ANALIZA POTENCJAŁU LOTNISKA ZIELONA GÓRA- BABIMOST W ZAKRESIE ŚWIADCZENIA USŁUG PASAŻERSKICH. Opracowanie na zlecenie Zarządu Województwa Lubuskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ANALIZA POTENCJAŁU LOTNISKA ZIELONA GÓRA- BABIMOST W ZAKRESIE ŚWIADCZENIA USŁUG PASAŻERSKICH. Opracowanie na zlecenie Zarządu Województwa Lubuskiego"

Transkrypt

1 ANALIZA POTENCJAŁU LOTNISKA ZIELONA GÓRA- BABIMOST W ZAKRESIE ŚWIADCZENIA USŁUG PASAŻERSKICH Opracowanie na zlecenie Zarządu Województwa Lubuskiego Autorzy: Dr Tomasz Dziedzic Dr Marek Litwin Mgr Jan Litwiński Warszawa, wrzesień 2006

2 Spis treści 3 Wstęp 4 Część I Potencjał demograficzny, ekonomiczny i turystyczny województwa lubuskiego 4 1. Potencjał demograficzny 4 2. Potencjał ekonomiczny Rynek pracy PKB i wartość dodana Dochody i wynagrodzenia Nakłady inwestycyjne i wartość majątku Inwestycje zagraniczne Infrastruktura Potencjał turystyczny Krajowy ruch turystyczny Zagraniczny ruch turystyczny Podaż bazy noclegowej w województwie Atrakcyjność turystyczna regionu 21 Część II Ocena aktualnego i przyszłego ruchu lotniczego w porcie Zielona Góra-Babimost Ocena potencjalnych możliwości wzrostu popytu na usługi pasażerskie w porcie Babimost w istniejących obecnie segmentach ruchu Ocena stanu pożądanego i ocena relacji ruchu tranzytowego i docelowego Określenie czynników determinujących ocenę atrakcyjności lotniska przez potencjalnych użytkowników 30 Część III Obecne atuty i mankamenty infrastrukturalne, logistyczne i organizacyjne portu lotniczego dla ruchu pasażerskiego Położenie i charakterystyka lotniska Prawne podstawy funkcjonowania lotniska Schemat organizacyjny portu lotniczego Stosunki własnościowe portu lotniczego Problemy wynikające z sytuacji prawnej Analiza ruchu lotniczego w kontekście ruchu w Polsce Analiza techniczna Infrastruktura lotniskowa Infrastruktura techniczna Usługi handlingowe i inne System bezpieczeństwa portu lotniczego Usługi okołoportowe Podsumowanie istniejącej infrastruktury lotniskowej 50 Część IV Infrastruktura okołolotniskowa Infrastruktura drogowa w bezpośredniej strefie lotniska Sieć dróg wojewódzkich i krajowych Drogi wojewódzkie 54 1

3 12.2. Sieć dróg krajowych, autostrady i drogi ekspresowe Komunikacja kolejowa Korytarze paneuropejskie Centra logistyczne i węzły intermodalne Podsumowanie istniejącej infrastruktury okołolotniskowej 58 Część V Szansa na rozwój lotniska w świetle polityki transportowej Państwa Podstawowe założenia polityki Analiza SWOT 59 Część VI Działania konieczne dla uzyskania stanu pożądanego Działania konieczne w zakresie infrastruktury komunikacyjnej Działania konieczne w zakresie obsługi naziemnej samolotów i pasażerów oraz infrastruktury nawigacyjnej Działania konieczne w zakresie inwestycji wspomagających 63 Podsumowanie 64 Wykaz źródeł 65 Wykaz map i planów 68 Spis tabel 68 Spis rysunków 69 Spis fotografii 70 2

4 WSTĘP Niniejsze opracowanie jest wstępnym studium analizy potencjału lotniska w Babimoście, funkcjonującym jako port lotniczy Zielona Góra-Babimost w zakresie świadczenia usług pasażerskich. Stanowi ono część szerszego opracowania, które obejmuje także usługi cargo. Celem opracowania jest przedstawienie uwarunkowań demograficznych, gospodarczych, dotyczących ruchu turystycznego, określenie obecnych atutów i mankamentów infrastrukturalnych, logistycznych i organizacyjnych portu lotniczego Zielona Góra-Babimost dla ruchu pasażerskiego, przyjęcie założeń w zakresie minimalnego stanu pożądanego, wskazanie segmentów rynku jako potencjalnych obszarów działania dla zarządzających portem oraz naszkicowanie działań koniecznych dla uzyskania stanu pożądanego infrastruktury lotniskowej i okołolotniskowej. Realizując powyższy cel dokonano przez Instytut Turystyki wraz z firmami OpenSky Consulting Group i IBI Group analizy potencjału lotniska w zakresie świadczenia usług pasażerskich w kontekście uwarunkowań zewnętrznych i wewnętrznych i zarysowano ewentualne kierunki niezbędnych poczynań, które powinny przyczynić się przekształcenia lotniska w Babimoście w lotniczy port regionalny wykorzystujący swoje możliwości znaczenie lepiej niż dotychczas i prężne przedsiębiorstwo działające z pożytkiem i zyskiem dla regionu lubuskiego. Niniejsze opracowania zawiera następujące podstawowe elementy: charakterystykę potencjału demograficznego, ekonomicznego i turystycznego województwa lubuskiego ocenę aktualnego i przyszłego ruchu lotniczego w porcie Zielona Góra-Babimost w zakresie ruchu osobowego wraz z określeniem stanu pożądanego charakterystykę i prawne podstawy funkcjonowania lotniska. obecne atuty i mankamenty infrastrukturalne, logistyczne i organizacyjne portu lotniczego, w tym analizę SWOT. wskazanie działań koniecznych w sferze infrastruktury lotniskowej i okołolotniskowej dla uzyskania stanu pożądanego w zakresie osiągnięcia celu marketingowego. W opracowaniu wykorzystano publikowane i niepublikowanej materiały Głównego Urzędu Statystycznego, Instytutu Turystyki, Urzędu Lotnictwa Cywilnego, władz wojewódzkich, zarządu portu oraz opracowania dotyczące uwarunkowań i zasad funkcjonowania regionalnego lotniska. Ze względu na zróżnicowany zakres tematyki opracowania większość wniosków sformułowana jest w zakończeniu poszczególnych części. W podsumowania umieszczone te, które stanowią konkluzję płynącą z analizy wszystkich badanych aspektów. Autorzy opracowania mają nadzieję, że materiał będzie stanowił punkt wyjścia do dalszych pogłębionych analiz i wytyczenia ostatecznych kierunków i zasad rozwoju portu lotniczego Zielona Góra-Babimost, które będzie mogło funkcjonować jako ważny port regionalny na styku krajów starej i nowej Unii. 3

5 CZĘŚĆ I POTENCJAŁ DEMOGRAFICZNY, EKONOMICZNY I TURYSTYCZNY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO 1. POTENCJAŁ DEMOGRAFICZNY Położone peryferyjnie w stosunku do centrum kraju województwo lubuskie charakteryzuje się stosunkowo niewielką liczbą mieszkańców. W końcu 2005 r. było 1 009,2 tys. osób, co stanowiło 2,6% ogólnej liczby mieszkańców Polski. Liczba ludności województwa jest istotnie mniejsza niż województw ościennych. I tak: województwo zachodniopomorskie ma o prawie 70% więcej mieszkańców, województwo dolnośląskie o 186%, a województwo wielkopolskie o 234%. Ogólna liczba ludności województwa przekłada się na relatywnie małą gęstość zaludnienia, która wynosi 72 os/km 2, przy 122 os/km 2 ogółem w Polsce, 74 os/km 2 w województwie zachodniopomorskim, 113 os./km 2 w wielkopolskim i 145 os/km 2 w dolnośląskim. Mała gęstość zaludnienia może być czynnikiem sprzyjającym proponowaniu określonych funkcji regionu. Czynnik urbanizacji o ile dotyczy rynków emisyjnych sprzyja wyjazdom turystycznym. W przypadku województwa lubuskiego odsetek ludności zamieszkałej w miastach który przyjmuje się za jeden z podstawowych wskaźników urbanizacji wynosił w 2005 r. 64,1% i był wyższy niż w całej Polsce, wyraźnie wyższy także niż w sąsiednim województwie wielkopolskim, ale niższy niż w zachodniopomorskim (69,2%) i znacznie niższy niż w dolnośląskim (71,1%). Dane przedstawia rys. 1. Rys. 1. Procent ludności w miastach w 2005 r. w województwie lubuskim i województwach ościennych ,4 57,3 64,1 Polska Wielkopolskie Lubuskie Zachodniopomorskie Dolnośląskie Źródło: opracowanie IT na odstawie danych GUS, Rocznik Statystyczny 2005 i Mały Rocznik Statystyczny Czynnikiem istotnie wpływającym na potencjał demograficzny jest brak na terenie województwa lubuskiego ośrodka wielkomiejskiego i stosunkowo niewielka liczba miast mających 20 i więcej tysięcy mieszkańców. Wprawdzie funkcjonują tu dwa miasta ponad 100-tysięczne, ale żadne z pozostałych nie przekracza 50 tys. mieszkańców. Łącznie miast powyżej 20 tys. mieszkańców jest 6, a w Polsce równie mała liczba takich miast jest w województwie świętokrzyskim. W regionach sąsiadującym z lubuskim w województwie zachodniopomorskim miast z co najmniej 20 tys. mieszkańców jest 11, a w dolnośląskim i wielkopolskim po 20. Łącznie w lubuskim w miastach powyżej 20 tys. mieszkańców w końcu 2005 r. było 372,2 tys. osób, co stanowiło 36,9% ogółu ludności województwa. Oznacza to, że nieco ponad 27% osób zamieszkuje miasta małe i bardzo małe. Fakt ten powinien korygować oczekiwania wobec popytu na wyjazdy turystyczne, jakiego można by się spodziewać po nominalnym (dość wysokim) wskaźniku urbanizacji. 69,3 71,0 4

