Systemy operacyjne i ich ewolucja

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Systemy operacyjne i ich ewolucja"

Transkrypt

1 Systemy operacyjne i ich ewolucja 1. System operacyjny a) definicja, b) zadania, c) budowa, d) podział 2. UNIX 3. CP/M 4. MS DOS 5. QNX 6. MacOS 7. GEOS 8. Linux 9. Windows-y 10. Novell NetWare

2 Czy komputer mógłby się obyć bez systemu operacyjnego? Tak, ale... Program użytkowy musiałby zawierać wszelkie procedury obsługi pamięci, urządzeń wejścia i wyjścia, dysków itd. Program musiałby sprawdzać czy urządzenia są gotowe, czy nie są aktualnie wykorzystywane przez inne programy, Program musiałby znać np. organizację danych na dysku, protokół komunikacji sieciowej itd Po przeniesieniu na inny, nawet bardzo podobny komputer, trzeba by w programie zmienić większość procedur obsługi sprzętu Istniałyby ogromne problemy ze standaryzacją i kompatybilnością Przykład takiego oprogramowania użytkowego to na przykład tzw. firmware sprzętu elektronicznego zawierającego procesory.

3 Do czego służy system operacyjny? Zadaniem systemu operacyjnego jest tworzenie bezpiecznego i niezawodnego środowiska, w którym użytkownik może wykonywać swoje programy w sposób wygodny i wydajny. Bez niego nie da się korzystać komputera. Zarządza pracą komputera. Umożliwia uruchamianie innych programów.

4 Systemy operacyjne Brak jednoznacznych definicji systemu operacyjnego System operacyjny zbiór programów i procedur zarządzających zasobami komputera (elektroniką, dostępem do dysków, portów), decydujący o możliwościach wykorzystania sprzętu oraz ułatwiający współpracę człowieka z komputerem. Dzięki niemu programy działają na różnych konfiguracjach sprzętowych Najczęściej podawane cechy wyróżniające to oprogramowanie to: duża złożoność praca z wykorzystaniem przerwań (zdarzeń) konieczność działania od włączenia, aż do wyłączenia komputera (ładuje się jako pierwszy i jako ostatni się zamyka) System operacyjny w postaci zestawu programów został zastosowany do komputerów IV generacji. Komputery poprzednich generacji nie dysponowały systemami operacyjnymi i wszystkie funkcje związane z obsługą jednostki centralnej i urządzeń peryferyjnych oraz oprogramowania były w nich wykonywane przez odpowiednio przygotowanych pracowników.

5 Najbardziej popularne systemy operacyjne: Microsoft Windows DOS (historia) Linux Unix MacOs FreeBSD BeOS OS/2

6 Zadania systemów operacyjnych Zarządzanie zasobami maszyny. System operacyjny optymalizuje wykorzystanie poszczególnych urządzeń wchodzących w skład komputera oraz steruje nimi. Specjalne moduły wchodzące w skład systemu operacyjnego (sterowniki) udostępniają aplikacjom jednolity sposób programowania urządzeń (interfejs), dzięki czemu każdy nowy sprzęt będzie współdziałał ze wszystkimi aplikacjami, o ile producent sprzętu przygotuje odpowiedni sterownik. Gromadzenie danych na dyskach i zarządzanie nimi. Każdy system operacyjny jest wyposażony w moduł obsługujący system plików. System plików to struktura danych umieszczonych na dysku, która pomaga logicznie uporządkować dane, dzieląc je na pliki i grupując w katalogach. Maszyny wirtualne. System operacyjny udostępnia aplikacji tzw. maszynę wirtualną, czyli uproszczony obraz maszyny, na której pracuje aplikacja. System udostępnia aplikacji szczegóły dotyczące komputera oraz dodatkowe rozszerzenia, które ułatwiają pracę (np. katalog udostępniony przez sieć aplikacja widzi tak samo, jak znajdujący się na lokalnym dysku). Aplikacja korzystająca z takiego katalogu nie zajmuje się obsługą sieci. Aby mogła się tam dostać, system operacyjny "udaje", że jest to katalog lokalny i udostępnia go aplikacji.

7 Zadania systemów operacyjnych Wielozadaniowość. Na jednym komputerze może działać wiele aplikacji jednocześnie. Każda otrzyma własną maszynę wirtualną i będzie mogła działać tak, jakby była jedyną aplikacją pracującą na komputerze. Dzięki temu nie trzeba specjalnie przystosowywać aplikacji, aby mogła "podzielić się" maszyną z innymi (np. przez zwrócenie procesora innej aplikacji). Interakcja z użytkownikiem. Tę rolę spełnia zewnętrzna warstwa systemu, nazywana powłoką (shell), która umożliwia użytkownikowi uruchomienie aplikacji. W środowiskach graficznych do tej części systemu zalicza się również standardowe elementy interfejsu wykorzystywane przez aplikacje, np. standardowe okienka dialogowe, kontrolki itd. Komunikacja z innymi maszynami. Dzięki modułom obsługującym sieć mamy dostęp zarówno do Internetu, jak i do dysków komputera stojącego na sąsiednim biurku lub do drukarki sieciowej.

8 Podział systemów operacyjnych pod względem zastosowania Systemy do użytku domowego (łatwość obsługi, niski poziom zabezpieczeń, małe wymagania sprzętowe) Systemy do użytku biurowego (lepsze zabezpieczenia, ułatwienia w pracy w sieci, większe wymagania sprzętowe) Systemy operacyjne serwerów (bardzo wysoka stabilność i niezawodność, trudniejsza obsługa, bardzo duże wymagania sprzętowe)

9 Podział systemów operacyjnych pod względem architektury monolityczne - o najprostszej strukturze, jednozadaniowe (system może jednocześnie wykonywać tylko jedno zadanie). warstwowe - o hierarchicznej strukturze poleceń systemowych, system może wykonywać w tym samym czasie kilka poleceń (np. nadzorować proces drukowania w czasie edycji tekstu w programie). klient/serwer - o bardzo rozbudowanej strukturze, gdzie pełnią nadzór nad podrzędnymi systemami zainstalowanymi w poszczególnych komputerach sieci. Aplikacje postrzegane są przez system operacyjny jako "klienci" dostarczających im swoich usług serwerów. "Klienci" komunikują się z serwerami poprzez jądro systemu, a każdy serwer pracuje w własnej, wydzielonej i chronionej przestrzeni adresowej pamięci operacyjnej, dobrze odizolowany od innych procesów.

10 Systemy operacyjne podział pod względem architektury Systemy typu klient/serwer rozporządzają i wykonują zadania na trzy sposoby wszystkie aplikacje wykonywane są przez serwer, a wyniki wyświetlane są na ekranie "klienta, serwer dostarcza danych dla aplikacji uruchamianych na komputerze "klienta, wszystkie komputery współpracują ze sobą jak równy z równym (peer to peer), korzystając wzajemnie ze swoich zasobów

11 Systemy operacyjne podział ze względu na sposób komunikacji z użytkownikiem systemy tekstowe - komunikujące się za pomocą wydawanych z linii poleceń komend, bardzo stabilne, obsługa mało wygodna (CP/M, DOS) systemy graficzne - komunikujące się za pomocą graficznych okienek i symboli (ikon). Obsługa komputera polega na manipulowaniu, za pomocą kursora myszy lub klawiszami, symbolami które odpowiadają określonym zadaniom. Czasami mało stabilny, obsługa bardzo wygodna. (Windows, MacOS i inne)

12 Systemy operacyjne Microsoft Systemy do użytku domowego Systemy do użytku biurowego Windows 3,1 Windows 3.11 for Workgroup Windows NT Windows 95 (OSR1 i OSR2) Windows NT 3,51 Windows NT 4,0 Windows 98 (SE)

13 Systemy operacyjne Microsoft Systemy do użytku domowego Windows Me Systemy do użytku biurowego Windows NT 4,0 Windows 2000 Windows Server Windows XP Home Edition Windows XP Professional Edition Windows 2008 Server Windows Vista

14 Budowa systemów operacyjnych W każdym systemie operacyjnym występują mniej lub bardziej wyodrębnione warstwy, spełniające różne funkcje. W ogólnym modelu są to: warstwa odpowiedzialna za współpracę ze sprzętem jądro systemu realizujące jego funkcje powłoka, stanowiąca interfejs użytkownika. O różnicach między systemami decydują przede wszystkim sposoby komunikowania się systemu z aplikacjami oraz same rozwiązania realizacji poszczególnych funkcji w systemie.

15 Ewolucja systemów operacyjnych System operacyjny w postaci zestawu programów został zastosowany do komputerów IV generacji. Komputery poprzednich generacji nie dysponowały systemami operacyjnymi i wszystkie funkcje związane z obsługą jednostki centralnej i urządzeń peryferyjnych oraz oprogramowania były w nich wykonywane przez odpowiednio przygotowanych pracowników. Pierwsze, ośmiobitowe komputery, nie miały instalowanego systemu operacyjnego w postaci oddzielnego oprogramowania umieszczonego na dysku. Potrzebne, do sterowania hardwarem, procedury były umieszczane w poszczególnych programach (głównie w grach).

16 Algorytm procesu uruchomienia komputera: W pierwszej kolejności po uruchomieniu komputera (wciśnięciu przycisku Power) odczytywana jest informacja z pamięci ROM (Read Only Memory) zawierająca program BIOS, który przeprowadza podstawowe testy układów i urządzeń systemu, zwanych auto testem po włączeniu zasilania - POST (Power On Self Test), oraz uruchamia typowe procedury obsługi urządzeń wejścia / wyjścia (np. klawiatura, monitor, stacje dysków, porty szeregowe i równoległe, itp.), Następnie zostaje odczytana i sprawdzana konfiguracja komputera zapisana w pamięci CMOS. Zapisane są w niej m.in. informacje o typie monitora, rodzaju dołączonych stacji dysków, typie i parametrach dysku twardego, sposobie wykorzystanie pamięci itp. Inicjalizacja pracy systemu (instrukcje pobierane podczas startu pracy procesora, programowanie układów programowalnych, takich jak sterowniki przerwań, wpisanie wartości początkowych do struktur systemowych w pamięci, na przykład inicjacja tablicy wektorów przerwań),

17 UNIX stworzony przez Kena Thompsona i Dennisa Ritchie'go z AT&T w 1969 roku (system rozwijany do dnia dzisiejszego) pierwsze prace nad systemem to początek lat 60 (system Multics projektu zaniechano) początkowo jednozadaniowy Współczesne wersje UNIX-a mogą nadzorować pracę maszyn wielu różnych typów, od telefonów komórkowych, przez komputery osobiste PC, do superkomputerów. Wzorowany na UNIX-ie otwarty system GNU/Linux zyskuje obecnie coraz większą popularność. Pochodnymi UNIX-a są także: system BSD (Berkeley System Distribution), system AIX firmy IBM, system HPUX firmy Hewlett-Packard oraz systemy SunOS i Solaris firmy Sun.

18 Unix - budowa systemu System Unix ma budowę warstwową. Centralnym elementem systemu jest sprzęt komputerowy (hardware). Bezpośrednio ze sprzętem komunikuje się jądro systemu (kernel), które pośredniczy pomiędzy urządzeniami komputerowymi, a programami. Nad jądrem znajduje się powłoka (shell). Dopiero w shellu można uruchamiać programy i skrypty. System Unix umożliwia wykorzystywanie różnych shelli, które różnią się możliwościami, ilością komend, składnią.

