Literatura do wykorzystania w biblioterapii

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Literatura do wykorzystania w biblioterapii"

Transkrypt

1 Literatura do wykorzystania w biblioterapii Niektóre pozycje z poniższego wykazu znajdują się w DBP w Wałbrzychu, pozostałe w innych bibliotekach Pedagogicznych na Dolnym Śląsku, Bibliotekach Publicznych w Wałbrzychu bądź w księgarniach. Dostępność w DBP w Wałbrzychu: syg , P Antoszewska, Beata: Dziecko z chorobą nowotworową problemy psychopedagogiczne. Kraków: Impuls, ISBN Podejmując problematykę dzieci z chorobą nowotworową, Autorka chciała poznać ich sytuację osobistą, rodzinną i szkolną. Decyzja takiego wyboru podyktowana była spotkaniami Autorki zarówno z dziećmi hospitalizowanymi z powodu choroby nowotworowej, jak i ich rodzicami na oddziale hematologiczno-onkologicznym Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Dziecięcego w Olsztynie. Temat poruszony w pracy jest złożony o coraz bardziej aktualny. Istotne jest poznanie pewnych aspektów samej choroby, jak również tych, które wiążą się z chorym dzieckiem, jego rodziną oraz nauczycielami i rówieśnikami. Andreoli, Vittorio: Moi wariaci: wspomnienia psychiatry. Kraków: Homini, ISBN: «Wariat» to termin niezbyt subtelny, lecz jednocześnie pełen uczucia. I wolę go od wielu innych bardziej eleganckich określeń, które jednak są mniej spontaniczne i przy których pomocy nie umiałbym opowiedzieć historii mego życia z psychiatrią i z moimi wariatami. A jest to historia, którą Andreoli najbardziej znany i cieszący się ogromnym autorytetem włoski psychiatra, autor wielu poczytnych książek, reprezentujący głęboko humanistyczne podejście do swojej dziedziny nauki, bliskie w Polsce takim osobowościom jak na przykład Antoni Kępiński opowiada z intencją i nadzieją, że pomoże ona zrozumieć, czego naprawdę potrzebują ludzie chorzy umysłowo, i uniknąć popełniania wciąż na nowo błędów, które naznaczyły postępowanie wobec pacjentów psychiatrycznych w przeszłości. Autor przywołuje swoje doświadczenia na tym polu od pierwszego wejścia w progi domu wariatów w Weronie aż do dnia, w którym ogłosił swoją śmierć jako psychiatry, opowiadając, czym była w ubiegłym półwieczu psychiatria we Włoszech (i na świecie), ukazując postępy w dziedzinie diagnostyki i badań nad farmakologią oraz przejście od izolacji w zakładzie zamkniętym do domniemanej wolności, wraz z wszystkimi niebezpieczeństwami, które za sobą niesie. Na stronicach swoich wspomnień, w których sąsiadują fragmenty pełne entuzjazmu i rozczarowania, dramatyzmu i ironii, wzburzenia i liryzmu, Andreoli zwraca się do czytelnika z charakterystyczną dlań jasnością i szczerością, kreśląc życiorys człowieka całym sercem oddanego swemu zawodowi, lecz także przedstawiając swoistą mozaikę żywotów nieszczęśliwych, w których przegląda się nasza normalność. I poddaje je pod dyskusję

2 Arold, Marliese: Chcę żyć! : historia Nadine nosicielki wirusa HIV. Wrocław: Zakł. Nar. Im. Ossolińskich, ISBN AIDS Nadine nie może uwierzyć, że Florian, który był jej pierwszą wielką miłością, ma AIDS. Czy ona też się zaraziła? Kiedy okazuje się, że jest zakażona wirusem HIV, cały jej świat wali się w gruzy. Z kim może o tym porozmawiać? Ile zostało jej jeszcze życia Asher, Jay: Trzynaście powodów. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, ISBN: SAMOBÓJSTWO Clay Jensen przed drzwiami domu znajduje dziwną paczkę. W środku jest kilka taśm nagranych przez Hannah, koleżankę z klasy, która dwa tygodnie wcześniej popełniła samobójstwo. Dziewczyna wyjaśnia, że istnieje trzynaście powodów, dla których zdecydowała się odebrać sobie życie. Clay jest jednym z nich i jeśli wysłucha nagrania, dowie się dlaczego. Rewelacyjny debiut Jaya Ashera, który snuje swoją opowieść z taką szczerością i prostotą, że tragedia za nią ukryta, wydaje się wstrząsająco prawdziwa. Dostępność w DBP w Wałbrzychu: syg , P Bajkoterapia czyli Dla małych i dużych o tym, jak bajki mogą pomagać. [aut. bajek] Krzysztof Ibisz [ i in.] Warszawa: Nasza Księgarnia, ISBN: BAJKI TERAPEUTYCZNE Świat dziecka pełen jest problemów i to często niezwykle poważnych, choć my, dorośli, nierzadko je bagatelizujemy. Mówimy: "Wszystko będzie dobrze", "Nic ci nie będzie", "Nie płacz, to nie boli", ale takie słowa nie pomagają, a jedynie blokują emocje maluchów. Dlatego postanowiliśmy wraz z Katarzyną Klimowicz, propagatorką bajkoterapii, pokazać, jak można skutecznie wspierać dzieci w trudnych chwilach i radzeniu sobie z uczuciami. Stworzony wspólnie tom. Bajkoterapia to doskonała książka dla rodziców i dla dzieci, który może okazać się dla wielu nie tylko wspierającym poradnikiem, lecz także świetnym sposobem na wspólne spędzenie czasu. Bajki terapeutyczne są to bowiem historie niezwykłe, świadomie tak skonstruowane i napisane, by dzieci odnajdywały w nich cząstkę siebie, swoich emocji, konkretnych problemów, z którymi się borykają. Młodzi i najmłodsi czytelnicy (w wieku od trzech do sześciu lat) mogą utożsamić się z bohaterem i przeżyć z nim daną historię, pozostając w bezpiecznym miejscu, nierzadko w ramionach mamy lub taty. Bajka-pomagajka wspiera, daje duże poczucie bezpieczeństwa i często uwalnia od poczucia winy, ponieważ pozwala dzieciom zrozumieć, że "Bać się, smucić, wstydzić to jest normalne.

3 Inni też przeżywają takie uczucia". Bajki terapeutyczne zawierają ponadto wiele wskazówek, co można zrobić, by poradzić sobie z problemem, przekonując, że "Z każdego kłopotu jest wyjście. Warto działać". W bajkach-pomagajkach dużo mówi się o emocjach szczególnie tych trudnych, jak złość czy strach, aby dzieci poprzez nie mogły poznawać i rozumieć całą gamę odczuć, z którymi przyjdzie się im w życiu spotkać. Bajki-pomagajki mają wreszcie jeszcze jedną zaletę. Dzięki nim każdy może stać się bajkopisarzem, tak jak i w naszym zbiorze stały się nimi znane i lubiane gwiazdy kina, teatru i telewizji. Balińska, Marta, Aleksandra: Powrót do życia: piętnaście lat anoreksji. Rozmowa z neuropsychiatrą Stanisławem Tomkiewiczem. Warszawa, Twój Styl, ISBN ANOREKSJA To przejmujący zapis choroby, ukazujący bezmiar nieszczęścia i samotności anorektyczki, której ani lekarze, ani psychoterapeuci nie potrafią pomóc. Autorka otwarcie i bezwzględnie krytykuje brutalne nieraz, a co gorsza nieskuteczne, metody leczenia anoreksji we Francji i Anglii w latach 80. i 90. Jej relacje i przemyślenia, oparte na własnych doświadczeniach, na pewno mogą pomóc chorym i leczącym w zrozumieniu tej wciąż nie do końca zgłębionej przypadłości. W książce przeplatają się wątki i historie rodzinne, występują znane sprzed lat postacie polskiego życia kulturalnego i naukowego polscy przodkowie Autorki (jak poeta Stanisław Baliński, immunolog Ludwik Hirszfeld czy lekarz Ludwik Rajchman założyciel UNICEF-u, o którym Autorka napisała książkę, nagrodzoną Grand Prix littéraire du MEDEC). Bell, Julia: Ja z nadwagą. Toruń: C&T, ISBN: BULIMIA, ANOREKSJA Carmen ma czternaście lat i głęboko zastanawia się, czy to przypadkiem nie jej waga jest powodem wszystkich problemów w domu, w szkole... Bollag, Fiona: Wyszłam z krainy ciszy: historia głuchoniemej dziewczyny, która odzyskała słuch. Warszawa: Klub dla Ciebie, ISBN: NIESŁYSZĄCY Oto historia dziewczyny, która przyszła na świat z wrodzoną głuchotą. Początkowo nikt się nie zorientował, że Fiona nie słyszy. Musiała się

4 nauczyć odczytywać słowa z ruchu warg. Nie miała pojęcia, jak może brzmieć muzyka. W wieku 16 lat poddała się zabiegowi wszczepienia nowoczesnego urządzenia - implantu ślimakowego. Od tego czasu żyje w zupełnie innym świecie. Jest młodą energiczną kobietą, która wie, jak wielkim darem jest słuch - ale również ma świadomość, że okres przeżyty w krainie ciszy też nie był czasem straconym. Bowiem właśnie wtedy znalazła w sobie siłę, aby poznawać świat pozostałymi dostępnymi zmysłami. Fiona chciałaby się wsłuchać w serca bliźnich. Wszystkim tym, którzy zmagają się z jakimś problemem zdrowotnym, chciałaby dać promyk nadziei. Borek, Elżbieta: Uciekinierka. Kraków: Skrzat, ISBN Adopcja, przyjaźń Uciekinierka to przejmująca i mądra opowieść dla nastolatków o młodzieńczym buncie, poszukiwaniu tożsamości, potrzebie akceptacji i problemach rodzinnych. To książka o sprawach ważnych i trudnych.a Policja uspokaja nas, że to jeszcze nic nie znaczy, ale ja już tracę nadzieję. No bo dlaczego ona nie dzwoni? Dlaczego nie odbiera telefonów. Nigdy jeszcze tak nie było. Przecież zawsze mieliśmy do siebie zaufanie, nigdy nie robiliśmy jej wyrzutów o jakieś głupstwa. Co się stało takiego strasznego, że musiała uciec i uniemożliwia wszelki kontakt z sobą. Masza w tajemniczych okolicznościach znika z domu. Rodzice i przyjaciele podejmują poszukiwania. Czy uda im się ją odnaleźć i rozwikłać tajemnicę jej zniknięcia Czy zdołają odbudować więzi rodzinne, wzajemne zaufanie i szacunek. Bryła, Filip: Spowiedź narkomana. Warszawa: Philip Wilson, ISBN: NARKOMANIA Autor tej powieści nie wymyślił wstrząsającej fikcji literackiej zdał jedynie relację z własnego życia. Czytelnik jest świadkiem stopniowego upadku młodego bohatera inteligentnego, zdolnego który w miarę uzależniania się od coraz mocniejszych narkotyków zmienia swój system wartości, popada w konflikt z prawem, traci zdrowie, stacza się na samo dno. Jest to również relacja z trudnej walki bohatera z nałogiem, kiedy próbuje go przezwyciężyć i odzyskać swą godność. Bureau, Ginette: Mona : Kocham Cię życie. Warszawa: Klub dla Ciebie, ISBN: NOWOTWÓR BIAŁACZKA "Kocham cię, życie" opowiada o kolejnej walce Mony z rakiem. Dla jej rodziców, na nowo doświadczonych przez los, wyzwanie jest ogromne:

