Wzrost i rozwój roślin

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wzrost i rozwój roślin"

Transkrypt

1 Wykład 11 i 12 Wzrost i rozwój - definicje Wzrost roślin - powiększanie się rozmiarów rośliny, co można określić ilościowo (wzrost świeżej masy, wysokości, itp.). Zachodzi on poprzez podziały (wzrost embrionalny) komórek i ich wydłużanie się (wzrost elongacyjny). Rozwój roślin - różnicowanie się komórek w tkanki stałe i wytwarzanie organów (nieodwracalne zmiany jakościowe). Wzrost i rozwój roślin Stadia rozwojowe rośliny: - stadium wegetatywne faza embrionalna - rozwój nasiona faza młodociana (juwenilna) - kiełkowanie, wzrost wegetatywny - stadium generatywne - indukcja i rozwój kwiatu za za Rozwój powstawanie nowych tkanek i organów za 1

2 Rozwój pędu i korzenia rozpoczyna w merystemie wierzchołkowym i korzeniowym 2

3 Wzorzec rozwojowy Przyrost apikalny/bazalny, aksjalny SAM Histogeneza embriogeneza Zygota Zarodek Liścienie Hypokotyle przyrost pierwotny SAM Primordia liściowe RAM Różnicowanie komórek przyrost pierwotny???? RAM Tkanki pędu Tkanki korzenia Struktura/Funkcja? Przyrost 1 o Przyrost 2 o Przyrost 1 o Przyrost 2 o Patrz np. Zygmunt Hejnowicz: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, Przekrój przez łodygę rośliny z przyrostem wtórnym 1 - rdzeń, 2 - protoksylem, 3 - drewno (ksylem), 4 - łyko, 5 - sklerenchyma, 6 - kora pierwotna, 7 - epiderma : 3

4 Regulacja morfogenezy poziom komórkowy (transkrypcja, translacja, potranslacyjna obróbka białek) poziom międzykomórkowy (fitohormony) poziom zewnątrzkomórkowy (światło, temperatura, dostępność minerałów) Poznanie mechanizmów morfogenezy i przebiegu procesów wzrostu i rozwoju roślin zawdzięczmy w ogromnej mierze rzodkiewnikowi pospolitemu Arabidopsis thaliana Liczba genów: ~26000 Cykl: 42 dni w 20 C, CL Mutagenzeza: łatwa Badania: > 1000 laboratoriów, > 7000 naukowców Nieznane (36.6%) Organizacja komórki i biogeneza (1.7%) Metabolizm DNA (1.8%) Metabolizm węglowodanów (2.4%) Transdukcja sygnałów (2.6%) Biosynteza białek (2.7%) Transport elektronów (3%) Modyfikacja białek (3.7%) Metabolizm białek (5.7%) Transkrypcja (6.1%) Inny metabolizm (6.6%) A. thaliana jest pierwszą rośliną, której zsekwecjonowano cały genom Inne procesy fizjologiczne (18.6%) Transport (8.5%) Poznanie sekwencji nukleotydowej DNA rośliny nie wystarcza (przynajmniej na razie), aby przewidzieć jej cechy Mutanty A. thaliana ale funkcję poszczególnych genów możemy przewidzieć na podstawie analizy cech mutantów U mutanta gnom zaburzone jest ustanawianie polarności komórek Fenotyp mutanta Clavata Fenotyp rośliny dzikiej Białko CLAVATA zostało wyłączone podczas rozwoju 4

5 Morfogeneza rośliny, jak i innych organizmów wielokomórkowych jest pod kontrolą genów homeotycznych lacks apical-basal axis Pattern Formation Homeotic Gene WT 35S::knotted1 GNOM: guanine nucleotide exchange factor KNOTTED gene expression results in the differentiation of cells into vasculature. Podtrzymywanie merystemu Obserwacje: mutant wuschel = zanik merystemu mutant clavata = rozrost metystemu Wnioski: gen WUSCHEL = podtrzymywanie merystemu gen CLAVATA = ograniczanie merystemu Molekularny mechanizm funkcjonowania CLAVATA mutanty clavata 1, 2 i 3 posiadają identyczny fenotyp powiększonego merystemu białko CLAVATA3 funkcjonuje jako cząstka sygnalna, której receptorem jest białko złożone z CLAVATA 1 i 2 receptor CLAVATA jest kinazą serynowotreoninową zawierającą powtórzenia leucyny (LLR). interakcji białek CLAVATA i WUSCHEL stanowią precyzyjnie regulowany mechanizm kontroli funkcjonowania merystemu Funkcjonowanie merystemu wierzchołkowego W jaki sposób zygota przekształca się w złożony organizm? Fazy rozwojowe roślin kwiatowych Survival of the flexible: 5

6 Cykl rozwojowy roślin kwiatowych Podział roślin ze względu na rodzaj cyklu wegetacyjnego Fazy rozwojowe roślin kwiatowych Kwitnienie owocowanie Kiełkowanie Wzrost wegetatywny Zygota FAZA EMBIONALNA FAZA JUWENILNA FAZA DOJRZAŁA WEGETATYWNA FAZA DOJRZAŁA GENERATYWNA Zapłodnienie i rozwój embrionalny u roślin okrytonasiennych Poethig RS. Science 301: (2003) 6

7 Zapłodnienie i rozwój embrionalny u roślin okrytonasiennych Embrionalna faza rozwoju The Plant Cell, Vol. 5, , October 1993 Embrionalna faza rozwoju Nasiono rośliny jedno- i dwuliściennej 7