19 Unix - budowa systemu Hardware - sprzęt komputerowy Kernel - Jądro (ang. kernel) samo stanowi system operacyjny w najwęższym tego słowa znaczeniu, tzn. program nadzorczy szeregujący procesy i wykonujący je we właściwy sposób i we właściwym czasie. Na ogół jądro współpracuje bezpośrednio ze sprzętem danego komputera, ale zdarzają się takie implementacje Unixa, w których jądro współdziała z innym systemem operacyjnym, a ten z kolei steruje pracą sprzętu. Jądro Systemu UNIX pełni 3 podstawowe funkcje: szereguje, koordynuje i zarządza wykonaniem procesów. zapewnia usługi systemowe (np. operacje we/wy) i zarządza systemem plikowym obsługuje wszystkie inne operacje związane ze sprzętem.

20 Unix - budowa systemu Powłoka (shell - ang.) przyjmuje polecenia od użytkownika, analizuje je i przekazuje jądru życzenia użytkownika. Bezpośrednio po zgłoszeniu się użytkownika do Systemu UNIX następuje automatyczne uruchomienie interpretera (powłoki), który rozpoczyna pracę na rzecz użytkownika (każdy użytkownik otrzymuje własny i odrębny egzemplarz). Powłoka od razu sygnalizuje na ekranie terminala (znakiem $ ) gotowość przyjęcia polecenia. Pojawienie się tego znaku rozpoczyna cykl, w jakim pracuje powłoka. Na jeden cykl składają się: 1) wypisanie prompt'u ( znak zachęty - $ ), 2) czekanie na wprowadzenie tekstu polecenia przez użytkownika, 3) analiza wiersza polecenia, wyszukiwanie odpowiedniego programu realizującego to polecenie, 4) powłoka zleca, aby jądro wykonało odszukany program, 5) powłoka przyjmuje od jądra odpowiedź, rozpoczyna nowy cykl od pktu 1. Najczęściej spotykane rodzaje sheli to: Bourne Shell Korn Shell C Shell Bash Shell

21 UNIX charakterystyka systemu wysoce scentralizowany, wieloprogramowy i wieloużytkowy: w systemie UNIX jeden logiczny system plików, który widzi użytkownik może składać się z kilku systemów plików znajdujących się na różnych urządzeniach. Jednakże w systemie musi istnieć jeden wyróżniony system plików zawierający katalog pierwotny korzeń całego systemu. System ten znajduje się na dyskach niewymiennych i do niego są dołączane inne systemy plików przechowywane na nośnikach wymiennych (np. CD) wieloprogramowość systemu Unix pozwala użytkownikom na współbieżne wykonywanie w danej chwili wielu programów, czyli istnieje współbieżna praca procesów wykonujących programy, (system Unix odróżnia proces, czyli obiekt dynamiczny tworzony przez system od wykonywanego przez proces programu, czyli obiektu statycznego, zapisanego jako plik). Można uruchomić dwa razy ten sam program dla różnych danych. stosowany głównie w sieciach komputerowych może pracować praktycznie na wszystkich rodzajach komputerów system nie jest sprzedawany a jedynie licencjonowany (istnieje kilkaset jego odmian)

22 UNIX charakterystyka systemu hierarchiczny system i ścieżki dostępu do plików (każdy plik wyższego poziomu może zawierać oodsyłacze do plików niższego poziomu, a każdy plik niższego poziomu musi znajdować się w wykazie co najmniej jednego pliku wyższego poziomu. W praktyce katalogiem nadrzędnym wobec wszystkich innych jest tzw. Katalog pierwotny (ang. root korzeń), zawierający wykaz katalogów kilku podstawowych rodzajów: bin programy usługowe w wersji gotowej do wykonania (binarnej), dev pliki specjalne odpowiadające urządzeniom zewnętrznym, lib programy biblioteczne, związane z językami wysokiego poziomu, wywołaniami systemowymi oraz obsługą wejścia/wyjścia, usr - wykaz wszystkich katalogów niższego poziomu, w których przechowują swoje pliki użytkownicy, tmp pliki tymczasowe, tzn. mające ograniczony czas istnienia, używane przez inne programy, etc - dane i programy podlegające szczególnej ochronie, inne katalogi np. lost+found, zawierające pliki utracone, tzn. takie które straciły właściwe powiązania z systemem plików. Oprócz wymienionych katalogów w katalogu pierwotnym znajduje się jeden plik o nazwie unix nie będący katalogiem. Jest to jądro systemu operacyjnego.

23 UNIX charakterystyka systemu ochrona dostępu do katalogów i plików (każdy plik ma ściśle określone prawa dostępu, stwierdzające, czy dany użytkownik jest uprawniony do czytania lub zapisywania pliku, lub do jego wykonania, jeśli jest to program lub plik poleceń. Dodatkowo powodem odmowy dostępu do określonych plików jest to, że nawet drobny błąd może spowodować poważne zniszczenia w systemie. UNIX zawiera schemat uprawnień do korzystania z plików. Prawa są niezależne i posiadanie jednego nie jest warunkiem posiadania innego. Prawo pisania oznacza zezwolenie na zmiane zawartości plików oraz jego zniszczenie. Prawo czytania oznacza jednocześnie prawo do kopiowania. Prawo wykonywania oznacza, że zawartość pliku może być potraktowana jako program do wykonania, ale nie wiąże się ono z prawem do czytania (czyli kopiowania)). łatwe dostosowanie interpretera poleceń do użytkownika.

24 UNIX charakterystyka systemu Zalety: większe możliwości wielozadaniowej i wielodostępnej pracy niż inne systemy; lepsze skalowanie, przetwarzanie rozproszone, stabilna praca. Wady: za dużo wersji, orientacja tekstowa, każde polecenie ma wiele parametrów niewielka pomoc - tylko strony man podręcznika napisanego w bardzo techniczny sposób nie dla amatorów - wymaga menedżera systemu brak standardu graficznego interfejsu, pomimo powstania OpenWindows na CDE (Common Desktop Interface), drogie programy i drogie systemy - chociaż są wyjątki. Przykłady: SCO Unix Solaris

25 Wybrane polecenia systemu operacyjnego UNIX date - wyświetla czas oraz datę systemową cal - wyświetla kalendarz cal - wyświetla kalendarz na bieżący miesiąc cal rok - wyświetla kalendarz na wybrany rok (rok podać czterocyfrowy np. 2002) cal miesiąc rok - wyświetla kalendarz na wybrany miesiąc danego roku echo - wyświetla podany tekst echo "tekst" banner - wyświetla tekst powiększonymi literami banner "tekst" clear - czyści okno terminala man - wywołuje opis komendy z podręcznika elektronicznego (manuala) man komenda apropos - wyświetla wszystkie komendy związane z wprowadzonym tekstem apropos tekst logname - wyświetla nazwę pod jaką zalogowałeś się do systemu whoami - podaje jako kto pracujesz w systemie who am i - podaje oprócz nazwy użytkownika nr terminala i godzinę zalogowania

26 Wybrane polecenia systemu operacyjnego UNIX who - wyświetla listę użytkowników obecnie pracujących w systemie Nazwa użytkownika terminal, z którego użytkownik jest podłączony data i czas zalogowania użytkownika adres IP komputera w sieci id - wyświetla nazwę i numer użytkownika oraz jego grupy tty - wyświetla nazwę bieżącego terminala stty - wyświetla parametry terminala i umożliwia ich zmianę uptime - wyświetla informacje o systemie: godzinę, czas pracy systemu, ilość zalogowanych użytkowników w - wyświetla dokładne informacje o systemie (godzina, czas pracy systemu, ilość pracujących osób) oraz listę zalogowanych użytkowników nazwa użytkownika terminal, z którego użytkownik jest podłączony data i czas zalogowania użytkownika czas bezczynności procesora czas zajęcia procesora przez wszystkie procesy czas zajęcia procesora przez aktywne procesy nazwa aktualnie wykonywanej komendy uname - wyświetla nazwę systemu, w którym pracujesz uname - a - wyświetla wszystkie (all) informacje o systemie nazwa systemu operacyjnego nazwa sieciowa identyfikująca system numer wersji systemu operacyjnego numer komputera i model identyfikator komputera hostname - wyświetla nazwę komputera, do którego się zalogowałeś

27 Wybrane polecenia systemu operacyjnego UNIX finger - wyświetla dokładne dane o użytkowniku nazwa użytkownika imię i nazwisko użytkownika terminal, z którego użytkownik jest podłączony czas bezczynności procesora data i czas zalogowania użytkownika adres IP komputera w sieci finger użytkownik - wyświetla dane o wybranym użytkowniku nazwa użytkownika jego imię i nazwisko katalog domowy domyślny shell czas zalogowania informacje o poczcie informacje o planach i projektach (większość z tych informacji pobierana jest z pliku użytkowników - passwd) W systemie Unix informacje o grupach i użytkownikach zapisane są w plikach systemowych: grupy w pliku /etc/group użytkownicy w pliku /etc/passwd

28 System plików i folderów Unix Bardzo istotną częścią systemu UNIX jest system plikowy, którego zadaniem jest zapewnienie wygodnego zarządzania informacją poprzez uwolnienie programisty od konieczności przydzielania obszarów pamięci (masowej) do przechowywania informacji, projektowania sposobów fizycznego reprezentowania informacji, wykorzystania operacji we/wy w sposób charakterystyczny dla urządzeń fizycznych realizujących te operacje. System plikowy umożliwia przekazywanie informacji i jej późniejsze identyfikowanie przy pomocy nazwy (a nie poprzez szczególny dla każdego urządzenia pamięciowego sposób adresacji). Wielką zaletą systemu plikowego jest unifikacja operacji we/wy dla wszystkich urządzeń i we wszystkich sytuacjach. Użytkownik w Systemie UNIX nie komunikuje się bezpośrednio z urządzeniem, lecz z systemem plikowym, w którym urządzenia zewnętrzne są pewnymi wyróżnionymi plikami o zastrzeżonych do dyspozycji systemu nazwach.

29 System plików i folderów Unix /bin programy wykonywalne. /boot - jądro systemu /dev - pliki urządzeń komputera, portów, terminali. /etc - pliki i narzędzia administracyjne systemu, skrypty startujące i zatrzymujące system, podsystemy autoryzacji i ustawień jądra systemu. /home - katalog domowy, w którym znajdują się katalogi oraz pliki użytkowników systemu. /lib - biblioteki programistyczne używane przez programy i narzędzia. /mnt - katalog do montowania FDD, CDROM, HDD. /proc - katalog z procesami. /root - katalog domowy administratora systemu. /tmp - katalog plików tymczasowych. /usr - zawiera aplikacje, informacje użytkowników systemowych, dokumentację, pliki pomocy, biblioteki. /var - logi systemowe oraz logi programów

30 System plików i folderów Unix Nazwy plików w Systemie V mogą składać się z co najwyżej 14 znaków: znaki alfabetu łacińskiego (A-Z, a-z); System Unix rozróżnia duże litery od małych, cyfry 0-9 znaki specjalne takie jak :+,-,_,. W systemie plikowym systemu UNIX występują następujące rodzaje plików: pliki zwykłe, ang. regular file) zawiera pewną liczbę (zero lub więcej) bajtów danych, katalog, (ang. directory) zawiera nazwy oraz numery I-węzłów innych plików. (I-węzeł (ang. i- node) jest strukturą danych na dysku, zawierającą informację o pliku, takie jak jego umiejscowienie na dysku), znakowy plik specjalny (ang. character special file) i blokowy plik specjalny (ang. block special file) sa urządzeniami wejcia-wyjscia, które wygladają jak zwykłe pliki w systemie Unixa. Obsługa plików specjalnych zalezy od tego, do jakiego urządzenia wejścia-wyjścia odnosi się dany plik, Kolejka FIFO (ang. fifo queue), zwana także łączem nazwanym (ang. named pipe), jest specjalnym plikiem, uporządkowanym zgodnie z zasadą : pierwszy przyszedł - pierwszy obsłużony. Kolejki FIFO występują tylko w Systemie V. dowiązanie symboliczne (ang. symbolic link ) jest plikiem, który zawiera nazwę ścieżki drugiego pliku, sieciowy plik specjalny (ang. network special file), zawiera adres innego systemu zdalnego, gniazdo (ang. socket) jest specjalnym rodzajem pliku, który występuje w Unixie.

