Przyjdź, usiądź, porozmawiaj i poczytaj a będziesz ostrożniejszy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przyjdź, usiądź, porozmawiaj i poczytaj a będziesz ostrożniejszy"

Transkrypt

1 Joanna Jurkiewicz Kurs biblioterapii III/2011 Przyjdź, usiądź, porozmawiaj i poczytaj a będziesz ostrożniejszy program zajęć biblioterapeutycznych dla młodzieży gimnazjalnej Poznań

2 Wstęp W dzisiejszym świecie każdy człowiek narażony jest na wiele niebezpieczeństw, już od najmłodszych lat, w przedszkolu, w szkole, w rodzinie, na podwórku, w grupie rówieśniczej, stykamy się z wieloma problemami: przemocą, nękaniem, obmawianiem, uzależnieniami, które zmniejszają poczucie własnej wartości i godności, prowadzą do samotności, izolacji, czy odsunięcia z grupy społecznej, czy też zmniejszają poczucie własnej wartości, prowadzą do negatywnej samooceny. Wszystkie powyższe problemy dotyczą także współczesnej młodzieży, która na swej życiowej drodze doświadcza podobnych kłopotów, brakuje jej wiary w siebie, motywacji, w każdej chwili może zakupić narkotyk, czy tzw. dopalacza, gdy ma przed sobą klasówkę, czy też czuje się zmęczona, gdy nie czuje wsparcia i wspólnoty ze strony swej rodziny, kolegów, przyjaciół. W mediach propaguje się modę szczupłego ciała, dlatego dziewczyny nie akceptują swojego wyglądu, poddają się dietom, a od tych zachowań jest już bardzo blisko do poważnych psychicznych chorób: anoreksji i bulimii. Założenia programu Zajęcia przeznaczone są do uczniów klas gimnazjalnych. Głównym celem programu jest pokazanie młodym ludziom, jakie zagrożenia niesie współczesny świat, z jakimi niebezpieczeństwami mogą się spotkać na swej drodze życiowej, na co powinni uważać, czy mogą kierować się modą na używki (narkotyki, dopalacze), czy kult szczupłego ciała, że kolega, czy koleżanka mogą w niewłaściwy sposób ocenić ich zachowanie, że będą czuli się wtedy samotni, opuszczeni, a nawet zdradzeni. Cykl obejmuje 5 spotkań. Czas trwania każdego to ok. 90 minut. Uczestnikami są uczniowie klas gimnazjalnych, grupa powinna liczyć maksymalnie 12 osób. Miejscem spotkań jest czytelnia biblioteki lub inna sala z miejscem do pracy w kręgu oraz przy stolikach. Zajęcia odbywać się będą dwa razy w miesiącu. Struktura zajęć Spotkania mają jednolity charakter i składają się z części wprowadzającej (integracyjnej) oraz zasadniczej- biblioterapeutycznej. Część pierwsza to integracja grupy poprzez zabawy, gry, rozmowy, a cześć druga to praca z tekstem z wykorzystaniem metod słownych, technik plastycznych i dramowych. Formy, metody, środki: Formy: -praca indywidualna; -zajęcia w kręgach; -praca grupowa. 2

3 Metody: -słowne- głośne czytanie przez osobę prowadzącą zajęcia, dyskusja, rozmowa, pogadanka; -techniki plastyczne; -zabawa. Środki: -teksty literackie. Materiały: -materiały biurowe: kredki, mazaki, flamastry, samoprzylepne, artykuły i fotografie z czasopism karton w jednym kolorze, wycinanki Program obejmuje cykl pięciu spotkań: 1. Jeden dla wszystkich wszyscy dla jednego - warsztaty integrujące 2. Nie rań słowem! 3. Wygraj z narkotykami, dopalaczami! 4. Stop! Przemocy w szkole, na podwórku! 5. Szał szczupłych ciał! Bibliografia: 1. Bąk Jolanta, Wiewióra-Pyka Elżbieta: Bajkowe spotkania. Program zajęć wychowawczoprofilaktycznych dla uczniów szkoły podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2009, ISBN Borecka Irena, Biblioterapia w szkole podstawowej i gimnazjum materiały dydaktyczne dla nauczycieli i bibliotekarzy, Wyd. UNUS, Wałbrzych 2002, ISBN Brigitte Kolloch, Elisabeth Zoller, Dziennik bulimiczki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2003, ISBN Carlson Dale i Hannah, Wszystko ok.? Psychologia dla nastolatków, Wyd. REBIS, Poznań 2004, ISBN Fuchs Birgi, Zabawy na rozwiązywanie konfliktów i napięć w grupie, Wyd. Jedność, Kielce 2004, ISBN Grimm Wilhelm, Grimm Jakub: Sześciu zawsze sobie radę da, w: Grimm Wilhelm, Grimm Jakub: Baśnie, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1985, s. 50 3

4 7. Kalwass Angelika, Jak pokonać lęk przed konfliktami, niepowodzeniami, samotnością, Oficyna Wydawnicza ABA, Łódź 2006, ISBN Nowak Ewa, Cudów nie ma, Victor Gimnazjalista, nr 22, 2010, 9.Nie rań słowem!- opowiadanie Zdrajca w drużynie Victor Gimnazjalista, nr 1, Leonard Andrew, Magia komunikacji. Magia życia, Studio Astropsychologii, Białystok 2002, ISBN Portmann Rosemarie : Gry i zabawy kształtujące pewność siebie, Jedność, Kielce 2004, ISBN Rosiek Barbara Pamiętnik narkomanki, Wyd. Mawit Druk, Warszawa 2005, ISBN Stasica Jadwiga, 160 pomysłów na nauczanie zintegrowane relaksujących, rozwijających fantazję, zainteresowania i zdolności uczniów w klasach I-III, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2001, ISBN Woronowicz T. Bohdan, Uzależnienia, Wyd. Edukacyjne Pardamedia, Poznań 2009, ISBN Zarzour Kim, Gnębiciel ze szkolnego boiska. Jak radzić sobie z dziecięcą agresją i wychować asertywne dziecko, REBIS, Poznań 2006, ISBN

5 Scenariusz nr 1 Temat: Jeden dla wszystkich wszyscy dla jednego - Cele zajęć: warsztaty integrujące -poznanie się i integracja uczestników; -uświadomienie młodzieży, że należą do jednej grupy; -umacnianie w uczestnikach atmosfery życzliwości, pomocy, akceptacji; -umocnienie więzi w grupie; -rozwijanie w uczestnikach chęci do nawiązywania kontaktów koleżeńskich; -zapoznanie uczestników z programem zajęć. Uczestnicy: Grupa młodzieży w wieku lat do 12 uczestników Czas trwania: ok. 1,5 godziny. Materiały i środki: tekst literacki na podstawie baśni Sześciu zawsze sobie radę da W. i J. Grimm, papier, flamastry, kwiaty i gwiazdy wykonane na wycinance samoprzylepnej, arkusze papieru Warunki: Sala lub czytelnia biblioteki z krzesłami ustawionymi w krąg. Metody i techniki: głośne czytanie, pogadanka, praca w grupach, formy żywego słowa (dyskusja), praca indywidualna, drama. Bibliografia: 1. Bąk Jolanta, Wiewióra-Pyka Elżbieta: Bajkowe spotkania. Program zajęć wychowawczo-profilaktycznych dla uczniów szkoły podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2009, ISBN Carlson Dale i Hannah, Wszystko ok.? Psychologia dla nastolatków, REBIS, Poznań 2004, ISBN Fuchs Birgi : Zabawy na rozwiązywanie konfliktów i napięć w grupie, Jedność 2004, ISBN Grimm Wilhelm, Grimm Jakub: Sześciu zawsze sobie radę da, w: Grimm Wilhelm, Grimm Jakub: Baśnie, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1985, s Portmann Rosemarie : Gry i zabawy kształtujące pewność siebie, Jedność, Kielce 2004, ISBN

6 6. Stasica Jadwiga, 160 pomysłów na nauczanie zintegrowane relaksujących, rozwijających fantazję, zainteresowania i zdolności uczniów w klasach I-III, Oficyna Wydawnicza Impuls Kraków 2001, ISBN Przebieg zajęć 1.Powitanie. Osoba prowadząca zajęcia wita uroczyście wszystkich, którzy siedzą w kręgu, pierwszym ćwiczeniem jest przygotowanie przez uczestników wizytówek ze swym imieniem. Każdy otrzymuje wizytówkę w formie kwiatka lub gwiazdy (wykonaną na wycinance samoprzylepnej) zał. 1 i 2 i według schematu wpisuje w poszczególne płatki lub ramiona swoją ulubioną: potrawę, kolor, muzykę, kwiat, zwierzę i jak lubi spędzać czas a w środku wpisuje swoje imię. Następnie prezentuje swoją wizytówkę i przykleja na ubraniu. Na zakończenie prezentacji każdy uczestnik otrzymuje oklaski od grupy. W następnym etapie, każdy z uczestników (rozpoczyna osoba prowadząca zajęcia) i zgodnie z ruchem wskazówek zegara uczestnicy mówią imię kolejnych osób i to co udało się im zapamiętać z prezentacji danej osoby. Kolejne zabawy to: Zmień miejsce, polega na zmianie miejsca. Uczestnicy siedzą w kręgu, a osoba prowadząca zajęcia stoi z boku i mówi: - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy lubią jeździć rowerem, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy lubią słuchać muzyki, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy lubią pomagać innym osobom, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy lubią lody, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy mają psa, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy umieją grać w szachy, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy mają rodzeństwo, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy mają kręcone włosy, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy kolekcjonują znaczki, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy lubią długo spać, - Niech się zamienią miejscami wszyscy, którzy lubią chodzić do kina. Po każdym wypowiedzianym zdaniu uczestnicy muszą zmienić miejsce. Kolejną zabawą jest zabawa: Lusterko- polega na dobraniu się w pary, poprzez odliczanie do dwóch, następnie młodzież łączy się w pary jedynki z jedynkami, dwójki z dwójkami i stają twarzą w twarz do siebie. 6

7 Jedna z osób pokazuje jakiś gest lub coś mówi, a druga ją naśladuje pokazując identyczny gest lub powtarza wypowiedziane słowa. Po 3 min. następuje zamiana ról i dalsza zabawa w lusterko. Kolejną integracyjną zabawą jest ułożenie postaci bajkowych (zał. nr 3) przez trzyosobowe grupy (odliczając do trzech). Warunkiem zabawy jest to, że w czasie układania postaci uczestnikom, nie wolno ze sobą rozmawiać. Układanki zostają rozdane w kopertach. Po skończeniu zadania grupy omawiają w jaki sposób pracowały, jaką przyjęły strategię, czy dobrze im razem się współpracowało. 3. Zawarcie kontraktu z dziećmi (burza mózgów)- osoba prowadząca zapisuje podawane przez grupę zasady na dużym arkuszu i po podpisaniu przez wszystkich wiesza w widocznym miejscu w sali. W kontrakcie należy umieścić, to że: -mówimy we własnym imieniu; -nie oceniamy innych; -nie przerywamy innym uczestnikom; -wypowiadamy się dobrowolnie; -słuchamy siebie nawzajem; -nie mówimy o nieobecnych; -nie używamy wulgaryzmów; -nie stosujemy przemocy fizycznej; -unikamy krytyki wobec innych osób; -zachowujemy tajemnicy spotkań; -nie wyśmiewamy nikogo. 4. Czytanie tekstu na podstawie baśni Sześciu zawsze sobie radę da (zał. nr 4) Pogadanka i dyskusja na temat przeczytanego tekstu: 1. O czym mówi przeczytany tekst? 2. Bohaterami tego opowiadania są Jakie zadanie mieli do wypełnienia przyjaciele? 4. Czy bohaterowie współpracowali ze sobą? 5. Czy jeśli walczyliby w pojedynkę, to zdobyliby skarb? 6. Jak zachowywali się poszczególni przyjaciele, gdy któryś był w niebezpieczeństwie i potrzebował pomocy? 7