8 Kiełkowanie, typy kiełkowania Juwenilna i dojrzała wegetatywna faza rozwoju Kolejność uruchamiania substancji zapasowych podczas kiełkowania Cechy morfologiczne odróżniające poszczególne fazy rozwojowe roślin wielkość i kształt liści sposób rozmieszczenia liści na pędzie (filotaksja) wzorzec różnicowania epidermy zdolność wytwarzania korzeni przybyszowych możliwość wydłużania się międzywęźli zdolność do wytwarzania kwiatów Dimorficzne liście u eukaliptusa (Eucalyptus globulus) Dimorficzne liście u eukaliptusa (Eucalyptus globulus) Liście fazy dojrzałej: wydłużone, filotaksja spiralna Liście juwenilne: zaokrąglone, filotaksja symetryczna nakrzyżległa 8

9 Dimorficzne liście u bluszczu (Hedera helix) Acacia koa Długość juwenilnej fazy rozwoju u niektórych gatunków roślin Gatunek Długość juwenilnej fazy rozwoju w latach Róża (Rosa spp.) Winorośl (Vitis) 1 Jabłoń (Malus spp. 3-8 Cytrusy (Citrus spp.) 5-8 Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) 5-10 Bluszcz (Hedera helix) 5-10 Sekwoja olbrzymia (Sequoiadendron giganteum) 20 Dąb (Quercus robur) Buk zwyczajny (Fagus sylvatica) Generatywna faza rozwoju Na podst. Hartmann and Kester s Plant Propagation: Principles and Practices, 7th edition (2002). Etapy zakwitania Przejście roślin fotoperiodycznie wrażliwych do fazy generatywnej jest konsekwencją wielu reakcji metabolicznych, zachodzących w kilku etapach: Indukcja kwitnienia (w liściach lub liścieniach) Ewokacja albo inicjacja kwitnienia Rozwój kwiatów 9

10 Typy kwiatostanów 10

11 Rozwój owoców 11

12 Zastosowanie kultur in vitro. Mikrorozmnażanie Embriogeneza somatyczna Embriogeneza haploidalna Otrzymywanie somatycznych mieszańców Otrzymywanie sztucznych nasion Uwalnianie roślin od patogenów Transformowanie roślin Wzrost i rozwój - Rozwój embrionalny i embriogeneza somatyczna - Kiełkowanie - czynniki warunkujące kiełkowanie - Rozwój wegetatywny - różnicowanie tkanek i organów - Rozwój generatywny - regulacja zakwitania roślin - indukcja fotoperiodyczna - termoindukcja - Zapylenie i zapłodnienie - Rozwój nasion i owoców - Spoczynek roślin - spoczynek pąków - spoczynek nasion - Starzenie się roślin - Ruchy i rytmy biologiczne roślin - Tropizmy - Nastie Wpływ czynników wewnętrznych i środowiskowych na procesy rozwojowe rośliny - Czynniki wewnętrzne - fitohormony - Czynniki środowiskowe - Światło jako czynnik troficzny i morfogenetyczny - Temperatura - Dostępność wody - Zasolenie - Patogeny - Zanieczyszczenia antropogeniczne Strukturalno-organizacyjne podstawy wzrostu i rozwoju Funkcjonowanie rośliny wymaga współdziałania organów - struktura i organizacja Funkcje pędu - fotosynteza - reprodukcja - magazynowanie - transport - produkcja hormonów Funkcje korzenia - mocowanie - odżywianie - magazynowanie - transport - produkcja niektórych hormonów 12

13 Regulacja wzrostu i rozwoju - rola fitohormonów Podstawowe hormony roślinne (fitohormony) Plant Physiology, October 2010, Vol. 154, pp Hormony substancje sygnalizacyjne synteza transport percepcja odpowiedź Układ transportowy w roślinie Odpowiedź fizjologiczna Produkcja aktywnego hormonu Transport Wiązanie do receptora H Przetworzenie sygnału Odpowiedź fizjologiczna Cyrkulacja roztworów w roślinie L ładowanie; U rozładunek I wymiana między floemem i ksylemem Fitohormony regulują wszystkie etapy cyklu życiowego rośliny Fitohormony pomagają też roślinom radzić sobie ze stresami Dojrzewanie owoców Embriogeneza Spoczynek nasion Kiełkowanie Wzrost i rozgałęzianie Dojrzewanie owoców Embriogeneza Spoczynek nasion Kiełkowanie Wzrost i rozgałęzianie Zapłodnienie i rozwój owoców Rozwój kwiatu Zapłodnienie i rozwój owoców Rozwój kwiatu 13

14 Hormonalna kontrola wzrostu i rozwoju Hormonalna kontrola rozwoju wegetatywnego Auksyny Cytokininy Gibereliny Brasinosteroidy Hormonalna kontrola reprodukcji Etylen Kwas abscysynowy Hormonalne reakcje na stres Salicylany Jasmoniany 14

Zagadnienia: Wzrost i rozwój

Zagadnienia: Wzrost i rozwój Zagadnienia: Wzrost i rozwój 1. Definicja wzrostu i rozwoju. 2. Fazy wzrostu i rozwoju (embrionalna, juwenilna, wegetatywna, generatywna). 3. Wpływ czynników środowiska na wzrost i rozwój roślin. 4. Kiełkowanie

Bardziej szczegółowo

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ

WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ WYKŁAD XIII ROŚLINY WZROST I ROZWÓJ Podstawowe objawy życia: Przemiana materii (metabolizm) WZROST I ROZWÓJ Wzrost - nieodwracalny przyrost rozmiarów rośliny Rozwój - zmiany jakościowe zachodzące w ciągu

Bardziej szczegółowo

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n )