6 Ogółem na terenie województwa lubuskiego zlokalizowanych jest 42 miasta (4,7% ogólnej liczby miast w Polsce), a więc relatywnie więcej niż wynikałoby to z liczby ludności. Niemniej, wielkość ta jest istotnie mniejsza niż w województwach sąsiednich: w zachodniopomorskim 62 miasta, w dolnośląskim 90 miast, a w wielkopolskim 109 miast. Przeciętna wielkość lubuskiego miasta to: 15,4 tys. mieszkańców, miasta w wielkopolskim 17,7 tys., w zachodniopomorskim 18,9 tys., a w dolnośląskim 22,8 tys. Oznacza to, że region lubuski nie tylko ma miast najmniej, ale też są one najmniejsze pod względem średniej liczby mieszkańców (rys. 2). Rys. 2. Przeciętna liczba mieszkańców miast w województwie lubuskim i województwach sąsiednich w 2005 r. (w tys.) 30 26, ,4 17,7 18,9 22, Lubuskie Wielkopolskie Zachodniopomorskie Dolnośląskie Polska Źródło: opracowanie IT na odstawie danych GUS, Rocznik Statystyczny 2005 i Mały Rocznik Statystyczny W województwie lubuskim, w przeciwieństwie do całego kraju w 2005 r. utrzymywał się dodatni przyrost naturalny, który wynosił 0,8% (w Polsce -0,1%). Występowało natomiast ujemne saldo migracji -0,6% (większe niż w całej Polsce -0,3%). W województwach dolnośląskim i zachodniopomorskim także wystąpiło saldo ujemne, natomiast w wielkopolskim dodatnie. Saldo migracji świadczy o atrakcyjności regionu dla procesów osiedleńczych. Cechą, pod względem której region lubuski nie ustępuje województwom sąsiednim jest odsetek osób w wieku produkcyjnym. W końcu 2004 r. wynosił on 64,8% i był nieco wyższy niż w Wielkopolsce (64,1%), a niższy niż w zachodniopomorskim i dolnośląskim (65,1%). Dla Polski wskaźnik ten wynosił 63,5%, co oznacza, że wszystkie 4 województwa mają ponad przeciętną pro produkcyjną strukturę wieku swoich mieszkańców. Jest to czynnik potencjalnie sprzyjający większej społecznej produktywności, ale nie przesądzający o niczym automatycznie. 2. POTENCJAŁ EKONOMICZNY 2.1. Rynek pracy Jak przedstawiono w części poświęconej potencjałowi demograficznemu województwo lubuskie ma stosunkowo wysoki wskaźnik udziału ludności w wieku produkcyjnym. Nie przekłada się on niestety na korzystne wartości innych wskaźników rynku pracy. Liczba pracujących w województwie na koniec 2005 r. wynosiła 290,2 tys., co stanowiło 2,3% pracujących w Polsce, a więc odsetek nieco niższy (o 0,3 pkt. proc.) od udziału Lubuskiego w populacji całego kraju. Pracujących w województwach ościennych było znacznie więcej: w województwie zachodniopomorskim o 66%, w województwie 5

7 dolnośląskim o 207%, a wielkopolskim o 321%. Wielkość ta wynika nie tylko z małej liczby mieszkańców województwa lubuskiego, ale także z relatywnie niedużej aktywności zawodowej. Wprawdzie odsetek pracujących do liczby ludności jest w lubuskim nieco wyższy niż w zachodniopomorskim, ale niższy niż w dolnośląskim i znacznie niższy niż w wielkopolskim (a także niższy od przeciętnej wartości wskaźnika dla Polski). Dane przedstawia rys. 3. Wielkości te oznaczają, że średnio w Polsce na każdych 100 mieszkańców pracuje 4 więcej niż w Lubuskim, a w Wielkopolsce ponad 7. Rys. 3. Odsetek pracujących do liczby ludności w województwie lubuskim i województwach ościennych (na koniec 2005 r.) ,2 33,0 28,4 28,8 30,8 Zachodniopomorskie Lubuskie Dolnośląskie Polska Wielkopolska Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Mały rocznik statystyczny Ten wskaźnik aktywności zawodowej ma znaczenie nie tylko ze względu na wielkość wytworzonej produkcji i dochodu oraz dochody ludności (w tym dochody do swobodnego dysponowania), ale także wpływa na ogólny klimat gospodarczy i skłonności do konsumpcji. Jednym z głównych źródeł niskiej aktywności zawodowej jest wysoki wskaźnik bezrobocia notowany w Lubuskim. W końcu 2005 r. wynosił on 23,3%, przy 17,4% poziomie tego wskaźnika dla całej Polski. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych wynosiła 89,2 tys. i było to 3,2% tej grupy w Polsce, a więc znacznie więcej niż stanowił udział pracujących w regionie do pracujących w całej Polsce. Ponadprzeciętne bezrobocie ma miejsce także w Zachodniopomorskim i Dolnośląskim, ale fakt ten nie poprawia pozycji Lubuskiego, ani też sytuacji na tym lokalnym rynku pracy. Dane o stopie bezrobocia w końcu 2005 r. przedstawia rys. 4. Rys. 4. Stopa bezrobocia rejestrowanego w końcu 2005 r. w województwie lubuskim i województwach ościennych ,6 17,4 20,5 23,3 25, Wielkopolskie Polska Dolnośląskie Lubuskie Zachodniopomorskie Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Mały rocznik statystyczny

8 Struktura zatrudnienia na terenie województwa lubuskiego jest zbliżona do tej, jaką można zaobserwować w zachodniopomorskim i dolnośląskim, jednocześnie odmienna od charakterystyki dla wielkopolskiego i dla całego kraju. Stosunkowo niski jest udział pracujących w rolnictwie (i działach pokrewnych), a wyższy w usługach. Należy jednak pamiętać, że jest to pochodną likwidacji PGR-ów i znacznego bezrobocia na terenach wiejskich, co oznacza, że te grupy ludności nie partycypują w strukturze zatrudnienia. Procentowy udział zatrudnionych według sektorów w końcu 2004 r. przedstawia tab. 1. Tab. 1. Procentowy udział zatrudnienia według sektorów gospodarki w końcu 2004 r. w województwie lubuskim i regionach ościennych Województwo Transport, Rolnictwo, Edukacja Handel i Przemysł łączność leśnictwo, i ochrona pozostałe budownictwo i gosp. łowiectwo zdrowia usługi magazynowa Razem Lubuskie 9,7 31,1 15,3 6,4 37,5 100,0 Dolnośląskie 8,5 32,0 15,3 6,0 38,2 100,0 Zachodniopomorskie 9,0 27,6 15,1 7,3 41,0 100,0 Wielkopolskie 17,3 33,0 11,8 5,0 32,9 100,0 Polska 17,2 28,3 13,8 5,7 35,0 100,0 Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Rocznik statystyczny Stosunkowo duży (w porównaniu do wartości ogólnopolskich) udział sektora III (usługi) stwarza przesłanki do dalszego jego rozwoju i wchłonięcia w najbliższych latach części nieaktywnych zasobów pracy oraz roczników wchodzących na rynek, co w konsekwencji może prowadzić do obniżenia stopy bezrobocia. Za element niesprzyjający mobilności na rynku pracy, a także jego wyższej produktywności należy uznać stosunkowo duży odsetek pracujących w administracji publicznej. W stosunku do ogółu zatrudnionych wskaźnik ten jest w lubuskim istotnie wyższy (3,93%) niż w całej Polsce (2,89%), a także w Wielkopolsce (2,26%) i na Dolnym Śląsku (3,06%). Z drugiej strony, rozpatrując ten aspekt w kategorii nie struktury zdrowego rynku i przyszłości lecz pewności zatrudnienia i dochodów dziś, można taką sytuację za korzystną, gdyż sprzyja postawom pro zakupowym Produkt krajowy brutto, wartość dodana Najnowsze dostępne dane dotyczące produktu krajowego brutto w ujęciu regionalnym dotyczą 2003 r. Ogólna wartość PKB (liczonego w cenach bieżących) wynosiła dla województwa lubuskiego mln PLN. Stanowiło to 2,28% PKB Polski, tj. procentowo mniej niż liczba ludności (2,6%), a także znacznie mniej niż wielkość ta w województwach ościennych; w zachodniopomorskim dochód był o 85%, w dolnośląskim o ponad 240% większy, a w wielkopolskim czterokrotnie większy. W przeliczeniu na 1 mieszkańca PKB w ww. roku w Lubuskim wynosiło 19,1 tys.. Była to wielkość zarówno niższa od średniej dla Polski, jak i w województwach sąsiednich, choć dysproporcje nie były już tak duże, jak przy wartości całkowitej Porównanie wartości PKB na 1 mieszkańca na tle wybranych wielkości ogólnopolskich i regionalnych przedstawia rys. 5. 7

9 Rys. 5. Wielkości PKB (w cenach bieżących w tys. PLN) na 1 mieszkańca w wybranych województwach w 2003 r.* oraz porównanie do wartości dla całej Polski; średnia dla Polski = 100 Polska Mazowieckie Wielkopolskie Dolnośląskie Zachodniopomorskie Lubuskie Lubelskie 22,0 100,0 34,2 155,0 23,1 104,9 22,6 102,5 20,9 94,9 19,1 86,5 15,6 70, PKB per capita % do całej Polski Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Mały rocznik statystyczny *Dla lepszego zobrazowania sytuacji i pozycji regionu lubuskiego podano wartości skrajne dla całej Polski największą i najmniejszą (dla mazowieckiego i lubelskiego). Udział poszczególnych sektorów gospodarki w wytworzeniu wartości dodanej jest dla regionu zbliżony do struktury zatrudnienia (rys. 6). Mniejszy jest udział rolnictwa (i pokrewnych), nieco większy zaś usług niż w całej Polsce i województwach ościennych (np. w wielkopolskim udział rolnictwa wynosił prawie 5%, a usług 61%). Tylko w zachodniopomorskim udział usług jest większy. Świadczy to o potencjalnej możliwości szybszego przejścia gospodarki regionu do fazy rozwoju pro usługowego i osiągania znacznie wyższego poziomu PKB i wyższej jego dodatniej dynamiki przyszłości. Rys. 6. Udział w 2003 r. poszczególnych sektorów w tworzeniu wartości dodanej w województwie lubuskim Rolnictwo i pokrewne 2,0% Przemysł i budownictwo 30,6% Usługi 67,4% Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Rocznik statystyczny