5 trzeba zachować własne szczęście i szczęście trojga dzieci. Trzeba uratować Monę, poświęcić czas Francisowi, który skończył trzynaście lat i walczy o swoją niezależność, a także opiekować się dwuletnim Markiem. Przede wszystkim zaś trzeba sprostać miłości, nauczyć się żyć między lękiem i nadzieją... Bureau, Ginette: Mona: miłość silniejsza niż wszystko. Warszawa: Klub dla Ciebie, ISBN: X. NOWOTWÓR BIAŁACZKA Mona ma cztery i pół roku. Jest bardzo żywotna i wesoła, ani chwili nie potrafi usiedzieć w miejscu jej mama mówi o niej "Pełnia życia". Obserwując ją, nikt by nie przypuścił, że wkrótce życie Mony znajdzie się w wielkim niebezpieczeństwie... Ginette Bureau opowiada wstrząsającą historię swojej córki i całej rodziny. Rodzice dziewczynki, a także jej starszy brat Francis, przejdą samych siebie, by pomóc Monie zwyciężyć śmiertelną chorobę - białaczkę. W pierwszym tomie tej historii o nadzwyczajnej miłości autorka, matka Mony, dzieli się z nami niezwykłą lekcją nadziei, jaką dało jej życie. Było wczoraj, jest jutro. Warszawa: Pax, ISBN: O czym myślą starzy ludzie? Autorzy zebranych przez Francuską Fundację Gerontologii listów, pensjonariusze domów opieki i domów emeryta, mają od sześćdziesięciu do stu czterech lat. Zwracają się do swych dzieci, wnuków, mężów i żon (czasami już nieżyjących), do przyjaciół, ale też do polityków, kucharzy i pielęgniarek z domu opieki czy do nieznajomych. Piszą o radościach i smutkach, o chwili obecnej i o przeszłości. Za każdym listem, pogodnym czy dramatycznym, kryje się prawdziwy człowiek, z osobną, choć ledwie zaznaczoną, historią życia, uczuciami, charakterem. Poetycki klimat tej książki każe zadumać się nad życiem, upływem czasu, a przede wszystkim nad tym, czym jest starość. A jest ona - wbrew temu, co bylibyśmy skłonni myśleć - okresem bardzo intensywnym: autorzy zamieszczonych tu listów tak wiele dostrzegają, pamiętają, przeżywają... Książka niezbędna dla każdego, kto chciałby się dowiedzieć czegoś więcej o starości. Lektura jej burzy nasze utarte wyobrażenia na temat tego, czym jest i czym może być starość.

6 Campbell, Bebe Moore: Podwójne życie mojej córki. Kraków: Znak, ISBN: CHOROBA PSYCHICZNA Podwójne życie mojej córki to niezwykle poruszająca, miejscami wręcz przerażająca opowieść o bardzo trudnej relacji matki i córki, relacji poddanej nieustannym próbom i spirali nastrojów. To również książka o dyskryminacji, tak ze względu na chorobę, jak i czarny kolor skóry. Po jej przeczytaniu nadużywane słowa: tolerancja, równouprawnienie, miłość - zmieniają znaczenie, proszą o odłożenie na lepszy moment. Casta, Stefan: Gra w śmierć: książka Kima. Wrocław: Zakł. Narod. im. Ossolińskich, ISBN: INNOŚĆ, AGRESJA Piętnastoletni Kim zakochuje się bez wzajemności w Tove. Podczas wielkanocnych ferii, razem z grupą przyjaciół, wyrusza na wycieczkę do lasu, aby obserwować ptaki. Ale głęboko w leśnej dziczy sytuacja wymyka się spod kontroli i w ręce jednej z dziewcząt pojawia się nóż... Ciwoniuk, Barbara: Własny pokój. Kraków: ZNAK, ISBN: NIEDOSTOSOWANIE SPOŁECZNE, ROZWÓD, MOBBING W SZKOLE Czy wokół Ciebie czasem rozpada się świat? Rozwodzący się rodzice, przemoc w szkole, brak akceptacji swojego wyglądu, marzenie o posiadaniu prawdziwego domu? Zach przeżywa rozstanie rodziców i chorobę mamy. Alfi za wszelką cenę chce uchronić siebie i Maję przed domem dziecka. Jacek ma problemy z nadwagą i nie chce wychodzić z domu.

7 Ciwoniuk, Barbara: Ten gruby. Kraków: ZNAK, ISBN: WYKLUCZENIE SPOŁECZNE, INNOŚĆ-NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ FIZYCZNA- NADWAGA Otyły frajer, pośmiewisko całej szkoły. Nadopiekuńcza matka, toksyczna rodzina. Znacie to? Jacek tkwi w tym bagnie od lat. Wydaje mu się, że nic się nie da zrobić. A jednak... Ten gruby to opowieść o chłopaku, który mimo przeciwności losu znajduje sposób na walkę z własnymi słabościami. Czy będzie miał odwagę i siłę by wytrwać? Czy znajdzie kogoś, kto go zaakceptuje? Coetze, J.M.: Powolny człowiek. Kraków: ZNAK, ISBN: ZESPÓŁ DOWNA Kiedy w życiu mężczyzny pojawiają się dwie kobiety i grzeszna namiętność, musi on dokonać wyboru. Paul Rayment, emerytowany fotograf, traci nogę w ulicznym wypadku. Wydarzenie to dramatycznie zmienia myślenie i codzienne funkcjonowanie starszego człowieka. Zdeklarowany samotnik, odwieczny dziwak, staje się uzależniony od pomocy opiekunki, niezwykle witalnej Marianny, która wnosi w jego życie dawno zapomniane uczucia, ciepło i kobiecość. Rodzące się emocje naruszają utrwalone relacje. Wszystko komplikuje się dodatkowo, gdy o prawo do bycia u boku mężczyzny zaczyna walczyć inna kobieta błyskotliwa i tajemnicza Elizabeth Costello. Dahle Gro, Nyhus Sven: Włosy mamy. Gdańsk: EneDueRabe, ISBN: DEPRESJA Emma ma najlepszą i najukochańszą mamę na świecie. Mamę, która ma długie piękne włosy. Jednak coraz częściej mama leży tylko na sofie i jest przeraźliwie smutna. Emma zastanawia się dlaczego mama nie odpowiada na jej wezwania, prośby, nie przygotowuje jej jedzenia pomimo, że Emma jest głodna. Dziewczynka nie rozumie co się dzieje. Staje się coraz bardziej przerażona i zagubiona. W końcu dochodzi do wniosku, że przyczyna tkwi we włosach mamy, które stały się ciężkie i splątane... "Włosy mamy" to niezwykła opowieść o chorobie (depresji) rodzica. Prosta, wypełniona metaforą historia o narastającym chaosie w uczuciach dziecka, które samo próbuje zrozumieć coś, co jest dla niego niezrozumiałe. Samo próbuje działać, by móc odzyskać spokój i poczucie bezpieczeństwa. Poetycki język Gro Dahle doskonale współgrający z ilustracjami Sveina Nyhusa sprawiają, że "Włosy mamy" to źródło nie tylko głębokich przeżyć emocjonalnych, ale też wyjątkowych doznań artystycznych. Książka, która na długo pozostaje w pamięci!

8 Dąbrowski, Michał: Dłoń. Warszawa: Nasza Księgarnia, ISBN: NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ FIZYCZNA, LITERATURA FAKTU Książka Michała Dąbrowskiego jest wybitną powieścią o naznaczeniu. O tej małej (?) prywatnej apokalipsie, jaką jest kalectwo z urodzenia przyjście na świat bez prawej dłoni. Ta historia, która ma swe źródło we własnym doświadczeniu autora choć się wcale do tego doświadczenia nie sprowadza została nam podana bez wielkich słów, bez wylewu emocji. Niemal bezlitośnie, jakby chodziło o jakąś rzecz, o jakiś kęs materii pogrążony w martwocie. Albo o dziurę w murze. I dlatego ta opowieść jest tak bolesna, tak przejmująca. I taka nie zawaham się tego nazwać po imieniu piękna. Zbigniew Mikołejko, filozof, eseista W mojej głowie zaczęły się rodzić upiorne wizje muzeum, w którym trzymano by osoby odbiegające od obowiązującego kanonu piękna na wózkach, bez nóg, z wodogłowiem. W tym bestiarium widziałem też siebie, ale nie w roli eksponatu, tylko zwiedzającego. Byłem tam z ciocią, która mocno ściskała moją prawą rękę i pokazywała mi coraz dziwaczniejszych ludzi. Za każdym razem powtarzała, że te osoby zostały zamknięte w gablotach i wystawione na widok publiczny na własne życzenie, aby dowieść społeczeństwu, że niczego się nie wstydzą. Detko, Tadeusz: Kompot: trudny powrót do życia. Warszawa: Pert, Książka powstała jako próba polemiki z wieloma opiniami na temat narkomanii. Zarówno z tymi powszechnie obecnymi jak i z funkcjonującymi wśród ludzi zawodowo zajmującymi się leczeniem toksykomanów. Autor, były narkoman, dziś katecheta, zdecydowanie krytykuje ideologiczne przesądy oraz intelektualne mody, które obecnie wyznaczają główne trendy terapii uzależnień. Kompot jest przestrogą dla tych, którzy jeszcze nie biorą, choć mają ochotę i przesłaniem nadziei dla tych, którzy już się pogrążyli. To historia upadku, nawrócenia i powstania. Didion, Joan: Rok magicznego myślenia: Warszawa: Prószyński i S-ka, ISBN: ŻAŁOBA, LITERATURA FAKTU Niezwykle szczera relacja na temat przeżywania osobistego nieszczęścia po utracie bliskiej osoby. Książka jest zapisem myśli i działań autorki w okresie, który nastąpił po śmierci męża i w trakcie ciężkiej choroby córki. Zaskoczona własnym zachowaniem, aberracjami w funkcjonowaniu umysłu pogrążonego w cierpieniu, zaczyna prowadzić samoobserwację - chłodną, precyzyjną, niekiedy bezlitosną, częściej podszytą autoironią. Nazywa to próbą zrozumienia, nadania sensu temu, co się stało. Próbą niezakończoną sukcesem, lecz jedynie konstatacją, że istnieją wydarzenia, wobec których tego rodzaju wysiłki nie mają sensu.

