VIRIDIS2015 OWOCOWE ŚCIANY POLSKA W KWIATACH MAGAZYN CENTRÓW OGRODNICZYCH WIERNI JAKOŚCI 7 GARDENIA KOCHA LUBI SZANUJE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "VIRIDIS2015 WWW.MAGAZYNVIRIDIS.PL OWOCOWE ŚCIANY POLSKA W KWIATACH MAGAZYN CENTRÓW OGRODNICZYCH WIERNI JAKOŚCI 7 GARDENIA KOCHA LUBI SZANUJE"

Transkrypt

1 WIERNI JAKOŚCI 7 GARDENIA 38 Z MYŚLĄ O WIOŚNIE KOCHA LUBI SZANUJE 13 MAGAZYN CENTRÓW OGRODNICZYCH STYCZEŃ LUTY CENA 4,50 zł (w tym VAT 8%) 1 VIRIDIS2015 1(23) 2015 ISSN OWOCOWE ŚCIANY 34 POLSKA W KWIATACH 38

2

3 W NUMERZE DWUMIESIĘCZNIK WYDAWCA: KROKUS UL. KAZIMIERZA WIELKIEGO MYŚLENICE ADRES REDAKCJI UL. KAZIMIERZA WIELKIEGO MYŚLENICE Tel REDAKTOR NACZELNY TOMEK JANOW REDAKTOR PROWADZĄCY KATARZYNA MARCINKIEWICZ SEKRETARZ REDAKCJI KATARZYNA JANOW FELIETONY Tymon Crawl OPRACOWANIE GRAFICZNE I SKŁAD JöTTE-Graphics MAGAZYN VIRIDIS OGRODNICZY OSOBY WSPÓŁPRACUJĄCE: Hanna i Andrzej Antoszczuk, Adam Chajęcki, Roman Berkowski, Witold Czuksanow, Agnieszka Dybaś-Kopczacka, Beata Gawryszewska, Teresa Góral, Izabela Jażdżewska, Jerzy Kalisiak, Stanisław Komperda, Robert Lenert, Małgorzata Molęda, Małgorzata Rosa, Agnieszka i Radek Szymscy, Halina Śnieżek-Wilk, Anna Smęda, Joanna Wołejszo, Maciej Wołkowicz. Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania i redagowania nadesłanych tekstów. Redakcja zastrzega sobie prawo do odmowy publikacji reklam bez podania przyczyny. I PORADNIK SEZONOWY 4. Do zrobienia, Nie zapomnij! 6-7. Po Co Do ogrodniczego? 8-9. Daj się oczarować Zimowe pióropusze 12. Jak chronić ogród w pojemniku? 13. Kocha, lubi, szanuje Zima na parapecie Ogród w dobrych rękach 18.Warzywnik na 100% Spiżarnia pod śniegiem 22. Zimowe wieczory ze smakiem II VIRIDIS ZDROWIE 24. Czosnek - antybiotyk na wszystkie dolegliwości III JAK DOBRZE MIEĆ SĄSIADA 26. Skorek - potworek IV PASIKONIK 1. PREZENT DLA DZIADKÓW 2-3. RYSIOBAJKI 4. ZIMOWI GOŚCIE, nagrody V PORADY FACHOWCÓW 31. Rady Pana Romana 32. Stary niedźwiedź mocno śpi Owocowe ściany Ogrody na Litwie VI GDZIE NA WEEKEND Gardenia, z myślą o wiośnie Świętokrzyski Park Narodowy U sąsiadów w ogrodzie - Humań VII VIRIDIS EKO Polska w kwiatach 46. Gdy roślinę boli głowa VIII VIRIDIS POLECA 47. Innowacje Vilmorin 48. Substral naturalnie 49. Nowości Pomoc kuchenna 51. Top Produkt IX ROZRYWKA 52. Niegroźne porosty 53. David Migden, Bitwa o pietruszkę 54. Sudoku, Rozwiązania, Nagrody

4 PORADNIK SEZONOWY Do zrobienia... Nie Gdy zima nie próżnuje, a krótkie, ponure dni nie zachęcają do długiego przebywania na zewnątrz, warto przełamać swoją niechęć i zajrzeć do ogrodu choć na chwilę. Monitorujemy stan osłon na krzewach i delikatniejszych bylinach. Tam, gdzie trzeba, okrycie uzupełniamy słomą, gałązkami świerkowymi, agrowłókniną. Na pomalowane w grudniu drzewka nakładamy kolejną warstwę wapna ogrodniczego. Jeżeli do tej pory nie zabezpieczyliśmy odpowiednio pni i konarów czas najwyższy się za to zabrać. Zabezpieczamy młode drzewa i pnie starszych drzew przed atakiem wygłodniałych saren i zajęcy. Wokół pni montujemy odpowiednie osłony. W czasie odwilży podlewamy rośliny zimozielone - różaneczniki, bukszpany, laurowiśnie, pierisy, iglaki oraz ostrokrzewy. Strząsamy nadmiar śniegu z mniejszych drzew i krzewów. Po raz pierwszy w sezonie sięgamy po sekator. Przy sprzyjającej pogodzie w drugiej połowie miesiąca możemy przystąpić do pierwszych odmładzających cięć bardziej odpornych na mróz krzewów ozdobnych i owocowych np. agrestu, czerwonej porzeczki, wiciokrzewu. W lutym rozpoczynamy cięcie jabłoni i grusz. Powstałe rany zabezpieczamy odpowiednimi preparatami. Podczas przycinania drzew i krzewów dokładnie przyglądamy się pniom i konarom w poszukiwaniu oznak występowania szkodników lub objawów chorób drzew owocowych. Gdy temperatura powietrza wzrośnie powyżej +6 stopni warto pomyśleć o pierwszych zabiegach ochronnych przeciw kędzierzawości liści brzoskwini. Budujemy i zawieszamy skrzynki lęgowe. Rozpoczynamy przygotowywanie rozsady warzyw oraz niektórych kwiatów jednorocznych. Planujemy nowe nasadzenia uwzględniając wymagania poszczególnych roślin oraz możliwości naszego ogrodu. Dbamy o rośliny doniczkowe, które w okresie zimy mogą cierpieć, z powodu niedoboru światła oraz wysuszonego przez kaloryfery powietrza. Sprawdzamy stan roślin przechowywanych w piwnicy. Koniecznie zajrzyjmy do dalii i mieczyków. W drugiej połowie lutego zaczynamy wybudzać z zimowego snu datury. Robimy test kiełkowania nasionom, które zostały nam z ubiegłego roku. 4 zapomnij N - JAK NIEPROSZONY GOŚĆ Problem z gryzoniami buszującymi po mieszkaniu może spędzać sen z powiek wielu ludzi. Nadgryzione produkty spożywcze, nieprzyjemny zapach i odchody, które możemy znaleźć w najmniej oczekiwanych miejscach, skutecznie podsycają niechęć do gryzoni wszelkiej maści i pokroju. I nawet jeżeli nie drzemie w nas ukryty morderca, dziura wygryziona w ulubionym swetrze potrafi złamać największego optymistę. Na pierwszy plan wysuwa się jeden cel pozbyć się problemu... na zawsze! Sposobów pozbycia się myszy z domu jest wiele. Najprostszym z nich jest stosowanie trutek pokarmowych w postaci granulatów. Rodentycydy w tej formie są łatwe w stosowaniu, dyskretne oraz bardzo skuteczne. Granulowana trutka pokarmowa Toxy Rat to preparat przeznaczony do zwalczania myszy i szczurów bazujący na bardzo efektywnych substancjach z grupy antykoagulantów. Zawartość specjalnych substancji zapachowych i wzmacniaczy smaku sprawia, że trutka jest atrakcyjniejsza dla gryzoni, przez co jest szybciej zjadana. Rodentycyd działa stopniowo nie wywołując charakterystycznego dla gryzoni zjawiska nieufności. Eliminuje gryzonie po kilku lub kilkunastu dniach od spożycia. Obecność gorzkiego Bitrexu zniechęca do zjadania przez zwierzęta domowe, a dodatek substancji mumifikujących zapobiega gniciu rozkładających się gryzoni. Środek można stosować wewnątrz budynków, np. w mieszkaniach, biurach i magazynach.

5 KRS dla Jędrka Rosy Ponownie i w tym roku zwracamy się do wszystkich z bardzo gorącą prośbą o wsparcie nas 1% należnego podatku za rok Nasz syn Jędrek urodził się w wrodzoną amputacją wszystkich kończyn. Już od 10 miesiąca życia został zaopatrzony w pierwsze proste protezy nóg. W związku z ciągłym wzrostem organizmu zachodziła konieczność co rocznej wymiany protez, a ich koszt ciągle wzrastał. Dziś Jędrek ma już 18 lat i jest szczególnie uzdolnionym młodym człowiekiem. Tak jak i jego rówieśnicy uczęszcza do szkoły i ma wiele zainteresowań- jeździ konno, pływa a największą jego pasją jest śpiew. Ma jeszcze wiele marzeń, ale bez Waszej pomocy są one nieosiągalne. Protezy nowej generacji pozwoliłyby mu poruszać się dużo sprawniej a może i nawet biegać. Koszt takich protez jest ogromny około PLN i wielokrotnie przekracza nasze możliwości finansowe, dlatego zwracamy się do Wszystkich którzy mogliby Jędrkowi podarować 1% KRS koniecznie z dopiskiem dla Jędrka Rosy. 1% Gorąco dziękujemy osobom, które w ubiegłym roku przekazały 1% na wykonanie protez dla naszego syna i informujemy, że dzięki Wam zebraliśmy ponad PLN. Małgorzata i Wojciech Rosa C.O.Natura - rodzice 5

6 PO CO DO OGRODNICZEGO? Nowy rok, nowe Do sklepów ogrodniczych wiosna przychodzi dużo wcześniej niż do ogrodu. wyzwania Dlatego warto tam zaglądać mimo zimowej aury. Sklepy ogrodnicze przygotowują się do nowego sezonu. Na półkach pojawiają się nowości produktowe, które zgodnie z zapewnieniami producentów mają usprawnić lub umilić naszą pracę na działce. Warto dokładnie przyjrzeć się takim produktom, by wiedzieć co w trawie piszczy. Po Co Co Do Do Po Do OGRODNICZEGO OGRODNICZEGO A piszczy wiele i to naprawdę głośno. Z pewnością najwięcej nowości znaleźć możemy wśród oferty nasiennej. Nowe, bardziej atrakcyjne w smaku bądź wyglądzie odmiany zachęcają do założenia ogrodu nawet w donicy na parapecie. Warto wypróbować takie ciekawostki. Debiutantów warto także szukać wśród środków ochrony roślin oraz nawozów. Firmy nawozowe oraz chemiczne wychodzą naprzeciw zwolennikom naturalnych metod uprawy roślin. Coraz łatwiej na sklepowych półkach znaleźć preparaty ekologiczne. Do tej pory asortyment składał się głównie z nawozów pochodzenia naturalnego, takich jak obornik czy guano, obecnie dołączyły do nich różnego rodzaju nawozy humusowe, a także preparaty do walki ze szkodnikami. Przyjazne naturze rozwiązania odnajdujemy także w nowej linii biodegradowalnych osłon i materiałów ściółkujących. Wychodząc naprzeciw rosnącym wymaganiom klientów, wiele znanych już na rynku produktów przyjmuje nową, bardziej przyjazną dla użytkownika bądź też środowiska formę. Wraz z nadejściem sezonu w siłę rośnie także rodzina nawozów mineralnych i podłoży. Z racji dużego zainteresowania ogrodników uprawą borówki amerykańskiej, wiele firm zdecydowało się na przygotowanie substratów przeznaczonych do uprawy tej rośliny, a także zajęło się udoskonaleniem sposobu ochrony i nawożenia tych krzewów. Starania podjęte przez producentów zaowocowały powstaniem bardziej kompleksowych produktów o szerokim spektrum działania. Mamy nadzieję, że to z kolei przełoży się na lepsze owocowanie krzewów. Doświadczeni ogrodnicy doskonale wiedzą, że co roku pojawiają się nowe produkty, jednak tylko nieliczne sprawdzają się w codziennym życiu. Mamy nadzieję, że spośród tegorocznych nowości znajdzie się kilka perełek, które zaskarbią sobie sympatię użytkowników. 6

