Początek konferencji i panel dyskusyjny Przyszłość szkolnictwa wyższego w Polsce: cele, struktury, mechanizmy finansowania

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Początek konferencji i panel dyskusyjny Przyszłość szkolnictwa wyższego w Polsce: cele, struktury, mechanizmy finansowania"

Transkrypt

1 1 Początek konferencji i panel dyskusyjny Przyszłość szkolnictwa wyższego w Polsce: cele, struktury, mechanizmy finansowania Łukasz Szelecki, MNiSW: Szanowni Państwo jest mi niezmiernie miło powitać państwa na dzisiejszej konferencji, bardzo się cieszę, że mogliśmy spotkać się w tak licznym i zacnym gronie, w tej chwili na sali jest ponad 300 osób, konferencja jest również oglądana w internecie za pośrednictwem streamingu. W ostatnich czasach pojawiało się bardzo wiele różnych opinii i wiele różnych postulatów na temat przyszłości szkolnictwa wyższego, w którą stronę system szkolnictwa wyższego powinien podążyć. Ta debata jest właśnie po to, żebyśmy mogli się nawzajem wysłuchać, byśmy mogli nawzajem usłyszeć swoje pomysły i swoje idee. Tej konferencji oczywiście także przysłuchują się pracownicy ministerstwa nauki, na czele z kierownictwem. Jest z nami pani profesor Lena Kolarska-Bobińska, a także pozostali członkowie kierownictwa, cały czas będziemy obecni na sali, by wsłuchiwać się w Państwa postulaty. Zanim oddam głos pani profesor, chciałem jeszcze poprosić gospodarza tej auli, pana prof. Tomasza Szapiro, pana rektora Szkoły Głównej Handlowej Panie Profesorze, bardzo się cieszymy, że Pan z nami jest mimo, że trwa właśnie posiedzenie Senatu Uczelni. Prof. Tomasz Szapiro, SGH: Ja też bardzo się cieszę. i nie tylko dlatego, że tam jest to posiedzenie, ale rzeczywiście przewodniczę temu posiedzeniu, będę musiał tam wrócić, niemniej, Proszę Państwa, mam tu taką symboliczną misję to nie jest tylko Tomek Szapiro, to jest organ jednoosobowy wyższej uczelni, muszę Państwu powiedzieć, że się szczególnie cieszymy, że państwo do nas przybyli. bo komunikujemy się, wszyscy żyjemy w jakiejś przestrzeni medialnej, wiemy o sobie, czytamy swoje teksty i się sprzeciwiamy czasami, albo bardzo popieramy. I myślę, że to właśnie jest taki doskonały moment, przyszedł moment na rozmowę, na rozmowę bezpośrednią, wygłoszenie tych poglądów bezpośrednio, na reakcje. I myślę, że to będzie niemniej ważne - takie reakcje kuluarowe. Szkoła Główna Handlowa tak widzi swoją misję, jako miejsce neutralne, gdzie można sądy wypowiadać, gdzie jest tolerancja na sądy kontrowersyjne i możliwość wyrażenia swojej opinii o wszystkim. Taka jest misja naszej szkoły: otwartość i służebność w stosunku do

2 2 społeczeństwa, funkcjonowania w gospodarce i społecznie, a edukacja to jest to miejsce, gdzie te dwa wątki muszą się spotkać także cieszymy się szczególnie, że zdaliśmy egzamin i Państwo nas wybrali, że możemy ten sygnał faktami przekazywać społeczeństwu, że to się tu odbyło i że tak ważne osoby będą miały i zechcą wyrazić swoje poglądy i ze sobą dyskutować, pani minister zapraszamy. Prof. Lena Kolarska-Bobińska, minister nauki i szkolnictwa wyższego: Dzień dobry Państwu, Szanowne Panie, Panowie, Państwo Posłowie, Panowie Senatorowie i Panie Senator, Studenci, Asystenci, Doktoranci, wszyscy, którzy żeście tak licznie przyszli! Dziękuję przede wszystkim za Waszą obecność i zainteresowanie, dziękuję też bardzo serdecznie autorom opracowań. Autorom, którzy poświęcili dużo czasu, uwagi, dyskusji na pisanie, myślenie i przygotowanie dokumentów dotyczących przyszłości szkolnictwa wyższego, nauki, to jest: Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Wyższych, Fundacja Rektorów Polskich, Komitet Polityki Naukowej i Obywatele Nauki. W różnych środowiskach w tej chwili trwa dyskusja o przyszłości nauki, o przyszłości naszych uczelni, ale po raz pierwszy dzisiaj w jednym miejscu spotykają się przedstawiciele różnych koncepcji, różnych poglądów, różnych pomysłów jak ma wyglądać przyszłość naszego szkolnictwa. Będziemy mogli siebie wzajemnie wysłuchać, skonfrontować nasze poglądy i dyskusja, tak jak trwała w innych miejscach, będzie dalej trwała. Bo problematyka jest bardzo szeroka, nie wyczerpiemy jej dzisiaj. I myślę, że takich debat już na temat poszczególnych zagadnień będzie potrzeba bardzo dużo. Chcieliśmy tę konferencję dzisiaj zorganizować z paru powodów. Po pierwsze musimy się razem zastanawiać, jak odpowiadać na wiele wyzwań, ale przede wszystkim, jak wyprzedzać te wyzwania, które są, ale te, które jeszcze nas czekają. Nie będę ich w tej chwili omawiała, tylko wymienię je szybko: niż demograficzny, który zmienia też strukturę kształcenia na uniwersytetach, mniej jest młodych studentów, za to więcej osób starszych, w średnim wieku, które chcą zmienić swoje wykształcenie. Bezrobocie wśród młodych to jest główny cel, problem i zmartwienie Unii Europejskiej, ale też polski, jeden z głównych celów Europa 2020 i nasze

