EDUKACYJNE IMPLIKACJE TECHNOLOGII CYFROWYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "EDUKACYJNE IMPLIKACJE TECHNOLOGII CYFROWYCH"

Transkrypt

1 NEODIDAGMATA 31/32 POZNAŃ 2011 MARIUSZ KĄKOLEWICZ Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu EDUKACYJNE IMPLIKACJE TECHNOLOGII CYFROWYCH ABSTRACT. Kąkolewicz Mariusz, Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych [Educational implication of digital technologies]. Neodidagmata 31/32, Poznań 2011, Adam Mickiewicz University Press, pp ISBN ISSN X. During the last three decades the World has changed. We witness the transformation from industrial to information society. If there might be one word to represent the change it would be digitization (or digitalization). At the beginning there was the invention of the digital computer and then all old analog media (text, sound, picture, film) represented in continuous (analog) signals were replaced by new digital forms. Digital means that information may by represented as a sequence of numbers written in binary number system (0 and 1). In the article we point out the functional constrains of analog media and consider the qualities of digital representation of diverse forms of information and how they implicate the changes in the learning process and education. Mariusz Kąkolewicz, Zakład Technologii Kształcenia, Wydział Studiów Edukacyjnych, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, ul. Słowackiego 20, Poznań, Polska Poland. WPROWADZENIE Od kilku dekad jesteśmy świadkami i uczestnikami drugiej w historii ludzkości rewolucyjnej przemiany cywilizacyjnej przejścia od społeczeństwa przemysłowego do społeczeństwa informacyjnego. Kluczem do zrozumienia tych przemian jest słowo cyfryzacja, wywodzące się od pojęcia cyfry, a oznaczając umowne znaki służące do zapisu liczb, podobnie jak litery służą do zapisu słów. Co jednak cyfry mają wspólnego ze społeczeństwem informacyjnym? Otóż, w wielkim skrócie, wszelkie informacje dostępne są wyłącznie poprzez komunikaty, a wszystkie medialne formy komunikatów (tekst w języku naturalnym, dźwięk, obraz, wideo, multimedia) mogą być i są reprezentowane za pośrednictwem liczb zapisywanych za pomocą cyfr. Ze względu na niezawodność zapisu, przesyłania i przetwarzania w systemach teleinformatycznych wykorzystywany jest zapis dwój-

2 22 M. Ką kolewicz kowy liczbowy, w którym wszystkie liczby reprezentujące komunikaty medialne zapisywane są za pomocą tylko dwóch cyfr 0 i 1. Pojęcie cyfryzacji dziś jest często wykorzystywane jako określenie procesów przenoszenia powstałych dawniej tekstów kultury: od książek poprzez utwory muzyczne do filmów, z wersji analogowych w postaci: rękopisów, drukowanych książek 1, fotografii 2, płyt winylowych i filmów na taśmie celuloidowej. Cyfryzacja (dygitalizacja) stanowi zawsze pierwszy etap przygotowania dzieła kultury, często pojedynczego unikatu, do umieszczenia go w Sieci i udostępnienia wszystkim zainteresowanym w skali globu. Najistotniejszym etapem przygotowania cyfrowych już kopii do udostępnienia jest oczyszczenie komunikatu z nawarstwionych przez wieki lub dekady zanieczyszczeń, takich jak: przebarwienia czy ślady pleśni na pergaminach średniowiecznych rękopisów lub papierze starodruków, szumy i trzaski starych nagrań dźwiękowych czy rysy i zadrapania na fotografiach lub taśmach filmowych. Obróbka cyfrowa pozwala także na, niekiedy kontrowersyjne, poprawienie reprezentacji zachowanego oryginału: od zwiększenia ostrości i kontrastu pisma, druków lub obrazów do zwiększenia dynamiki dźwięku utworów muzycznych lub ścieżki dźwiękowej filmu czy poprawienia rozpiętości tonalnej oraz kontrastu obrazów fotograficznych i filmowych. Wszystkie te zabiegi, służące nie tylko zachowaniu dla kolejnych pokoleń dziedzictwa i dorobku kultury światowej, ale i zapewnieniu każdemu do nich swobodnego dostępu, możliwe są wyłącznie dzięki zamianie postaci analogowej na cyfrową i wykorzystaniu wszystkich jej atutów, o których dalej. Dodajmy jeszcze, że na określonych warunkach (np. odpłatnie) Sieć umożliwia (lub mogłaby umożliwiać) także dostęp do wszystkich, tworzonych od początku w wersjach cyfrowych (lub od razu poddanych cyfryzacji), współczesnych wytworów kultury i nauki, od codziennej prasy i artykułów naukowych poprzez utwory muzyczne i filmowe, aktualną ofertę radia i telewizji, po niezliczone dzieła tworzone przez autorów nieprofesjonalnych, czyli każdego, dzielących się własnym dorobkiem między innymi na serwisach społecznościowych. Edukacyjne implikacje cyfryzacji, choćby tylko te wynikające z możliwości dostępu każdego uczącego się do dowolnego: tekstu, obrazu, filmu, prezentacji z akademickiego wykładu czy jego rejestracji lub choćby cudzych szkolnych opracowań, które służyć mogą jako źródła do budowania własnej wiedzy, są przeogromne i trudne do przecenienia. W niniejszym 1 Porównaj choćby: Ancient Manuscripts Go Online, <http://www.pcworld.com/article/ /ancient_manuscripts_go_online.html> [ ]. 2 Przykładowe zasoby: zbiory fotografii Biblioteki Kongresu USA, <http://www.loc.gov/ pictures/>, zbiory fototeki Filmoteki Narodowej w Warszawie, <http://fototeka.fn.org.pl/ strona/baza-filmow.html>.

3 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 23 tekście podjęto próbę przedstawienia niektórych z nich, wskazując na zasadnicze znaczenie cyfryzacji w kreowaniu tych słabo jeszcze uświadamianych przez większość użytkowników możliwości. Zaczniemy od przypomnienia początków. OD LAMP ELEKTRONOWYCH DO MIKROPROCESORÓW FAKTY Z HISTORII KOMPUTERÓW Nie dla wszystkich jest dziś oczywiste, że początkiem rewolucji informacyjnej było zbudowanie w latach 40. XX w. pierwszych cyfrowych komputerów o architekturze (strukturze budowy) obejmującej pamięć, procesor i urządzenia wejścia/wyjścia, a zaproponowanej przez von Neumanna, Mauchly ego i Eckerta. Trudno dostrzec bezpośrednią przyczynę lawiny przemian w ogromnych i bardzo drogich komputerach, które do lat 80. XX w. pracowały jedynie w ośrodkach komputerowych instytucji wojskowych, rządowych i badawczych oraz na większych wyższych uczelniach. Procesory komputerów początkowo budowane były z lamp elektronowych, a od lat 50. z pojedynczych tranzystorów oraz innych elementów elektronicznych. Były one umieszczane i lutowane z sobą na płytach montażowych, które montowano i łączono w wielkich metalowych szafach. Jako moduły pamięci operacyjnej wykorzystywano pamięć rtęciową, a od lat 50. pamięć ferrytową (o pojemności od kilku do kilkudziesięciu kb), wykorzystywaną w niektórych krajach, na przykład w Polsce aż do lat 80. (por. Turski, 1985). Komputery takie składały się z co najmniej kilku lub kilkunastu metalowych szaf, w których kryły się moduły procesora i pamięci operacyjnych, oraz z urządzeń zewnętrznych, takich jak: zespoły pamięci magnetycznych (taśmowych, bębnowych, a później dyskowych), perforatorów oraz czytników kart i taśm perforowanych (na których zapisywano wprowadzane programy i dane), a także (później) drukarek wierszowych i dalekopisów (służących jako urządzenia sterowania oraz wprowadzania i wyprowadzania danych). Liczne i ogromne szafy wymagały olbrzymich pomieszczeń. Pod ich panelami, uniesionej na kilkadziesiąt centymetrów podłogi, kryły się kilometry okablowania łączącego wszystkie zespoły szaf, a pod sufitem biegły kanały systemów odprowadzania ciepła i klimatyzacji. Ponieważ komputerem było w zasadzie całe pomieszczenie, to można powiedzieć, że informatycy i pracownicy obsługi pracowali nie tyle przy komputerze, co raczej w jego wnętrzu. Zadaniami, do których wykorzystywano pierwsze komputery, były wyłącznie obliczenia matematyczne i przetwarzanie liczb. Z tego powodu w Polsce komputery nazywano często maszynami matematycznymi, a nawet mózgami elektronowymi.

4 24 M. Ką kolewicz Współczesnemu użytkownikowi smartfona lub cyfrowej lustrzanki, w której nawet obiektyw zawiera moduł pamięci z oprogramowaniem, może się wydać niewyobrażalne, że dawny komputer miał do dyspozycji pamięć operacyjną o pojemności rzędu kilobajtów (miliony razy mniejszej niż karty pamięci o pojemności np. 32 GB) i że zbudowana ona była z ferromagnetycznych pierścieni (wielkości ziarnka maku), z których każdy pozwalał na zapisanie tylko jednego bitu. Chcąc zbudować z nich moduł pamięci, łączono je, przewlekając przez otwór w każdym pierścieniu, ręcznie i pod lupą, trzy lub cztery cienkie jak włos druciki. Pierwszy krok na drodze do powszechnej komputeryzacji poczyniono na początku lat 70. XX w. Było nim opracowanie i produkcja czterobitowych (do zastosowania w kalkulatorze), a następnie ośmiobitowych mikroprocesorów w postaci półprzewodnikowych układów scalonych. Zasadniczy przełom dokonał się w pod koniec tej dekady, gdy ośmiobitowe procesory wykorzystano do budowy niewielkich komputerów dla indywidualnego użytkownika, kosztujących około 100 $. Na rewolucyjne przemiany cywilizacyjne wpłynęło jednak dopiero masowe upowszechnienie się w latach 90. komputerów osobistych oraz równolegle przebiegająca popularyzacja dostępu do usług i powiększających się lawinowo zasobów globalnej sieci Internet (por. Green, 1999). Ostatnie (jak dotąd) przyspieszenie, będące już istotnym wyróżnikiem kształtowania się społeczeństwa informacyjnego, umożliwiły urządzenia mobilne (note- i netbooki, palmtopy, smartphony, tablety) oraz szybki bezprzewodowy dostęp do zasobów Internetu poprzez sieć telefonii komórkowej UMTS (3G) i sieć Wi-Fi. Inną cechą społeczeństwa informacyjnego jest masowe tworzenie osobistych zasobów Sieci przez indywidualnych użytkowników i globalne ich udostępnianie oraz globalne usługi komunikowania. Te nowe usługi oraz formy aktywności i obecności w Sieci setek milionów użytkowników stworzyły nową jakość określaną jako Web 2.0 (por. De Kerckhove, 1996; De Kerckhove, 2001; Castells, 2008). Równocześnie z rozwojem kolejnych generacji cyfrowych komputerów następowała, wspomniana i umożliwiająca tworzenie zasobów cyfrowych, cyfryzacja technologii poszczególnych rodzajów mediów i form komunikatów medialnych: mowy, tekstu, radia, telewizji oraz rejestracji, przetwarzania i montażu dźwięku, obrazu fotograficznego i wideo. MEDIA ANALOGOWE I ICH OGRANICZENIA Przekazywanie informacji za pomocą mowy pomiędzy ludźmi wchodzących w role nadawcy i odbiorcy początkowo odbywać się mogło jedynie w sposób bezpośredni, co wiązało się z koniecznością jedności czasu i miej-