7 Wierni sprawdzonej jakości Ogrodniczy sukces w nowym sezonie warto budować na mocnych fundamentach, który niewątpliwie stanowią sprawdzone produkty o pewnej jakości. Po Co Co Do Do Po PO CO DO OGRODNICZEGO? Do OGRODNICZEGO OGRODNICZEGO Przy okazji najbliższej wizyty w sklepie ogrodniczym warto zainteresować się produktami, które na rynku ogrodniczym mają już swoją tradycję. W tym przypadku określenie, że jakość broni się sama jest jak najbardziej trafne. Zapewne przed rozpoczęciem sezonu lub w jego trakcie będziemy musieli zakupić nawozy lub też narzędzia. Pamiętajmy, że zazwyczaj w centrach ogrodniczych dostępne są różnorodne produkty, z różnych przedziałów cenowych. Błędne jest myślenie, że jedynie droższe nawozy bądź preparaty są skuteczne. Trudno porównywać normalny nawóz granulowany z nawozem interwencyjnym czy takim o przedłużonym działaniu. Stosowanie ich wszystkich (oczywiście osobno) wzmocni nasze rośliny tyle tylko, że w inny sposób. Częstotliwość stosowania, skład bądź też tempo działania są różne, przez co cena jest różna. Podobnie sprawa ma się z narzędziami ogrodniczymi. Narzędzia lepszej jakości, bardziej zaawansowane technologicznie będą droższe, niemniej jednak zwykłą łopatą także wykopiemy dołek. Patrząc długofalową droższą firmówką wykopiemy tych dołków więcej, ale może my akurat chcemy wykopać tylko jeden dołek. Wybór narzędzi powinien uwzględniać przede wszystkim nasze potrzeby oraz możliwości finansowe. Najlepiej, gdy jedno i drugie można ze sobą połączyć. Oprócz dalekosiężnych planów na nadchodzący sezon powinniśmy skupić się także na bieżących ogrodniczych sprawunkach. Warto pomyśleć o ptakach zimujących w ogrodzie, a także o zbliżającym się wielkimi krokami terminie wysiewu pierwszych rozsad. Warto również zatroszczyć się o przechowywane w piwnicach roślin tarasowych i tych, które kończą swój spoczynek. Zajrzyjmy do ogrodniczego po nawóz i powoli zacznijmy wybudzać je z zimowego snu. Właściciele przydomowych sadów powinni już myśleć o pierwszych opryskach. Spośród wszystkich drzew na pierwszy plan wysuwa się oczywiście brzoskwinia, ale ani się obejrzymy, a trzeba będzie kolejny raz sięgać po opryskiwacz. W cieplejsze dni pomyślmy o pierwszych cięciach. Powstałe rany nie mogą być poszarpane więc zastanówmy się czy nie zaopatrzyć się w nowy sekator i maść do zabezpieczania ran. Wiosna zbliża się do nas wielkimi krokami, nie dajmy się jej zaskoczyć i odwiedźmy nasz sklep ogrodniczy już dziś. 7

8 Daj PORADNIK SEZONOWY się oczarować Gdy w ogrodach wszystko śpi przykryte śniegiem, oczary grają zimie na nosie rozwijając na gołych gałązkach pióropusze kolorowych kwiatów. Oczary zawsze kojarzone były z magią, w Niemczech nazywa się je orzechami czarnoksięskimi, a w Anglii leszczyną czarownicy. Pędy roślin służyły jako różdżki radiestezyjne wykorzystywane do szukania podziemnych źródeł wody. Krzewy te przywędrowały do Europy z Ameryki Północnej (oczar wirginijski Hamamelis virginiana) oraz z Chin i Japonii (oczar japoński Hamamelis japonica, oczar omszony Hamamelis mollis oraz oczar pośredni Hamamelis x intermedia). Najczęściej w szkółkach i centrach ogrodniczych spotkać można oczar pośredni. Jest to mieszaniec oczaru omszonego i japońskiego. Krzew charakteryzuje się luźnym pokrojem i może dorastać do 4 m. wysokości. Liście jesienią wybarwiają się na żółty lub czerwony kolor. Kwiaty, w zależności od odmiany, pojawiają się od stycznia do połowy marca. Rynek ogrodniczy oferuje całkiem sporo różnorodnych odmian oczarów, mimo to, krzewy te nieczęsto goszczą w naszych ogrodach. Oczar pod puchową kołderką REKLAMA CENTRUM OGRODNICZE 8 Oczar odm. Aurora w wiosennym ogrodzie Przykładowa aranżacja

9 Najpopularniejsze odmiany to intensywnie pachnąca 'Westerstede' (kwiaty żółte), kwitnąca w styczniu 'Diane' (kwiaty brązowoczerwone), luźna w pokroju 'Jelena' (kwiaty o frędzelkowatych płatkach, barwy od żółtej do miedziano-pomarańczowej), kwitnąca na przełomie lutego i marca 'Feuerzauber' czy niska 'Pallida' (kwiaty jaskrawożółte, bardzo długo utrzymują się na krzewie). Oczar nie jest naszym rodzimym gatunkiem, dlatego też młode krzewy wymagają szczególnej opieki w pierwszych dwóch latach po posadzeniu. Mroźne i bezśnieżne zimy mogą prowadzić do ich wymarzania. Bryłę korzeniową młodego krzewu zabezpieczamy kopczykiem (jak u róż), a krzew osłaniamy słomą lub agrowłókniną. Krzewy dobrze rosną nawet na ubogich glebach i nieciekawych półcienistych stanowiskach, ale dopiero w miejscach dobrze nasłonecznionych prezentują swoje piękno w pełnej okazałości. Preferują przepuszczalne, lekko kwaśne i wilgotne podłoże. Oczary kwitną na pędach dwuletnich oraz starszych, dlatego nie należy ich corocznie przycinać. Przycinanie powinniśmy ograniczyć do usuwania chorych, martwych i uschniętych gałązek. Wycinamy także pędy krzyżujące się oraz te, które zaburzają kształt korony. Co ważne, oczary nie przepadają za przeprowadzkami, dlatego dobór stanowiska powinien być dobrze przemyślany i uwzględniać docelowe rozmiary rośliny, która może osiągać wysokość 3-4 m. i mniej więcej taką samą szerokość. REKLAMA Oczar odm. Diane zimową porą Wydawać by się mogło, że frędzelkowate kwiaty oczaru są bardzo delikatne. Nic bardziej mylnego, rozwinięte potrafią utrzymywać się na krzewie przez kilka tygodni nawet podczas kilkunastostopniowych mrozów. Wszystko to za sprawą zdolności redukowania wody w komórkach płatków, które podczas mrozów kurczą się i mocno zwijają.przy odwilży płatki rozprostowują się na nowo. Nie tylko zimą oczary prezentują swoje wdzięki. Dość niepozorny wiosenno-letni wygląd nabiera wyrazu jesienią, gdy sercowate liście przybierają intensywnie czerwone i żółtopomarańczowe kolory. Aby wydobyć z oczarów ich walory dekoracyjne należy posadzić je w odpowiednim miejscu i przemyślanie dobrać ich sąsiedztwo. Rolę tła podkreślającego jesienną paradę oczarowych barw doskonale spełnią wysokie żywopłoty z zimozielonych krzewów lub grupy iglaków, z kolei dla niektórych osób niezbyt dekoracyjny wiosenno-letni wygląd zasłonią wysokie byliny. Dajmy się oczarować tym niezwykłym krzewom i na własnej skórze przekonajmy się jak łatwo zaprosić do zimowego ogrodu wiosnę.

10 PORADNIK SEZONOWY Zimowe pióropusze Joanna Wołejszo Pro-Centrum Biskupiec Zimą trawy ozdobne wyglądają bardzo urokliwie, niekiedy piękniej niż w całym sezonie letnim. Pokazują swoje drugie oblicze. Cieszą nasze oczy różnokolorowymi kępami. Najpiękniej jednak prezentują się całe oszronione kiedy ich barwa jest srebrzysta. Światowej sławy architekt krajobrazu Piet Oudolf, który jest zarazem moim mentorem zawsze powtarza, że ważne są zarówno żywe części traw i bylin jak również ich szkielety czyli suche liście. To one będą ozdobą naszych ogrodów zimową porą. Z tego też powodu nie tniemy traw ozdobnych jesienią lecz wiosną. Suche liście traw dodatkowo chronią karpy przed mrozem. Gatunki bardziej odporne staną się również osłoną dla innych, wrażliwszych odmian roślin. Większa część gatunków traw ozdobnych dobrze znosi nasze zimy, jednakże niektóre należy zabezpieczyć przed mrozem. Trawy bardziej wrażliwe na niską temperaturę to przede wszystkim: imperata cylindryczna, rozplenica japońska, miskanty i ostnice w odmianach oraz jedna ze wspanialszych traw trawa pampasowa. Tuż po wystąpieniu pierwszych przymrozków gatunki te przykrywamy gałązkami roślin iglastych lub włókniną ogrodową oraz wykonujemy kopczyk np. z kory, liści czy torfu. Dobrym pomysłem jest związanie wyższych gatunków sznurkiem i dopiero wtedy okrycie np. matą słomianą. Niektóre gatunki można jedynie fantazyjnie podwiązać bez dodatkowego okrycia. Idealnie nadają się do tego turzyce nowozelandzkie, piórkówki czy prosa. REKLAMA 10

11 Zimowe okrycia zdejmiemy dopiero gdy rozmarznie ziemia i przez dłuższy czas będzie utrzymywać się dodatnia temperatura. PORADNIK SEZONOWY Gatunkami bardziej odpornymi na zimowe warunki zdecydowanie będą kostrzewy, turzyce, kosmatki i sity. Dzięki nim widok za oknem będzie weselszy. Niewątpliwie do najpiękniejszych traw ozdobnych należą wcześniej już wspomniane trawy pampasowe (Cortaderia selloana). Osiągają wysokość ok. 2 m., ale to co w nich najcudowniejsze, to puszyste kwiatostany w kolorze białym, które mogą utrzymać się nawet do końca października. Na rabatach królować może także miskant chiński, odmiana Purpurascens (Miscanthus sinensis). Osiąga wysokość ok. 150 cm. Zwłaszcza jesienią dostrzegamy jego atuty w postaci pomarańczowego\rdzawego ubarwienia oraz białych, okazałych kwiatostanów. Nadzwyczajną odmianą jest także rozplenica japońska Hameln. Tworzy ona zwarte kępy do wysokości ok. 80 cm. Obsypana jest kremowymi, podłużnymi kwiatostanami. Świetnie może prezentować się na obwódkach rabat oraz w grupach. Z całą pewnością rabaty ożywić mogą imperaty cylindryczne Red Baron. Nietypowe czerwonawe zabarwienie liści jest domeną tej trawy. Przekonuje też fakt, że jest to odmiana niewymagająca. Naprawdę warto znaleźć w każdym ogrodzie miejsce na trawy ozdobne. Można wybierać spośród gatunków niskich, średnich czy wysokich. Są trawy o kolorowych, prześlicznych kwiatostanach, inne przyciągają wzrok barwą liści. Niekiedy potrafią być lepszą ozdobą ogrodu zimą niż inne rośliny zimozielone. Mogą także dodawać dramaturgii, a czasem wprowadzą ruch w ogrodzie, który zyskuje tym samym nowy wymiar. REKLAMA CENTRUM OGRODNICZE pn - pt: 8:00-17:00 sob: 8:00-15:00 2 Ul. Nawojowska 64a Ul. Zdrojowa Nowy Sącz Krynica tel tel