3 3 szkolnictwo wyższe musi odpowiedzieć również na to wyzwanie. Zwłaszcza, że rynek pracy zmienia się cały czas błyskawicznie. Tylko na koniec wymienię globalizację i konkurencję, ośrodki europejskie, ośrodki światowe, czy nowe sposoby nauczania, na które wpływają nowe technologie. Coraz popularniejsze stają massive open online course, open access to też zmienia i jest nasz sposób uczenia i myślenia o uczeniu. Ale jest też drugi powód, dla którego chcieliśmy zorganizować tą dzisiejszą konferencję. To jest przekonanie nasze, że kończy się pewien etap reformowania szkolnictwa wyższego nauki i musimy poddać debacie publicznej rozwiązania, które chcemy wprowadzić w życie w przyszłości. Kiedy półtora roku temu przyszłam do ministerstwa (wydaje mi się to bardzo odległy okres, ale to było półtora roku temu), W sejmie, pracowaliśmy nad nowelizacją ustawy o szkolnictwie wyższym, nad ustawą o finansowaniu nauki, potem wprowadzaliśmy zmiany zaproponowane w tych ustawach rozwiązania, wdrożenia, jednocześnie cały czas monitorowaliśmy efekty dotychczasowych rozwiązań i modyfikowaliśmy je. Spotykałam się z wieloma grupami, które zwracały mi uwagi na problemy, mówiły krytycznie o pewnych rozwiązaniach, mówiły krytycznie o pewnych zmianach. I już wprowadzaliśmy modyfikację, ale uznaliśmy, że trzeba myśleć o następnych krokach, trzeba myśleć o przyszłości, że tutaj są konieczne pewne zasadnicze i istotne zmiany. Ale najpierw trzeba mieć bardzo jasny cel i kierunek. Rządy zmieniają się, ale edukacja wyższa i nauka, jej [ ] jest naszym dobrem wspólnym. I tak trzeba o tym myśleć. Myśleć o nauce, o edukacji, jako z czymś, co nas łączy, i bez czego Polska nie będzie szła do przodu. I dlatego że myślę o nauce, o szkolnictwie wyższym, jako takim celu ponadpartyjnym, ponadpolitycznym, to uważam, że środowisko naukowe, czyli Państwo, jesteście depozytariuszami tych właśnie zmian. Nikt nie jest zwolniony od myślenia o przyszłości: ani rząd, ani uczelnia, ani instytuty, ani też środowisko. Powinno jakby przenosić te idee w przyszłość tak, aby zagwarantować i stabilność i zmiany systemu wykształcenia w Polsce. Mam pełną świadomość, jak bardzo zróżnicowane są i oczekiwania, i koncepcje przedstawicieli różnych grup środowiska naukowego. Wiem, bo słyszę czytam i widzę. To dosyć naturalne ze względu na wielość dyscyplin, ze względu na tradycję, na sposób uprawiania nauki, czy choćby geografię poszczególnych uniwersytetów i ośrodków naukowych.

4 4 Ale myślę, że warto porozmawiać i o wspólnych celach, ale też o rozbieżnościach, czyli o sposobach dochodzenia do tych celów, które mogą się różnić. Właśnie wtedy, kiedy spotykałam się, słuchałam różnych propozycji, co nie pasuje, co nie odpowiada, które zmiany mają dobre efekty, które nie najlepsze, to odpowiadałam Przygotowujcie Państwo swoje propozycje, przygotowujcie Państwo dokumenty tak, abyśmy mogli w pewnym momencie usiąść i o tym wszystkim rozmawiać. I taki moment nadszedł dzisiaj. I jeszcze raz dziękuję autorom wszystkich opracowań, zanim przejdziemy do części drugiej, czyli co dalej - chcę Państwu tylko bardzo krótko przypomnieć o tym, co nastąpiło w ostatnich 8 latach, tak aby wyznaczyć ten kierunek. Ponieważ rozpoczęła się dyskusja co do istoty i celów tych przemian, dyskusja dzisiaj dotyczy nie tylko tego, w jakim kierunku mamy iść, ale dyskusja dotyczy po co pewne rzeczy i dlaczego zostały wprowadzone i dlatego myślę, że trzeba bardzo jasno je nazwać i powiedzieć Po pierwsze wprowadziliśmy decentralizację najważniejszych decyzji w nauce. To środowisko zaczęło decydować o przyszłości i podziale środków na naukę (mówiąc my mówię o ostatnich 8 latach rządów Platformy i PSLu). Przed reformą pieniądze na projekty i granty dzieliło ministerstwo, dzielili urzędnicy. Teraz zajmują się tym niezależne agencje, a projekty oceniają naukowcy i to właśnie naukowcy decydują o przyszłości nauki w tym sensie, że decydują o programach kierunkach, grantach. Przekazanie części władzy, uważam, było jednym z najważniejszych działań. System grantowy, który niektórzy nazywają teraz grantomanią, grantiozą, różne są takie określenia, on nie tylko pozwala najlepszym i wygrać najlepsze z całej grupy projekty, ale on też pozwala młodym ludziom wyrwać się z często feudalnej i hierarchicznej struktury swoich jednostek, to jest coś co jest często podnoszone przez naukowców, tam idzie grant i on jest oceniany. System grantowy też daje szansę osobom znanym i z dużym dorobkiem, ale przede wszystkim osobom rozpoczynającym też karierę i osobom z małych ośrodków naukowych. Nie dobiera, wybiera według układów, wybiera według jakości projektów, sposobu prezentacji. Finansowanie nauki przed reformą zależało od urzędników, opierało się też na tej metodzie, to co mieliście dawniej będziecie mieli w przyszłości, teraz powstał obiektywny system ocen oparty na jasnych kryteriach i ten obiektywny system ocen jednostek naukowych też robią naukowcy I to trzeba bardzo jasno powiedzieć, bo Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych słucha nas, kiedy prosimy o jakieś zmiany, prosimy o uwzględnienie pewnych rzeczy, ale to Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych sam ustala kryteria i decyduje,