8 Prowadzący podsumowuje wypowiedzi i rozmowę, a następnie zadaje pytania dotyczące grupy, w której prowadzone są zajęcia. 1. Czy my jesteśmy zgraną grupą? 2. Co wpływa na to, że osoby należące do naszej grupy umieją ze sobą współpracować? 3. W jaki sposób każdy z nas może wpłynąć na jedność grupy? Następnie dzielimy grupę na trzyosobowe zespoły, które losowo wybierają scenki do odegrania (zał. 2). Po 20 min. prosimy o zaprezentowanie swojej pracy. 5. Podsumowanie Powinniśmy wpływać na jedność grupy, pomagać sobie, współpracować, bo tak jak w przeczytanym opowiadaniu, jeśli przyjaciele działaliby w pojedynkę, to nie odnieśliby zamierzonego efektu. My także powinniśmy być uważni na potrzeby innych członków grupy, bo może my jutro będziemy potrzebowali ich pomocy. Pamiętajcie Jeden dla wszystkich wszyscy dla jednego 6. Ewaluacja Na zakończenie młodzież otrzymuje czyste kartki papieru i wpisuje pierwsze skojarzenie jakie będzie miała po przeprowadzonych warsztatach i zostawia kartki odwrócone na swoim krześle. 8

9 9

10 10

11 11

12 Załącznik nr 4 Tekst na podstawie baśni Sześciu zawsze sobie radę da Żył sobie niegdyś człowiek, który potrafił wszystko. Walczył na wojnie i okazał się mężnym i walecznym, ale gdy się wojna skończyła, odprawiono go i dano mu trzy grosze na drogę -Poczekajcie- rzekł żołnierz to mi się nie podoba. Znajdę ja sobie odpowiednich ludzi, a wtedy król odda mi wszystkie swoje skarby. Ruszył przez las i ujrzał tam człowieka, który wyrwał z ziemi sześć drzew, jakby to były słomki. Rzekł do niego: -Czy chcesz pójść ze mną? -Dobrze odparł człowiek i ruszyli razem w świat po czym żołnierz rzekł: -My dwaj zawsze sobie radę damy. Po pewnym czasie ujrzeli myśliwego, który klęczał na ziemi i celował gdzieś z fuzji. Żołnierz zapytał: -Do kogo strzelasz, myśliwcze? Ten zaś odparł: -O dwie mile stąd, na gałęzi dębu siedzi mucha. Chcę jej wystrzelić oko. - O, chodź ze mną- rzekł żołnierz- my trzej zawsze sobie radę damy. Myśliwy chętnie się zgodził i wszyscy trzej ruszyli dalej. Idą, idą, aż tu patrzą stoi siedem wiatraków i kręcą się same, choć wiatru nie ma. Żołnierz zdziwił się: - Cóż to porusza te młyny? Ale gdy uszli jeszcze dwie mile, ujrzeli na drzewie człowieka, który zatkał sobie jedną dziurkę od nosa i dmuchał drugą. -Cóż ty tam robisz, człowieku? - O dwie mile stąd stoi siedem wiatraków, dmucham więc, aby się poruszyły. - Chodź ze mną- rzekł żołnierz- my czterej zawsze sobie radę damy! Dmuchacz poszedł z nimi. Po pewnym czasie spotkali człowieka, który stał na jednej a drugą odczepił sobie i położył obok na trawie. -Toś się dobrze urządził!- rzekł żołnierz. A człowiek na to: 12

13 -Jestem szybkobiegaczem i odjąłem sobie nogę żeby nie biec zbyt szybko, kiedy bowiem biegnę na dwóch nogach, szybszy jestem nawet od ptaka. -Chodź ze mną- rzekł żołnierz- w pięciu zawsze sobie radę damy. Szybkobiegacz zgodził się chętnie i poszli dalej. Po pewnym czasie spotkali człowieka, który zsunął sobie czapkę na ucho. Żołnierz rzekł do niego: -Włóż czapkę prosto, bo wyglądasz jak błazen. -Nie mogę- odparł ten- jeśli włożyłbym czapkę prosto, nastąpiłby taki mróz, że ptaki pomarzłyby na niebie. -Chodź więc ze mną- rzekł żołnierz- my sześciu zawsze sobie radę damy! Poszli wszyscy razem, aż trafili do miasta, gdzie król ogłosił, że kto zwycięży z jego córką w wyścigu, zostanie jej małżonkiem: gdy przegra zginie. Żołnierz zapytał, czy za niego może biec jego przyjaciel. Król się zgodził, ale w razie niepowodzenia mieli zginąć obydwaj. Żołnierz zawołał szybkobiegacza, kazał mu przyczepić drugą nogę i biec tak, aby zwyciężył. Zwycięzcą miał zostać ten, kto pierwszy przyniesie kubek wody z odległego źródła. Szybkobiegacz i królewna wzięli po dzbanku i wystartowali. Zanim jednak królewna ubiegła kilka kroków, szybkobiegacz dotarł już do źródła, zaczerpnął wody i zawrócił. Jednak po drodze postanowił się zdrzemnąć, ale zobaczyła to królewna, która też wracała już ze źródła i wylała mu wodę. Wszystko byłoby stracone, gdyby nie strzelec, który stał na wieży zamkowej i wszystko widział. Chwycił fuzję i strzałem w pobliską gałązkę która wisiała nad głową szybkobiegacza poderwał go na nogi. Ten nie tracąc otuchy pobiegł jeszcze raz do źródła, zaczerpnął wody i wyprzedził królewnę. Wyścig został wygrany, ale król i królewna byli niezadowoleni, żeby zwykły żołnierz ma zostać mężem królewny, więc chcieli się go pozbyć. W tym celu wyprawili dla sześciu towarzyszy ucztę w specjalnej żelaznej komnacie, którą zaryglowano. Rozpalono pod nią ogień, aby zgładzić sześciu przyjaciół. Wtedy człowiek w czapce powiedział: -Zsunę czapkę i za chwilę będzie tu taki mróz, że gorąco ucieknie ze wstydem! I tak się stało. Jakież było zdziwienie króla gdy po otwarciu komnaty ujrzał sześciu przyjaciół zdrowych i wesołych. Rozzłoszczony król wymyślił więc inny fortal, by się ich pozbyć. Rzekł do żołnierza: -Dam Ci złota, ile zapragniesz, ale wyrzeknij się mojej córki. -Dobrze odparł żołnierz- wyrzeknę się jej, jeśli dostanę tyle złota, ile uniesie mój przyjaciel. Król zgodził się natychmiast. Żołnierz zawołał Olbrzyma, który wyrywał drzewa i dał mu taki olbrzymi wór, że zabrakło w królestwie złota aby go zapełnić. Królowi żal się zrobiło złota, posłał więc dwa oddziały żołnierzy, aby je odebrali sześciu towarzyszom. Bez większego problemu poradził sobie z nimi Dmuchacz, który odsłonił druga dziurkę od nosa i 13

14 dmuchnął tak silnie, że całe wojsko rozsypało się na cztery strony świata. Gdy się król o tym dowiedział, rzekł: -Z tymi zuchami nie dam sobie rady! A sześciu przyjaciół powróciło do domu, podzielili się równo złotem i żyli długo i szczęśliwie. 14

15 Załącznik nr 5 Scenki do odegrania przez młodzież. 1. Kolega z grupy złamał rękę i ma trudności podczas udziału w zajęciach, nie może nosić plecaka, nie ma wszystkich notatek z lekcji 2. Do waszej klasy dołączyła nowa koleżanka, dziewczyna przeprowadziła się z Poznania 3. Nauczycielka historii przygotowuje wystawę fotografii, pamiątek związanych z II wojną światową i zgłosiła się do uczniów o pomoc 4. Nasza grupa pomaga przedstawicielom samorządu szkolnego w przygotowaniu dyskoteki karnawałowej 15

16 Scenariusz nr 2 Temat: Nie rań słowem Cele zajęć: -rozwijanie umiejętności słuchania; -uwrażliwienie na potrzeby i odczucia innych osób; -uświadomienie młodzieży, że wypowiedziane słowa mogą skrzywdzić inną osobą; -pokazanie uczestnikom, że czasami to co myślimy i sądzimy nie jest prawdą; Uczestnicy: Grupa młodzieży w wieku lat do 12 uczestników Czas trwania: ok. 2 godziny. Materiały i środki: tekst literacki Zdrajca w drużynie, papier, flamastry, ilustracje z czasopism Warunki: Sala lub czytelnia biblioteki z krzesłami i stolikami ustawionymi w krąg. Metody i techniki: pogadanka, praca w grupach, formy żywego słowa (dyskusja), praca indywidualna. Bibliografia: 1. Borecka Irena, Biblioterapia w szkole podstawowej i gimnazjum materiały dydaktyczne dla nauczycieli i bibliotekarzy, Wyd. UNUS, Wałbrzych 2002, ISBN Carlson Dale i Hannah, Wszystko ok.? Psychologia dla nastolatków, Wyd. REBIS, Poznań 2004, ISBN Nie rań słowem!- opowiadanie Zdrajca w drużynie Victor Gimnazjalista, nr 1, Leonard Andrew, Magia komunikacji. Magia życia, Studio Astropsychologii, Białystok 2002, ISBN Portmann Rosemarie : Gry i zabawy kształtujące pewność siebie, Wyd. Jedność, Kielce 2004, ISBN Przebieg zajęć: 1. Powitanie. Osoba prowadząca zajęcia wita wszystkich. Uczestnicy siedzą w kręgu i na papierze zapisują swoje imię, można też coś dorysować, namalować na kartkach papieru podzielonych na sześć okienek. W kolejności: 16

17 -kolorem radosnym, -kolorem ponurym, -kolorem poważnym, -kolorem smutnym, -kolorem śmiesznym, -kolorem ciemnym. (kartka z kolejnością i kolorami zostaje zawieszona w widocznym miejscu w sali) Po wykonaniu zadania następuje prezentacja prac. Jeden z uczestników mówi np. żółty i wszyscy, którzy uznali ten kolor za radosny zgłaszają się, podnosząc rękę. Potem ktoś kolejny lub osoba prowadząca zgłasza kolor radosny i znów zgłaszają się wszyscy z kolorem radosnym. Gdy kolory radosne się wyczerpią, przechodzi się do drugiego okienka i tak do ostatniego. Na zakończenie prowadzący przykleja kartki na tablicy. 2. Część zasadnicza 1.Wprowadzenie do tematu. Podział grupy na 3 osobowe zespoły- uczestnicy losują kolorowe kartki, złożone na pół- kartki rozdaje osoba prowadząca zajęcia. Ćwiczenie polega na napisaniu do rozdanych ilustracji z czasopism pierwszych skojarzeń lub krótkich opowiadań. Po 10 min. wybrane osoby z grupy przedstawiają swoją ilustrację i czytają swoje skojarzenia lub opowiadania. Następnie prace zostają omówione i pokazane oryginalne tytuły fotografii. Podsumowanie ćwiczenia. 2. Czytanie tekstu pt: Zdrajca w drużynie (zał. nr 1) Pogadanka i dyskusja. 1. O czym jest przeczytany tekst? 2. Kto jest bohaterem tego opowiadania? 3. Jak czuł się Rafał po przyjściu do domu? 4. Co było ważniejsze dla Rafała, to czy był przy ojcu w szpitalu, czy mecz? 5. Jakie uczucia towarzyszyły Rafałowi jak koledzy nie wiedząc nic o wydarzeniach w jego domu mogli nazwać go Zdrajcą? 6. Dlaczego koledzy obwinili go o niepowodzenie swej drużyny? 7. Gdy Rafał wróci do drużyny, jaka będzie panowała w niej atmosfera? Po rozmowie każdy z uczestników spisuje uczucia, emocje jakie towarzyszyły przeżyciom Rafała i przykleja na tablicy. Na zakończenie następuje odczytanie haseł- uczuć, emocji oraz rozmowa. 3. Po odczytaniu haseł grupa zostaje podzielona na dwa zespoły. Jedna grupa przygotowuje się do odpowiedzi na pytanie: Jak powinni zachować się koledzy Rafała?, a druga Jak powinien zachować się Rafał? Po ok. 10 min. grupy proponują rozwiązania- dyskusja, rozmowa. Następnie grupy w tym samym składzie, wybierają jedno rozwiązanie (ich zdaniem 17