9 Downham Jenny: Zanim umrę. Warszawa: Nasza Księgarnia, ISBN: BIAŁACZKA, OKRES DOJRZEWANIA Każdy musi umrzeć. Szesnastoletniej Tessie zostało zaledwie kilka miesięcy życia, więc rozumie to lepiej niż inni. Przygotowała jednak listę dziesięciu rzeczy, które chce zrobić przed śmiercią. Na pierwszym miejscu umieściła seks. Termin - tego wieczoru. Dryżałowska, Grażyna: Pokochaj mnie Mamo: czyli dwadzieścia dziewięć kroków do akceptacji niepełnosprawności dziecka. Warszawa: Żak, NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ Każdego roku według naukowych danych rodzi się 3-5% dzieci niepełnosprawnych. Niektóre schorzenia widoczne są tuż po urodzeniu, inne ujawniają się dopiero w trakcie rozwoju. W jednym i drugim przypadku jest to szok dla rodziców, a zwłaszcza dla matki. Zamiast radości powoduje załamanie i ból. Złagodzenie tego bólu nie jest w pełni możliwe. Możliwe jest jednak zmniejszenie bezradności i zagubienia przy pełnej akceptacji takiego dziecka. Pomocą, niejako przewodnikiem dla rodziców niepełnosprawnego dziecka, jest książka profesor Grażyny Dryżałowskiej z Wydziału Pedagogicznego UW, napisana we współpracy ze studentami. Jest to 29 porad doświadczonego pedagoga, jak pokochać dziecko mniej sprawne i cieszyć się z jego osiągnięć. Dye Dan, Beckloff Mark: Wspaniała Gracie: Wspaniała Gracie. Łódź: Galaktyka, ISBN: PRZYJAŹŃ, ZWIERZĘTA To była miłość od pierwszego wejrzenia. Gracie- pełna energii ośmiotygodniowa biała suczka doga niemieckiego- nie słyszała, niedowidziała na jedno oko i była słabego zdrowia. Ale cechował ja silny, niezłomny charakter, który już wkrótce miał wpłynąć na zmianę naszego podejścia do życia na nasze kariery i losy. Dzięki niej uwierzyliśmy w siebie. To opowieść o suczce, która pojawiła się na świecie na straconej pozycji, ale nie poddała się przeciwnościom losu i dzięki wspaniałej, radosnej osobowości zmieniła życie dwóch facetów, przekonanych, że to oni wyciągnęli do niej pomocną dłoń.

10 D Hennezel, Claire: W imieniu życia: opowiedz mi o śmierci. Warszawa: Klucze, 2007 ŚMIERĆ Książka przeznaczona jest dla ateistów i wierzących, dzieci i dorosłych. W obliczu śmierci dziecko jest być może doroślejsze od nas. Książka przełamuje tabu śmierci, oswaja z nią, nie wyzwalając przy tym lęku. W książce obrazie zebrane zostały teksty, poezje oraz bajki z naszej planety, które nas dotknęły jako psychoterapeutkę i jako matkę. Każdy może z niej zaczerpnąć wsparcie i pokarm, według swego upodobania, po to, by myśleć o śmierci drogiej istoty, ukoić smutek po niej i połączyć się z wielkim łańcuchem ludzkości. Edwards, Kim: Córka opiekuna wspomnień. Katowice: Videograf, ISBN: ZAESPÓŁ DOWNA Jedna decyzja podjęta w chwili szoku nieodwracalnie zmienia życie kilku osób. Między członkami jednej rodziny wznosi mury chłodu i niezrozumienia, drugą tworzy i jej życie nasyca sensem. Kim Edwards napisała głęboko wzruszającą powieść o wyrzutach sumienia, których nie można zgasić, o miłości, która zamiera i o szczęściu, do którego każdy ma prawo, także jeśli jest inny. Enerlich, Katarzyna: Kiedyś przy błękitnym księżycu. Warszawa: MG, ISBN: ALKOHOLIZM Nocne awantury, pilnowanie i próbowanie bimbru, gotowane penisy zamiast klusek, powtarzające się ataki padaczki alkoholowej ojca i dzieciństwo bez matki, która postanowiła uciec do Włoch - to tylko niektóre ze wspomnień Barbary. Oswaja je samotnie w kącie za kredensem, a i tak mają kolosalny wpływ na jej przyszłość. Gdy dowiaduje się o pewnym wypadku, zaczyna rozumieć przyczynę alkoholizmu ojca. Fathallah, Judith: Chuda. Kraków, Znak, ISBN: ANOREKSJA Wstrząsająca powieść o anoreksji napisana przez nastolatkę. Siłę tej książki stanowi dramatyczne świadectwo autorki, która zachorowała na anoreksję w wieku 13 lat. Jej zmagania z chorobą trwały trzy lata, dziewczyna znalazła się na oddziale psychiatrycznym, przeszła swoje

11 piekło. Przeszła je nie na darmo, udało jej się pokonać chorobę. Dziś, w pełni wyleczona, studiuje literaturę w Cambridge i pracuje nad drugą powieścią. Chuda to lektura, którą można również polecić rodzicom nastolatków świetnie napisana, mocna i jednocześnie optymistyczna. Z anoreksji można wyjść. Florance, Cheri, Gazzaniga, Marin: Siła miłości. Warszawa: Świat książki, ISBN: AUTYZM Niezwykła opowieść o matce, która zgłębiła tajemnicę syna: niemówiącego i niereagującego na słowa ani na dotyk. Dla Cheri Florance - lekarza patologa mowy, wykładającej psychiatrię - własny syn Whitney stał się największym wyzwaniem. Stojąc wobec bariery, która odgradzała go od świata, przełamała opory nauczycieli i lekarzy, i wyrwała syna ze świata ciszy. To nie tylko poruszająca opowieść o miłości matki, to także źródło wiedzy, doświadczenia i promyk nadziei dla rodziców, którzy zmagają się z podobnymi przeciwnościami. Fox, Marta: Karolina XL. Łódź: Akapit Press, ISBN: OTYŁOŚĆ, INNOŚĆ Kolejna powieść autorki młodzieżowych bestsellerów wprowadza w świat wrażliwej młodzieży, tęskniącej za przyjaźnią, akceptacją, miłością. Tym razem rzecz o Karolinie XL i jej nastoletnich problemach, wynikających nie tylko z nadwagi. Odważna, momentami ostra, ale i ciepła opowieść o dziewczynie, walczącej o własną godność, poszukującej akceptacji dla inności. Także o dojrzewaniu w dobie kultu ciała i o tym, jak trudno i pięknie szukać miejsca w życiu, gdzie każdy chciałby zabłysnąć i odnieść sukces. Są w tej historii celne obserwacje obyczajowe, jest intryga, kilka ciekawostek encyklopedycznych. To opowieść dla młodzieży i dorosłych, którzy zbyt szybko zapominają, jakim ciężarem bywa dojrzewanie i jakiego potrzebuje wsparcia. Fox, Marta: Karolina XL zakochana. Łódź: Akapit Press, ISBN: INNOŚĆ, PRZEMOC W RODZINIE - Nie kłamiesz i na pewno wrócisz? - zapytałam wystraszona. - Wrócę - powiedział - na tym polega chodzenie z dziewczyną, by wracać, nawet jak coś nie gra, to tym bardziej trzeba wrócić, by dogadać i ustalić, co zrobić, by grało.

12 Bardzo mi się to spodobało, co Szczurek powiedział i powiem wam, że po raz pierwszy poczułam się tak, jakbym naprawdę miała chłopaka. Po raz pierwszy poczułam się spokojnie i bezpiecznie. Karolina XL zakochana to dalszy ciąg przygód wrażliwej dziewczyny, która poszukuje zrozumienia dla swojej inności, naiwnego spojrzenia na świat i prawa do popełniania błędów. To opowieść o przyjaźni, zakochaniu, a także o sposobach walki z przemocą. Frey, Jane: Pokręcony świat. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, ISBN: ALKOHOLIZM, PATOLOGIA, LITERATURA PIĘKNHA OPARTA NA FAKTACH siebie. Juli jest pełen nienawiści nie znosi matki alkoholiczki, ojca, który zniknął, nędzy, w jakiej dorasta. Zaufaniem darzy jedynie przyjaciela matki, Adama. Ten jednak odchodzi, a Juli, samotny i wściekły na cały świat, gotów jest atakować wszystkich bez wyjątku. Autorka z ogromnym wyczuciem opowiada historię chłopca, któremu nie dano właściwie żadnej szansy, a który pomimo licznych niepowodzeń nie traci wiary w Gajdzińska, Monika: Jestem kobietą: prawdziwe historie: o związkach, nadziejach, marzeniach, odwadze i przyjaźni. Gdańsk: Dobra Literatura, ISBN: Nowotwór, Śmierć bliskiej osoby, Gościec przewlekle postępujący, Literatura faktu Jestem kobietą to prawdziwe i zaskakujące historie pięciu kobiet przynależących do sopockiej grupy wsparcia, kobiecego kręgu istniejącego już od dwudziestu kilku lat. Każda z tych kobiet jest inna, każda z nich ma różne doświadczenia, ale ich historie są uniwersalne. Opowiadają o narodzinach dzieci, radzeniu sobie z chorobą, śmiercią, małżeństwie, pracy. Przede wszystkim jednak opisują kobiecą potrzebę tworzenia trwałych związków z ludźmi, którzy nas otaczają. Związków znaczących, opartych na wzajemnym szacunku i radości przebywania z innymi. To są opowieści o kobiecej sile, odwadze, nadziei, marzeniach i wytrwałym poszukiwaniu nowych ścieżek. Gardner, Nuala: Mój przyjaciel Henry. Łódź: Galaktyka, AUTYZM Nasz świat wygląda zupełnie inaczej z perspektywy autystycznego, bardzo wrażliwego dziecka. Książka Nuali Gardner pokazuje, jak trudno jest być odpowiedzialnym rodzicem i jak cudowne staje się życie, gdy po miesiącach nieudanych prób, nagle udaje się nawiązać kontakt z własnym