10 2.3. Dochody i wynagrodzenia W 2005 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownicze w lubuskim wynosiło PLN, przy poziomie PLN dla całej Polski, tym samym było o ponad 15% niższe. Było ono niższe także od wynagrodzenia w województwach ościennych, przy czym różnice w tym przypadku nie były już tak znaczne, np. w Wielkopolsce wynagrodzenia były wyższe o niecałe 6%, a województwa sąsiednie także charakteryzują się niższym poziomem średniego wynagrodzenia w 2005 r. niż cały kraj. Wielkości dla wybranych regionów i Polski przedstawia rys. 7. Rys. 7. Wielkość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia pracowniczego w wybranych województwach w 2005 r. (w PLN) Wielkopolskie Pomorskie Dolnośląskie Zachodniopomorskie Lubuskie Śląskie Polska Mazowieckie Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Mały rocznik statystyczny Nieco odmiennie rozkładają się statystyki w przypadku nominalnych dochodów do dyspozycji brutto w sektorze gospodarstw domowych. Wartości te i relacje dla wybranych regionów przedstawia tab. 2. Tab. 2. Nominalne dochody do dyspozycji brutto w sektorze gospodarstw domowych w 2003 r. w województwie lubuskim i regionach sąsiednich Województwo Dochody ogółem Na 1 mieszkańca Brutto w mld PLN Udział % w tys. PLN Polska=100 Polska 577,8 100,0 15,1 100,0 Lubuskie 13,8 2,4 13,7 90,6 Dolnośląskie 46,1 8,0 15,9 105,0 Zachodniopomorskie 26,5 4,6 15,6 103,1 Wielkopolskie 52,1 9,0 15,5 102,6 Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Rocznik statystyczny Z danych tab. 2 wynika udział w dochodach gospodarstw domowych lubuskiego jest nieco mniejszy niż liczby ludności w stosunku do całej Polski, a wolumen tych dochodów to połowa tego, co w zachodniopomorskim, niewiele więcej niż 1/3 tego, co w dolnośląskim i około 1/4 wartości dla wielkopolskiego. W przeliczeniu na 1 mieszkańca dysproporcje nie są tak duże, ale dla lubuskiego wyraźnie wielkość dochodów odbiega w dół od wartości dla regionów ościennych (z których każdy przekracza średnią ogólnopolską). 9

11 2.4. Nakłady inwestycyjne i wartość majątku Nakłady inwestycyjne (liczone w cenach bieżących) wyniosły w 2004 r mln PLN, co stanowiło 2,3% wartości inwestycji w Polsce i był to mniejszy udział regionu niż w liczbie ludności, ale odpowiadał udziałowi w wytworzonym PKB w 2003 r. Przeliczeniu na 1 mieszkańca nakłady w lubuskim były niższe niż przeciętnie w Polsce i województwach sąsiednich, a w porównaniu z wielkopolskim i dolnośląskim była to różnica znaczna. Wskazuje to na niską skłonność inwestorów do powiększania majątku województwa, a tym samym do zwiększania jego ekonomicznych zasobów i możliwości w nadchodzącym okresie. Poziom inwestycji w 2004 r. przedstawia tab. 3. Tab. 3. Nakłady inwestycyjne w cenach bieżących (ogółem i na 1 mieszkańca) dla województwa lubuskiego i ościennych w 2004 r. Województwo Nakłady ogółem Nakłady na 1 mieszkańca w mln PLN % udziału w tys. PLN Polska=100 Lubuskie ,3 2,73 86 Zachodniopomorskie ,1 2,91 92 Dolnośląskie ,6 3, Wielkopolskie ,6 3, Polska ,0 3, Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Rocznik statystyczny O podobnej sytuacji możemy mówić w zakresie wartości brutto środków trwałych. Udział regionu w całym kraju i relacje wartości w stosunku do liczby mieszkańców i województw sąsiednich są zbliżone do relacji wynikających z poziomu inwestycji (tab. 4). Tab. 4. Wartość brutto środków trwałych (ogółem i na 1 mieszkańca) dla województwa lubuskiego i ościennych w 2004 r. Województwo Wartość ogółem Wartość na 1 mieszkańca w mln PLN % udziału w tys. PLN Polska=100 Lubuskie ,3 40,46 88 Zachodniopomorskie ,4 45,34 99 Dolnośląskie ,7 46, Wielkopolskie ,8 45, Polska ,0 45, Źródło: opracowanie własne IT na podstawie danych GUS, Rocznik statystyczny Dystans do sąsiadów w obu przypadkach układa się nieco inaczej, ale w jednym i drugim jest znaczny Inwestycje zagraniczne Pod względem bezpośrednich inwestycji zagranicznych województwo lubuskie plasuje się na 9 miejscu w Polsce. Według danych PAIZ w 2004 r. było tu zlokalizowanych 103 inwestycje, to znaczy można mówić o tym samym poziomie, co w zachodniopomorskim, ale było to ponad dwukrotnie mniej niż w wielkopolskim i trzykrotnie mniej niż w dolnośląskim. BIZ w lubuskim stanowiły 3,3% ogólnej liczby tych inwestycji w Polsce, co było korzystniejszym wskaźnikiem niż w wielu innych dziedzinach aktywności gospodarczej. Należy jednak uwzględnić, że znaczną część tych inwestycji stanowiły przedsięwzięcia stosunkowo niewielkie: sklepy, stacje benzynowe, restauracje; na przykład, 9 stacji benzynowych Statoil, 7 BP i 9 Shell obejmowało prawie 1/4 wszystkich inwestycji. Ten rodzaj działań inwestycyjnych nie przekłada się w bardziej znaczącym stopniu na wzrost podróży między krajem pochodzenia inwestora a lokalizacji inwestycji. Niemniej należy 10

12 odnotować, że ponad 22% były to inwestycje firm holenderskich (wg kraju rejestracji spółki inwestorskiej), 15% firm brytyjskich, po 10% miały firmy z Niemiec, USA i Austrii, 8% z Danii, 7% z Francji i 6% z Włoch, 12% przypadało na pozostałe kraje. Łącznie inwestorzy w lubuskim pochodzili z 15 krajów Infrastruktura Z niżej przedstawionych wskaźników infrastrukturalnych wyłączono w tej części te, które odnoszą się do infrastruktury turystycznej (przedstawiono je w następnym rozdziale) 2. W zakresie infrastruktury transportowej uwzględniono dwie grupy: odnoszące się do linii kolejowych i dróg kołowych. Długość linii kolejowych normalnotorowych na terenie województwa lubuskiego wynosiła na koniec 2004 r. 950 km, co stanowiło 4,8% linii w Polsce (województwo zachodniopomorskie miało km, dolnośląskie km, a wielkopolskie km). W przeliczeniu na 100 km 2 powierzchni gęstość sieci kolejowej w lubuskim była nieco większa (6,8 km/100 km 2 ) niż w Polsce (6,4 km/100 km 2 ) i wyraźnie większa niż w zachodniopomorskim (5,1 km/100 km 2 ), na takim samym poziomie, jak w wielkopolskim, ale istotnie niższym niż w dolnośląskim (8,9 km/100 km 2 ). Co istotne, przez teren województwa lubuskiego przebiegają linie magistralne (Warszawa Berlin/granica wschodnia granica zachodnia i Szczecin Wrocław/granica morska Świnoujście Górny Śląsk), ale tylko jedna z nich prowadzi przez jedno większe miasto (Zielona Góra). Tworzy to z zakresie magistralnych linii kolejowych typowy układ tranzytowy. Wskaźnik gęstości dróg kołowych na 100 km 2, wynosi 57 km i jest znacznie niższy niż przeciętnie w kraju (80,7 km/100 km 2 ), a także w województwie wielkopolskim (83,2 km/100 km 2 ) i dolnośląskim (91,5 km/100 km 2 ), a na podobnym poziomie co w zachodniopomorskim (56,6 km/100 km 2 ). W Polsce tylko województwo warmińskomazurskie ma wskaźnik gęstości dróg kołowych niższy. Podobnie, jak w przypadku linii kolejowych główna magistrala drogowa szosa krajowa 2/E-30 (a także trasa przyszłej autostrady A-2) nie przebiega w pobliżu największych miast regionu. Droga Szczecin/Świnoujście Wrocław (szosa krajowa 3/E-65) przebiega wprawdzie przez Gorzów i Zieloną Górę lecz dopiero po jej modernizacji do standardów drogi ekspresowej (S-3) i doprowadzeniu do przejścia w Lubawce będzie można mówić o jej magistralnym charakterze. Nie mniej potencjalnie krzyżowanie się dwóch ciągów drogowych (E-30 i E- 65) należy uznać za atut regionu, a w kontekście ich zasadniczej modernizacji za możliwy do wykorzystania potencjał, sprzyjający innym gałęziom transportu i działom gospodarki. Droga krajowa 24 (jako łącznik drogi 2 i 3 na trasie Poznań Szczecin/Świnoujście) i droga 22 granica w Kostrzyniu do skrzyżowania a drogą 1/A-1, a dalej aż do granicy z Federacją Rosyjską w Gronowie powodują, że głównym węzłem komunikacji drogowej województwa obecnie jest Gorzów i pozostanie nim nawet po uruchomieniu wszystkich odcinków A-2 i zbudowaniu drogi S-3. Droga krajowa 12/E-36 (A-18) jako przedłużenie i odgałęzienie drogi krajowej 4/E-40 i A-4 do przejścia granicznego w Olszynie dla regionu lubuskiego ma charakter peryferyjny. W zakresie infrastruktury łącznościowej województwo lubuskie osiągnęło bardzo dobrą pozycję w telefonii stacjonarnej. Pod względem liczby telefonicznych łączy głównych na 1000 mieszkańców zajmuje w kraju 3 miejsce (za mazowieckim i dolnośląskim) z wartością wskaźnika 321, przy wartości dla całej Polski 296 łączy/1000 mieszkańców. Infrastruktura handlowa mierzona liczbą sklepów ogółem i liczbą ludności przypadającą na 1 sklep kształtuje się w województwie lubuskim stosunkowo korzystnie. Na 1 sklep przypadało w 2004 r. tu 93 osoby (w Polsce średnio 103 osoby), a udział regionu 1 Stan na grudzień 2004 r., dane wg PAIZ, 2 Dane o sieci transportowej na podstawie: Rocznik Statystyczny GUS