18 najlepsze) i przedstawiają w formie scenki lub rozmowy telefonicznej- zależy to od inwencji poszczególnych grup. Potem grupy prezentują efekty swojej pracy. 3. Podsumowanie Osoba prowadząca zajęcia nawiązuje do ćwiczenia z rysunkami z gazet. Mówi, że czasami oceniając czyjąś sytuację, wypowiadając jakieś słowa możemy kogoś bardzo skrzywdzić i później trudno jest to naprawić. Nasze sądy i spostrzeżenia mogą być inne niż rzeczywistość. Dlatego, należy zapoznać się z sytuacją i później wyrazić swoje zdanie i opinie. 4. Ewaluacja Zajęcia kończą się dokończeniem dwóch zdań spisanych na kartce (zał. 2) -Dzisiejsze zajęcia były -Dowiedziałem/am się dzisiaj Kartki ze zdaniami uczestnicy wrzucają do pudełka, koszyczka stojącego przy wyjściu z sali. 18

19 Załącznik nr 1 Autorski tekst na podstawie opowiadania \Zdrajca w drużynie Victor Gimnazjalista, nr 1, 2011, s 8 Rafał o niczym innym ostatnio nie myślał- zbliżały się międzyszkolne rozgrywki w koszykówce. Ich drużyna była naprawdę niezła, a on dawał z siebie wszystko, aby udowodnić, że trener dokonał właściwego wyboru, wybierając go do reprezentacji. Nie opuszczał żadnego treningu, dodatkowo biegał i pływał, aby jak najbardziej się wzmocnić. Nawet wymógł na mamie zmianę domowego jadłospisu- ryż i kasza zamiast pieczywa czy ziemniaków. Nabiał, mięso, warzywa- jadł tak, jak zawodowi sportowcy. Rodzice wiedzieli, że Rafałowi naprawdę zależy. Trudno się dziwić, był młodszy od reszty drużyny i wzrostu też mu trochę brakowało. Ale miał to, co trener uważał za najważniejsze- serce do koszykówki. Zacięty, ambitny, nigdy nie odpuszczał. Już po kilku treningach w szkolnej drużynie pokazał, że będzie jednym z jej filarów. A teraz mieli razem pokazać, że należy im się tytuł mistrza województwa. I wtedy wszystko legło w gruzach. Wieczorem przed pierwszym ważnym meczem- i to ogromnie ważnym, bo w losowaniu trafili na obrońców tytułu sprzed roku- tata Rafała miał poważny wypadek samochodowy. Zadzwonili ze szpitala, że stan jest ciężki. Rafał razem z roztrzęsioną mamą pojechali. Noc spędzili na szpitalnym korytarzu, na przemian modląc się i zaklinając los. Ojciec był operowany. Ranek nie przyniósł jeszcze oczekiwanej poprawy, stan taty nadal był bardzo ciężki. Chłopak nigdy nie czuł się tak przybiły i przerażony. Nawet nie myślał o tym, żeby zadzwonić do kogoś z klasy czy drużyny. Szkoła, lekcje, treningi, mecz- to wszystko wydawało mu się w tej chwili nieistotne. A tymczasem jego drużyna uległa zeszłorocznym mistrzom. Czy to z powodu nieobecności Rafała? Raczej nie, przeciwnicy widać też przez rok nie podróżowali i byli solidnie przygotowani. Ale koledzy z drużyny winą za porażkę obarczyli nieobecnego. Uznali, że zdradził ich, wypiął się na nich, zrobił to specjalnie. Tak jakby zapomnieli o jego intensywnych treningach, o tym, jak się przykładał, jak bardzo mu zależało. To się w tej chwili nie liczyło. Rafał nie przyszedł, koledzy wydali na niego wyrok- zdrajca. Wysyłali mu obraźliwe SMS-y. Żaden nie zainteresował się tym, czy coś złego mu się nie stało. Żaden nie sprawdził, czy w ciągu tych dwóch dni chodził do szkoły. Na drzwiach jego klatki schodowej nabazgrali sprejem Zdrajca. Rafał zobaczył ten napis, kiedy wreszcie dotarł do domumama wysłała go, aby się przespał, przebrał, odpoczął trochę od szpitalnej atmosfery. Nie miała serca wysyłać go do szkoły- nauczyciele zrozumieją taką nieobecność. A Rafał nie miał siły, ani ochoty tłumaczyć chłopakom, dlaczego nie dotarł na tak ważny i oczekiwany przez niego mecz. 19

20 Załącznik nr 2 Dokończ poniższe zdania i wrzuć kartkę do pudełka stojącego przy drzwiach. -Dzisiejsze zajęcia były -Dowiedziałem/am się dzisiaj 20

21 Scenariusz nr 3 Temat: Wygraj z narkotykami i dopalaczami! Cele zajęć: -przedstawienie niebezpieczeństw płynących z uzależnień; -poznanie podstawowych informacji dotyczących oddziaływania środków uzależniających na organizm człowieka; -pokazanie, że w różnych sytuacjach człowiek narażony jest na możliwość sięgnięcia po narkotyk, alkohol, dopalacz. Uczestnicy: Grupa młodzieży w wieku lat. Czas trwania: ok. 1,5 godziny. Materiały i środki: tekst literacki, papier, flamastry, Warunki: Sala lub czytelnia biblioteki z krzesłami i stolikami ustawionymi w krąg. Metody i techniki: głośne czytanie, pogadanka, praca w grupach, formy żywego słowa (dyskusja), praca indywidualna, drama Bibliografia: 1. Bąk Jolanta, Wiewióra-Pyka Elżbieta: Bajkowe spotkania. Program zajęć wychowawczoprofilaktycznych dla uczniów szkoły podstawowej, Wyd. Rubikon, Kraków 2009, ISBN Carlson Dale i Hannah, Wszystko ok.? Psychologia dla nastolatków, Wyd. REBIS, Poznań 2004, ISBN Leonard Andrew, Magia komunikacji. Magia życia, Studio Astropsychologii, Białystok 2002, ISBN Rosiek Barbara Pamiętnik narkomanki, Wyd. Mawit Druk, Warszawa 2005, ISBN Woronowicz T. Bohdan, Uzależnienia, Wyd. Edukacyjne Pardamedia, Poznań 2009, ISBN

22 Przebieg zajęć 1. Powitanie. Zabawa integracyjna z wypowiedzeniem swojego imienia. Każdy z uczestników mówi swoje imię dodając Moim największym marzeniem jest - rozpoczyna prowadzący. 2. Cześć zasadnicza 1. Burza mózgów uczniowie podają skojarzenia do słowa narkotyk i dopalacz, które osoba prowadząca zajęcia zapisuje na planszy lub tablicy następnie przedstawia definicję tych środków. Narkotyk potoczna nazwa niektórych substancji odurzających działających na ośrodkowy układ nerwowy. Ze względu na poglądy społeczne, różnice kulturowe, stany prawne itp. nie ma jednoznacznej definicji słowa narkotyk. Narkotykami nazywa się: substancje, których regularne przyjmowanie prowadzi do uzależnienia fizycznego, m.in. opiaty i opioidy (np. morfina, heroina), kokaina, fentanyl, niektóre benzodiazepiny, wszystkie substancje psychotropowe, które aktualnie są nielegalne (tzw. policyjna definicja narkotyku; narkotyk z punktu widzenia obowiązującego prawa). Dopalacze- naturalne specyfiki to przede wszystkim mieszanki ziołowe, złożone często, z dziesięciu różnych roślinek. Każda z tych roślin może mieć nawet po kilka substancji o działaniu psychoaktywnym (tzw. alkaloidy), więc łatwo z nimi przesadzić. Zwykle wywołują działanie psychodeliczne (nadwrażliwość zmysłowa, wahania nastroju od depresji po euforię, halucynacje omamy), relaksujące, uspokajające, euforyzujące i stymulujące; podobne do działania marihuany. Działania niepożądane po wypaleniu lub spożyciu takiej mieszanki, to np. bóle głowy, w klatce piersiowej, zaburzenia oddychania, bezsenność, problemy z koncentracją, stany lękowe przy wyższych dawkach oraz objawy psychotyczne. Po zaprezentowaniu definicji, dzielimy uczniów na czteroosobowe zespoły (odliczając do czterech), każdy zespół otrzymuje planszę Powody, dla których ludzie młodzi sięgają po narkotyki i dopalacze (zał nr 1). Członkowie zapisują swoje spostrzeżenia i po 10 minutach liderzy grup prezentują efekty swojej pracy całej grupie. Plansze rozwiesza się w całej sali lub czytelni biblioteki. Następnie osoba prowadząca mówi, a teraz poznajcie Barbarę dziewczynę która pewnej wiosny (czytamy I fragment tekstu zał nr 2) Po przeczytaniu tekstu osoba prowadząca zajęcia rozpoczyna dyskusję zadając kolejne pytanie: -Co było przyczyną zachowania Basi- jej pierwszych w życiu wagarów? -Tekst zakończył się pytaniem: Komu i co mogłabym powiedzieć?, z kim Basia powinna podzielić się znajomością z nowymi ludźmi, swymi nowymi doświadczeniami? 22

23 Po rozmowie dzielimy grupę na czteroosobowe zespoły, których zadaniem jest opracowanie planu, jak w tym momencie powinna postąpić dziewczyna. Po 20 minutach grupy prezentują efekty swej pracy. Czytanie II fragmentu tekstu Po przeczytaniu tekstu młodzież odpowiada na następujące pytania. -Jak czuła się Basia w gronie hipisów, czy od początku znajomości czuła się członkiem ich grupy? -Jaką rolę w życiu Basi odegrał Filip? -Dlaczego Basia zainteresowała się i pragnęła należeć do grupy hipisów? Po rozmowie dzielimy grupę na czteroosobowe grupy, które piszą dialog, w którym Basia, prosi o pomoc, opowiada o swoich początkach z narkotykami może zwrócić się do rodziców, przyjaciół, wychowawcy, pedagoga szkolnego lub osoby, której najbardziej ufa. Po 15 min wybrane osoby z grup go odczytują. Te same grupy otrzymują planszę na której wypisują pomysły jak można odmówić, osobie która namawia nas do zrobienia czegoś, czemu jesteśmy przeciwni, jak ktoś będzie namawiał nas do spróbowania narkotyku, alkoholu. Następnie przedstawiciele grup odczytują swoje pomysły. Osoba prowadząca wiesza w tym czasie planszę z przykładowymi sposobami odmawiania (zał nr 3) prosząc o refleksje i spostrzeżenia uczestników. Następnie uczestnicy zajęć losują z koszyczka-pudełka kartki z hasłami antynarkotykowymi (zał nr 4), które są podzielone na dwie części. Każdy uczestnik losuje jedną część hasła, a następnie szukają się w grupie, aby połączyć logicznie hasło, np. jedna osoba losuje zażywasz, a druga losuje przegrywasz. Łączą hasło i w kręgu, gdy wszyscy odnajdą się odczytują hasła w całości na forum- należy przygotować tyle haseł, aby starczyło dla wszystkich i hasła mogą się powtarzać. 3. Podsumowanie i ewaluacja - Podczas dzisiejszych zajęć przekonaliście się jakie są niebezpieczeństwa uzależnienia od narkotyków, dopalaczy, dlatego powtórzcie proszę za mną: Szczęśliwy i zdrowy człowiek to człowiek wolny od uzależnień 23