13 dzieckiem. Zasadnicza pomoc przychodzi ze strony nowego członka rodziny - psa Henry'ego. To on staje się pośrednikiem umożliwiającym autystycznemu chłopcu edukację i wejście w świat. Dziś syn Gardnerów, Dale, wyjaśnia, dlaczego kiedyś świat tak go przerażał; co zawdzięcza Henry'emu, a co rodzicom. Glimour, David: Klub filmowy. Słupsk: Dobra Literatura, ISBN: PROBLEMY WIEKU DOJRZEWANIA David, ojciec nastoletniego syna, ma oryginalny pomysł. Proponuje mu niekonwencjonalne rozwiązanie: może zrezygnować z nauki nie będzie musiał iść do pracy ani płacić czynszu ale ma oglądać trzy wybrane przez ojca filmy tygodniowo. Tydzień po tygodniu ojciec i syn oglądają najlepsze (i przy okazji najgorsze) filmy wszechczasów od Prawdziwego romansu, przez Chungking Express, Noc po ciężkim dniu, Dziecko Rosemary, po Słodkie życie i Showgirls. Filmy dostarczają im tematów do rozmów o dziewczynach, muzyce, złamanych sercach, pracy, narkotykach, miłości, przyjaźni i otwierają drzwi do wewnętrznego świata nastolatka w czasie, w którym rodzice zwykle są z niego wykluczani. Gdy klub filmowy dobiegł swego słodko-gorzkiego (ale nieuniknionego) końca, chłopak podjął decyzję, która zaskoczyła nawet jego ojca Goldsworthy, Vesna: Czarnobylskie truskawki. Wołowiec: Wyd. Czarne, ISBN: NOWOTWÓR PIERSI, LITERATURA FAKTU W pewnym momencie swojego życia Vesna Goldsworthy - dziennikarka, pisarka, eseistka - dowiedziała się, że jest chora na raka. I że w razie śmierci jej dwuletni, wychowywany w Anglii syn straci ostatnie ogniwo łączące go z bałkańską historią jego rodziny, ze swymi bałkańskimi korzeniami. Gortat, Grzegorz: Do pierwszej krwi. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, ISBN: NIEDOSTOSOWANIE, RASIZM, NIETOLERANCJA, LITERATURA PIĘKNA Jest to powieść o dresiarzach i licealistach z tzw. dobrych domów w Warszawie początku XXI wieku. Przedstawia wycinek naszej rzeczywistości, w której kult pieniądza i kult pięści powoli awansują do rangi postaw akceptowanych przez społeczeństwo. To zarazem powieść o dosłownie rozumianej "inności", ukazanej na przykładzie wietnamskich imigrantów osiedlających się w Polsce.

14 Górka, Iwona: Mały szczęśliwy człowiek z ADHD. Kraków: Edukacyjna.pl, ADHD Terapeutyczna opowieść Iwony Górki pt. "Mały nieszczęśliwy człowiek z ADHD" wprowadza nas w świat przeżyć i doznań dziecka z nadpobudliwością psychoruchową, a właściwie z jedną z jej postaci - zespołem ADHD. Czy jest to możliwe, żeby dziecko aż tak odbierało reakcję otoczenia, słowne i bezsłowne sygnały i rozumiało je jako odrzucenie, wrogość, odebranie akceptacji. Cierpiące dziecko swoim zachowaniem woła do nas dorosłych: "Pomóżcie mi"! To poruszające wołanie z ogromną znajomością rzeczy zbliża do nas autorka, pokazując zarówno problemy, z jakimi spotykają się dzieci z ADHD na swojej drodze, jak i sposoby możliwej pomocy i terapii potrzebne w takiej sytuacji. Gregory, Julie: Mama kazała mi chorować: prawdziwa historia tragicznego dzieciństwa. Warszawa: Amber, ISBN: CHOROBA, LITERATURA PIĘKNA Zawsze byłam chora. Chuda jak tyczka i delikatna jak suflet; łatwo dostawałam siniaków i szybko słabłam. W szkole dzieciaki pytały wprost, czy mam anoreksję. Nie miałam; byłam chora. Następny lekarz, następny gabinet, następny opuszczony dzień w szkole. Tak wyglądało dzieciństwo Julie Gregory. Była wyjątkowo chorowita. Matka z niezwykłą energią usiłowała ustalić przyczynę: prowadziła córkę od lekarza do lekarza, sugerowała badania nawet operację na otwartym sercu! Ale specjaliści nie potrafili określić, co dolega Julie. Grochola, Katarzyna: Trzepot skrzydeł. Kraków: Wyd. Literackie, ISBN: PRZEMOC W RODZINIE, LITERATURA PIĘKNA 'Trzepot skrzydeł' to opowieść o młodej kobiecie, która ma męża, pracę, własny dom. z pozoru wszystko wygląda kolorowo, naszej bohaterce niczego nie brakuje, a jednak Hanka nie promienieje szczęście. Haigh, Jennifer: Diagnoza: opowieść o życiu rodziny naznaczonej chorobą. Warszawa: Świat książki, ISBN: ZESPÓŁ TURNERA Państwa McKotch poznajemy w 1976 roku, gdy Frank, naukowiec, jego żona i troje dzieci wypoczywają nad morzem. Wkrótce okaże się, że ich

15 nastoletnia córka, Gwen, przestała rosnąć i cierpi na zespół Turnera. Czy można było temu zapobiec? Frank, pełen wyrzutów sumienia, rozwodzi się z żoną, doroślejący synowie uciekają w swoje życie. Po latach McKotchowie stanowią pięcioro niemal obcych sobie ludzi. Czy będą umieli się jeszcze zrozumieć? Wspaniała powieść o ulotności życia i więzach krwi, silniejszych niż nam się wydaje... Hassenmuller, Heidi: Desiree czyli czas próby: opowieść o przetrwaniu. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, ISBN: NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ FIZYCZNA, LITERATURA PIĘKNA NA FAKTACH Desiree jest młoda, zakochana i wydaje się, że życie stoi przed nią otworem. Niespodziewanie jednak jej chłopak ginie w wypadku, a ona musi nauczyć się z tym żyć. Na dodatek zaczyna mieć problemy z chodzeniem, a po wielu błędnych diagnozach zostaje skazana na wózek inwalidzki. Dziewczyna nie poddaje się, przekonuje się, czym jest prawdziwa przyjaźń, miłość i jak wiele znaczy w życiu cel, do którego dąży. Heidi Hassenmuller z wielkim wyczuciem i wrażliwością opowiada Czytelnikom prawdziwą historię pewnej Holenderki, pragnąc dodać otuchy i odwagi wszystkim wątpiącym we własne siły i sens życia. Hassenmüller Heidi: Dobranoc, słonko. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, ISBN: PRZEMOC W DOMU, WYKORZYSTANIE SEKSUALNE, OJCZYM Akcja powieści rozgrywa się w latach 50., ale powojenne realia stanowią tylko tło przedstawionej tu historii, potwierdzając jej uniwersalny charakter. Po wojnie w mieszkaniu pani Mangold zjawia się przyjaciel jej poległego męża i wkrótce zajmuje jego miejsce. Paraliżujący strach przed ojczymem, który tyranizuje rodzinę, sprawia, że mała Gaby przez długie lata ukrywa fakt, iż jest przez niego wykorzystywana seksualnie. Dziewczyna przeżywa istną gehennę, próbuje uciec z domu, a nawet popełnić samobójstwo. Autorka w przejmujący sposób kreśli jej zmagania z samą sobą i rodzący się w niej bunt wobec ojczyma, któremu usiłuje się przeciwstawić, by położyć kres swemu cierpieniu. Waga problemu oraz sugestywny sposób jego ukazania sprawiły, że po ukazaniu się książki w Niemczech autorka otrzymała wiele listów od młodych ludzi, dla których historia Gaby stała się bodźcem do ujawnienia ich własnych bolesnych przeżyć spowodowanych molestowaniem seksualnym. Heininger, Janet E., Weiss, Sharon K.: Od chaosu do spokoju: jak wychowywać dzieci z ADHD I innymi zaburzeniami zachowania. Poznań: Media Rodzina, ISBN: ADHD, LITERATURA FAKTU Wszystkie dzieci są czasami nieznośne. Kiedy jednak dziecko jest nieznośne cały czas, bo cierpi na ADHD lub inne zaburzenia zachowania, trudny do opanowania chaos w rodzinie staje się regułą. Książka przynosi praktyczne rady dla rodziców i terapeutów, uczy, jakie stosować reguły,

16 aby zaprowadzić porządek w domu i uporać się z kłopotami w szkole oraz wskazuje, kiedy i gdzie szukać pomocy profesjonalistów. zasadnicza część publikacji to rozmowa między terapeutką a chłopcem cierpiącym na ADHD oraz jego matką. Heivoll, Gaute: Niebo za domem. Gdańsk: Fundacja Inicjatyw Społecznie Odpowiedzialnych, ISBN: STRATA BLISKIEJ OSOBY, ŻAŁOBA Poetycka opowieść o tym, jak poradzić sobie ze stratą bliskiej osoby i żałobą. Wzruszająca książka, której fabuła toczy się pośród szarych krajobrazów. Tylko czerwona nić dodaje im koloru. Czerwona nić symbolizuje rozwiązanie trudnego problemu. Dzięki niej bohater - mały chłopiec - odzyskuje poczucie bezpieczeństwa i wiarę w przyszłość. Hellenga Robert: Zmiana. Łódź: Galaktyka, ISBN: NOWY ETAP ŻYCIA Pełna wdzięku i humoru, poruszająca opowieść o poszukiwaniu sensu i odkrywaniu prawdziwego piękna. Rudy Harrington, po śmierci żony i odejściu z domu dorosłych córek, nie chce dłużej żyć tylko wspomnieniami. Sprzedaje wszystko co ma i rozpoczyna nowy rozdział swojego życia. Posiłkując się podręcznikiem filozofii, próbuje zrozumieć sens codziennych wydarzeń. Hildebrand, Elin: Piasek w butach. Warszawa: Świat Książki, ISBN: NOWOTWÓR przesłanie. Wzruszająca powieść obyczajowa o sile kobiecej przyjaźni, pomagającej przetrwać trudne życiowe momenty, z akcją nad morzem podczas wakacji. Vicki, matka dwóch małych chłopców, jest poważnie chora. Jej siostra Brenda straciła właśnie pracę za romans ze studentem. Ich przyjaciółka Melanie jest w wymarzonej ciąży, lecz odkryła, że mąż ją zdradza. Wspólne lato nie zapowiada się więc wesoło. I wówczas pojawia się Josh: dwudziestolatek z sąsiedztwa, który sprawia, że ich życie nabiera nowych barw, a kłopoty wydają się do pokonania... Optymistyczne

