó Szkó Samochodowych Rodzaj zaj : Sta e zawodowe dla uczniów Imi i nazwisko nauczyciela: Mariusz Rakowicz Liczba uczniów w

Bardziej szczegółowo

Nazwisko. Imiê. Miejscowoœæ. Ulica Nr domu Nr lokalu

Nazwisko. Imiê. Miejscowoœæ. Ulica Nr domu Nr lokalu Zarz¹d Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy 85-844 Bydgoszcz, ul. Toruñska 174a NIP : 554-10-06-413 REGON: 090476971 brak biletu brak uprawnieñ do ulgi przekroczony czas brak prolongaty

Bardziej szczegółowo

Oferta pozycjonowania

Oferta pozycjonowania www.kamelot.pl 2012 Oferta pozycjonowania Iloœæ stron w Google Iloœæ stron Iloœæ linków w Google Iloœæ linków podstron w Pañstwa strony w wyszukiwarce google: podstron w Pañstwa strony wed³ug Majesticseo:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn Dz.U.06.243.1763 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie pobierania przez p atników podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z dnia 27 grudnia 2006 r.) Na podstawie art. 18

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU

WNIOSEK ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU Za cznik do regulaminu naboru uczestników projektu,,internet w Twoim zasi gu WNIOSEK ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU,,Internet w Twoim zasi gu przeciwdzia anie wykluczeniu cyfrowemu w Powiecie Tomaszowskim Dane

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania Zespó Instrumentów Inwestycyjnych Zespó Instrumentów Doradczych Dzia ania 2.3 i 2.1 Warszawa, dnia 7 wrze nia 2005r. Statystyka na dzie 31.08.2005r. Ilo onych

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Proces inwestycyjny w OZE w kontek cie wspó pracy z samorz dem. Warszawa, 2013

Proces inwestycyjny w OZE w kontek cie wspó pracy z samorz dem. Warszawa, 2013 Proces inwestycyjny w OZE w kontek cie wspó pracy z samorz dem i spo eczno ci lokaln Warszawa, 2013 Cele prezentacji Poszczególne fazy realizacji projektu inwestycyjnego, a procesy konsultacji Znaczenie

Bardziej szczegółowo

Temat. Nawyki zdrowotne. styl ycia (oko o 50% wszystkich wp ywów),

Temat. Nawyki zdrowotne. styl ycia (oko o 50% wszystkich wp ywów), Przedstawieciel PTPZ 1 z 6 Wsparcie polityki samorz dów lokalnych w tworzeniu efektywnego programu zdrowotnego Nawyki zdrowotne Dla utrzymania zdrowia jednostki najwi kszy wp yw ma styl ycia. Nawet przy

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów revati.pl rozwi¹zania dla poligrafii Systemy do sprzeda y us³ug poligraficznych w internecie Drukarnia Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych Na 100% procent wiêcej klientów drukarnia drukarnia

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA

www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Portal Klimatyczny Ko³obrzeg www.klimatycznykolobrzeg.pl OFERTA PROMOCYJNA Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Ko³obrzegu widz¹c koniecznoœæ zmiany wizerunku oraz funkcjonalnoœci turystycznej

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

Umowa o zarz¹dzanie wspólnot¹ mieszkaniow¹

Umowa o zarz¹dzanie wspólnot¹ mieszkaniow¹ Umowa o zarz¹dzanie wspólnot¹ mieszkaniow¹ Zawarta w dniu... r. przez:...... dzia³aj¹cych za zarz¹d Wspólnoty Mieszkaniowej..., Kraków ul.... NIP:..., zwany w dalszej czêœci umowy Zleceniodawc¹ a TWW Sp.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRZYZNAWANIA POMOCY MATERIALNEJ UCZNIOM ZESPO U SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM

REGULAMIN PRZYZNAWANIA POMOCY MATERIALNEJ UCZNIOM ZESPO U SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM REGULAMIN PRZYZNAWANIA POMOCY MATERIALNEJ UCZNIOM ZESPO U SZKÓ PONADGIMNAZJALNYCH W NOWEM PODSTAWA PRAWNA 1. Ustawa o systemie o wiaty z dnia 7 wrze nia 1991r. 2. Rozporz dzenie Rady Ministrów dnia 14

Bardziej szczegółowo

Poczta e-mail sta³a siê dziœ podstawowym narzêdziem codziennej komunikacji.