5 5 dyskutując z nami spierając się. Ale to środowisko też ustala, w tym roku finansowanie jednostek naukowych zostało silnie sprzężone właśnie z tym systemem ocen, dotychczas to było rozjeżdżało się całkowicie, teraz tworzy to wspólny system, tak aby uwzględnić jakość i doskonałość pracy naukowej. On dopiero teraz działa niecały rok, będziemy, przyglądamy się mu i oceniamy Ostatnie 8 lat to jest autonomia duża uczeni, to jest możliwość tworzenia własnych programów nauczania, elastyczne kształcenie i inne formy, których nie chcę tutaj w tej chwili wymienić To również jest i co wydaje mi się kluczowe i zasadnicze otwarcie uczelni jednostek naukowych na współpracę, z samorządami, z NGO-sami i z firmami, zbliżanie uczelni do rynku pracy było dla nas kluczowe, ale też wprowadzanie innowacji społecznych, dobre istnienie, współżycie i współdziałanie z własnym regionem, to tam uczelnie często czerpią siłę, tam czerpią natchnienie, tam czerpią finansowanie i tam muszą też znaleźć sposób na silniejsze istnienie jako ośrodków kultury, ośrodków społecznych, nie tylko uczących Postawiliśmy bardzo wyraźnie, bardzo mocno na umiędzynarodowienie To jest uczestnictwo w grantach europejskich, to jest w różnego rodzaju konkursach, to jest tworzenie Paktu Dla Horyzontu 2020, ale też opublikowana w zeszłym tygodniu duża strategia umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego. Powiązaliśmy z tym również środki i przygotowaliśmy program Uczelnie Przyszłości, program, gdzie będą w różny sposób finansowane, bądź dofinansowane najlepsze uczelnie, bądź takie, które mają pomysły na siebie, na naukę, bo dobra uczelnia to nie jest tylko uczelnia z dużego miasta, dobra uczelnia to jest po prostu taka, która jest aktywna, energiczna, która ma dobre wydziały, dobre instytuty, która potrafi przyciągnąć z Polski uczonych i studentów, którzy chcą przyjeżdżać i studiować właśnie tam a nie do dużych ośrodków. Ja wiem, że dobrze jest, kiedy reformy toczą się w sytuacji, kiedy jest dużo środków finansowych i jest korzystna sytuacja gospodarcza. Często jednak reformy toczą się w tym momencie, kiedy sytuacja finansowa jest nie bardzo korzystna, kiedy brak środków i to oczywiście stwarza bardzo duże napięcia i problemy, i tak - myślę - było w ciągu ostatnich lat, że tym pewnym zmianom towarzyszyło niedofinansowanie sektora nauki, niedofinansowanie szkolnictwa wyższego. I to jest coś co uważam jest niekwestionowalne i co jest naszą wspólną bolączką i co musimy i chcemy zmieniać. Na marginesie tylko warto wspomnieć, że 30 mld zł zostało zainwestowano w laboratoria, sale wykładowe, kampusy, centra uniwersyteckie

6 6 To były pieniądze na infrastrukturę, o której tak teraz dyskutujemy. Teraz to musi się zmienić, te środki muszą pójść na kadrę, na wykładowców na studia doktoranckie, na nieco inne cele Niektórzy uważają, że te zmiany, które zaszły, jest ich za mało, nic się nie zmieniło w nauce, nie zmienił się obraz polskiej nauki, uczelni. Inni, że tych zmian było za dużo, czy też nie takie, ja uważam, że bardzo dużo się zmienia, nie można oczekiwać, że zmiany, które będą zachodziły w szkolnictwie wyższym, na uczelniach i w nauce, nastąpią od razu, to są długie procesy skomplikowane, ale musimy cały czas konsekwentnie do nich docierać i te zmiany, które wprowadziliśmy dotychczas, to były zmiany, które wprowadziły bardzo istotny fundament i teraz musimy iść do przodu i budować dalej przyszłość. Parę słów o wizji, co dalej. Są pewne najogólniejsze, najbardziej zasadnicze cele, co do których pewnie wszyscy się zgodzimy. będziemy się różnili sposobami dochodzenia Kluczowe jest podniesienie poziomu badań prowadzonych na polskich uczelniach. Po drugie wzrost jakości kształcenia i dopasowanie go do potrzeb społecznych Po trzecie zwiększenie oddziaływania nauki na otoczenie społeczne, gospodarcze, międzynarodowe, w tym przekonanie społeczeństwa i polityków, jak ważną jak istotną, elementem naszego rozwoju jest nauka i szkolnictwo wyższe, Droga, która jeszcze stoi przed nami, poprawa organizacji zarządzania i finansowania uczelni, bardzo wiele jest tutaj też do zrobienia, czy w końcu to umiędzynarodowienie, o którym mówiłam, teraz mówiąc już wchodząc na poziom konkretów Będziemy w kolejnych panelach, a mamy ich trzy, będziemy odpowiadać na pytanie, jak różnicować ustrój, rodzaj i strukturę uczelni, czy różnicować czy nie, jak powinno wyglądać dalsze finansowanie szkolnictwa wyższego, jakie cele powinny być tego finansowania, jak wygląda przyszłość uczelni i ma wyglądać w mniejszych ośrodkach, jak zwiększyć konkurencyjność i atrakcyjność polskiej nauki w świecie. Kluczowa jest dla nas też solidarność i transparentność procesów pracowniczych, mobilność naukowców, otwarte konkursy, wymiana, gdzie leży klucz do odblokowania karier młodych ludzi. Problem następny, który ciągle powraca, jak łączyć pracę dydaktyczną i badawczą, niewątpliwie bowiem jest jedno, system się różnicuje, z różnych powodów i będzie się różnicował. Musimy w tej odchodzić od rozwiązań one size suits all, jedno rozwiązanie pasuje wszystkim, i staramy się na siłę dopasować do wszystkich.