Hormony roślinne ( i f t i o t h o or o m r on o y n ) Hormony roślinne (fitohormony) Hormony roślinne: To związki chemiczne syntetyzowane w pewnych częściach rośliny służące do "komunikacji" pomiędzy poszczególnymi jej częściami. Działają w bardzo małych

Bardziej szczegółowo

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne

Embriologia roślin nasiennych SYLABUS A. Informacje ogólne Embriologia roślin nasiennych A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod Język Rodzaj Rok studiów

Bardziej szczegółowo

Auksyna,,oczami roślin transgenicznych

Auksyna,,oczami roślin transgenicznych Auksyna,,oczami roślin transgenicznych dr Justyna Wiśniewska, UNIWERSYTET MIKOŁAJA KOPERNIKA w TORUNIU ZAKŁAD BIOTECHNOLOGII Auksyny naturalne i sztuczne Naturalne auksyny: IAA - kwas indolilo-3-octowy

Bardziej szczegółowo

Mikrorozmnażanie roślin

Mikrorozmnażanie roślin Mikrorozmnażanie roślin Technika mikrorozmnażania (rozmnażania klonalnego) pozwala rozmnożyć w warunkach in vitro materiał roślinny z niewielkich fragmentów roślin, tkanek lub pojedynczych komórek i otrzymać

Bardziej szczegółowo

KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI. Wpływ auksyn na wzrost roślin

KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI. Wpływ auksyn na wzrost roślin POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA FIZYKOCHEMII I TECHNOLOGII POLIMERÓW LABORATORIUM Z FIZYKI I BIOFIZYKI Wpływ auksyn na wzrost roślin 14.1. Wprowadzenie 14.1.2. Wzrost roślin Wzrost i rozwój

Bardziej szczegółowo

METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN

METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN METODYKA STOSOWANA W ZAKŁADZIE BIOLOGII ROZWOJU ROŚLIN Immunolokalizacja wybranych białek i polisacharydów Ksyloglukan u Arabidopsis Kaloza w gametofiach mszaków Immunocytochemia białek cytoszkieletu kortykalnego

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Botanika rolnicza z fizjologią roślin R.B1

KARTA PRZEDMIOTU. Botanika rolnicza z fizjologią roślin R.B1 KARTA PRZEDMIOTU 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu i kod (wg planu studiów): Kierunek studiów: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Forma studiów: Obszar kształcenia: Koordynator przedmiotu: Prowadzący

Bardziej szczegółowo

Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski

Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski Botanika. T. 1 Morfologia - A. Szweykowska, J. Szweykowski Spis treści 1.Wstęp Przedmiot i zadania botaniki Historia botaniki Główne dyscypliny botaniczne Metody badania budowy i rozwoju roślin 2.Komórka

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Wymagania edukacyjne z biologii w klasie I Nr i temat lekcji Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii 2. Źródła wiedzy biologicznej 3. Obserwacje 4. Klasyfikacja 5. Oznaczanie wymienia

Bardziej szczegółowo

Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach.

Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach. Roślinne kultury tkankowe in vitro hodowla roślin, części roślin, tkanek lub pojedynczych komórek na sztucznych pożywkach w sterylnych warunkach. TOTIPOTENCJA Zdolności do odtworzenia poszczególnych organów,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Dział programu Numer i temat lekcji ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca 1 2 3 4 5 6 7 I. Podstawy biologii 1. Biologia

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a. Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a. Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016 Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy 1a Gimnazjum Publicznego im. Jana Pawła II w Żarnowcu na rok szkolny 2015/2016 Nauczyciel: mgr Joanna Szasta Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki.

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki. PSO Biologia klasa I Nr i temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii 1. Historia

Bardziej szczegółowo

Regulatory wzrostu 1. Auksyny 2. Gibereliny 3. Cytokininy 4. Brasinosteroidy 5. Kwas abscysynowy 6. Jasmonidy 7. Etylen

Regulatory wzrostu 1. Auksyny 2. Gibereliny 3. Cytokininy 4. Brasinosteroidy 5. Kwas abscysynowy 6. Jasmonidy 7. Etylen WYKŁAD XV Regulacja wzrostu i rozwoju roślin przez czynniki endogenne Reakcja roślin na stres Fitohormony - hormony roślinne - endogenne regulatory roślinne, które są transportowane w roślinie od miejsca,

Bardziej szczegółowo

Rośliny z probówki. Jak powstają? Alina Trejgell & Agata Stawicka, UMK

Rośliny z probówki. Jak powstają? Alina Trejgell & Agata Stawicka, UMK Rośliny z probówki Jak powstają? I. Dojrzałe i niedojrzałe nasiona szarotka (Leontopodium alpinum) II. Inne organy roślin wyka (Vicia sepium) zarodki zygotyczne pąki kwiatowe wilca (Pharbitis nil) korzeń

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki.

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział I Powitanie biologii wskazuje ważne etapy w rozwoju biologii jako nauki. Wymagania edukacyjne niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen z zajęć edukacyjnych wynikających z realizowanego programu nauczania BIOLOGIA KL.I Nr i temat lekcji

Bardziej szczegółowo

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych

3 3.Tkanki roślinne-twórcze klasyfikacja tkanek na twórcze i stałe charakterystyka tkanek twórczych Biologia- kl. 3 TŻ1, 3TŻ-2, 3 TA Numer Temat Zakres treści lekcji 1 1.Rośliny pierwotnie wodne cechy królestwa roślin formy organizacji budowy roślin pierwotnie wodnych sposoby rozmnażania się roślin pierwotnie

Bardziej szczegółowo

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak

Zawartość. 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak Zawartość 139432 1 Wstęp Jan Kopcewicz, Stanisław Lewak 2 Podstawy procesów życiowych 2.1 Podstawy strukturalno-funkcjonalne komórki roślinnej Andrzej Tretyn 2.1.1 Błona komórkowa (plazmolema) 2.1.2 Cytoplazma

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum

Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum Wymagania na poszczególne oceny z biologii klasa I gimnazjum Nr i temat Dział I Powitanie biologii 1. Historia i współczesność biologii wymienia nazwy dziedzin biologii, podaje zakres badań pięciu dziedzin

Bardziej szczegółowo

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych.

Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Organy wegetatywne roślin nasiennych: liście, pędy, korzenie. Budowa anatomiczna liścia roślin okrytonasiennych. Budowa morfologiczna liścia. Przekrój przez blaszkę liściową. Budowa anatomiczna liścia.

Bardziej szczegółowo

Botanika ogólna - opis przedmiotu

Botanika ogólna - opis przedmiotu Botanika ogólna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Botanika ogólna Kod przedmiotu 13.9-WB-BiolP-BtOg-L-S14_pNadGenZSLYC Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biologia Profil ogólnoakademicki

Bardziej szczegółowo

Pobudliwość i koordynacja funkcji życiowych u roślin.

Pobudliwość i koordynacja funkcji życiowych u roślin. Pobudliwość i koordynacja funkcji życiowych u roślin. Zadanie 1 A B C W doświadczeniu wykorzystano: syntetyczną auksynę i wodę. Jak zachowała się siewka A, B i C? Zadanie 2 I - Wyjaśnij jakiego czynnika

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Bardziej szczegółowo

WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO

WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO K.Heller, Instytut Włókien Naturalnych ul. Wojska Polskiego 71B, 60-630 Poznań, e-mail: khel@inf.poznan.pl WZROST I ROZWÓJ LNU WŁÓKNISTEGO Zakłady Doświadczalne Instytutu Włókien Naturalnch Experimental

Bardziej szczegółowo

Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych

Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych Organy generatywne i cykle rozwojowe roślin nasiennych Nagozalążkowe U nagozalążkowych, na przykład u sosny zwyczajnej, liście zarodnionośne (sporofile) zebrane są w kłosy zarodnionośne, zwane szyszkami.

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Biologia eksperymentalna i środowiskowa

KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Biologia eksperymentalna i środowiskowa KARTA KURSU (realizowanego w module specjalności) Biologia eksperymentalna i środowiskowa.. (nazwa specjalności) Nazwa Nazwa w j. ang. Biologia roślin Plant biology Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator dr

Bardziej szczegółowo

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM

POZIOMY WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH Z BIOLOGII DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DLA UCZNIÓW Z UPOŚLEDZENIEM W STOPNIU LEKKIM DZIAŁ I, II i III: RÓŻNORODNOŚĆ ŻYCIA Uczeń umie wymienić niektóre czynności żywego organizmu. Uczeń wie, co to jest komórka. Uczeń umie wymienić niektóre czynności

Bardziej szczegółowo

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu

Sukces kultur in vitro oparty jest na zjawisku totipotencji, czyli nieograniczonej zdolności komórek do dzielenia się i odtwarzania całego organizmu Rośliny z probówki Kultury in vitro to uprawa części roślin, tkanek, pojedynczych komórek, a nawet protoplastów poza organizmem macierzystym, na sztucznych pożywkach w warunkach sterylnych Sukces kultur

Bardziej szczegółowo

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe.

Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Temat: Tkanki roślinne. 1. Tkanki miękiszowe. Są obecne we wszystkich organach rośliny i stanowią główną ich część. Należą do tkanek stałych, jednak nieraz dają początek wtórnym tkankom twórczym. Zbudowane

Bardziej szczegółowo

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka... Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...... organizm 2. Na rysunku komórki roślinnej wskaż i podpisz następujące

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I

Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I Wymagania edukacyjne z biologii Klasa I D z i a ł : B I O L O G I A N A U K A O Ż Y C I U zalicza biologię do nauk przyrodniczych, określa przedmiot badań biologii, wymienia nazwy przyrządów optycznych

Bardziej szczegółowo

KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION

KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION Ziemniak Solanum tuberosum L. KOD OPIS ROZWOJU Z BULWY OPIS ROZWOJU Z NASION Główna faza rozwojowa 0: Kiełkowanie (formowanie pędów) 00 000 Bulwa w stanie spoczynku, nasiona suche kiełki niewidoczne 01

Bardziej szczegółowo

Temat: Budowa i funkcje korzenia.

Temat: Budowa i funkcje korzenia. Temat: Budowa i funkcje korzenia. Korzeń to część podziemna organizmu roślinnego (organ wegetatywny) przystosowana do wypełniania określonych funkcji: Umocowania rośliny w podłożu. Pobierania z gleby wody

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. Wykład. Fizjologia wzrostu i rozwoju roślin. 2. Cykl rozwojowy roślin. Wzrost generatywny i starzenie roślin

Wprowadzenie. Wykład. Fizjologia wzrostu i rozwoju roślin. 2. Cykl rozwojowy roślin. Wzrost generatywny i starzenie roślin Wykład Fizjologia wzrostu i rozwoju roślin 2. Cykl rozwojowy roślin. Wzrost generatywny i starzenie roślin Autor dr hab. Renata Bogatek-Leszczyńska Wprowadzenie Na poprzednim wykładzie dowiedzieliście

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH

WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE DO UZYSKANIA OCEN ŚRÓDROCZNYCH I ROCZNYCH BIOLOGIA KL. II gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia I PÓŁROCZE Ocena niedostateczna - jest z reguły nieobecny

Bardziej szczegółowo

Dział programu I. Biologia nauka o życiu

Dział programu I. Biologia nauka o życiu Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka konieczny podstawowy rozszerzający Uczeń: potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy rozróżnia próbę kontrolną i badawczą Uczeń:

Bardziej szczegółowo

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59)

Terminy stosowania w okresie BBCH 07/59. wskazywane w etykietach poszczególnych preparatów. zielony pąk (BBCH 55 56) różowy pąk (BBCH 57 59) Strategia (SCS) JABŁOŃ w kolejnych fazach rozwojowych JABŁOŃ odporności na stresy PĘKANIE PĄKÓW RÓŻOWY PĄK Stymulatory, aktywatory i nawozy wysokozasadowe zalecane w okresie BBCH 07/59 2 x 2 3 l/ha lub

Bardziej szczegółowo

Poznań, r.