12 Jak PORADNIK SEZONOWY chronić ogród Agnieszka Dybaś-Kopczacka C.O. Ogrody, w pojemniku? Gorlice Zanim nadejdzie wiosna i nasze ogrodnicze serca zaczną bić mocniej, mamy jeszcze chwilę aby dobrze przemyśleć i rozplanować jak będzie wyglądał nasz ogród, balkon czy patio w nadchodzącym sezonie. Uprawa roślin w pojemnikach staje się coraz bardziej popularna. Dzięki niej wielu ludzi dysponujących tylko balkonem lub małym patio może czerpać radość z zajmowania się ogrodnictwem. Jest wiele typów pojemników, w których możemy uprawiać rośliny. Najpopularniejsze i dające najlepsze efekty wizualne są skrzynki balkonowe i wiszące koszyki. Doniczki, korytka, skrzynie, cebrzyki i dzbany to także popularne pojemniki, służące najczęściej do uprawy ziół, warzyw, roślin cebulowych i kwiatów typowo letnich. W tym artykule chciałabym omówić kwestie dotyczące szkodników i chorób na jakie narażone są rośliny sadzone w pojemnikach tak byście mogli zastosować odpowiednie środki zaradcze. Roztocz cyklamenowiec: często pojawia się na cyklamenach i pelargoniach uprawianych w pomieszczeniach (koszykach wiszących na gankach).rada: stosujemy odpowiedni insektycyd. Przędziorki: wysysają soki z rośliny powodując jasne plamy. Rada: poprawiamy wentylację, roślinę spryskujemy akarycydem systemicznym. Szara pleśń: powoduje pojawienie się na nadziemnych częściach roślin pylistego, szarego nalotu. Rada: usuwamy chore liście i stosujemy odpowiedni fungicyd. Wirusy: atakują wiele roślin powodując powstawanie przebarwień i zniekształceń. Na liściach mogą pojawić się białe smugi. Rada: chorych roślin nie da się już wyleczyć. Musimy usunąć i spalić porażone rośliny, a pozostałe traktujemy insektycydem, by wytępić owady ssące, odpowiedzialne za przenoszenie wirusów. REKLAMA Gąsienice: zjadają lub uszkadzają kwiaty, liście i młode łodygi przez co rośliny stają się brzydkie. Rada: gąsienice likwidujemy ręcznie, gdy tylko się pojawią i stosujemy odpowiednie insektycydy. Mączniaki prawdziwe: grzyby te powlekają liście białym, mączystym nalotem. Rada: usuwamy porażone części roślin, polepszamy wentylację i stosujemy odpowiedni fungicyd. Stonogi: wspinają się po ścianach i atakują rośliny uprawiane w koszykach ściennych i skrzyniach okiennych. Żerują głównie nocą, zjadając kwiaty, liście, łodygi i korzenie. Rada: stosujemy odpowiedni insektycyd. Mączliki: to małe, białe fruwające owady, wyglądem przypominające ćmy. Wysysają soki i powodują powstawanie drobnych plamek. Rada: Ich zwalczanie jest dość trudne, musimy zastosować silniejszy insektycyd polecony przez sprzedawcę. Przylżeńce (wciornastki): atakują rośliny uprawiane na werandach, powodują powstawanie licznych, drobnych odbarwień. Rada: stosujemy odpowiedni insektycyd. Mszyce: owady te ssą soki głównie z pąków, kwiatów, wierzchołków pędów i młodych liści, powodując często ich zwijanie się i niedorozwój, przenoszą też wirusy chorobotwórcze. Rada: latem co dni spryskujemy rośliny odpowiednim insektycydem. Skorki: te niegroźne szkodniki ukrywają się w dzień, a żerują w nocy. Uszkadzają kwiaty, liście i delikatne łodygi. Rada: likwidujemy je ręcznie i stosujemy odpowiedni insektycyd. CENTRUM OGRODNICZE OGRODY UL. BIECKA 13 UL. LEGIONÓW 15 TEL/FAX: GORLICE TEL/FAX: Ślimaki nagie i oskorupione: ukrywają się za dnia i żerują nocą zjadając wszystko co stanie na ich drodze. Rada: możemy je zbierać, używać pułapek, przynęt lub preparatów tzw. moluskocydów. Środków ochrony roślin jest bardzo wiele, nie ma uniwersalnego, który zniszczy każdą chorobę, dlatego wybierając preparat zgłoś się po poradę do doradcy w Twoim centrum ogrodniczym. Do zobaczenia za dwa miesiące.

13 Kocha... PORADNIK SEZONOWY Małgorzata Molęda VIRIDIS lubi... szanuje lutego dla zakochanych z całego świata jest datą wyjątkową. Przypadające na ten dzień Walentynki, to niewątpliwie najbardziej całuśne i przytulaśne święto w środku mroźnej zimy. Większość przeciwników obchodzenia Walentynek zarzuca temu, bądź, co bądź uroczemu świętu, iż jest ono tworem typowo komercyjnym, wręcz wymyślonym przez koncerny handlowe. Warto jednak mieć na uwadze, że komercyjnego charakteru Walentynki nabrały dopiero w XX wieku, a ich korzenie sięgają starożytnego Rzymu. Jak można przeczytać w różnorodnych źródłach, będące pierwowzorem Walentynek, luperkalia przypadały na 15 dzień lutego. Organizowane w tym czasie festyny ku czci boga płodności - Faunusa Lupercusa poprzedzane były wcześniejszym losowaniem. 14 lutego imiona młodych dziewcząt zapisywano na kawałkach papieru i odbywała się swoista loteria. Młodzi chłopcy za sprawą ślepego losu wybierali sobie partnerkę, która miała im towarzyszyć podczas obchodów luperkaliów. Zwyczaj ten przetrwał do IV wieku, kiedy to w pogańskim dotąd Rzymie zaczęło dominować chrześcijaństwo. W roku 496 papież Gelazy zniósł zwyczaj obchodzenia luperkaliów i zastąpił go najbliższym w kalendarzu liturgicznym świętem męczennika Walentego. Walenty był rzymskim biskupem, który mimo zakazu panującego Klaudiusza II udzielał ślubu młodym żołnierzom i ich wybrankom. Gdy o niesubordynacji kapłana dowiedział się Cesarz, wydał na duchownego karę śmierci. Czekając w celi na egzekucję Walenty poznał i zakochał się w niewidomej córce strażnika. REKLAMA Jak głosi legenda dziewczyna pod wpływem miłości Walentego odzyskała nawet wzrok! Nie jest to jednak historia z happy endem. 14 lutego 269 roku Walenty został stracony pozostawiając po sobie jedynie list, który podpisał słowami od Twojego Walentego. Jak już wiemy komu zawdzięczamy Walentynki, to teraz skupmy się na tym, co jest ogrodnikowi najbliższe, czyli na kwiatach. Tradycja obdarowywania ukochanej bukietem kwiatów pojawiła się w XVI wieku. Zapoczątkowała ją jedna z córek króla Francji Henryka IV, która zorganizowała bal walentynkowy, na którym mężczyźni podarowywali wszystkim kobietom bukiety kwiatów. Od tej pory ukochani zostali zobowiązani do wysyłania kwiatów i listów miłosnych do wybranek swego serca. Dlaczego akurat kwiaty? Kwiaty symbolizują nasze uczucia. Mogą wiele za nas powiedzieć jak również pozwalają wiele przemilczeć. Wystarczy, że zagłębimy się w znaczenie poszczególnych gatunków, by skomponować bukiet na miarę naszych uczuć. Czerwona róża, podobnie jak tulipan tegoż samego koloru są symbolem wielkiej miłości, ale aby zaskoczyć ukochaną nieszablonowym bukietem warto sięgnąć po niebieskie anemony, pojedyncze białe goździki, fiołki, lawendę lub margaretki. Niejednokrotnie chcemy wręczyć bukiet bliskiej nam osobie, jednak boimy się, że tradycyjne róże mogą być zbyt wymowne. W takim wypadku warto postawić na białe hiacynty symbolizujące bezinteresowną sympatię lub bratki obrazujące przyjaźń. Z racji tego, że coraz rzadziej przy wyborze kwiatów pamiętamy o ich ukrytym znaczeniu, oprócz bukietu warto ukochanej osobie podsunąć także Viridis. Po lekturze powyższego tekstu wszystko stanie się jasne. Powodzenia! 13

14 PORADNIK SEZONOWY Zima parapecie Zima na Natalia Charzewska Centrum Ogrodnicze GAJ, Wrocław Miłośnicy roślin nie muszą przejmować się nastaniem jesieni i zakończeniem sezonu w ogrodzie. Jest przecież ogromna ilość kwiatów domowych, które cieszą oko zielenią i pięknymi barwami również zimą. O ile dla większości roślin domowych późna jesień to okres, w którym przechodzą w stan spoczynkowy trwający do wiosny, o tyle istnieje całkiem spora grupa gatunków, które właśnie zimą ubarwiają mieszkanie kwiatami. Pamiętajmy, że okres zimowy jest bardzo niekorzystny dla roślin domowych dzień jest krótszy, w związku z czym dociera do nich zdecydowanie mniej światła, na czym najbardziej tracą przede wszystkim gatunki z pstrymi, intensywnie ubarwionymi liśćmi. Jeśli dysponujemy oknem od strony południowo wschodniej przenieśmy na nie nasze ulubione kwiaty doniczkowe. Starajmy się nie zasłaniać okien roletami czy firankami i pamiętajmy o regularnym wycieraniu kurzu, który zalegając na liściach również utrudnia dostęp do światła. Aby oczyszczanie roślin z kurzu nie było przykrym obowiązkiem warto zaopatrzyć się w dostępne na rynku gotowe ściereczki (np. Nabłyszczające Ściereczki do liści firmy Zielony Dom), które nasączone są specjalnym płynem zawierającym substancje nabłyszczające i nawożące. Te gatunki roślin, których liście pokryte są meszkiem można łatwo odkurzyć przy pomocy pędzelka. Rośliny domowe w okresie zimowym powinny znajdować się w nieco niższej temperaturze (dzięki temu nie będą wypuszczać nowych liści i pędów, które m.in. ze względu na niedostateczną ilość światła są wiotkie, wyblakłe i nieestetyczne). Idealnym dla nich miejscem jest parapet okienny, pod którym nie ma kaloryfera. Wietrząc mieszkanie pamiętajmy jednak o przeniesieniu wszystkich roślin w głąb mieszkania, gdyż większość kwiatów źle znosi przeciągi i wahania temperatur. Również gatunki kwitnące zimą (np. kwiaty cebulowe, azalie doniczkowe, kamelie) utrzymują się w dobrej kondycji oraz zdecydowanie dłużej i bujniej kwitną w niższej temperaturze. Kolejną ważną kwestią związaną z pielęgnacją roślin doniczkowych zimą jest z całą pewnością ich podlewanie. Zarówno te będące w stanie spoczynku zimowego jak i kwiaty kwitnące o tej porze roku należy podlewać nieco rzadziej niż w okresie letnim, jednak zawsze należy brać pod uwagę temperaturę i wilgotność powietrza. Wodę powinno się wlewać do podstawek lub osłonek, ponieważ w ten sposób zmniejsza się ryzyko przesuszenia dolnej partii korzeni. Wilgotność ziemi w doniczce warto regularnie sprawdzać (np. długim drewnianym patyczkiem), aby kontrolować jej równomierne nawilżenie. W okresie grzewczym bardzo często zdarza się, że rośliny obumierają z powodu niedostatecznej ilości wody (w przypadku, gdy w mieszkaniu jest bardzo ciepło ziemia w doniczce zbyt szybko traci wodę wskutek czego roślina nie zdąży z niej skorzystać). Podsumowując jeśli możemy zapewnić naszym roślinom nieco niższą temperaturę, to ich podlewanie można śmiało zredukować, nie dopuszczając jednak do przesuszenia bryły korzeniowej (jedno podlewanie na dni). REKLAMA