31 CP/M (Control Program for Microprocessors) 8-bitowy system operacyjny (pracował głównie na komputerach z procesorem Intel 8080 i Zilog Z80) powstał w 1972 roku system opracował Gary Kildall (przedtem pracownik Intel'a), założył firmę Digital Resarch w celu sprzedaży napisanego systemu. Kildall wyodrębnił możliwie najmniejszą, odpowiedzialną na bezpośrednią komunikację ze sprzętem część systemu CP/M (np. odpowiedzialną za adresowanie specyficznego formatu dyskietki) i umieścił ją w oddzielnym module o nazwie BIOS (Basic Input/Output System). Dodał także do systemu edytor, assembler, debugger i kilka programów narzędziowych tworząc w ten sposób kompletne środowisko programistyczne. Dzięki temu mogły być tworzone nowe wersje CP/M, a producenci sprzętu lub użytkownicy mogli dopasowywać je do konkretnych konfiguracji sprzętowych. stosowany głównie w komputerach domowych takich komputerach jak: Amiga, Commodore, Atari, ZX Spectrum czy Amstrad posiadał interfejs tekstowy

32 CP/M (Control Program for Microprocessors) System składał się z trzech całkowicie oddzielnych jednostek logicznych: CCP: Console Command Processor - procesor dyrektyw systemowych zapisywanych na konsoli operatora; moduł rozpoznający i wykonujący polecenia wydawane przez użytkownika, BDOS: Basic Disk Operating System - moduł obsługujący podstawowe operacje plikowe związane z zewnętrzną pamięcią dyskietkową, BIOS: Basic Input/Output System - moduł zapewniający obsługę podstawowych operacji wejścia -wyjścia. nie został pomyślany jako system operacyjny powszechnego użytku, lecz jako system wspomagający opracowywanie i uruchamianie programów pisanych w asemblerze. Dlatego nie jest to system łatwy w użyciu, nie jest on bowiem przyjazny (np.: brak obsługi błędów)

33 MS DOS opracowany przez Microsoft w roku 1981 pod kierunkiem Tima Petersona (Microsoft - MS DOS, IBM - PC DOS, Compaq - Compaq DOS itp...) 16-bitowy interfejs tekstowy jednozadaniowy (stosowane jest przetwarzanie potokowe strumień danych wyjściowych jednej komendy kierowany jest do następnej jako dane wejściowe) system plików FAT

34 System plików FAT Dysk twardy podzielony jest na niewielkie fragmenty, zwane jednostkami alokacji lub klastrami. Ponieważ jednostka alokacji jest wartością logiczną, a nie fizyczną (nie znajduje się ona fizycznie na dysku), jej rozmiar można różnie zdefiniować w zakresie od 512 bajtów do 64 kilobajtów (Windows NT pozwala tworzyć nietypowe klastry o wielkości 256 kb). Każdy znajdujący się na dysku twardym plik zajmuje jeden bądź więcej klastrów, ale w jednym klastrze może znajdować się tylko jeden plik (lub jego część). Gdy rozmiar pliku jest mniejszy niż rozmiar klastra, niewykorzystane miejsce marnuje się, zatem dlatego im mniejsze jednostki alokacji, tym bardziej ekonomicznie wykorzystane jest miejsce na dysku. Maksymalna liczba jednostek alokacji na dysku jest jednak ograniczona przez system plików.

35 System plików FAT FAT (File Allocation Table tablica alokacji plików) jest to tablica opisująca, w których klastrach dysku twardego lub dyskietki magnetycznej system operacyjny ma szukać każdego z zapisanych na nim plików. FAT jest tworzony podczas formatowania nośnika danych. Podczas zapisu pliku informacje o nim są automatycznie zachowywane w tablicy FAT. Potocznie przez FAT rozumie się FAT16 lub FAT32.

36 Systemy plików FAT16 FAT16 jest odmianą systemu plików FAT, z którego może korzystać MS-DOS i Windows. Pierwsze PC pracujące pod systemem DOS miały architekturę 16-bitową. Oznaczało to, że ich system plików mógł opisać tylko 216, czyli klastrów. Początkowo klastry były rozmiarowo równe fizycznym sektorom dysku twardego (512 bajtów), ale szybko okazało się, że w ten sposób można opisać pojemność tylko 32 MB. Większy dysk twardy trzeba było dzielić na partycje. W związku z tym postanowiono zwiększyć rozmiary jednostek alokacji. Problem zaczął się, gdy dyski przekroczyły rozmiar gigabajta, a jednostki alokacji rozrosły się aż do 32 kilobajtów. Przy tak dużej jednostce alokacji notatka o wielkości dwóch kilobajtów zmarnuje 30 kilobajtów miejsca. Plików tej wielkości na dysku może być tysiące, co prowadzi do dużych strat pojemności. FAT16 miał jeszcze jedno poważne ograniczenie obsługiwał partycje tylko do wielkości 2,1 gigabajta. Konieczne stało się opracowanie nowego, lepszego systemu plików i tak powstał FAT32.

37 Systemy plików FAT32 FAT32 jest kolejną odmianą systemu plików FAT, z którego mogą korzystać systemy operacyjne Windows 95 OSR 2, Windows 98 oraz ich nowsze wersje. FAT32 może rozpoznać 232 (czyli ) adresów jednostek alokacji, dzięki czemu obsługuje dyski twarde do wielkości dwóch terabajtów (dwóch tysięcy gigabajtów). Dla partycji o rozmiarach poniżej 8 GB jednostka alokacji ma wielkość tylko 4 kb, dzięki czemu nie ma dużych strat pojemności. FAT32 wymaga partycji o minimalnych rozmiarach 512 MB.

38 Systemy plików FAT32 FAT32 ma też wady na razie nie można kompresować dysków z takim systemem plików, a także wiele systemów operacyjnych nie rozpoznaje FAT32 (np. Windows NT czy MS-DOS) przez co nie może go stosować ani odczytać danych na nim zapisanych. Poza standardowymi systemami plików jest również wykorzystywany wirtualny system plików działający w systemach Windows 9x oraz w Windows NT. W jego określeniu używana jest nazwa wirtualny, ponieważ VFAT jest tylko rozszerzeniem systemu plików FAT (Virtual FAT wirtualny FAT). Jego dodatkowe możliwości to: obsługa długich nazw plików i lepsza wydajność (szybkość).

39 System plików NTFS - New Technology File System Budowa wewnętrzna: podstawową jednostką systemu NTFS jest wolumin. Wolumin jest tworzony przez program administrowania dyskiem systemu NT; u jego podstaw leży logiczny podział dysku. Wolumin może zajmować część dysku lub cały dysk, może też rozciągać się na kilka dysków. System NTFS nie ma do czynienia z poszczególnymi sektorami dysku. Zamiast nich używa klastrów. System NTFS używa w charakterze adresów dyskowych logicznych numerów klastrów (LCN). Przypisuje je poprzez ponumerowanie klastrów od począdku dysku do jego końca. Za pomocą tego schematu system może wyliczyć fizyczną odległość na dysku (w bajtach), mnożąc numer LCN przez wielkość klastra.

40 System plików NTFS - New Technology File System Plik w systemie NTFS nie jest zwyczajnym strumieniem bajtów, lecz jest obiektem strukturalnym złożonym z atrybutów. Każdy atrybut jest niezależnym strumieniem bajtów, który podlega tworzeniu, usuwaniu, itp.. Niektóre atrybuty są standardowe dla wszystkich plików, wliczając w to nazwę pliku, czas jego utworzenia, itp. Większość tradycyjnych plików danych ma beznazwowy atrybut danych, mieszczący wszystkie dane pliku.

41 System plików NTFS Każdy plik w systemie NTFS jest opisany przez jeden lub więcej rekordów przechowywanych w specjalnym pliku o nazwie główna tablica plików (master file table - MFT). Rozmiar rekordu jest określony podczas tworzenia systemu plików i waha się w granicach od 1 do 4 KB. Małe atrybuty przechowuje się w samym rekordzie MFT i nazywa rezydentnymi. Wielkie atrybuty, takie jak nienazwana masa danych - określone mianem nierezydentnych - są przechowywane w jednym lub większej liczbie ciągłych rozszerzeń na dysku, do których wskaźniki przechowuje się w rekordzie MFT. W przypadku małych plików w rekordzie MFT może się zmieścić nawet atrybut danych. Jeżeli plik ma wiele atrybutów lub jeśli jest on mocno pofragmentowany i wymaga zapamiętania wielu wskaźników pokazujących wszystkie jej części, to jeden rekord w tablicy MFT może okazać się za mały. W tym przypadku plik jest opisany przez rekord o nazwie: podstawowy rekord pliku (base file record), który zawiera wskaźniki do rekordów nadmiarowych, przechowujących pozostałe wskaźniki i atrybuty.

42 MS DOS budowa: system operacyjny MS-DOS składa się z czterech programów: COMMAND.COM, interpretatora (procesora) poleceń systemu. Pliki te muszą znajdować się na dysku, z którego następuje zainicjowanie systemu. Miejsce umieszczenia pierwszych dwóch programów jest ściśle określone. Dwa pierwsze pola katalogu głównego zawierają dane o plikach IO.SYS i MSDOS.SYS w podanej kolejności; IO.SYS zaczyna się w początkowych sektorach dysku przeznaczonych dla pliku. Polecenia systemu DOS dzielą się na wewnętrzne i zewnętrzne. Te ostatnie są samodzielnymi programami, umieszczonymi w plikach z rozszerzeniem nazwy COM lub EXE (tzw. pliki wykonywalne). Polecenia zewnętrzne systemu stanowią podstawową grupę programów systemowych.