Poznań, r. Dr hab. Iwona Morkunas, prof. nadzw. Katedra Fizjologii Roślin Wydział Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu ul. Wołyńska 35 60-637 Poznań Poznań, 23.08.2016 r. Ocena

Bardziej szczegółowo

Pośrednia embriogeneza somatyczna

Pośrednia embriogeneza somatyczna Pośrednia embriogeneza somatyczna 1. Zarodki somatyczne formują się z komórek kalusa, który powstaje na eksplantatach roślinnych. 2. Żywe komórki eksplantatu pod wpływem czynników kultury ulęgają odróżnicowaniu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy II gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii - Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy II gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii - Puls życia Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy II gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii - Puls życia Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat Biologia jako nauka Poziom wymagań konieczny podstawowy

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia BIOLOGIA - wymagania edukacyjne dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Nauczycielki: B Cholewczuk, M. Ostrowska Dział programu Temat Ocena dopuszczająca Poziom wymagań

Bardziej szczegółowo

Uczeń: z poszczególnych źródeł dziedziny biologii. stopniowego podaje przykłady dziedzin wiedzy biologii. biologicznej podczas życia biologicznej

Uczeń: z poszczególnych źródeł dziedziny biologii. stopniowego podaje przykłady dziedzin wiedzy biologii. biologicznej podczas życia biologicznej Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum podręcznik Puls życia 1 oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej ( rok szkolny 2016/2017 ) Dział programu I.

Bardziej szczegółowo

Większość tkanek roślinnych zachowuje zdolność do wzrostu przez całe Ŝycie. Stanowi to

Większość tkanek roślinnych zachowuje zdolność do wzrostu przez całe Ŝycie. Stanowi to Fizjologia wzrostu i rozwoju roślin 1. Morfogeneza 2. Cykl rozwojowy roślin. Kiełkowanie i wzrost wegetatywny. Autor Dr hab. Renata Bogatek-leszczyńska Większość tkanek roślinnych zachowuje zdolność do

Bardziej szczegółowo

MECHANIZM DZIAŁANIA HORMONÓW ROŚLINNYCH...

MECHANIZM DZIAŁANIA HORMONÓW ROŚLINNYCH... Hormony roślinne Rośliny, jak wszystkie organizmy, wrażliwe są na bodźce. Bez przerwy docierają do nich informacje zarówno ze środowiska (bodźce zewnętrzne), jak i z różnych części rośliny (bodźce wewnętrzne),

Bardziej szczegółowo

Bezpośrednia embriogeneza somatyczna

Bezpośrednia embriogeneza somatyczna Bezpośrednia embriogeneza somatyczna Zarodki somatyczne formują się bezpośrednio tylko z tych komórek roślinnych, które są kompetentne już w momencie izolowania z rośliny macierzystej, czyli z proembriogenicznie

Bardziej szczegółowo

Zespół Biologii nasion ( )

Zespół Biologii nasion ( ) Renata Bogatek Agnieszka Gniazdowska Urszula Krasuska Anita Wiśniewska Doktoranci: Paulina Andryka Katarzyna Budnicka Joanna Olechowicz Katedra Fizjologii Roślin SGGW Zespół Biologii nasion (2002-2012)

Bardziej szczegółowo

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów

Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się organizmów Temat Uczenie się biologii wymaga dobrej organizacji pracy Sposoby odżywiania się Sposoby oddychania Sposoby rozmnażania się Bakterie a wirusy Protisty Glony przedstawiciele trzech królestw Wymagania na

Bardziej szczegółowo

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 +

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 + SILVIT Biosytmulatory i antystresanty płynne. Preparat nawozowy o właściwościach stymulujących, zawiera aktywny krzem w pełni przyswajalny przez rośliny. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

Modelowanie jako metoda badań wzrostu

Modelowanie jako metoda badań wzrostu Modelowanie jako metoda badań wzrostu dr hab. Jerzy Nakielski Katedra Biofizyki i Morfogenezy Roślin Uniwersytet Śląski, Katowice merystem wierzchołkowy pędu wierzchołek pędu merystem boczny merystem wierzchołkowy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA, KLASA I

WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA, KLASA I 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE BIOLOGIA, KLASA I Rozdział I. Biologia nauka o życiu II. Jedność i różnorodność konieczny (stopień dopuszczający) określa przedmiot badań biologii jako nauki podaje przykłady dziedzin

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia w roku szkolnym 2016/17

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia w roku szkolnym 2016/17 Barbara Kuska, Beata Jaronik Gimnazjum im. Jana Matejki w Zabierzowie Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia w roku szkolnym 2016/17 Dział

Bardziej szczegółowo

Podstawy struktury Eukariota

Podstawy struktury Eukariota Podstawy struktury Eukariota Ćwiczenie 1 Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna rośliny. 1. Budowa i działanie mikroskopu 2. Zasady wykonywania rysunku spod mikroskopu 3.