13 w liczbie placówek sklepowych w Polsce wynosi 2,9% (tj. więcej niż udział ludności województwa). Województwa ościenne albo wyprzedają lubuskie nieznacznie jak wielkopolskie (90 os. na 1 sklep) albo mają ten wskaźnik mnie korzystny (dolnośląskie 97 os., zachodniopomorskie 100 os/1 sklep) POTENCJAŁ TURYSTYCZNY Oceniając potencjał turystyczny województwa uwzględniono krajowy ruch turystyczny (tj. przyjazdy i wyjazdy turystów krajowych z i na teren województwa lubuskiego), zagraniczny ruch turystyczny przyjazdowy wraz z wybranymi cechami turystów oraz podstawowe wskaźniki podażowe i popytowe bazy noclegowej Krajowy ruch turystyczny Szacując wielkości krajowego ruchu turystycznego Instytut Turystyki opiera się na prowadzonych od kilku lat badaniach. Obejmują one zarówno odpowiedzi na pytania skąd turyści wyjeżdżają, jak i dokąd. Ogółem, w 2005 r. Polacy odbyli 35,9 mln podróży turystycznych i było to mniej o prawie 26% niż w 2003 r. W tej ogólnej liczbie województwo lubulskie partycypowało w stosunkowo niewielkim stopniu. Na teren lubuskiego łącznie przyjechało (razem z podróżami wewnątrz województwa) 0,9 mln osób, a 700 tys. mieszkańców województwa odbyło podróż turystyczną, z czego 300 tys. w jego granicach, a 400 tys. wyjechało poza teren województwa. Łącznie daje to udział obszaru w krajowych podróżach turystycznych lubuskiego na poziomie 2,2%, a więc udział nieco mniejszy niż jego ludności wobec liczby mieszkańców Polski. Ruch wyjazdowy W latach turystyczny ruch wyjazdowy poza teren województwa lubuskiego miał tendencję spadkową (podobnie jak krajowy ruch turystyczny w całej Polsce), choć skala tego spadku dla lubuskiego była większa. Pomijając wyjazdy do województw ościennych, które z punktu widzenia potencjału dla ruchu lotniczego nie mają znaczenia, przeciętne roczne wielkości wyjazdów szacowane są na tys. osób, przy czym około 40% to wyjazdy dłuższe o charakterze wypoczynkowym (wakacyjnym). Głównymi kierunkami wyjazdów krajowych mieszkańców lubuskiego były w ostatnich latach: pomorskie. śląskie, mazowieckie i małopolskie. Wyjazdy do wszystkich pozostałych województw nie sąsiadujących z lubuskim stanowiły ok. 1/3. Średnia wielkość wyjazdów w latach do żadnego z województw nie przekroczyła 100 tys. os. Ogólna liczba wszystkich wyjazdów krajowych poza teren województwa w 2003 r. wynosiła 960 tys., w tys. i w 2005 r. 400 tys. os. Stanowiło to 1,8% liczby wyjazdów krajowych Polaków poza teren województw będących ich stałym miejscem zamieszkania. Odsetek ten świadczy, iż tak oceniana aktywność turystyczna mieszkańców lubuskiego jest istotnie mniejsza niż mieszkańców innych regionów Polski. Ruch przyjazdowy W latach krajowy ruch przyjazdowy na teren województwa podlegał silnym wahaniom. Po gwałtownym wzroście w 2004 r. nastąpił jeszcze silniejszy spadek w 2005 r. Dotyczy to zarówno przyjazdów ze wszystkich województw, tych, które nie sąsiadują z lubuskim, jak i tych, z których przyjazdów było najwięcej. Przeciętnie w okresie 3 Dane o sieci handlowej na podstawie: Rocznik Statystyczny GUS Pod pojęciem ruchu turystycznego przyjęto wyjazdy i przyjazdy turystów, tj. zgodnie z obowiązującą w Polsce i na świecie definicją na podstawie dyrektywy WTO (World Tourism Orgnization) osób, które dobrowolnie spędziły co najmniej jedną noc poza miejscem swojego stałego zamieszkania, o ile wyjazd taki nie trwał dłużej niż rok. 12

14 ruch krajowy (spoza województwa) można szacować na poziomie tys. turystów, w tym przyjazdy z regionów nie sąsiadujących na ok. 50% tej wielkości tj tys. Przyjazdy dłuższe (o charakterze w dużym stopniu wypoczynkowym) miały tendencję bardziej stabilną i kształtowały się na średnim poziomie ok tys. rocznie (bez województw ościennych). Natomiast bardzo silne wahania objęły przyjazdy krótszych (1-3 noclegi). Prawie 60% przyjazdów z województw niesąsiednich dotyczyło 4 rynków emisyjnych, tj. województwa mazowieckiego (70-90 tys. os. rocznie), śląskiego (50-60 tys.), małopolskiego (30-40 tys.) i pomorskiego (30-35 tys. os. rocznie). Tak więc, regiony dla których województwo lubuskie jest najbardziej atrakcyjne (przy zastosowaniu wskaźnika liczby przyjazdów) to te same, które są najbardziej atrakcyjne dla mieszkańców lubuskiego. Łączna (szacunkowa, średnioroczna) liczba turystów pomiędzy najbardziej wzajemnie popularnymi regionami wynosi: lubuskie śląskie tys. lubuskie mazowieckie tys. lubuskie pomorskie tys. lubuskie małopolskie tys. Proporcje i wielkości kierunków ruchu pomiędzy wymienionymi regionami w tab. 5. Tab. 5. Szacunkowe średnioroczne wielkości krajowego (przyjazdowego i wyjazdowego) ruchu turystycznego pomiędzy województwem lubuskim a wybranymi województwami w latach (w tys. os.) Województwa lubuskie mazowieckie lubuskie śląskie lubuskie pomorskie lubuskie małopolskie Pozostałe województwa bez ościennych Razem Ruch turystyczny ogółem Wyjazdy z lubuskiego Przyjazdy do lubuskiego Profil Lubuskie jako obszar głównie recepcyjny Ruch zrównoważony Lubuskie jako obszar emisyjny Ruch zrównoważony Źródło: opracowanie IT na podstawie badań własnych. Lubuskie jako obszar bardziej recepcyjny Lubuskie jako obszar bardziej recepcyjny Przy czym, co istotne, jeśli chodzi o mazowieckie to przyjazdy z tego województwa są 3- krotnie większe niż wyjazdy tam z lubuskiego, a w przypadku pomorskiego jest odwrotnie. Tak więc, lubuskie jest dla mazowieckiego przede wszystkim terenem recepcyjnym, a dla lubuskiego pomorskie. W przypadku śląskiego i małopolskiego relacje są bardziej zrównoważone. Turyści krajowi korzystający z bazy noclegowej W 2005 r. z obiektów noclegowych zbiorowego zakwaterowania (ONZZ) na terenie województwa lubuskiego skorzystało 388,6 tys. turystów krajowych. W stosunku do szacowanej ogólnej liczby turystów krajowych odwiedzających województwo stanowiło to około 65% i jest niskim wskaźnikiem w porównaniu do innych regionów. Na przykład na Dolnym Śląsku wielkość ta wynosiła 126%, gdyż liczba korzystających turystów krajowych z ONZZ wynosiła w tym samym roku 1 741,1 tys. os., a liczba przyjazdów takich osób spoza 13

15 województwa tys.; dla Wielkopolski analogiczne wielkości wynoszą: 1 226,7 tys. korzystających i 1030 tys. turystów spoza województwa, a stosunek korzystających do przyjeżdżających z zewnątrz wynosił 119%. W przypadku lubuskiego wielkości te świadczą o relatywnie niskim popycie na bazę noclegową ONZZ tak ze strony miejscowych, jak i turystów przyjeżdżających z innych województw. Z pośród prawie 390 tys. turystów krajowych najwięcej osób korzystało z hoteli 161,6 tys., następnie moteli, pensjonatów i innych obiektów hotelowych 115,1 tys., ośrodków wczasowych 43,3 tys. i ośrodków szkoleniowo-wypoczynkowych 22,2 tys. os. Na wszystkie pozostałe rodzaje bazy noclegowej zbiorowego zakwaterowania przypadało 46,4 tys. os. Strukturę procentową przedstawia rys. 8. Rys. 8. Struktura korzystających z obiektów noclegowych zbiorowego zakwaterowania na terenie województwa lubuskiego przez turystów krajowych w 2005 r. (w %) Ośrodki szkol.- wypoczynkowe Pozostałe obiekty 12,0% 5,7% Hotele 41,6% Ośrodki wczasowe 11,1% Motele, pensjonaty i inne hotelowe 29,6% Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. Interesującą i nietypową cechą korzystających z ONZZ turystów krajowych jest stosunkowo niewielki udział obiektów w dwóch największym miastach województwa Zielonej Górze i Gorzowie. W odniesieniu do wszystkich rodzajów obiektów oba miasta miały 23,6% udziału, a w przypadku hoteli 33,4%. Świadczy to o stosunkowo niewielkim znaczeniu ruchu krajowego kierującego się do głównych ośrodków jak można zakładać ruchu biznesowego oraz o znaczącym udziale ruchu tranzytowego (omijającego oba główne miasta) i/lub relatywnie znaczącym udziale ruchu wypoczynkowego nie tylko w ośrodkach wczasowych, czy szkoleniowo-wypoczynkowych, ale także w bazie o charakterze hotelowym. Średnia długość pobytu w bazie noclegowej Na terenie województwa lubuskiego turyści krajowi przebywali średnio w hotelach krócej niż wynosi średnia dla Polski. W 2005 r. wskaźnik ten wynosił 1,54 nocy (dla Polski 1,74), w 2004 r. 1,59 nocy (dla Polski 1,76 nocy), a w 2003 r. 1,60 nocy (dla Polski 1,77). Dla całej bazy noclegowej ONZZ były one niższe. Większa na terenie województwa lubuskiego jest koncentracja ruchu turystów krajowych w bazie ONZZ w okresie letnim niż ma to miejsce w całej Polsce. W ciągu 3 miesięcy: czerwiec-sierpień 2005 r. skorzystało z bazy 144,7 tys. Polaków, co stanowiło 37,2% ruchu całorocznego; w Polsce odsetek ten wynosił 25,7% (4 260 tys. os.). Świadczy to 14