15 PORADNIK SEZONOWY Kwiaty kwitnące zimą powinny być nawożone Jeśli jednak kwiaty znajdują się w ogrzewanym mieszkaniu należy pamiętać, że są narażone na szybszą utratę wody, w związku z czym należy stale kontrolować wilgotność gleby i podlewać w razie jej nadmiernego wysuszenia. W przypadku bardzo suchego powietrza należy dodatkowo nawilżać rośliny spryskując ich liście wodą (wyłączając rośliny nie tolerujące wody na liściach tj. fiołek afrykański). Każdy miłośnik roślin wie, jak ważne dla ich wzrostu, wyglądu i kondycji jest ich nawożenie. Czy jednak powinno się nawozić kwiaty domowe w okresie zimowym? Aby rośliny cieszyły oko pięknym wyglądem muszą mieć dostęp do mikro i makroelementów, odpowiedzialnych za właściwy rozwój ulistnienia, zawiązywanie kwiatów i owoców, prawidłowy rozwój systemu korzeniowego itd. Każdy więc nawóz zawiera w sobie odpowiednie składniki pokarmowe (azot, potas, fosfor, cynk, żelazo i wiele innych), które są niezbędne w okresie wzrostu każdej rośliny. Jeśli nasze kwiaty domowe mają zapewnione odpowiednie warunki do spoczynku zimowego nie powinno się ich zasilać nawozami (za wyjątkiem odmian kwitnących w tym okresie) zasilanie niepotrzebnie pobudzi rośliny do wzrostu, przez co zaburzy się ich cykl życiowy. W centrach ogrodniczych można znaleźć jednak specjalne nawozy do stosowania zimą (np. firmy Florovit lub Agrecol), których skład jest dostosowany do potrzeb roślin w okresie spoczynku zapewniając prawidłowe przezimowanie i redukując negatywne skutki niedoboru światła. Mimo zimy, ta pelargonia pięknie kwitnie, dlatego należy ją nawozić Najkorzystniejsze dla roślin jest zatem obniżenie temperatury (nawet do st. C), zapewnienie jak największej ilości światła, odpowiedniej wilgotności powietrza, zredukowanie podlewania oraz zrezygnowanie z nawożenia. Stworzenie takich optymalnych warunków jest jednak często niewykonalne, zwłaszcza gdy nie dysponujemy pomieszczeniem, w którym rośliny będą mogły przeczekać okres spoczynku, dlatego też bardzo ważna jest stała ich obserwacja i znajomość wymagań poszczególnych gatunków. Pielęgnacja roślin doniczkowych zimą może być kłopotliwa zwłaszcza dla początkujących, jednak z całą pewnością warto poświęcić na to więcej uwagi, zwłaszcza że nagrodą za ten wysiłek będą piękne rośliny cieszące oko również wtedy, kiedy nasz ogród śpi przysypany białym puchem. REKLAMA

16 PORADNIK SEZONOWY Ogród w dobrych rękach wczy możliwe, by ogród wpływał na nasze zdrowie, powodzenie bądź zasobność portfela? Możliwe... przynajmniej tak twierdzą znawcy chińskiej tradycyjnej sztuki aranżowania przestrzeni Feng Shui. U podnóża sukcesu jest wprowadzenie do ogrodu harmonii, która według głęboko zakorzenionych wierzeń w krajach Dalekiego Wschodu jest podstawą idealnego świata. Według feng shui, w swoim najbliższym otoczeniu (w pokoju, domu, ogrodzie) zawsze powinniśmy dążyć do uzyskania swobodnego przepływu energii chi siły doskonałej, która jest obecna we wszystkim co żyje, w pozytywnych myślach, pięknych krajobrazach, dobrych relacjach międzyludzkich. Odblokowanie chi zagwarantuje nam i naszej rodzinie lepsze samopoczucie (zarówno fizyczne jak i psychiczne) oraz spokój, który pozwoli cieszyć się sukcesami w każdej sferze życia. Co jest ważne? Załóżmy że ¾ naszej działki zajmuje trawnik (pierwiastek yin), gdy przychodzi pora koszenia tego areału ogrodnikowi od razu psuje się humor (no chyba, że lubi chodzenie za kosiarką). Można tego uniknąć zmniejszając powierzchnię murawy na rzecz rabat kwiatowych (pierwiastek yang). Całkiem logiczne. Także dominacja pierwiastka yang pogarsza nasze samopoczucie. Wysokie drzewa posadzone w skupisku blisko domu będą wywoływać w nas poczucie zagrożenia (w czasie burzy mogą się złamać i zniszczyć dach, zaciemniają dom zabierając nam światło itd.). Projektowanie ogrodu według feng shui nie jest proste, gdyż obejmuje bardzo wiele zagadnień, z którymi na co dzień w naszej kulturze nie mamy do czynienia. Na domiar złego istnieje wiele szkół feng shui, przez co temat staje się jeszcze bardziej zawiły. Skupmy się więc na rzeczach najważniejszych. Mając cały czas na uwadze, że najważniejsza jest równowaga, na tapetę bierzemy koncepcję yin i yang opierającą się na dwóch sprzecznych, ale wzajemnie uzupełniających się siłach. Pierwiastkiem yin (żeńskim) w ogrodzie są rzeczy statyczne, stonowane, którym przypisuje się energię ciemną, pasywną (trawnik, sadzawka - zbiornik ze stojącą wodą, delikatne barwy). Pierwiastkiem yang są elementy dynamiczne (drzewa, skalniak, fontanna, kaskada wodna). Na pierwszy rzut oka, wszystko co zostało napisane powyżej jest dość chaotyczne i niewiele nam mówi. Prawda jest jednak inna. Uzupełnieniem koncepcji yin i yang jest zasada pięciu żywiołów (zasada wu xing). Tymi pięcioma elementami są: woda, drzewo, ogień, ziemia oraz metal. Żywioły te wpływają na siebie wzajemnie (a zarazem na równowagę w naszym otoczeniu i życiu), przy czym wpływ ten może mieć charakter wzmacniający (składając się na tzw. cykl twórczy) lub hamujący (stanowiąc tzw. cykl niszczący). Najmocniejszą reakcję odnajdujemy w połączeniu żywiołu ognia i wody. Nie powinny one występować blisko siebie, ponieważ niszcząca moc takiego duetu negatywnie wpływa na nasze samopoczucie. Poszczególne żywioły reprezentowane są przez konkretne materiały, wykazują także powiązanie z określonymi stronami świata, liczbami, roślinami, a także przedmiotami. Szczegółowe wyjaśnienie zasady wu xing znajdą Państwo w kolejnych częściach cyklu o sztuce feng shui w ogrodzie. REKLAMA 16

17 Na samym końcu przyjrzyjmy się podopiecznym szkoły form krajobrazu, zgodnie z którą, przestrzenią wokół domu mają opiekować się cztery zwierzęta. REKLAMA Zaczynając od samej furtki... Na froncie domu urzęduje pierwsze zwierzę - czerwony Feniks symbolizujący perspektywy. Otwarta przestrzeń w tym miejscu napawa nas optymizmem, pozwala snuć plany, daje wiarę w spełnienie marzeń patrzymy do przodu i nie widzimy przeszkód. By nie zawężać swoich horyzontów zrezygnujmy w tym miejscu z wysokich drzew na rzecz trawnika lub niskich roślin. Niekorzystne jest także stawianie wysokiego płotu (powyżej linii oczu), który zamyka nas na świat. Kolejno, na prawo wpadamy pod skrzydła drugiego opiekuna - szmaragdowego Smoka. Czuwa on nad naszą kreatywnością i pozwala myśleć nieszablonowo. By skorzystać z jego opatrzności po prawej stronie od wejścia do ogrodu powinniśmy zlokalizować miejsce wypoczynku altanę ogrodową czy wygodną ławkę do siedzenia. Nad lewą stroną ogrodu pieczę sprawuje trzecie zwierzę - biały Tygrys odzwierciedlający logikę i konsekwencję. Prawa strona myśli, lewa strona tworzy. Po lewej stronie warto założyć kompostownik lub warzywnik, posadzić drzewa owocowe, postawić składzik, w którym będzie mógł tworzyć domowy majsterkowicz. Oparciem dla nas i naszej rodziny jest ostatni sprzymierzeniec - czarny Żółw. Zastosowanie zasad feng shui jest możliwe nie tylko w nowych ogrodach. Niejednokrotnie kierowanie się wskazówkami feng shui pozwala uzdrowić stary ogród, który mimo starań ogrodnika nie mógł osiągnąć równowagi i harmonii. Bywa także, że nieświadomie tworzymy ogród, który pokrywa się z zasadami chińskiej filozofii. Bierze się to główine z wewnętrznej potrzeby osiągnięcia równowagi i posiadania ogrodu jak najwierniej odzwierciedlającego naturę. To on osłaniania tyły naszej posesji dając nam poczucie bezpieczeństwa. Stanowi barierę i izoluje nas od tego, czego odwróceni twarzą do domu moglibyśmy nie widzieć. To właśnie na tyłach domu jest miejsce dla wysokiego żywopłotu czy szpaleru drzew. Można traktować ogrodowe Feng Shui z przymrużeniem oka, nie da się jednak zaprzeczyć, że ogród zaprojektowany zgodnie z zasadami tej wielowiekowej sztuki jest harmonijny i funkcjonalny. W kolejnym numerze zdradzimy jak prowadzić ogrodowe ścieżki z uwzględnieniem przepływu energii Chi oraz czym kierować się przy wyborze roślin. Odpowiemy także na pytanie, czy ogród feng shui musi być ogrodem japońskim. 17

18 PORADNIK SEZONOWY Warzywnik na 100% Coraz częściej, nawet przy domach w mieście pojawiają się grządki z warzywami. Najczęściej są to niewielkie skrzynie, które umożliwiają wyhodowanie kilku podstawowych warzyw, niejednokrotnie bardziej dla zabawy niż z chęci posiadania własnych, ekologicznych marchewek czy rzodkiewek. Rozsądnie prowadzony warzywnik gwarantuje nam rotację warzyw przez cały rok. Wystarczy, że planując grządki uwzględnimy długość okresu wegetacji poszczególnych warzyw, dzieląc je na trzy grupy: - warzywa przedplonowe, - warzywa w plonie głównym, - warzywa poplonowe. Przedplonem mogą być wszystkie te warzywa, które już wczesną wiosną możemy wysiać na grządki. Dodatkowo są to rośliny, które szybko rosną, najczęściej mają niewielkie wymagania pokarmowe i korzystnie wpływają na żyzność i właściwości fizyczne podłoża. Zaliczyć do nich możemy m.in. koper, sałatę, szpinak, rzodkiewkę, kalarepę, a także warzywa strączkowe groszek cukrowy i bób. Przedplon zbieramy późną wiosną - w maju, najpóźniej w czerwcu. Plon główny, to rośliny o długim okresie wzrostu, które najdłużej zajmują pole, i którym należy poświęcić najwięcej uwagi. Mogą nim być np.: ogórki, pomidory, papryka, cebula, cukinia, marchew, selery lub późne odmiany kapust. W międzyczasie na grządkach może pojawić się również międzyplon, którym mogą być warzywa mające krótszy okres wegetacji niż plon główny. Długość wegetacji w tym przypadku jest bardzo ważna, gdyż rozrastający się plon główny z czasem zacznie zabierać przestrzeń życiową międzyplonów. Aby nie dopuścić do takiej sytuacji, warzywa sąsiadujące powinny zniknąć z grządek odpowiednio wcześnie. Dobierając odpowiedni międzyplon warto pamiętać także o podstawowych zasadach uprawy współrzędnej. Międzyplonem może być sałata głowiasta lub brokuł. Nadaje się również rzodkiewka i kalarepa. Pokazowym duetem są ogórki i kapusta wczesna. Gdy z grządek zniknie plon główny pora pomyśleć o poplonie. Wysiewa się go lub sadzi dopiero późnym latem lub jesienią po zbiorze plonu głównego. Poplonem mogą być wczesne odmiany kalafiorów na zbiór jesienny, brokuły, jarmuż, endywia, roszponka lub kapusta pekińska. Poplon nie zawsze musi wiązać się ze zbieraniem plonu, może mieć także znaczenie fitosanitarne, gdy wysiewane rośliny tzw. nawozy zielone będą przekopane z podłożem. Uprawa roślin w celu nawozowym daje nam przede wszystkim możliwość łatwego wprowadzenia do gleby substancji organicznej zasobnej w składniki pokarmowe. Jej rozkład, zachodzący z udziałem mikroorganizmów glebowych, powoduje wzbogacenie gleby w cenne związki próchniczne, a także w łatwo dostępne dla roślin składniki odżywcze. Planowanie przedplonów, plonu właściwego, między- i poplonów jest elementem zmianowania, które umożliwia maksymalne wykorzystanie powierzchni nawet niewielkiego warzywnika przy jednoczesnej trosce o zasobność i zdrowie podłoża. <km> REKLAMA REKLAMA ul. Piłsudskiego Sucha Beskidzka Tel. 33/ ul. Wolności Maków Podhalański Tel. 33/