17 Hole Stan: Lato Garmanna. Gdańsk: Fundacja Inicjatyw Społecznie Odpowiedzialnych, ISBN: O DZIECIACH SZCZEŚCIOLETNICH Jest ostatni dzień wakacji. W powietrzu czuć jesień. Tymczasem Garmannowi nie rusza się jeszcze żaden ząb. Przez całe lato chłopiec sprawdzał, czy któryś nie nadaje się do wyrwania. Sprawa jest pilna, ponieważ następnego dnia zaczyna się szkoła. Garmann się boi." Jędrzejewska-Wróbel, Roksana: Florka listy do Józefiny. Łódź: Literatura, ISBN: KSIĄŻKA DLA DZIECI, DZIECIĘCE PROBLEMY Czy ryjówki bardzo różnią się od ludzi? Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że tak. Są mniejsze, mają ryjek, a w dodatku piszą prawdziwe listy w kopertach, a nie tylko esemesy czy e. W każdym razie taka jest Florka, ryjówka słynna już ze swoich pamiętników. W listach do swojej przyjaciółki - myszki Józefiny - Florka dzieli się z nią przeróżnymi dramatycznymi przeżyciami ze swojego życia. Dzięki temu my, ludzie, dowiadujemy się, czy ryjówka może zmienić się w świnkę, dlaczego rodzice ryjówek bywają czasem dziwnie roztargnieni, a przede wszystkim - co się dzieje, gdy w domu małej ryjówki pojawia się niespodziewanie dziwne zjawisko zwane młodszym rodzeństwem. I tu okazuje się, że i małym, i dużym ryjówkom w przetrwaniu trudnych chwil pomaga trochę ciepła, cierpliwości i poczucia humoru. Może więc ryjówki nie różnią się tak bardzo od ludzi? Jędrzejewska-Wróbel, Roksana: Kosmita. Bielsko-Biała: Fundacja ING Dzieciom, AUTYZM Kosmita autorstwa Roksany Jędrzejewskiej-Wróbel - to książka, której bezpośrednimi odbiorcami są rodziny dzieci autystycznych. Historia bohaterów ma pomóc rodzinie zaakceptować trudne okoliczności, szukać wsparcia w specjalistycznej terapii oraz pokazać, jakie jest bogactwo postrzegania świata dzięki tolerancji.

18 Jędrzejewska-Wróbel, Roksana: Siedmiu wspaniałych. Warszawa: Bajka, ISBN: KSIĄZKA DLA DZIECI, PROBLEMY DZIECIĘCE W Siedmiu Wspaniałych i sześciu innych, nie całkiem nieznanych historiach (bo tak brzmi pełny tytuł) autorka bierze na warsztat znane nam bajki. Motyw Kopciuszka (Kapciuszek) służy przedstawieniu mamy-kury domowej, która za radą przyjaciółki zaczyna inwestować we własny rozwój. Historia o koźlątkach (Siedmiu Wspaniałych) pomaga dzieciom przeżyć na sucho problem szkolnego dręczyciela. Presja rodziców, jaką chcą oni wywrzeć na swoich pociechach, obserwujemy w bajkach o Nie dość bladej królewnie (wygląd) i w Wieży sławy (rozwój dziecka). W Trzech obrotnych świnkach obserwujemy zagadnienie akwizycji jako formy wymuszania, motyw zaklętej żaby (Rodzina Żabickich) opowiada o rozwodzie rodziców. Jodko-Kula, Elżbieta: Karina. Kraków: Skrzat, ISBN: MOBBING W SZKOLE Karina to przejmująca i mądra opowieść dla nastolatków o potrzebie akceptacji i szkolnych problemach. To książka o sprawach ważnych i trudnych. Od kiedy przeprowadzili się do tego miasta, jakoś nie potrafi ła się odnaleźć. (...) Właściwie nic już jej nie bawiło, co wiązało się ze szkołą i nie tylko ze szkołą, w ogóle z nowym miejscem, a nawet miastem. (...) Mimo iż mieszkała tu od ponad roku, to nie miała żadnej bliższej koleżanki. (...) Stopnie miała dobre, bo uczyła się całymi popołudniami. Co zresztą miała robić? Ile i o czym można rozmawiać z mamą? W kółko o szkole? Karina wraz z całą rodziną przeprowadza się do miasta. W nowym gimnazjum nie czuje się dobrze, jest przedmiotem kpin i żartów, koleżanki drwią z jej ubioru. Boi się zwierzyć ze swoich problemów rodzicom i nauczycielom. Czy znajdzie w sobie siłę, by przeciwstawić się szkolnym prześladowczyniom, czy uda jej się odnaleźć pokrewną duszę, która pomoże jej przezwyciężyć wszystkie przeciwności? Keegan, Nicola: Pływanie. Warszawa: W.A.B., ISBN: STRATA BLISKIEJ OSOBY, ŻAŁOBA, NIESPRAWNOŚĆ FIZYCZNA 1966, Kansas. Rodzice zabierają dziewięciomiesięczną Philomenę Ash na basen. Od tej chwili woda stanie się dla niej całym światem. Lepszym światem, w którym nie ma śmierci, choroby i hipokryzji. 1984, Los Angeles. Pip - jak nazwały ją koleżanki z kadry - zdobywa swoje pierwsze olimpijskie złoto i dostaje spektakularnego załamania nerwowego na podium. Wow! - myśli, gdy rozlega się hymn narodowy. - To wszystko jest jak jakiś wielki pogrzeb!" Jej ojciec zginął w wypadku samolotowym, starsza siostra umarła na raka. Matka nie wychodzi z domu, druga siostra to narkomanka, trzecia jest nie do zniesienia idealna. 1996, niedługo przed Igrzyskami Olimpijskimi w Atlancie. Pip łamie sobie bark. Będzie musiała stawić czoła światu, który znajduje się poza basenem. Opowieść pływaczki hipnotyzuje. Jest niebanalna, niezwykle obrazowa, wzruszająca, ale niepozbawiona przewrotnego poczucia humoru.

19 Knighton, Ryan: Zapiski niewidomego taty. Warszawa: Nasza Księgarnia, ISBN: UTRATA WZROKU, LITERATURA FAKTU Wyobraźcie sobie, że musicie przewinąć noworodka z opaską na oczach. Albo że idziecie na spacer ruchliwą ulicą z niemowlęciem w nosidełku i nadzieją, że nie wpadniecie na słup. Wtedy zaczniecie postrzegać ojcostwo tak, jak widzi je Ryan Knighton. A ściślej mówiąc jak go nie widzi. W tej wzruszającej i zabawnej autobiografii niewidomego taty zostaje odkryta tajemnica magicznej więzi łączącej rodziców i dziecko, zanim jeszcze pojawią się słowa. Kolloch, Brigitte, Zoller, Elisabeth: Dziennik bulimiczki. Wrocław: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, ISBN: BULIMIA, LITERATURA PIĘKNA Iza ma bulimię. Właściwie chciała tylko schudnąć parę kilogramów, potem jednak straciła kontrolę nad własnym życiem. Wpadła w błędne koło okresów głodu i ataków obżarstwa. Iza nie chce dopuścić do siebie myśli, że jest chora. Dopiero, gdy zostaje przyłapana w supermarkecie na kradzieży jedzenia, pozwala sobie pomóc. Jednak powrót do zdrowia to długa i trudna droga. Kommedal, Hilde, Ringen: Czy tata płacze? Gdańsk: Fundacja Inicjatyw Społecznie Odpowiedzialnych, ISBN: STRATA BLISKIEJ OSOBY, ŻAŁOBA, KSIĄŻKA DLA DZIECI, OPIEKUNÓW Książka o pięcioletnim chłopcu przechodzącym przez proces żałoby, napisana przez jego mamę z intencją, by wesprzeć inne dzieci i rodziców w trudnej sytuacji życiowej. Kosmowska, Barbara: Pozłacana rybka. Warszawa: STRENOR, ISBN: NOWOTWÓR (BIAŁACZKA), ROZWÓD, PRZYJAŹŃ, LITERATURA PIĘKNA Barbara Kosmowska, mistrzyni psychologicznych portretów, opowiada o materii ludzkiego życia, w którym rzeczy ważne splatają się z błahymi, o heroizmie codzienności. Choroba brata, pierwsza miłość, rozwód rodziców wymuszają na młodziutkiej bohaterce rewizję własnej postawy, skłaniają

20 do stawiania pytań.czytelnik znajdzie tu subtelną diagnozę dylematów młodości. To jedna z tych książek, o których pamięta się długo po odłożeniu na półkę. Niepokoi, skłania do refleksji, stawia ważne pytania, wymaga dopowiedzenia własnym życiem. Dostępność w DBP w Wałbrzychu: syg.: , , , P Kozłowska, Anna: Zaczarowane bajki, które leczą dla dzieci i dorosłych. Warszawa: Żak, BAJKI TERAPEUTYCZNE, KSIĄŻKA DLA DZIECI, OPIEKUNÓW, PEADAGOGÓW Wiele bajek przedstawionych w książce współtworzyły dzieci. Historie opowiedziane odzwierciedlają przeżywane dziecięce problemy, a także pomagają w szukaniu rozwiązań. Są to nie tylko utwory dla dzieci - niektóre z nich są przeznaczone dla dorosłych. Mówią o ich potrzebach, a także o tym, w jaki sposób są one zaspokajane. Czasami bowiem myśl o własnych rozterkach przesłania dorosłym myślenie o rzeczywistych potrzebach dzieci. Do niektórych bajek są dołączone dziecięce rysunki, które ilustrują najbardziej istotne chwile w opowiedzianej historii. Krajewska, Monika: Mój młodszy brat. Poznań: Media Rodzina, ISBN: ZESPÓL DOWNA Młodszy brat Zuzanny ma zespół Downa. Chodzi do specjalnego przedszkola. Kolega Zuzanny nazwał go debilem, co Zuzannę zmartwiło i rozzłościło. Bo Zuzanna kocha swojego młodszego brata, choć nie jest taki jak wszyscy, czasem zapomina schować język, a czasem zdarza mu się nie zdążyć do łazienki. Lubi się za to przebierać, ma poczucie rytmu i uwielbia się bawić w wojnę poduszkową. Krasnodębski Jan Paweł: Martwy blues. Katowice: Videograf II, ISBN: UZALEŻNIENIA Poruszająca opowieść o obsesji śmierci, zmaganiu się z uzależnieniem od alkoholu, o męce samotności i trudnościach życia we wspólnocie. Bohater powieści spotyka dziewczynę młodszą o co najmniej pokolenie, która podobnie jak niegdyś on próbuje popełnić samobójstwo. Wykorzystując swoje doświadczenia, usiłuje udaremnić tę próbę. To wywołuje w nim falę wspomnień i przeżyć, które w jakiś sposób zbliżają go do siebie.