24 Załącznik nr 1 Plansza Powody dla których ludzie młodzi sięgają po narkotyki i dopalacze : 24

25 Załącznik nr 2 Fragment tekstu Pamiętnik narkomanki Barbara Rosiek 21 marca Pierwszy dzień wiosny. Wspaniały, deszczowy. Wszystko budzi się do życia. I we mnie się coś obudziło. Do głowy wpadł mi szalony pomysł. Poszłam na pierwsze w życiu wagary. Ja, wzorowa córka i uczennica. Ostatnio wszystko w moim życiu zaczęło się zmieniać. Jeszcze tego nie zrozumiałam, ale już czułam, ze coś ma nastąpić. Coś nowego i niezwykłego. Może sprawił to słoneczny nastrój, a może ja sama bardzo chciałam, żeby w końcu coś się stało, coś wielkiego i ważnego. Nie potrafiłam już być taka jak przedtem, a nie wiedziałam co ma nastąpić. I chyba bardzo chciałam, by To właśnie stało się dzisiaj, w ten wiosenny dzień, kiedy można w wszystko uwierzyć od początku. By nie stało się ze mną coś złego, potrzebowałam nowej wiary. Chodziłam po ulicach, nie bardzo wiedząc, co mam z tą wiadomością zrobić. Weszłam do małej kawiarni, gdzie zobaczyłam wielu młodych ludzi, niewiele starszych ode mnie. Trochę się zdziwiłam. Oni też chyba byli na wagarach. Do mojego stolika dosiadło się dwóch chłopaków. Byli dziwnie ubrani. Mieli długie włosy, rzemyki na szyjach i rękach. Spytali, co tu robię i tak zaczęliśmy rozmawiać. Jeden z nich Filip, długo mi się przyglądał i w końcu spytał, czy chcę pójść z nimi w pewne miejsce. Zgodziłam się, nie pytając o nic. Czując, że to będzie coś bardzo interesującego chciałam się dowiedzieć, co porabiają ci chłopcy, jak żyją. Chciałam poznać coś innego od tego, co do tej pory znałam. Czyli domu rodzinnego i szkoły. Poszliśmy w trójkę. Imienia drugiego chłopaka nie znałam. Weszliśmy do pewnego mieszkania. Wszystko było tutaj nieokreślone, wszystko czemu się przyglądałam. Zaczęłam się trochę bać, ale weszłam dalej, do pokoju. Byli tam inni, podobni do moich nowych kolegów. Dziewczyny też były. Wszyscy podobnie ubrani, chociaż każdy inaczej. Filip powiedział im, że jestem nowa. Jakaś dziewczyna wstała i zawiesiła mi na szyi sznur przezroczystych koralików. Zrozumiałam, że zostałam przyjęta do ich grona, chociaż jeszcze nie wiedziałam kim są. Na stoliku zauważyłam kilka strzykawek i jakieś pudełka. Filip wyjął z jednego z nich ampułki i naciągnął płynu do strzykawki. Wziął moją rękę i podwinął rękę. Bałam się bardzo, ale ciekawość była silniejsza. Pierwsza komunia usłyszałam czyjś głos i śmiech. Poczułam ukłucie i wlewanie się płynu do krwi. Po chwili wszystko się zmieniło. Było mi tak dobrze, ci ludzie byli wspaniali. Nie martwiłam się domem i szkołą. Chciałam zostać z nimi tutaj na zawsze. Nie wiem jak długo to trwało. Zaczęłam podsypiać. Był to 25

26 wspaniały półsen. Wszystko straciło znaczenie, liczyli się tylko mój stan. Było mi po prostu dobrze. Teraz, gdy o tym piszę, jestem bardzo senna. Nie wiem, jak wróciłam do domu i co powiedziałam rodzicom. Może nie powiedziałam nic, bo trudno było mi mówić. Nie wiem też, jaki zastrzyk zrobił mi Filip. 22 marca Mama obudziła mnie do szkoły. Wstałam szybko, ale nie miałam zamiaru iść. Poszłam do kawiarni. Nie było Filipa ani jego kolegi. Tak jak wczoraj, było tutaj wielu małolatów. Było też dużo starszych, z wytatuowaną pod lewym okiem kropką. Wiedziałam już, ze są to gitowcy. Tych Filip radził mi unikać. Mówił, że są źli, nie warto ich znać nawet z widzenia. Poszłam od razu do tego mieszkania. Byli tam prawie wszyscy ci co wczoraj. Od razu podeszłam do stolika. Chciałam się dowiedzieć co dostałam. Filip złapał mnie za rękę i powiedział: - To majka, nasza siostra. My sister is morfina. Zapamiętaj. Chcesz? Kiwnęłam głową. Wszystko się powtórzyło. Nie byłam taka śpiąca jak wczoraj. Cieszyłam się muzyką, słuchałam, o czym rozmawiają, sama niewiele mówiąc. Wydawało mi się, ze nie trzeba mówić, kiedy jest tak dobrze. Że wszyscy powinni i tak się rozumieć. Siedziałam w kącie spokojnie, kiwając się w rytm muzyki. Filip usiadł koło mnie. Widziałam jak robił sobie zastrzyk. Teraz zobaczyłam, że na rękach ma wiele śladów. W domu milczałam. Komu i co mogłabym powiedzieć? II fragment 25 marca Mam wszystko olewać i robić swoje bo jestem hipiską. Mam się nie przejmować codziennością, tylko żyć we własnym świecie. Mam pomagać ludziom podobnym do mnie, czyli innym hipisom. Jestem wolna. Może i jestem wolna, chociaż muszę chodzić do szkoły i słuchać rodziców. Tylko czy warto ich słuchać? Może i dobrze, że się chodzi do szkoły. Lubię czytać i poznawać nowe rzeczy. Ale to, co poznaje teraz, to zupełnie inny świat. Jeszcze nie rozumiem wielu spraw. Nie wiem, co to znaczy być tak naprawdę hipiską. Ale jestem z nimi. Bo czas już się zbuntować. Tak twierdzi Filip. Ja też tak sądzę. Nie mogę się pogodzić z tym, co dzieje się w moim domu. Tego nie da się z niczym pogodzić. 26

27 Poszłam dzisiaj do biblioteki. Chciałam się dowiedzieć, co wstrzykuje mi Filip. I dowiedziałam się, ze morfina jest właściwie najsilniejszym u nas narkotykiem. Dłuższe zażywanie prowadzi do nałogu. A potem niszczy się własne zdrowie. Przeraziłam się. Ale przecież nic się nie stało. Ja tylko spróbowałam. Nie jestem żadną narkomanką. Nie muszę niczego brać. Chociaż Po niej jest tak cudownie. I nie pamięta się o tych najgorszych sprawach. Po prostu się nie pamięta. 3 kwietnia Wychowawczyni poszła do ojca, do pracy i powiedziała o moich wagarach. W domu była kosmiczna awantura. Właściwie to nikt nie próbował ze mną tak naprawdę porozmawiać. Nakazano mi powrót do szkoły, więc wróciłam. Nie zwierzyłam się nikomu z tego, co robiłam. Wszyscy nauczyciele byli zaskoczeni, ze taka dobra uczennica poszła na wagary. Tak jakby to był przywilej złych uczniów. Dziwni są nauczyciele. Dziwnie myślą. Dobrze się uczysz jesteś dobra. I odwrotnie. A jacy oni są? To oni są źli. I zupełnie nie wiedzą, jak z nami postępować. A ja i tak będę robić swoje. Tylko po kryjomu. Już zaczęłam kłamać, że wieczorem idę do koleżanki, czy do kina. Dlaczego trzeba kłamać? By robić to, na co ma się ochotę, a dorośli nie pozwalają, oni w ogóle nie orientują się, co się z nami dzieje. 6 kwietnia Wstałam wcześniej i spotkałam się z Filipem. Zrobił mi zastrzyk. Był jakiś smutny, gdy mu powiedziałam, ze muszę iść do szkoły. Lubię go i nic więcej. Poszłam do szkoły zaćpana. Pokłóciłam się z nauczycielką. Kazała przyjść rodzicom. Będzie nowa awantura. Ale jakie to ma teraz znaczenie. 12 kwietnia Chodzę grzecznie do szkoły. Tylko nauczycielki nie chciałam przeprosić. Uważałam, że nie mam za co. Dawno nie widziałam się z ludźmi. Zaćpałoby się. Może nie byłabym taka smutna. Te koszmarne wieczory w domu. Nawet uczyć mi się nie chce. Teraz śmieszy mnie to, że kiedyś inaczej wyglądało moje życie. W domu jest coraz gorzej i w końcu poznałam smak innego życia. Czy naprawdę poznałam? Może to tyko małe doświadczenie, które się skończyło? Nie. Czuję, że jestem inna. Nie dam się już tera stłamsić. Teraz to już naprawdę niemożliwe. 27

28 16 kwietnia Filip nauczył mnie robić sobie zastrzyk. To naprawdę nic trudnego. Sprzęt można bez problemu kupić w każdej aptece. Mam trochę śladów na rękach i przestałam chodzić na WF. Będzie z tego nowa awantura. Trzeba postarać się o zwolnienie. Kiedyś miałam, bo mam chore serce, więc chyba nie będzie to trudne. Trzeba tylko iść. do lekarza, jak ślady się trochę zagoją. Mam pomysł. Najpierw trzeba zrobić badania krewi. Więc do dzieła. lekarzowi, że pielęgniarka nie mogła się wkłuć. Wmówię 21 kwietnia Mam zwolnienie z WF. To nie było trudne. Jeszcze mnie lekarz objechał, że przyszłam tak późno. Mam wadę serca i nie wolno mi wykonywać cięższych prac fizycznych. O ślady na rękach nie pytał. Mam podwyższone OB i ASO. To po zapaleniu stawów. Czyli naprawdę jestem chora. Mogę spokojnie brać narkotyki, bez obawy, ze mnie ktoś nakryje. Wieczorem czytam książki. To jest mój trzeci świat, obok dwóch tamtych. Nie wyobrażam sobie życia bez książek. I dobrze, ze mam swój dziennik. Teraz naprawdę nie mogę nikomu o niczym powiedzieć. Zostało mi tyko pisanie. Dlaczego właściwie ćpam? Bo jest mi inaczej po majce. I lżej żyć. Tylko do czego to doprowadzi? Skąd mogę to wiedzieć. Moi nowi znajomi nie uczą się, nie pracują. Z czego żyją? Głoszę swoja filozofię. Tylko co dalej? Lepiej nie pytać. Jakoś to musi być. Właściwie to jestem sama. Filip pomaga mi tylko załatwić ćpanie i niczego za to nie chce. Ale Alfa powiedział mi, ż kiedyś będę musiała coś dla nich zrobić. Akurat. 28

29 Załącznik nr 3 Jak odmówisz, jeśli uznasz, że coś jest dla Ciebie złe: 1. POWIEDZ NIE! 2. ODEJDŹ! 3. ZIGNORUJ SŁOWA, KTÓRE USŁYSZAŁEŚ!- 4. ZAPROPONUJ COŚ INNEGO! 5. PODAJ POWÓD, DLA KTÓREGO NIE MOŻESZ TEGO ZROBIĆ! 6. ZMIEŃ TEMAT! 29