43 MS DOS MSDOS.SYS - zawierającego procedury realizujące zadania właściwego systemu operacyjnego (jądro systemu), m.in. zarządzania plikami, pamięcią, procesorami; pliku IO.SYS, zawierającego wbudowane programy obsługi standardowych urządzeń, współpracujące z procedurami wejścia-wyjścia programu BIOS umieszczonego w pamięci stałej komputera; programu ładującego, umieszczanego przez program FORMAT na ścieżce zerowej strony zero w sektorze pierwszym dyskietki; na dysku twardym program umieszczany jest w pierwszym sektorze strefy (partycji) podstawowej dysku przeznaczonej dla systemu DOS; zestaw poleceń zewnętrznych (nie są one niezbędne do pracy systemu)

44 MS DOS wady: brak możliwości uruchomienia wielu programów na raz, ograniczone możliwości korzystania z pamięci operacyjnej powyżej 640 KB, sposób obsługi polegający na wpisywaniu poleceń, złe zarządzanie partcjami dyskowymi (bariera 32MB, później 512 MB). Wersje od MS DOS 1.0 do MS DOS 7.0 (najpopularniejsze: MS DOS 3.30, MS DOS 5.00)

45 MS DOS historia wersji 1.00 (1981) pierwsza wersja wprowadzona wraz komputerem IBM PC, bardzo podobna do systemu CP/M. Obsługiwała tylko jednostronne, 8 sektorowe dyskietki o pojemności 160 kb 1.05 (1981) wersja 1.00 z usuniętymi kilkoma błędami 1.10 (1982) dodano obsługę dwustronnych, 8-sektorowych dyskietek o pojemności 320 kb 2.00 (1983) wersja przeznaczona dla IBM XT, umożliwiała m.in. obsługę 9 sektorowych dyskietek o pojemności 360 kb, obsługę dysku twardego o pojemności do 10 MB, nowe polecenia systemowe backup, cd, md, path, rd, restore i tree, goto, if, echo, print, hierarchizację struktur skorowidzów dyskowych, ulepszony interpretator Basic'a 3.00 (1984) wersja przeznaczona dla IBM AT, umożliwiała m.in. uruchamianie programów przez podanie ścieżki dostępu, obsługę dysku twardego o pojemności do 20 MB, RAM-dysk, obsługę dyskietek 5,25'' o pojemności 1,2 MB, nowe polecenia systemowe country, keybxx, select, attrib, graftabl, label i share 3.10 (1985) ulepszona wersja 3.00 z możliwością obsługi sieci i nowymi poleceniami systemowymi join i subst 3.20 (1986) dodano obsługa dyskietek 3,5'' o pojemności 720 kb, zabezpieczenie przed przypadkowym formatowaniem dysku twardego, możliwość kontroli urządzeń niestandardowych i logicznych, nowe i ulepszone polecenia systemowe replace, xcopy, attrib, command, format, graphics, select oraz shell

46 MS DOS historia wersji 3.30 (1987) wersja wprowadzona wraz z komputerami IBM PS/2, dodano obsługę dyskietek 3,5'' o pojemności 1,44 MB' programy sterujące : DISPLAY.SYS i PRINTER.SYS, dodano i ulepszono polecenia systemowe append, call, chcp, fastopen, nlsfunc, attrib, backup, date, time, fdisk, restore, xcopy 4.00 (1988) dodano obsługę pamięci RAM powyżej 640 kb EMS ( Expanded memory ), obsługiwanej przez programy XMA2EMS.SYS i XMAEM.SYS, obsługa dysków większych niż 32 MB, graficzne środowisko systemu - DOSSHELL, programy VDISK.SYS i DEBUG.COM oraz nowe i ulepszone polecenia mem, install, switches, append, chkdsk, erase, fastopen, fdisk, format, graphics, mode, rem, replacem select, sys 5.00 (1991) wersja ta pozwalała na umieszczenia części systemu w niewykorzystywanych dotąd przez niego obszarach pamięci (za pomocą sterownika HIMEM.SYS), co pozwalało programom użytkowym wykorzystywać większy obszar pamięci konwencjonalnej. Ponadto dodano selektor zadań, język programowania QBasic, pełnoekranowy edytor tekstu EDIT, program DOSKEY, nowe polecenia systemowe unformat, undelete, mirror 6.00 (1993) dodano programy Memmaker, Doublespace, ulepszony Smartdrive, Interlink ( do przesyłania danych ) możliwość uruchomienia systemu menu w pliku "config.sys" 6.20 (1993) dodano program MemMaker, możliwość połączenia dwóch komputerów, kompresja dysków twardych i dyskietek, ochrona antywirusowa 6.22 (1993) kilka kosmetycznych zmian w porównaniu z wersją (1995) znacząco uproszczona wersja zrobiona na potrzeby Windows 95

47 QNX firma QNX powstała 1980 roku założona przez Gordon'a Bell'a i Dan'a Dodge'a w celu sprzedaży systemu QNX wielozadaniowy i wielodostępny system czasu rzeczywistego (potrafi bez opóźnienia, na bieżąco obsługiwać i przetwarzać informacje, które otrzymuje z klawiatury, myszy, czujników, portów szeregowych), udostępniony bezpłatnie zwykłym użytkownikom dotychczas stosowany głównie do sterowania procesami przemysłowymi i w systemach wojskowych daje zaawansowane możliwości kierowania kolejnością obsługi zadań (sterowania priorytetem). Rozbudowane możliwości definiowania priorytetów pozwalają na zastosowanie QNX jako systemu sterującego automatyką przemysłową, gdzie pewne zdarzenia mają znaczenie krytyczne (np. otwarcie zaworu bezpieczeństwa w zbiorniku przy gwałtownym wzroście ciśnienia czy przemieszczanie celu w systemach sterowania ogniem) i muszą być zawsze obsłużone na czas. pierwszy system okienkowy system jest ciągle rozwijany

48 QNX charakteryzuje się bardzo małym rozmiarem (poniżej 1MB) QNX zbudowano na podstawie mikrojądra Neutrino, a jego najważniejsza cechą jest to, że jako główna część systemu zajmuje się bardzo niewielką liczbą zadań, a właściwie tylko dwoma: obsługuje kolejkę zadań (tzw. schedule) do wykonania oraz steruje przekazywaniem wiadomości (message passing) między procesami działającymi w systemie. Różni go to znacząco od systemów klasycznych, takich jak Windows czy Linux, gdzie jądro decyduje o wszystkim, co dzieje się w systemie - obsłudze sieci, dostępie do plików, prawie dostępu itd. Jądro systemu QNX jest niewielkie, a wszystkie usługi związane z plikami czy siecią obsługują cztery osobne procesy: Process Manager - odpowiedzialny za zarządzanie aktywnymi zadaniami; Filesystem Manager - odpowiedzialny za operacje związane z systemem plików; Device Manager - odpowiedzialny za sterowniki urządzeń; Network Manager - odpowiedzialny za obsługę sieci. obsługuje multimedia, protokół TCP/IP

49 GEOS (Graphic Environment Operating System) Jest okienkowym systemem operacyjnym przeznaczonym dla 8-bitowych komputerów Commodore 64 i 128. Został stworzony przez kalifornijską firmę Berkley Softworks przy współpracy z CBM ( Commodore Business Machine) w marcu 1986 roku. Celem było stworzenie systemu pozwalającego na używanie profesjonalnych programów przez "zielonego" użytkownika. Było to rewolucyjne jak na tamte czasy posunięcie, był to jeden z pierwszych systemów okienkowych.

50 GEOS (Graphic Environment Operating System) GEOS jest kompletnym środowiskiem ze swoimi własnymi standardami, z możliwością uruchamiania zwykłych programów. Istotnym atutem programów pisanych dla GEOS-a (programy te mają przedrostek - "Geo" np. GeoWrite, GeoPaint czy też GeoCalc) jest pełna współpraca między sobą dzięki ujednoliconemu formatowi zapisu. Wymagania GEOS-a to C-64 lub C-128 pracujący w trybie C-64, fdd (1541, 1570 lub 1571), joystick lub myszka. Jest to niewątpliwie jeden z najlepszych systemów GUI (graficzny interfejs użytkownika) na komputery 8-bitowe, ostatnia jego wersja to ver. 2.0, była nawet sprzedawana razem z nowym C- 64 z serii C.

51 MacOS MacOS jest systemem operacyjnym z graficznym interfejsem użytkownika (GUI), działaja na komputerach Macintosh; jego producentem jest Apple. przez długi czas był wzorem dla innych systemów operacyjnych jako przyjazny dla użytkownika. jest często używany przez grafików, nawet dziś w Polsce wiele redakcji gazet i agencji reklamowych używa komputerów Macintosh do składu i przygotowywania grafiki.

52 LINUX Linux został zapoczątkowany przez Linusa Torvalds'a w 1991 roku Wkrótce nad rozwojem sytemu pracowała grupa ludzi z listy dyskusyjnej na której Linus opublikował swoje prace. Pierwsza wersja Linuxa powstała w 1994 roku Miał on być ogólnie dostępnym i co ważne całkowicie darmowym czyli niekomercyjnym systemem operacyjnym. Jest to niezwykle stabilny system oparty na Unix'ie, dorównujący mu szybkością i stabilnością. Powszechnie jest ceniony za swą elastyczność, bezpieczeństwo i wielozadaniowość co stawia go w czołówce systemów do zastosowań sieciowych. Linux bez problemów obsługuje prawie wszystkie urządzenia tj. karty graficzne, muzyczne, sieciowe, modemy, drukarki, CD-Romy itp.

53 LINUX Ogromną jego zaletą są bardzo niskie wymagania sprzętowe. Jeżeli chce się w pełni wykorzystać jego możliwości lub administrować serwerem potrzebny będzie trochę lepszy sprzęt. Interfejs graficzny np. KDE, Gnome, Xfce, X-Windows. W chwili obecnej Linux pracuje na takich platformach jak : PC, Motorola 68k (Amiga, Atari TT, Atari Falcon, Apple), Alpha, Power PC, Sparc, Ultra Sparc, MIPS (Silicon Graphics, Indy), HP PA-RISC oraz eksperymentalnie na takich platformach jak np. konsole Nintendo czy nawet Zx Spectum :-). Dystrybucje Linuxa są podzielone na komercyjne i niekomercyjne. Komercyjne - zawierąją także komercyjne oprogramowanie, przykładem mogą tu być np. RedHat, Caldera lub S.u.S.E.; natomiast niekomercyjne to np. Debian, Slackware. Istnieją również polskie dystrybucje tego system

54 System plików i folderów Linux Struktura katalogów w Linux-ie jest podobna do struktury Unix-a. Jest ona stała i nienaruszalna. Przykładowy jej wygląd zamieszczono na rysunku poniżej, zależnie od wersji Linux-a może ona ulegać pewnym modyfikacjom. Każdy katalog w Linux'ie ma określoną funkcję i użytkownicy korzystają z niego w zakresie przydzielonych im uprawnień. Struktura katalogów w Linux-a (tak jak i Unix-a) różni się od struktury Windows'a tym, że wszystkie urządzenia takie jak CDROM, HDD itd. są reprezentowane przez odpowiednie katalogi.

55 System plików i folderów Linux /bin - programy wykonywalne. /boot - jądro systemu /dev - pliki urządzeń komputera, portów, terminali. /etc - pliki i narzędzia administracyjne systemu, skrypty startujące i zatrzymujące system, podsystemy autoryzacji i ustawień jądra systemu. /home - katalog domowy, w którym znajdują się katalogi oraz pliki użytkowników systemu. /lib - biblioteki programistyczne używane przez programy i narzędzia. /mnt - katalog do montowania FDD, CDROM, HDD. /proc - katalog z procesami. /root - katalog domowy administratora systemu. /tmp - katalog plików tymczasowych. /usr - zawiera aplikacje, informacje użytkowników systemowych, dokumentację, pliki pomocy, biblioteki. /var - logi systemowe oraz logi programów

56 Windows (do 3.11) nie są to samodzielne systemy operacyjne ale tzw. Nakładki systemowe Historia Windows (v. 1.0 ) pojawił się oficjalnie w listopadzie 1985 roku. Pozwalał uruchomić kilka aplikacji jednocześnie (działała tylko jedna - aktywna), był bardzo niestabilny. Windows 1.01 Wersja OEM sprzedawana z komputerem: IBM 5160 XT, 4,77 MHz co najmniej 256 kb RAM dwa napędy dyskietek DS (double-sided) lub dysk twardy 20 MB monitor monochromatyczny, z kartą Herkules MS-DOS 2.0; Windows 1.03 sierpień 1986 Wersja OEM sprzedawana z komputerem: IBM 5160 XT, 4,77 MHz lub IBM 5160 PC XT, 512 Kb RAM, procesor MHz co najmniej 320 kb RAM dwa napędy dyskietek DS (double-sided) lub dysk twardy 20 MB monitor monochromatyczny, z kartą Herkules MS-DOS 3.2; Zmiany: wsparcie MS-DOS 3.2 wsparcie dla rozszerzonej klawiatury dodane rozmiary czcionek 14-, 18-, i 24-point TimesRoman oraz Helvetica dodany sterownik dla Generic/Text Only printer dodany sterownik dla PostScript printer rozszerzenie.wri dla plików Windows Write (wersja 1.01 stosowała.doc) wsparcie dla ustawień międzynarodowych

57 Windows (do 3.11) Windows 1.0x Notatnik

58 Windows (do 3.11) Windows 1.0x Paint

59 Windows (do 3.11) Windows 1.0x Panel sterowania

60 Windows (do 3.11) Windows 1.0x Edytor tekstu Write

61 Windows (do 3.11) Wersja 2.0 pojawiła się i wprowadzała obsługę trybu chronionego procesora 286. system ten chodź nadal bardzo podobny do swego poprzednika zawierał już sporo ulepszeń. Poprawiona została obsługa okienek, możliwe jest nakładanie i przesuwanie okien oraz zmiany jego rozmiaru przez złapanie i przeciągniecie dowolnego narożnika. Okno składa się z ikony systemowej oraz przycisków minimalizacji i maksymalizacji znajdujące się z prawym górnym rogu. Ukazały się również nowe aplikacje Excel i Word for Windows firmy Microsoft oraz oprogramowanie dodatkowe niezależnych producentów Corel Draw!, Ami, PageMaker. Micrografx Designer. Rozpoczęły się też pierwsze problemy Microsoftu związane z procesami sądowymi. Firma Apple uznała, że nowy system Windows wykorzystuje elementy jej Macintosh a, sprawa w sądzie ciągnęła się aż do 1992r. Wiele firm zwróciło wtedy uwagę na konkurencyjność produktów Microsoft i zaczęły przenosić swoje aplikacje z systemu Apple Macintosh na platformę IBM PC z systemem Windows.