21 Kuipers, Alice: Najgorsza rzecz jaką zrobiła. Warszawa: Nasza Księgarnia, ISBN: STRATA BLISKIEJ OSOBY, ŻAŁOBA, POCZUCIE WINY Sophie w dramatycznych okolicznościach traci starszą siostrę Emily. Była przy jej śmierci i czuje się winna tak bardzo winna, że nie może spać, jeść ani myśleć. Jak poskładać własne życie, które nagle stało się niezrozumiałe i obce, rozpadło się na kawałki? Jak odnaleźć wspólny język z matką, dla której Emily była a przynajmniej tak uważa Sophie najważniejszą osobą na świecie? I co właściwie zaszło tamtego przerażającego lata? Najgorsza rzecz, jaką zrobiła to subtelna, piękna proza o przeżywaniu żałoby i o tym, że nawet za niebem zaciągniętym burzowymi chmurami kryje się czysty horyzont. Kuipers, Alice: Życie na drzwiach lodówki: powieść w notatkach. Poznań: Rebis, ISBN: NOWOTWÓR, LITERATURA PIĘKNA Książka o znajdowaniu czasu dla osób, które kochamy, gdy mamy go tak mało... Książka przedstawia intymny portret relacji między zapracowaną, chorą na raka piersi matką i jej piętnastoletnią córką. Ta piękna historia, skonstruowana z notatek przyklejanych na drzwiach lodówki, zwyczajnie, a zarazem autentycznie i przejmująco opisuje... życie. Codzienność, pośpiech, ale też wspólne zmaganie się z trudnym problemem, głębokie uczucia, które nie zawsze wyrażamy, i różne role, jakie odgrywamy. Powieść swoją prostotą i realizmem w niezwykły sposób skłania do refleksji nad tym, co jest w życiu najważniejsze i na co warto znajdować czas. Landau, Irena: Witaj córeczko. Łódź: Wyd. Literatura, ISBN: ADOPCJA, KSIĄŻKA DLA DZIECI Marta ma szczęście, że państwo Milewscy zechcieli zabrać ją z domu dziecka. To tacy dobrzy ludzie!-tak sądzi ciocia Urszula. Zechcieli? Śmiechu warte! Marta uważa, że wzięli ją, bo są już starzy i nikt nie dałby im dzidziusia. Wcisnęli "drągalom" dużą dziewczynę. I co teraz będzie? Może ten szlafrok z wielbłądem i własny komputer to tylko taki tymczasowy luksus? Przecież wiadomo, że Milewscy coś ukrywają. Tylko co? Pewnie woleliby adoptować Adasia. Każdy by się domyślił! Wymienią w końcu Martę na Adasia, tak jak się wymienia wadliwy towar w sklepie. I Marta znów wyląduje w bidulu. A może tylko jej się tak wydaje?

22 Lauveng, Arnhild: Byłam po drugiej stronie lustra: wygrana walka ze schizofrenią. Sopot: Smak Słowa, ISBN: SCHIZOFRENIA, LITERATURA FAKTU Przez dziesięć lat Arnhild przebywała na oddziałach psychiatrycznych z diagnozą schizofrenii. Była psychotyczką, która własne ciało cięła do krwi odłamkami szkła. Dzisiaj, po ukończeniu studiów na Uniwersytecie w Oslo, pracuje jako psycholog. Lauveng zabiera nas w świat głosów i halucynacji, szczurów i wilków, pokazując, w jaki sposób symptomy wyrażają własną logikę i znaczenie. Opis jej walki o wyzdrowienie, wspomaganej przez służbę zdrowia oraz przez matkę i siostrę, które nigdy nie straciły nadziei, to mocna lektura. Książka o zwycięstwie, w które wierzyli tylko nieliczni. Jest to książka o nadziei. O tym, że nawet wtedy, gdy nie ma już żadnego wyjścia, kiedy jesteś pod ścianą, warto wierzyć zarówno w siebie samego, jak i w dary ślepego losu. Arnhild Lauveng pokazuje, że czasem (bynajmniej nie zawsze) niemożliwe staje się możliwe. To wiadomość szczególnie cenna dla bliskiego otoczenia ludzi chorych. prof. Wiesław Łukaszewski, SWPS. Lessing, Doris: Piąte dziecko. Warszawa: PIW, ISBN: NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNA, LITERATURA PIĘKNA Utrzymana w stylistyce grozy historia rodziny, której sielankowe szczęście zostaje zburzone przez przyjście na świat odmieńca Bena. Fabuła jak z horroru staje się dla wybitnej brytyjskiej pisarki pretekstem do głębokich refleksji nad miłością macierzyńską, granicami ludzkiej wolności, współczuciem dla innych. Niewielka objętościowo powieść posiada magnetyczną siłę i, mimo dojmującej atmosfery. Lessing, Doris: Podróż Bena. Warszawa: PIW, ISBN: NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ INTELEKTUALNA, LITERATURA PIĘKNA Bezwarunkowa miłość matki do Bena, bohatera poprzedniej książki Doris Lessing Piąte dziecko, doprowadziła do rozpadu rodziny. Odmieniec Ben dorasta i znowu staje oko w oko z obcym światem, oszołomiony i samotny. z tęsknotą wpatruje się w twarze napotykanych ludzi, ale znajduje tam jedynie lęk i wrogość, rzadziej dobroć. Losy rzucają go na południe Francji, do Brazylii, wreszcie w Andy, gdzie odkrywa

23 Leżeńska, Katarzyna: Kamień na sercu. Warszawa: Prószyński i S-ka, ISBN: GUZ MÓZGU, NIEPEŁNOSPRAWNOŚĆ, LITERATURA PIĘKNA Co jeszcze może przytrafić się facetowi przed czterdziestką, który właśnie rozwodzi się z żoną domagającą się specjalnych alimentów dla... swoich kotów? Czy coś jeszcze czeka dziewczynę w gorszej połowie trzydziestki, która pogodziła się już z kłamstwami byłego męża i z samotnym macierzyństwem? Zjazd absolwentów liceum zmieni w życiu Daszy i Marcina więcej, niżby się spodziewali. Odnalezionana nowo miłość da im nie tylko nadzieję na szczęście, ale także siłę, by wspólnie walczyć z czymś znacznie trudniejszym niż zawiść?życzliwych?: ciężką chorobą Poli, córki Daszy. I by zaakceptować to,czego zmienić się nie da. Dramatyzm wydarzeń, a także starannie odtworzone realia, celne obserwacje obyczajowe, znakomicie nakreślone sylwetki bohaterów sprawiają, że "Kamień w sercu" to poruszająca, choć niepozbawiona humoru opowieść o spóźnionej miłości, o sile potrzebnej, by odeprzeć nieoczekiwane ciosy, a przede wszystkim o odwadze, by kochać. Życie to podróż, czasami do miejsc, w których wcale nie chcieliśmy się znaleźć. Katarzyna Leżeńska zabiera nas w taką podróż i przekonuje, że tak naprawdę gonimy w życiu tylko za jednym: za miłością. - Janusz Leon Wiśniewski Gdy on i onaspotykają się w odpowiednim czasie we właściwym miejscu, coś musi z tego wynikać. Lindgren Astrid: Ja też chcę mieć rodzeństwo. Poznań: Zakamarki, ISBN: KSIĄŻKA DLA DZIECI, RODZEŃSTWO Peter bardzo się cieszy, że będzie miał rodzeństwo. Ale tylko do momentu, gdy w domu pojawia się mała Lena... Młodsza siostra cały czas tylko płacze i krzyczy, a rodzice ciągle się nią zajmują. Peter boi się, że rodzice bardziej kochają Lenę niż jego. Żałuje, że w ogóle chciał mieć rodzeństwo. Bo czy nie lepiej byłoby mieć trzykołowy rowerek? Linquist, Ulla-Cavin: Wiosłować bez wioseł: książka o życiu i śmierci. Warszawa: Jacek Santorski &Co, ISBN: CHOROBA, ŚMIERĆ, LITERATURA FAKTU W dniu swoich pięćdziesiątych urodzin Ulla-Carin Lindquist dowiaduje się od lekarza, że choruje na SLA, stwardnienie boczne zanikowe. SLA to jedna z najstraszliwszych, nieuleczalnych chorób neurologicznych. Degeneracja specyficznych komórek nerwowych prowadzi do powolnego, ale systematycznego pogarszania się sprawności ruchowej, a w późniejszych etapach do całkowitego paraliżu i ostatecznie śmierci poprzez zatrzymanie pracy mięśni oddechowych. Książka "Wiosłować bez wioseł" została napisana w przebiegu tej krótkiej choroby. Ulla-Carin opisuje swoje przeżycia związane z faktem znalezienia się w obliczu śmierci. Nie unika tematów najbardziej bolesnych, nie wstydzi się chwil zwątpienia. A jednocześnie pisze nieustanną pochwałę

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ

WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ WPŁYW ŚMIERCI BLISKIEJ OSOBY NA DZIECKO, JEGO ZACHOWANIE I PSYCHIKĘ Poważna choroba w rodzinie Diagnoza poważnej choroby to trzęsienie ziemi dla całej rodziny. Poważna choroba bliskiej osoby zmienia radykalnie

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców

PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH. Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla. program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców PROGRAM ZAJĘĆ PROFILAKTYCZNYCH Nie tak, jak u zbójców - dzieci Króla program opracowany na podstawie książki Urszuli Marc pt. Nie tak, jak u zbójców ZAJĘCIA I: Zbójecki chłopiec CELE: Nawiązanie kontaktu,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

PAŹDZIERNIK 2014 LISTOPAD 2014. Moja mama jest w Ameryce i spotkała Buffalo Billa, reż. M. Boréal, T. Chatel, Francja 2013, 76

PAŹDZIERNIK 2014 LISTOPAD 2014. Moja mama jest w Ameryce i spotkała Buffalo Billa, reż. M. Boréal, T. Chatel, Francja 2013, 76 PAŹDZIERNIK 2014 Kacper i Emma najlepsi przyjaciele, reż. A.L. Naess, Norwegia 2013, 74 5-letni Kacper zaczyna naukę w nowym przedszkolu. Dzięki pomocy rezolutnej Emmy okaże się to wspaniałą przygodą.