30 Załącznik nr 4 Hasła antynarkotykowe: Odklej się od nałogu Nie ćpaj amfy, heroiny ani żadnej kokainy, kup se lepiej witaminy Strzykawka dla szczepionek Biały proszek..tylko do prania Jeśli nie chcesz zostać sługą, rzuć maryśkę pożyj długo Nie ćpaj, jedź w góry, zażyj natury Zamiast narkotyki jarać, zacznij się robotą parać Lubisz ból i cierpienie? Narkotyk spełni Twoje marzenie Zażywasz przegrywasz 30

31 Scenariusz nr 4 Temat: Stop! Przemocy w szkole, na podwórku! Cele zajęć: -zapoznanie ze zjawiskiem przemocy wśród młodzieży, jej skutkami dla ofiary; -pogłębienie świadomości sytuacji ofiary; -wypracowanie sposobów ograniczenia zjawiska przemocy, nękania, prześladowania w szkole. Uczestnicy: Grupa młodzieży w wieku lat do 12 uczestników Czas trwania: ok. 1,5 godziny. Materiały i środki: tekst literacki Cudów nie ma Ewa Nowak (zał. nr 1), papier, flamastry, kartki z wypisanymi poszczególnymi grupami: osoby dorosłe, młodzież, rodzice (zał. nr 2). Warunki: Sala lub czytelnia biblioteki z krzesłami i stolikami ustawionymi w krąg. Metody i techniki: głośne czytanie, pogadanka, praca w grupach, formy żywego słowa (dyskusja), praca indywidualna. Bibliografia: 1. Carlson Dale i Hannah, Wszystko ok.? Psychologia dla nastolatków, REBIS, Poznań 2004, ISBN Fuchs Birgi : Zabawy na rozwiązywanie konfliktów i napięć w grupie, Jedność 2004, ISBN Kalwass Angelika, Jak pokonać lęk przed konfliktami, niepowodzeniami, samotnością, Oficyna Wydawnicza ABA, Łódź 2006, ISBN Nowak Ewa, Cudów nie ma, Victor Gimnazjalista, nr 22, 2010, 5. Zarzour Kim, Gnębiciel ze szkolnego boiska. Jak radzić sobie z dziecięcą agresją i wychować asertywne dziecko, REBIS, Poznań 2006, ISBN Przebieg zajęć 1. Powitanie. Zabawa integracyjna z imieniem (każdy zapisuje swoje imię pionowo i do kolejnych liter dopisuje pozytywne cechy charakteru, wyglądu, sposobu zachowania). Odczytanie i przedstawienie swoich prac. 31

32 2. Część zasadnicza. 1. Technika słoneczka Uczestnicy otrzymują kartki na których spisują skojarzenia do hasła przemoc następnie porządkujemy i przyklejamy skojarzenia do planszy z hasłem przemoc - którą przywieszamy w widocznym miejscu w sali. Osoba prowadząca zajęcia mówi Poznajcie teraz Michała ucznia drugiej klasy gimnazjum 2. Czytanie fragmentu tekstu Cudów nie ma Po przeczytaniu tekstu grupa w czteroosobowych zespołach pracuje nad opracowaniem poniższych pytań (jeden zespół opracowuje jedno losowo wybrane pytanie) i zapisaniem tego na dużych planszach, które po odczytaniu wiesza się na ścianie w sali. 1. Jak czuje się Michał (jakie przeżywa emocje)? Michał odczuwa lęk, ma poczucie poniżenia i upokorzenia, rozpacz, smutek, bezradność, bezsilność, a długofalowe skutki przemocy i nękania to obniżona samoocena i problemy w nawiązywaniu kontaktów, skłonność do wycofywania się i izolacji. 2. Jak zachowuje się na lekcjach, w szkole? Michał unika kontaktów z kolegami, nie ma przyjaciół, w ostatnim czasie ma kłopoty z nauką, ma swój sposób wychodzenia ze szkoły, chodzi skulony, we wzrokiem wbitym w podłogę. 3. Co myśli o sobie Michał? Michał uważa siebie za nieudacznika, za osobę słabą, od której można się zarazić słabością, nawet pogardzał sobą. 4. Co pomaga, a co przeszkadza przemocy? Przemocy pomaga (bierna postawa świadków, brak nauczycieli na dyżurach, brak reakcji), przemocy przeszkadza (życzliwy stosunek osób dorosłych, skrzynka informacji o agresji i przemocy, zajęcia profilaktyczne). Po przeprowadzonej dyskusji podsumowującej powyższe zadanie pytamy się, czy ktoś ma jakieś jeszcze skojarzenia na temat przemocy, to zapisuje je i przykleja do wcześniejszej planszy z hasłem przemoc. Następnie uczestnicy zostają podzieleni losowo na trzy grupy. Każda grupa zastanawia się nad tym, co mogą zrobić osoby, należące do jednej z niżej wymienionych grup, aby wokół było mniej przemocy. Te grupy to (zał nr 2) -młodzież (koledzy Michała) -osoby dorosłe (nauczycielka historii, osoby spotkane na ulicy) -rodzice. Po ok. 20 min. grupy prezentują swoje propozycje i otrzymują kartkę z tytułem Dalsze losy Michała ) po 20 minutach wybrane osoby odczytują opowiadania. 32

33 3. Podsumowanie Nie bójmy się reagować na formy przemocy, nękania, czy prześladowania. Postarajmy się po dzisiejszych zajęciach rozejrzeć się wokół siebie, nie udawać, że nie widzimy, że któryś z naszych kolegów, czy koleżanek potrzebuje naszej pomocy. Musicie o każdej tego typu sytuacji informować osoby dorosłe: nauczycieli, pracowników szkoły lub innej instytucji, rodziców, a nawet osoby przechodzące ulicą. 4. Ewaluacja. Każdy z uczestników zajęć w rundce kończy zdanie, rundę rozpoczyna osoba prowadząca zajęcia: Aby wokoło mnie było mniej przemocy, postanawiam 33

34 Załącznik nr 1 Fragment tekstu Cudów nie ma Ewa Nowak, Victor Gimnazjalista, nr 22, 2010, s.10 Michał poczuł, że ktoś szturchnął go w plecy, ale nie zareagował. Bezpieczniej było nie reagować. Bezpieczniej było udawać, że w ogóle nic się nie dzieje, ale czasem i to nie pomagało. -Młocie! Głos Sulińskiego Michał rozpoznałby zawsze i wszędzie. Może ktoś go zawoła, może mu się odechce, może zdarzy się cud Cuda jeśli nawet się zdarzają, to nie w gimnazjum Michała. Tu można było liczyć tylko na prawo pięści. -Młocie, jak Cię wołam, to masz przyjść. Co za niesubordynacja? Suliński lubił używać mądrych słów. Zgięty wpół, z wykręconą ręką Michał nigdy nie myślał o tym, że Suliński jest inteligentny. O różnych rzeczach myślał, ale nigdy o inteligencji prześladowcy. -Ile masz? -Dychę- poinformował Michał, licząc dębowe klepki na podłodze, bo jego twarz była bardzo nisko. -Co tak klęczysz? Dawaj, bo mi się pić chce. Michał nawet nie poczuł, że Suliński już go nie trzyma. Dopiero po chwili dotarło do niego, że teraz sam z własnej woli klęczy na podłodze. -On to chyba lubi. Suliński splunął gdzieś koło siebie i rozejrzał się, ile osób widziało jego triumf. Nie bał się świadków. Ten mazgaj nikomu się przecież nie poskarży. O to akurat Suliński był spokojny. Michał wyciągnął z kieszeni banknot i dał go swojemu prześladowcy. Jak zawsze, gdy było już po akcji, usiadł na podłodze. Wiedział, że jest żenujący, ale sam przed sobą udawał, że nic się nie stało. Po prostu usiadł na podłodze i sięgnął po plecak, na którym był wielki placek śliny. Nie zdawał sobie sprawy, że ramieniem opiera się o ścianę, że na kilometr widać, że jest przegranym, zaszczutym, słabym facetem. Tak bardzo chciał udawać, że nic się nie stało, że nie widział jak teraz wygląda. Kiedyś dawno temu, w życiu, gdzie nie było Sulińskiego, Michał nawet nieźle się uczył. Pisał prace, odpowiadał, zgłaszał się na lekcjach. To wszystko minęło. Dziś nie widział sensu ani w nauce, ani w niczym innym. Michał nie miał przyjaciół. Nigdzie po szkole nie wychodził, więc miał sporo czasu i przez ten czas myślał. Dobrze wiedział, że koledzy z klasy się go boją. Boją się, żeby się czasem nie zarazić słabością, tym czymś co przyciągnęło Sulińskiego. Nie dziwił się nikomu. Gdyby 34

35 miał wybór, też by się sam ze sobą nie zadawał. Pogardzał sobą i najchętniej miałby sam ze sobą jak najmniej wspólnego. Suliński natomiast miał przyjaciół. Niewielu, ale za to wiernych. Michał bał się ich, ale żaden nigdy go nie zaatakował bez przywódcy. To on był energią Michał zerknął przez okno na korytarzu. O, świetnie. Suliński kręci się po boisku. Gra kiepsko, ale nikt o tym nie wie, bo wszyscy mu podaja piłkę i może się wykazać. Michał miał swój system wychodzenia ze szkoły. Sztuczka polegała na takim manewrowaniu, żeby nigdy nie znaleźć się z Sulińskim w szatni w tym samym czasie. Teraz poszło gładko, ale Michał i tak szedł z jednym ramieniem przy ścianie, skulony, ze wzrokiem wbitym w dębowe deski. -Michałku! Michał poznał głos historyczki. Ostatnio miała z nimi warsztaty Stop Przemocy. Bardzo śmieszne warsztaty. Brylował na nich Suliński. -Michał! Zaczekaj. Przecież nie zacznie przed nauczycielką uciekać. Zresztą co ona może mu zrobić? Najwyżej sobie pogada. Gadanie to pestka. -Michałku, chciałabym z Tobą porozmawiać Zapraszam do pokoju nauczycielskiego. Nie podoba mi się to, jak pozwalasz się traktować Michał uśmiechnął się w duchu. Czy Ty, kobieto, myślisz, że mi się to podoba? ale oczywiście nic nie powiedział. Nigdy nic nie mówił 35

36 Załącznik nr 2 (przecinamy i każda grupa losuje jedną karteczkę) OSOBY DOROSŁE MŁODZIEŻ RODZICE 36

37 37

38 Scenariusz nr 5 Temat: Szał szczupłych ciał Cele zajęć: -zapoznanie uczestników zajęć z problemem anoreksji i bulimii; -uświadomienie jakie niebezpieczeństwa i zagrożenia niesie za sobą odchudzanie; -pokazanie uczestnikom, że bardzo ważna jest akceptacja własnego wyglądu; -uświadomienie, że moda i dążenie do szczupłej sylwetki może prowadzić do poważnych chorób o podłożu psychicznym; -uświadomienie, że prowadząc zdrowy styl życia, stosując zdrową dietę utrzymany też ładny wygląd. Uczestnicy: Grupa młodzieży w wieku lat do 12 uczestników. Czas trwania: ok. 1,5 godziny. Materiały i środki: tekst literacki podstawie fragment książki Dziennik bulimiczki B. Kolloch, E. Zoller, papier, flamastry, arkusze papieru, fotografie i artykuły z czasopism. Warunki: Sala lub czytelnia biblioteki z krzesłami ustawionymi w krąg. Metody i techniki: głośne czytanie, pogadanka, praca w grupach, formy żywego słowa (dyskusja), praca indywidualna. Bibliografia: 1. Kolloch Brigitte, Zoller Elisabeth, Dziennik bulimiczki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 2003, ISBN Przebieg zajęć: 1.Powitanie. Zajęcia rozpoczynają się zabawą polegającą na przywitaniu się poprzez wyciągnięcie dłoni i wypowiedzeniu swojego imienia i czegoś miłego (najlepiej, żeby dotyczyło to naszego wyglądu zewnętrznego) do osoby z którą się witamy np. -Jestem Asia i podoba mi się kolor twych oczu; -Jestem Karolina, ale masz super loki. Zajęcia na temat anoreksji i bulimii są przeprowadzane na piątym spotkaniu grupy i dlatego powyższe ćwiczenie nie będzie onieśmielające i trudne, bo uczestnicy już się znają. 38