5 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 25 sca. Nośnikiem dźwiękowych sygnałów informacyjnych komunikowanych w języku naturalnym, różnorodnych sygnałów, na przykład ostrzegawczych, oraz muzyki są fale akustyczne (fala mechaniczna podłużna rozchodzące się drgania cząstek powietrza), słyszalne przez człowieka dla częstotliwości od 20 Hz do 20 khz. Obraz rozmówcy, język jego ciała, gesty i mimika dostępne są za pośrednictwem światła, czyli percepowalnego za pomocą wzroku zakresu fal elektromagnetycznych odpowiadających widmu światła białego. Przezwyciężenie wymogu jedności czasu i miejsca w komunikowaniu stało się możliwe dzięki wykorzystaniu poręcznych materiałów jako nośników rysowanych i malowanych obrazów, a z czasem także pisma i druku. Radzenie sobie z przekazem na odległość odbywało się jedynie poprzez zwiększenie natężenia sygnału: krzyk, trąby i bębny, duże obrazy sygnałowe na wysokich masztach. W wieku XIX rozpoczęto fotograficzne rejestrowanie obrazów metodami fotochemicznymi na płytach szklanych i błonach fotograficznych, a później wykonywanie z nich papierowych kopii. Opanowanie energii elektrycznej umożliwiło wynalezienie telegrafu przekazywanie tekstu za pomocą odpowiadających literom i cyfrom umownych znaków kodu Morse a), a później telefonii, radia i telewizji. Dźwięk fala akustyczna rozprzestrzeniającej się energii drgających cząstek powietrza początkowo rejestrowana była mechanicznie na wałkach (Edison) i krążkach płyt gramofonowych (rowek o wychyleniach odpowiadających częstotliwości i amplitudzie fali akustycznej), a później na taśmie magnetycznej. Rejestracja na taśmie celuloidowej ponad 16 obrazów fotograficznych na sekundę umożliwiła utrwalanie i odtwarzanie ruchomych obrazów. Narodził się film, początkowo utrwalany poprzez przesuwanie taśmy i jej zwijanie obrotami korbki kręcenie filmu! Później standardem stał się napęd sprężynowy i elektryczny oraz tempo 24 klatek na 1 sek. filmu. Od początku XX w. zaczęły powstawać kina, a filmy od roku 1927 uzupełniane o rejestrację dźwięku stały się formą audiowizualną. Osobisty i bardziej masowy dostęp do mediów innych niż książka rozpoczął się od fotografii poprzez lekki przenośny aparat Kodaka. Telefony upowszechniły się w latach 20., a w latach 30. radio. Choć audiowizualna telewizja narodziła się jeszcze przed II wojną światową, to szeroko dostępna stała się dopiero w pierwszych dekadach po niej (por. Levinson, 2006). Wszystkie te media były jednak analogowe. Pierwotny sygnał w postaci fali akustycznej (dźwięk) lub elektromagnetycznej (obraz) mógł być zamieniony w przetworniku na sygnał elektryczny i zapisywany lub przesyłany w sposób ciągły. W każdym momencie (punkcie na skali czasu) sygnał elektryczny odpowiadał częstotliwości i proporcjonalnie amplitudzie sygnału informacyjnego dźwięku lub światła. Analogowość zapisów i przekazów

6 26 M. Ką kolewicz medialnych niosła z sobą pewne (teoretycznie) korzyści, takie jak dokładne odzwierciedlenie bodźca informacyjnego. Do dziś ceniony jest przez audiofilów dźwięk z winylowej płyty gramofonowej. Choć już analogowe media zaczęto uważać za przedłużenia człowieka (McLuhan, 1966) i to im zawdzięczamy to, że świat skurczył się do globalnej wioski (McLuhan, 1969), to z czasem użytkownicy zaczęli dostrzegać ograniczania wynikające z podatności analogowego sygnału na wszelkie możliwe zakłócenia i szumy prowadzące do degradacji sygnału poprzez zniekształcenia, praktycznie niemożliwe do uniknięcia i usunięcia. W analogowym zapisie fotograficznym i filmowym, rejestrowanym w światłoczułych warstwach taśmy, rozdzielczość warunkująca jakość obrazu wynikała z wielkości skupisk światłoczułych cząsteczek związków srebra i wiązała się z czułością podatnością emulsji na zaświetlenie. Im większa czułość, pozwalająca na fotografowanie przy słabszym oświetleniu, tym większe tzw. ziarno, czyli mniejsza szczegółowość i ostrość (rozdzielczość) obrazu. Pogarszająca się w trakcie używania (i przechowywania) jakość rejestracji na materiałach światłoczułych wynika z nietrwałości ich organicznego pochodzenia (żelatyna otrzymywana z kości zwierząt) i podatności na zarysowania oraz korozję biologiczną. Z punktu widzenia twórców i użytkowników (odbiorców) komunikatów medialnych analogowość niosła z sobą dodatkowo niekorzystne konsekwencje wynikające z konieczności stosowania do ich tworzenia i eksponowania wielu różnorodnych urządzeń elektromechanicznych lub elektronicznych. Poszczególne rodzaje komunikatów: tekst (maszynopis, kserokopia, druk), rysunek (i inne obrazy graficzne oraz malarskie), obraz fotograficzny (na odbitkach lub przezroczach), dźwięk na płytach winylowych i taśmach (kasetach) magnetofonowych, film na taśmie filmowej (8 lub 16 mm) lub w zapisie magnetycznym na kasetach (VHS, S-VHS, VHS-C, Hi8 i in.) wymagały stosunkowo skomplikowanych technik i specjalistycznych technologii oraz urządzeń na wszystkich kolejnych etapach tworzenia lub rejestracji, przetwarzania (edycji i montażu), powielania i udostępniania (odtwarzania). Dodatkowe utrudnienia w powszechnym wykorzystywaniu wiązały się nie tylko z wysokimi kosztami zakupu urządzeń i materiałów eksploatacyjnych niezbędnych na różnych etapach do powstawania użytecznej wersji komunikatu, ale także z koniecznością przyswojenia sobie sporej wiedzy niezbędnej do posługiwania się wyspecjalizowanym sprzętem. Niemałym problemem zarówno w warunkach domowych, jak i szkolnych były utrudnienia czysto eksploatacyjne, konieczność przechowywania wielu specjalistycznych urządzeń do tworzenia komunikatów: maszyna do pisania, materiały do rysowania i malowania, powielacz, kserograf, magnetofon z mikrofonem, aparat fotograficzny, kamera filmowa (a także sprzęt oświet-

7 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 27 leniowy, statywy, ciemnia i sprzęt do obróbki fotochemicznej materiałów fotograficznych lub filmowych oraz tworzenia kopii), dalej urządzenia do eksponowania komunikatów: gramofon, magnetofon, wzmacniacz, kolumny głośnikowe, episkop, diaskop, grafoskop, projektory filmowe (8 mm i 16 mm), ekrany, radio, telewizor, magnetowid, rolety lub zasłony zaciemniające pomieszczenie. Wystarczy? A chyba nie wszystko wymieniliśmy. Używanie tych urządzeń było szczególnie uciążliwe w sytuacjach edukacyjnych, a wiązało się nie tylko z kosztami zakupu, ale przede wszystkim z koniecznością każdorazowego: ustawiania, podłączania, przechowywania i serwisowania, ale przede wszystkim z koniecznością zdobycia umiejętności obsługi oraz kompetencji metodycznie i organizacyjnie sprawnego wykorzystywania ich w szkolnych warunkach na 45-minutowej lekcji. To te czynniki decydowały o niewielkim wykorzystywaniu w szkołach analogowych urządzeń i komunikatów medialnych innych niż drukowane. CYFROWE KOMUNIKATY MEDIALNE ICH WALORY I CECHY Już we wstępie zwróciliśmy uwagę, iż przełomem w rozwoju komunikatów i komunikowania medialnego była ich cyfryzacja. To ona zadecydowała o rozwoju technologii informacyjnych (por. Simon, 1996) i możliwości dokonania się przemiany cywilizacyjnej podczas dwóch dekad. O ile prawie wszyscy nauczyciele urodzili się jeszcze w społeczeństwie przemysłowym i przyzwyczaili się do komunikatów analogowych oraz różnorodności medialnych urządzeń, to uczniowie i studenci są już dziećmi cyfrowymi z urodzenia (digital natives 3 ). Dla nich podstawowym medium jest komputer z dostępem do sieci, synonimem encyklopedii nie opasłe tomisko, ale Wikipedia. Dostępna dla wszystkich komórka jest już nie tylko aparatem telefonicznym (por. Levinson, 2006), ale także: komunikatorem tekstowym i podręcznym notatnikiem, książką teleadresową i kalendarzem, dyktafonem, aparatem fotograficznym i kamerą filmową, a nawet zegarkiem i budzikiem. Jeśli ta komórka jest smartfonem, to z możliwościami poprzednich generacji telefonów komórkowych integruje funkcje, czyli podręcznych komputerów z szybkim bezprzewodowym dostępem do Sieci oraz z funkcją nawigacji GPS. W smartfonie najpełniej urzeczywistnia się idea konwergencji mediów. Urządzenia takie, radzące sobie ze wszystkimi formami komunikatów medialnych, można uznać za pierwszy istotny krok ku wszechobecnej komputeryzacji: u-computing i wszechobecnemu uczeniu się: u-learning (por. Cope, Kalantzis, 2009). 3 M. Prensky, Don t Bother Me Mom I am Learning. Paragon House.