19

20 Spiżarnia PORADNIK SEZONOWY pod śniegiem Gdy większość warzyw spokojnie zimuje w chłodnych spiżarniach i piwnicach, na zagonach króluje zielenina, której zima się nie ima. Sezon w warzywniku trwa cały rok. Wystarczy zaopatrzyć się w odpowiednie gatunki i odmiany, by po świeżą pietruszkę wyskakiwać na grządki, a nie do sklepu. W zestawieniu warzyw, którym niestraszny jest śnieg i mróz koniecznie muszą znaleźć się pory, pietruszka, jarmuż i brukselka. Miejsca nie powinno zabraknąć także dla mało popularnej u nas endywii, a także niepozornej roszponki. Por zimową porą Warzywo to pochodzi z południowej Europy, południowo-zachodniej Azji, południowej Anglii i Persji. Uprawa pora ma wielowiekową tradycję, znany był już Egipcjanom, Grekom i Rzymianom w czasach starożytnych. Do Polski por dotarł dzięki królowej Bonie, która przywiozła go do nas z Włoch. Jest bogatym źródłem witaminy A, C, E i witamin z grupy B oraz mikro i makroelementów takich jak: potas, wapń, fosfor, magnez i kwas foliowy. Do zimowej uprawy pod śniegiem najlepiej nadają się późne odmiany pora należące do typu zimowego, charakteryzujące się długim okresem wegetacji ( dni). Odznaczają się one zwiększoną zawartością suchej masy, cukrów i chlorofilu oraz obfitym woskowym nalotem na powierzchni liści. Proponowane odmiany to: 'Arkansas', 'Blizzard', 'Carina', 'Bartek', 'De Carentan 2', 'Farinto' oraz 'Maciek'. Warto pamiętać, że na nic zdają się wrodzone predyspozycje odmian do zimowania w gruncie jeżeli rośliny muszą zmierzyć się z mroźną bezśnieżną zimą. W takiej sytuacji bez odpowiednich osłon mogą wymarzać nawet najbardziej odporne odmiany. Zielona bomba witaminowa Pietruszka pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, nazwa łacińska oznacza rosnąca na skale". REKLAMA REKLAMA Obecnie jest to jedna z najpopularniejszych roślin przyprawowych. Pod polskie strzechy pietruszkę przywiozła królowa Bona. Swoją ogromną popularność zawdzięcza nie tylko smakowi i charakterystycznemu zapachowi, ale także nadzwyczajnym właściwościom zdrowotnym - zawarty w niej olej eteryczny wspomaga trawienie i poprawia apetyt. Pietruszka jest szczególnie bogata w witaminę C (jest jej pięć razy więcej niż w cytrynach i pomarańczach), B1, B2, K, PP oraz składniki mineralne: potas, magnez, wapń i fosfor. Nasiona pietruszki (najlepiej naciowej) przeznaczonej do zimowej uprawy wysiewamy w drugiej połowie września. Podczas łagodnych zim jej okrywanie nie jest konieczne, jednak chcąc ochronić zielone i aromatyczne liście przed większym chłodem możemy przykryć je agrowłókniną lub niskim tunelem. Polecane odmiany: ' Halblange', 'Hamburska', 'Vistula', 'Festival 68', 'Paramount', 'Pesto'. Jarmuż i już! Jarmuż był znany już w epoce brązu. Cenili go starożytni Grecy i Rzymianie uprawiali kilka jego odmian. Jego ojczyzną jest rejon Morza Śródziemnego. We Francji stał się popularny w XIII wieku, do Polski dotarł dopiero w XVII wieku. Jarmuż to wyjątkowo bogate źródło chlorofilu, błonnika, witamin A, B1, B2, C, E, K i składników mineralnych (wapnia, żelaza, potasu, magnezu, manganu). W porównaniu do kapusty zawiera kilkadziesiąt razy więcej witaminy A oraz 5 razy więcej wapnia i żelaza. Ponadto zawiera flawonoidy i związki siarki o działaniu przeciwnowotworowym, przeciwutleniacze pomocne przy zapobieganiu procesom starzenia, czy polisacharydy i polifenole używane w leczeniu alergii. Jeżeli odpowiednio dobraliśmy stanowisko uprawy jarmużu sadząc go w zacisznych, osłoniętych od wiatru miejscach, roślina nie będzie wymagać żadnych osłon ani też dodatkowego zabezpieczenia. OGRÓD CENTRUM Artykuły ogrodnicze Dealer firmy STIHL, Makita Serwis: Makita, Briggs & Stratton, STHIL, HONDA Zapraszamy Pn-Pt 9-18 Sobota 9-14 Tel Wielicka Kraków Tel:

21 Zadołowania w ustronnym miejscu wymagać będą jedynie egzemplarze, którym przyszło rosnąć na przeciągu. Ciągłość zbioru i jego jakość zależą od systematycznego obrywania najstarszych liści. Za zimową uprawą jarmużu przemawia także fakt, że po przemrożeniu liście stają się delikatniejsze w smaku i tracą charakterystyczną dla wszystkich kapustnych gorycz. Ze szczegółowymi zasadami uprawy jarmużu mogli zapoznać się Państwo na łamach wczesnoletniego wydania naszego magazynu (Viridis nr 19 - Wołowina z grządki ). Polecane odmiany: 'Winterbor F1', 'Redbor F1' i 'Arsis F1'. Mała kapustka z charakterem Jak sugeruje nazwa początków brukselkowej historii należy szukać w stolicy Belgii, mniej więcej w XIII wieku. Niewielkie zielone główki, którym nie straszny jest mróz, to udane skrzyżowanie kapusty głowiastej i jarmużu. Brukselka jest skarbnicą witamin zawiera m.in.. witaminy: A, B1, B2, B3, B5, B6, B9, C, E, H, K. Ponadto jest bogata w składniki mineralne: potas, magnez, wapń, sód, żelazo, mangan, fosfor, miedź, cynk, błonnik pokarmowy, karoten, kwas foliowy, kwas pantotenowy, białko, węglowodany. PORADNIK SEZONOWY 0 Brukselka bez uszczerbku znosi spadki temperatur do poziomu - 15 C. Przy mocniejszym ochłodzeniu rośliny można zabezpieczać agrowłókniną lub słomą. Podobnie jak w przypadku jarmużu, zimowe ochłodzenie korzystnie wpływa na walory smakowe kapustki pozbawiając ją goryczy. Nawet naprzemienne zamarzanie i rozmarzanie nie pogarsza jej smaku. Polecane odmiany: Maczuga', Groninger', Roodnerf'. Kuzynka sałaty - endywia Na sam koniec naszą uwagę skupimy na endywii. Endywia (Cichorium endivia L.) to bardzo bliska kuzynka sałaty, jednak chociaż mają wspólnego praprzodka (podrodzina Cichorioideae), endywia zalicza się do rodzaju cykorii. Źródła historyczne wspominają, że endywię znali już starożytni Egipcjanie, Żydzi, a także Grecy i Rzymianie. Na północ Europy trafiła w czasach średniowiecza, a do Polski wieku XIX. Liście, które w zależności od odmiany botanicznej mogą być gładkie (eskariola) lub mocno powcinane (endywia kędzierzawa) mają charakterystyczny, lekko gorzkawy smak i przewyższają swą wartością odżywczą liście sałaty masłowej. Największą zaletą endywii jest wysoka zawartość wapnia, fosforu i żelaza, a także licznych witamin, głównie z grupy B, C i E. Ważnym zabiegiem poprawiającym smak endywii jest bielenie liści. Na 2-3 tygodnie przed zbiorem podnosi się liście ku górze i związuje sznurkiem, podobnie jak przy bieleniu sałaty rzymskiej czy selerów naciowych. Bielenie można też przeprowadzić po wyjęciu roślin z ziemi i zadołowaniu w piwnicy. W temperaturze 4-5 C można endywię przetrzymać w piwnicy do lutego. REKLAMA

22 PORADNIK SEZONOWY Zimowe wieczory ze smakiem... Pomysł na chłodny wieczór? Izabela Jażdżewska Przychodzi mi tylko kierownik ds. marketingu do głowy kieliszek BIOWIN domowego ajerkoniaku, napoju cudownie rozgrzewającego i zarazem osładzającego każdą chwilę. Mimo, że napój ten kojarzy się głównie ze Świętami, można wykorzystać go do naprawdę wielu dań, zaczynając od adwokatowych naleśników przez ciasta,polewę do lodów i wielu innych deserów. Na półkach sklepowych można wypatrzyć przeróżne rodzaje tego likieru jajecznego, jednakże mało który dorównuje tym powstałym w domowym zaciszu! A jeśli dodatkowo zostanie sporządzony na bazie własnego destylatu, jego smak staje się jeszcze łagodniejszy i bardziej aksamitny. Zrobienie tego słodkiego trunku jest bardzo proste i stosunkowo szybkie w przygotowaniu. Nie wymaga również leżakowania jak wino. Poniżej kilka godnych polecenia przepisów: Jajeczna delicja... czas przygotowania: do 10 minut pracy własnej + kilka godzin na schłodzenie w lodówce (proporcje na ok. 700 ml ajerkoniaku; składniki odmierzane szklanką o pojemności 250 ml) ź 4 surowe żółtka ź 1 opakowanie drobnego cukru wanilinowego lub laseczka wanilii ź 3/4 szklanki cukru pudru ź 350 g zimnego niesłodzonego mleka skondensowanego ź 3/4 szklanki spirytusu 95%- jeśli likier ma być rzadszy (w sensie konsystencji) lub słabszy (w sensie %), to można w ogóle podmienić spirytus na wódkę i dodać jej więcej (np. 1,5 szklanki) Tak przygotowany trunek wlewam do umytej i wyparzonej butelki, zakręcam i wstawiam do lodówki na kilka godzin ajerkoniak zgęstnieje. W razie chęci przechowywania w lodówce, trzeba pamiętać, że zaraz po wyjęciu z lodówki tego typu likier jest bardzo gęsty, potem się naturalnie rozrzedza, więc trzeba go wyjąć odpowiednio wcześniej. Co robić, gdy w ostatniej chwili dowiadujemy się o przyjściu znajomych? Nie wpadajmy przedwcześnie w panikę. Ekspresowy ajerkoniak na bazie gotowej masy krówkowej jest doskonałym sposobem, aby zachwycić ich podniebienia wspaniałym słodkim, mocnym trunkiem:) Wystarczy zakupić w sklepie puszkę ze skarmelizowanym mlekiem typu krówka. Puszkę umieszczamy w garnku z wodą i gotujemy przez ok. 20 minut, tak aby zawartość całkiem się upłynniła. Po tym czasie otwieramy na gorąco puszkę (ostrożnie), wyjmujemy zawartość i mieszamy mikserem na gorąco dodając 200 ml alkoholu ok. 95%. Kiedy uzyskamy jednolitą masę, dolewamy zimnego mleka i mieszamy jeszcze przez chwilę. Kilka minut i napój gotowy! Wspaniale smakuje na ciepło jak i na zimno, ma też bardzo dobrą trwałość. Na zdrowie! Do miski dodaję żółtka oraz cukry i dokładnie ubijam na puszysto. Mieszam tak długo, aż żółtka wyraźnie pojaśnieją i zwiększą objętość. Cały czas miksując na niskich obrotach, dolewam bardzo wolno zimne skondensowane mleko. Kiedy połączy się z żółtkami, równie wolno dolewam spirytus.