39 2. Część zasadnicza. 1. Wprowadzenie do tematu. W ostatnim czasie w mediach propagowana jest moda szczupłego wyglądu. Modelki, aktorki zachęcają do bycia lekkimi i mniej krągłymi. Młode dziewczęta i kobiety stosują rygorystyczne diety, poddają się zabiegom kosmetycznym usuwającym tkankę tłuszczową w poszczególnych partiach sylwetki. Wyjaśnienie czym jest anoreksja i bulimia, jakie niekorzystne zmiany powodują te choroby w sferze psychicznej i fizycznej. Anoreksja to schorzenie o podłożu psychicznym, która objawia się świadomym, rygorystycznym ograniczaniem ilości przyjmowanych pokarmów połączone z silnym koncentrowaniem się na wyglądzie zewnętrznym i masie ciała oraz panicznym lękiem przed przybraniem na wadze. Bulimia schorzenie o podłożu psychicznym, którego istotą jest świadome objadanie się połączone z poczuciem utraty kontroli nad ilością przyjmowanego pokarmu, prowokowanie wymiotów, zażywanie środków przeczyszczających lub/i moczopędnych 2. Po zapoznaniu się z definicjami młodzież otrzymuje artykuły i fotografie z prasy, przedstawiające kobiety, które chorują na anoreksję lub bulimię i artykuły kobiet w większym rozmiarze. Czytając i przeglądając fotografie grupa dyskutuje nad wyglądem kobiet i dziewczyn. 3. Po rozmowie prowadzący przedstawia historię Izy, która chciała tylko schudnąć parę kilogramów i popada w sidła bulimii - czytanie tekstu Dziennik bulimiczki (zał nr 1). 4. Po zapoznaniu się z tekstem uczestnicy odpowiadają na poniższe pytania. 1. Dlaczego Iza postanawia zacząć się odchudzać? 2. Czy dziewczyna stosuje zdrowy i racjonalny sposób walki z nadwagą? 3. Do czego doprowadziło Izę obsesyjne odchudzanie? 5. Po rozmowie na temat problemów Izy uczestnicy zajęć zostają podzieleni na trzyosobowe grupy, w których spisują powody wpływające na rozpoczęcie rygorystycznych dietach, przesadne dążenie do szczupłego wyglądu, następnie jedna z osób odczytuje spostrzeżenia i refleksje. 6. W tych samych grupach pracują nad zdrowym stylem życia, odżywiania (pomocą będzie piramida zdrowego odżywiania, tabela wydatku energii przy różnych czynnościach, wskaźnik BMI ). W ćwiczeniu tym można napisać opowiadanie, namalować plakat, rysunek lub wykonać historyjkę obrazkową z gazet. Po ok. 20 minutach przedstawiciele grup prezentują swoje prace. 39

Scenariusz zajęć biblioterapeutycznych z wykorzystaniem książki Mały Książę Saint-Exupery ego Temat: Czym kierować się w życiu? Miejsce zajęć: Cele:

Scenariusz zajęć biblioterapeutycznych z wykorzystaniem książki Mały Książę Saint-Exupery ego Temat: Czym kierować się w życiu? Miejsce zajęć: Cele: Scenariusz zajęć biblioterapeutycznych z wykorzystaniem książki Mały Książę Saint-Exupery ego (do wykorzystania na języku polskim, lekcji wychowawczej lub innych zajęciach z młodzieżą) Temat: Czym kierować

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia:

Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: 30 godziny. Miejsce szkolenia: Temat szkolenia: Handlowiec, sprzedawca. Czas trwania szkolenia: godziny Miejsce szkolenia: Cel główny szkolenia: a) Zdobycie wiedzy i umiejętności: - komunikacji z klientem - etapów schematów sprzedaży

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut.

Warunki techniczne: wiek uczestników szkoła ponadpodstawowa, szkoła ponadgimnazjalna, miejsce zajęć szkoła, czas trwania zajęć 90 minut. Scenariusz zajęć Temat: Spotkanie z Innym. Tolerancja Cele: uświadomienie uczniom obecności w społeczeństwie osób z problemami komunikacyjnymi, nabycie umiejętności posługiwania się metodami komunikacji

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Autor/ka / Autorzy: JUSTYNA BRZOZOWSKA Trenerka wiodąca: ANNA CIEŚLUK. Tytuł lekcji Uczymy się wyrażać emocje i uczucia.

Scenariusz lekcji. Autor/ka / Autorzy: JUSTYNA BRZOZOWSKA Trenerka wiodąca: ANNA CIEŚLUK. Tytuł lekcji Uczymy się wyrażać emocje i uczucia. Scenariusz lekcji Autor/ka / Autorzy: JUSTYNA BRZOZOWSKA Trenerka wiodąca: ANNA CIEŚLUK Tytuł lekcji Uczymy się wyrażać emocje i uczucia. Data i miejsce realizacji 12.03.2014r., Szkoła Podstawowa im. ks.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ

SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ SCENARIUSZ WARSZTATÓW DO KSIĄŻKI ZOFII STANECKIEJ BASIA I WOLNOŚĆ Do czego są nam potrzebne zasady i wolność? CZAS TRWANIA: 45 minut CELE: Po zajęciach dziecko: potrafi wyjaśnić znaczenie słów: zasada

Bardziej szczegółowo

Scenariusz warsztatów edukacyjnych Moja szkoła szkoła otwarta na ucznia realizowanych w ramach ogólnopolskiego konkursu Bezpieczna Szkoła -

Scenariusz warsztatów edukacyjnych Moja szkoła szkoła otwarta na ucznia realizowanych w ramach ogólnopolskiego konkursu Bezpieczna Szkoła - Scenariusz warsztatów edukacyjnych Moja szkoła szkoła otwarta na ucznia realizowanych w ramach ogólnopolskiego konkursu Bezpieczna Szkoła - Bezpieczny Uczeń I. Cele ogólne: Dostrzeganie różnorodności postaw

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej 1 Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej Blok tematyczny: Rozwijanie własnej osobowości Temat: Jak chronić swoje prawa w grupie? Wprowadzenie do postaw asertywnych. Cele: Uświadomienie

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Ty też możesz być Dobrym Obywatelem!

Temat lekcji: Ty też możesz być Dobrym Obywatelem! Temat lekcji: Ty też możesz być Dobrym Obywatelem! Scenariusz lekcji wychowawczej stanowi kontynuację projektu Ja- Młody Obywatel realizowanego przez Stowarzyszenie Q Zmianom. 1. Cele dydaktyczno wychowawcze:

Bardziej szczegółowo

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl I. Odosobnienie i brak akceptacji w grupie. Nieśmiałość

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl I. Odosobnienie i brak akceptacji w grupie. Nieśmiałość Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl I. Odosobnienie i brak akceptacji w grupie. Nieśmiałość W roku szkolnym 2014/2015 pracownicy Centrum Doskonalenia Nauczycieli Publicznej

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki klas Ia i Ib rok szkolny 2010-2011

Program profilaktyki klas Ia i Ib rok szkolny 2010-2011 Projekty: I. Kształtowanie postaw nieagresywnych II. Propagowanie zdrowego stylu życia. Kształtowanie postaw asertywnych Cele Zadania Formy realizacji Realizator Termin Ewaluacja I. Umiem zachować się

Bardziej szczegółowo

Temat: Nikotyna-poznaję wroga

Temat: Nikotyna-poznaję wroga Scenariusz 14 Temat: Nikotyna-poznaję wroga Cele: Uczeń: o wie, że nikotyna to nałóg, o rozumie i potrafi wskazać szkody jakie nikotyna wywołuje w naszym organizmie, o wie, dlaczego młodzież w jego wieku

Bardziej szczegółowo

PLAN PRACY ŚWIETLICY Z PROGRAMEM PROFILAKTYCZNYM PROWADZONEJ PRZEZ STOWARZYESZNIE PRZYJACIÓŁ JEDYNKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBSKU

PLAN PRACY ŚWIETLICY Z PROGRAMEM PROFILAKTYCZNYM PROWADZONEJ PRZEZ STOWARZYESZNIE PRZYJACIÓŁ JEDYNKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBSKU PLAN PRACY ŚWIETLICY Z PROGRAMEM PROFILAKTYCZNYM PROWADZONEJ PRZEZ STOWARZYESZNIE PRZYJACIÓŁ JEDYNKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W LUBSKU OD 17.09.2012 DO 15.12.2012 1 Celem świetlicy w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

MŁODZIEŻ I ALKOHOL PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ

MŁODZIEŻ I ALKOHOL PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ MŁODZIEŻ I ALKOHOL PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ Zajmując się zagadnieniami profilaktyki uzależnień wśród młodzieży chciałabym, w oparciu o własne doświadczenia przekazać, jak można rozmawiać o środkach uzależniających.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ RUCH TO ZDROWIE

SCENARIUSZ RUCH TO ZDROWIE SCENARIUSZ RUCH TO ZDROWIE CELE: 1. Uświadomienie dzieciom wpływu aktywności fizycznej na stan zdrowia, prawidłowy rozwój i samopoczucie. 2. Ćwiczenie umiejętności dodawania i odejmowania w przedziale

Bardziej szczegółowo

Realizowane są także inne tematy lekcji zgodnie z potrzebami nauczycieli.

Realizowane są także inne tematy lekcji zgodnie z potrzebami nauczycieli. OFERTA EDUKACYJNA BIBLIOTEKI PEDAGOGICZNEJ W ZAMOŚCIU FILIA W HRUBIESZOWIE Na rok szkolny 2015/2016 LEKCJE BIBLIOTECZNE (propozycja dla uczniów wszystkich typów szkół) 1. Zapoznanie z biblioteką pedagogiczną,

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ Zdrowy styl odżywiania. Czy wiesz co jesz?. Cel główny:

TEMAT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ Zdrowy styl odżywiania. Czy wiesz co jesz?. Cel główny: TEMAT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ Zdrowy styl odżywiania. Czy wiesz co jesz?. Cel główny: zapoznanie uczniów z zasadami racjonalnego odżywiania się człowieka, kształtowanie umiejętności oceniania własnego sposobu

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA GRUPA zaawansowana Cel ogólny: ocena decyzji podjętej przez bohatera legendy. Cele operacyjne: uczeń będzie znał legendę o Złotej kaczce w wersji współczesnej,

Bardziej szczegółowo

Scenariusze lekcji wychowawczych zrealizowanych w ramach Szkolnego Programu Promocji Zdrowia w II Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle

Scenariusze lekcji wychowawczych zrealizowanych w ramach Szkolnego Programu Promocji Zdrowia w II Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle Scenariusze lekcji wychowawczych zrealizowanych w ramach Szkolnego Programu Promocji Zdrowia w II Liceum Ogólnokształcącym w Jaśle W związku z realizacją Szkolnego Programu Promocji Zdrowia, Zespół Wychowawczy

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Autor/ka/Autorzy: Mariola Podgrudna Trenerka wiodąca: Anna Cieśluk. Tytuł lekcji Mój przyjaciel

Scenariusz lekcji. Autor/ka/Autorzy: Mariola Podgrudna Trenerka wiodąca: Anna Cieśluk. Tytuł lekcji Mój przyjaciel Scenariusz lekcji Autor/ka/Autorzy: Mariola Podgrudna Trenerka wiodąca: Anna Cieśluk Tytuł lekcji Mój przyjaciel Data i miejsce realizacji 10 kwietnia 2015 rok Szkoła Podstawowa w Cieksynie Adresaci Klasa

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą?