8 28 M. Ką kolewicz Tym co charakteryzowało medialne systemy (komunikaty i urządzenia) analogowe, była wskazana powyżej odrębność nośników oraz metod: rejestracji, przetwarzania, przesyłania i eksponowania (udostępniania) dla każdego rodzaju i formy komunikatu medialnego, co skutkowało wielością urządzeń i koniecznością. Przetwarzanie analogowych sygnałów źródłowych do postaci cyfrowej, czyli ich cyfryzacja, za pomocą odpowiednich dla każdej z form medialnych przetworników A/C umożliwia uzyskanie binarnych sygnałów cyfrowych, które dalej można zapisywać na takich samych nośnikach, przetwarzać za pomocą takich samych urządzeń (choć różnych programów, takich jak edytory: tekstu, obrazu, dźwięku, video), przesyłać na dowolne odległości (dzięki możliwości regeneracji sygnału binarnego) za pomocą tych samych sieci przesyłowych. Poza najczęściej wykorzystywanymi obrazem i dźwiękiem cyfryzacji podlega także ruch (myszki, dżojstika, kierownicy itp.), a nawet zapach i smak 4. Dla wygody korzystania z cyfrowych komunikatów medialnych niebagatelne znaczenie ma także to, że zarówno poszczególne komunikaty, jak i zasoby cyfrowych mediów można łatwo przeszukiwać poprzez (w uproszczeniu) porównywanie ciągu bitów odpowiadających wyszukiwanej informacji z ciągami bitów zapisanych na dowolnym nośniku dostępnym w danym systemie. Nie zależy to już dziś od tego, czy szukamy określonej frazy w jakimś tekście własnym (zapisanym na osobistym komputerze) lub w dowolnym tekście (zapisanym gdziekolwiek na świecie, na dowolnym i nieznanym nam komputerze podłączonym i udostępnionym poprzez sieć Internet). Różne komunikaty medialne kodowane są przez oprogramowanie w sposób charakterystyczny (najczęściej znormalizowany) dla danego ich rodzaju, np.: dla tekstu.txt,.rtf,.doc; dla grafiki rastrowej.bmp,.gif; dla fotografii.jpg,.raw,.tif; dla dźwięku.mp3,.wav; dla wideo.avi,.wmv; itp. Pliki odpowiadające określonym komunikatom, które mają być przesyłane poprzez Sieć, są oczywiście dodatkowo kodowane i uzupełniane protokołami transmisji danych tak, aby zapewnić niezawodność ich przesyłania oraz odbioru (i zdekodowania) przez dowolne komputery pracujące pod różnymi systemami operacyjnymi. Cyfrowy zapis, odpowiadający jakiemuś komunikatowi medialnemu po jego odczytaniu z nośnika lub odebraniu transmisji, aby był dostępny ludzkim zmysłom, musi być z powrotem zamieniony na odpowiednią postać analogową, na przykład obraz lub dźwięk. O ile dla mediów analogowych różne urządzenia wyposażane były zarówno po stronie wejścia, jak i wyjścia w odrębne przetworniki, to cyfryza- 4 <http://pdaclub.pl/index.php?view=article&catid=56:technologie&id=9883:cyfrowyzapach-i-smak&option=com_content&itemid=103>.

9 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 29 cja umożliwiła ich ujednolicenie. W smartfonie telefon i dyktafon korzystają z tego samego mikrofonu i słuchawki lub głośnika, podobnie aparat fotograficzny i kamera filmowa z tego samego obiektywu z przetwornikiem obrazu oraz wyświetlacza. Projektor video podłączony do wyjścia HDMI komputera umożliwia prezentację zarówno tekstu, wykresów, fotografii, jak i filmu, zastępując: tablicę, rzutnik pisma, plansze, diaskop i projektor filmowy. Omówiliśmy niektóre z korzyści, jakimi charakteryzują się media cyfrowe, ale nadal pozostaje odpowiedzieć na zasadnicze pytanie. Jakież to właściwości komunikatów w postaci cyfrowej wpływają na to, że zastąpiły one wszystkie rodzaje i systemy (telefonia, radiofonia, telewizja) mediów analogowych? Co jest w mediach cyfrowych tak charakterystycznego, że doprowadziły one do cywilizacyjnej transformacji w wyniku między innymi powstania wirtualnego środowiska, w którym możliwe stało się nie tylko zawieranie wirtualnych i podtrzymywanie wcześniejszych (z realu) znajomości towarzyskich, ale przede wszystkim świadczenie i korzystanie z różnorodnych usług, na przykład handlu, bankowości czy wreszcie edukacji? Otóż możliwości i potencjał nowych technologii wynikają wprost z cech informacji zapisanych w postaci cyfrowej, odróżniających je jakościowo od zapisów analogowych. W. Cellary (2002) zaproponował wyróżnienie następujących cech: transformowalność, transmitowalność, replikowalność i niezniszczalność. Można oczywiście zauważyć, że pod pewnymi warunkami cechy te odnosiły się w jakimś stopniu także do tradycyjnych, analogowych form informacji. Należy jednak zwrócić uwagę na odnoszące się do dawnych technologii istotne ograniczenia wynikające choćby z konieczności poniesienia dużych nakładów pracy oraz środków finansowych i technicznych, na przykład na ponowne wydanie zaktualizowanej książki. Zanim omówimy cechy informacji cyfrowej i nowe możliwości, jakie pojawiają się w związku z nimi dla edukacji, zwróćmy uwagę, że niewątpliwym walorom cyfrowych technologii towarzyszą większe niż dawniej problemy i ograniczenia formalnoprawne oraz etyczno-moralne związane z zabezpieczeniem praw autorów i dysponentów informacji oraz z, często naruszającymi je, postawami odbiorców i użytkowników informacji. Z cech informacji w postaci cyfrowej wynikają bowiem nie tylko ogromne korzyści, ale i nieznane dawniej możliwości dokonywania nadużyć oraz naruszania norm i przepisów odnoszących się do korzystania z: prywatnych, korporacyjnych, publicznych i państwowych zasobów zgromadzonych danych. Tych wątków, a także innych związanych między innymi z problematyką ograniczania dostępu do określonych treści oraz możliwości upowszechniania treści społecznie szkodliwych, nie będziemy w tym miejscu poruszać.

10 30 M. Ką kolewicz Transformowalność Przypomnijmy, że zapis cyfrowy oznacza zapisanie dowolnej informacji w postaci ciągów bitów złożonych jedynie z dwóch znaków 0 i 1, których elektryczną reprezentacją jest wystąpienie w bardzo krótkich przedziałach czasu odpowiednio zerowego lub określonego, większego od zera, poziomu napięcia reprezentującego jedynkę (najczęściej mieszczącego się od 1,5 do 5 V, w zależności od systemu). Odpowiednie przetworzenie (cyfryzacja) i zakodowanie dowolnej pierwotnej formy komunikatu: tekstu, obrazu, dźwięku, filmu, ale także sygnałów reprezentujących inne doznania zmysłowe w postaci określonych ciągów bitów pozwala na ich zapisywanie na tych samych nośnikach oraz przesyłanie w tych samych sieciach. Jeśli informację zakodujemy w określony znany (oprogramowaniu) sposób, to możemy ją później w dowolny sposób przekodowywać, powracając ostatecznie do pierwotnej postaci analogowej dostępnej ludzkim zmysłom. Cechę tę określono jako transformowalność. Oznacza ona możliwość dokonywania łatwo i tanio ingerencji zarówno w treść, jak i formę komunikatu, na przykład wnoszenie poprawek w tekście, uzupełnianie go o ilustracje, dźwięki itp., oraz zmiany struktury komunikatu, np.: przestawianie akapitów, odwołań hipertekstowych, kadrowanie obrazu, przemontowywanie filmu (por. Coorough, Shuman, 2006). Dla edukacji (choć nie tylko) istotną korzyścią wynikającą z tej cechy będzie możliwość tworzenia różnych wariantów pierwotnego komunikatu z przeznaczeniem dla uczących się o różnym poziomie przedwiedzy, różnych preferencjach sensorycznych, różnym poziomie kompetencji w zakresie języka naturalnego (łącznie z tłumaczeniami na różne języki naturalne) i języków innych mediów. Przykładami mogą być wersje książek o łatwiejszym słownictwie (np. poprzez wykorzystanie, za pomocą funkcji edytora tekstu, bardziej powszechnie stosowanych synonimów), uproszczenie poprzez inny montaż struktury filmu, wprowadzenie pętli lub powtórzeń, przetworzenie utworu muzycznego poprzez wyciszenie fragmentów innych niż temat główny, aby na przykład stał się on łatwiejszy w percepcji itp. Najprostszym przykładem walorów transformowalności komunikatu w postaci cyfrowej dla procesu uczenia się może być pisanie tekstu. Porównajmy pisanie tekstu, na przykład listu, piórem na papierze z pisaniem go za pomocą edytora komputerowego, niezależnie, czy byłby następnie drukowany i wysłany pocztą tradycyjną czy elektroniczną. Każda poprawka lub uzupełnienie tekstu w wersji analogowej (na papierze) wymaga, choćby ze względów estetycznych, jego przepisania odręcznego lub na maszynie. Tekst elektroniczny można, jak czytelnik doskonale zdaje sobie sprawę, w dowolny sposób przeredagowywać, aby wersja końcowa w optymalny

11 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 31 sposób oddawała myśli i zamierzenia autora. Dzisiejsi nauczyciele języka polskiego niekiedy nie mogą (najczęściej z braku dostępu do szkolnych komputerów), ale częściej nie chcą (z braku własnych kompetencji) wykorzystywać możliwości edytorów do wspomagania uczniów w kształtowaniu umiejętności tworzenia zwięzłych i oddających myśli tekstów. Nie chcą korzystać z walorów transformowalności tekstów cyfrowych, upierając się przy papierowych zeszytach cofających edukację do początków minionego stulecia. Innym przykładem korzyści wynikających z transformowalności są możliwości przetwarzania danych liczbowych w wykresy (np. w Exelu) czy stosunkowo łatwego poprawiania fotografii, choćby za pomocą narzędzi dostępnych on-line. Na wyższym poziomie transformowalność oznacza możliwość tworzenia z różnych form komunikatów złożonych struktur multimedialnych, na przykład prezentacji wspomagających strukturyzowanie wiedzy i ułatwiających jej komunikowanie innym zainteresowanym. Dalej wreszcie, każdy, także uczący się, może w dowolny sposób generować, przetwarzać i zapisywać komunikaty stanowiące na przykład jego osobiste notatki w dowolnej formie medialnej i strukturyzować je w wybrany, specyficzny dla siebie sposób, tworząc swego rodzaju elektroniczne portfolio (e-portfolio) dokumentujące ścieżkę jego dochodzenia do wiedzy (por. Kąkolewicz, 2002, 2010). Kolejną korzyścią, także dla edukacji, wynikającą z transformowalności i możliwości zapisu na nośnikach cyfrowych jest praktycznie pomijalne znaczenie kosztów nośnika, na którym dokonuje się zapisu kolejnych wersji, co zdecydowanie zachęca do korzystania z możliwości transformowania, czyli przetwarzania komunikatów. Transmitowalność Kolejną cechą wyróżniającą informacji cyfrowych, a wynikającą z ich jednolitej postaci zero-jedynkowej jest transmitowalność. Oznacza ona możliwość przesyłania informacji cyfrowych w postaci sygnałów impulsów elektrycznych lub świetlnych w dowolnych sieciach teleinformatycznych. Należy to rozumieć nie tylko jako możliwość przekazania ich wybranemu adresatowi, ale także zdalne uzyskiwanie dostępu do, dowolnych i udostępnionych w skali globu, zasobów informacji cyfrowych w celu ich zdalnego lub lokalnego (po ściągnięciu ) przetwarzania (transmitowalność + transformowalność). Z transmitowalności wynika więc możliwość rozpowszechniania dowolnych informacji, także treści edukacyjnych, czyli umożliwienie (bezpłatnego lub płatnego) dostępu do informacji zapisanych w komputerach podłączonych do sieci wszystkim potencjalnie zainteresowanym.