7 7 Tak jak KEJNowskie oceny, które żeśmy zmieniali, szliśmy w kierunku różnicowania i brania pod uwagę różnych dyscyplin. W tej chwili też myślimy to samo o finansowaniu jednostek badawczych. Musimy w tej chwili odchodzić od właśnie tego jednego wciskania wszystkich do jednego, takiego szablonu Według nas - rozmawialiśmy w ministerstwie z kolegami - są takie najpilniejsze, które uważamy ważne cele, to tylko znowu, żeby nie zabierać czasu, bo chcemy, żebyście Państwo przede wszystkim mówili, uważamy, że kluczowa będzie w najbliższych latach zmiana systemu finansowania uczelni Mam na myśli stabilizację tego finansowania tak, żeby uczelnie z roku na rok nie odczuwały niepewności, żeby wiedziały, ile na cztery lub w dłuższym horyzoncie czasu będą posiadały środków, aby móc prowadzić właściwą politykę stabilizacja, ale też powiązana z jakością kształcenia, dotychczas stosowaliśmy jeden algorytm i już czujemy, że różne modyfikacje w ramach tego algorytmu nie damy, już nie przynoszą tego efektu, będziemy musieli zmienić. Ale żeby zmienić algorytm, musimy się zastanowić, jak oceniać, co oceniać i to będzie duża i poważna dyskusja i zmiana Konieczna jest nowa wizja systemu awansu zawodowego, zmiana ustawy o stopniach i tytule naukowym, o funkcjonowaniu Centralnej Komisji, to tez jest pewien powiązany, mamy tu wiele dziedzin ze sobą powiązanych jest to duża i zasadnicza dyskusja, już ona była, ja wiem o tym, ale myślę, że w tej chwili po tym czasie powinno się do niej wrócić, zmiany uważamy powinny dotyczyć studiów też doktoranckich, one powinny zostać objęte systemem ewaluacji i ocen i powinny kłaść dużo większy nacisk na interdyscyplinarność, na otwartość, na wymianę międzynarodową, na właściwą opiekę naukową doktorantów. Padły też pomysły do przedyskutowania, czy nie należy przenieść doktoratów z poziomu wydziału na poziom uczelni, tak aby ułatwić właśnie tą interdyscyplinarność. Niewątpliwie jednak studia doktoranckie to jest coś, nad czym trzeba teraz osobno pomyśleć, środowisko też czeka dyskusja o Polskiej Akademii Nauk i to dla mnie nie ulega wątpliwości, zmian wymagają cele i struktura PAN. Ta debata dzisiejsza, te projekty, dokumenty, które istnieją, ale też głosy Państwa dzisiaj, są dla nas bardzo ważne, bo chcemy żeby dokument, który zaczęliśmy pisać przy współpracy ekspertów, uwzględniał głos środowiska Jak pamiętacie może Państwo, w poprzednim okresie były dwie strategie, jedna przygotowana przez firmę konsultingową, inna przez środowisko rektorów i jakoś one się nie mogły zejść, że się tak wyrażę. Teraz one wydaje mi się też z wielu punktów widzenia trochę nieaktualne. Powstały nowe i ważne jest, żeby na obecnym etapie uwzględnić tę dyskusję najpierw, a nie mieć najpierw rozwiązania, potem zaczynać tą dyskusję, chociaż oczywiście jak przygotujemy dokumenty, to będzie dalszy ciąg dyskusji Mam świadomość, że tematów jest bardzo dużo, nie zdążymy ich przedyskutować na tej konferencji, wielu z Państwa przyjechało z innych miast, macie inne zajęcia, nie mogliśmy

8 8 zrobić 3-4-dniowej a nawet tygodniowej dyskusji, gdzie omówilibyśmy wszystko, ale jest to część tej debaty, która się toczy. I myślę, że będzie ona miała dalszy ciąg w różnych miejscach, w różnych środowiskach dotyczących różnych kwestii Żałowaliśmy, że nie udało się omówić szkolnictwa niepublicznego, celów, roli finansowania powinny być obecne uczelnie niepubliczne w tej debacie, i liczymy że taka debata się odbędzie Na zakończenie chciałam Państwu tylko takie dwie trzy krótkie informacje przekazać - na trochę inny temat, ale mamy pewne nowe wiadomości, to trzeba wykorzystywać również takie okazje (nie tylko listy, które wysyłam do rektorów i nie zawsze wiem, gdzie te listy docierają). Także trzy rzeczy chcę Państwu powiedzieć, co się dzieje na poziomie europejskim, bo mówimy tylko głównie o krajowym, przede wszystkim podjęłam decyzję o zaczęciu działań na poziomie europejskim zmianie systemu wynagrodzeń polskich naukowców w Horyzoncie 2020, dotyczy to zresztą nie tylko polskich ale i innych. Chcemy aby to uczelnie miały większy wpływ na sposób, jak jest kształtowane wynagrodzenie w grantach Horyzontu Napisaliśmy, wysłaliśmy list do komisarza, ale też wysłaliśmy list do innych państw, rozmawialiśmy z innymi państwami i 9 krajów podpisało nasz apel o zmianę tego systemu. Jest to rzecz bardzo skomplikowana, bo jak już coś się raz na poziomie europejskim uzgodni, dotyczy wszystkich państw, jest to skomplikowane, jednak zwróciliśmy uwagę, że w tym przypadku nie będzie to wymagało jakichś istotnych decyzji strukturalnych politycznych, może politycznych tak, bo nie wszystkie kraje się z tym zgadzają, ale w każdym razie jest to możliwe do zrobienia Wczoraj też rozmawiałam z doradczynią komisarza, szefową gabinetu politycznego, która pytała się czy już to teraz chcemy czy czekamy do midterm review czyli tego przeglądu okresowego, ja powiedziałam, że na nic nie możemy czekać, bo teraz startują naukowcy i ja się zrobi za duża dziura będzie, za mało startujących z Polski to musimy iść dalej. Komisarz napisał do nas właśnie w zeszłym tygodniu, że zaprasza nas na spotkanie 9 lipca, 9 krajów, żeby przedstawiły swoje stanowisko, będziemy o tym dyskutowali, oni przygotowują też swoje wyliczenia, jakie kraje, w jakich tematach, w każdym razie nie wiemy, nie mogę państwu zapewnić efektu końcowego, ale mogę powiedzieć, że już sprawy nabrały tempa. Na szczęście udało nam się - wiele organizacji, instytucji występowało tutaj o to, żeby nie były obcięte pieniądze na Horyzont 2020, razem z sześcioma krajami żeśmy tutaj podpisali jakby protest przeciwko obcinaniu pieniędzy na Horyzont. Część zdjęto, ale najważniejsze nieodcięto tej części finansowania, która, z której my najwięcej jako Polacy korzystamy.