23

24 REKLAMA VIRIDIS ZDROWIE Czosnek antybiotyk na wszystkie dolegliwości Justyna Nimiro Czosnek jest rośliną pochodzącą z Azji. Znany jest już od 5000 lat. Jego główki były już na malowidłach wewnątrz piramidy Cheopsa, a także w pałacu Knossos na Krecie, jak i w ruinach Pompei. W latach prehistorycznych jego główną zaletą były właściwości dezynfekujące. Czosnek był podawany budowniczym przy budowie piramid dla wzmocnienia wytrzymałości. W średniowieczu pito miód z dodatkiem czosnku, a w czasach wojny czosnek służył do odkażania ran. Z upływem lat jego zastosowanie stawało się szersze. Okazało się, że czosnek ma właściwości bakteriobójcze, grzybobójcze, wzmacniające wytrzymałość sportowców, polepszające układ odpornościowy, obniżające ciśnienie krwi, a także poprawiający libido oraz działający w profilaktyce nowowotworowej, dzięki zawartości antyoksydantów. Czosnek został nazwany naturalnym antybiotykiem. Wszystko to za sprawą bardzo zróżnicowanego i bogatego składu. Czosnek w 60% składa się z wody, 33% to węglowodany. W czosnku znajdują się olejki eteryczne i organiczne związki siarkowe, czyli allina i skordynina A i B. Charakterystyczny zapach, a także właściwości zdrowotne pojawiają się dopiero po zmiażdżeniu czosnku, kiedy przy udziale powietrza alliny przechodzą w allicynę. Allicyna z kolei jest przekształcana w organizmie ludzkim w substancję podobną do leku rozpuszczającego śluz oskrzelowy. Zasługuje ona w pełni na miano naturalnego antybiotyku zalecanego przy zapaleniu zatok, bólu gardła itp.. Liczne badania wykazały, że działanie allicyny jest na tyle silne, by w warunkach in vitro (w laboratorium, na odizolowanych bakteriach) zniszczyć kolonię bakterii w ciągu 3 minut. Czosnek zawiera również witaminy z grupy B, witaminę C, potas, żelazo i magnez. Należy pamiętać o tym, że czosnek jest spożywany w kuchni głównie do przyprawiania potraw, dlatego nie jest głównym źródłem tych składników mineralnych. Czosnek to naturalne źródło antyoksydantów. Jego ząbki zawierają dużo siarki, flawonoidów oraz selenu. Siarczki selenu odpowiadają za naprawę uszkodzonego łańcucha genetycznego (DNA), przez co zapobiegają chorobom nowotworowym. Natomiast flawonoidy to związki roślinne, które posiadają właściwości przeciwutleniające oraz przeciwzapalne. Lekarze amerykańscy wyodrębnili składnik czosnku, który nazwano ajoenem, działający podobnie na procesy krzepnięcia krwi jak aspiryna, - jeden z najstarszych i najbardziej znanych na świecie leków. Ajoen zmniejsza skłonność do zmian zakrzepowo zatorowych. Nieprzyjemna woń czosnku Wadą czosnku jest jego zapach, który ulatnia się nie tylko z wydychanym powietrzem, ale przez całą powierzchnię skóry. Uciążliwość czosnkowego oddechu możemy zniwelować natką pietruszki, tymiankiem, kminkiem, miętą, goździkami, skórką cytryny lub pomarańczy oraz jabłkiem. Można sięgnąć także po jogurt, mleko, miód bądź czerwone wino. Czosnek jest najbardziej wszechstronną i niedocenianą w pełni rośliną i nie bez powodu zwolennicy naturalnego sposobu odżywiania uważają go za cud natury. Jest bezpieczny i skuteczny. Czosnkowa kuracja na sto sposobów Nalewka czosnkowa na bazie mleka Wskazania:przeciw miażdżycy. Składniki: 1 filiżanka mleka, 2 ząbki czosnku. Przyrządzanie:Czosnek posiekać, zgnieść i gotować w mleku przez 5 minut, pić po 1 filiżance dziennie. Tybetańska nalewka czosnkowa na bazie spirytusu Wskazania: obniża cholesterol, zmniejsza ciśnienie, zwiększa odporność organizmu. Składniki: 35 g czosnku, 200 ml spirytusu. Przyrządzanie: Obrany i posiekany czosnek zalać spirytusem. Zamknąć szczelnie i odstawić na 7 dni w chłodne i ciemne miejsce. Następnie przecedzić i zamknąć na 3 dni. Kuracja: pierwszego dnia wypijamy kroplę do śniadania, dwie krople do obiadu i trzy do kolacji. Do śniadania dnia drugiego serwujemy sobie cztery krople, do obiadu pięć i tak dalej aż do wyczerpania się nalewki. Korzyści zdrowotne ze stosowania oleju kokosowego ul. Za gańczyka 16a Kobyłka WWW. KALISIAK. PL kalisiak. pl Zapraszamy: Pn-Pt Sobota Niedziela Nalewka czosnkowa na bazie wody i cytryny Wskazania: nadciśnienie Składniki: 1 szklanka miazgi czosnku, 1 szklanka soku z cytryny, 2,5 szklanki przegotowanej wody. Przyrządzanie: Wszystkie składniki wymieszać i przechowywać w ciemnej butelce w chłodnym miejscu. Kuracja: stosować codziennie 1 łyżkę stołową wieczorem przed snem, po kolacji. Zaufajmy Matce Naturze i pozwólmy jej leczyć nas najlepszymi sposobami, bez dodatku chemii.

Rok w ogrodzie - H. M. Schmidt

Rok w ogrodzie - H. M. Schmidt Rok w ogrodzie - H. M. Schmidt Spis treści Styczeń Pogoda dla ogrodników Prace w styczniu Zapobieganie uszkodzeniom przez śnieg i mróz Siew roślin kiełkujących w chłodzie RozmnaŜanie kwiatów balkonowych

Bardziej szczegółowo

Agnieszka Gawłowska ROŚLINY CEBULOWE

Agnieszka Gawłowska ROŚLINY CEBULOWE Agnieszka Gawłowska ROŚLINY CEBULOWE Spis treści WSTĘP 3 Ogólna charakterystyka 4 Wymagania roślin cebulowych 6 Uprawa 7 Sadzenie roślin cebulowych 8 Pielęgnacja 10 Nawożenie 10 Podlewanie 11 Odchwaszczanie

Bardziej szczegółowo

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej

Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Poprawa odporności roślin na stres biotyczny poprzez właściwe odżywienie w bieżącej fazie rozwojowej Optymalne odżywienie roślin jest jednym z podstawowych czynników decydujących o prawidłowej odporności

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM ZAJĘĆ I SZKOLEŃ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MOCZARACH SIERPIEŃ-LISTOPAD 2013

HARMONOGRAM ZAJĘĆ I SZKOLEŃ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MOCZARACH SIERPIEŃ-LISTOPAD 2013 HARMONOGRAM ZAJĘĆ SZKOLEŃ W DOMU POMOCY SPOŁECZNEJ W MOCZARACH SERPEŃ-LSTOPAD 2013 TERMNY ZAJĘĆ AKTYWZACYJNYCH Z ZAKRESU OGRODOTERAP TEMATY grupa Sierpień Wrzesień Październik Listopad 1 - zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

5 korzyści ze stosowania nawozów Bio Florin:

5 korzyści ze stosowania nawozów Bio Florin: 5 korzyści ze stosowania nawozów Bio Florin: 1. Silne i zdrowe rośliny. 2. Szybszy wzrost. 3. Intensywne kolory. 4. Większe przyrosty masy zielonej. 5. Dłuższe i obfitsze kwitnienie. BIO FLORIN UNIWERSALNY

Bardziej szczegółowo

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie

Żywność. zapewnia prawidłowe funkcjonowanie. poprawia samopoczucie Warsztaty żywieniowe Żywność buduje i regeneruje dostarcza energii zapewnia prawidłowe funkcjonowanie poprawia samopoczucie Żaden pojedynczy produkt nie dostarczy Ci wszystkiego, czego potrzebujesz dlatego

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C).

Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Podczas gotowania część składników przedostaje się do wody. Część składników ulatnia się wraz z parą (głównie witamina C). Wzrost temperatury redukuje poziom większości składników odżywczych. Surowy por

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice

Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice Opracowanie: Dział Gospodarstwa Wiejskiego i Agroturystyki MODR Karniowice RÓŻA (Rosa) Zachwycano się nią w już starożytności, oznaczona tytułem królowej kwiatów. Najbardziej popularna roślina hodowana

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Hejka! Witam Was w kolejnym wydaniu szkolnego magazynu Moda i Uroda. W dzisiejszym wydaniu napisze dla Was o pielęgnacji włosów.

Hejka! Witam Was w kolejnym wydaniu szkolnego magazynu Moda i Uroda. W dzisiejszym wydaniu napisze dla Was o pielęgnacji włosów. Hejka! Witam Was w kolejnym wydaniu szkolnego magazynu Moda i Uroda. W dzisiejszym wydaniu napisze dla Was o pielęgnacji włosów. Strasznie polecam Wam szampony z marki Joanna np. -Joanna Jedwab Silk, -Joanna

Bardziej szczegółowo

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH

WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH WARZYWA JAKIE I ILE W WYBRANYCH SCHORZENIACH dr inż. Dominika Głąbska Zakład Dietetyki Katedra Dietetyki Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW warzywa i owoce są istotnym elementem codziennej

Bardziej szczegółowo

1. PRZYSŁOWIE, CYTAT,

1. PRZYSŁOWIE, CYTAT, Zapraszamy na stronę internetową www.klodawski.pl www.zyciebezchorob.pl Biuletyn nr 53 Październik 2012 Właściwe odżywianie będzie medycyną jutra - C.L. Pauling Witam i dziękuję, że zainteresowałeś się

Bardziej szczegółowo

Rola poszczególnych składników pokarmowych

Rola poszczególnych składników pokarmowych Zdrowy styl życia Rola poszczególnych składników pokarmowych 1. Białka Pełnią w organizmie funkcję budulcową. Są składnikiem wszystkich tkanek oraz kości. 2. Tłuszcze Pełnią w organizmie funkcję energetyczną.

Bardziej szczegółowo

NOWOŚĆ NA RYNKU POLSKIM!

NOWOŚĆ NA RYNKU POLSKIM! KLUB PRZEDSIĘBIORCÓW Drzewka egzotyczne NOWOŚĆ NA RYNKU POLSKIM! 220 cm MAX. -10 o C Drzewo oliwne nadaje otoczeniu śródziemnomorskiego charakteru, swoim atrakcyjnym wyglądem cieszy oko i jest inspiracją

Bardziej szczegółowo

Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka.

Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka. MICROPLAN ZIEMNIAK Nawóz Dolistny Wieloskładnikowy płynny nawóz dolistny z wysoką zawartością mikro i makroelementów do zasilania ziemniaka. Zawartość w litrze: Fosfor(P) 10g, Potas(K) 65g, Siarka(S) 5g,

Bardziej szczegółowo

Królewski krzew. 60 Różaneczniki

Królewski krzew. 60 Różaneczniki 60 Różaneczniki Królewski krzew Różaneczniki to bez wątpienia jedne z najbardziej efektownych krzewów w naszych ogrodach. O ich wartości dekoracyjnej świadczy szeroka gama kolorystyczna kwiatów, obfitość

Bardziej szczegółowo

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać?

Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Jakie produkty warto ze sobą łączyć a jakich połączeń produktów powinniśmy unikać? Komponując codzienne posiłki z ulubionych produktów spożywczych zwykle nie zastanawiamy się nad ich wpływem na nasz organizm

Bardziej szczegółowo

Żyjmy zdrowo kolorowo

Żyjmy zdrowo kolorowo Żyjmy zdrowo kolorowo Publiczna Szkoła Podstawowa u Ujeździe już od lat promuje zdrowy tryb życia pod hasłem Żyjmy zdrowo kolorowo. Podejmowane w ramach tego przedsięwzięcia działania mają na celu wypracowanie

Bardziej szczegółowo

OGRÓD JAK Z BAJKI PROJEKTOWANIE I ZAKŁADANIE OGRODÓW

OGRÓD JAK Z BAJKI PROJEKTOWANIE I ZAKŁADANIE OGRODÓW PROJEKTOWANIE I ZAKŁADANIE OGRODÓW OGRÓD JAK Z BAJKI Zaniedbany ogród, który jest przecież wizytówką domu, to problem niejednego właściciela nieruchomości. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka może

Bardziej szczegółowo

Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych

Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych Zakład Uprawy i Nawożenia Roślin Warzywnych Ocena dostępności i jakości nasion warzyw z upraw ekologicznych Autorzy: prof. dr hab. Stanisław Kaniszewski dr Anna Szafirowska Opracowanie redakcyjne: dr Ludwika

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

Jedzmy zdrowo na kolorowo!