12 32 M. Ką kolewicz Dla edukacji, niezależnie, czy myślimy o kształceniu tradycyjnym, samokształceniu czy kształceniu zdalnym, transmitowalność oznacza, że dowolny komunikat zapisany na serwerze podłączonym do sieci może być, oczywiście za zgodą dysponenta, dostępny dla wszystkich zainteresowanych, czyli każdego uczącego się z dowolnego miejsca na świecie. Warunkiem jest dostęp do globalnej Sieci. Z tej cechy wynika także możliwość cyfrowej komunikacji interpersonalnej niezależnie od odległości i miejsca pobytu osób pragnących komunikować: tekstem, głosem, obrazem lub wideotelefonicznie. Zawsze możliwa jest konsultacja i wymiana myśli pomiędzy uczestnikami procesu edukacyjnego. Jedynym ograniczeniem są strefy czasowe lub warunek akceptacji komunikowania przez całą dobę przez zainteresowanych. Jedną z najprostszych korzyści wynikających z transmitowalności jest możliwość globalnego prowadzenia rozmów i przesyłania SMS-ów lub MMS-ów, bardziej uniwersalną korzystanie z elektronicznych wersji czasopism lub e-booków, udostępnianych przez cyfrowe, sieciowe biblioteki lub kupowane z dowolnego miejsca na świecie i ściągane na czytniki, na przykład Kindle lub ipad wszędzie tam, gdzie mamy dostęp do sieci GSM lub wi-fi. Inną możliwością jest zdalny dostęp do własnego szkolnego lub uczelnianego komputera i jego zasobów, na przykład do zasobów platform e-learningowych, ale także możliwość zdalnej pracy (telnet telenetworking) na dowolnym komputerze, do którego mamy prawo dostępu. Replikowalność Możliwość dokonywania kopii komunikatów medialnych zapisanych cyfrowo (odpowiadających im plików) bez straty jakości wynika z replikowalności informacji cyfrowych. Cyfrowa kopia jest repliką, ponieważ ma jakość oryginału i jest z nim identyczna. Łatwość dokonywania replik idąca w parze z bardzo niskimi kosztami nośników (w stosunku do pojemności) informacji cyfrowej umożliwia niezniszczalność informacji cyfrowych. Dla edukacji niezaprzeczalnym walorem jest możliwość udostępnienia każdemu uczącemu się informacji w ich oryginalnej postaci. Każdy może mieć lokalny dostęp do pierwotnej wersji w celu na przykład dokonywania transformacji komunikatu, dokonywania indywidualnej ingerencji w treść i/lub formę komunikatu, służącej na przykład do przystosowania go do indywidualnych potrzeb. Właśnie z replikowalności informacji cyfrowych, czyli możliwości tworzenia kopii bez zgody właścicieli praw majątkowych, wynika wiele problemów etycznych oraz prawnych związanych z naruszaniem praw autorskich i plagiatami. O ile cyfrowe wersje utworów muzycznych zapisywanych na płytach CD można kopiować i transformować na

13 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 33 przykład do formatów wykorzystywanych na przenośnych odtwarzaczach (ipod itp.) stosunkowo łatwo, to filmy zapisywane w formatach MPEG2 lub w formatach HD na płytach DVD i BD są zabezpieczane przed prostym przegrywaniem i tworzeniem replik. Oczywiście dostępne są programy, które pozwalają to robić. Z cyfrowych źródeł sygnału radiowego lub telewizyjnego można samodzielnie i z łatwością dokonywać nagrań audio lub wideo i zapisując repliki, tworzyć w ten sposób bezpłatnie domowe audio lub wideoteki, obejmujące między innymi materiały, które można wykorzystywać choćby w samokształceniu. Replikowalności zawdzięczamy wreszcie możliwość wykonywania kopii samodzielnie wytworzonych materiałów medialnych. Repliki na przykład samodzielnie zrobionych fotografii możemy wykonać na własne potrzeby i wykorzystać do dalszego przetwarzania (np. retuszu w programie typu Photoshop lub Gimp) albo prostego zmniejszenia rozdzielczości (i wielkości pliku) w celu umieszczenia ich w sieciowym serwisie fotograficznym typu fotka.pl lub flickr.com. Replikowalności zawdzięczamy to, że zachowując własny plik na twardym dysku swojego komputera, możemy stworzyć zapasową kopię bezpieczeństwa na innym nośniku (np. DVD-R), a kolejną kopię umieścić na serwerze sieciowym tak, aby była dostępna dla zainteresowanych z całego świata. Każdy może być twórcą i umożliwić globalnym odbiorcom zapoznanie się z własnymi dziełami. Łatwość ściągania replik kopii plików cyfrowych, stanowiących część lub całość cudzych dzieł, określana żargonowo metodą kopiuj/wklej (por. Mikołajewska, 2010), jest powodem najczęstszych wykroczeń przeciwko etyce edukacji polegających nie tylko na ściąganiu wypracowań i zadań domowych (ze specjalnych serwisów, np. prac zaliczeniowych czy nawet całych prac licencjackich lub magisterskich. Plaga plagiatów spowodowała, że autorzy prac dyplomowych zobowiązywani są do składania oświadczeń o autorstwie pracy z jej kopią cyfrową, którą uczelnie wyższe wykorzystają do weryfikacji autentyczności pracy za pomocą specjalnych programów antyplagiatowych. Trzeba ze wstydem przyznać, że choroba ściągania dotyka także nielicznych pracowników nauki. Można powiedzieć, że w przypadku plagiatów, poza lenistwem lub brakiem zdolności autora złodzieja, winę ponosi replikowalność. Ostatnią z podstawowych analizowanych cech informacji cyfrowych jest niezniszczalność. Wynika ona z tego, iż informacja na nośniku cyfrowym nie ulega degradacji pod wpływem czasu ani żadnych innych czynników fizycznych i biologicznych. Niezniszczalność dodatkowo wzmacniana jest przez replikowalność, ponieważ tanie miniaturowe nośniki, jak karty mikrosd, pendrajwy lub niewielkie twarde dyski o ogromnej, liczonej w setkach GB lub pojedynczych TB, pojemności pozwalają tworzyć identyczne

14 34 M. Ką kolewicz kopie, które można przechowywać w różnych odpowiednio bezpiecznych warunkach. Dla edukacji oznacza to, że nawet w przypadku utraty swojej kopii uczący się może natychmiast i w dowolnym miejscu odzyskać nowy egzemplarz oryginału, nawet jeśli będzie odpowiednio zapobiegliwy kopii swoich własnych cyfrowych notatek. Jako pochodne omówionych cech podstawowych można także wskazać dodatkowe bardzo ważne dla edukacji cechy, mianowicie dostępność i wyszukiwalność. Dostępność, wynikająca bezpośrednio z transmitowalności, ma wprost wpływ na pojawienie się nowej formy edukacji określanej w literaturze jako u-learning, oznaczającej możliwość uczenia się w dowolnym miejscu i czasie, wszędzie tam, gdzie dzięki niewielkiemu komputerowi przenośnemu (smartfon, palmtop lub tablet) oraz bezprzewodowemu dostępowi do zasobów i usług komunikacyjnych Sieci. Uczący się może zaspokajać swoją ciekawość poznawczą poprzez dostęp w dowolnej sytuacji do dowolnej informacji, której potrzebuje, z dowolnego sieciowego źródła, ale także do innych zainteresowanych dzieleniem się wiedzą na dowolnym poziomie oraz do nauczyciela mistrza, w celu konsultacji i konfrontacji swoich refleksji rodzących się w procesie uczenia się, lub tutorów i ekspertów, którzy mogą udzielić konsultacji oraz dostarczyć sprzężenia zwrotnego uczącemu się. Wyszukiwalność z kolei oznacza możliwość łatwego i szybkiego wyszukania w globalnym zbiorze dowolnej informacji poprzez określenie jej fragmentu lub cech szczególnych. Wyszukiwanie sprowadza się do porównywania określonego ciągu bitów. Wyszukiwać można informację niezależnie od jej formy. Można wyszukiwać zarówno całe dzieła, ich funkcjonalne części (całostki), jak i dowolne elementy w ich obrębie. Dla edukacji oznaczać to będzie możliwość przeszukiwania dzieła i bezpośredni dostęp do całostek (np. wyszukiwanie cytatu, frazy, ujęcia) oraz pojedynczego elementu, na przykład słowa. CYFRYZACJA JAKO CZYNNIK WYMUSZAJĄCY PRZEMIANY EDUKACYJNE Gdy myślimy o edukacji, rzadko uświadamiamy sobie, że zawsze jej organizacja i przebieg uwarunkowane były poziomem aktualnie dostępnych technologii. Kolejne zmiany w utrwalaniu ludzkiej myśli służącej dzieleniu się wiedzą zawsze związane były z technologiami medialnymi: pisma, druku, fotografii, telefonu, radia, telewizji i wreszcie komputera. Jako uniwersalne narzędzie przetwarzające cyfrowo reprezentowane informacje komputer zawłaszczał coraz to nowe obszary tradycyjnych mediów, by w końcu rozdzielić, a może jeszcze bardziej połączyć ucznia i nauczyciela.

