Trudna droga do URO Autor: Marcin Kożak

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Trudna droga do URO Autor: Marcin Kożak"

Transkrypt

1 Trudna droga do URO Autor: Marcin Kożak Euro wspólna waluta ponad 327 milionów ludzi zamieszkujących 22 kraje naszego kontynentu. Obok dolara amerykańskiego, japońskiego jena i funta brytyjskiego jedna z najpotężniejszych walut świata, lecz także ukoronowanie wspólnego dzieła wielu pokoleń euro-wizjonerów, polityków i ekonomistów. I choć wielu z nas miało już okazję płacić monetami lub banknotami wspólnej Europy to tak naprawdę niewielu z nas zna jej historię. A wszystko zaczęło się już we wczesnych latach pięćdziesiątych poprzedniego wieku, kiedy to narodziła się idea (niektórzy twierdzą, że była to potrzeba ) utworzenia wspólnego państwa (zachodnio)europejskiego. Druga wojna światowa i jej następstwa podzieliły ówczesną Europę na dwie strefy wpływów: sowiecką i francusko-brytyjsko-amerykańską. Podczas gdy wschodnia część rządzona była bezpośrednio z Moskwy poprzez marionetkowe rządy lokalne i popadała w ekonomiczny marazm i uzależnienie od rubla zachodnia część Europy (w tym także Niemcy) powoli podnosiła się ze zniszczeń wojennych patrząc w przyszłość i wierząc w siłę gospodarki rynkowej. Szybko też zrozumiano, że Europa zachodnia nie będzie w stanie politycznie i ekonomicznie konkurować z centralnie planowanym sowieckim molochem bez potencjału, jaki drzemał w gospodarce niemieckiej. Było też jasne, że na ogólnoświatowym rynku finansowym lepsze karty mają duzi gracze dysponujący mocną walutą. Dlatego już w 1951 roku powołano Europejską Wspólnotę Węgla i Stali skupiającą RFN, Francję, Włochy i kraje BeNeLux-u. Celem wspólnoty było w pierwszej linii utrzymanie trwałego pokoju pomiędzy krajami członkowskimi poprzez międzynarodowe powiązanie przemysłu węglowego i stalowego niezbędnego do prowadzenia ewentualnej wojny. Krótko po tym pojawiły się pierwsze nieśmiałe próby wybicia wspólnej monety. Pierwszym udokumentowanym protoplastą dzisiejszego euro były monety o nazwie EUROPINOS. Wybito je w mennicy Hamburskiej z inicjatywy amerykańskiej w 1952 roku w symbolicznym nakładzie tysiąca sztuk. Inicjatywie tej przyświecała idea francuskiego eksperta finansowego Jacquesa Rueffa, który stwierdził, że zjednoczona Europa ma szansę powstać jedyne poprzez wspólną walutę. Wygląd jedynego wybitego nominału był raczej spartański. Europino protoplasta dzisiejszego euro [1] Na awersie monety oprócz nominału umieszczony był motyw roślinny. Rewers zdobiły dwa miecze związane gałązką oraz napis EUROPA FOEDERATA (łac. federacja europejska). Moneta ta miała w szerszym horyzoncie czasowym obowiązywać we wszystkich krajach starego kontynentu (nawet w tych, które znajdowały się po wschodniej części Żelaznej Kurty-