9 9 I trzecia rzecz kiedy przyszłam 1,5 roku temu, to bardzo mnie zaniepokoiła sytuacja, zresztą właśnie wtedy zgłaszana przez wiele osób, o to, że laboratoria będą teraz stały zbudowane a nie wykorzystane, że nie chodzi też o ilość grantów, ale uniemożliwienie wykorzystania ich do celów komercyjnych. Rozpoczęliśmy dyskusję z Ministerstwem Infrastruktury, myśmy uważali, że można wykorzystywać, Ministerstwo Infrastruktury nakrzyczało na nas mówiąc, że nie można, no i wtedy po prostu zwróciłam się do komisarza Unii Europejskiej z prośba o wykładnię, co można, co nie można tak naprawdę. I wczoraj otrzymaliśmy pismo komisarza ds. konkurencyjności, że jest możliwe wykorzystanie w pewnym zakresie, to znaczy oni chcą, żebyśmy my sami w kraju zastanowili się, czyli powiedzieli: tak, można wykorzystywać do celów komercyjnych, ale jak musicie ustalić teraz konkretne szczegóły. To jest dla nas istotne bardzo, bo to jest ważna decyzja, spotykamy się w przyszłym tygodniu i zaczniemy znowu z Ministerstwem Infrastruktury rozmawiać o tej sytuacji. To tylko. Wykorzystałam tę dyskusję o przyszłości, żeby poinformować Państwa również o tych naszych działaniach Także życzę dobrych obrad, chcę przeprosić te osoby, które chciały uczestniczyć w panelu, nie mogliśmy wszystkich zaprosić, bo panele muszą mieć jednak ograniczoną liczbę osób, żebyśmy mogli dyskutować, rozmawiać, daliśmy dużo czasu na dyskusję, więc będzie można też wziąć udział w dyskusji i życzę państwu dobrych obrad, dziękuję państwu. Łukasz Szelecki: Dziękuję, Pani Minister. Pani minister oczywiście z nami zostaje podczas dzisiejszej debaty, choć o godzinie 13 będzie musiała na chwilę opuścić salę, myślę, że nie na dłużej niż minut, ze względu na posiedzenie rządu, które zostało zwołane wczoraj późnym popołudniem Proszę Państwa, czas teraz na pierwszy panel dyskusyjny. Bardzo serdecznie zapraszam panią prof. Beatę Czarnacką-Chrobot. Pani profesor będzie moderować pierwszy panel, Przyszłość szkolnictwa wyższego w Polsce, cele, struktury, mechanizmy finansowania, pani profesor oddaję pani głos i mikrofon. Dziękuję pięknie, witam państwa serdecznie na pierwszym panelu, tym bardziej, że jestem pracownikiem Szkoły Głównej Handlowej jest mi tym bardziej miło państwa powitać na naszym gruncie, jestem również członkiem komitetu polityki naukowej. Chciałabym zaprosić swoich gości, panelistów w kolejności alfabetycznej, najpierw poproszę pana prof. Jarosława Górniaka z Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz również członka komitetu polityki naukowej, panią dr hab. Anetę Pieniążek z Uniwersytetu Warszawskiego i organizacji

10 10 Obywatele Nauki, pana prof. Jana Sowę z Uniwersytetu Jagiellońskiego, z wydziału polonistyki oraz pana prof. Jerzego Woźnickiego z rady głównej nauki i szkolnictwa wyższego, redaktora i współautora programu rozwoju szkolnictwa wyższego do roku Witam państwa serdecznie. Szanowni Państwo jestem tu również po to, aby pilnować czasu, toteż dostarczono mi taki potężny dosyć dzwonek, który będę zmuszona wykorzystywać, jeżeli państwo przekroczą planowany czas wypowiedzi, jak mówiła w swoim przemówieniu pani minister i jak wskazuje tytuł naszego panelu Przyszłość szkolnictwa wyższego w Polsce, cele, struktury, mechanizmy finansowania, chodzi nam o to aby się skupić przede wszystkim na przyszłości, na celach do osiągnięcia oraz na sposobach realizacji tychże celów, proponowanych przez państwa, moje pierwsze pytanie jest następujące, jakie według państwa są trzy największe czy też najważniejsze wyzwania stojące przed polskim szkolnictwem wyższym, jak spróbować im sprostać, czy też jakie reformy podjąć, może poproszę o zabranie głosu pana prof. Jarosława Górniaka. Prof. Jarosław Górniak: Dziękuję, tak z alfabetu wypadło na mnie, na początek Proszę Państwa, pani minister właściwie wskazała pewne kluczowe wyzwania w sensie otoczenia nauki szkolnictwa wyższego, oczywistą kwestią, przed którą stoimy i które chciałbym wyłączyć poza nawias pewnie jest powszechna zgoda, to jest konieczność pewnego rozumnego czy opartego na dobrych zasadach wzrostu nakładów na naukę i szkolnictwo wyższego. Bo to jest element, który jest w jakimś sensie - myślę - jest pewna zgoda także i pewna nawet deklaracja w tym zakresie oraz to że kluczowym wyzwaniem przed którym stoimy no to jest jakość kształcenia i dostosowanie do potrzeb społecznych, to jest poza nawiasem to jest myślę pewna zgoda wspólna. Natomiast ja chciałbym pokazać skoro tylko trzy to takie które osobiście uważam za fundamentalnie ważne, po to, żeby jakość szkolnictwa wyższego zagwarantować, potrzebna jest wysokiej jakości kadra i dlatego wyzwaniem, przed którym stoimy, jest wzrost jakości tej kadry szybszy, niż wynika z pewnego naturalnego takiego ewolucyjnego rozwoju. W szkolnictwie wyższym mamy do czynienia z pewnym dziedziczeniem potencjału, w związku z tym to nie wystarczy tylko teraz powiedzieć, że będziemy lepiej kształcić studentów czy nawet lepiej kształcić doktorantów, trzeba zainwestować w rozwój kadry, która już jest zatrudniona. Będą środki europejskie w tej chwili do dyspozycji jeszcze i moim zdaniem, jeżeli mądrze zainwestujemy te środki w podnoszenie jakości kadry naukowej, to jesteśmy w stanie osiągnąć w tej dziedzinie postęp, ale to jest bardzo poważne wyzwanie, to trzeba mądrze zaplanować, także postawić wymagania dotyczące jakości doktoratów, jakości habilitacji, o tym jeszcze pewnie będzie mowa.