Scenariusz 2. Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Scenariusz 2 Scenariusz lekcji do przeprowadzenia w klasach I - III. TEMAT: Jak sobie radzić z agresją i przemocą? Cel: zwiększenie wrażliwości na krzywdę innych, wypracowanie skutecznych sposobów obrony

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ Tematy i zagadnienia (cele edukacyjne) 1. Wybór samorządu klasowego prawa i obowiązki ucznia -kształtowanie postaw patriotycznych i świadomości

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty:

Szanowni Państwo. Oferujemy warsztaty: Szanowni Państwo Katarzyna Kudyba Centrum Szkoleń Profilaktycznych EDUKATOR z Krakowa oferuje Państwu przeprowadzenie warsztatów profilaktycznych przeznaczonych dla Uczniów szkoły gimnazjalnej. Trenerzy

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Rozdział I INTEGRACJA

Rozdział I INTEGRACJA Rozdział I INTEGRACJA INTEGRACJA: gry i zabawy na zapoznanie się, budujące empatię, zamykające i otwierające pracę w grupie, na rozgrzewkę przed trudniejszymi ćwiczeniami. Ćwiczenia integracyjne są zawsze

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum - klasa 3. Scenariusz Poznaję siebie moje zdolności i zainteresowania. Temat zajęć: Poznaję siebie moje zdolności i zainteresowania

Gimnazjum - klasa 3. Scenariusz Poznaję siebie moje zdolności i zainteresowania. Temat zajęć: Poznaję siebie moje zdolności i zainteresowania Gimnazjum - klasa 3 Temat zajęć: Poznaję siebie moje zdolności i zainteresowania Czas trwania: 3 x 45 min. Cele dydaktyczne: Rozwinięcie samowiedzy oraz samoświadomości uczestników. Poznanie przez uczestników

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ OTWARTYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ OTWARTYCH SCENARIUSZ ZAJĘĆ OTWARTYCH Temat: BYĆ ASERTYWNYM Cel ogólny: - kształtowanie postaw asertywnych; Cele szczegółowe: - kształcenie umiejętności odróżniania zachowań asertywnych od agresywnych i uległych

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Główna myśl: Bądź naśladowcą Jezusa Tekst: Mk 8,34 Jezus zapowiada swoją śmierć i zmartwychwstanie

Bardziej szczegółowo

Mówić, nie mówić, czyli o różnych sposobach komunikacji

Mówić, nie mówić, czyli o różnych sposobach komunikacji Autor: Magdalena Warszowska Ptak Mówić, nie mówić, czyli o różnych sposobach komunikacji Tytuł cyklu WSiP: Historia i społeczeństwo Przedmiot: Historia i społeczeństwo (klasa IV szkoły podstawowej) Czas

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015

SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 SKALA ZDOLNOŚCI SPECJALNYCH W WERSJI DLA GIMNAZJUM (SZS-G) SZS-G Edyta Charzyńska, Ewa Wysocka, 2015 INSTRUKCJA Poniżej znajdują się twierdzenia dotyczące pewnych cech, zachowań, umiejętności i zdolności,

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 2. Temat: Nie chcę wpaść w nałóg potrafię powiedzieć NIE

Scenariusz 2. Temat: Nie chcę wpaść w nałóg potrafię powiedzieć NIE Scenariusz 2 Temat: Nie chcę wpaść w nałóg potrafię powiedzieć NIE (lekcja nr 3, 20-30 uczniów w klasie) Cele operacyjne: - uczeń ma w świadomości dokonywanie wyboru, rozumie, że od niego samego zależy,

Bardziej szczegółowo

Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku

Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku Szkolenia profilaktyczne w okresie ferii zimowych w 2014 roku Szanowni Państwo Uczniowie, nauczyciele i rodzice Miejskie Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie wychodząc naprzeciw potrzebom edukacyjnym

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Zrodziliśmy się do pomocy wzajemnej - współpraca uczniów w procesie uczenia się Elżbieta Sumowska

Zrodziliśmy się do pomocy wzajemnej - współpraca uczniów w procesie uczenia się Elżbieta Sumowska Studia Podyplomowe Liderów Oświaty Zrodziliśmy się do pomocy wzajemnej - współpraca uczniów w procesie uczenia się Elżbieta Sumowska IX Kongres Zarządzania Oświatą OSKKO, 24-26 września 2014, Łódź www.oskko.edu.pl/kongres/

Bardziej szczegółowo

L.P. TEMAT OSIĄGNIĘCIA UCZNIA ŚCIEŻKI EDUKAC. zna WSO. zna zasady oceniania z zachowania

L.P. TEMAT OSIĄGNIĘCIA UCZNIA ŚCIEŻKI EDUKAC. zna WSO. zna zasady oceniania z zachowania L.P. TEMAT OSIĄGNIĘCIA UCZNIA ŚCIEŻKI EDUKAC. 1 Cechy dobrego gospodarza klasy. poznaje (analizuje) cechy Wybór samorządu klasowego. jakie powinien posiadać przewodniczący klasy wybiera gospodarza klasy

Bardziej szczegółowo

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia

Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Przyjazne dziecku prawodawstwo: Kluczowe pojęcia Co to są prawa?....3 Co to jest dobro dziecka?....4 Co to jest ochrona przed dyskryminacją?....5 Co to jest ochrona?....6 Co to jest sąd?...7 Co to jest

Bardziej szczegółowo

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji

KL. I KL. II KL. III Metody realizacji I ETAP KSZTAŁCENIA KLASY I III Klasy 0a i 0b realizują programy: Czyste powietrz wokół nas, Moje dziecko idzie do szkoły, Bądźmy zdrowi, wiemy wiec działamy. Wybrany obszar KL. I KL. II KL. III Metody

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów dotyczący przemocy ze strony dorosłych w drugim roku realizacji programu. Temat: Powiedz Nie nieznajomemu.

Scenariusz zajęć dla uczniów dotyczący przemocy ze strony dorosłych w drugim roku realizacji programu. Temat: Powiedz Nie nieznajomemu. Scenariusz zajęć dla uczniów dotyczący przemocy ze strony dorosłych w drugim roku realizacji programu Adresat: Uczniowie klas II-III Temat: Powiedz Nie nieznajomemu. Cele: 1) kształtowanie świadomości,

Bardziej szczegółowo

V. PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH

V. PLAN DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH V. PLAN DZAŁAŃ PROFLAKTYCZNYCH OBSZARY 1 - występowanie zjawiska wagarowania CELE -Zwiększenie motywacji do systematycznego uczęszczania na zajęcia szkolne -Podniesienie poziomu swoje zachowanie -Wykształcanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKOLNO-PRZEDSZKOLNEGO Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI NR 1 W RYBNIKU na rok szkolny 2015-2018 Podstawą prawną do wprowadzenia działań profilaktycznych w ramach szkolnego programu

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ SPOTKANIA Z UCZNIAMI WOLSKICH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NA TEMAT PROBLEMÓW MŁODZIEŻY I KOMUNIKACJI

SCENARIUSZ SPOTKANIA Z UCZNIAMI WOLSKICH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NA TEMAT PROBLEMÓW MŁODZIEŻY I KOMUNIKACJI SCENARIUSZ SPOTKANIA Z UCZNIAMI WOLSKICH SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NA TEMAT PROBLEMÓW MŁODZIEŻY I KOMUNIKACJI [czas trwania wywiadu do 120 minut] Ogólne wskazówki odnośnie przeprowadzania wywiadu: Pytania

Bardziej szczegółowo

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH

RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH RADY DLA RODZICÓW PODANE PONIŻEJ RADY MAJĄ POMÓC PAŃSTWU W UCHRONIENIU WASZEGO DZIECKA PRZED ZAŻYWANIEM ŚRODKÓW UZALEŻNIAJĄCYCH Rozmawiaj ze swoim dzieckiem o paleniu papierosów, piciu alkoholu i zażywaniu

Bardziej szczegółowo

Warsztaty: Cykliczne spotkania z pedagogiką zabawy Poznajmy się

Warsztaty: Cykliczne spotkania z pedagogiką zabawy Poznajmy się Warsztaty: Cykliczne spotkania z pedagogiką zabawy Poznajmy się Adresaci: Nauczyciele nauczania zintegrowanego, przedszkola i świetlicy Miejsce: Ełcki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli Termin: 23 listopada

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

BIULETYN dla RODZICA

BIULETYN dla RODZICA I NR 2/2014-2015 styczeń 2015 BIULETYN dla RODZICA Drogi Rodzicu! Odkrycie faktu, że Twoje dziecko jest ofiarą przemocy ze strony kolegów w szkole jest zawsze bolesnym doświadczeniem. Możesz czuć w takiej

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny realizowany w Chrześcijańskiej Szkole Podstawowej Salomon na lata 2015 2018

Program Profilaktyczny realizowany w Chrześcijańskiej Szkole Podstawowej Salomon na lata 2015 2018 Program Profilaktyczny realizowany w Chrześcijańskiej Szkole Podstawowej Salomon na lata 2015 2018 Program wychowawczo - profilaktyczny "Spójrz Inaczej" to zbiór scenariuszy zajęć do systematycznej pracy

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

2014/2015 Opracowanie: Beata Sułuja

2014/2015 Opracowanie: Beata Sułuja 2014/2015 Opracowanie: Beata Sułuja ADRESACI: uczniowie klas I VI Szkoły Podstawowej nr 7 PROWADZĄCY: wychowawcy klas CZAS I MIEJSCE ZAJĘĆ: - sala lekcyjna - październik listopad 2014 CEL GŁÓWNY: - poznanie

Bardziej szczegółowo

Warsztaty profilaktyczne dla mł odzieży. 13 czerwca 2016 r.

Warsztaty profilaktyczne dla mł odzieży. 13 czerwca 2016 r. Warsztaty profilaktyczne dla mł odzieży 13 czerwca 2016 r. 13 czerwca 2016 r. w naszej szkole odbyły się warsztaty z zakresu profilaktyki uzależnieo. W warsztatach udział wzięli uczniowie z klasy szóstej

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II

SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Zabawki i prezenty Wspomnienia tygodniowy Temat dnia Jeśli nie potrafimy mówić... Jeśli nie potrafimy

Bardziej szczegółowo

Obrona przed pornografią

Obrona przed pornografią 254 CEL OGÓLNY Ukazanie negatywnych skutków pornografii CELE OPERACYJNE Po zajęciach uczeń powinien: wiedzieć, czym jest pornografia, rozumieć szkodliwość rozpowszechniania treści pornograficznych, wiedzieć,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ OPS MODUŁ 2 -s WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE DLA OSÓB DŁUGOTRWALE BEZROBOTNYCH SPOTKANIE 1 PODSTAWY KOMUNIKACJI SPOLECZNEJ

KONSPEKT ZAJĘĆ OPS MODUŁ 2 -s WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE DLA OSÓB DŁUGOTRWALE BEZROBOTNYCH SPOTKANIE 1 PODSTAWY KOMUNIKACJI SPOLECZNEJ KONSPEKT ZAJĘĆ OPS MODUŁ 2 -s WSPARCIE PSYCHOLOGICZNE DLA OSÓB DŁUGOTRWALE BEZROBOTNYCH SPOTKANIE 1 PODSTAWY KOMUNIKACJI SPOLECZNEJ zwiększenie umiejętności efektywnego komunikowania się rozwijanie technik

Bardziej szczegółowo

Temat: Papierosy? Nie dziękuję-trudna sztuka odmawiania

Temat: Papierosy? Nie dziękuję-trudna sztuka odmawiania Scenariusz 15 Temat: Papierosy? Nie dziękuję-trudna sztuka odmawiania Cele: Uczeń: zna sposoby odmawiania, ćwiczy postawę asertywną, potrafi powiedzieć NIE, rozumie zgubny wpływ nikotyny na życie młodego

Bardziej szczegółowo

Wyniki są pozytywne, ale należy jeszcze zmniejszyć liczbę uczniów przez których ktoś płakał całkiem niedawno, szczególnie w klasie IV.