2 ny). W rzeczywistości jednak Europino nigdy nie weszło do obiegu i ze względu na swój mały nakład stało się gratką numizmatyczną. Jak to często w historii bywa idea była dobra, ale jej realizacja nastąpiła zbyt wcześnie. Europa wciąż jeszcze nie uporała się ze skutkami ekonomicznymi drugiej wojny światowej i nie była gotowa (lub jak kto woli nie było jej stać) na unię walutową. Poza tym w świadomości tych, którzy wojnę przeżyli, wciąż żywy był podział na swoich i wrogów a takie polityczne animozje potrzebują czasu, aby stracić na swej sile. Dlatego też patrząc z perspektywy czasu brak szerszej akceptacji Europino nie może być zaskoczeniem. Wraz z klęską Europino idea wspólnego pieniądza europejskiego zo- odłożona na później, ale nie stała zapomniana. Odżyła ona ponownie po utworzeniu Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej w 1957 roku. Zapisanym w traktatach rzymskich dalekosiężnym celem nowopowstałej wspólnoty było ujednolicenie gospodarek państw członkowskich, czego logiczną konsekwencją miało być wprowadzenie wspólnej waluty. Jednakże nazwa wspólnego pieniądza rodziła się w wielkich bólach. Pojawiały się różne propozycje takie jak chociażby Euronit, Europa-Frank, Euron, Etalon, Eurogulden, Eurodolar, EWG-Dolar, Talar, Dukat, Pax czy też Comar. Niektóre z proponowanych nazw były długie i niepraktyczne (np. Eurogulden czy EWG-Dolar) inne cokolwiek śmieszne (Euronit, Comar) jeszcze inne niepoprawne euro-politycznie (Europa- Frank w tłumaczeniu na hiszpański brzmiał jak Euro-Franco możnaby więc przypuszczać że nazwę nadano na cześć generała Franco). Ostatecznie jednostką rozliczeniową w Europejskim Systemie Monetarnym zostało ECU. Był to pieniądz wirtualny, którego nazwa to akronim angielskiego European Currency Unit (Europejska Jednostka Monetarna). ECU obowiązywał w latach Miał on też stać się walutą obiegową (nie tylko wirtualną) obowiązującą w EWG. Jednak sama nazwa pieniądza budziła wciąż kontrowersje. Po pierwsze istniało wiele odmian pisowni jej nazwy (Ecu, Ecú, Equ,...). Poza tym nazwa ta kojarzona była ze złotą monetą francuską o tej samej nazwie bitą już w XII wieku przez królów francuskich. Dlatego też aby podkreślić uniwersalność nowej wspólnej waluty niemiecki minister finansów Theo Weigel zaproponował nazwę EURO. Jej atutem była apolityczność, brak skojarzeń z nazwami innych walut narodowych lub historycznych a jednocześnie wielka uniwersalność. Z ustaleniem nazwy setnej części euro nie było problemów. Bez dyskusji przyjęto oficjalną nazwę cent, choć czasem stosuje się także nazwę euro-cent (dla odróżnienia od amerykańskiego centa). Znak-logo powstał na długo zanim wybito pierwsze monety nim sygnowane. Jego autorem był prawdopodobnie grafik niemiecki Arthur Eisenmenger [2]. Komisja Europejska uznała jednak i ogłosiła, że autorem loga jest czteroosobowy zespół grafików (bez podania ich nazwisk). Autor loga zaproponował wzorem dolara ($) i yena ( ) grecką literę Ipsylon ozdobioną dwoma liniami równoległymi mającymi symbolizować stabilność euro. Wybór tej litery alfabetu miał nawiązywać do Grecji jako kolebki kultury europejskiej. W 1996 roku logo zostało zaakceptowane przez Komisję Europejską i od tego czasu jest oficjalnym znakiem wspólnej waluty. Kiedy wybito pierwszą monetę (wtedy jeszcze medal) o nazwie euro? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Niektóre źródła mówią o roku 1965 [3] inne donoszą, że w 1971 w Holandii wybito prywatną monetę, na awersie której widniał napis EUROPA FILIORUM NOSTRUM DOMUS (łac. Europa domem naszych dzieci). Na monecie tej brakuje symbolu, a jej nazwa pisana jest jako. W każdym z krajów Unii Europejskiej pojawiały się różne projekty monet obiegowych. Były wśród nich projekty konserwatywne, tematyką nawiązujące do ówczesnych monet narodowych były jednak też bardziej futurystyczne mające symbolizować nadejście nowej ery.

3 Przykłady prób euro z Niemiec, Finlandii, Francji, Grecji, Irlandii i Wielkiej Brytanii pokazano poniżej. Obok wybić próbnych pojawiały się też medale nominowane w euro. Przykładem może być zestaw o nominałach 1½, 2½ i 10 euro wydanych w Berlinie w maju 1997 z okazji Tygodnia Europy. Medale te wybito w srebrze w zestawach po 7500 sztuk i szybko osiągnęły one status gratki kolekcjonerskiej. Wizerunki prób euro [4] Wizerunek medalu 2½ euro z 1997 roku [1] Euro stało się walutą księgową 01 stycznia 1999 roku. Trzy lata później trafiło do portfela mieszkańców 15 państw: Austrii, Belgii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Irlandii, Luksemburgu, Monako, Niemiec, Portugalii San Marino, Watykanu i Włoch. Komisja Europejska w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC) i państwami zastępującymi swoje waluty narodowe ustaliła, że: Banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 euro będą drukowane pod bezpośrednią kontrolą EBC przez 12 drukarni papierów wartościowych. Niezależnie od tego, w jakim kraju zostaną wyemitowane i wprowadzone do obiegu, mają one jednakowy wygląd awersu i rewersu; różnią się jedynie serią i numerem.