11 11 Następna sprawa, następne wielkie wyzwanie to jest kwestia wykorzystania potencjału uczelni, który jest bardzo też silnie hamowany przez różnego rodzaju i rozwiązania prawne, i w tym między innymi takie rozwiązania, które powodują wewnętrzną konkurencję, która utrudnia współpracę nawet na terenie samej uczelni. Ja jestem sam dziekanem, widzę, jak niedobry wpływ ma to, co się stało w przeciągu ostatnich około 15 lat, gdzie stopniowo następowało uzbrojenie bardzo silne wydziałów z imienia, nazwanych jednostek organizacyjnych w uczelniach kosztem uczelni. Uważam, że to prowadzi do tego na przykład, że niedługo na Uniwersytecie Jagiellońskim (już mamy w tej chwili dwa uprawnienia do studiów doktoranckich realizowane w zakresie psychologii, będziemy mieli pewnie cztery w zakresie kulturoznawstwa), zamiast współpracować, tworzyć dobre, mądre szkoły, ale to wymaga tego, żeby po pierwsze uczelnie były oceniane, akredytowane na poziomie właśnie całej uczelni, a nie na poziomie wydziałów, a wewnętrznie uczelnie muszą mieć uprawnienia do tego jak będą tym gospodarowały w stosunku do swoich jednostek organizacyjnych, to jest kwestia [ ] I wreszcie musimy sprostać wyzwaniu, którym jest silna i coraz silniejsza międzynarodowa konkurencja o talenty, to w skali wszystkich krajów OECD procesy demograficzne i procesy rozwoju gospodarczego stawiają przed nami wyzwanie sprostania konkurencji o talenty. My się martwimy o tym, jak będziemy, jak konkurujemy o swoich studentów wewnątrz kraju czy na przykład uczelnie w dużych miastach nie wyciągną studentów z mniejszych ośrodków Proszę Państwa, 15 % polskiej młodzieży studiuje w tej chwili tylko poza swoimi regionami, przeciętnie mniej więcej, problem jest taki, że jak my nie będziemy kanibalizować swoich niejako usług dydaktycznych, to skanibalizują nam je inni i przed tym się musimy zabezpieczyć, przede wszystkim podnosząc między innymi pozycję międzynarodową polskich uczeni i dbając o to, żeby wprowadzić wysoki poziom umiędzynarodowienia co oznacza sprostanie także konkurencji międzynarodowej, to tyle krótko w ramach tych 2.5 minuty. Mogę prosić pana prof. Woźnickiego o wypowiedź? Prof. Jerzy Woźnicki: Dziękuję bardzo, Ja bym chciał od ogółu do szczegółu, od idei do narzędzi. Nie chcę mówić o sprawach, o których będziemy mówić odpowiadając na kolejne pytania czyli przyjmę inną konwencję niż mój poprzednik, ponieważ mamy dalej mówić o tym, jak poprawiać jakość kształcenia, czy można poprawiać ustrój uczelni, wreszcie o finansowaniu, cztery pytania są kolejne, a teraz mówimy tylko o pierwszym pytaniu. Moim zdaniem mamy przed sobą wielką ideę, wielki cel, który jest przed nami, któregoś my nie dotknęli, i dlatego mamy tak fatalną percepcję, niezasłużenie złą. W oczach opinii publicznej, polskie szkolnictwo wyższe jest źle oceniane.

12 12 Polskie szkolnictwo wyższe ma przed sobą - w moim przekonaniu - takie wyzwanie i ono się daje zamknąć jednym celem: mianowicie będąc istotą razem z nauką tego, co się nazywa sektor wiedzy, powinno stać się driverem rozwoju Polski. Powinno zatem wyprzedzać w odpowiednich tam metodach ewaluacji rangowania, oceny, pozycjonowania, powinno wyprzedzać pozycję potencjału Polski, w tym gospodarki. Tymczasem nauka nawet nie jest na złej pozycji, bo wyprzedza nieco gospodarkę, podczas gdy szkolnictwo wyższe jest wyraźnie opóźnione, bo gospodarka jest na 24. pozycji notowana, nauka na około 20., a szkolnictwo wyższe na powyżej 30. I widać, że mamy w szkolnictwie wyższym wobec tego największy deficyt i to jest poważny deficyt. Myślę, że się nie wydobędziemy z tej negatywnej percepcji w opinii publicznej, stanu naszych uczelni, jeśli nie zrobimy, nie dokonamy jakiegoś przełomowego kroku. Dlatego te wszystkie nowelizacje, te wszystkie drobne zmiany - w moim przekonaniu one tylko utwierdzają opinię publiczną w przekonaniu, że nas nie stać na taki krok, a z drugiej strony uderzając nadmiarem dodatkowych często biurokratycznych obowiązków nakładanych na kadrę prowadzą do jej takiej apatii, zniechęcania do nowego, do zmiany. Tymczasem szkolnictwo wyższe potrzebuje wielkiej zmiany i ja jestem przekonany, że trzeba to będzie wprowadzić, żeby osiągnąć następujące trzy cele. Mianowicie poprawić konkurencyjność da niektórych uczelni w wymiarze lokalnym, dla innych w wymiarze krajowym, ale dla jeszcze innych których dzisiaj nie ma w wymiarze międzynarodowym i to jest bardzo ważny cel po drugie, żeby poprawić percepcję, ocenę, pozycję polskich uniwersytetów zwłaszcza w oczach kandydatów na studia, ponieważ ta taka nienajlepsza opinia o polskim szkolnictwie wyższym przekłada się na stosunek do polskich uczelni, do wyborów, do decyzji rekrutacyjnych w głowach wielu kandydatów na studia i rodziców, zwłaszcza tych o największym potencjale, możemy stać się, jak trafnie prof. Górniak o tym powiedział, przegranym w tej globalnej konkurencji o talenty, dziękuję. Dziękuję pięknie, prosiłabym teraz o wypowiedź panią dr hab. Anetę Pieniążek. Prof. Aneta Pieniądz: Dziękuję bardzo, z tą debatą jest pewien problem. To znaczy my się generalnie w większości kwestii ogólnych zgadzamy i tak naprawdę rozbieżności są na poziomie szczegółów, w związku z tym także to, co powiem, po części będzie powtarzało to, co była uprzejma powiedzieć pani minister i co powiedzieli panowie profesorowie przede mną. To znaczy wydaje się, że tym, co jest ogromnie ważne, żeby cokolwiek z padających tutaj propozycji udało się, to jest to, żeby wreszcie sprawy uczelni, sprawy szkolnictwa wyższego i