Jedzmy zdrowo na kolorowo! Jedzmy zdrowo na kolorowo! Dlaczego powinniśmy jeść warzywa? Ponieważ są źródłem: -witamin: głównie: beta-karoten, witamina C, kwas foliowy oraz witaminy K, niacyna oraz witaminy E -składników mineralnych:

Bardziej szczegółowo

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia.

Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Łukasz Sujecki IIIA Zdrowe odżywianie - sposób odżywiania, polegający na przyjmowaniu substancji korzystnych dla zdrowia w celu zapewnienia lub poprawy zdrowia. Piramida zdrowego Odżywiania Pyyyszne mięsko

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy

Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy Sklepik wzorowy smaczny i zdrowy To NASZ Zielony sklepik w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Zielonkach! ZIELONKI = Zielony Sklepik = zdrowe i smaczne jedzenie Mamy coś do powiedzenia o piramidzie zdrowego

Bardziej szczegółowo

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY

DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY DODAJ KOLORÓW DO SWOJEJ DIETY WPROWADZENIE DO PREZENTACJI Carl Rehnborg i Nutrilite historia Wyzwania związane ze zdrowym sposobem odżywiania się Pokoloruj swoją dietę Zdrowy

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią

Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy prawidłowe prowadzenie plantacji jesienią Rzepak ozimy to roślina wymagająca profesjonalnego podejścia od momentu siewu do zbioru. Okres wegetacyjny trwa ok. 11 miesięcy (czasami nawet 12

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRODUKTÓW OGRODNICZYCH 2016. * Florovit - marka najczęściej używana w Polsce. Badanie DBM 2013.

KATALOG PRODUKTÓW OGRODNICZYCH 2016. * Florovit - marka najczęściej używana w Polsce. Badanie DBM 2013. KATALOG PRODUKTÓW OGRODNICZYCH 2016 * Florovit - marka najczęściej używana w Polsce. Badanie DBM 2013. SPIS TREŚCI AZOFOSKA UNIWERSALNE NAWOZY OGRODNICZE 3 str. NAWOZY MINERALNE GRANULOWANE 4 8 FLOROVIT

Bardziej szczegółowo

Glebowe choroby grzybowe bez szans!

Glebowe choroby grzybowe bez szans! Glebowe choroby grzybowe bez szans! Zdrowy start rośliny ze zdrowym systemem korzeniowym Trianum jest nietoksycznym biologicznym produktem firmy Koppert, który chroni uprawy przed takimi glebowymi patogenami

Bardziej szczegółowo

Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni

Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni Beata Fortuna-Antoszkiewicz Edyta Gadomska Krzysztof Gadomski Urządzanie i pielęgnacja terenów zieleni CZĘŚĆ III Podręcznik dla uczniów szkół kształcących w zawodzie technik architektury krajobrazu WYDANIE

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Nowe chłodziarko-zamrażarki

Nowe chłodziarko-zamrażarki Nowe chłodziarko-zamrażarki 1 Funkcjonalna przestrzeń i optymalna ochrona żywności Nowe chłodziarko-zamrażarki Indesit extra dedykowane są rodzinom, które oczekują łatwej do zaadaptowania przestrzeni na

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 09.01.02 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ

SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 09.01.02 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ SPECYFIKACJE TECHNICZNE D - 09.01.02 UTRZYMANIE ZIELENI PRZYDROŻNEJ 2 Utrzymanie zieleni przydrożnej D-09.01.02 1. WSTĘP 1.1. Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej specyfikacji technicznej (ST) są wymagania

Bardziej szczegółowo

Zdrowie Sklep Utworzono : 07 lipiec 2016

Zdrowie Sklep Utworzono : 07 lipiec 2016 Podwodne skarby > Model : CV0165 Producent : CaliVita International kontakt : - info@zdrowiesklep.pl Strona 1 Podwodne skarby > kontakt : - info@zdrowiesklep.pl Strona 2 Podwodne skarby > 1g spiruliny

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 +

SILVIT. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn SiO2 Aminokwasy 100 25 1,25 0,25 150 + SILVIT Biosytmulatory i antystresanty płynne. Preparat nawozowy o właściwościach stymulujących, zawiera aktywny krzem w pełni przyswajalny przez rośliny. Składniki pokarmowe [g/l lub g/kg] K2O SO3 B Zn

Bardziej szczegółowo

pi kny ogród w pó godziny

pi kny ogród w pó godziny pi kny ogród w pó godziny pi kny ogród w pó godziny Warszawa 2010 Znajdź czas, żeby cieszyć się swoim ogrodem Ka dy chcia by mieç pi kny ogród, ale jednoczeênie prawie ka dy w aêciciel dzia ki uskar

Bardziej szczegółowo

KAPŁAN 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych

KAPŁAN 80 WG. Środek przeznaczony jest do stosowania przez użytkowników profesjonalnych Załącznik do decyzji MRiRW nr R - 123/2016d z dnia 29.02.2016 r. zmieniającej zezwolenie MRiRW nr R-81/2014 z dnia 23.05.2014 r. Posiadacz zezwolenia: Pestila II spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE

MATERIAŁY POMOCNICZE MATERIAŁY POMOCNICZE 1. Wiersze Wesołe owoce i Przechwałki warzyw Przechwałki warzyw Na straganie, w dzień targowy, ogórek z pomidorem prowadzi rozmowę. Pierwszy zaczął pomidor: Jestem czerwony i gładki,

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja zdjęciowa

Dokumentacja zdjęciowa Ogródek dydaktyczny Zmysłowy zakątek przy Przedszkolu Samorządowym nr 1 im. Marii Konopnickiej z oddziałami integracyjnymi w Zelowie Na terenie ogródka dydaktycznego Zmysłowy zakątek przy Przedszkolu Samorządowym

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

PL 217357 B1. AGRIMPEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Jarosław, PL 02.04.2013 BUP 07/13. JAROSŁAW MOKRZECKI, Siedlce, PL

PL 217357 B1. AGRIMPEX SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ, Jarosław, PL 02.04.2013 BUP 07/13. JAROSŁAW MOKRZECKI, Siedlce, PL PL 217357 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 217357 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 396474 (51) Int.Cl. A01G 13/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Kominki - Kolor we wnętrzu

Kominki - Kolor we wnętrzu Kominki - Kolor we wnętrzu Przy projektowaniu wnętrz często wybieramy barwy bezpieczne jak biel czy pastele. Ich dobór uzależniamy od własnych upodobań, nie zawsze zdając sobie sprawę z ich wpływu na naszą

Bardziej szczegółowo

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM

W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA DZIECI W WIEKU PRZEDSZKOLNYM 1.Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2.Bądź codziennie aktywny fizycznie ruch korzystnie wpływa na sprawność

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW

OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW OPAKOWANIA A PROMOCJA PAKOWANYCH PRODUKTÓW Opakowania są najlepszą promocją owoców i warzyw oraz kluczem do efektywnej sprzedaży świeżych produktów ogrodniczych. W procesie sprzedaży owoce i warzywa tworzą

Bardziej szczegółowo

Saletra amonowa. Skład: Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2%

Saletra amonowa. Skład: Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2% Saletra amonowa Azotu (N) 34%: Magnez (Mg) 0,2% Nawóz granulowany, klasa ziarnistości 1-3,15 mm. Saletra amonowa jest uniwersalnym nawozem azotowym. Można ją stosować pod wszystkie rośliny i na wszystkich

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (ZBiJŻ) Ćwiczenie nr

Bardziej szczegółowo

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW

Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW Odżywiamy się zdrowo! PREZENTACJA DLA PRZEDSZKOLAKÓW CO POWINNY JEŚĆ DZIECI WITAMINY PRODUKTY ZBOŻOWE PRODUKTY POCHODZENIA ROŚLINNEGO PRODUKTY POCHODZENIA ZWIERZĘCEGO PRZETWORY MLECZNE ZASADY ZDROWEGO

Bardziej szczegółowo

5 porcji warzyw, owoców lub soku

5 porcji warzyw, owoców lub soku KONFERENCJA PRASOWA 5 porcji warzyw, owoców lub soku Witamy serdecznie! Warszawa, 6 marca 2012 r. Dziś zadbaj o zdrowie, byś nie musiał o nim marzyć, gdy będziesz w niemocy (Pliniusz Starszy) Postaramy

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS

INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS 1 INFORMACJE O ZASTOSOWANYCH PREPARATACH NOURIVIT I NOURIVIT PLUS Nourivit jest produkowany w kilku etapach z naturalnych składników mineralnych w kontrolowanym procesie kruszenia i sortowania bez użycia

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

Źródło: archiwum Terra

Źródło: archiwum Terra Czas na tulipany! Uznawany za najważniejszy symbol Holandii, występuje w niezliczonej ilości odmian, efektownie wygląda, a na dodatek nie wymaga szczególnie trudnej pielęgnacji tulipan. Ta niezwykle popularna

Bardziej szczegółowo

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2

O/100 g gleby na rok, czyli około 60 kg K 2 POTAS niezbędny składnik pokarmowy rzepaku kształtujący wielkość i jakość plonu Potas w glebach Całkowita zawartość potasu w glebach wynosi od 0,1 do 3 % i z reguły jest tym niższa, im gleba jest lżejsza.

Bardziej szczegółowo

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie

Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Wybieram zdrowie i zdrowe odżywianie Doktorze Zdrówko, co to znaczy być zdrowym? Być zdrowym, to nie tylko nie chorować, ale też czuć się dobrze, być radosnym i sprawnym fizycznie. Czy wiesz, co pomaga

Bardziej szczegółowo

1. PRZYSŁOWIE, CYTAT,

1. PRZYSŁOWIE, CYTAT, Zapraszamy na stronę internetową www.klodawski.pl www.zyciebezchorob.pl Biuletyn nr 54 Październik 2012 Właściwe odżywianie będzie medycyną jutra - C.L. Pauling Witam i dziękuję, że zainteresowałeś się

Bardziej szczegółowo

Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach

Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach Plonowanie wybranych gatunków roślin uprawianych na cele energetyczne w polskich warunkach Wybrane elementy agrotechniki Gatunek Obsada roślin [tys./ha] Nawożenie [kg/ha] N P 2 O 5 K 2 O Odchwaszczanie

Bardziej szczegółowo

Zioła i przyprawy: SZAŁWIA - NOWOŚĆ

Zioła i przyprawy: SZAŁWIA - NOWOŚĆ Zioła i przyprawy: Zioła - dzięki badaniom naukowym w Polsce i na świecie roślinne preparaty ziołowe okazują się niejednokrotnie bardziej skuteczne w działaniu niż czysta chemia. Nasze zaufanie do ziół

Bardziej szczegółowo

Trawnik z Plantą Dobry wybór! Bez źdźbła wątpliwości!

Trawnik z Plantą Dobry wybór! Bez źdźbła wątpliwości! z Plantą Dobry wybór! Bez źdźbła wątpliwości! Założyć trawnik jesienią? Warto! Utarło się twierdzenie, iż optymalny okres do założenia trawnika to wiosna, a zwłaszcza kwiecień i maj. Jest to oczywiście

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej

Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Rudzie Śląskiej Zdrowe odżywianie polega na odpowiednim wyborze produktów i przygotowaniu posiłków umożliwiających prawidłowe funkcjonowanie organizmu poprzez

Bardziej szczegółowo

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU

EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU EDUKACYJNE FORUM KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH MULTIMEDIALNY KATALOG ZAWODÓW ZAWÓD: TECHNIK ARCHITEKTURY KRAJOBRAZU Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet III Wysoka jakość systemu oświaty Działanie 3.4

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015

Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2015 Światowy Dzień Zdrowia obchodzony jest każdego roku 7 kwietnia, aby uczcić rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia w 1948 roku. Każdego roku wybierany jest

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA

WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA WYDZIAŁ NAUK O ŻYWNOŚCI I RYBACTWA ZAKŁAD PODSTAW ŻYWIENIA CZŁOWIEKA Dr inż. Edyta Balejko, dr inż. Anna Bogacka, dr inż. Anna Sobczak-Czynsz Przedmiot: Podstawy żywienia człowieka (MS i TŻiŻCz z uz.)