4 Monety o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50 centów oraz 1 i 2 euro będą produkowane przez lokalne mennice państwowe. Będą miały jednakowy kształt, wagę i będą wykonane z jednakowego materiału. Będą miały także jednakowy awers rewers monet będzie stroną lokalną, tzn. różną dla każdego z krajów strefy euro. Ponadto na awersie monet 1, 2 i 5 centów przedstawiono Europę zachodnią na mapie świata. Zaznaczono także wszystkie kraje Europy (nawet te, które nie należą do UE). Na awersach monet 10, 20 i 50 centów przedstawiono 15 krajów stanowiących historyczny trzon Wspólnoty Europejskiej oraz nienależące do unii monetarnej Danię, Szwecję i Wielką Brytanię. Na awersach monet 1 i 2 euro piętnaście krajów Unii połączono w jedną całość, co miało symbolizować motto UE In varietate concordia (łac. jedność w różnorodności). Podczas wprowadzenia euro do obiegu w 2002 roku wymianie uległy waluty lokalne o wartości 4.5 biliona euro! W miarę rozszerzenia Eurolandu o kolejne państwa (Słowenia 2007, Cypr i Malta 2008, Słowacja 2009) zmieniły się awersy monet 10, 20 i 50 centów oraz 1 i 2 euro. Od 2007 przedstawiają one większą część Europy bez granic; awersy 1, 2 i 5 centów pozostały niezmienione. Awers monety 1 euro bity do końca 2006 (po lewej) i od 2007 (po prawej) Od 01 maja 2004 roku Polska należy do struktur Unii Europejskiej i wcześniej czy później powinna wstąpić również do unii monetarnej. Przykład Danii czy Wielkiej Brytanii pokazuje, że proces ten nie musi nastąpić natychmiast i stanowi ważną decyzję polityczną, którą należy podjąć rozważnie. O tym jak trudno kontrolować wielki i ciągle jeszcze silnie zróżnicowany europejski rynek finansowy operujący jedną walutą przekonaliśmy się wszyscy podczas obecnego kryzysu. Państwa o słabszej gospodarce lokalnej (Grecja, Portugalia, Hiszpania) wpływają na obieg i wartość euro w stosunku do innych walut. Ponadto inflacja w jednym z krajów Eurolandu przekłada się pośrednio na pogorszenie sytuacji ekonomicznej w pozostałych krajach. Dlatego też przyjmując euro musimy być świadomi wszystkich jego zalet i wad. Z punktu widzenia kolekcjonera nie są to jednak najważniejsze zmiany, które przyniesie wymiana waluty lokalnej. Dużo bardziej interesująco brzmią dyskusje na temat tego, co będzie zdobić rewers polskich monet euro. Przedstawiono już kilka projektów, na których widniały m.in. znak graficzny Solidarności, Jan Paweł II, Mikołaj Kopernik, orzeł w koronie czy Fryderyk Chopin. Ostateczna decyzja nie została jeszcze podjęta, choć w konkursie ogłoszonym przez dziennik Rzeczpospolita bezapelacyjnie wygrał wizerunek orła w koronie, takiego, jaki widnieje na złotówkach.

5 Przykłady projektów polskich rewersów monet 1 i 2 euro [5, 6] Euro dziś waluta 22 krajów Europy i materialny znak historii jedności Europy. Jutro następca złotówki... Literatura: [1] Helmut Caspar: Europine ein früher Vorläufer, MünzenMarkt dodatek do Briefmarken Spiegel, Luty 2010, str [2] Roland Kirbach: Wie der Euro zu seinem Symbol kam, Die Zeit. 14/1999. (Artykuł dostępny obecnie w archiwum) [3] [4] Wizerunki medali z aktualnych aukcji portalu [5] [6]

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel dr Monika Pettersen-Sobczyk Uniwersytet Szczeciński 3 grudnia 2015 r. Temat: Walutowa Wieża Babel 1) Czy potrzebujemy własnej waluty? 2) Czy ma sens

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro dr Marta Musiał Katedra Bankowości i Finansów Porównawczych Wydział Zarządzania i Ekonomiki Usług Uniwersytet Szczeciński 17 listopad 2016 r. PLAN

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro?

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Dr Krzysztof Biegun Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 3 kwietnia 2017 r. Czym jest UE? Unia Europejska to międzynarodowy

Bardziej szczegółowo

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała

Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała Pieniądze nie od zawsze pochodziły z bankomatów. Mają długą historię i rozwijały się przez wiele tysięcy lat. Wraz z rozwojem społeczeństwa, powstała potrzeba bardziej zaawansowanych rodzajów pieniędzy,

Bardziej szczegółowo

Złoty Polski po I Wojnie Światowej.

Złoty Polski po I Wojnie Światowej. Złoty (skrót zł, lub aktualny kod ISO 4217 PLN), to podstawowa jednostka monetarna w Polsce, która dzieli się na 100 groszy. Nazwę polskiej jednostki monetarnej wprowadzono w 1919 roku, parytet złota określono

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Czym jest UE?

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Czym jest UE? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19 maja 2014 r. Czym jest UE? Unia Europejska to międzynarodowy związek państw,

Bardziej szczegółowo

ZESTAWY ROCZNIKOWE (1 cent 2 euro)

ZESTAWY ROCZNIKOWE (1 cent 2 euro) ZESTAWY ROCZNIKOWE (1 cent 2 euro) Austria Belgia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Irlandia Luksemburg Portugalia Słowacja Słowenia Włochy 1999-911,90 zł 92,90 zł 131,90 zł - 82,90 zł 68,90

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

7 pytań O Unię Europejską!