13 13 nauki przestały być sprawą środowiska uczelni wyższych i nauki. Ważne jest to, żeby to stał się rzeczywiście problem społeczny. Bo my ciągle spotykamy się w naszym gronie, rozmawiamy w gronie naukowców, gdzie - no właśnie - mamy generalnie zgodę co do tego, a jaki jest obraz uczelni, to pan prof. Woźnicki był przed chwilą uprzejmy powiedzieć, jest różnie, dlatego istotne jest właśnie zmiana samego miejsca, roli, jaką przypisuje się nauce i szkolnictwu, nie tylko w odbiorze społecznym, ale także w programach politycznych, i to nie tylko doraźnie w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z kolejnymi wyborami, ale po prostu jako element długofalowej strategii rozwojowej ponadpartyjnej i poza politycznej I to jest pierwsza rzecz, ogólna. Bez tego - przepraszam bardzo za pesymizm - ale będziemy mieli do czynienia tak naprawdę z kolejnym akademickim rytuałem naszej dyskusji na temat poprawy stanu szkolnictwa wyższego. Druga sprawa, która jest już sprawą bardziej szczegółową, ale jest ogromnie ważną i palącą w tej chwili, to jest sprawa dokonującego się na naszych oczach dramatycznego zupełnie procesu drenażu mózgów w młodym pokoleniu naukowców oraz pogłębianiu się luki pokoleniowej. W niektórych dyscyplinach ta luka pokoleniowa już jest, w niektórych będzie niedługo. Niekiedy jest ona dramatyczna już i to są te dyscypliny w których tak naprawę najistotniejsze dla rozwoju kraju Z czego to się bierze? Dlaczego tak jest? To się wiąże z bardzo niestabilną sytuacją młodego pokolenia naukowców, zmiany, jakie zostały wprowadzone w ciągu ostatnich lat, tak naprawdę w ogromnym stopniu prowadzą do tego, że coraz większa grupa naszych młodych kolegów podlega procesowi prekaryzacji, o którym tak się dużo mówi. Pogłębia się właśnie niepewność jutra, trudno jest robić naukę w momencie, kiedy jest się zatrudnionym na rocznym, dwuletnim, a czasem nawet na kontrakcie, czy nawet na kilkumiesięcznej umowie cywilnoprawnej. Tak się nauki nie da robić, konkurencyjność oczywiście tak, ale muszą być jasne zasady i musi być pewien system, stabilizujący sytuację tego młodego pokolenia przede wszystkim. Z tym się wiążę oczywiście niestety dramatyczny również i znowu trudny problem różnego rodzaju patologii, które z takim systemem zatrudnienia się wiążą i z tym trzeba walczyć. To są wszelkiego rodzaju tutaj wspominane struktury feudalne na uczelniach, ale z tym się wiążą takie kwestie jak nepotyzm, konflikty interesów, brak transparentności w procedurach konkursowych i zatrudnieniowych. My jako Obywatele Nauki postulujemy taki cały w sumie integralny system zmiany modelu kariery naukowej, ale to w kolejnych panelach jeszcze będzie o tym okazja dyskutować.

14 14 I wreszcie ostatnia rzecz, o której też tutaj już była mowa, a mianowicie jakość kształcenia. Tyle tylko, że jakości kształcenia naszym zdaniem nie da się podnieść poprzez zaostrzanie biurokratycznego systemu kontroli, mnożenie sprawozdawczości. Jeżeli chcemy poprawić jakość, to trzeba sobie wreszcie nawzajem zaufać, dać więcej elastyczności uczelniom, dać im szansę, oczywiście również zachęty, wszelkiego rodzaju zachęty, do tego, żeby lepiej kształcić, ale także więcej swobody Oczywiście tu się pojawi hasło deregulacji, bo ten system, w którym my w tej chwili funkcjonujemy, jest systemem truizm, prawda? - przeregulowanym do granic możliwości. A zatem konieczne jest, żeby ten system podnoszenia jakości łączył dwa elementy: sensowny system kontroli uwzględniający specyfikę dziedzinową a z drugiej strony - uelastycznienie systemu umożliwiające poszczególnym obszarom badań różnicowanie tych zasad No i temu oczywiście musi towarzyszyć dialog. To jest kolejne hasło, które dla Obywateli Nauki jest bardzo ważne. Dialog nie tylko między różnymi grupami wewnątrz uczelni, nie tylko między tymi grupami, które zarządzają dzisiaj nauką, nie tylko między ministerstwem i władzami i nie tylko między młodszym pokoleniem, ale także otoczeniem społecznym, szeroko rozumianym, nie tylko jako otoczenie gospodarcze. Pani profesor bardzo przepraszam, ale znacznie przekroczyła pani czas, jeszcze będzie dużo czasu na dalsze wypowiedzi, zapraszam pana prof. Jana Sowę. Prof. Jan Sowa: Ze sporą częścią tego, co zostało powiedziane, bym się zgodził. Chciałbym tutaj wprowadzić taką może trochę szerszą perspektywę. Wydaje mi się, że sytuacja, z którą mamy do czynienia w Polsce, poniekąd jest podobna do tego, co się dzieje w innych miejscach na świecie, ale też ma swoją specyfikę. To, w czym przypominamy resztę Europy, ale też inne miejsca na świecie - to jest niesłychana presja neoliberalizmu na sektor szkolnictwa wyższego. Andrzej Mencwel w tym kontekście przywołał bardzo dobre hasło z 1905 roku: szkoła nie może być przybudówką do fabryki. A niestety tak w tym momencie myślimy o szkolnictwie wyższym i o nauce. Widać to na przykład w dość kuriozalnym dyskursie dotyczącym innowacyjności. Polska gospodarka nie jest innowacyjna, jest dość zachowawcza i tak dalej Przedsiębiorcy nie chcą inwestować w badania, rozwój, czyja to wina? Uniwersytetu. Ja nie rozumiem tej logiki, to jest jakiś dogmat, który nie ma żadnego uzasadnienia.