16 o stosunkowo dużej sezonowej zmienności lubuskiego 5. popytu na usługi noclegowe na terenie 3.2. Zagraniczny ruch turystyczny Przyjazdy turystów zagranicznych do Polski mają w ostatnich latach wyraźną tendencję rosnącą, od 13,7 mln w 2003 r. do 15,2 mln w 2005 r. Obserwowana jest także wzrastająca liczba turystów odwiedzających województwo lubuskie, z 0,3 mln os. w 2003 r. do 0,5 mln os. w 2005 r. Dane przedstawia tab. 6. Tab. 6. Przyjazdy turystów zagranicznych do Polski, do województwa lubuskiego i sąsiednich (w mln) w latach Obszar Zmiana 05/03 w mln w % Polska 13,7 14,3 15,2 1,5 10,9 Lubuskie 0,3 0,4 0,5 0,2 66,7 % udziału lubuskiego 2,2 2,8 3,3 - - Wielkopolska 1,4 1,7 1,6 0,2 14,3 Zachodniopomorskie 0,7 0,9 1,0 0,3 42,9 Dolnośląskie 0,9 0,9 1,0 0,1 11,1 Źródło: badania IT. Dane wskazują, że wzrost ruchu zagranicznego w liczbach względnych i bezwzględnych był wyraźny, a dynamika była wyższa niż w całym kraju i województwach sąsiednich. Dzięki czemu udział województwa osiągnął 3,3% w przyjazdach turystów do Polski. Należy domniemywać, że pewną rolę odegrało tutaj wejście Polski do struktur europejskich. Charakterystyka turystów zagranicznych na terenie województwa lubuskiego w świetle badań Instytutu Turystyki Na podstawie badań prowadzonych przez Instytut Turystyki wśród wszystkich przyjeżdżających do Polski turystów można zauważyć pewne istotne cechy i różnice dla tych, którzy odwiedzają województwo lubuskie. Poniżej (tab. 7) przedstawione są wybrane cechy z podaniem odsetka wskazań wśród ogółu i odwiedzających lubuskie. Tab. 7. Wybrane cechy turystów zagranicznych odwiedzających Polskę i województwo lubuskie w 2004 r.; tam, gdzie nie zaznaczono inaczej według odsetka wskazań Cecha Cała Polska Lubuskie Średnia długość pobytu (liczba nocy) 4,8 2,7 Pobyt 1-3 noce 52,3 73,2 Samodzielna organizacja pobytu 82,1 94,1 Noclegi w hotelach 41,9 34,1 Pobyt nad jeziorami i w lasach 2,0 2,0 Pobyt na wsi 9,2 18,9 Cel pobytu Tranzyt 11,8 37,3 Odwiedziny krewnych lub znajomych 20,6 26,8 Pobyt w interesach 25,2 15,9 Cel wakacyjno-wypoczynkowy 22,2 12,0 5 Na podstawie niepublikowanych danych GUS. 15

17 Cecha Cała Polska Lubuskie Oceny krytyczne Oceny krytyczne na temat stanu sanitarnego 14,5 15,9 Oceny krytyczne na temat kosztów pobytu 21,2 7,6 Oceny krytyczne na temat stanu bezpieczeństwa 14,6 2,7 Oceny krytyczne na temat braku informacji 8,0 0,4 Oceny krytyczne na temat braku atrakcji 0,9 0,4 Wykorzystywany środek transportu Samochód osobowy jako środek transportu 71,5 88,2 Samochód ciężarowy jako środek transportu 8,3 11,3 Samolot jako środek transportu 13,1 0,0 Inne cechy Wyższe wykształcenie 51,4 45,9 Polskie pochodzenie 21,3 36,3 Kraj pochodzenia Niemcy 36,6 54,2 Białoruś 10,2 15,0 Rosja 4,9 11,4 Litwa 5,7 7,9 Ukraina 16,4 3,9 Holandia 1,3 1,7 Francja 1,3 1,3 Wlk. Brytania 1,7 1,1 Belgia 1,0 0,9 Dania 1,2 0,8 Szwecja 2,0 0,7 Pozostałe kraje 17,7 1,1 Najczęściej odwiedzane miasta w Polsce* Poznań 5,5 6,6 Łódź 6,1 1,4 Źródło: badania i opracowanie własne IT. * Uwzględniono tylko te miasta, które wśród odwiedzających lubuskie wskazało więcej niż 1% badanych. Na podstawie przedstawionych wyników można stwierdzić, że turyści zagraniczni odwiedzający lubuskie: zasadniczo są w Polsce krócej, prawie wszyscy organizują swą podróż samodzielnie (proporcjonalnie więcej niż wśród ogółu) nieco rzadziej nocują w hotelach, wcale nie częściej niż inni przebywają nad jeziorami i w lasach wykorzystując walory naturalne regionu, ale istotnie częściej przebywają na wsi, najczęściej wymienianą przyczyną przyjazdu jest tranzyt (znacznie częściej niż wśród ogółu), częstszym motywem jest odwiedzanie krewnych lub znajomych, ale rzadszym interesy i prawie dwukrotnie rzadziej pojawia się motyw wypoczynkowy, oceny krytyczne nieznacznie częściej niż w całej Polsce dotyczą stanu sanitarnego, ale znacznie rzadziej poziomu cen; istotnie lepiej oceniany jest też stan bezpieczeństwa i poziom informacji, 16

18 nieco mniej jest wśród nich osób z wyższym wykształceniem, ale więcej z pochodzeniem polskim; wykorzystywane środki transportu ograniczają się zasadzie do samochodu osobowego lub ciężarowego; brak jest wskazań na samolot, co stanowi istotną różnicę w stosunku do ogółu turystów w Polsce; istotnie większy jest udział turystów z Niemiec oraz z krajów wschodnich sąsiadów Polski (z wyjątkiem Ukrainy); pozostałe kraje reprezentowane są z znikomym stopniu albo wcale, co także różni lubuskie od całej Polski; wśród tych, którzy odwiedzają lubuskie tylko 2 miasta w Polsce (poza terenem województwa) wyróżniają się jako także odwiedzane przez tych turystów; pozostałe wskazania mają charakter marginalny. Powyższe cechy potwierdzają specyficzny, odmienny niż w innych regionach charakter zagranicznego ruchu turystycznego w lubuskim kształtowany przede wszystkim przez element tranzytu i pogranicza oraz atrakcyjności turystycznej analizowanej wcześniej. Turyści zagraniczni korzystający z bazy noclegowej Prócz wzrostu liczby turystów odwiedzających lubuskie wzrasta też liczba korzystających z ONZZ. W 2005 r. zarejestrowano ich 153,7 tys., co stanowiło 28,3% ogółu korzystających i było nieco więcej niż w całej Polsce 26,0%. W 2004 r. było to 155,0 tys., a w 2003 r. 127,7 tys. os. Oznacza to, że turyści zagraniczni odgrywają w lubuskim równie istotną rolę, jak w całej polskiej bazie noclegowej zbiorowego zakwaterowania. Zdecydowanie inna niż wśród turystów krajowych jest struktura korzystania z obiektów. Prawie 3/4 korzystających cudzoziemców nocowało w hotelach, a prawie 18% w innej bazie typu hotelowego; zaledwie nieco 8% nocowało w innych obiektach. Strukturę według głównych rodzajów wykorzystywanej bazy przedstawia rys. 9. Rys. 9. Struktura korzystających z obiektów noclegowych zbiorowego zakwaterowania na terenie województwa lubuskiego przez turystów zagranicznych w 2005 r. (w %) Pensjonaty i inne hotelowe 10,7% Pozostałe obiekty 8,6% Motele 7,2% Hotele 73,5% Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. W przypadku lubuskiego mamy do czynienia z sytuacją stosunkowo częstego wykorzystywania przez cudzoziemców bazy innej niż hotelowa. W całej Polsce w 2005 r. odsetek takich turystów zagranicznych wynosił 20%, w lubuskim 26,5%, tj. istotnie częściej. Podobnie, jak ma to miejsce w przypadku turystów krajowych stosunkowo niewielka liczba cudzoziemców korzysta z bazy noclegowej w obu największych miastach. W 2005 r. razem w Zielonej Górze i Gorzowie korzystało z obiektów ONZZ 31 tys. turystów, co stanowiło 20%, a więc jeszcze niższy odsetek niż w przypadku turystów krajowych. Liczba korzystających z hoteli cudzoziemców wzrosła w latach z 85,4 tys. do 113,0 tys., tj. o 32% i było to tempo równe dynamice wzrostu w hotelach w całej Polsce. 17