7 pytań O Unię Europejską! 7 pytań O Unię Europejską! Co to jest Unia Europejska? Unia Europejska (skrótowo UE) gospodarczo-polityczny polityczny związek zek dwudziestu siedmiu krajów europejskich, będący efektem wieloletniego procesu

Bardziej szczegółowo

KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKA BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA,

KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKA BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA, PROTOKÓŁ ZMIENIAJĄCY PROTOKÓŁ W SPRAWIE POSTANOWIEŃ PRZEJŚCIOWYCH, DOŁĄCZONY DO TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ, DO TRAKTATU O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ I DO TRAKTATU USTANAWIAJĄCEGO EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĘ

Bardziej szczegółowo

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa)

(Akty, których publikacja jest obowiązkowa) 21.12.2004 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 373/1 I (Akty, których publikacja jest obowiązkowa) ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 2182/2004 z dnia 6 grudnia 2004 r. dotyczące medali i żetonów podobnych

Bardziej szczegółowo

AKT KOŃCOWY. AF/EEE/XPA/pl 1

AKT KOŃCOWY. AF/EEE/XPA/pl 1 AKT KOŃCOWY AF/EEE/XPA/pl 1 Pełnomocnicy: WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ, zwanej dalej Wspólnotą, oraz: KRÓLESTWA BELGII, KRÓLESTWA DANII, REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC, REPUBLIKI GRECKIEJ, KRÓLESTWA HISZPANII,

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

Test z wiedzy o społeczeństwie dla kl. III gimnazjum z działu: Unia Europejska

Test z wiedzy o społeczeństwie dla kl. III gimnazjum z działu: Unia Europejska Ola Bednarska olabednarska@wp.pl nauczyciel: wiedzy o społeczeństwie i języka polskiego Publiczne Gimnazjum w Nowej Brzeźnicy Test z wiedzy o społeczeństwie dla kl. III gimnazjum z działu: Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej DOCHODZĄC DO EURO dr Monika Poboży, UW Plan Wernera pierwsze podejście Państwa założycielskie,

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

Jak działa Unia Europejska?

Jak działa Unia Europejska? Jak działa Unia Europejska? Z Europą do szkół: Europamobil http://www.europamobil-online.eu/index.php?bereich=home_fr 20 studentów // 11 szkół // ponad 3000 uczniów // 1 autobus Europamobil to projekt

Bardziej szczegółowo

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 16 Änderungsprotokoll in polnischer Sprache-PL (Normativer Teil) 1 von 8

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 16 Änderungsprotokoll in polnischer Sprache-PL (Normativer Teil) 1 von 8 995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 16 Änderungsprotokoll in polnischer Sprache-PL (Normativer Teil) 1 von 8 PROTOKÓŁ ZMIENIAJĄCY PROTOKÓŁ W SPRAWIE POSTANOWIEŃ PRZEJŚCIOWYCH, DOŁĄCZONY DO TRAKTATU

Bardziej szczegółowo

Zakończenie Summary Bibliografia

Zakończenie Summary Bibliografia Spis treści: Wstęp Rozdział I Zakresy i ich wpływ na pojmowanie bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1. Zakresy pojmowania bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.1. Zakres wąski bezpieczeństwa wewnętrznego 1.1.2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym

Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym Konferencja Wyzwania dla spójności Europy 21-22 kwietnia 2016 Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Spójność w UE15 po kryzysie fiskalnym dr Agnieszka Tomczak Politechnika Warszawska atomczak@ans.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Estonię euro w dniu 1 stycznia 2011 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Estonię euro w dniu 1 stycznia 2011 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.5.2010 KOM(2010) 239 wersja ostateczna 2010/0135 (NLE) C7-0131/10 Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Estonię euro w dniu 1 stycznia 2011 r. PL PL UZASADNIENIE

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ 1. Ile państw jest obecnie w UE? a) 15 b) 25 c) 27 2. Głównymi instytucjami UE są: a) Komisja Europejska, Rada UE, Parlament Europejski, Rada Europejska b) Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE "OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM

STUDIA PODYPLOMOWE OCHRONA ŚRODOWISKA W PRAWIE UNII EUROPEJSKIEJ I W PRAWIE POLSKIM 3 4 5 6 7 Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające Prof. dr hab. Stanisław Biernat 7 listopada 05 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 99 Podpisanie Układu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Zygmunt I Stary i 100 dukatów Zygmunta III niezwykłe monety kolekcjonerskie NBP

Zygmunt I Stary i 100 dukatów Zygmunta III niezwykłe monety kolekcjonerskie NBP Zygmunt I Stary i 100 dukatów Zygmunta III niezwykłe monety kolekcjonerskie NBP W środę, 12 lipca, Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu monety kolekcjonerskie z wizerunkiem Zygmunta I Starego oraz