Bardziej szczegółowo

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści

Nasiennictwo. Tom I. Spis treści Nasiennictwo. Tom I Spis treści PRZEDMOWA 1. ŚWIATOWY PRZEMYSŁ NASIENNY 1.1. ZNACZENIE MATERIAŁU SIEWNEGO 1.2. PRZEMYSŁ NASIENNY 1.3. ŹRÓDŁA WSPIERANIA ROZWOJU PRZEMYSŁU NASIENNEGO 1.4. MIĘDZYNARODOWY

Bardziej szczegółowo

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW

II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW II BUDOWA I FUNKCJONOWANIE BAKTERII, PROTISTÓW, GRZYBÓW I WIRUSÓW Zadanie 1. Jeśli zdanie jest prawdziwe, wpisz literę P; jeśli fałszywe, wpisz literę F. Wśród bakterii są organizmy samożywne i cudzożywne.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Dział programu: I. Biologia nauka o życiu II. Jedność i różnorodność organizmów Poziom wymagań podstawowy (oceny dopuszczający i dostateczny) ponadpodstawowy

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE WYMAGANIA EDUKACYJNE na poszczególne oceny śródroczne i roczne Z BIOLOGII W KLASIE I GIMNAZJUM Program nauczania biologii w gimnazjum PULS ŻYCIA autor: Anna Zdziennicka Program realizowany przy pomocy

Bardziej szczegółowo

Anatomia i histogeneza roślin: wczoraj, dziś i jutro

Anatomia i histogeneza roślin: wczoraj, dziś i jutro Anatomia i histogeneza roślin: wczoraj, dziś i jutro Miejsce i termin konferencji: 16-17 maja 2017 roku, Centrum Edukacji Przyrodniczo- Leśnej w Rogowie Nadrzędny cel konferencji to poszerzenie wiedzy

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA I BIOLOGIA EKSPERYMENTALNA ROŚLIN

BIOTECHNOLOGIA I BIOLOGIA EKSPERYMENTALNA ROŚLIN BIOTECHNOLOGIA I BIOLOGIA EKSPERYMENTALNA ROŚLIN Udział w międzynarodowych projektach badawczych: Rodzaj projektu: międzynarodowy, współfinansowany Nr grantu: 2904/FAO/IAEA/2013/0 Temat: Pakiet narzędzi

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZEDMIOTU MORFOLOGIA I SYSTEMATYKA ROŚLIN Rok studiów: I, semestr: II (letni), Rok akademicki 2016/2017 PROGRAM ĆWICZEŃ

PROGRAM PRZEDMIOTU MORFOLOGIA I SYSTEMATYKA ROŚLIN Rok studiów: I, semestr: II (letni), Rok akademicki 2016/2017 PROGRAM ĆWICZEŃ WYDZIAŁ ROLNICTWA I BIOINŻYNIERII KIERUNEK: ROLNICTWO STUDIA I STOPNIA - STACJONARNE PROGRAM PRZEDMIOTU MORFOLOGIA I SYSTEMATYKA ROŚLIN Rok studiów: I, semestr: II (letni), Rok akademicki 2016/2017 PROGRAM

Bardziej szczegółowo

Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak

Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak Katedra Fizjologii i Biochemii Roślin Uniwersytetu Łódzkiego Interakcje między abiotycznymi i biotycznymi czynnikami stresowymi: od teorii do praktyki Elżbieta Kuźniak Joanna Chojak Plan wykładu Przykłady

Bardziej szczegółowo

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie:

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie: Nawóz dolistny: Basfoliar Kelp P-Max Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Grupa Rolnik jest wyłącznym dystrybutorem nawozu płynnego otrzymany z ekstraktu alg Ecklonia maxima z dodatkiem NPK (4++2). Basfoliar

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Ocena stanu środowiska przyrodniczego. Karty pracy

Temat lekcji: Ocena stanu środowiska przyrodniczego. Karty pracy Temat lekcji: Ocena stanu środowiska przyrodniczego Karty pracy Ćwiczenie nr 1 Obserwacja liścia rośliny nagonasiennej/drzewa iglastego i określenie jego przystosowań, wskazanie stanu zdrowotnego. Wykonaj

Bardziej szczegółowo

I. Tkanki twórcze (merystemy) - komórki wykazują zdolność do podziałów. 1. M. pierwotne: a. m. apikalne (wierzchołkowe) (stoŝek wzrostu łodygi i

I. Tkanki twórcze (merystemy) - komórki wykazują zdolność do podziałów. 1. M. pierwotne: a. m. apikalne (wierzchołkowe) (stoŝek wzrostu łodygi i Tkanki roślinne I. Tkanki twórcze (merystemy) - komórki wykazują zdolność do podziałów. 1. M. pierwotne: a. m. apikalne (wierzchołkowe) (stoŝek wzrostu łodygi i korzenia b. m. wstawowe (interkalarne u

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia I. Biologia nauka o życiu Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Dział Temat Poziom wymagań dopuszczający Poziom wymagań dostateczny Poziom

Bardziej szczegółowo

Regulacja wzrostu zbóż

Regulacja wzrostu zbóż Regulacja wzrostu zbóż Kluczowe fazy rozwojowe Opracowanie dr hab. Kinga Matysiak, IOR-PIB, Poznań. Fot. Syngenta Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem

Bardziej szczegółowo

Cięcie drzew czereśniowych

Cięcie drzew czereśniowych Cięcie drzew czereśniowych Halina Morgaś, Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach V Letnie Pokazy Czereśniowe, 24 lipca 2016 r. Zmiany w uprawie czereśni Podkładki. Gęstość sadzenia drzew. Kształt i wielkość

Bardziej szczegółowo

- Potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy. - Podaje funkcje poszczególnych organelli - Wykonuje proste preparaty mikroskopowe