Poczta e-mail sta³a siê dziœ podstawowym narzêdziem codziennej komunikacji. Poczta e-mail sta³a siê dziœ podstawowym narzêdziem codziennej komunikacji. W Polsce z Internetu korzysta ju ponad 9 milionów osób - dla wiêkszoœci z nich adres e-mail jest tak samo wa ny w identyfikacji,

Bardziej szczegółowo

Regulacja stanów prawnych nieruchomości

Regulacja stanów prawnych nieruchomości Paweł Puch Regulacja stanów prawnych nieruchomości Praktyczny poradnik Budownictwo INFORMACJE Copyright 2008 ISBN 978-83-88285-12-7 Wydawnictwo Verlag Dashofer Sp. z o.o. AL. Krakowska 271, 02-133 Warszawa

Bardziej szczegółowo

ABONENCKA CENTRALA TELEFONICZNA SIGMA. Instalacja sterownika USB

ABONENCKA CENTRALA TELEFONICZNA SIGMA. Instalacja sterownika USB ABONENCKA CENTRALA TELEFONICZNA SIGMA Instalacja sterownika USB 1 SIGMA PLATAN Sp. z o.o. 81-855 SOPOT, ul. Platanowa 2 tel. (0-58) 555-88-00, fax (0-58) 555-88-01 www.platan.pl e-mail: platan@platan.pl

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. przez to rozumieæ grunty, budynki i budowle nabyte po. 5) powierzchni nale y przez to rozumieæ powierzchniê

Dziennik Urzêdowy. przez to rozumieæ grunty, budynki i budowle nabyte po. 5) powierzchni nale y przez to rozumieæ powierzchniê Województwa Wielkopolskiego Nr 29 3240 610 UCHWA A Nr XII/84/07 RADY MIEJSKIEJ W OPALENICY z dnia 28 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnieñ od podatku od nieruchomoœci w ramach pomocy de minimis Na podstawie

Bardziej szczegółowo

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami 8. PODSTAWA WYMIARU ŒWIADCZEÑ DLA UBEZPIECZONYCH NIEBÊD CYCH PRACOWNIKAMI 563 ŒWIADCZENIA Z UBEZPIECZENIA CHOROBOWEGO W RAZIE CHOROBY I MACIERZYÑSTWA wyr. SN z 14 lipca 2005 r., II UK 314/04 ( Niewyp³acenie

Bardziej szczegółowo

OPIS WYDARZENIA. Fundacja Myœli Ekologicznej

OPIS WYDARZENIA. Fundacja Myœli Ekologicznej OPIS WYDARZENIA Kim jesteœmy? powsta³a w 2012 roku w Krakowie. W ramach dzia³alnoœci statutowej, Fundacja realizuje programy edukacyjne i aktywizuj¹ce, koncentruj¹ce siê na tematyce ekologicznej. Pomys³

Bardziej szczegółowo

Regulamin pozyskiwania wp³at jednego procenta podatku dochodowego

Regulamin pozyskiwania wp³at jednego procenta podatku dochodowego Biuro Naczelnictwa ZHR 1 Regulamin pozyskiwania wp³at jednego procenta podatku dochodowego (za³¹cznik do uchwa³y Naczelnictwa nr 199/2 z dnia 8 grudnia 2007 r., zmieniony uchwa³¹ Naczelnictwa nr 200/2

Bardziej szczegółowo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo

Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych umys³owo Ma³gorzata Czajkowska Kompensacyjna funkcja internatu w procesie socjalizacji dzieci i m³odzie y upoœledzonych

Bardziej szczegółowo

Zasady racjonalnego dokumentowania systemu zarządzania

Zasady racjonalnego dokumentowania systemu zarządzania Jerzy Kowalczyk Zasady racjonalnego dokumentowania systemu zarządzania Zasady doskonalenia systemu zarządzania oraz podstawowe procedury wspomagające Zarządzanie jakością VERLAG DASHÖFER Wydawnictwo VERLAG

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO

WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO Nazwa podmiotu realizuj¹cego œwiadczenia rodzinne: Adres: WNIOSEK O USTALENIE PRAWA DO ZASI KU RODZINNEGO ORAZ DODATKÓW DO ZASI KU RODZINNEGO Czêœæ I 1. Dane osoby ubiegaj¹cej siê Imiê i nazwisko PESEL*

Bardziej szczegółowo

VI Miêdzynarodowa Konferencja M³odzi Liderzy w Spo³ecznoœciach Lokalnych. O AWA 7-9.10.2011r. PODSUMOWANIE