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ SENAT IV KADENCJA Warszawa, dnia 26 kwietnia 2001 r. Druk nr 622 MARSZAŁEK SEJMU Pani Alicja GRZEŚKOWIAK MARSZAŁEK SENATU Zgodnie z art. 121 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mam zaszczyt przekazać

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych

Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Anna Trzecińska, Wiceprezes NBP Wyzwania dla sektora finansowego związane ze środowiskiem niskich stóp procentowych Warszawa / XI Kongres Ryzyka Bankowego BIK / 25 października 2016 11-2002 5-2003 11-2003

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 6/2017. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Wzmocnienie unii walutowej i gospodarczej. Strefa euro

BIULETYN 6/2017. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Wzmocnienie unii walutowej i gospodarczej. Strefa euro Wzmocnienie unii walutowej i gospodarczej Współpraca gospodarcza i walutowa w państwach UE, której efektem jest posługiwanie się wspólną walutą euro ( ) jest jedną z największych osiągnięć integracji europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Chcesz zobaczyć Akropol? Nowe interesujące obiekty lub nowe drogi: aktualizacja nawigacji 2015 bezbłędnie wskaże drogę.

Chcesz zobaczyć Akropol? Nowe interesujące obiekty lub nowe drogi: aktualizacja nawigacji 2015 bezbłędnie wskaże drogę. Zużycie paliwa w cyklu mieszanym: 9,2 l/00 km, emisja CO 2 w cyklu mieszanym: 24 g/km. Wartości zużycia paliwa, emisji CO₂ i klas efektywności dla poszczególnych serii zależą od zastosowanych opon i obręczy.

Bardziej szczegółowo

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY

ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY FOTORADARY MAPY TOMTOM TRAFFIC ZASIĘG USŁUGI FOTORADARY EUROPA I NIEBEZPIECZNE STREFY Usługi Fotoradary Europa i Niebezpieczne strefy TomTom są dostępne w krajach wymienionych poniżej. Z usług tych można

Bardziej szczegółowo

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU

WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU WPŁYW GLOBALNEGO KRYZYSU GOSPODARCZEGO NA POZYCJĘ KONKURENCYJNĄ UNII EUROPEJSKIEJ W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM Tomasz Białowąs Katedra Gospodarki Światowej i Integracji Europejskiej, UMCS w Lublinie bialowas@hektor.umcs.lublin.pl

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA KOMITETU EKONOMICZNO-FINANSOWEGO

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA KOMITETU EKONOMICZNO-FINANSOWEGO KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.5.2014 r. COM(2014) 277 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA KOMITETU EKONOMICZNO-FINANSOWEGO na mocy art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1210/2010

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2013. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ

BIULETYN 11/2013. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ Źródło: http://polskawue.gov.pl/euro,94.html WSPÓLNA WALUTA EURO Euro wprowadzenie W Traktacie Rzymskim z 1957 roku, ustanawiającym Europejska Wspólnotę Gospodarczą, założono coraz ściślejszą koordynację

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Droga Polski do Unii Europejskiej

Droga Polski do Unii Europejskiej Prof. dr hab. Stanisław Biernat Unia Europejska i prawo unijne po Traktacie z Lizbony -zagadnienia wprowadzające STUDIA PODYPLOMOWE 7 listopada 2015 r. Droga Polski do Unii Europejskiej 1991 Podpisanie

Bardziej szczegółowo

Czy wprowadzenie Euro powoduje wzrost cen?

Czy wprowadzenie Euro powoduje wzrost cen? Czy Euro powoduje wzrost cen? W ostatnim czasie zintensyfikowała się w Polsce dyskusja na temat wprowadzenia Euro w miejsce polskiej złotówki. W ramach tej dyskusji słyszą Państwo wypowiedzi polityków,

Bardziej szczegółowo

W Polsce obowiązującą walutą jest 1 zł, który dzieli się na 100 groszy. Monety

W Polsce obowiązującą walutą jest 1 zł, który dzieli się na 100 groszy. Monety Historia pieniądze: Polska, od 1823 roku 1 1. Wstęp W Polsce obowiązującą walutą jest 1 zł, który dzieli się na 100 groszy. 2. Monety 2.1. Monety Królestwo Polskie Monety Moneta 1 Rok 1823. Moneta o nominale

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 2.8.2013 COM(2013) 568 final 2013/0273 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, protokołu do Umowy w sprawie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Przedmiot: wiedza o społeczeństwie ( 1 godz. lekcyjna) Klasa: III LO

Scenariusz lekcji. Przedmiot: wiedza o społeczeństwie ( 1 godz. lekcyjna) Klasa: III LO Scenariusz lekcji Przedmiot: wiedza o społeczeństwie ( 1 godz. lekcyjna) Klasa: III LO Temat lekcji: Unia Europejska - główna organizacja jednoczącej się Europy. Cele lekcji: Wiadomości: - wyjaśni pojęcie:

Bardziej szczegółowo

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs

Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami. Tomasz Białowąs Stosunki handlowe Unii Europejskiej z Chinami Tomasz Białowąs Wysoki dynamika wymiany handlowej 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Eksport całkowity UE Eksport UE do Chin Import całkowity UE Import

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. sierpień 2011 2 Zarządzanie płynnością

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 28 marca 2014 r. Poz. 409 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE. z dnia 10 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 28 marca 2014 r. Poz. 409 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE. z dnia 10 grudnia 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 marca 2014 r. Poz. 409 OŚWIADCZENIE RZĄDOWE z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie mocy obowiązującej Zmian do Umowy europejskiej dotyczącej pracy

Bardziej szczegółowo

1 euro = 200,482 PTE (Portugalia) 1 euro = 1936,27 ITL (Włochy)

1 euro = 200,482 PTE (Portugalia) 1 euro = 1936,27 ITL (Włochy) EURO Zmiana kursu Nowa waluta jaką jest euro (funkcjonuje pod tą nazwą dopiero dwa lata) jest wyzwaniem, które może wzmocnić europejski, a także światowy system bankowy i gospodarczy, lub doprowadzić do

Bardziej szczegółowo

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012

BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU. Gala Stolarki Budowlanej 2012 BRANŻA STOLARKI BUDOWLANEJ PO PIERWSZYM PÓŁROCZU 2012 ROKU Gala Stolarki Budowlanej 2012 Warszawa, 26.09.2012 SYTUACJA GOSPODARCZA ORAZ NASTROJE SPOŁECZNE W UNII EUROPEJSKIEJ SYTUACJA GOSPODARCZA W UE

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 31 marca 2005 (OR. en) AA 2/2/05 REV 2 TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: TRAKTAT PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH I INNYCH INSTRUMENTÓW

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 93V7 Kazimierz Łastawski HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Spis treści WSTĘP 9 I. ROZWÓJ IDEI ZJEDNOCZENIOWYCH W DZIEJACH EUROPY 15 1. Prapoczątki idei jednoczenia Europy (Grecja, Rzym) 15 2. Średniowieczna

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania WALUTOWA WIEŻA BABEL Ewa Nowak-Koprowicz Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 20.11.2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r.

Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen samochodów pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych samochodów w UE w 2010 r. KOMISJA EUROPEJSKA KOMUNIKAT PRASOWY Przeciwdziałanie praktykom monopolistycznym: sprawozdanie na temat cen pokazuje mniejsze różnice w cenach nowych w UE w 2010 r. Bruksela, 26 lipca 2011 r. Ostatnie

Bardziej szczegółowo

Czechy. Dania. Niemcy

Czechy. Dania. Niemcy Belgia axation/vat_ec/belgium/vat_ec_be-en.htm - Vademecum VAT na stronie http://minfin.fgov.be - strona Ministerstwa Finansów http://www.fisconet.fgov.be/fr/?frame.dll&root=v:/fisconetfra.2/&versie= 04&type=btw-com!INH&&

Bardziej szczegółowo

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ

WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ WPŁYW INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ NA KSZTAŁTOWANIE SIĘ WOLNOŚCI GOSPODARCZEJ dr Anna Stępniak-Kucharska Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. 2. 3. 4. Cel referatu Dane źródłowe Pojęcie wolności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Integracja Europejska dr Olga Barburska.

Integracja Europejska dr Olga Barburska. Integracja Europejska dr Olga Barburska www.ce.uw.edu.pl Przyczyny integracji o Nawiązanie współpracy między paostwami europejskimi, co było warunkiem udzielenia pomocy finansowej przez Stany Zjednoczone

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 09.11.2005 COM(2005) 357 końcowy/2 2005/0145 (CNS) CORRIGENDUM: Annule et remplace la version du 02.08.2005. Concerne toutes les versions linguistiques sauf

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK. sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady

ZAŁĄCZNIK. sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.5.2017 r. COM(2017) 242 final ANNEX 1 ZAŁĄCZNIK do sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeglądu praktycznego stosowania jednolitego

Bardziej szczegółowo

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ

NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ NEGOCJACJE W SPRAWIE PRZYSTĄPIENIA BUŁGARII I RUMUNII DO UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 31 marca 2005 r. (OR. en) AA 1/2/05 REV 2 TRAKTAT O PRZYSTĄPIENIU: SPIS TREŚCI PROJEKTY AKTÓW PRAWODAWCZYCH I INNYCH

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej

Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej Aktywność zawodowa osób starszych w wybranych krajach Unii Europejskiej dr Ewa Wasilewska II Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa Społeczne wyzwania i problemy XXI wieku. STARZEJĄCE SIĘ SPOŁECZEŃSTWO