15 Edukacyjne implikacje technologii cyfrowych 35 Technologie cyfrowe umożliwiające wyszukiwanie i dostęp oznaczający wyświetlenie dowolnej informacji na ekranie podręcznego komputera na każdy temat zmieniły w ciągu jednej pierwszej dekady XXI w. nasze myślenie o dostępie do treści mogących stanowić źródła wiedzy i stały się podstawą upowszechniania się kształcenia zdalnego on-line oraz nowych metod samokształcenia i dzielenia się wiedzą przez współzainteresowanych. Dostępność e-edukacji, a szczególnie kształcenia on-line wymaga rozwijania nowych kompetencji (por. Trilling, Fadel, 2001) i wiąże się, w sposób dziś jeszcze nie do końca akceptowalny, z koniecznością i nieuchronnością zdecydowanej zmiany roli nauczyciela, zmianą systemów edukacyjnych (por. Collins, Halverson, 2009; Bonk, 2009) oraz edukacyjnych paradygmatów (por. Kąkolewicz, 2011). LITERATURA Bonk C.J The World is Open, How Web Technology is Revolutionizing Education. Jossey-Bass, San Francisco. Castells M Społeczeństwo sieci. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa. Cellary W Przemiany gospodarcze, [w:] W. Cellary (red.), Polska w drodze do globalnego społeczeństwa informacyjnego. UNDP Polska, <http://www.undp.org.pl/pl/ publikacje.php?id=155> [ ], rozdz. 19, 22. Collins A., Halverson R Rethinking Education in the Age of Technology. Teachers College Press, New York, London. Coorough C., Shuman J Multimedia for the Web Revealed. Creating Digital Excitement. Thomson Course Technology, Boston. Cope B., Kalantzis M Ubiquitous Learning. Univ. of Illinois Press, Chicago. De Kerckhove D Powłoka kultury. Mikom, Warszawa. De Kerckhove D Inteligencja otwarta. Mikom, Warszawa. Green J.O Nowa era komunikacji. Pruszyński i S-ka, Warszawa. Kąkolewicz M Zewnętrzne struktury wiedzy nowa strategia uczenia się, [w:] W. Strykowski, W. Skrzydlewski (red.), Media i edukacja. Wyd. empi 2, Poznań. Kąkolewicz M Koncepcja zewnętrznych reprezentacji struktur wiedzy jako szczególny przypadek e-portfolio, [w:] M. Dąbrowski, M. Zając (red.), E-learning w szkolnictwie wyższym potencjał i wykorzystanie. Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, Warszawa. Kąkolewicz M Technologie informacyjne a konieczność zmiany paradygmatów edukacji, [w:] M. Dąbrowski, M. Zając (red.), Materiały z VII Konferencji: Rozwój e-edukacji w ekonomicznym szkolnictwie wyższym. Fundacja Promocji i Akredytacji Kierunków Ekonomicznych, Warszawa [w druku]. Levinson P Miękkie ostrze, czyli historia i przyszłość rewolucji informacyjnej. Muza SA, Warszawa [oryg. 1997]. Levinson P Telefon komórkowy, jak zmienił świat najbardziej mobilny ze środków komunikacji. Wyd. Muza, Warszawa.

16 36 M. Ką kolewicz McLuhan M Understanding Media: the Extension of Man. McGraw-Hill, New York [pol. wyd.: Zrozumieć media. Przedłużenia człowieka. WNT, Warszawa 2004]. McLuhan M The Gutenberg Galaxy. Signet Books, New York [1. wyd. Univ. of Toronto Press, 1962, por. także: McLuhan M Wybór tekstów. Wyd. Zysk i S-ka, Toronto]. Mikołajewska B Pokolenie kopiuj wklej. Polityka, nr 21(2757) z dnia , [także: <http://archiwum.polityka.pl/art/pokolenie-kopiuj-wklej, html>]. Prensky M Don t Bother Me Mom I am Learning. Paragon House, St. Paul, Minnesota. Simon J.C Understanding and Using Information Technology. West Publ. Company, St. Paul, Minnesota. Trilling B., Fadel Ch st Century Skills. Learning for Life in Our Times. Jossey-Bass, San Francisco. Turski W.M Propedeutyka informatyki. PWN, Warszawa. Zbiory fotografii Biblioteki Kongresu USA, <http://www.loc.gov/pictures/>. Zbiory fototeki Filmoteki Narodowej w Warszawie, <http://fototeka.fn.org.pl/strona/ baza-filmow.html>.

Autorzy: Tomasz Sokół Patryk Pawlos Klasa: IIa

Autorzy: Tomasz Sokół Patryk Pawlos Klasa: IIa Autorzy: Tomasz Sokół Patryk Pawlos Klasa: IIa Dźwięk wrażenie słuchowe, spowodowane falą akustyczną rozchodzącą się w ośrodku sprężystym (ciele stałym, cieczy, gazie). Częstotliwości fal, które są słyszalne

Bardziej szczegółowo

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.

urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania wszelkich informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Komputer (z ang. computer od łac. computare obliczać, dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) urządzenie elektroniczne służące do przetwarzania

Bardziej szczegółowo

1. Budowa komputera schemat ogólny.

1. Budowa komputera schemat ogólny. komputer budowa 1. Budowa komputera schemat ogólny. Ogólny schemat budowy komputera - Klawiatura - Mysz - Skaner - Aparat i kamera cyfrowa - Modem - Karta sieciowa Urządzenia wejściowe Pamięć operacyjna

Bardziej szczegółowo

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek

Jednostka centralna. Miejsca na napędy 5,25 :CD-ROM, DVD. Miejsca na napędy 3,5 : stacja dyskietek Ćwiczenia 1 Budowa komputera PC Komputer osobisty (Personal Komputer PC) komputer (stacjonarny lub przenośny) przeznaczony dla pojedynczego użytkownika do użytku domowego lub biurowego. W skład podstawowego

Bardziej szczegółowo

Odmiany aparatów cyfrowych

Odmiany aparatów cyfrowych Plan wykładu 1. Aparat cyfrowy 2. Odmiany aparatów cyfrowych 3. Kamera cyfrowa 4. Elementy kamery cyfrowej 5. Kryteria wyboru aparatu i kamery cyfrowej Aparat cyfrowy Aparat cyfrowy (ang. Digital camera)

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian

BUDOWA KOMPUTERA. Monika Słomian BUDOWA KOMPUTERA Monika Słomian Kryteria oceniania O znam podstawowe elementy zestawu komputerowego O wiem, jakie elementy znajdują się wewnątrz komputera i jaka jest ich funkcja O potrafię wymienić przykładowe

Bardziej szczegółowo

Techniki multimedialne

Techniki multimedialne Techniki multimedialne Digitalizacja podstawą rozwoju systemów multimedialnych. Digitalizacja czyli obróbka cyfrowa oznacza przetwarzanie wszystkich typów informacji - słów, dźwięków, ilustracji, wideo

Bardziej szczegółowo

KOMPUTER. jaki jest, każdy widzi. Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej.

KOMPUTER. jaki jest, każdy widzi. Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej. Budowa komputera Budowa i peryferia Mówiąc komputer, mamy najczęściej na myśli zestaw... KOMPUTER jaki jest, każdy widzi. urządzeń podłączonych jednocześnie do jednostki centralnej. Komputer - budowa i

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie informacją w Szkolnym Centrum Informacji

Zarządzanie informacją w Szkolnym Centrum Informacji 1 Anna Krawczuk anak@cen.bialystok.pl Zdzisław Babicz babicz@cen.bialystok.pl Centrum Edukacji Nauczycieli w Białymstoku Zarządzanie informacją w Szkolnym Centrum Informacji Szybki postęp cywilizacyjny,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU MIĘDZYWYDZIAŁOWE STUDIUM PEDAGOGICZNE WYDZ. II, III, V

AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU MIĘDZYWYDZIAŁOWE STUDIUM PEDAGOGICZNE WYDZ. II, III, V AKADEMIA MUZYCZNA IM. I.J. PADEREWSKIEGO W POZNANIU MIĘDZYWYDZIAŁOWE STUDIUM PEDAGOGICZNE WYDZ. II, III, V Moduł/Przedmiot: Multimedialne środki nauczania Kod modułu: xxx Koordynator modułu: mgr Mariusz

Bardziej szczegółowo

Iv. Kreatywne. z mediów

Iv. Kreatywne. z mediów Iv. Kreatywne korzystanie z mediów Edukacja formalna dzieci Kreatywne korzystanie z mediów [ 45 ] Zagadnienia Wychowanie przedszkolne Szkoła podstawowa, klasy 1-3 Szkoła podstawowa, klasy 4-6 Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Budowa Komputera część teoretyczna

Budowa Komputera część teoretyczna Budowa Komputera część teoretyczna Komputer PC (pesonal computer) jest to komputer przeznaczony do użytku osobistego przeznaczony do pracy w domu lub w biurach. Wyróżniamy parę typów komputerów osobistych:

Bardziej szczegółowo

NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU.

NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU. NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU. Programy i narzędzia do multimedialnego przekazu. NARZĘDZIA SYSTEMOWE DO NAGRYWANIA DŹWIĘKU I OBRAZU. Systemowymi narzędziami do nagrywania dźwięku jest rejestrator

Bardziej szczegółowo

PARAMETRY TECHNICZNE OFEROWANEGO SPRZĘTU

PARAMETRY TECHNICZNE OFEROWANEGO SPRZĘTU Załącznik numer 6 do zapytania ofertowego nr 2AG-251-225-49/15 PARAMETRY TECHNICZNE OFEROWANEGO SPRZĘTU 1. Grupa 1 - Telefon klasy średniej typu smartfon 14 sztuk (wymagane min. 2 modele, w tym 1 Dual

Bardziej szczegółowo

Nero 12 Platinum. Motywy filmowe retro Nowość - - Efekty filmowe Nowość Nowość -

Nero 12 Platinum. Motywy filmowe retro Nowość - - Efekty filmowe Nowość Nowość - Edycja i authoring wideo Nero 11 Obsługa natywnych AVCHD 2.0 50/60P dla wszystkich formatów Opcja SmartEncoding dla AVCHD 2.0 pozwalająca zaoszczędzić czas Optymalizacja dla formatu szerokoekranowego 16:10

Bardziej szczegółowo

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera.

LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. LEKCJA TEMAT: Zasada działania komputera. 1. Ogólna budowa komputera Rys. Ogólna budowa komputera. 2. Komputer składa się z czterech głównych składników: procesor (jednostka centralna, CPU) steruje działaniem

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Nowoczesna edukacja Małgorzata Dębowska Miasto Bełchatów 26 maja 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Dorośli uczący się od dzieci i

Bardziej szczegółowo

Spotkanie z komputerem

Spotkanie z komputerem Lekcja 3 Spotkanie z komputerem 1. Wybrane zastosowania komputerów 2. Budowa i działanie komputera 3. Różne rodzaje komputerów 4. Urządzenia współpracujące z komputerem 1. Wybrane zastosowania komputerów

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Techniki informatyczne

KARTA KURSU. Techniki informatyczne KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Techniki informatyczne Information technology Kod Punktacja ECTS* 1 Koordynator Prof. dr hab. Jacek Migdałek Zespół dydaktyczny: Prof. dr hab. Jacek Migdałek Opis kursu

Bardziej szczegółowo

Aby zrozumieć, dlaczego korekcja błędów związana jest z zapisem cyfrowym, przyjrzyjmy się bliżej analogowym i cyfrowym zapisom dźwięku.

Aby zrozumieć, dlaczego korekcja błędów związana jest z zapisem cyfrowym, przyjrzyjmy się bliżej analogowym i cyfrowym zapisom dźwięku. Analogowy a cyfrowy Dlaczego właściwie mówimy o rewolucji cyfrowej? Najważniejszą korzyścią, wynikającą z przyjęcia zapisu cyfrowego, jest możliwość wykrywania błędów. Pozwala to na ich korekcję, a w konsekwencji

Bardziej szczegółowo

Dźwięk podstawowe wiadomości technik informatyk

Dźwięk podstawowe wiadomości technik informatyk Dźwięk podstawowe wiadomości technik informatyk I. Formaty plików opisz zalety, wady, rodzaj kompresji i twórców 1. Format WAVE. 2. Format MP3. 3. Format WMA. 4. Format MIDI. 5. Format AIFF. 6. Format

Bardziej szczegółowo

Podzespoły Systemu Komputerowego:

Podzespoły Systemu Komputerowego: Podzespoły Systemu Komputerowego: 1) Płyta główna- jest jednym z najważniejszych elementów komputera. To na niej znajduje się gniazdo procesora, układy sterujące, sloty i porty. Bezpośrednio na płycie

Bardziej szczegółowo

Urządzenia zewnętrzne

Urządzenia zewnętrzne Urządzenia zewnętrzne SZYNA ADRESOWA SZYNA DANYCH SZYNA STEROWANIA ZEGAR PROCESOR PAMIĘC UKŁADY WE/WY Centralna jednostka przetw arzająca (CPU) DANE PROGRAMY WYNIKI... URZ. ZEWN. MO NITORY, DRUKARKI, CZYTNIKI,...

Bardziej szczegółowo

Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji warsztatem pracy i twórczości. Problemy organizacji i funkcjonowania nowoczesnych bibliotek szkolnych

Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji warsztatem pracy i twórczości. Problemy organizacji i funkcjonowania nowoczesnych bibliotek szkolnych Biblioteka - Szkolne Centrum Informacji warsztatem pracy i twórczości Problemy organizacji i funkcjonowania nowoczesnych bibliotek szkolnych DEFINICJA Szkolne Centrum Informacji to nowoczesna biblioteka,

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P).

PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II. Uczeń umie: Świadomie stosować się do zasad regulaminów (P). PLAN REALIZACJI MATERIAŁU NAUCZANIA Z INFORMATYKI II DZIAŁ I: KOMPUTER W ŻYCIU CZŁOWIEKA. 1. Lekcja organizacyjna. Zapoznanie uczniów z wymaganiami edukacyjnymi i PSP. 2. Przykłady zastosowań komputerów

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia

Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Załącznik nr 1 do Ogłoszenia o zamówieniu publicznym w trybie poniżej 14 000,00 EURO Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia Zamówienia realizowane jest w ramach działań informacyjno promocyjnych projektu

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI Dz.U. 2012r. poz. 1090 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 14 września 2012 r. w sprawie rodzaju urządzeń i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku dla celów procesowych

Bardziej szczegółowo

powołana 17 sierpnia 2007 roku zarządzeniem Ministra Edukacji Narodowej Katarzyny Hall pracuje do 31 grudnia 2011 roku.

powołana 17 sierpnia 2007 roku zarządzeniem Ministra Edukacji Narodowej Katarzyny Hall pracuje do 31 grudnia 2011 roku. powołana 17 sierpnia 2007 roku zarządzeniem Ministra Edukacji Narodowej Katarzyny Hall pracuje do 31 grudnia 2011 roku. Rada opracowała: Kierunki działań w zakresie nauczania dzieci i młodzieży oraz funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

www.aleje.org.pl REGULAMIN KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO NAJPIĘKNIEJSZA ALEJA

www.aleje.org.pl REGULAMIN KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO NAJPIĘKNIEJSZA ALEJA www.aleje.org.pl REGULAMIN KONKURSU FOTOGRAFICZNEGO NAJPIĘKNIEJSZA ALEJA Edycja III 2014 Informacje podstawowe 1. Przedmiotem fotografii konkursowych powinny być aleje przydrożne sfotografowane na terenie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 października 2012 r. Poz. 1090

Warszawa, dnia 2 października 2012 r. Poz. 1090 Warszawa, dnia 2 października 2012 r. Poz. 1090 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 14 września 2012 r. w sprawie rodzaju urządzeń i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU

I. KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: TECHNOLOGIA INFORMACYJNA 2. Kod przedmiotu: Ot 3. Jednostka prowadząca: Wydział Mechaniczno-Elektryczny 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka 5. Specjalność: Informatyka

Bardziej szczegółowo

Od e-podręczników do edukacji przyszłości

Od e-podręczników do edukacji przyszłości Od e-podręczników do edukacji przyszłości Krzysztof Kurowski krzysztof.kurowski@man.poznan.pl e-edukacja Kadra i metody nauczania Zasoby cyfrowe dla edukacji Innowacyjne narzędzia i usługi ICT Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład I: Kodowanie liczb w systemach binarnych 1 Część 1 Dlaczego system binarny? 2 I. Dlaczego system binarny? Pojęcie bitu Bit jednostka informacji

Bardziej szczegółowo

Str. tytułowa. Mobilna Technologia Wspomagająca Uczenie Matematyki Uczniów Niewidomych i Słabowidzących KRÓTKA PREZENTACJA

Str. tytułowa. Mobilna Technologia Wspomagająca Uczenie Matematyki Uczniów Niewidomych i Słabowidzących KRÓTKA PREZENTACJA Str. tytułowa Mobilna Technologia Wspomagająca Uczenie Matematyki Uczniów Niewidomych i Słabowidzących KRÓTKA PREZENTACJA Platforma PlatMat powstała w projekcie badawczym współfinansowanym przez PFRON

Bardziej szczegółowo

Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań.

Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań. Czy nauczyciele wykorzystują nowoczesne technologie informacyjno-komunikacyjne w kształceniu? Raport z badań. dr Katarzyna Mikołajczyk mgr Katarzyna Pietraszek Centrum Rozwoju Edukacji Niestacjonarnej

Bardziej szczegółowo

Program modułu multimedialnego mgr Urszula Galant. PROGRAM MODUŁU MULTIMEDIALNEGO DLA UCZNIÓW KLAS IV VI SP im. Szarych Szeregów w Płochocinie

Program modułu multimedialnego mgr Urszula Galant. PROGRAM MODUŁU MULTIMEDIALNEGO DLA UCZNIÓW KLAS IV VI SP im. Szarych Szeregów w Płochocinie PROGRAM MODUŁU MULTIMEDIALNEGO DLA UCZNIÓW KLAS IV VI SP im. Szarych Szeregów w Płochocinie 1 I. WSTĘP Wraz z powszechną komputeryzacją większości dziedzin życia codziennego oraz szybkim rozwojem sprzętu

Bardziej szczegółowo

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie

System komputerowy. Sprzęt. System komputerowy. Oprogramowanie System komputerowy System komputerowy (ang. computer system) to układ współdziałaniadwóch składowych: sprzętu komputerowegooraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach sieci komputerowej.

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku.

Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku. Specyfikacja dla Zadania 1: Kurs programowania sterowników PLC dla uczniów grupy I w ZSP nr 2 w Brzesku. 1. Liczba uczestników zajęć 10 uczniów 2. Czas trwania kursu wynosi: 60 godzin 3. Kurs odbywać się

Bardziej szczegółowo

Wstęp do Informatyki. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl

Wstęp do Informatyki. dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Wstęp do Informatyki dr inż. Paweł Pełczyński ppelczynski@swspiz.pl Literatura 1. Brookshear, J. G. (2003). Informatyka w ogólnym zarysie. WNT, Warszawa. 3. Małecki, R. Arendt D. Bryszewski A. Krasiukianis

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl

Wykład I. Administrowanie szkolną siecią komputerową. dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Administrowanie szkolną siecią komputerową dr Artur Bartoszewski www.bartoszewski.pr.radom.pl Wykład I 1 Tematyka wykładu: Co to jest sieć komputerowa? Usługi w sieciach komputerowych Zasięg sieci Topologie

Bardziej szczegółowo

Dokument komputerowy w edytorze grafiki

Dokument komputerowy w edytorze grafiki Temat 3. Dokument komputerowy w edytorze grafiki Realizacja podstawy programowej 1. 3) stosuje usługi systemu operacyjnego i programów narzędziowych do zarządzania zasobami (plikami) [...]; 4) wyszukuje

Bardziej szczegółowo

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich

Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Laboratorium przez Internet w modelu studiów inżynierskich Remigiusz Rak Marcin Godziemba-Maliszewski Andrzej Majkowski Adam Jóśko POLITECHNIKA WARSZAWSKA Ośrodek Kształcenia na Odległość Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Książki elektroniczne

Książki elektroniczne strona 1 Książka elektroniczna (ebook, e-book, publikacja elektroniczna), to treść zapisana w formie elektronicznej, przeznaczona do odczytania za pomocą odpowiedniego oprogramowania zainstalowanego w

Bardziej szczegółowo

Higiena pracy z komputerem

Higiena pracy z komputerem Twoje biurko Sposób i miejsce ustawienia komputera powinny być przemyślane. Również przygotowanie samego komputera do pracy będzie miało w przyszłości wpływ na jej sprawność i szybkość. Pamiętaj też, że

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia ZP/ITS/23/2014 Załącznik nr 1.1 do SIWZ Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest: Przygotowanie zajęć dydaktycznych w postaci kursów e-learningowych przeznaczonych dla studentów

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE I KRYTERIA OCENIANIA Z PRZEDMIOTU URZĄDZENIA TECHNIKI KOMPUTEROWEJ Klasa: Program: Wymiar: 1TIR Technikum, Technik Informatyk Program nauczania dla zawodu Technik Informatyk, 351203,

Bardziej szczegółowo

APLIKACJE - MULTIMEDIALNE

APLIKACJE - MULTIMEDIALNE APLIKACJE - MULTIMEDIALNE Multimedia połączenie różnych technik medialnych z interakcją, przy wykorzystaniu różnych narzędzi komputerowych Potrzeby: 1. Sprzęt: - HD 7200 obr/min, min. ATA66, SATA, min.