Bardziej szczegółowo

Ryby prosto z naszych kutrów www.gadus.pl

Ryby prosto z naszych kutrów www.gadus.pl Ryby prosto z naszych kutrów www.gadus.pl PASTA RYBNA Z MAKRELI Składniki: wędzone makrele, kwaśna śmietana, sok z połówki cytryny, kiszone ogórki, kapary, sól i pieprz. Świetnie pasuje do pieczywa lub

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 25 czerwiec 2016 CIĄŻA I KARMIENIE PIERSIĄ > Model : 4075211 Producent : MERCK KGAA FEMINATAL N - Podwójne zdrowie dziecka i mamy Zestaw witamin i minerałów dla kobiet w ciąży i karmiących piersią - najczęściej stosowany

Bardziej szczegółowo

PAMIETAJ RZUCAJĄC PALENIE ZMIEŃ DIETĘ

PAMIETAJ RZUCAJĄC PALENIE ZMIEŃ DIETĘ PAMIETAJ RZUCAJĄC PALENIE ZMIEŃ DIETĘ Wiele osób rozważających decyzję o rzuceniu palenia obawia się przytycia. Jeśli i Ty masz podobne obawy skorzystaj z naszych rad. Chcąc po zaprzestaniu palenia utrzymać

Bardziej szczegółowo

Pięć minut dla Twojego zdrowia! Copyright profit Sp. z o.o.

Pięć minut dla Twojego zdrowia! Copyright profit Sp. z o.o. Pięć minut dla Twojego zdrowia! Piramida zdrowia i witalności Trzy filary zdrowia to Aktywność fizyczna Racjonalne odżywianie Zarządzanie stresem (relaks) Szlachetne zdrowie Nikt się nie dowie Jako smakujesz,

Bardziej szczegółowo

Yasumi Hydrating nowa linia kosmetyków nawilżających

Yasumi Hydrating nowa linia kosmetyków nawilżających Yasumi Hydrating nowa linia kosmetyków nawilżających FACIAL TONER - nawilżający tonik do twarzy Delikatny tonik przeznaczony do każdego rodzaju cery. Zawiera naturalną betainę, która chroni błonę komórkową

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

Projekt ogrodu na dachu dla Jasińskich.

Projekt ogrodu na dachu dla Jasińskich. P.U.H. Róża Centrum Handlowe "Arkada" Pawilon A-32, piętro 1 ul. Solec 81b 00-382 Warszawa +48 692 685 244 www.roza-ogrody.com.pl Projekt ogrodu na dachu dla Jasińskich. Inwestor: Aneta Jasińska. Jednostka

Bardziej szczegółowo

smaczne i zdrowe Soki i koktajle domowe

smaczne i zdrowe Soki i koktajle domowe smaczne i zdrowe Soki i koktajle domowe SPIS TREŚCI Wstęp 4 Soki wyciskane 6 Aromatyczny sok z jarmużu i ananasa 6 Miętowy sok owocowo-warzywny 6 Sok owocowo-marchewkowy 7 Sok z marchewki i rzepy 7 Sok

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Między Odrą a Bobrem Kraina Lasów i Jezior Lokalna Grupa Działania

Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Między Odrą a Bobrem Kraina Lasów i Jezior Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania Między Odrą a Bobrem Kraina Lasów i Jezior Lokalna Grupa Działania Oddajemy do Państwa dyspozycji broszurę poświęconą pierwszym krokom w zakładaniu małych winnic.

Bardziej szczegółowo

AUDYT POCZĄTKOWY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 4 W GIŻYCKU. Kolorem różowym zaznaczono odpowiedzi uzyskane w wyniku przeprowadzonych działań.

AUDYT POCZĄTKOWY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 4 W GIŻYCKU. Kolorem różowym zaznaczono odpowiedzi uzyskane w wyniku przeprowadzonych działań. AUDYT POCZĄTKOWY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 4 W GIŻYCKU Kolorem różowym zaznaczono odpowiedzi uzyskane w wyniku przeprowadzonych działań. ŚMIECI i śmiecenie Zastanowimy się i sprawdźmy, czy nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

INWESTOR PRZEDSTAWICIEL ZAMAWIAJĄCEGO WYKONAWCA NAZWA ZADANIA PROJEKT ARCHITEKTONICZNO BUDOWLANY PROJEKT ZIELENI NAZWA OPRACOWANIA

INWESTOR PRZEDSTAWICIEL ZAMAWIAJĄCEGO WYKONAWCA NAZWA ZADANIA PROJEKT ARCHITEKTONICZNO BUDOWLANY PROJEKT ZIELENI NAZWA OPRACOWANIA INWESTOR PRZEDSTAWICIEL ZAMAWIAJĄCEGO WYKONAWCA NAZWA ZADANIA NAZWA OPRACOWANIA Gmina Wrocław 50-141 Wrocław, pl. Nowy Targ 1/8 tel. (071) 777-70-00 www.wroclaw.pl Wrocławskie Inwestycje Sp. z o.o. Ofiar

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

junior-angin Instrukcja używania: należy uważnie przeczytać syrop dla dzieci o smaku czereśniowym

junior-angin Instrukcja używania: należy uważnie przeczytać syrop dla dzieci o smaku czereśniowym Instrukcja używania: należy uważnie przeczytać junior-angin syrop dla dzieci o smaku czereśniowym Droga Pacjentko, drogi Pacjencie! Należy przeczytać uważnie całą instrukcję używania. Jeśli potrzebne są

Bardziej szczegółowo

Akcja 5 razy dziennie warzywa i owoce. 31 marca 2007r.

Akcja 5 razy dziennie warzywa i owoce. 31 marca 2007r. Akcja 5 razy dziennie warzywa i owoce 31 marca 2007r. Cele akcji: wzrost spożycia warzyw i owoców do co najmniej 5 porcji dziennie uprawianie aktywności fizycznej utrzymywanie prawidłowej masy ciała Hasło

Bardziej szczegółowo

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie:

Basfoliar Kelp P-Max. Nawóz dolistny: Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Działanie: Nawóz dolistny: Basfoliar Kelp P-Max Producent: COMPO Polska Sp. z o.o. Grupa Rolnik jest wyłącznym dystrybutorem nawozu płynnego otrzymany z ekstraktu alg Ecklonia maxima z dodatkiem NPK (4++2). Basfoliar

Bardziej szczegółowo

8 marzeń w 8 dni. Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało. Weź udział w całym szkoleniu

8 marzeń w 8 dni. Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało. Weź udział w całym szkoleniu 8 marzeń w 8 dni Dzień 4 Zdrowie, sport, ciało Weź udział w całym szkoleniu Obszar życia: Zdrowie, sport, ciało Moje efekty końcowe to: 1. Zdrowie i witalność 2. Aktywność fizyczna 3. Wysportowane, jędrne,

Bardziej szczegółowo

A wytrzymałe, m.in. pelargonie rabatowe i wiszące, surfinie, poinsecje, hortensje ogrodowe, sępolia, goździk, chryzantemy, szparag Sprengera;

A wytrzymałe, m.in. pelargonie rabatowe i wiszące, surfinie, poinsecje, hortensje ogrodowe, sępolia, goździk, chryzantemy, szparag Sprengera; Opracowała: mgr Wiesława Wojciechowska Nawożenie roślin ozdobnych wiadomości podstawowe 1. Ogólne zasady nawożenia roślin ozdobnych. 1.1.Wymagania pokarmowe. 1.2.Potrzeby nawozowe. 1.3.Nawożenie podstawowe

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN PRÓBNY W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SPRAWDZIAN PRÓBNY W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA miejsce na naklejkę z kodem dzień miesiąc rok SPRAWDZIAN PRÓBNY W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Warzywa, owoce Czas pracy: 60 minut (można

Bardziej szczegółowo

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady

SWOICH ŻYWICIELI. = wirusy = priony = bakterie pasoŝytnicze = grzyby. = robaki = kleszcze = owady Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL INTERNATIONAL--POLSKA 2006 ParaProteX OSOBISTY OCHRONIARZ www.calivita.com.pl PASOŻYTY ORGANIZMY ŻYJĄCE KOSZTEM SWOICH ŻYWICIELI Mikroparazyty = wirusy

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

DiReset. Moja odporność to moja twierdza

DiReset. Moja odporność to moja twierdza DiReset Moja odporność to moja twierdza Nasza odporność Odporność (inaczej układ immunologiczny od łacińskiego słowa immunitas wolny od chorób, uwolniony z obciążeń) jest reakcją obronną organizmu na różnego

Bardziej szczegółowo

Instrumentalna biokomunikacja w walce z nicieniami

Instrumentalna biokomunikacja w walce z nicieniami Instrumentalna biokomunikacja w walce z nicieniami Skuteczna pomoc urządzenia QUANTEC na dużej afrykańskiej farmie roślin ozdobnych Hrabiowie Szapary prowadzą dużą plantację roślin ozdobnych w Kenii. Od

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Producent: AGRA Mesznary 2 98-400 Wieruszów Tel./Fax (62) 7844444 www.agra-nawozy.pl KATALOG PRODUKTÓW

Producent: AGRA Mesznary 2 98-400 Wieruszów Tel./Fax (62) 7844444 www.agra-nawozy.pl KATALOG PRODUKTÓW Producent: AGRA Mesznary 2 98-400 Wieruszów Tel./Fax (62) 7844444 www.agra-nawozy.pl KATALOG PRODUKTÓW 2013 Z wielką przyjemnością oddajemy w Państwa ręce katalog serii produktów marki Agra. Serię nawozów

Bardziej szczegółowo

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009

Komentarz dietetyk 321[11]-01 Czerwiec 2009 Strona 1 z 16 Strona 2 z 16 Strona 3 z 16 Strona 4 z 16 Strona 5 z 16 Strona 6 z 16 Strona 7 z 16 Strona 8 z 16 W pracach egzaminacyjnych oceniane były następujące elementy: I. Tytuł pracy egzaminacyjnej.

Bardziej szczegółowo

ROŚLINY WYKORZYSTANE W OGRODZIE

ROŚLINY WYKORZYSTANE W OGRODZIE ROŚLINY WYKORZYSTANE W OGRODZIE 1. sumak octowiec Krzew lub niskopienne drzewo. Korona parasolowata, palmowa, na niedużej wysokości. Pędy grube, gęsto pokryte brunatnymi włoskami, z dużym rdzeniem. Drzewo

Bardziej szczegółowo

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku!

Nowość w ochronie truskawek! ...i życie nabiera smaku! Nowość w ochronie truskawek!...i życie nabiera smaku! Edycja 2015 Luna w Polsce i na świecie Grupa produktów Luna to kilka formulacji fungicydów dostosowanych do lokalnych potrzeb w różnych krajach. Wspólną

Bardziej szczegółowo

Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego

Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego Potas niezbędny składnik pokarmowy zapewniający wysoki plon i dobrą jakość buraka cukrowego Potas jest niezbędnym składnikiem do wytworzenia wysokiego plonu, w tym głównie cukru (sacharozy). Składnik ten

Bardziej szczegółowo

D O U G L A S N A T U R A L S 1 0 0 % N A T U R A L N O Ś C I

D O U G L A S N A T U R A L S 1 0 0 % N A T U R A L N O Ś C I D O U G L A S N A T U R A L S 1 0 0 % N A T U R A L N O Ś C I D O U G L A S N A T U R A L S Z N A C Z N I E W I Ę C E J N I Ż S K U T E C Z N A P I E L Ę G N A C J A Douglas Naturals to naturalna linia

Bardziej szczegółowo