VI Miêdzynarodowa Konferencja M³odzi Liderzy w Spo³ecznoœciach Lokalnych. O AWA 7-9.10.2011r. PODSUMOWANIE VI Miêdzynarodowa Konferencja M³odzi Liderzy w Spo³ecznoœciach Lokalnych O AWA 7-9.10.2011r. PODSUMOWANIE WSTÊP Ju po raz 6 spotkaliœmy siê w O³awie podczas VI Miêdzynarodowej Konferencji M³odzi liderzy

Bardziej szczegółowo

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc

PRAWA ZACHOWANIA. Podstawowe terminy. Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc PRAWA ZACHOWANIA Podstawowe terminy Cia a tworz ce uk ad mechaniczny oddzia ywuj mi dzy sob i z cia ami nie nale cymi do uk adu za pomoc a) si wewn trznych - si dzia aj cych na dane cia o ze strony innych

Bardziej szczegółowo

T-03 r. Dzia³ 1. Samochody osobowe (sztuki) Dzia³ 2. Autobusy i trolejbusy

T-03 r. Dzia³ 1. Samochody osobowe (sztuki) Dzia³ 2. Autobusy i trolejbusy G ÓWNY URZ D STATYSTYCZNY, al. Niepodleg³oœci 208, 00-925 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON T-03 r Sprawozdanie o zarejestrowanych pojazdach samochodowych, ci¹gnikach

Bardziej szczegółowo

Polska woj. opolskie powiat nyski

Polska woj. opolskie powiat nyski Nysa'2014 150000 148000 146000 144000 142000 140000 138000 136000 147441 146853 146330 145512 145017 144284 143852 142799 142119 141586 140628 XII 2003 XII 2004 XII 2005 XII 2006 XII 2007 XII 2008 XII

Bardziej szczegółowo

UCHWA A NR 5 XIX KZD WS. DZIA ALNOŒCI FINANSOWEJ ZWI ZKU, ZM. UCHWA NR 7 XXI KZD (TEKST JEDNOLITY) Rozdzia³ I Sk³adka cz³onkowska i jej podzia³

UCHWA A NR 5 XIX KZD WS. DZIA ALNOŒCI FINANSOWEJ ZWI ZKU, ZM. UCHWA NR 7 XXI KZD (TEKST JEDNOLITY) Rozdzia³ I Sk³adka cz³onkowska i jej podzia³ UCHWA A NR 5 XIX KZD WS. DZIA ALNOŒCI FINANSOWEJ ZWI ZKU, ZM. UCHWA NR 7 XXI KZD (TEKST JEDNOLITY) Krajowy Zjazd Delegatów NSZZ Solidarnoœæ, dzia³aj¹c na podstawie 64 ust.2, 69 ust.1 i 2, 70 i 74 ust.

Bardziej szczegółowo

BMW Financial Services Ubezpieczenia. Ubezpieczenie pojazdu. RadoϾ z jazdy

BMW Financial Services Ubezpieczenia. Ubezpieczenie pojazdu. Radoœæ z jazdy BMW Financial Services Ubezpieczenia Ubezpieczenie pojazdu Radoœæ z jazdy Rozwi¹zania dopasowane do Ciebie. Informacje o BMW Financial Services. Jako firma bêd¹ca integraln¹ czêœci¹ BMW Polska Sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

G ÓWNY URZ D STATYSTYCZNY, al. Niepodleg³oœci 208, 00-925 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej. T-03 r

G ÓWNY URZ D STATYSTYCZNY, al. Niepodleg³oœci 208, 00-925 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej. T-03 r G ÓWNY URZ D STATYSTYCZNY, al. Niepodleg³oœci 208, 00-925 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny REGON T-03 r Zestawienie o zarejestrowanych pojazdach samochodowych, ci¹gnikach

Bardziej szczegółowo

ADUNEK RODZAJ ZAGRO ENIA OCHRONA OSOBISTA PODSTAWOWE CZYNNOήI KIEROWCY DODATKOWE I SPECJALNE CZYNNOήI KIEROWCY PO AR PIERWSZA POMOC INFORMACJE