62 Windows (do 3.11) Wymagania Windows 2.03 listopad 1987 IBM PS/2 model MHz IBM DOS 3.0 lub nowszy co najmniej 512 kb RAM (zalecane 4 MB RAM) dysk 20 MB HDD Zmiany: nakładające się wzajemnie okna, zamiast dzielonych dodany program SMARTDrive (disk-cache program) zmieniony format czcionek ekranowych.fon dodany program NEWFON.EXE do konwersji formatu wersji 1.x na wersję 2.x zmieniony format plików programu Paint

63 Windows (do 3.11) Windows 2.x Kalkulator, Paint, zegarek, sesja Dos

64 Windows (do 3.11) Windows 3.0 zadebiutował w 1990 r. i był systemem na którym dało już się pracować. Dodano do niego menadżera plików i wprowadzono wielozadaniowość, która była możliwa na procesorze 386 Win 3.1 pojawił się 2 lata póżniej i oprócz tego, że był bardziej stabilny, zawierał jedynie kosmetyczne poprawki. Układ i wygląd okien nie różni się drastycznie od swoich poprzedników. Windows 3.0 posiada już wiele nowych udogodnień zwiększających funkcjonalność Przyciski poleceń oraz elementy sterujące okna mają obecnie wygląd trójwymiarowy. Firma Microsoft zastąpiła starą aplikację MS-DOS Executive nową o nazwie Program Manager i jej towarzyszką - File Manager. Program manager daje użytkownikowi duże ikony w stylu Macintosha, w które można klikać, aby uruchamiać programy. Chociaż grup programów nie można osadzać w innych grupach programów, to ikony można przeciągać i upuszczać w obrębie różnych grup. Windows 3.0 jest ostatnią wersją Windows, którą można uruchomić na komputerach IBM PC kompatybilnych z procesorem 8088/8086. Windows 3.0 zawiera również zupełnie przebudowany panel sterowania. Podobnie jak Program Manager panel sterowania wyświetlany jest obecnie przy użyciu dużych ikon. W roku 1991 Ukazuje się Windows 3.00a Multimedia Extension a rok później Windows 3.1. zmiany w stosunku to poprzednika są kosmetyczne i dotyczyły miedzy innymi programu Manager który otrzymał nowa grupę o nazwie Startup czyli Autostart. Do grupy tej użytkownik może przerzucać ikony programów uruchamianych podczas startu Windows. Wersja 3.1 wymaga nowszych procesorów serii lub nowszych W 1994 pojawiła się wersja 3.11 i zawierała aktualizacje kluczowych plików

65 Windows 95 od momentu swojej premiery w sierpniu 1995 zyskał sobie olbrzymie grono użytkowników na całym świecie, stając się jednocześnie najczęściej wykorzystywanym systemem operacyjnym zarówno w zastosowaniach profesjonalnych jak i domowych. Oferuje niespotykane wśród wcześniejszych wersji systemu możliwości integracji aplikacji ze sobą i systemem operacyjnym, 32-bitowe jądro oparte na Dos-ie, mechanizmy sieciowe, otwartość na sieć Internet, 32-bitowe programy zarządzające pamięcią, praktycznie nieograniczone możliwości alokowania pamięci operacyjnej, stosowanie długich nazw plików (do 255 znaków), wielozadaniowość z wywłaszczeniem, obsługę standardu Plug & Play bardzo wygodny graficzny interfejs użytkownika. wymaga komputera z procesorem minimum klasy 386 z co 4 MB pamięci operacyjnej.

66 Windows 95 Podstawowa wersja systemu z czasem modyfikowana była kolejnymi poprawkami. I tak w sumie rozróżniamy 4 jego wersje: oryginalną (FAT 16), i trzy zaktualizowane: Windows 95 OSR 1. W odróżnieniu od wersji oryginalnej wyposażona została dodatkowo w przeglądarkę stron WWW Internet Explorer 2.0 i szereg drobnych poprawek uszczelniających system. Wersja OSR 1 nigdy nie była dostępna jako odrębny produkt, można ją było otrzymać wyłącznie w wersji OEM, czyli zainstalowaną razem z świeżo nabytym komputerem. Ta wersja systemu oznaczana była zwykle numerem wersji a lub w. Windows 95 OSR 2. W odróżnieniu od wersji oryginalnej wyposażona została dodatkowo w obsługę systemu plików FAT 32, biblioteki Direct X w wersji 2.0, przeglądarkę stron WWW Internet Explorer 3.0 oraz szereg drobnych poprawek uszczelniających system. Wersja OSR 2 nigdy nie była dostępna jako odrębny produkt, można ją było otrzymać wyłącznie w wersji OEM, czyli zainstalowaną razem z świeżo nabytym komputerem. Ta wersja systemu oznaczana była zwykle numerem b Windows 95 OSR 2.5. W odróżnieniu od wersji oryginalnej wyposażona została dodatkowo w obsługę systemu plików FAT 32, biblioteki Direct X w wersji 5.0, przeglądarkę stron WWW Internet Explorer 4.0 oraz wbudowaną obsługę standardu USB. Wersja OSR 2 nigdy nie była dostępna jako odrębny produkt, można ją było otrzymać wyłącznie w wersji OEM, czyli zainstalowaną razem z świeżo nabytym komputerem. Ta wersja systemu oznaczana była zwykle numerem c

67 jądro oparte na DOS-ie Windows 98 zmodernizowany interfejs użytkownika charakteryzujący się integracją przeglądarki Internet Explorer z Eksploratorem Windows, nowy system pomocy online w formacie HTML, 32-bitowy FAT, narzędzia nadzorujące i diagnozujące system, wsparcie obsługi wielomonitorowej (usługa ta daje użytkownikowi możliwość przyłączenia do komputera jednocześnie dwóch monitorów co w pracy z niektórymi aplikacjami np. typu CAD daje znacząco większy komfort pracy), nowe biblioteki DirectX 5.0, obsługa technologii MMX, system oferuje ponadto wsparcie programowe dla nowych technologii sprzętowych takich jak USB, AGP, IEEE 1394, ISDN czy DVD, obsługuje najnowsze akceleratory grafiki 3D możliwość uaktualnień systemu bezpośrednio poprzez Internet. Windows 98 jest również bardziej przyjazny dla laptopów, jest nieco szybszy od Windows 95 wymaga Pentium 166 MHz i minimum 32 MB RAM-u. W czerwcu 1999 r. ukazała się druga, poprawiona edycja tej wersji systemu - Windows 98 SE (Second Edition). Poprawiono w niej wiele zauważonych błędów, dodano nieco nowych sterowników.

68 Windows NT sieciowy system operacyjny, pojawił się końcem 1993 produkowany z myślą o wydajnych komputerach i zastosowaniach w przemyśle. W systemie Windows NT (wersja 4.0 oraz wersja 5.0) postawiono przede wszystkim na niezawodność systemu i bezpieczeństwo, oferując sprawdzony i bardzo wygodny interfejs użytkownika pochodzący ze środowiska Microsoft Windows 95 oraz pełną 32-bitowość. Bezpieczny: ochrona dostępu do kont i plików, system haseł. Wadą systemu jest słaba obsługa urządzeń (brak Plug&Play) i zaawansowany system plików NTFS (w niektórych wymiarach jest on wielka zaletą) niekontatybilny z urządzeniami używającymi Windows 95/98. Problematyczna jest również instalacja systemu, należy z góry wiedzieć jakim urządzeniom przysługują określone przerwania gdyż system nie wykryje tego automatycznie tak jak to ma miejsce w systemie Windows. Pod wspólną nazwą Windows NT funkcjonują w zasadzie dwa różne produkty: Windows NT Serwer będący systemem operacyjnym przystosowanym wyłącznie do obsługi sieci komputerowych Windows NT Workstation który jest systemem skierowanym dla bardziej wymagających użytkowników potrzebujących wydajniejszego i bardziej stabilnego systemu niż Windows 9x. Jest to jeden z najstabilniejszych systemów z rodziny Windows Umożliwia obsługe więcej niż jednego mikroprocesora (skalowalność)

69 Windows ME pojawił się w jesienią roku 2000 system do zastosowań domowych posiada interfejs graficzny nie zyskał większej popularności dla zachowania zgodności z istniejącymi aplikacjami kod DOS-u został zachowany, choć programy wymagające pełnego trybu rzeczywistego - zwłaszcza narzędziowe - nie będą działały w Win ME

70 Pojawił się końcem 1999 roku, Windows 2000 Stanowi kontynuację systemu Windows NT możliwość pracy w systemie plików NTFS i FAT32, mocne zabezpieczenie logowania (bez podania dobrego hasła do komputera nie wejdziemy), możliwość zabraniania dostępu do plików innym użytkownikom komputera. (niestety, tylko NTFS) systemowe szyfrowanie plików, możliwość ograniczenia przestrzeni dysku dla innych użytkowników, możliwość przydzielania i ograniczania praw do funkcji systemu dla innych użytkowników, wspaniała obsługa urządzeń cyfrowych i USB, bezawaryjna praca. nowoczesne zarządzanie pamięcią, nie do końca kompatybilny ze starszym oprogramowaniem,

71 Windows XP Pojawił się jesienią 2001 roku Nowa szata graficzna interfejsu Stanowi integrację systemów Win 9x i ME z W2K, zbudowany na Windows NT i 2000, 32-bitowa architektura oraz model w pełni chronionej pamięci Umożliwia prace z systemem plików VFAT i NTFS XP jest skrótem angielskiego słowa experience, które w tłumaczeniu oznacza "doświadczenie". Nowy wygląd Menu Start na białym tle automatycznie wyświetlają się programy najczęściej (bądź ostatnio) używane.