Bardziej szczegółowo

KOMU IKAT PRASOWY posiedzenie Rady. Bruksela, 19 czerwca 2008 r. P R A S A

KOMU IKAT PRASOWY posiedzenie Rady. Bruksela, 19 czerwca 2008 r. P R A S A RADA U II EUROPEJSKIEJ 10723/08 (Presse 175) KOMU IKAT PRASOWY 2880. posiedzenie Rady Sprawy ogólne i stosunki zewnętrzne SZEFOWIE PAŃSTW LUB RZĄDÓW Bruksela, 19 czerwca 2008 r. Przewodniczący Janez Janša

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Co mówią liczby. Sygnały poprawy

Co mówią liczby. Sygnały poprawy EU27 Produkcja (9m2007): Tekstylia +1 % OdzieŜ +2 % Co mówią liczby. Raport. Tekstylia i odzieŝ w Unii Europejskiej.Trzy kwartały 2007 Produkcja Sygnały poprawy Po raz pierwszy od roku 2000 Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

AKT KOŃCOWY. AF/EEE/BG/RO/pl 1

AKT KOŃCOWY. AF/EEE/BG/RO/pl 1 AKT KOŃCOWY AF/EEE/BG/RO/pl 1 AF/EEE/BG/RO/pl 2 Pełnomocnicy WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ, zwanej dalej Wspólnotą, oraz KRÓLESTWA BELGII, REPUBLIKI CZESKIEJ, KRÓLESTWA DANII, REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC, REPUBLIKI

Bardziej szczegółowo

Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Jak inwestować w burzliwych czasach? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa luty 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy luty 2013 2 Subfundusz UniKorona Akcje

Bardziej szczegółowo

KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2017 r. Kod ucznia

KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2017 r. Kod ucznia KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2017 r. Kod ucznia Suma pkt.: Masz przed sobą 35 zadań, za które możesz zdobyć 45 pkt. Czytaj je uważnie. Swoje odpowiedzi wpisz w miejsce kropek lub zaznacz wybraną

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 974/98 w odniesieniu do wprowadzenia euro w Estonii

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 974/98 w odniesieniu do wprowadzenia euro w Estonii PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.5.2010 KOM(2010) 240 wersja ostateczna 2010/0136 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 974/98 w odniesieniu do wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Czas na większą aktywność, czyli gdzie szukać zysków? Typy inwestycyjne Union Investment

Czas na większą aktywność, czyli gdzie szukać zysków? Typy inwestycyjne Union Investment Czas na większą aktywność, czyli gdzie szukać zysków? Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa kwiecień 2012 r. Co ma potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy kwiecień 2012 2 Kategorie aktywów

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków

Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Wykorzystanie Internetu przez młodych Europejczyków Marlena Piekut Oleksandra Kurashkevych Płock, 2014 Pracowanie Zarabianie pieniędzy Bawienie się INTERNET Dokonywanie zakupów Nawiązywanie kontaktów Tadao

Bardziej szczegółowo

Cennik Oferty Play Online na Kartę

Cennik Oferty Play Online na Kartę Cennik Oferty Play Online na Kartę Cennik Usług Telekomunikacyjnych P4 sp. z o.o. obowiązuje od 20.07.2010 r. do odwołania (zmieniony dn. 01.07.2013 r.) Wszystkie ceny w niniejszym Cenniku podane są w

Bardziej szczegółowo

Europejska waluta jest owocem współpracy państw członkowskich od samego początku po dzień dzisiejszy.

Europejska waluta jest owocem współpracy państw członkowskich od samego początku po dzień dzisiejszy. Euro i eurosystem Euro informacje podstawowe Europejska waluta jest owocem współpracy państw członkowskich od samego początku po dzień dzisiejszy. Euro waluta w większości krajów Unii Europejskiej obowiązuje

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa.

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa. Źródło: http://mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/6234,konferencja-rok-uczestnictwa-polski-w-systemie-informacyjnym-schengen-si S-to-wie.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016, 00:27 Strona znajduje się

Bardziej szczegółowo

Droga do zysku, czyli w co inwestować? Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Droga do zysku, czyli w co inwestować? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Droga do zysku, czyli w co inwestować? Typy inwestycyjne Union Investment TFI Warszawa styczeń 2013 r. Co ma największy potencjał zysku? Typy inwestycyjne na 12 miesięcy Subfundusz UniKorona Akcje UniKorona

Bardziej szczegółowo

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia.

31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl www.rynekpracy.pl www.wynagrodzenia. Oferta sprzedaży raportu: Wydajność pracy w Polsce OFERTA SPRZEDAŻY RAPORTU Wydajność pracy w Polsce Kraków 2012 31-052 Kraków ul. Miodowa 41 tel./fax: (12) 426 20 61 e-mail: redakcja@rynekpracy.pl www.sedlak.pl

Bardziej szczegółowo

mapy cyfrowe dla biznesu

mapy cyfrowe dla biznesu Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na grudzień 2011 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

CENNIK OFERTY PLAY ONLINE MIX II

CENNIK OFERTY PLAY ONLINE MIX II CENNIK OFERTY PLAY ONLINE MIX II obowiązuje od 01.07.2012 r. do odwołania Niniejsza oferta przeznaczona jest tylko i wyłącznie dla osób wskazanych przez Aspiro.Net sp. z o.o. jako osób, które od dnia 1

Bardziej szczegółowo

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o.