ADUNEK RODZAJ ZAGRO ENIA OCHRONA OSOBISTA PODSTAWOWE CZYNNOήI KIEROWCY DODATKOWE I SPECJALNE CZYNNOήI KIEROWCY PO AR PIERWSZA POMOC INFORMACJE INSTRUKCJA DLA UN1263 FARBA, UN1263 MATERIA POKREWNY DO FARBY, UN1866 YWICA W ROZTWORZE, zapalna, UN1120 BUTANOLE, UN1993 MATERIA ZAPALNY CIEK Y I.N.O., klasa 3 - bezbarwna ciecz o zapachu ostrym, przenikliwym;

Bardziej szczegółowo

Spis treœci Uwagi wstêpne L i c z b a n a t u r a l n a T e c h n i k a r a c h u n k o w a

Spis treœci Uwagi wstêpne L i c z b a n a t u r a l n a T e c h n i k a r a c h u n k o w a Spis n treœci Uwagi wstêpne...5 Liczba naturalna 1. Jak¹ jestem liczb¹?... 10 2. Jak¹ liczbê mam na myœli?...12 3. Kto dzwoni?....14 4. Porz¹dkujemy liczby...16 5. Zapisujemy liczby...18 6. Uzupe³nianki...20

Bardziej szczegółowo

GP Sprawozdanie statystyczne dla grup przedsiêbiorstw

GP Sprawozdanie statystyczne dla grup przedsiêbiorstw G ÓWNY URZ D STATYSTYCZNY, al. Niepodleg³oœci 208, 00-925 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej GP Sprawozdanie statystyczne dla grup przedsiêbiorstw Numer identyfikacyjny REGON za 2009 r. Portal

Bardziej szczegółowo

UCHWA A intencyjna nr.../2014

UCHWA A intencyjna nr.../2014 UCHWA A intencyjna nr.../2014 podj ta w dniu... na zebraniu w cicieli lokali tworz cych Wspólnot Mieszkaniow nr..., której nieruchomo po ona jest w Tychach przy ul.... w sprawie: wyra enia woli przyst

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI I URUCHOMIENIA V1.1 (2011-02-21)

INSTRUKCJA INSTALACJI I URUCHOMIENIA V1.1 (2011-02-21) MODU KAMERY KAM-1 z symetryzatorem INSTRUKCJA INSTALACJI I URUCHOMIENIA V1.1 (2011-02-21) 1. BEZPIECZEÑSTWO U YTKOWANIA I WARUNKI EKSPLOATACJI Przed przyst¹pieniem do instalacji modu³u kamery nale y zapoznaæ

Bardziej szczegółowo

PLAN WYJAZDÓW ZIMA - WIOSNA 2013 MAJÓWKA NA MAZURACH

PLAN WYJAZDÓW ZIMA - WIOSNA 2013 MAJÓWKA NA MAZURACH PLAN WYJAZDÓW ZIMA - WIOSNA 2013 WYJAZDY NARCIARSKIE TROPICAL ISLANDS MAJÓWKA NA MAZURACH WYJAZDY NA NARTY I SNOWBOARD W tym sezonie zaplanowaliœmy wyjazdy co dwa tygodnie + dodatkowy wyjazd w ferie: 26

Bardziej szczegółowo

UCHWA A Nr V/45/07 RADY MIEJSKIEJ W TRZEBNICY z dnia 20 marca 20007 roku

UCHWA A Nr V/45/07 RADY MIEJSKIEJ W TRZEBNICY z dnia 20 marca 20007 roku UCHWA A Nr V/45/07 RADY MIEJSKIEJ W TRZEBNICY z dnia 20 marca 20007 roku W sprawie przyj cia Statutu Zespo u Administracyjnego Placówek O wiatowych w Trzebnicy Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15 w zwi

Bardziej szczegółowo

Poprawa jako ci us ug oraz polityk zwi zanych z rejestracj dzia alno ci gospodarczej i funkcjonowaniem przedsi biorstw;

Poprawa jako ci us ug oraz polityk zwi zanych z rejestracj dzia alno ci gospodarczej i funkcjonowaniem przedsi biorstw; MINISTERSTWO ADMINISTRACJI I CYFRYZACJI Departament Wspó pracy z Jednostkami Samorz du Terytorialnego Instytucja Po rednicz ca II stopnia dla Dzia ania 5.2 Programu Operacyjnego Kapita Ludzki 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Egzemplarz bezp³atny.pl.aids.gov www ISBN 978-83-87068-37-0 Warszawa 2013

Egzemplarz bezp³atny.pl.aids.gov www ISBN 978-83-87068-37-0 Warszawa 2013 www.aids.gov.pl Totalny luz bez szko³y i rodziców. Jest to tak e okres sprzyjaj¹cy zawieraniu nowych, nie zawsze przemyœlanych znajomoœci. Jest bardzo prawdopodobne, e wœród osób, które spotkasz, bêd¹