72 Windows XP Zalety: Przywracanie systemu umożliwia przywrócenie w razie problemu poprzedniej konfiguracji bez utraty plików osobistych - działa lepiej niż w Win-ME. Przy instalacji nowych sterowników do urządzenia, Windows XP Professional zachowuje kopię poprzednio zainstalowanych sterowników, liczne testy instalowanych sterowników. Chroni pliki systemowe przez nadpisaniem, obsługuje wiele bibliotek równocześnie. Minimalne wymagania systemu: procesor pracujący z szybkością 300 MHz i 128 MB pamięci operacyjnej. Obsługa maksymalnie 4 gigabajtów (GB) pamięci RAM i dwóch symetrycznych multiprocesorów. Ułatwia ochronę antywirusową poczty elektronicznej. Ochrona przed włamaniami w Internecie: XP Pro ma wbudowanego klienta firewall; ma system szyfrowania plików (EFS) z obsługą wielu użytkowników; umożliwia ochronę danych przesyłanych przez sieć (IPSec); obsługuje karty inteligentne oraz logowanie za pomocą kart inteligentnych Smart Cards. Udoskonalono interfejs użytkownika i możliwości jego personalizacji. Wygodne zarządzanie zdjęciami i obróbka filmów. Automatyczne rozpoznawanie aparatów cyfrowych. Wymaga rejestracji telefonicznie lub przez Internet, większe zmiany konfiguracji wymagają powtórnej rejestracji.

73 Windowsy - ogólnie Dlaczego Windows stały się tak popularne? Standaryzacja poleceń, np. Ctrl+F4, Alt+F4, Ctrl+C, Ctrl+V, Ctrl+Z; Środowisko graficzne - moc komputerów wystarczyła do sprawnego działania Wspólne fonty do wszystkich aplikacji. DDE Dynamical Data Exchange, dynamiczna wymiana danych - automatyczna aktualizacja wyników w powiązanych aplikacjach. OLE Object Linking and Embedding, łączenie i zagnieżdżanie obiektów, np. całego arkusza kalkulacyjnego czy filmu w tekście. Środowisko MS-Windows Praca wielozadaniowa (multitasking) - kilka rzeczy wykonuje się jednocześnie wykorzystując ten sam procesor. Tryb rozszerzony (enhanced mode) procesorów i386 pozwalał na wykonywanie aplikacji 32- bitowych. Pamięć wirtualna - RAM na dysku, swap file, swapowanie, czyli spisywanie danych na dysk i do RAMu; można uruchomić wiele aplikacji i nie brakuje pamięci!

74 Skróty klawiszowe stanowią dla myszki alternatywę: ręce pozostają na klawiaturze, czas reakcji jest krótki, a polecenia ukryte głęboko w strukturze menu są od razu dostępne. Windows oferuje bogaty zestaw kombinacji klawiszy, które nie tylko przyśpieszają obsługę systemu, ale też w wielu przypadkach znacznie ją ułatwiają.

75

76

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1)

Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) Proces instalacji systemu operacyjnego Linux Red Hat 7.3 (1) 1. Ustawiamy w biosie bootowanie systemu z CD-ROMu bądź z dyskietki (tworzymy wówczas dyskietki startowe). 2. Aby rozpocząć proces instalacji

Bardziej szczegółowo

Warstwy systemu Windows 2000

Warstwy systemu Windows 2000 Warstwy systemu Windows 2000 Tryb użytkownika (User Mode) Tryb jądra (Kernel Mode) Tryb użytkownika (User Mode) Zarządzanie pamięcią wirtualną Cechy charakterystyczne systemu Windows XP: system bardzo

Bardziej szczegółowo

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS

DOS COMMAND.COM. Rys. 2. Główne moduły programowe systemu operacyjnego DOS. Interpreter poleceń. Rys. 3. Warstwowa struktura systemu DOS System Operacyjny DOS DOS (ang. Disc Operating System) jest to 16-bitowy jednozadaniowy system operacyjny. Głównym zadaniem systemu jest obsługa plików w systemie FAT (ang. File Allocation Table) i wsparcie

Bardziej szczegółowo

Sektor. Systemy Operacyjne

Sektor. Systemy Operacyjne Sektor Sektor najmniejsza jednostka zapisu danych na dyskach twardych, dyskietkach i itp. Sektor jest zapisywany i czytany zawsze w całości. Ze względów historycznych wielkość sektora wynosi 512 bajtów.

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX)

SYSTEMY OPERACYJNE: STRUKTURY I FUNKCJE (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) (opracowano na podstawie skryptu PP: Królikowski Z., Sajkowski M. 1992: Użytkowanie systemu operacyjnego UNIX) W informatyce występują ściśle obok siebie dwa pojęcia: sprzęt (ang. hardware) i oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe.

Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Temat. Budowa systemu komputerowego 14.03.2015 Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Elementy stacji roboczej: - procesor, - pamięć, - obudowa komputera, - zasilacz, - karta graficzna,

Bardziej szczegółowo

1. Co to jest system operacyjny

1. Co to jest system operacyjny II Systemy operacyjne Dariusz Skibicki Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy dariusz.skibicki(at)utp.edu.pl 1. Co to jest

Bardziej szczegółowo

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer;

Cechy systemu X Window: otwartość niezależność od producentów i od sprzętu, dostępny kod źródłowy; architektura klient-serwer; 14.3. Podstawy obsługi X Window 14.3. Podstawy obsługi X Window W przeciwieństwie do systemów Windows system Linux nie jest systemem graficznym. W systemach Windows z rodziny NT powłokę systemową stanowi

Bardziej szczegółowo

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący

Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo dobry Celujący Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Systemy Operacyjne i Sieci Komputerowe Klasa: pierwsza Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry

Bardziej szczegółowo

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja

Zespól Szkół Ponadgimnazjalnych Nr 17 im. Jana Nowaka - Jeziorańskiego Al. Politechniki 37 Windows Serwer 2003 Instalacja 7 Windows Serwer 2003 Instalacja Łódź, styczeń 2012r. SPIS TREŚCI Strona Wstęp... 3 INSTALOWANIE SYSTEMU WINDOWS SERWER 2003 Przygotowanie instalacji serwera..4 1.1. Minimalne wymagania sprzętowe......4

Bardziej szczegółowo

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS

Systemy plików FAT, FAT32, NTFS Systemy plików FAT, FAT32, NTFS SYSTEM PLIKÓW System plików to sposób zapisu informacji na dyskach komputera. System plików jest ogólną strukturą, w której pliki są nazywane, przechowywane i organizowane.

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak

Systemy operacyjne. System operacyjny Linux - wstęp. Anna Wojak Systemy operacyjne System operacyjny Linux - wstęp Anna Wojak 1 1 Wstęp Linux jest systemem z rodziny Unix. Pierwsza wersja systemu została opracowana w 1969 roku przez K.Thompsona i D.Ritchie Jest to

Bardziej szczegółowo

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl

2009-03-21. Paweł Skrobanek. C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl Wrocław 2007-09 SYSTEMY OPERACYJNE WPROWADZENIE Paweł Skrobanek C-3, pok. 321 e-mail: pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl pawel.skrobanek.staff.iiar.pwr.wroc.pl 1 PLAN: 1. Komputer (przypomnienie) 2. System operacyjny

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska

Podstawy technologii informacyjnej. Beata Kuźmińska Podstawy technologii informacyjnej Beata Kuźmińska Podstawowe definicje Informatyka - nazwa powstała w 1968 roku, stosowana w Europie. Informatyka zajmuje się całokształtem przechowywania, przesyłania,

Bardziej szczegółowo

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com

IdyllaOS. Prosty, alternatywny system operacyjny. www.idyllaos.org. Autor: Grzegorz Gliński. Kontakt: milyges@gmail.com IdyllaOS www.idyllaos.org Prosty, alternatywny system operacyjny Autor: Grzegorz Gliński Kontakt: milyges@gmail.com Co to jest IdyllaOS? IdyllaOS jest to mały, prosty, uniksopodobny, wielozadaniowy oraz

Bardziej szczegółowo

DOS Podstawowe komendy Przygotowanie dyskietki do pracy Praca z katalogami w systemie DOS Operacje kopiowania

DOS Podstawowe komendy Przygotowanie dyskietki do pracy Praca z katalogami w systemie DOS Operacje kopiowania DOS (Disk Operation System) jest dyskowym systemem operacyjnym przeznaczonym dla jednego użytkownika, do 16-bitowych mikrokomputerów wykorzystujących procesory rodziny Intel 8086. Wygoda użytkowania oraz

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja

BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja BIOS, tryb awaryjny, uśpienie, hibernacja Wykład: BIOS, POST, bootstrap loader, logowanie, uwierzytelnianie, autoryzacja, domena, tryb awaryjny, stan uśpienia, hibernacja, wylogowanie, przełączanie użytkownika,

Bardziej szczegółowo

System operacyjny komputera Informacje podstawowe

System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny komputera Informacje podstawowe System operacyjny (ang. skrót OS Operating System) - program komputerowy bądź zbiór programów, który zarządza sprzętem oraz aplikacjami komputera. Podstawą

Bardziej szczegółowo

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne

Struktura dysku. Dyski podstawowe i dynamiczne Struktura dysku Dyski podstawowe i dynamiczne System Windows 2000 oferuje dwa rodzaje konfiguracji dysków: dysk podstawowy i dysk dynamiczny. Dysk podstawowy przypomina struktury dyskowe stosowane w systemie

Bardziej szczegółowo

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu

Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE. Etapy uruchamiania systemu Systemy operacyjne i sieci komputerowe. 1 SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE Etapy uruchamiania systemu 010 2 Systemy operacyjne i sieci komputerowe. Część 010. I. Etapy uruchamiania systemu Windows

Bardziej szczegółowo

DOS (ang. Disk Operating System). 1 DOS

DOS (ang. Disk Operating System). 1 DOS DOS (ang. Disk Operating System). 1 DOS DOS jest jednym z najbardziej znanych, obok Microsoft Windows, systemów operacyjnych. Jego rozwój pokazuje, jak wyglądała ewolucja komputerów osobistych, kiedy pojawiały

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania

IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania IBM SPSS Modeler Social Network Analysis 16 podręcznik instalowania i konfigurowania Spis treści Rozdział 1. Wprowadzenie do programu IBM SPSS Modeler Social Network Analysis.............. 1 IBM SPSS

Bardziej szczegółowo

14.03.2015. Temat. Budowa systemu komputerowego. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe.

14.03.2015. Temat. Budowa systemu komputerowego. Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. 14.03.2015 Temat. Budowa systemu komputerowego Zakładka 1. Elementy tworzące stanowisko komputerowe. Elementy stacji roboczej: - procesor, - pamięć, - obudowa komputera, - zasilacz, - karta graficzna,

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

Windows XP Wiersz polecenia

Windows XP Wiersz polecenia Windows XP Wiersz polecenia, opracował Jan Biernat 1 z 7 Windows XP Wiersz polecenia DOS (ang. Disk Operating System) pierwszy przenośny (dyskowy) system operacyjny komputerów PC i mikrokomputerów lat

Bardziej szczegółowo

"Klasyczna" struktura systemu operacyjnego:

Klasyczna struktura systemu operacyjnego: "Klasyczna" struktura systemu operacyjnego: Użytkownik Powłoka (shell) Programy użytkowe Programy systemowe API Jądro (kernel) Programy obsługi sprzętu (drivers) Sprzęt Funkcje systemu operacyjnego obsługa

Bardziej szczegółowo

Spis treści WPROWADZENIE... 11 FUNKCJE, CECHY ORAZ STRUKTURA SYSTEMÓW OPERACYJNYCH... 13

Spis treści WPROWADZENIE... 11 FUNKCJE, CECHY ORAZ STRUKTURA SYSTEMÓW OPERACYJNYCH... 13 Spis treści WPROWADZENIE.............................................................. 11 FUNKCJE, CECHY ORAZ STRUKTURA SYSTEMÓW OPERACYJNYCH.................... 13 CZĘŚĆ I system operacyjny UNIX opis

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi przełącznika KVM ATEN CS661. Opis urządzenia. Instalacja urządzenia

Instrukcja obsługi przełącznika KVM ATEN CS661. Opis urządzenia. Instalacja urządzenia Instrukcja obsługi przełącznika KVM ATEN CS661 Opis urządzenia Przełącznik ATEN CS661 jest urządzeniem małych rozmiarów, które posiada zintegrowane 2 kable USB do podłączenia komputera lokalnego (głównego)

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia.