Bardziej szczegółowo

Grafika rastrowa i wektorowa

Grafika rastrowa i wektorowa Grafika rastrowa i wektorowa Jakie są różnice między grafiką rastrową a wektorową? Podaj przykłady programów do pracy z grafiką rastrową/wektorową? Czym są RGB, CMYK? Gdzie używamy modelu barw RGB/CMYK?

Bardziej szczegółowo

Numer obszaru: 7 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu różnych przedmiotów. w nauczaniu wczesnoszkolnym

Numer obszaru: 7 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu różnych przedmiotów. w nauczaniu wczesnoszkolnym Numer obszaru: 7 Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu różnych przedmiotów Temat szkolenia: Wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu wczesnoszkolnym

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej

Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej Wykorzystanie nowych mediów w procesie kształcenia jako przykład innowacji dydaktycznej mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Informacja o autorce: mgr Sylwia Polcyn-Matuszewska

Bardziej szczegółowo

Bezprzewodowy system hi-fi dla całej rodziny

Bezprzewodowy system hi-fi dla całej rodziny Bezprzewodowy system hi-fi dla całej rodziny High Res Audio 192 khz / 24 bity www.tophifi.pl Oferta dostępna wyłącznie w sieci salonów Top Hi-Fi & Video Design Bezprzewodowy system audio dla Twojego domu

Bardziej szczegółowo

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne

Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Profil dyplomowania: Systemy multimedialne Zespół Kierownik Katedry - prof. zw. dr hab. inż. Andrzej Czyżewski historia: 1968 początek historii budowy specjalności 1997 - Katedra Inżynierii Dźwięku 2000

Bardziej szczegółowo

Wykład II. Reprezentacja danych w technice cyfrowej. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład II. Reprezentacja danych w technice cyfrowej. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład II Reprezentacja danych w technice cyfrowej 1 III. Reprezentacja danych w komputerze Rodzaje danych w technice cyfrowej 010010101010 001010111010

Bardziej szczegółowo

Spis Treści. Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość

Spis Treści. Dotacje na innowacje Inwestujemy w waszą przyszłość Załącznik nr 1 Załącznik techniczny przedmiotu zamówienia Zakup badań w zakresie opracowania koncepcji prezentacji video tras turystycznych wraz z dostawą do siedziby Zamawiającego Spis Treści 1. Sposób

Bardziej szczegółowo

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13

Spis treúci. Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2. Przedmowa... 11. Wstęp... 13 Księgarnia PWN: Krzysztof Wojtuszkiewicz - Urządzenia techniki komputerowej. Cz. 2 Spis treúci Przedmowa... 11 Wstęp... 13 1. Urządzenia peryferyjne i układy wejścia/wyjścia... 15 Wstęp... 15 1.1. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA

Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie Wydział Sztuki Lalkarskiej w Białymstoku SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA SYLABUS PRZEDMIOTU /MODUŁU KSZTAŁCENIA Elementy składowe sylabusu Opis Nazwa przedmiotu/modułu Animacje komputerowe Kod przedmiotu PPR56 Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Sztuki Lalkarskiej

Bardziej szczegółowo

1. ROZPOCZYNANIE PRACY Z KOMPUTEREM

1. ROZPOCZYNANIE PRACY Z KOMPUTEREM Autor: Firma: 1. ROZPOCZYNANIE PRACY Z KOMPUTEREM 1.1. WPROWADZENIE 1.1.1. KOMPUTER I JEGO ZASTOSOWANIE 1.1.2. WNĘTRZE KOMPUTERA 1.1.3. SPRZĘT I OPROGRAMOWANIE 1.1.4. RODZAJE KOMPUTERÓW 1.1.5. SYSTEM WINDOWS

Bardziej szczegółowo

Technologie Informacyjne Mediów - składowa tożsamości Nauk o Mediach. Włodzimierz Gogołek Instytut Dziennikarstwa UW www.gogolek.

Technologie Informacyjne Mediów - składowa tożsamości Nauk o Mediach. Włodzimierz Gogołek Instytut Dziennikarstwa UW www.gogolek. Technologie Informacyjne Mediów - składowa tożsamości Nauk o Mediach Włodzimierz Gogołek Instytut Dziennikarstwa UW www.gogolek.pl Zmiany liczby odbieranych umownych słów http://hmi.ucsd.edu/pdf/hmi_2009_consumerreport_dec9_2009.pdf

Bardziej szczegółowo

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor

Podsystem graficzny. W skład podsystemu graficznego wchodzą: karta graficzna monitor Plan wykładu 1. Pojęcie podsystemu graficznego i karty graficznej 2. Typy kart graficznych 3. Budowa karty graficznej: procesor graficzny (GPU), pamięć podręczna RAM, konwerter cyfrowo-analogowy (DAC),

Bardziej szczegółowo

Projekcje multimedialne

Projekcje multimedialne Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Multimedia i Grafika Komputerowa Klasa: druga Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo

Bardziej szczegółowo

Małopolska Chmura Edukacyjna Projekt pilotażowy MRPO, działanie 1.2

Małopolska Chmura Edukacyjna Projekt pilotażowy MRPO, działanie 1.2 Małopolska Chmura Edukacyjna Projekt pilotażowy MRPO, działanie 1.2 Sławomir Zieliński Katedra Informatyki AGH 26 czerwca 2015 Plan prezentacji Wprowadzenie Scenariusze użycia Przykład działania Wyposażenie

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 6

Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 6 60 Rozkład materiału nauczania. Lekcje z komputerem. Klasa 6 2 3 4 Bezpieczne dane. Bezpieczeństwo plików BHP, bezpieczeństwo przechowywania danych, wirusy (antywirusy), portfolio, zabezpieczamy swoje

Bardziej szczegółowo

Renata Krzemińska. nauczyciel matematyki i informatyki

Renata Krzemińska. nauczyciel matematyki i informatyki Program koła przedmiotowego w Gimnazjum Informatyka R2 w ramach projektu pn. Czym skorupka za młodu nasiąknie - rozwój kompetencji kluczowych uczniów Zespołu Szkół w Nowej Wsi Lęborskiej Renata Krzemińska

Bardziej szczegółowo

Opis oferowanego towaru część II Multimedialne sale dydaktyczne. 2 szt. Tablica multimedialna

Opis oferowanego towaru część II Multimedialne sale dydaktyczne. 2 szt. Tablica multimedialna Opis oferowanego towaru część II Multimedialne sale dydaktyczne Lp. Nazwa Ilość Załącznik nr 7 Parametry oferowane przez Wykonawcę (wypełnia Wykonawca) Tablica multimedialna 2 szt 1. Parametry/warunki

Bardziej szczegółowo

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność

Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność Kup książkę Poleć książkę Oceń książkę Księgarnia internetowa Lubię to!» Nasza społeczność SPIS TREŚCI Drodzy Uczniowie!........................................... 5 Rozdział 1. Bezpieczne posługiwanie

Bardziej szczegółowo

Podział komputerów. Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika

Podział komputerów. Wykład z Technologii Informacyjnych. Piotr Mika Podział komputerów Wykład z Technologii Informacyjnych Piotr Mika Superkomputery Przeznaczone do wykonywania skomplikowanych obliczeń numerycznych, modelowania giełdy, symulacje, modelowanie atmosfery

Bardziej szczegółowo

UMOWA O DZIEŁO Nr. zawarta w Toruniu dniu... roku pomiędzy: zwanym dalej Wykonawcą.

UMOWA O DZIEŁO Nr. zawarta w Toruniu dniu... roku pomiędzy: zwanym dalej Wykonawcą. UMOWA O DZIEŁO Nr zawarta w Toruniu dniu... roku pomiędzy: Toruńską Infrastrukturą Sportową Sp. z o.o. z siedzibą w Toruniu, przy ul. Szosa Chełmińska 27 wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem:

Bardziej szczegółowo

USB HYBRID TV STICK. Instrukcja obsługi. Watch & record Digital TV & Analog TV programs on Your PC! MT4153

USB HYBRID TV STICK. Instrukcja obsługi. Watch & record Digital TV & Analog TV programs on Your PC! MT4153 USB HYBRID TV STICK Watch & record Digital TV & Analog TV programs on Your PC! MT4153 Instrukcja obsługi PL 2 Wprowadzenie Presto! PVR jest rejestratorem wideo w Twoim komputerze. Możesz nagrywać programy

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania w klasie VI 2013/2014 OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania w klasie VI 2013/2014 OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania w klasie VI 2013/2014 OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIA PODLEGAJĄCE OCENIE Na zajęciach z informatyki, uczeń jest oceniany w następujących obszarach : praca na lekcji

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Sprzęt Aplikacja Komputer osobisty PC Karta dźwiękowa zainstalowana w PC Mikrofon Wzmacniacz z kolumnami Audacity Program Audacity jest wielościeżkowym edytorem dźwięku.

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej

Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Matematyki i Informatyki Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Marcin HENRYKOWSKI Nr albumu: 158069 Praca magisterska na kierunku Informatyka Archiwizacja

Bardziej szczegółowo

Kompletny system multimedialny, łatwe w użyciu a jednocześnie bogate w oferowane funkcje narzędzie wspomagające oprawę liturgii i pracę duszpasterską

Kompletny system multimedialny, łatwe w użyciu a jednocześnie bogate w oferowane funkcje narzędzie wspomagające oprawę liturgii i pracę duszpasterską Kompletny system multimedialny, łatwe w użyciu a jednocześnie bogate w oferowane funkcje narzędzie wspomagające oprawę liturgii i pracę duszpasterską w parafii. Funkcje systemu - wyświetlanie tekstów pieśni

Bardziej szczegółowo

Mini kamera IP Wi-Fi ukryta w ZEGARKU CYFROWYM, DETEKCJA RUCHU, 1280x720, 4 GB, DZIEŃ/NOC, P2P, CLOCK WI-FI Camera

Mini kamera IP Wi-Fi ukryta w ZEGARKU CYFROWYM, DETEKCJA RUCHU, 1280x720, 4 GB, DZIEŃ/NOC, P2P, CLOCK WI-FI Camera MDH System Strona 1 MDH-SYSTEM ul. Bajkowa 5, Lublin tel./fax.81-444-62-85 lub kom.693-865-235 e mail: info@mdh-system.pl Mini kamera IP Wi-Fi ukryta w ZEGARKU CYFROWYM, DETEKCJA RUCHU, 1280x720, 4 GB,

Bardziej szczegółowo

3. Podaj podobieństwa pomiędzy Internetem a tradycyjnymi źródłami informacji. 4.Podaj różnice pomiędzy Internetem a tradycyjnymi źródłami informacji.