Bardziej szczegółowo

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR

L A K M A R. Rega³y DE LAKMAR Rega³y DE LAKMAR Strona 2 I. KONSTRUKCJA REGA ÓW 7 1 2 8 3 4 1 5 6 Rys. 1. Rega³ przyœcienny: 1 noga, 2 ty³, 3 wspornik pó³ki, 4pó³ka, 5 stopka, 6 os³ona dolna, 7 zaœlepka, 8 os³ona górna 1 2 3 4 9 8 1

Bardziej szczegółowo

zdanie finansowe jednostk

zdanie finansowe jednostk Sprawo wozdan zdanie finansowe jednostk tki i pn. Fundacja na rzecz wspier z siedzib¹ w Gdañsku za rok 2004. Zgodnie z art. 45 ust.2 ustawy o rachunkowoœci z dnia 29 wrzeœnia 1994 roku (Dz.U. z 1994 roku,

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ 1. Identyfikator podatkowy NIP / numer PESEL (niepotrzebne skre li ) wnioskodawcy ORD-IN Podstawa prawna: 2. Nr dokumentu 3. Status WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ Art. 14b 7 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNA JAZDA, SPORT, INTEGRACJA...

BEZPIECZNA JAZDA, SPORT, INTEGRACJA... BEZPIECZNA JAZDA, SPORT, INTEGRACJA... MISJA Misja to du e s³owo, jednak w przypadku naszej dzia³alnoœci trudno go unikn¹æ. Oto czym m. in. zajmujemy siê: MISJA Szkolenia w zakresie doskonalenia techniki

Bardziej szczegółowo

W z ó r u m o w y POSTANOWIENIA GENERALNE

W z ó r u m o w y POSTANOWIENIA GENERALNE W z ó r u m o w y UMOWA GENERALNA NR zawarta w Nowym S¹czu w dniu... 2011 r. pomiêdzy: Powiatowym Zarz¹dem Dróg w Nowym S¹czu z siedzib¹ przy ul. Wiœniowieckiego 136, 33-300 Nowy S¹cz, zwanym dalej Zamawiaj¹cym,

Bardziej szczegółowo

B A D A N I A S U C H A L N O Œ C I RADIO TRACK W R Z E S I E Ñ 2 0 1 1. prowadzone w systemie ci¹g³ym przez KATOLICKIE RADIO PODLASIE

B A D A N I A S U C H A L N O Œ C I RADIO TRACK W R Z E S I E Ñ 2 0 1 1. prowadzone w systemie ci¹g³ym przez KATOLICKIE RADIO PODLASIE B A D A N I A S U C H A L N O Œ C I RADIO TRACK W R Z E S I E Ñ 2 0 1 1 prowadzone w systemie ci¹g³ym przez KATOLICKIE RADIO PODLASIE R A D I O, K T Ó R E S I Ê Z N A W SKRÓCIE: PRZYZWYCZAILIŒMY WAS JU

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIA ALNO CI RADY PEDAGOGICZNEJ SAMORZ DOWEJ SZKO Y PODSTAWOWEJ NR 1 WE WRZE NI

REGULAMIN DZIA ALNO CI RADY PEDAGOGICZNEJ SAMORZ DOWEJ SZKO Y PODSTAWOWEJ NR 1 WE WRZE NI REGULAMIN DZIA ALNO CI RADY PEDAGOGICZNEJ SAMORZ DOWEJ SZKO Y PODSTAWOWEJ NR 1 WE WRZE NI I PODSTAWY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RADY PEDAGOGICZNEJ Podstaw prawn funkcjonowania Rady Pedagogicznej s zapisy Ustawy

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy Komendy G³ównej Stra y Granicznej Nr 1 6 Poz. 6

Dziennik Urzêdowy Komendy G³ównej Stra y Granicznej Nr 1 6 Poz. 6 Komendy G³ównej Stra y Granicznej Nr 1 6 Poz. 6 6 DECYZJA NR 12 KOMENDANTA G ÓWNEGO STRA Y GRANICZNEJ z dnia 16 stycznia 2009 r. w sprawie podró y s³u bowych poza granicami kraju oraz przyjmowania delegacji

Bardziej szczegółowo

Model Przedsi biorstwa Co modelowa?