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Instrukcja obsługi Karta video USB + program DVR-USB/8F Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Spis treści 1. Wprowadzenie...3 1.1. Opis...3 1.2. Wymagania systemowe...5

Bardziej szczegółowo

Praca w sieci z serwerem

Praca w sieci z serwerem 11 Praca w sieci z serwerem Systemy Windows zostały zaprojektowane do pracy zarówno w sieci równoprawnej, jak i w sieci z serwerem. Sieć klient-serwer oznacza podłączenie pojedynczego użytkownika z pojedynczej

Bardziej szczegółowo

Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP

Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP Jak używać funkcji prostego udostępniania plików do udostępniania plików w systemie Windows XP System Windows XP umożliwia udostępnianie plików i dokumentów innym użytkownikom komputera oraz innym użytkownikom

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian

SYSTEM OPERACYJNY. Monika Słomian SYSTEM OPERACYJNY Monika Słomian CEL znam podstawowe zadania systemu operacyjnego porządkuję pliki i foldery KRYTERIA rozumiem zadania systemu operacyjnego potrafię wymienić przykładowe systemy operacyjne

Bardziej szczegółowo

Produkty. MKS Produkty

Produkty. MKS Produkty Produkty MKS Produkty czerwiec 2006 COPYRIGHT ArkaNET KATOWICE CZERWIEC 2006 KOPIOWANIE I ROZPOWSZECHNIANIE ZABRONIONE MKS Produkty czerwiec 2006 Wersja dokumentu W dokumencie użyto obrazków zaczerpniętych

Bardziej szczegółowo

-planowaniem oraz przydziałem czasu procesora poszczególnym zadaniom,

-planowaniem oraz przydziałem czasu procesora poszczególnym zadaniom, System System operacyjny oprogramowanie zarządzające sprzętem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań użytkownika. W celu uruchomienia i kontroli zadań użytkownika system operacyjny

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka sieci klient-serwer i sieci równorzędnej

Charakterystyka sieci klient-serwer i sieci równorzędnej Charakterystyka sieci klient-serwer i sieci równorzędnej Sieć klient-serwer Zadaniem serwera w sieci klient-serwer jest: przechowywanie plików i programów systemu operacyjnego; przechowywanie programów

Bardziej szczegółowo

Program Windykator I Moduły do programu. Wymagania systemowe oraz środowiskowe dla programów

Program Windykator I Moduły do programu. Wymagania systemowe oraz środowiskowe dla programów Program Windykator I Moduły do programu Wymagania systemowe oraz środowiskowe dla programów 1 A. Program Windykator... 3 1. Instalacja sieciowa z wydzielonym serwerem w lokalnej sieci... 3 2. Instalacja

Bardziej szczegółowo

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik

PARAGON GPT LOADER. Przewodnik PARAGON GPT LOADER Przewodnik Koncepcja produktu Główni odbiorcy Użytkownicy Windows XP Rozmiar dysków 3TB nie jest obsługiwany przez szeroko popularny system Windows XP 32- bitowy. Pomimo, że dwie nowe

Bardziej szczegółowo

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji

Program Płatnik 10.01.001. Instrukcja instalacji Program Płatnik 10.01.001 Instrukcja instalacji S P I S T R E Ś C I 1. Wymagania sprzętowe programu Płatnik... 3 2. Wymagania systemowe programu... 3 3. Instalacja programu - bez serwera SQL... 4 4. Instalacja

Bardziej szczegółowo

d) program działający w środowisku Windows 10. Edytorem tekstu jest: a) Paint b) WordPad c) PowerPoint d) Excel

d) program działający w środowisku Windows 10. Edytorem tekstu jest: a) Paint b) WordPad c) PowerPoint d) Excel I SZKOLNY KONKURS INFORMATYCZNY MISTRZ KOMPUTERA 1. Czy pamięć RAM: a. jest pamięcią zewnętrzną b. jest pamięcią wewnętrzną c. jest pamięcią przechowywaną na dyskietce 2. Co oznacza pojęcie SIMM,DIMM,DDR:

Bardziej szczegółowo

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows

Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Instrukcje instalacji pakietu IBM SPSS Data Access Pack dla systemu Windows Spis treści Rozdział 1. Przegląd......... 1 Wstęp................. 1 Wdrażanie technologii Data Access........ 1 Źródła danych

Bardziej szczegółowo

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe

2013-04-25. Czujniki obiektowe Sterowniki przemysłowe Ogólne informacje o systemach komputerowych stosowanych w sterowaniu ruchem funkcje, właściwości Sieci komputerowe w sterowaniu informacje ogólne, model TCP/IP, protokoły warstwy internetowej i transportowej

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym

Rozdział II. Praca z systemem operacyjnym Rozdział II Praca z systemem operacyjnym 55 Rozdział III - System operacyjny i jego hierarchia 2.2. System operacyjny i jego życie Jak już wiesz, wyróżniamy wiele odmian systemów operacyjnych, które różnią

Bardziej szczegółowo

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika

Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika Samsung Universal Print Driver Podręcznik użytkownika wyobraź sobie możliwości Copyright 2009 Samsung Electronics Co., Ltd. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten podręcznik administratora dostarczono tylko w

Bardziej szczegółowo

Narzędzie konfiguracji rozruchu

Narzędzie konfiguracji rozruchu Narzędzie konfiguracji rozruchu 1. By skorzystać z narzędzia konfiguracji rozruchu na początek konieczne jest utworzenie płyty ratunkowej bądź wykorzystanie narzędzia IT Edition i uruchomienie maszyny

Bardziej szczegółowo

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7?

1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? Temat. Architektura systemu Windows 7. 1) Czym jest architektura systemu Windows 7 i jak się ją tworzy? 2) Jakie są poszczególne etapy uruchomienia systemu Windows 7? 3) Do czego służy narzędzie BCD. Edit?

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

O środowisku Windows. R. Robert Gajewski omklnx.il.pw.edu.pl/~rgajewski www.il.pw.edu.pl/~rg s-rg@siwy.il.pw.edu.pl

O środowisku Windows. R. Robert Gajewski omklnx.il.pw.edu.pl/~rgajewski www.il.pw.edu.pl/~rg s-rg@siwy.il.pw.edu.pl O środowisku Windows R. Robert Gajewski omklnx.il.pw.edu.pl/~rgajewski www.il.pw.edu.pl/~rg s-rg@siwy.il.pw.edu.pl Windows 1.0/2.0! Zapowiadany na 1983 rok system pojawił się w listopadzie 1985 w wersji

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Technologia informacyjna

Przedmiot: Technologia informacyjna Przedmiot: Technologia informacyjna Temat: Systemy operacyjne (zawiera materiały wykraczające poza podstawowy zakres nauczania przedmiotu) 1. Sprzęt komputerowy (sprzęt komputerowy trzeba oprogramować)

Bardziej szczegółowo

DZANIA I MARKETINGU BIAŁYSTOK,

DZANIA I MARKETINGU BIAŁYSTOK, 5 - POCZĄTKI OSIECIOWANIA - nie były łatwe i oczywiste IBM-owskie pojęcie Connectivity martwy model sieci 1977 - ISO dla zdefiniowania standardów w sieciach opracowała siedmiowarstwowy model sieci OSI

Bardziej szczegółowo

Telnet. Telnet jest najstarszą i najbardziej elementarną usługą internetową.

Telnet. Telnet jest najstarszą i najbardziej elementarną usługą internetową. Telnet Telnet jest najstarszą i najbardziej elementarną usługą internetową. Telnet standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer.

Bardziej szczegółowo

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005)

Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005) Instrukcja numer SPD1/04_03/Z2 Pracownia internetowa w każdej szkole (edycja jesień 2005) Opiekun pracowni internetowej cz. 1 (PD1) Przygotowanie własnego obrazu systemu operacyjnego dla stacji roboczych

Bardziej szczegółowo

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia

Podstawy obsługi komputerów. Budowa komputera. Podstawowe pojęcia Budowa komputera Schemat funkcjonalny i podstawowe parametry Podstawowe pojęcia Pojęcia podstawowe PC personal computer (komputer osobisty) Kompatybilność to cecha systemów komputerowych, która umoŝliwia

Bardziej szczegółowo

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX

Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Architektura systemów informatycznych WPROWADZENIE DO SYSTEMU LINUX Materiały: www.staff.amu.edu.pl/~evert/asi.php W razie nieobecności proszę o zapoznanie się z materiałem z ćwiczeń w domu Zaliczenie

Bardziej szczegółowo

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3

Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Skanowanie podsieci oraz wykrywanie terminali ABA-X3 Terminale ABA-X3 od dostarczane od połowy listopada 2010 r. są wyposażane w oprogramowanie umożliwiające skanowanie podsieci w poszukiwaniu aktywnych

Bardziej szczegółowo

9.1.2. Ustawienia personalne

9.1.2. Ustawienia personalne 9.1.2. Ustawienia personalne 9.1. Konfigurowanie systemu Windows Systemy z rodziny Windows umożliwiają tzw. personalizację ustawień interfejsu graficznego poprzez dostosowanie wyglądu pulpitu, menu Start

Bardziej szczegółowo

PC0060. ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji. Instrukcja obsługi

PC0060. ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji. Instrukcja obsługi PC0060 ADAPTER Kabel Easy Copy PC-Link USB 2.0 Proste kopiowanie, bez instalacji Instrukcja obsługi Rozdział 1 Produkt 1.1 Instrukcja Produkt PC0060 to najlepsze rozwiązanie w zakresie przesyłania danych.

Bardziej szczegółowo

156.17.4.13. Adres IP

156.17.4.13. Adres IP Adres IP 156.17.4.13. Adres komputera w sieci Internet. Każdy komputer przyłączony do sieci ma inny adres IP. Adres ten jest liczbą, która w postaci binarnej zajmuje 4 bajty, czyli 32 bity. W postaci dziesiętnej

Bardziej szczegółowo

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego 2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego produktu. 23 czerwca 2014 Spis treści 3 Spis treści...5

Bardziej szczegółowo

Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11

Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11 Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11 SKRÓCONA INSTRUKCJA OBSŁUGI NOVELL Aby zainstalować nową wersję SUSE Linux Enterprise 11, trzeba użyć następującej procedury. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI

SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI dla systemu Windows Vista SPIS TREśCI Rozdział 1: WYMAGANIA SYSTEMOWE...1 Rozdział 2: INSTALACJA OPROGRAMOWANIA DRUKARKI W SYSTEMIE WINDOWS...2 Instalowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu)

UŻYTKOWNIK. APLIKACJE UŻYTKOWE (wszelkie programy zawarte domyślnie w systemie operacyjnym jak i samodzielnie zainstalowane przez użytkownika systemu) System operacyjny mgr inż. Sławomir Kopko System operacyjny (OS - Operating System) zaraz po sprzęcie jest jednym z najważniejszych składników komputera. Najprościej mówiąc jest to oprogramowanie zarządzające

Bardziej szczegółowo

Ewolucja systemów operacyjnych

Ewolucja systemów operacyjnych Systemy wsadowe Ewolucja systemów Dane Program Sterowanie Obliczenia Wyniki lub wydruk błędów Systemy wsadowe Wykonywane są kolejno zadania obejmujące wczytywanie programu i danych, obliczenia i wydruk