Bardziej szczegółowo

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup...

Powody niechęci dziecka do przedszkola można podzielić na kilka grup... Dlaczego dziecko nie chce iść do przedszkola? Zapytaliśmy Eksperta dlaczego maluchy nie chcą chodzić do przedszkola. Bez względu na to, czy Twój maluch buntuje się sporadycznie, czy nagminnie się awanturuje

Bardziej szczegółowo

Olinek - ośrodek naszych marzeń

Olinek - ośrodek naszych marzeń W ośrodku, który niebawem będzie obchodził swoje czwarte urodziny, prowadzona jest Oczekiwanie na narodziny upragnionego dziecka to jedna z najpiękniejszych chwil w życiu każdej rodziny. Cud narodzin i

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

Wyspa skazańców. Nadzieja 25.09.2012. 23.10.2012. Reżyseria: Marius Holst. Reżyseria: Stanisław Mucha

Wyspa skazańców. Nadzieja 25.09.2012. 23.10.2012. Reżyseria: Marius Holst. Reżyseria: Stanisław Mucha Klub Filmowy w PARNASIE Kalendarium Spotkań z X Muzą 25.09.2012. Wyspa skazańców Reżyseria: Marius Holst Produkcja: Norwegia, Polska, Francja, Szwecja 2010 Norwegia, początek XX wieku. Odizolowana od świata

Bardziej szczegółowo

NASZE AMBASADORKI, ULA I NIKKO

NASZE AMBASADORKI, ULA I NIKKO NASZE AMBASADORKI, ULA I NIKKO MONIKA KUSZYŃSKA Krucha śpiewaczka wyśpiewująca nadzieję. Jej misją jest zaszczepianie w ludziach pozytywnego myślenia i wsparcie w przeżywaniu cierpienia. Pokazuje innym,

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Materiały prasowe mogą być wykorzystane przez redakcję ze wskazaniem źródła: Fundacja Rosa / Rak. To się leczy! W naszym poradniku redagowanym przy

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

Kwartalnik informacyjny nr 4/4/R.I Październik-grudzień 2009

Kwartalnik informacyjny nr 4/4/R.I Październik-grudzień 2009 Miejska Biblioteka Publiczna w Tychach Filia nr 7 dla dzieci i młodzieży Al. Niepodległości 110 Tel. 032 227-83-11 e-mail: filia7@mbp.tychy.pl Kwartalnik informacyjny nr 4/4/R.I Październik-grudzień 2009

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

ŚMIERĆ BLISKIEJ OSOBY

ŚMIERĆ BLISKIEJ OSOBY ŚMIERĆ BLISKIEJ OSOBY SPIS TREŚCI: 1.1 1.2 1.3 1.4 Rozdział 1 RÓŻNE PRZYCZYNY ŚMIERCI Śmierć nagła, niespodziewana Śmierć samobójcza Śmierć w wyniku morderstwa, zabójstwa Śmierć w wyniku poważnej choroby

Bardziej szczegółowo

LISTA LEKTUR POLECANYCH RODZICOM

LISTA LEKTUR POLECANYCH RODZICOM LISTA LEKTUR POLECANYCH RODZICOM Dziecko z bliska. Zbuduj szczęśliwą relację Agnieszka Stein Pierwsza polska książka o rodzicielstwie bliskości. Dziecko z bliska kompleksowo opisuje relacje w rodzinie,

Bardziej szczegółowo

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania.

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. DOBRE MANIERY DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. GRZECZNOŚĆ: dobre maniery i taktowne zachowanie. Dobre maniery świadczą o szacunku

Bardziej szczegółowo

Lista pytań została wypełniona przez: matkę ojca inną osobę, kogo?...

Lista pytań została wypełniona przez: matkę ojca inną osobę, kogo?... Lista pytań badanie przesiewowe dzieci w wieku 9-11 lat (wersja 2014) A DANE DZIECKA Imię i nazwisko Data urodzenia Nazwa szkoły Nazwisko nauczyciela/i BSN Adres Kod pocztowy Nazwisko lekarza domowego

Bardziej szczegółowo

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM!

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM! CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM "Nie mów dziecku, jak bardzo je kochasz, pokaż to, poświęcając mu czas." Ulrich Schaffer WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA

KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA KARTA ZGŁOSZENIA DZIECKA DO PRZEDSZKOLA... (imię i nazwisko dziecka przyjmowanego do przedszkola) Data i miejsce urodzenia dziecka... Pesel.. Imiona rodziców... Rodzeństwo (imię, nazwisko, wiek).... Adres

Bardziej szczegółowo

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych.

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Dotyka ich poczucie, że nie pasują do świata. Zamartwiają się czymś,

Bardziej szczegółowo

Obrona przed pornografią

Obrona przed pornografią 254 CEL OGÓLNY Ukazanie negatywnych skutków pornografii CELE OPERACYJNE Po zajęciach uczeń powinien: wiedzieć, czym jest pornografia, rozumieć szkodliwość rozpowszechniania treści pornograficznych, wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

1 Jak nie należy kochać dziecka? Józef Augustyn SJ

1 Jak nie należy kochać dziecka? Józef Augustyn SJ 1 2 Spis treści Brak akceptacji dziecka.....8 Niesprawiedliwe karanie dziecka.....9 Stwarzanie dziecku poczucia zagrożenia... 10 Przyjmowanie postawy paternalizmu... 11 Niesłuszne ograniczanie wolności

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych

Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych Jednostka dydaktyczna 1: Analiza problemów psycho-społecznych W tej jednostce dydaktycznej poznasz najbardziej powszechne problemy osób z nabytą niepełnosprawnością i ich rodzin. Nie znajdziesz tutaj rozwiązań,

Bardziej szczegółowo

KIDSCREEN-52. Kwestionariusz zdrowotny dla dzieci i młodzieży. Wersja dla rodziców

KIDSCREEN-52. Kwestionariusz zdrowotny dla dzieci i młodzieży. Wersja dla rodziców KIDSCREEN-52 Kwestionariusz zdrowotny dla dzieci i młodzieży Wersja dla rodziców Page 1 of 8 Data: Miesiąc Rok Drodzy Rodzice! Jak się czuje Pani/Pana dziecko? Czy ma jakieś problemy i zmartwienia? Na

Bardziej szczegółowo

Przyjaciel na balkonie reż. Hüseyin Tabak

Przyjaciel na balkonie reż. Hüseyin Tabak Przyjaciel na balkonie reż. Hüseyin Tabak 1. Informacje o filmie. (str.2) 2. Scenariusz lekcji nauczania zintegrowanego(str. 3) Temat: Rozmawiamy o przyjaźni. MATERIAŁY DYDAKTYCZNE DLA NAUCZYCIELI Wszelkie

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC

PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ RODZIC - DZIECKO DZIECKO - RODZIC DROGI RODZICU! Buduj solidny fundament jakim jest dla dziecka Rodzina. Tylko bliski kontakt z dzieckiem może uchronić je od problemu uzależnienia.

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia odżywiania -

Zaburzenia odżywiania - Zaburzenia odżywiania - - rozpoznanie, objawy, leczenie Dorota Zatorska - Stempin 2012 1 Zaburzenia odżywiania - objawy, rozpoznanie, leczenie " Ciało ma znaczenie, ale kiedy dochodzimy do tego, co u

Bardziej szczegółowo

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny

20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach. Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny 20 sposobów na wspieranie dziecka - w nauce i emocjach Opracowała: Katarzyna Maszkowska- pedagog szkolny Kiedy się uczymy, emocje są niezwykle ważne. Gdybyśmy uczyli się tylko biorąc suche fakty, które

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo

15:00 18:00 GBP w Przyłęku

15:00 18:00 GBP w Przyłęku Przyłęk 15:00 18:00 GBP w Przyłęku Żywa Książka ma prawo: być traktowana z szacunkiem. zadawać pytania. nie odpowiedzieć na pytanie, jeśli nie chce. zakończyć rozmowę, jeśli chce. odmówić rozmowy bez podania

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży

Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Wpływ czytania na rozwój dzieci i młodzieży Anita Duda nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 47 im. Jana Klemensa Branickiego w Białymstoku Białystok, II semestr roku szkolnego 2015/2016 Wszyscy chcemy, aby

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik Nr 1 Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Zakup książek do codziennego głośnego czytania dzieciom, w ramach Zadania nr 1 : Utworzenie 2 nowych grup przedszkolnych dla 48 dzieci w Przedszkolu

Bardziej szczegółowo

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu

Dziecko. autystyczne. Prawdziwa opowieść o Maciusiu Dziecko autystyczne Prawdziwa opowieść o Maciusiu Beata Zawiślak Mojemu synkowi Maciusiowi, mojej rodzinie, wszystkim specjalistom, których spotkałam na swojej drodze i którzy okazali się bardzo pomocni

Bardziej szczegółowo

OPANUJ NIEPŁODNOŚĆ W 5 KROKACH

OPANUJ NIEPŁODNOŚĆ W 5 KROKACH OPANUJ NIEPŁODNOŚĆ W 5 KROKACH Niepłodność jest chorobą. Jest bardzo stresogenną chorobą. Jest długotrwała, może prowadzić do depresji. Wprowadza w życie pary starającej się o dziecko chaos i lęk. Niepłodność

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności

Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK. w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Józef Augustyn SJ INTEGRACJA SEKSUALNA PRZEWODNIK w poznawaniu i kształtowaniu własnej seksualności Wydawnictwo WAM Kraków 2009 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 5 ROZDZIAŁ I ROZWÓJ SEKSUALNY W OKRESIE DZIECIŃSTWA

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Anna Kordzińska-Grabowska

Anna Kordzińska-Grabowska Anna Kordzińska-Grabowska Zostałam matką sobą pozostałam Anna Kordzińska-Grabowska Zostałam matką sobą pozostałam Krokowa 2006 Zostałam matką, pozostałam sobą. Anna Kordzińska-Grabowska Wszystkie prawa

Bardziej szczegółowo

PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ

PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ PRACA Z PRZEKONANIAMI W PROGRAMIE SIMONTONA INSTRUKCJE ROZWIJANIE I WZMACNIANIE KOMPETENCJI EMOCJONALNEJ To nie rzeczy nas smucą, ale sposób w jaki je widzimy (Epiktet 55 135). Powyższe stwierdzenie wyjaśnia,

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

- Jak pomóc dziecku by lepiej się uczyło?