Model Przedsi biorstwa Co modelowa? Model Przedsi biorstwa Co modelowa? 1. Sprzeda 2. Koszty Elementy projekcji finansowych 3. Maj tek, inwestycje, amortyzacja 4. Rachunek zysków i strat 5. Kredyty 6. Kapita obrotowy 7. Przep ywy pieni ne

Bardziej szczegółowo

Wybrane okucia i akcesoria do systemów. RC system. Confort 60 GTI

Wybrane okucia i akcesoria do systemów. RC system. Confort 60 GTI Wybrane okucia i akcesoria do systemów RC system Confort 60 GTI Maj 2002 OGÓLNE WARUNKI SPRZEDA Y I DOSTAW 2 1. 2. 3. 4. 5. 6. 1. 2. 3. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 1. Ogólne warunki sprzeda y i dostaw zwane dalej

Bardziej szczegółowo

Us ugi edukacyjne obejmuj ce przeprowadzenie zaj w ramach projektu Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów

Us ugi edukacyjne obejmuj ce przeprowadzenie zaj w ramach projektu Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów Us ugi edukacyjne obejmuj ce przeprowadzenie zaj w ramach projektu Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I - III szko y podstawowej, realizowanie w Szko ach Podstawowych w Gminie

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUS Z ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU ELASTYCZNA PRACA- TELEMARKETER. Data i miejsce urodzenia... PESEL... NIP... Wiek...

KWESTIONARIUS Z ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU ELASTYCZNA PRACA- TELEMARKETER. Data i miejsce urodzenia... PESEL... NIP... Wiek... KWESTIONARIUS Z ZG OSZENIOWY DO PROJEKTU ELASTYCZNA PRACA- TELEMARKETER Nazwisko...Imi... P e : K M Data i miejsce urodzenia... PESEL... NIP... Wiek... Adres zameldowania: Ulica... Nr domu...nr lokalu...

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEÑSTWO I HIGIENA PRACY

BEZPIECZEÑSTWO I HIGIENA PRACY Wstêp...9 BEZPIECZEÑSTWO I HIGIENA PRACY (Beata Naróg)...11 BADANIA LEKARSKIE...11 Badania lekarskie kierowców, do których nie ma zastosowania ustawa o transporcie drogowym...12 Badania lekarskie uregulowania

Bardziej szczegółowo

Obowi¹zki pracodawcy w razie wypadku przy pracy (1)

Obowi¹zki pracodawcy w razie wypadku przy pracy (1) Obowi¹zki pracodawcy w razie wypadku przy pracy (1) Rozdz. 7 Kodeksu pracy; ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 z późn. zm.); rozporządzenie RM z

Bardziej szczegółowo

UCHWA A NR I 20 14 RADY MIEJSKIEJ WROC AWIA z dnia 2014 r.

UCHWA A NR I 20 14 RADY MIEJSKIEJ WROC AWIA z dnia 2014 r. projekt UCHWA A NR I 20 14 RADY MIEJSKIEJ WROC AWIA z dnia 2014 r. w sprawie przyjêcia programu opieki nad zwierzêtami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomnoœci zwierz¹t na terenie Gminy Wroc³aw w 2014

Bardziej szczegółowo

27.06.2012 ZAPYTANIE OFERTOWE

27.06.2012 ZAPYTANIE OFERTOWE 27.06.2012 ZAPYTANIE OFERTOWE Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan, w ramach projektu wiadomy podatnik realizowanego przez PKPP Lewiatan na mocy umowy o dofinansowanie nr UDA-POKL.02.01.02-00-002/10

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotycz ce:

Zapytanie ofertowe dotycz ce: Zapytanie ofertowe dotycz ce: wiadczenia us ugi dostawy symetrycznego cza internetowego w technologii wiat owodowej o przepustowo ci min. 100Mbps/100Mbps do siedziby Instytutu Wzornictwa Przemys owego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2007 r.