Bardziej szczegółowo

16MB - 2GB 2MB - 128MB

16MB - 2GB 2MB - 128MB FAT Wprowadzenie Historia FAT jest jednym z najstarszych spośród obecnie jeszcze używanych systemów plików. Pierwsza wersja (FAT12) powstała w 1980 roku. Wraz z wzrostem rozmiaru dysków i nowymi wymaganiami

Bardziej szczegółowo

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows

Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Grzegorz Trześniewski kl 1Tia 26.05.08r. Sposoby zwiększania efektywności systemu Windows Prof. Artur Rudnicki Uruchamiianiie ii zamykaniie Należy monitorować oprogramowanie ładowane podczas uruchamiania

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania

Wstęp do Informatyki. Klasyfikacja oprogramowania Wstęp do Informatyki Klasyfikacja oprogramowania Oprogramowanie komputerowe Funkcjonalność komputera jest wynikiem zarówno jego budowy, jak i zainstalowanego oprogramowania Komputer danej klasy znajduje

Bardziej szczegółowo

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej

ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab- program służący do prowadzenia obliczeń charakterystyki energetycznej i sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ViLab jest samodzielnym programem służącym do prowadzenia obliczeń charakterystyki

Bardziej szczegółowo

Systemy Operacyjne. Rodzina systemów Windows oparta na DOS

Systemy Operacyjne. Rodzina systemów Windows oparta na DOS Systemy Operacyjne Rodzina systemów Windows oparta na DOS Czyli wersje 16-bitowe. Microsoft Windows 1.0 1985 Microsoft Windows 2.0 1987 Microsoft Windows 3.x: 3.0 1990 3.1-1992 3.11 i 3.11 for Workgroups

Bardziej szczegółowo

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II

Pracownia komputerowa. Dariusz wardecki, wyk II Pracownia komputerowa Dariusz wardecki, wyk II Systemy operacyjne Desktopowe Mobilne Systemy operacyjne Systemy Unixowe Windows! Windows 8 Windows 7 Windows Vista Windows XP... Linux Mac OS X Mountain

Bardziej szczegółowo

Laboratorium Systemów Operacyjnych

Laboratorium Systemów Operacyjnych Laboratorium Systemów Operacyjnych Użytkownicy, Grupy, Prawa Tworzenie kont użytkowników Lokalne konto pozwala użytkownikowi na uzyskanie dostępu do zasobów lokalnego komputera. Konto domenowe pozwala

Bardziej szczegółowo

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności

Partition Wizard Home Edition Aplikacja przeznaczona do partycjonowania dysków twardych, obsługująca również macierze RAID oraz dyski o pojemności 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania i zarządzania dyskami Odpowiedni podział dysku pozytywnie wpływa na działanie systemu. Prezentujemy 10 najlepszych darmowych programów do partycjonowania

Bardziej szczegółowo

Rodzina systemów Microsoft Windows 1. Rodzina systemów Microsoft Windows

Rodzina systemów Microsoft Windows 1. Rodzina systemów Microsoft Windows Rodzina systemów Microsoft Windows 1. Rodzina systemów Microsoft Windows Systemy operacyjne Microsft Windows (ang. okna) posiadały od początku interfejs graficzny. KaŜda aplikacja uruchamiana jest tu w

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania

Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania Instrukcja konfiguracji funkcji skanowania WorkCentre M123/M128 WorkCentre Pro 123/128 701P42171_PL 2004. Wszystkie prawa zastrzeżone. Rozpowszechnianie bez zezwolenia przedstawionych materiałów i informacji

Bardziej szczegółowo

Client Management Solutions i Mobile Printing Solutions

Client Management Solutions i Mobile Printing Solutions Client Management Solutions i Mobile Printing Solutions Instrukcja obsługi Copyright 2007 Hewlett-Packard Development Company, L.P. Windows jest zastrzeżonym znakiem towarowym firmy Microsoft Corporation,

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa)

IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) IBM SPSS Statistics dla systemu Linux Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 20 przy użyciu licencja sieciowa. Ten dokument

Bardziej szczegółowo

Systemy i sieci komputerowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk

Systemy i sieci komputerowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk Systemy i sieci komputerowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk Autor: Paweł Bensel Książka jest wznowionym wydaniem "Systemy i sieci komputerowe. Podręcznik do nauki zawodu technik informatyk"

Bardziej szczegółowo

Q E M U. http://www.qemu.com/

Q E M U. http://www.qemu.com/ http://www.qemu.com/ Emulator procesora Autor: Fabrice Bellard Obsługiwane platformy: Windows, Solaris, Linux, FreeBSD, Mac OS X Aktualna wersja: 0.9.0 Większość programu oparta na licencji LGPL, a sama

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy. Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania

WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy. Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania SYSTEMY OPERACYJNE WYKŁAD 3 Jądro systemu i procesy Marcin Tomana Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania Program wykładu 2 Jądro systemu Możliwości procesorów Działanie procesów i wątków Zarządzanie procesami

Bardziej szczegółowo

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa

Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Wykonać Ćwiczenie: Active Directory, konfiguracja Podstawowa Instalacja roli kontrolera domeny, Aby zainstalować rolę kontrolera domeny, należy uruchomić Zarządzenie tym serwerem, po czym wybrać przycisk

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA INSTALACJI DRUKARKI. (Dla Windows CP-D70DW/D707DW)

INSTRUKCJA INSTALACJI DRUKARKI. (Dla Windows CP-D70DW/D707DW) INSTRUKCJA INSTALACJI DRUKARKI (Dla Windows CP-D70DW/D707DW) Microsoft, Windows, Windows XP, Windows Vista i Windows 7 są zastrzeżonymi znakami towarowymi Microsoft Corporation w Stanach Zjednoczonych

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA

SYSTEMY OPERACYJNE. kik.pcz.czest.pl/so. (C) KIK PCz 2009. Materiały pomocnicze 1 PROWADZI: PODSTAWOWA LITERATURA: ZAJĘCIA: STRONA SYSTEMY OPERACYJNE PROWADZI: dr inż. Jarosław Bilski Katedra Inżynierii Komputerowej Politechnika Częstochowska Wykład dla kierunku Informatyka 2 ZAJĘCIA: Obowiązkowe Wykład Laboratorium 2 godziny tygodniowo

Bardziej szczegółowo

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści.

MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION WIRTUALIZACJA OBSŁUGIWANE ANAGER 2010 C MANAGER 2010 CORPORATE: Funkcja. Korzyści. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 PROFESSIONALP VS. VIRTUALIZATION MANAGER 2010 CORPORATE: ANAGER 2010 C Funkcja Opis Korzyści VM 2010 Professional VM 2010 Corporate WIRTUALIZACJA I MIGRACJE Funkcja Connect

Bardziej szczegółowo

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI

HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI HARD DISK MANAGER 2010 - PORÓWNANIE EDYCJI Funkcja Partycjonowanie dysku Tworzenie nowej partycji Ekspresowe tworzenie partycji Formatowanie partycji Usuwanie partycji Przywracanie usuniętej partycji Przeniesienie/zmiana

Bardziej szczegółowo

Karta Video USB DVR-USB/42

Karta Video USB DVR-USB/42 Karta Video USB DVR-USB/42 Instrukcja użytkownika 1 www.delta.poznan.pl Spis treści 1. Wprowadzenie...3 1.1. Opis...3 1.2. Wymagania systemowe...5 1.3. Specyfikacja systemu...5 2. Instalacja sprzętu...6

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych. Moduł 1

Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych. Moduł 1 Wprowadzenie do sieciowych systemów operacyjnych Moduł 1 Sieciowy system operacyjny Sieciowy system operacyjny (ang. Network Operating System) jest to rodzaj systemu operacyjnego pozwalającego na pracę

Bardziej szczegółowo

IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje instalacji (licencja sieciowa)

IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) IBM SPSS Statistics dla systemu Windows Instrukcje instalacji (licencja sieciowa) Przedstawione poniżej instrukcje dotyczą instalowania IBM SPSS Statistics wersji 21 przy użyciu licencja sieciowa. Ten

Bardziej szczegółowo

Praca w sieci równorzędnej

Praca w sieci równorzędnej Praca w sieci równorzędnej 1. Architektura sieci równorzędnej i klient-serwer Serwer - komputer, który udostępnia zasoby lub usługi. Klient komputer lub urządzenie korzystające z udostępnionych przez serwer

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracowni komputerowej, zasady Regulamin pracowni komputerowej, bezpieczeństwa i higieny pracy. zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Regulamin pracowni komputerowej, zasady Regulamin pracowni komputerowej, bezpieczeństwa i higieny pracy. zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. dla klas I - IV TI technikum informatycznego nr progr. 312[01]/T, SP/MENIS/2004.06.14 prowadzący zajęcia: Sławomir Radomski, Zenon Kreft, Wojciech Borzyszkowski 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 DZIAŁ Zakres

Bardziej szczegółowo

Instrukcje dotyczące systemu Windows w przypadku drukarki podłączonej lokalnie

Instrukcje dotyczące systemu Windows w przypadku drukarki podłączonej lokalnie Strona 1 z 5 Połączenia Instrukcje dotyczące systemu Windows w przypadku drukarki podłączonej lokalnie Przed instalacją oprogramowania drukarki do systemu Windows Drukarka podłączona lokalnie to drukarka

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC

Kancelaria Prawna.WEB - POMOC Kancelaria Prawna.WEB - POMOC I Kancelaria Prawna.WEB Spis treści Część I Wprowadzenie 1 Część II Wymagania systemowe 1 Część III Instalacja KP.WEB 9 1 Konfiguracja... dostępu do dokumentów 11 Część IV

Bardziej szczegółowo

Produkty. ESET Produkty

Produkty. ESET Produkty Produkty ESET Produkty czerwiec 2006 COPYRIGHT ArkaNET KATOWICE CZERWIEC 2006 KOPIOWANIE I ROZPOWSZECHNIANIE ZABRONIONE ESET Produkty czerwiec 2006 Wersja dokumentu W dokumencie użyto obrazków zaczerpniętych

Bardziej szczegółowo

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator

Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC. MultiCon Emulator Wspomagamy procesy automatyzacji od 1986 r. Skrócony przewodnik OPROGRAMOWANIE PC MultiCon Emulator Wersja: od v.1.0.0 Do współpracy z rejestratorami serii MultiCon Przed rozpoczęciem użytkowania oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Dla klientów biznesowych Microsoft przygotował dwie wersje systemu Windows Vista, w zależności od wielkości i skali działalności organizacji:

Dla klientów biznesowych Microsoft przygotował dwie wersje systemu Windows Vista, w zależności od wielkości i skali działalności organizacji: Windows Vista - Edycje i wymagania Wstęp W porównaniu do 4 edycji systemu Windows XP (Starter, Home, Professional, Media Center), Microsoft oferuje aż 6 edycji systemu Windows Vista: 2 wersje biznesowe

Bardziej szczegółowo

Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11 SP1

Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11 SP1 Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11 SP1 Szybki start instalacji SUSE Linux Enterprise Server 11 SP1 SKRÓCONA INSTRUKCJA OBSŁUGI NOVELL Aby zainstalować nową wersję produktu SUSE Linux

Bardziej szczegółowo

System komputerowy, rodzaje, jednostki pamięci

System komputerowy, rodzaje, jednostki pamięci System komputerowy, rodzaje, jednostki pamięci Wykład: system komputerowy, warstwy systemu, podstawowe pojęcia systemowe, GUI, jądro, powłoka, interpreter, MS-DOS, system plików, cechy jądra, rodzaje jąder,

Bardziej szczegółowo

Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional

Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional Ustalanie dostępu do plików - Windows XP Home/Professional Aby edytować atrybuty dostępu do plikow/ katalogow w systemie plików NTFS wpierw sprawdź czy jest Wyłączone proste udostępnianie czyli przejdź

Bardziej szczegółowo