19 Średnia długość pobytu cudzoziemców w hotelach była na terenie lubuskiego niższa niż turystów krajowych i niższa niż cudzoziemców w całej Polsce. Różnice pomiędzy regionem lubuskim a Polską były znaczące, świadczy to o wybitnie tranzytowym charakterze pobytów turystów cudzoziemców na terenie województwa. Dane przedstawia tab. 8. Co równie istotne (w odniesieniu do segmentu krajowego i zagranicznego), tak w całej bazie ONZZ, jak i w hotelach średnia długość pobytu na terenie lubuskiego wyraźnie spadała. Średnia długość pobytu w bazie (w tym: w hotelach) cudzoziemców w latach zasadniczo w całej Polsce rosła. Tab. 8. Średnia długość pobytu w hotelach i całej bazie ONZZ w latach w województwie lubuskim i porównanie tych wartości do średniej dla Polski Tendencja Kategoria Cała Cała Cała Cała Hotele Hotele Hotele baza baza baza baza Hotele Turyści krajowi Cała Polska 3,32 1,77 3,16 1,76 3,10 1,74 Lubuskie 2,55 1,60 2,48 1,59 2,45 1,54 Turyści zagraniczni Cała Polska 2,35 2,00 2,37 2,00 2,45 2,09 Lubuskie 1,68 1,47 1,66 1,39 1,57 1,31 Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. W 2005 r. na terenie lubuskiego wśród turystów zagranicznych korzystających z bazy noclegowej największa grupę stanowili goście z krajów byłego ZSRR (47,5%) i Niemcy (29,6%); znacznie mniejsze udziały mieli turyści z krajów skandynawskich (5,1%) i pozostałych krajów Europy Zachodniej (11,4%). Podobne proporcje zachowały się przy korzystaniu z hoteli, przy czym był tu nieco większy udział naszych sąsiadów ze wschodu, a mniejszy Niemców. Główne kraje pochodzenia korzystających z całej bazy ONZZ i z hoteli przedstawia tab. 9., a strukturę procentową według grup krajów w hotelach rys. 10. Tab. 9. Korzystający z bazy ONZZ (w tym z hoteli) turyści zagraniczni w lubuskim w 2005 r. Kraj Wszystkie obiekty ONZZ Hotele pochodzenia w tys. w % w tys. w % Niemcy 45,5 29,6 32,4 28,7 Rosja 31,8 20,7 28,1 24,9 Białoruś 16,9 11,0 13,3 11,8 Ukraina 10,6 6,9 4,6 4,1 Litwa 9,9 6,4 6,8 6,0 Holandia 6,4 4,2 3,8 3,4 Dania 4,7 3,1 3,4 3,0 Łotwa 3,8 2,5 3,3 2,9 Francja 3,5 2,3 2,2 1,9 Wlk. Brytania 3,3 2,1 2,9 2,6 Belgia 2,3 1,5 1,3 1,2 Włochy 2,0 1,3 1,6 1,4 Norwegia 1,9 1,2 1,7 1,5 Szwecja 1,3 0,8 1,0 0,9 Słowacja 1,1 0,7 0,4 0,4 Pozostałe 8,7 5,7 6,2 5,5 Razem 153,7 100,0 113,0 100,0 Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. 18

20 Rys. 10. Struktura procentowa korzystających z hoteli według grup krajów w 2005 r. w województwie lubuskim Kraje skandynawskie 5,4% Pozostałe kraje 8,8% Europa Zachodnia 10,4% Niemcy 28,7% Wschodni sąsiedzi Polski 46,7% Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. Dane tab. 9 wskazują na znaczne różnice w zachowaniach się grup turystów pochodzących z różnych krajów, jeśli chodzi o korzystanie z bazy noclegowej. Część, do której należą m.in. Rosjanie, Łotysze, Brytyjczycy, Włosi i Norwegowie rzadko korzysta z innej bazy niż hotele, natomiast Ukraińcy, Niemcy, Holendrzy, Francuzi, Belgowie z innej bazy korzystali stosunkowo często. Udział korzystających najczęściej i najrzadziej na rys. 11 i 12. Rys. 11. Udział cudzoziemców korzystających z hoteli w ogóle korzystających z bazy ONZZ w lubuskim w 2005 r. wg krajów; grupa najczęściej wybierająca hotele ,5 88,4 87,9 86,8 80,0 Norwegowie Rosjanie Brytyjczycy Łotysze Włosi Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. Rys. 12. Udział cudzoziemców korzystających z hoteli w ogóle korzystających z bazy ONZZ w lubuskim w 2005 r. wg krajów; grupa najrzadziej wybierająca hotele ,7 71,2 62,9 56,5 59,4 43,4 36,4 Słowacy Ukraińcy Belgowie Holendrzy Francuzi Litwini Niemcy Źródło: opracowanie własne IT na podstawie niepublikowanych danych GUS. 19

21 Można postawić hipotezę, że wśród turystów zagranicznych ze Słowacji, Ukrainy i Litwy nocujących w lubelskim znaczną część stanowili podróżujący prywatnie, dla których koszty podróży odgrywają istotną rolę. Stąd, dokonywano takich wyborów miejsc noclegów, które te koszty obniżały. Natomiast w przypadku Francuzów, Holendrów i Belgów były to przede wszystkim osoby podróżujące własnymi samochodami, które korzystały z moteli, pensjonatów, innych obiektów typu hotelowego a także kampingów Podaż bazy noclegowej w województwie Turystyczna baza noclegowa na terenie województwa nie należy do bardzo rozwiniętych, niemniej wybrane wskaźniki świadczą, iż pozycja lubuskiego na turystycznej mapie Polski jest w tym przypadku lepsza niż w zakresie potencjału demograficznego, gospodarczego i ruchu turystycznego szczególnie wyjazdowego. Pod względem liczby obiektów zbiorowego zakwaterowania sytuacja w województwie nie zmieniła się zasadniczo w ciągu ostatnich lat. W 2005 r. na terenie lubuskiego zarejestrowanych było 280 obiektów noclegowych (o 11 mniej niż w 2003 r.), co stanowiło 4,2% obiektów noclegowych zbiorowego zakwaterowania (ONZZ) w całej Polsce. Mniejszy był udział lubuskiego w ogólnej liczbie miejsc noclegowych (w 2005 r. 17,9 tys. miejsc, tj. 3,1% miejsc w całej Polsce). Była to mniej więcej tyle samo, ile w 2003 r. (18,1 tys.). Pod względem tak istotnej części bazy noclegowej, jaką są hotele sytuacja była podobna. Na terenie lubuskiego w 2005 r. oficjalne rejestry notowały 52 hotele (4,2% hoteli w Polsce). Liczba pokoi w hotelach wynosiła na terenie województwa 1,9 tys. (2,9% udziału w kraju), a miejsc w hotelach było 3,7 tys. (2,9% udziału). Wskaźniki te świadczą, iż przeciętny hotel lubuski miał mniej miejsc i pokoi niż taki obiekt w Polsce. Należy dodać, że baza noclegowa w tym hotelowa w województwach sąsiednich była znacznie bardziej rozwinięta pod względem liczby obiektów (w tym hoteli) i liczby miejsc noclegowych/pokoi. Dane przedstawia tab. 10. Tab. 10. Podstawowe wielkości o podaży turystycznej bazy noclegowej (obiektów zbiorowego zakwaterowania) w Lubuskim w 2005 r. i dane porównawcze Obszar Obiekty ogółem Miejsca w obiektach Miejsca w hotelach Hotele ogółem w tys. w tys. Lubuskie ,9 52 3,7 Polska , ,5 % udziału lubuskiego 4,2 3,1 4,2 2,9 Zachodniopomorskie ,2 64 8,0 Dolnośląskie , ,6 Wielkopolskie , ,7 Źródło: opracowanie IT na podstawie danych GUS Turystyka 2003, 2004, Wskaźnik wykorzystania bazy hotelowej był w latach w lubuskim niższy niż średnio w Polsce. Biorąc pod uwagę stopień wykorzystania pokoi w hotelach był on także niższy niż województwach sąsiednich. Co istotne, o ile w 2003 r. w lubuskim był om niższy o 4,8 pkt. proc. to w 2005 r. różnica ta wzrosła do 7,6 pkt. proc. Oznacza to, że poprawiająca się koniunktura w branży hotelarskiej w znacznie mniejszym stopniu miała miejsce w lubuskim niż w całej Polsce (tab. 11). 20

22 Tab. 11. Stopień wykorzystania pokoi hotelowych (w %) w latach w lubuskim, Polsce i wybranych województwach Obszar Stopień wykorzystania pokoi hotelowych Zmiana 2005/2003 w pkt. proc. Lubuskie 31,2 35,5 35,5 4,3 Dolnośląskie 35,6 42,3 46,7 11,1 Zachodniopomorskie 35,5 41,2 45,8 10,3 Wielkopolskie 34,3 35,7 37,1 2,8 Polska 36,0 39,8 43,1 7,1 Źródło: opracowanie IT na podstawie danych GUS Turystyka 2003, 2004, Struktura całej bazy noclegowej w województwie jest zbliżona do ogólnopolskiej. Lubuskie posiada nieco większy udział bazy typu hotelowego (hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe), a mniejszy ośrodków wczasowych i wypoczynkowo-szkoleniowych. Te różnice w strukturze (przy niższych wskaźnikach wykorzystania przedstawionych wyżej) potwierdzają spostrzeżenia sformułowane przy analizie popytu turystycznego, że region nie jest postrzegany jako obszar bardzo atrakcyjny dla dłuższych pobytów wypoczynkowych. Dotyczy to także postrzegania przez inwestorów bazy noclegowej. Strukturę bazy w 2005 r. w województwie lubuskim i w Polsce przedstawia rys. 13. Rys. 13. Struktura bazy noclegowej (ONZZ) w 2005 r. w województwie lubuskim i w Polsce Obiekty hotelowe Ośrodki Kempingi i pola wczasowe i biwakowe szkol.-wypocz Schroniska młodzieżowe Pozostałe obiekty Lubuskie Źródło: opracowanie IT na podstawie danych GUS. Polska ` Hotelowy Indeks Terytorialny (HIT) uwzględniający jednocześnie liczbę i kategorię hoteli w województwie lubuskim w 2005 r. osiągnął wartość 109,7 pkt. tj. 3,7% wartości dla całej Polski. Jest to udział niższy niż w liczbie hoteli. Stan ten wynika z przeciętnie niższej kategorii obiektów w lubuskim niż w Polsce mierzonej wartością średniego HIT. Dla Polski w 2005 r. wynosił on 2,44, a dla lubuskiego 2,11. Oznacza to, że na terenie województwa znacznie więcej było obiektów niskich kategorii (1* i 2*) w stosunku do pozostałych niż w całej Polsce. Obiekty niższy kategorii w lubuskim stanowiły 75% ogólnej liczby hoteli, a w Polsce 56%. Wskazuje to, że baza hotelowa jest w lubuskim według oficjalnej kategoryzacji na niższym poziomie jakościowym niż przeciętnie w Polsce Atrakcyjność turystyczna regionu Opierając się na definicji atrakcyjności turystycznej nie uwzględniającej czynników subiektywnych (definicja O. Rogalewskiego) należy wziąć pod uwagę następujące elementy: 21

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2007 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2008 Szczecin W 2007 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i 0,5 mln zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA

TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA Instytut Turystyki sp. z o.o. TURYSTYKA POLSKA W 2008 ROKU WIELKIE MIASTA BoŜena Radkowska Warszawa, 2009 Szczecin W 2008 roku do Szczecina przyjechało około 0,6 mln turystów krajowych i tyle samo zagranicznych.