Wyniki są pozytywne, ale należy jeszcze zmniejszyć liczbę uczniów przez których ktoś płakał całkiem niedawno, szczególnie w klasie IV. Test Czy jesteś tolerancyjny? Człowiek tolerancyjny - jest wyrozumiały dla cudzych poglądów, upodobań, wierzeń, rozumie je i szanuje, zachowując swoją indywidualność: w swoich decyzjach i działaniach uwzględnia

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz - bohater naszych czasów

Wolontariusz - bohater naszych czasów Joanna Żepielska Wolontariusz - bohater naszych czasów Scenariusz zajęć z edukacji humanitarnej dla gimnazjum Informacja o scenariuszu: Lekcja dotyczy takich pojęć, jak: wolontariusz, praca społeczna,

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA

KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA GRUPA ŚREDNIA KONSPEKT ZAJĘĆ Z JĘZYKA POLSKIEGO ZŁOTA KACZKA Cel ogólny: tworzenie form 2 osoby l.poj. trybu rozkazującego. Cele operacyjne: uczeń będzie znał legendę o Złotej kaczce w wersji współczesnej,

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

32. ZBIERAMY DANE W NASZEJ KLASIE I SZKOLE CZYLI O TYM, JAK SIĘ TWORZY WYKRESY SŁUPKOWE

32. ZBIERAMY DANE W NASZEJ KLASIE I SZKOLE CZYLI O TYM, JAK SIĘ TWORZY WYKRESY SŁUPKOWE 32. ZBIERAMY DANE W NASZEJ KLASIE I SZKOLE CZYLI O TYM, JAK SIĘ TWORZY WYKRESY SŁUPKOWE 143 Małgorzata Sieńczewska 32. ZBIERAMY DANE W NASZEJ KLASIE I SZKOLE CZYLI O TYM, JAK SIĘ TWORZY WYKRESY SŁUPKOWE

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji na Konkurs Moja lekcja o seksualności człowieka

Scenariusz lekcji na Konkurs Moja lekcja o seksualności człowieka Scenariusz lekcji na Konkurs Moja lekcja o seksualności człowieka Autor: Monika Kulesza-Cisiak (nauczyciel biologii w szkołach ponadgimnazjalnych ) 1 Temat lekcji Tolerancja jestem na TAK! 2. Informacje

Bardziej szczegółowo

PLAN ZAJEĆ PROFILAKTYCZNYCH DLA UCZNIÓW Świetlicy Profilaktyczno Wychowawczej Przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju na 2013 rok

PLAN ZAJEĆ PROFILAKTYCZNYCH DLA UCZNIÓW Świetlicy Profilaktyczno Wychowawczej Przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju na 2013 rok PLAN ZAJEĆ PROFILAKTYCZNYCH DLA UCZNIÓW Świetlicy Profilaktyczno Wychowawczej Przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju na 2013 rok Opracowała: mgr Bogumiła Janeczek 1 CELE I ZADANIA TEMAT TREŚCI METODY

Bardziej szczegółowo

Wybierz zdrowie i wolność

Wybierz zdrowie i wolność O przedsięwzięciu Program profilaktyki uzależnień Wybierz zdrowie i wolność Niniejszy program stanowi wypadkową zdobytej na szkoleniach wiedzy i doświadczeń własnych autorki, które przyniosło kilkanaście

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć (a) Aktywność fizyczna i zdrowie

Scenariusz zajęć (a) Aktywność fizyczna i zdrowie Scenariusz zajęć (a) Aktywność fizyczna i zdrowie 1 Temat zajęć: Aktywność fizyczna i zdrowie Liczba godzin: 1 godz. Liczba uczniów: do 30 Cele ogólne: Uświadomienie uczniom potrzeby prawidłowego i zdrowego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W RAWICZU

PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W RAWICZU PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 4 W RAWICZU Główne cele Programu Profilaktyki Szkoły Podstawowej nr 4 - kształtowanie postaw promujących zdrowy tryb życia - wdrażanie do dbałości o własne prawa

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Wzrok i słuch Wzrok i słuch Zagadnienia z podstawy programowej

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat tygodniowy Temat dnia Wzrok i słuch Wzrok i słuch Zagadnienia z podstawy programowej SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Temat Nasze zmysly Jakie to wszystko ciekawe tygodniowy Temat dnia Wzrok i słuch Wzrok i słuch Zagadnienia

Bardziej szczegółowo

KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO. 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie. Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak

KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO. 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie. Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak KSIĄŻECZKA ZUCHA SPRAWNEGO 21 Gromada Zuchowa Misie Patysie Opracowała: pwd. Aleksandra Nowak JA W przyszłości chciałabym być, opowiedziałam o tym na zbiórce. Nazywam się W wolnym czasie lubię Urodziny

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć języka angielskiego w klasie I Piosenka 1 What time is it?

Scenariusz zajęć języka angielskiego w klasie I Piosenka 1 What time is it? Scenariusz zajęć języka angielskiego w klasie I Piosenka 1 What time is it? Autorka: Magdalena Miś, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Starym Tomyślu Scenariusz jest możliwy do realizacji pod warunkiem,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ WYCHOWAWCZYCH

SCENARIUSZ ZAJĘĆ WYCHOWAWCZYCH SCENARIUSZ ZAJĘĆ WYCHOWAWCZYCH Temat: Dzień Babci i Dziadka. Termin realizacji: 22.01.2013 r. Czas trwania zajęć: 60 minut Cele ogólne: - umacniać więzi rodzinne między babcią, dziadkiem a wnukami; - rozwijać

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2

Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 STOWARZYSZENIE SPOZA Raport ewaluacyjny projektu Poczuj, doświadcz - zrozum, zaakceptuj 2 Opracowanie: Ewelina Wildner Grudzień 2015 r. 1 Spis treści Cele ewaluacji... 3 Metodologia... 4 Wyniki ewaluacji...

Bardziej szczegółowo

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole W roku szkolnym 2014/2015 pracownicy Centrum Doskonalenia Nauczycieli Publicznej Biblioteki

Bardziej szczegółowo

Bezdomność- przeciwko stereotypom

Bezdomność- przeciwko stereotypom Bezdomność- przeciwko stereotypom Scenariusz zajęć z zakresu przełamywania stereotypów dotyczących osoby bezdomnej. Autor: Barbara Ruksztełło- Kowalewska Scenariusz przygotowany w ramach projektu Agenda

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 3. Przedszkole. temat: Gdzie mieszka wilk? autor: Monika Czerkas. Cele ogólne: Cele operacyjne: Miejsce: sala. Formy pracy: Metody pracy:

Scenariusz 3. Przedszkole. temat: Gdzie mieszka wilk? autor: Monika Czerkas. Cele ogólne: Cele operacyjne: Miejsce: sala. Formy pracy: Metody pracy: Scenariusz 3 Przedszkole autor: Monika Czerkas temat: Gdzie mieszka wilk? Cele ogólne: rozbudzanie ciekawości przyrodniczej, poznanie miejsc występowania wilków, usprawnianie manualne dłoni, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

HASŁO PROJEKTU O PRAWACH DZIECKA

HASŁO PROJEKTU O PRAWACH DZIECKA HASŁO PROJEKTU O PRAWACH DZIECKA ŚWIADOME DZIECKO TO SZCZĘŚLIWY CZŁOWIEK 12 ważnych praw. Polscy autorzy o prawach dzieci antologia il.: Elżbieta Kidacka Opowiadania w przystępny sposób poruszają tematykę

Bardziej szczegółowo

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV

Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych dla klasy IV Tematyka godzin wychowawczych może ulec zmianie w oparciu o bieżące potrzeby, problemy klasy. 1. Wybór samorządu klasowego. 2. Kontrakt klasowy. Prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

TYTUŁ KAŻDY Z NAS JEST WYJĄTKOWY

TYTUŁ KAŻDY Z NAS JEST WYJĄTKOWY Autor scenariusza: Anna Walczak TYTUŁ KAŻDY Z NAS JEST WYJĄTKOWY Warsztat dla klas II Scenariusz możliwy do wykorzystania także w klasie I i III. Podtytuł: warsztat poświęcony rozwojowi kompetencji kulturowych

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat

Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Danuta Szymczak Klasa I Edukacja: społeczna, polonistyczna, matematyczna Temat lekcji: Poznajemy dni tygodnia na podstawie wiersza

Bardziej szczegółowo

Plan pracy profilaktyczno-wychowawczy świetlicy. działającej przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju

Plan pracy profilaktyczno-wychowawczy świetlicy. działającej przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju Plan pracy profilaktyczno-wychowawczy świetlicy działającej przy Szkole Podstawowej w Łomnicy Zdroju Cele ogólne - Wspomaganie uczestników świetlicy w ich wzajemnych relacjach. - Uczenie aktywnego i kreatywnego

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 4.3 Temat zajęć: Analiza własnych predyspozycji zawodowych

Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 4.3 Temat zajęć: Analiza własnych predyspozycji zawodowych Strona1 Wioletta Kilar Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 4.3 Temat zajęć: Analiza własnych predyspozycji zawodowych 1. Cele lekcji: Uczeń: wymienia przykłady kompetencji miękkich i twardych, rozpoznaje

Bardziej szczegółowo

Scenariusz godziny wychowawczej

Scenariusz godziny wychowawczej Scenariusz godziny wychowawczej Temat zajęć: Dlaczego warto się uczyć? Cele: uczeń: - wyjaśnia znaczenie słowa motywacja - podaje motywy uczenia się - zna rodzaje motywacji: wewnętrzną i zewnętrzną i ich

Bardziej szczegółowo

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R V I SZKOLNE M A R Z E C 2 0 1 4 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły 1 Zuch

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z edukacji wczesnoszkolnej

Scenariusz zajęć z edukacji wczesnoszkolnej Scenariusz zajęć z edukacji wczesnoszkolnej 1. Informacje wstępne: Data 5 III 2013 Klasa II c 2. Realizowany program nauczania Gra w kolory program nauczania edukacji wczesnoszkolnej Autorka Ewa Stolarczyk

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły gimnazjalnej

Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły gimnazjalnej Scenariusz zajęć dla uczniów klas I-III szkoły gimnazjalnej Temat: Poznaj Marię, dziewczynę, która lubi mieć plan Cele zajęć: Poznanie specyfiki zaburzenia jakim jest autyzm. Pogłębienie wiedzy uczniów

Bardziej szczegółowo

Są rodziny, w których życie kwitnie.

Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których życie kwitnie. Są rodziny, w których jest źle. Czy Twój dom jest spokojnym miejscem? Czy masz dokąd wracad? Czy czujesz się w domu bezpiecznie? Jeśli tak, to gratuluję. Niektóre dzieci

Bardziej szczegółowo

Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ.

Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ. Anita Leszczyńska KONSPEKT LEKCJI WYCHOWAWCZEJ KLASA V TEMAT: GRZECZNOŚĆ NIE JEST NAUKĄ ŁATWĄ ANI MAŁĄ. REALIZOWANE ZAGADNIENIA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO SZKOŁY: - realizacja szkolnego programu profilaktyki:

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE

SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE SCENARIUSZ WYBIERAM ZDROWIE I ZDROWE ODŻYWIANIE CELE: 1. Uczenie dzieci odpowiedzialności za własne zdrowie. 2. Uświadomienie dzieciom roli właściwego stylu życia w trosce o zdrowie i dobre samopoczucie.

Bardziej szczegółowo