ROZPORZ DZENIE RADY MINISTRÓW z dnia... 2007 r. ROZPORZ DZENIE RADY MINISTRÓW z dnia..... 2007 r. projekt w sprawie wysoko ci dop at do sk adek z tytu u ubezpieczenia upraw rolnych i zwierz t gospodarskich w 2008 r. Na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

Danuta Kubasik Dyrektor Budma 2008 MTP SA Janusz Szczêœniak Wiceprezes Zarz¹du PROCAD SA www.archispace.pl

Danuta Kubasik Dyrektor Budma 2008 MTP SA Janusz Szczêœniak Wiceprezes Zarz¹du PROCAD SA www.archispace.pl Decyzja o stworzeniu wspólnej przestrzeni dla projektantów i producentów na targach BUDMA wynika³a z potrzeb zarówno architektów, jak i producentów materia³ów budowlanych. Pomys³ pod nazw¹ ARCHISPACE doczeka³

Bardziej szczegółowo

Group Silesian Seaplane Company Sp. z o.o. Kloska Adam -Prezes

Group Silesian Seaplane Company Sp. z o.o. Kloska Adam -Prezes KAMA eco Group Silesian Seaplane Company Sp. z o.o. Kloska Adam -Prezes Kama eco Group Firma zajmuje siê produkcj¹,monta em i serwisem stacji do monitoringu œcieków i wód opadowych. Stacje wspó³pracuj¹

Bardziej szczegółowo

Por czenia, gwarancje i regwarancje ze rodków. Funduszu Por cze Unijnych. Warszawa, 2006 rok

Por czenia, gwarancje i regwarancje ze rodków. Funduszu Por cze Unijnych. Warszawa, 2006 rok Por czenia, gwarancje i regwarancje ze rodków Funduszu Por cze Unijnych Warszawa, 2006 rok Podstawy prawne funkcjonowania Ustawa o Funduszu Por cze Unijnych z 16 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 121 poz. 1262

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Rynek Budowlany. Online

Rynek Budowlany. Online Rynek Budowlany Online PMR Online Rynek Budowlany Online Aktualnoœci rynkowe Wykonawcy Materia³y budowlane Inwestycje publiczne Nieruchomoœci Planowane budowy Dane rynkowe Podsumowania na temat bie ¹cych

Bardziej szczegółowo

CENNIK US UG TELEKOMUNIKACYJNYCH

CENNIK US UG TELEKOMUNIKACYJNYCH CENNIK US UG TELEKOMUNIKACYJNYCH US UGI PODSTAWOWE Taryfa Darmowe Rozmowy Pakiet 60. obowi zuje od 05.03.2007 r. www.netia.pl SPIS TRE CI OP ATY AKTYWACYJNE (JEDNORAZOWE)... 3 2. OP ATY ABONAMENTOWE (MIESI

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania Za cznik nr 13 Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania w obszarze: Efekty Oferta : Rodzice s partnerami szko y w projekcie: Bezpo rednie wsparcie rozwoju szkó poprzez wdro enie zmodernizowanego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SAMORZĄDOWEGO PRZEDSZKOLA PRZY SAMORZĄDOWYM ZESPOLE SZKOŁ W KOSTKOWIE. I. Postanowienia ogólne. II. Zadania Rady Rodziców

REGULAMIN RADY RODZICÓW SAMORZĄDOWEGO PRZEDSZKOLA PRZY SAMORZĄDOWYM ZESPOLE SZKOŁ W KOSTKOWIE. I. Postanowienia ogólne. II. Zadania Rady Rodziców REGULAMIN RADY RODZICÓW SAMORZĄDOWEGO PRZEDSZKOLA PRZY SAMORZĄDOWYM ZESPOLE SZKOŁ W KOSTKOWIE Podstawa prawna: art. 53.4. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz.

Bardziej szczegółowo

NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA

NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA KARTA SERWISOWA NAPRAWDÊ DOBRA DECYZJA Gratulujemy! Dokonali Pañstwo œwietnego wyboru: nowoczesne drewniane okna s¹ ekologiczne, a tak e optymalne pod wzglêdem ekonomicznym. Nale ¹ do najwa niejszych elementów

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 2007 r.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 2007 r. projekt z dnia 10.12.2007 r. ROZPORZ DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 2007 r. zmieniaj ce rozporz dzenie w sprawie szczegó owych wymaga w zakresie jako ci handlowej wyrobów kakaowych i

Bardziej szczegółowo

Rega³y paletowe wykonane zgodnie z zapotrzebowaniem

Rega³y paletowe wykonane zgodnie z zapotrzebowaniem THE A MEMBER OF R DEXION GROUP Rega³y paletowe wykonane zgodnie z zapotrzebowaniem SPEEDLOCK P90 Trwa³oœæ i ywotnoœæ produktu. Koncepcja systemu Speedlock P90 zak³ada maksymalizacjê powierzchni do sk³adowania

Bardziej szczegółowo

Pozycja boczna ustalona jest dla pacjenta bezpieczna poniewa :