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2011 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU Informacja sygnalna Data opracowania maj 2012 tel. 77 423 01 10 11 77 423 01 20 21 e-mail: sekretariatusopl@stat.gov.pl Internet: www.stat.gov.pl TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w I półroczu 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie turystyki krajowej i zagranicznej turystyki wyjazdowej mieszkańców

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Materiał na konferencję prasową w dniu 25 października 2011 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu 31 lipca oraz

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2011 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej województwa świętokrzyskiego w 2011 roku jest stałe badanie Głównego Urzędu Statystycznego, prowadzone

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w 2015 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w 2015 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki wyjazdowej oraz krajowej mieszkańców Polski, tzw. rezydentów

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 3 września 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa według stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 8.6.215 r. Notatka informacyjna Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w I kwartale 215 roku W pierwszych trzech miesiącach roku 215, w porównaniu do I kwartału

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski 1 w I półroczu 2016 roku

Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski 1 w I półroczu 2016 roku Charakterystyka krajowych i zagranicznych podróży mieszkańców Polski 1 w I półroczu 2016 roku Krajowe wyjazdy mieszkańców Polski Według szacunków Ministerstwa Sportu i Turystyki w pierwszych sześciu miesiącach

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Materiał na konferencję prasową w dniu 25 września 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa 1 wg stanu w dniu

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku.

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2013 roku. Materiał na konferencję prasową w dniu 25 marca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Uwaga: od 2012 r. zmiana zakresu prezentowanych danych

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

I. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok 2010 temat

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE

URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE URZĄD STATYSTYCZNY w SZCZECINIE Opracowania sygnalne Szczecin, czerwiec 2010 r. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ZACHODNIOPOMORSKIM W 2009 R. Na terenie województwa zachodniopomorskiego, według stanu na dzień

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW PRZYGRANICZNYCH PRZY ZEWNĘTRZNEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ NA TERENIE POLSKI TURYSTYKA W 2011 R.

CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW PRZYGRANICZNYCH PRZY ZEWNĘTRZNEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ NA TERENIE POLSKI TURYSTYKA W 2011 R. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE Informacja sygnalna Warszawa Rzeszów, 28 września 2012 r. CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW PRZYGRANICZNYCH PRZY ZEWNĘTRZNEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ NA

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2015 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2015 R. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŁÓDZKIM W 2015 R. Informacja Sygnalna Maj, 2016 W Y B R A N E D A N E W dniu 31 VII 2015 r. w województwie łódzkim zlokalizowane były 352 turystyczne obiekty noclegowe. W porównaniu

Bardziej szczegółowo

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1

Baza noclegowa w I kwartale 2012 roku 1 Materiał na konferencję prasową w dniu 31 maja 212 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Baza noclegowa w I kwartale 212 roku

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 4 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2008 R. 1 PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W 2008 roku wartość wytworzonego produktu krajowego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296

Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VI ) 296 Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 296 z ogółem: obiekty całoroczne 259 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 189 Liczba miejsc noclegowych w

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku WWW.OBSERWATORIUM.MALOPOLSKA.PL Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2014 roku Opracowanie: Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski

Bardziej szczegółowo

Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research

Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research Badanie krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego w Województwie Zachodniopomorskim w roku 2014 Streszczenie raportu wyniki desk research Listopad 2014 Wielkość i rozkład przestrzenny ruchu turystycznego

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Krakowie

Urząd Statystyczny w Krakowie Województwo małopolskie jest jednym z mniejszych regionów Polski, za to czwartym pod względem liczby mieszkańców. Należy do największych w kraju ośrodków edukacji, kultury i turystyki. Jego południowa

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2012 roku

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2012 roku Materiał na konferencję prasową w dniu 22 marca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Wykorzystanie turystycznych obiektów

Bardziej szczegółowo

Podstawowe dane. Korzystający z noclegów w obiektach noclegowych turystyki ogółem (w ciągu roku)

Podstawowe dane. Korzystający z noclegów w obiektach noclegowych turystyki ogółem (w ciągu roku) Podstawowe dane Liczba obiektów noclegowych turystyki ogółem (stan w dniu 31 VII) 357 z ogółem: obiekty całoroczne 319 hotele, motele, pensjonaty i inne obiekty hotelowe 211 obiekty indywidualnego zakwaterowania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Materiał na konferencję prasową w dniu 3 września 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 24.3.216 r. Notatka informacyjna Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 215 roku Obiekty noclegowe

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Wykorzystanie bazy noclegowej zbiorowego zakwaterowania w 2011 roku.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Wykorzystanie bazy noclegowej zbiorowego zakwaterowania w 2011 roku. Materiał na konferencję prasową w dniu 26 marca 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Wykorzystanie bazy noclegowej zbiorowego

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w 2015 roku Szczecin 2016 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia 1 dla Polski

Bardziej szczegółowo

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw

Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Biuletyn Obserwatorium Regionalnych Rynków Pracy KPP Numer 4 Ewolucja poziomu zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw Czerwiec był piątym kolejnym miesiącem, w którym mieliśmy do czynienia ze spadkiem

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych Notatka informacyjna Baza noclegowa i jej wykorzystanie w 2009 roku. Zgodnie ze stanem w dniu 31 lipca 2009 roku w Polsce było zarejestrowanych 6992

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w pierwszym półroczu 2013 roku 1

Podróże Polaków w pierwszym półroczu 2013 roku 1 Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.3.6(99) Aktywność turystyczna Polaków. Podróże

Bardziej szczegółowo

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku

Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Produkt Krajowy Brutto. Rachunki Regionalne w 2013 roku Wstęp Publikacja Głównego Urzędu Statystycznego Produkt krajowy brutto Rachunki regionalne w 2013 r., zawiera informacje statystyczne dotyczące podstawowych

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2016 I KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2016 I KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2016 I KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 44,3% ludności w wieku 15 lat i więcej, co oznacza pogorszenie sytuacji w ujęciu rocznym o 1,1 p.

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2015 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE OPOLSKIM W 2015 R. URZĄD STATYSTYCZNY W OPOLU ul. ks. Hugona Kołłątaja 5B, 45-064 Opole Informacja sygnalna Data opracowania maj 2016 tel. 77 423 01 10 11 77 423 10 01 fax 77 423 01 25 e-mail: SekretariatUSopl@stat.gov.pl

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ

PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ PODSUMOWANIE SEZONU 2014 10 LAT TURYSTYKI W UNII EUROPEJSKIEJ EUROPEJSKA GOSPODARKA TURYSTYCZNA Największy turystyczny rynek świata 2013-560 milionów zagranicznych turystów w Europie (52 % udziału w światowej

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2014 roku Porównanie grudnia 2013 i czerwca 2014 roku Szczecin 2014 Według danych

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W 2010 R.

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W 2010 R. TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM W 2010 R. Informacje zawarte w niniejszym opracowaniu dotyczą stanu i wykorzystania turystycznych obiektów zbiorowego i indywidualnego zakwaterowania w 2010 r. Źródłem

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Olsztynie

Urząd Statystyczny w Olsztynie Urząd Statystyczny w Olsztynie Informacja sygnalna Olsztyn, 2010 05 31 Kontakt: e mail SekretariatUSOls@stat.gov.pl tel. (89) 524 36 66, fax (89) 524 36 67 TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE WARMIŃSKO MAZURSKIM

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZNO-GOSPODARCZA WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO

SPOŁECZNO-GOSPODARCZA WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO KONFERENCJA: Strategia Rozwoju Województwa Lubuskiego wobec nowych wyzwań rozwojowych Zielona Góra 10 marca 2010 r. 2008 2000 =100 Podział terytorialny

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW PRZYGRANICZNYCH PRZY ZEWNĘTRZNEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ NA TERENIE POLSKI

CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW PRZYGRANICZNYCH PRZY ZEWNĘTRZNEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ NA TERENIE POLSKI GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W RZESZOWIE Informacja sygnalna Warszawa Rzeszów, 30 marca 2012 r. CHARAKTERYSTYKA OBSZARÓW PRZYGRANICZNYCH PRZY ZEWNĘTRZNEJ GRANICY UNII EUROPEJSKIEJ NA TERENIE

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1

Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej. Fundusze unijne. a zróżnicowanie regionalne kraju. Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Departament Koordynacji Polityki Strukturalnej Fundusze unijne a zróżnicowanie regionalne kraju Warszawa, 27 marca 2008 r. 1 Proces konwergencji w wybranych krajach UE (zmiany w stosunku do średniego PKB

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY II KWARTAŁ 2016 II KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY II KWARTAŁ 2016 II KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY II KWARTAŁ 2016 II KWARTAŁ 2016 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,4% ludności w wieku 15 lat i więcej. W województwie mazowieckim populacja pracujących wyniosła

Bardziej szczegółowo

Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.)

Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.) Informacja nt. zatrudniania cudzoziemców w Polsce (data opracowania: kwiecień 2015 r.) Główne wnioski: W 2014 r. wzrosła skala zatrudnienia cudzoziemców w Polsce, szczególnie wysoki wzrost dotyczy podejmowania

Bardziej szczegółowo

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Badania ruchu turystycznego w Małopolsce w 2006 r.

Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. Badania ruchu turystycznego w Małopolsce w 2006 r. Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Badania ruchu turystycznego prowadzone cyklicznie począwszy od 2003 r. Cel: określenie szacunkowej liczby gości odwiedzających region, krajowych i zagranicznych

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku

Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W SZCZECINIE Wydział Badań i Analiz Zmiany bezrobocia w województwie zachodniopomorskim w I półroczu 2015 roku Szczecin 2015 Według danych Eurostat zharmonizowana stopa bezrobocia

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2014 I KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2014 I KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2014 I KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Sytuacja na mazowieckim rynku pracy wyróżnia się pozytywnie na tle kraju. Kobiety rzadziej uczestniczą w rynku pracy niż mężczyźni

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów do Polski w pierwszym kwartale 2012 roku

Charakterystyka przyjazdów do Polski w pierwszym kwartale 2012 roku Główne MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonało konsorcjum firm: ACTIV GROUP i Instytut Turystyki na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM

TRANSPORT W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM Urząd Statystyczny w Katowicach Śląski Ośrodek Badań Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl

Bardziej szczegółowo

4. Analiza porównawcza potencjału Ciechanowa

4. Analiza porównawcza potencjału Ciechanowa 4. Analiza porównawcza potencjału Ciechanowa Analiza potencjału rozwojowego powinna się odnosić między innymi do porównywalnych danych z miast o zbliżonych parametrach. Dlatego też do tej części opracowania

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R.