- Potrafi korzystać z poszczególnych źródeł wiedzy. - Podaje funkcje poszczególnych organelli - Wykonuje proste preparaty mikroskopowe Dział programu WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA KLASY I BIOLOGIA semestr 1 Lp. Temat Poziom wymagań na ocenę dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry 1. To jest biologia. Uczeń: - Określa przedmiot badań biologii

Bardziej szczegółowo

Fizjologia roślin - opis przedmiotu

Fizjologia roślin - opis przedmiotu Fizjologia roślin - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Fizjologia roślin Kod przedmiotu 13.9-WB-BTP-FR-W-S14_pNadGenR7QSC Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biotechnologia Profil

Bardziej szczegółowo

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała

Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Profil metaboliczny róŝnych organów ciała Uwaga: tkanka tłuszczowa (adipose tissue) NIE wykorzystuje glicerolu do biosyntezy triacylogliceroli Endo-, para-, i autokrynna droga przekazu informacji biologicznej.

Bardziej szczegółowo

ok. 900 ha tuneli drewnianych po ok. 200 m2 (> 35 tys. tuneli) 1 szklarnia 5 tys.m2

ok. 900 ha tuneli drewnianych po ok. 200 m2 (> 35 tys. tuneli) 1 szklarnia 5 tys.m2 Warunki uprawy papryki pod osłonami w Polsce ok. 900 ha tuneli drewnianych po ok. 200 m2 (> 35 tys. tuneli) ok.100 tuneli (po 500m2) praktycznie brak wysokich tuneli ogrzew. ogrzew ok.300 ha (ok. 20 tys.

Bardziej szczegółowo

Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej

Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej Drewno i łyko wtórne drzew iglastych na przykładzie sosny pospolitej Elementy i struktura drewna wtórnego sosny pospolitej Przekrój poprzeczny przez drewno wtórne (wtórna tkanka waskularna=przewodzącą)

Bardziej szczegółowo

Wstęp Tropizmy Nastie Ruchy autonomiczne Pozostałe ruchy. Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik

Wstęp Tropizmy Nastie Ruchy autonomiczne Pozostałe ruchy. Fizjologia i Regulacja Metabolizmu. Jarosław Szczepanik RUCHY ROŚLIN Fizjologia i Regulacja Metabolizmu Jarosław Szczepanik Zakład Ekofizjologii Molekularnej Roślin, Instytut Biologii Eksperymentalnej i Biotechnologii Roślin Plan prezentacji 1 Wstęp Definicja

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Poziom wymagań konieczny podstawowy

Bardziej szczegółowo

Optymalne nawożenie jagody kamczackiej. Dr Andrzej Grenda, Yara Poland

Optymalne nawożenie jagody kamczackiej. Dr Andrzej Grenda, Yara Poland Optymalne nawożenie jagody kamczackiej Dr Andrzej Grenda, Yara Poland 1 Parę słów o mineralnym żywieniu roślin jagodowych: - wieloletnie rośliny jagodowe są gatunkami o niskich wymaganiach w stosunku do

Bardziej szczegółowo

Spis treści Część I. Genetyczne podstawy hodowli roślin 1. Molekularne podstawy dziedziczenia cech Dariusz Crzebelus, Adeta Adamus, Maria Klein

Spis treści Część I. Genetyczne podstawy hodowli roślin 1. Molekularne podstawy dziedziczenia cech Dariusz Crzebelus, Adeta Adamus, Maria Klein Spis treści Część I. Genetyczne podstawy hodowli roślin 1. Molekularne podstawy dziedziczenia cech... 15 Dariusz Crzebelus, Adeta Adamus, Maria Klein 1.1. Budowa DNA i przepływ informacji genetycznej...

Bardziej szczegółowo

Stymulatory wzrostu niezbędne w nowoczesnej produkcji rolnej. Autor: Dyr. Handlowy Przedsiębiorstwa INTERMAG Piotr Lubaszka

Stymulatory wzrostu niezbędne w nowoczesnej produkcji rolnej. Autor: Dyr. Handlowy Przedsiębiorstwa INTERMAG Piotr Lubaszka Stymulatory wzrostu niezbędne w nowoczesnej produkcji rolnej Autor: Dyr. Handlowy Przedsiębiorstwa INTERMAG Piotr Lubaszka W ostatnich sezonach z uwagi na niesprzyjające warunki klimatyczne w wielu gospodarstwach

Bardziej szczegółowo

Poziom wymagań edukacyjnych dla klasy 1/ biologia

Poziom wymagań edukacyjnych dla klasy 1/ biologia Poziom wymagań edukacyjnych dla klasy 1/ biologia Temat lekcji treści nauczania 1. Organizacja pracy na lekcji biologii w kl. I. Zasady BHP w czasie zajęć. Poziom wymagań Konieczny Podstawowy Rozszerzający

Bardziej szczegółowo

Wykład 5. Remodeling chromatyny

Wykład 5. Remodeling chromatyny Wykład 5 Remodeling chromatyny 1 Plan wykładu: 1. Przebudowa chromatyny 2. Struktura, funkcje oraz mechanizm działania kompleksów remodelujących chromatynę 3. Charakterystyka kompleksów typu SWI/SNF 4.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję.

Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję. Zadanie 1. (2 p.) Uzupełnij tabelę, wpisując nazwę elementu komórki roślinnej pełniącego podaną funkcję. Uwalnianie energii z pokarmu Magazynowanie wody i zbędnych substancji Kierowanie czynnościami życiowymi

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY: II zakres rozszerzony NAUCZYCIEL: Anna Jasztal PODRĘCZNIK: Biologia na czasie1 Nowa Era, 564/1/2012; Biologia na czasie2 Nowa Era, 564/2/2013 PROGRAM NAUCZANIA:

Bardziej szczegółowo

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy I gimnazjum oparty na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej

Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy I gimnazjum oparty na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej Wynikowy plan nauczania z biologii dla klasy I gimnazjum oparty na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa nny Zdziennickiej ział programu Materiał nauczania L.g. Wymagania podstawowe uczeń poprawnie:

Bardziej szczegółowo

Stadia rozwojowe zbóż

Stadia rozwojowe zbóż Stadia rozwojowe zbóż Wzrost roślin to nieodwracalny proces zwiększania się rozmiarów całej rośliny lub poszczególnych jej organów. Rozwój to wykształcanie kolejnych organów rośliny. Procesy wzrostu i

Bardziej szczegółowo

Organy wegetatywne roślin

Organy wegetatywne roślin Organy wegetatywne roślin korzeń łodyga liście Opracowała: Aldona Kotlenga Systemy korzeniowe System korzeniowy intensywny, np. u traw głębokość do 20-200 cm łączna długość do 2-3 km System korzeniowy

Bardziej szczegółowo

Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V

Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr V Poniższa praca składa się z 15 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie zadań

Bardziej szczegółowo

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów Zawartość 139585 Wstęp 1. Historia wirusologii 2. Klasyfikacja wirusów 3. Struktura cząstek wirusowych 3.1. Metody określania struktury cząstek wirusowych 3.2. Budowa cząstek wirusowych o strukturze helikalnej

Bardziej szczegółowo

24. Przedziały wewnątrzkomórkowe i transport..(zaz) 25. Przekształcanie energii w mitochondriach i chloroplastach..(zaz) 26.

24. Przedziały wewnątrzkomórkowe i transport..(zaz) 25. Przekształcanie energii w mitochondriach i chloroplastach..(zaz) 26. Kierunek Biologia Zagadnienia egzaminacyjne do egzaminu licencjackiego dla kierunku Biologia przygotowane na podstawie przedmiotów kierunkowych zatwierdzonych przez Radę Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum Dział programu I. Biologia nauka o życiu II. Jedność i różnorodność Poziom wymagań dopuszczający dostateczny dobry Bardzo dobry potrafi korzystać z

Bardziej szczegółowo

Wykład 1. Od atomów do komórek

Wykład 1. Od atomów do komórek Wykład 1. Od atomów do komórek Skład chemiczny komórek roślinnych Składniki mineralne (nieorganiczne) - popiół Substancje organiczne (sucha masa) - węglowodany - lipidy - kwasy nukleinowe - białka Woda

Bardziej szczegółowo

Biologia nauka o życiu

Biologia nauka o życiu Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia autorstwa Anny Zdziennickiej w Publicznym Gimnazjum Nr2 w Zespole Szkół w Rudkach dopuszczający dostateczny

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Fizjologia roślin Ochrona środowiska studia stacjonarne I stopnia. Kod Punktacja ECTS* 3. Dr hab. Andrzej Rzepka Prof.

KARTA KURSU. Fizjologia roślin Ochrona środowiska studia stacjonarne I stopnia. Kod Punktacja ECTS* 3. Dr hab. Andrzej Rzepka Prof. KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Fizjologia roślin Ochrona środowiska studia stacjonarne I stopnia Plant physiology Kod Punktacja ECTS* 3 Koordynator Dr hab. Andrzej Rzepka Prof. UP Zespół dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Biotechnologia Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5. Kultury Tkankowe In vitro cell cultures Poziom kształcenia: I stopnia Kod przedmiotu: Semestr: VII Rodzaj zajęć: wykład,

Bardziej szczegółowo

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk

Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna. dr inż. Edward Roszyk Drewno jest wspaniałe Ośrodek Edukacji Leśnej Łysy Młyn w Biedrusku 06.09.2013 r. Struktura drewna dr inż. Edward Roszyk Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu Wydział Technologii Drewna Katedra Nauki o Drewnie

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE

WYMAGANIA EDUKACYJNE GIMNAZJUM NR 2 W RYCZOWIE WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych z BIOLOGII w klasie I gimnazjum str. 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE NIEZBĘDNE

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy I gimnazjum oparte na Programie nauczania biologii Puls życia Temat konieczny( 2) podstawowy (3) rozszerzający(4) Opracowała mgr Agnieszka Para dopełniający(5)

Bardziej szczegółowo

Nauka o produkcyjności lasu

Nauka o produkcyjności lasu Nauka o produkcyjności lasu Wykład 2 Studia I Stopnia, kierunek leśnictwo http://www.marek-paterczyk.waw.pl M. Brach, N. Grala Wzrost i przyrost drzew Wzrost Jest to powiększanie się z wiekiem wartości

Bardziej szczegółowo

Wiadomości i umiejętności ucznia na poszczególne stopnie szkolne.

Wiadomości i umiejętności ucznia na poszczególne stopnie szkolne. WYMAGANIA EDUKACYJNE - BIOLOGIA - KLASA PIERWSZA DZIAŁY : I. BIOLOGIA NAUKA O ŻYCIU II. JEDNOŚĆ I ROŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW III.BAKTERIE A WIRUSY. ORGANIZMY BEZTKANKOWE Wiadomości i umiejętności ucznia na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie 1 Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający Uczeń:

Wymagania edukacyjne z biologii w klasie 1 Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający Uczeń: Dział programu I. Biologia nauka o życiu Temat 1. Biologia jako nauka Wymagania edukacyjne z biologii w klasie 1 Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający Uczeń: Uczeń: potrafi korzystać

Bardziej szczegółowo