Pozycja boczna ustalona jest dla pacjenta bezpieczna poniewa : Pozycja boczna ustalona jest dla pacjenta bezpieczna poniewa : jest stabilna, zabezpiecza przed zach³yœniêciem, c) zapewnia dro noœæ dróg oddechowych. U dzieci prowadzenie masa u serca i sztucznego oddychania

Bardziej szczegółowo

Przetargi on-line to najlepsze rozwi¹zanie aby zredukowaæ wydatki

Przetargi on-line to najlepsze rozwi¹zanie aby zredukowaæ wydatki www.przetargpolska.pl Przetargi on-line to najlepsze rozwi¹zanie aby zredukowaæ wydatki Dzisiejsza wysoka konkurencja gospodarcza wymaga od ka dej z firm ci¹g³ego wprowadzania innowacji i sta³ego podnoszenia

Bardziej szczegółowo

Stronicowanie na ¹danie

Stronicowanie na ¹danie Pamiêæ wirtualna Umo liwia wykonywanie procesów, pomimo e nie s¹ one w ca³oœci przechowywane w pamiêci operacyjnej Logiczna przestrzeñ adresowa mo e byæ du o wiêksza od fizycznej przestrzeni adresowej

Bardziej szczegółowo

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW

ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW ZA CZNIKI ZA CZNIK C: FUNKCJE KLAWISZY I SPOSOBY WPROWADZANIA PARAMETRÓW Pola, do których wprowadzamy dane, mog¹ byæ: znakowe, numeryczne, typu daty oraz typu memo (pola tekstowe). Istniej¹ ró nice w wykorzystaniu

Bardziej szczegółowo

PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW

PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW BAROMETR REGIONALNY 33 PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW mgr in. Adam Piekara, Doradca w programie EQUAL Podstaw¹ niniejszego artyku³u jest przyjêcie za- ³o enia, e ka

Bardziej szczegółowo

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007

Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Rynek telekomunikacyjny w Polsce 2007 Prognozy rozwoju na lata 2007-2010 Data publikacji: wrzesieñ 2007 Wersje jêzykowe: polska, angielska Od autora Na polskim rynku telekomunikacyjnym widocznych jest

Bardziej szczegółowo

Dlaczego? Jak? Finansowanie 2014-2020. Eutrofizacja. Aglomeracja Oczyszczanie cieków Systemy zbierania

Dlaczego? Jak? Finansowanie 2014-2020. Eutrofizacja. Aglomeracja Oczyszczanie cieków Systemy zbierania Pozna, maj 2014 Dlaczego? Eutrofizacja Jak? KPO K Aglomeracja Oczyszczanie cieków Systemy zbierania Finansowanie 2014-2020 Eutrofizacja oznacza wzbogacenie wody sk adnikami od ywczymi, szczególnie zwi

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PI KNA WIE 2011

REGULAMIN KONKURSU PI KNA WIE 2011 REGULAMIN KONKURSU PI KNA WIE 2011 1. Organizacja konkursu: Konkurs Pi kna Wie 2011, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wie i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród poło onych w granicach

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej

Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Komunikaty 99 Jacek Mrzyg³ód, Tomasz Rostkowski* Rozwi¹zania systemowe zarz¹dzania kapita³em ludzkim (zkl) w bran y energetycznej Artyku³ przedstawi skrócony raport z wyników badania popularnoœci rozwi¹zañ

Bardziej szczegółowo

(nazwa i adres szko³y) DZIENNIK LEKCYJNY. Klasa... ROK SZKOLNY 20... /20...

(nazwa i adres szko³y) DZIENNIK LEKCYJNY. Klasa... ROK SZKOLNY 20... /20... ...... (nazwa i adres szko³y) województwo... gmina (dzielnica)... wydzia³*)... DZIENNIK LEKCYJNY Klasa... ROK SZKOLNY 0... /0... dla klas IV-VI szkó³ podstawowych, gimnazjów i szkó³ ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

VADEMECUM. Leczenie szpitalne. wiadczenia opieki zdrowotnej nansowane ze rodków publicznych

VADEMECUM. Leczenie szpitalne. wiadczenia opieki zdrowotnej nansowane ze rodków publicznych Leczenie szpitalne Je eli cel leczenia nie mo e by osi gni ty w trybie ambulatoryjnym, pacjent mo e zosta skierowany na dalsze leczenie w szpitalu. Pacjent ma prawo wyboru szpitala, który ma podpisan umow

Bardziej szczegółowo