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2012 R. Urząd Statystyczny w Katowicach Ośrodek Rachunków Regionalnych ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 779 12 00 fax: 32 779 13 00, 258 51 55 katowice.stat.gov.pl OPRACOWANIA

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach WPROWADZENIE DO PROBLEMATYKI FUNKCJONOWANIA RYNKU USŁUG TURYSTYCZNYCH (W TYM PRAWNE ASPEKTY OBSŁUGI RUCHU TURYSTYCZNEGO,

Bardziej szczegółowo

PRZEMIANY RUCHU NATURALNEGO LUDNOŚCI REGIONÓW PRZYGRANICZNYCH POLSKI, BIAŁORUSI I UKRAINY PO ROKU 2000

PRZEMIANY RUCHU NATURALNEGO LUDNOŚCI REGIONÓW PRZYGRANICZNYCH POLSKI, BIAŁORUSI I UKRAINY PO ROKU 2000 Człowiek w przestrzeni zurbanizowanej Maria Soja, Andrzej Zborowski (red.) Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Kraków 2011, s. 41 53 PRZEMIANY RUCHU NATURALNEGO LUDNOŚCI REGIONÓW PRZYGRANICZNYCH

Bardziej szczegółowo

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2012 ROKU

BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2012 ROKU BADANIE RUCHU TURYSTYCZNEGO W WOJEWÓDZTWIE MAŁOPOLSKIM W 2012 ROKU METODOLOGIA BADANIA Metoda badawcza: wywiad bezpośredni analiza źródeł wtórnych (desk research) Grupa docelowa: goście odwiedzający jednodniowi

Bardziej szczegółowo

Analiza sytuacji przedsiębiorstw w subregionie konińskim

Analiza sytuacji przedsiębiorstw w subregionie konińskim Analiza sytuacji przedsiębiorstw w subregionie konińskim Konińska Izba Gospodarcza Maj 212 Charakterystyka podmiotów gospodarczych w regionie W subregionach województwa Wielkopolskiego średnio ok. 97%

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2010 R. 1

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2010 R. 1 URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU Opracowania sygnalne Data opracowania: maj 2011 Kontakt: e mail: uspoz@stat.gov.pl tel.: 61 2798320; 61 2798325 http://www.stat.gov.pl/poznan TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty dziewiąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2016 2017

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R.

TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R. TURYSTYKA I WYPOCZYNEK W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2004 R. Informacje o stanie i wykorzystaniu bazy noclegowej turystyki pochodzą ze stałych badań statystycznych GUS. Dane dotyczące liczby obiektów

Bardziej szczegółowo

Tabela nr 1. Stopa bezrobocia rejestrowanego w poszczególnych miesiącach w 2012 i 2013 r. na Mazowszu i w Polsce.

Tabela nr 1. Stopa bezrobocia rejestrowanego w poszczególnych miesiącach w 2012 i 2013 r. na Mazowszu i w Polsce. MAZOWIECKI RYNEK PRACY STYCZEŃ 2014 R. W pierwszym miesiącu 2014 r. Mazowsze było jednym z trzech województw, w którym odnotowano wzrost stopy bezrobocia w skali roku. W ujęciu miesiąc do miesiąca zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://krakow.stat.gov.pl Opracowanie sygnalne Nr 4 Data opracowania -

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2014 roku.

Wykorzystanie turystycznych obiektów noclegowych 1 w 2014 roku. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Uwaga: od 212 r. zmiana zakresu prezentowanych danych przez włączenie informacji na temat pokoi gościnnych

Bardziej szczegółowo

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014

Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 WOJEWÓDZKI URZĄD PRACY W KATOWICACH Zmiany na polskim i wojewódzkim rynku pracy w latach 2004-2014 KATOWICE październik 2014 r. Wprowadzenie Minęło dziesięć lat od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13

TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 BIURO PROJEKTOWO - BADAWCZE DRÓG I MOSTÓW Sp. z o.o. TRANSPROJEKT-WARSZAWA 01-793 Warszawa, ul. Rydygiera 8 bud.3a, tel.(0-22) 832-29-15, fax:832 29 13 PRACOWNIA RUCHU I STUDIÓW DROGOWYCH GENERALNY POMIAR

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Materiał na konferencję prasową w dniu 30 listopada 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Katowicach Notatka informacyjna PRODUKT KRAJOWY BRUTTO RACHUNKI REGIONALNE W 2010 R. 1 PRODUKT

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata

PRZYKŁADOWE STRONY. Sektor. budowlany. w Polsce 2016 Analiza regionalna. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata PRZYKŁADOWE STRONY Sektor budowlany w Polsce 2016 Analiza regionalna Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2016-2021 RYNEK BUDOWLANY OGÓŁEM Produkcja budowlano-montażowa Największy udział w produkcji

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Ocena potencjału gospodarczego w świetle wskaźników rozwoju gospodarczego

Ocena potencjału gospodarczego w świetle wskaźników rozwoju gospodarczego Ocena potencjału gospodarczego w świetle wskaźników rozwoju gospodarczego dla powiatów biłgorajskiego, tomaszowskiego i zamojskiego Transgraniczny Rezerwat Biosfery Roztocze szansą na zrównoważony rozwój

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LISTOPAD 2013 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LISTOPAD 2013 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LISTOPAD 2013 R. Po raz pierwszy od ośmiu miesięcy nastąpił wzrost stopy bezrobocia zarówno w Polsce, jak i na Mazowszu. Bardziej optymistyczna informacja dotyczy zatrudnienia w

Bardziej szczegółowo

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r.

Produkt krajowy brutto w województwie śląskim w 2010 r. Urząd Statystyczny w Katowicach 40 158 Katowice, ul. Owocowa 3 e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 32 7791 200 fax: 32 7791 300, 258 51 55 OPRACOWANIA SYGNALNE Produkt krajowy brutto w województwie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO)

ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO) Dagmara K. Zuzek ROZDZIAŁ 19 RYNEK PRACY A ROZWÓJ MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE (Z UWZGLĘDNIENIEM PRZYKŁADU WOJ. MAŁOPOLSKIEGO) Wstęp Funkcjonowanie każdej gospodarki rynkowej oparte jest

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty pierwszy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2013 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015

Bardziej szczegółowo

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie

Powiat wadowicki. Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego. Gminy leżące na terenie powiatu. Ogólne informacje o powiecie Powiat wadowicki Położenie powiatu na terenie województwa małopolskiego Gminy leżące na terenie powiatu Ogólne informacje o powiecie Powiat zlokalizowany jest w południowo-zachodniej części województwa

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Stopa bezrobocia na Mazowszu i w Polsce w okresie styczeń - październik 2013 r. 14,2 13,0

Wykres 1. Stopa bezrobocia na Mazowszu i w Polsce w okresie styczeń - październik 2013 r. 14,2 13,0 MAZOWIECKI RYNEK PRACY PAŹDZIERNIK 2013 R. Październikowe dane dotyczące mazowieckiego rynku pracy wskazują na poprawę sytuacji. W ujęciu miesiąc do miesiąca stopa bezrobocia spadła, a wynagrodzenie i

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2006 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2006 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2006 ROKU Przedmiotem niniejszego opracowania jest baza noclegowa turystyki i jej wykorzystanie w 2006 r. Opracowanie powstało na podstawie wyników stałego badania

Bardziej szczegółowo

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r.

Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Warszawa, 03.10.2016 r. Opracowanie sygnalne Działalność gospodarcza przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób w 2015 r. W 2015 r. działalność gospodarczą w Polsce prowadziło

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw

Tab. 8.1. Zróżnicowanie podstawowych wskaźników rozwojowych w grupach miast w skali kraju i województw 8. Grażyna Korzeniak, Katarzyna Gorczyca, Policentryczność rozwoju systemu osadniczego z udziałem miast małych i średnich w kontekście procesów metropolizacji [w] Małe i średnie miasta w policentrycznym

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r.

Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r. Raport o sytuacji finansowej przedsiębiorstw w województwie mazowieckim w 2014 r. Opracowanie: Zespół Mazowieckiego Obserwatorium Rynku Pracy 1 Wstęp Celem niniejszego raportu jest przedstawienie podstawowych

Bardziej szczegółowo

Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki.

Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Raport powstał w ramach projektu Małopolskie Obserwatorium Gospodarki. Publikację przygotował: PBS Spółka z o.o. Małopolskie Obserwatorium Gospodarki Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament

Bardziej szczegółowo

PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO

PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO Rzeszów, 13 grudnia 2013 r. Plan prezentacji I PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE Podkarpackie Forum Terytorialne wprowadzenie Wybrane elementy

Bardziej szczegółowo

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU

URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU URZĄ D STATYSTYCZNY W BIAŁ YMSTOKU Opracowania sygnalne Białystok, lipiec 2014 r. Tel. 85 749 77 00, fax 85 749 77 79 E-mail: SekretariatUSBST@stat.gov.pl Internet: http://bialystok.stat.gov.pl Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego.

Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego. Analiza poziomu frekwencji w wyborach samorządowych na poziomie powiatów województwa lubuskiego, jako jednego z mierników kapitału społecznego. Według danych z końcu grudnia 2010 r województwo lubuskie

Bardziej szczegółowo

Osoby powyżej 50 roku życia na rynku pracy Sytuacja w województwie zachodniopomorskim. Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne

Osoby powyżej 50 roku życia na rynku pracy Sytuacja w województwie zachodniopomorskim. Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne Analizy i informacje Osoby powyżej 50 roku życia na rynku pracy Sytuacja w województwie zachodniopomorskim Biuro Programowania Rozwoju Wydział Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO

PRODUKT KRAJOWY BRUTTO Opracowania sygnalne PRODUKT KRAJOWY BRUTTO W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2007 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40-158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.:

Bardziej szczegółowo