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na grudzień 2013 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

Reforma czy status quo? Preferencje państw członkowskich wobec budżetu rolnego po 2020 roku

Reforma czy status quo? Preferencje państw członkowskich wobec budżetu rolnego po 2020 roku Renata Grochowska Reforma czy status quo? Preferencje państw członkowskich wobec budżetu rolnego po 2020 roku Konferencja naukowa Strategie dla sektora rolno-spożywczego i obszarów wiejskich dylematy rozwoju

Bardziej szczegółowo

Dodaj najnowszy element. Aktualne mapy drogowe i nowe punkty zainteresowania w aktualizacji nawigacji 2016 dają pełny obraz. Audi Oryginalne akcesoria

Dodaj najnowszy element. Aktualne mapy drogowe i nowe punkty zainteresowania w aktualizacji nawigacji 2016 dają pełny obraz. Audi Oryginalne akcesoria Dodaj najnowszy element. Aktualne mapy drogowe i nowe punkty zainteresowania w aktualizacji nawigacji 2016 dają pełny obraz. Audi Oryginalne akcesoria System nawigacji plus (RNS-D) System nawigacji (BNS

Bardziej szczegółowo

Cennik Oferty Play Online na Kartę Cennik Usług Telekomunikacyjnych P4 sp. z o.o. obowiązuje od r. do odwołania (zmieniony dn r.

Cennik Oferty Play Online na Kartę Cennik Usług Telekomunikacyjnych P4 sp. z o.o. obowiązuje od r. do odwołania (zmieniony dn r. Cennik Oferty Play Online na Kartę Cennik Usług Telekomunikacyjnych P4 sp. z o.o. obowiązuje od 20.07.2010r. do odwołania (zmieniony dn. 01.01.2011r.) Wszystkie ceny w niniejszym Cenniku podane są w złotych

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się NBP poza polityką pieniężną? Julia Szymczak Hanna Urbanowicz

Czym zajmuje się NBP poza polityką pieniężną? Julia Szymczak Hanna Urbanowicz Czym zajmuje się NBP poza polityką pieniężną? Julia Szymczak Hanna Urbanowicz 1 2 Struktura organizacyjna NBP Art. 6. Organami NBP są: 1) Prezes NBP; 2) Rada Polityki Pieniężnej; 3) Zarząd NBP. Źródło:

Bardziej szczegółowo

mapy cyfrowe dla biznesu

mapy cyfrowe dla biznesu Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na czerwiec 2009 1. MapSet Polska:...3 2. MultiNet Europa:...5 3. MapSet Europa:...8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska szczegółowa

Bardziej szczegółowo

Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej. dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska

Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej. dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska Miejsce Polski w handlu zagranicznym produktami rolno-spożywczymi Unii Europejskiej dr Łukasz Ambroziak mgr Małgorzata Bułkowska Zakład Ekonomiki Przemysłu Spożywczego Warszawa, 10 października 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel dr Blandyna Puszer Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 17.11.2014 r. 1 Walutami są oficjalne znaki pieniężne będące prawnym środkiem płatniczym w określonym

Bardziej szczegółowo

WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY TRAKTATU USTANAWIAJĄCEGO WSPÓLNOTĘ EUROPEJSKĄ,

WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY TRAKTATU USTANAWIAJĄCEGO WSPÓLNOTĘ EUROPEJSKĄ, PROTOKÓŁ ZMIENIAJĄCY KONWENCJĘ Z DNIA 23 LIPCA 1990 R. W SPRAWIE ELIMINOWANIA PODWÓJNEGO OPODATKOWANIA W PRZYPADKU KOREKTY ZYSKÓW PRZEDSIĘBIORSTW POWIĄZANYCH P/CDI/1 WYSOKIE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY TRAKTATU

Bardziej szczegółowo

Bruksela, dnia 17.9.2014 r. C(2014) 6767 final KOMUNIKAT KOMISJI

Bruksela, dnia 17.9.2014 r. C(2014) 6767 final KOMUNIKAT KOMISJI KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.9.2014 r. C(2014) 6767 final KOMUNIKAT KOMISJI Aktualizacja danych wykorzystywanych do obliczania kar ryczałtowych oraz kar pieniężnych wskazywanych Trybunałowi Sprawiedliwości

Bardziej szczegółowo

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment

Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Zbieraj zyski z UniStabilnym Wzrostem! Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa wrzesień 2012 r. Co ma potencjał zysku? wrzesień 2012 2 Sztandarowy subfundusz dla klientów banków spółdzielczych: UniStabilny

Bardziej szczegółowo