- Jak pomóc dziecku by lepiej się uczyło? - Jak pomóc dziecku by lepiej się uczyło? Możliwości uczenia się Pracy nauczyciela Świadomości ucznia Środowiska rodzinnego i sytuacji materialnej ucznia Wykształcenia rodziców Atmosfery klasy Grupy rówieśniczej

Bardziej szczegółowo

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze.

się do woli Bożej może być nieraz tak samo trudne jak samo jej pełnienie. Czasami bywa nawet trudniejsze. WSTęP Pytanie zadane przez Autora w tytule może brzmieć jak obiecujące hasło reklamowe: przeczytaj książkę, a przekonasz się, że wszystkie trudności i problemy twojego życia duchowego i wspólnotowego zostaną

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Pozytywnie zaopiniowany i wdrożony do stosowania Uchwałą Rady Pedagogicznej Samorządowego Przedszkola Nr 55 nr 04/27/08/13 z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Moje dziecko. idzie do. przedszkola

Moje dziecko. idzie do. przedszkola Nie jesteśmy po to, by budować statek, ale po to, by wskazywać drogę... Moje dziecko idzie do przedszkola czyli mini- poradnik dla Rodziców dzieci przekraczających po raz pierwszy próg przedszkola Drodzy

Bardziej szczegółowo

czytanie Jak najwcześniej

czytanie Jak najwcześniej Każdy rodzic chce, by jego dzieci wyrosły na mądrych i kochających ludzi. Jedną z pierwszych inwestycji w rozwój dziecka jest niewątpliwie czytanie mu książek. Czytanie stymuluje rozwój mowy i usprawnia

Bardziej szczegółowo

Prośby dziecka według Korczaka. Marta Gerlach-Malczewska psycholog

Prośby dziecka według Korczaka. Marta Gerlach-Malczewska psycholog Prośby dziecka według Korczaka Marta Gerlach-Malczewska psycholog Nie psuj mnie. Dobrze wiem, że nie powinienem mieć tego wszystkiego, czego się domagam. To tylko próba sił z mojej strony. Wymuszanie w

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Wstępne informacje o chorobie Parkinsona

Wstępne informacje o chorobie Parkinsona Wstępne informacje o chorobie Parkinsona A quick introduction to Parkinson s Polish Jeśli chorują Państwo na chorobę Parkinsona lub znają kogoś kto na nią cierpi, najprawdopodobniej mają Państwo wiele

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

to myśli o tym co teraz robisz i co ja z Tobą

to myśli o tym co teraz robisz i co ja z Tobą DZIEŃ BEZ CIEBIE Dzień bez Ciebie Dzień bez Ciebie jakoś tak szary to brak mej części i mało widzę co istnieje najpiękniej gdy nie błyszczą Twe słowa tylko przy Tobie nie wiem czy się martwić to myśli

Bardziej szczegółowo

POROZMAWIAJMY JAK DOROSŁY Z DZIECKIEM

POROZMAWIAJMY JAK DOROSŁY Z DZIECKIEM POROZMAWIAJMY JAK DOROSŁY Z DZIECKIEM Warsztaty dla Rodziców, którzy chcą się nauczyć, jak skutecznie rozmawiać ze swoim dzieckiem, lepiej je rozumieć i unikać konfliktów, jakie niesie nieprawidłowa komunikacja.

Bardziej szczegółowo

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna?

Czym jest autyzm? Jaki świat widzi osoba autystyczna? Czym jest autyzm? Autyzm jest zaburzeniem rozwojowym, które najczęściej ujawnia się w ciągu pierwszych trzech lat życia jako rezultat zaburzenia neurologicznego, które oddziałuje na funkcje pracy mózgu.

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold KOSMITA W PRZEDSZKOLU B.B Jadach Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie z grupy Leśne Ludki wychowawca: mgr Katarzyna Leopold Pawełek wpadł zdyszany do sali prosto

Bardziej szczegółowo

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą Opis przypadku Wśród uczniów rozpoczynających

Bardziej szczegółowo

Łatwiej pomóc innym niż sobie

Łatwiej pomóc innym niż sobie Łatwiej pomóc innym niż sobie Spośród wszystkich chorób nowotwory wywierają najsilniejszy wpływ na psychikę człowieka. Fazy przeżywania, adaptacji do choroby, ich kolejność i intensywność zależy od wielu

Bardziej szczegółowo

LISTA LEKTUR - CO CZYTAĆ DZIECIOM

LISTA LEKTUR - CO CZYTAĆ DZIECIOM LISTA LEKTUR - CO CZYTAĆ DZIECIOM 1. Wojciech Widłak seria książek Pan Kuleczka Krótkie, barwnie ilustrowane opowiadania dla dzieci w każdym wieku, doskonale znane już czytelnikom magazynu. Pana Kuleczkę

Bardziej szczegółowo

Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski

Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski Komputer sam w sobie nie jest zły. To ludzie czynią go niebezpiecznym! Komputer i my Nie można cofnąć czasu i poprawić naszych błędów! Nauczmy się im zapobiegać!!! Bartosz Dulski Nie wysyłaj swoich zdjęć

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

czyli, co każdy rodzic przeczytać powinien.

czyli, co każdy rodzic przeczytać powinien. czyli, co każdy rodzic przeczytać powinien. Żadne szkoły nie uczą, jak wychowywać dzieci. Każdy rodzic w tej kwestii jest zdany wyłącznie na siebie i wzorce, jakie wyniósł z rodzinnego domu, a są one przeróżne

Bardziej szczegółowo

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości).

RADA SZKOLENIOWA. Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). RADA SZKOLENIOWA Temat: Dziecko z niską samooceną (z niskim poczuciem własnej wartości). Samoocena to wyobrażenienatemattego,kimiczymjesteśmy, a więc postrzeganie samego siebie. Poczucie własnej wartości

Bardziej szczegółowo

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku

Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka. Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku Wsparcie rodziny w kontekście wczesnego wspomagania rozwoju dziecka Paweł Wakuła Powiatowa Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Białymstoku 1 Już przed narodzeniem dziecka rodzina zmienia się i przygotowuje

Bardziej szczegółowo

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska

1 Vademecum Młodych Rodziców Magdalena Sękowska 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......6 Część I: Ciąża...... 9 Świadome przygotowanie się do ciąży.... 10 Pierwsze oznaki ciąży.... 12 Pokonać ciążowe nudności.... 14 Rozwój płodowy dziecka....

Bardziej szczegółowo

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001

LearnIT project PL/08/LLP-LdV/TOI/140001 LEARNIT KOBIETY W IT EMANUELA (IT) Ten projekt został zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej. Projekt lub publikacja odzwierciedlają jedynie stanowisko ich autora i Komisja Europejska

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY. mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY mgr Grażyna Wyszkowska Kętrzyn, styczeń 2016 CO TO JEST CZYTANIE? techniczne rozpoznawanie znaków; zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch

1 Uzależnienia jak ochronić siebie i bliskich Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wprowadzenie......5 Rozdział I: Rodzaje uzależnień...... 7 Uzależnienia od substancji......8 Uzależnienia od czynności i zachowań.... 12 Cechy wspólne uzależnień.... 26 Rozdział II: Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach

Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach Program wychowawczy Przedszkola nr 3 w Szamotułach Szamotuły 2014 Zaktualizowany Program Wychowawczy Przedszkola Nr 3 w Szamotułach został uchwalony przez Radę Rodziców uchwałą nr 1 w dniu 21.08.2014r.

Bardziej szczegółowo

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych może ulec zmianie w oparciu o bieżące potrzeby, problemy klasy. 1. Wybór samorządu klasowego. 2. Kontrakt klasowy. Prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

Kwartalnik informacyjny nr 1/5/R.II Styczeń-Marzec 2010

Kwartalnik informacyjny nr 1/5/R.II Styczeń-Marzec 2010 Miejska Biblioteka Publiczna w Tychach Filia nr 7 dla dzieci i młodzieży Al. Niepodległości 110 Tel. 032 227-83-11 e-mail: filia7@mbp.tychy.pl Kwartalnik informacyjny nr 1/5/R.II Styczeń-Marzec 2010 Filia

Bardziej szczegółowo

BSN Nazwisko lekarza domowego B DANE RODZICÓW/OPIEKUNÓW, BRACI I SIÓSTR

BSN Nazwisko lekarza domowego B DANE RODZICÓW/OPIEKUNÓW, BRACI I SIÓSTR Lista pytań dzieci w wieku przedszkolnym (wersja 2014-2015) (prosimy zabrać listę ze sobą na wizytę) A DANE DZIECKA Imię i nazwisko Data urodzenia Nazwa szkoły Nazwisko nauczyciela/i BSN Adres Kod pocztowy

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia

Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia Dimitris Matzarakis Jak moje dziecko może nauczyć się logiczno-matematycznego myślenia Zawiera praktyczne testy O książce Matematyka

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej

Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej Zagadnienia Wychowania do życia w rodzinie w szkole ponadgimnazjalnej 1. U progu dorosłości. Co to znaczy być osobą dorosłą. Dorosłość a dojrzałość. Kryteria dojrzałości. Dojrzałość w aspekcie płciowym,

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją.

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. mgr Irena Ewa Rozmanowska specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego fot. Vedran Vidovic shutterstock.com Depresja ma w psychiatrii pozycję podobną

Bardziej szczegółowo

Akademia Rozwoju Małego Dziecka

Akademia Rozwoju Małego Dziecka Aktualnie zbieram grupy na następujące zajęcia: Akademia Rozwoju Małego Dziecka 1. Maluszkowo - zajęcia dla dzieci do 2 roku życia - czas trwania zajęć: 45 minut / dziecko+dorosły opiekun zajęcia stymulujące

Bardziej szczegółowo

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH Rozmawiaj ze swoim dzieckiem o paleniu papierosów, piciu alkoholu i zażywaniu

Bardziej szczegółowo