3. Podaj podobieństwa pomiędzy Internetem a tradycyjnymi źródłami informacji. 4.Podaj różnice pomiędzy Internetem a tradycyjnymi źródłami informacji. Zagadnienia do powtórzenia z Technologii Informacyjnej 1. Informatyka obejmuje: a) teorie informatyczne b) systemy informatyczne, w tym programowanie c) budowę i działanie komputera d) zastosowanie metod

Bardziej szczegółowo

Treść uwagi Propozycja zmian zapisu Stanowisko MRR

Treść uwagi Propozycja zmian zapisu Stanowisko MRR Nazwa projektu dokumentu: Projekt rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej na wspieranie tworzenia i rozwoju gospodarki

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka urządzeń zewnętrznych

Charakterystyka urządzeń zewnętrznych Charakterystyka urządzeń zewnętrznych PAMIĘĆ OPERACYJNA MIKROPROCESOR KANAŁY WE WY Urządzenia zewnętrzne WE WY Urządzenia pamięci zewnętrznej Urządzenia transmisji danych Budowa jednostki centralnej Pamięć

Bardziej szczegółowo

Konwersja dźwięku analogowego do postaci cyfrowej

Konwersja dźwięku analogowego do postaci cyfrowej Konwersja dźwięku analogowego do postaci cyfrowej Schemat postępowania podczas przetwarzania sygnału analogowego na cyfrowy nie jest skomplikowana. W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić kilka elementarnych

Bardziej szczegółowo

Architektura komputerów

Architektura komputerów Architektura komputerów Tydzień 10 Pamięć zewnętrzna Dysk magnetyczny Podstawowe urządzenie pamięci zewnętrznej. Dane zapisywane i odczytywane przy użyciu głowicy magnetycznej (cewki). Dane zapisywane

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS. Planowanie inwestycji drogowych w Małopolsce w latach 2007-2013 Wykorzystanie nowoczesnych technologii w zarządzaniu drogami wojewódzkimi na przykładzie systemu zarządzania opartego na technologii GPS-GPRS.

Bardziej szczegółowo

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY

OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY KOD UCZNIA OLIMPIADA INFORMATYCZNA 2010 ROK ETAP SZKOLNY * Postaw znak x w okienku obok właściwej odpowiedzi. 1. Przybornik w programie Paint to element programu, w którym znajdują się: kolory przyciski

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW EDUKACYJNE Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH DLA KLASY SZÓSTEJ W ZAKRESIE I UCZNIÓW Ocena celujący bardzo dobry dobry dostateczny dopuszczający Zakres wiadomości wykraczający dopełniający rozszerzający podstawowy

Bardziej szczegółowo

Wykład III: Kompresja danych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki

Wykład III: Kompresja danych. Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Studia Podyplomowe INFORMATYKA Podstawy Informatyki Wykład III: Kompresja danych 1 I. Reprezentacja danych w komputerze Rodzaje danych w technice cyfrowej 010010101010 001010111010 101101001001 2 Kompresja

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU/KLUB SENIORA PROMUJĄCY ZDROWIE. 1 Przepisy ogólne

REGULAMIN KONKURSU UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU/KLUB SENIORA PROMUJĄCY ZDROWIE. 1 Przepisy ogólne REGULAMIN KONKURSU UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU/KLUB SENIORA PROMUJĄCY ZDROWIE 1 Przepisy ogólne 1. Konkurs Uniwersytet Trzeciego Wieku /Kub Seniora promujący zdrowie realizowany jest przez Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

MOBILNA PRACOWNIA INNOVATORS-ECO

MOBILNA PRACOWNIA INNOVATORS-ECO MOBILNA PRACOWNIA INNOVATORS-ECO Mobilna pracownia INNOVATORS-ECO jest zaprojektowana w technologii bezprzewodowej, zwiększającej potencjał do wykorzystania komputerów w salach lekcyjnych i poza nimi,

Bardziej szczegółowo

ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia.

ARYTMETYKA BINARNA. Dziesiątkowy system pozycyjny nie jest jedynym sposobem kodowania liczb z jakim mamy na co dzień do czynienia. ARYTMETYKA BINARNA ROZWINIĘCIE DWÓJKOWE Jednym z najlepiej znanych sposobów kodowania informacji zawartej w liczbach jest kodowanie w dziesiątkowym systemie pozycyjnym, w którym dla przedstawienia liczb

Bardziej szczegółowo

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig

OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig OPIS WYMOGÓW JAKOŚCI ŚWIADCZENIA USŁUG e-learnig E-learning jako usługa rozwojowa E-learning to jedna z forma zdalnego nauczania (tj. formy wspomagania procesu uczenia się technologiami informacyjno-komunikacyjnymi)

Bardziej szczegółowo

Nasz cel: zapewnienie całodobowego dostępu zdalnego i sterowania kamerami. Dynamic Transcoding

Nasz cel: zapewnienie całodobowego dostępu zdalnego i sterowania kamerami. Dynamic Transcoding Nasz cel: zapewnienie całodobowego dostępu zdalnego i sterowania kamerami Dynamic Transcoding 2 Dynamic Transcoding Całodobowy dostęp zdalny i zdalne sterowanie w dowolnym miejscu i czasie Do tej pory

Bardziej szczegółowo

d) program działający w środowisku Windows 10. Edytorem tekstu jest: a) Paint b) WordPad c) PowerPoint d) Excel

d) program działający w środowisku Windows 10. Edytorem tekstu jest: a) Paint b) WordPad c) PowerPoint d) Excel I SZKOLNY KONKURS INFORMATYCZNY MISTRZ KOMPUTERA 1. Czy pamięć RAM: a. jest pamięcią zewnętrzną b. jest pamięcią wewnętrzną c. jest pamięcią przechowywaną na dyskietce 2. Co oznacza pojęcie SIMM,DIMM,DDR:

Bardziej szczegółowo

Program szkolnego koła informatycznego www.pl

Program szkolnego koła informatycznego www.pl Program szkolnego koła informatycznego www.pl Wstęp Program szkolnego koła www.pl ma na celu ujawnienie zainteresowań i kształtowanie uzdolnień młodzieży w dziedzinie informatyki. Zakłada się, że uczniowie

Bardziej szczegółowo

UCZNIOWIE SĄ AKTYWNI. Wykorzystanie nowych technologii a aktywność uczniów.

UCZNIOWIE SĄ AKTYWNI. Wykorzystanie nowych technologii a aktywność uczniów. Wykorzystanie nowych technologii a aktywność uczniów. Wymaganie: Uczniowie są aktywni Uczniowie są zaangażowani w zajęcia prowadzone w szkole lub placówce i chętnie w nich uczestniczą. Nauczyciele stwarzają

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie telefonii komórkowej do przeszukiwania baz bibliograficznych.

Wykorzystanie telefonii komórkowej do przeszukiwania baz bibliograficznych. Poznańska Fundacja Bibliotek Naukowych Temat seminarium: Wykorzystanie telefonii komórkowej do przeszukiwania baz bibliograficznych. Autor: Łukasz Gientka Wykorzystanie telefonii komórkowej do przeszukiwania

Bardziej szczegółowo

Technologia informacyjna

Technologia informacyjna Technologia informacyjna Wstęp Technologia informacyjna jest rozumiana jako ogół zastosowań narzędzi informatycznych do przetwarzania i wymiany informacji w różnych formach (liczby, tekstu, dźwięku oraz

Bardziej szczegółowo

Zasady i kryteria zaliczenia: Egzamin w formie testu. Podstawą zaliczenia jest zdobycie 51% możliwych punktów.

Zasady i kryteria zaliczenia: Egzamin w formie testu. Podstawą zaliczenia jest zdobycie 51% możliwych punktów. Jednostka prowadząca: Wydział Techniczny Kierunek studiów: Edukacja techniczno-informatyczna Nazwa przedmiotu: Techniki multimedialne Charakter przedmiotu: kierunkowy, obowiązkowy Typ studiów: inżynierskie

Bardziej szczegółowo

Małopolska Chmura Edukacyjna Projekt pilotażowy MRPO, działanie 1.2

Małopolska Chmura Edukacyjna Projekt pilotażowy MRPO, działanie 1.2 Małopolska Chmura Edukacyjna Projekt pilotażowy MRPO, działanie 1.2 Sławomir Zieliński Katedra Informatyki AGH Wprowadzenie 2014 Katedra Informatyki, Wydział Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W OŚRODKU KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM

INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W OŚRODKU KULTURY W DRAWSKU POMORSKIM Załącznik Nr 3 do zarządzenia Nr 5/2012 Dyrektora Ośrodka Kultury w Drawsku Pomorskim z dnia 1 marca 2012 r. INSTRUKCJA ZARZĄDZANIA SYSTEMEM INFORMATYCZNYM SŁUŻĄCYM DO PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH W

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: IET-2-411-US-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Niestacjonarne

Rok akademicki: 2013/2014 Kod: IET-2-411-US-n Punkty ECTS: 3. Poziom studiów: Studia II stopnia Forma i tryb studiów: Niestacjonarne Nazwa modułu: Nowoczesne technologie bezprzewodowe Rok akademicki: 2013/2014 Kod: IET-2-411-US-n Punkty ECTS: 3 Wydział: Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Kierunek: Elektronika i Telekomunikacja

Bardziej szczegółowo

13. Plan rozwoju programu Cyfrowa Przyszłość

13. Plan rozwoju programu Cyfrowa Przyszłość 13. Jarosław Lipszyc współpraca: Katarzyna Sawko Projekt Cyfrowa przyszłość jest realizowany przez Fundację Nowoczesna Polska od października 2011. Jednym z celów projektu, zrealizowanym w pierwszym etapie

Bardziej szczegółowo