15 15 Natomiast druga kwestia to już jest kwestia specyficznie polska, o tym Aneta przed chwilą wspomniała: to jest tragiczny feudalizm i hierarchiczność polskiego świata akademickiego. W ogóle polskie społeczeństwo jest dość przesycone feudalizmem, dwa takie przyczółki tego feudalizmu to jest Kościół i akademia. I w świecie akademickim widać, jakie my mamy gradacje, ile mamy tych stopni gradacji. Fakt, że profesor tytularny jest mianowany, czy też dyplom jest wręczany przez Prezydenta, to wszystko są takie ceremoniały średniowieczne, które zostały. To się przekłada na fatalne funkcjonowanie środowiska wewnątrz, na tworzenie się różnego rodzaju układów, typowych dla tego rodzaju społeczeństwa (można sobie przeczytać książkę Banfielda poświęconą południu Włoch, czy też zastosować bezpośrednio teorię antropologiczną patronażu [ ], Silvermana - to są najlepsze narzędzia moim zdaniem opisu tego, co się dzieje w tym momencie w szkolnictwie i w nauce polskiej. Bardzo szkodliwe procesy) I trzecia rzecz, o której chciałbym powiedzieć i to już jest specyficznie kwestia dotycząca humanistyki i nauk społecznych. Nie jestem badaczem szkolnictwa wyższego, więc trudno byłoby mi się wypowiadać tak jakby w imieniu wszystkich dyscyplin, czy wszystkich badaczy i badaczek, natomiast jeżeli chodzi o humanistykę i nauki społeczne, to znów jakby wracamy do tego problemu patrzenia na wszystko przez perspektywę neoliberalną, perspektywę gospodarki. To, co my humaniści badacze, badaczki zajmujący się naukami społecznymi [robimy], nie zawsze przekłada się na PKB, i nie musi się przekładać. To ma inne funkcje, inne walory. Przede wszystkim moim zdaniem, jest to pewna formacyjna rola w edukacji obywatelskiej, którą humanistyka i nauki społeczne powinny odgrywać. Widzieliśmy, w tym roku widzimy przy okazji procesy wyborczego, jak bardzo właśnie młodzi ludzie, 50 % z każdego rocznika przechodzi przez edukację wyższą, a potem w tej grupie 60 % głosuje na polityków, których dyskurs polityczny jest zerowy, którzy nie mają żadnych haseł, żadnego rozumowania, żadnej struktury pojęciowej. I to jest moim zdaniem porażka również tego, w jaki sposób myślimy, w jaki sposób działa szkolnictwo wyższe, bo oni przeszli przez tę edukację, dziękuję. Dziękuję, poruszyli Państwo bardzo istotną kwestię, mianowicie problem jakości kształcenia, już pani prof. Pieniążek troszeczkę na ten temat powiedziała. Właśnie chciałem państwa zapytać o to, jak podnieść jakość kształcenia, jakie sposoby do realizacji tego celu państwo widzą, może teraz poprosiłabym o odpowiedź w odwrotnej kolejności, czyli najpierw pana prof. Sowę. Prof. Jan Sowa: Więc wydaje mi się znów kwestia, którą tutaj wspomniano: szkoły wyższe, nauka, będzie tak dobra jak ludzie, którzy się tym zajmują.

16 16 Pensje w sektorze akademickim są naprawdę żenujące. Urzędnicy, słyszeliśmy na różnych nagraniach, które wypłynęły, uważają, że ktoś, kto pracuje za mniej niż 6000, jest idiotą. Proszę Państwa, moja pensja 4200 zł brutto, kiedyś wszystko jedno, tak czy siak, wszystko jedno proszę pana, dlatego, że ja kiedyś chciałem koledze mojemu z Niemiec wytłumaczyć, ile zarabiam. On myślał, że mi się pomyliły liczebniki w angielskim języku, tak, za habilitację dostałem 400 zł podwyżki, to jest po prostu kpina w rozliczaniu godzin nadliczbowych na moim wydziale dostaje się 1 zł więcej w związku z tym, że się ma habilitację. Symboliczna złotówka. Znowu coś czego kompletnie nie rozumiem w tym dyskursie neoliberalnym: z jednej strony mówi się, że jakby najważniejsze są kwestie materialne, pieniądze i tak dalej, z drugiej strony działa się tak jakby te pieniądze były nieistotne. Moim zdaniem konsekwencją paradoksalną umiędzynarodowienia polskiej nauki będzie jeszcze większy drenaż talentów i mózgów. Dlatego, że jeżeli ktoś już był na postdoku gdzieś, pracował przez jakiś czas w zespole, który funkcjonuje - również ze względu na te kwestie feudalne (to nie tylko chodzi o same pieniądze) - funkcjonuje zupełnie inaczej niż polska nauka polskie szkolnictwo, to oczywiście ta osoba już tam zostanie, raczej tutaj nie wróci. Więc paradoksalnie umiędzynarodowienie może mieć konsekwencje dla nas negatywne I druga kwestia - też to zostało podniesione, ale wydaje mi się, że to jest absolutnie sprawa kluczowa, mianowicie: mechanizmy selekcji kadry. Kiedyś o tym rozmawialiśmy, pani ministra powiedziała, że to jest jakby gestia uczelni, w jaki sposób selekcjonują kadrę. W dużej mierze tak, aczkolwiek rząd, parlament, ministerstwo posiada również narzędzia, i powinien kształtować te mechanizmy. Konkursy, które przypominają wybory z czasów PRLu, gdzie mamy jednego kandydata, wszyscy wiemy, o co chodzi tak, oczywiście każdy powie, że to nie jego czy jej dotyczy, ale znów - jak sięgniemy do tych diagnoz właśnie socjologicznych dotyczących tego, jak moralnie, na poziomie moralnym funkcjonują zacofane feudalne społeczeństwa - to to jest właśnie tak. Pewne rzeczy się dzieją, wszyscy o tym wiedzą, ale nikt, jakby nikogo to konkretnie nie dotyczy. Mieliśmy nie tak dawno historię na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu, kandydatka musiała się odwoływać do sądów, żeby uzyskać informacje, które powinny być dostępne na bieżąco, w trybie dostępu do informacji publicznej, więc bez tego, bez lepszych mechanizmów, bardziej transparentnych selekcji kadry naprawdę nic tutaj nie poprawimy. Pięknie dziękuję za odpowiedź, zanim oddam głos pani prof. Anecie Pieniądz, chciałabym serdecznie przeprosić, że wcześniej przekręciłam nazwisko, bardzo panią przepraszam pani profesor, bardzo proszę jeśli można.

17 17 Prof. Aneta Pieniądz: Ja teraz krócej odpowiem Pierwsza rzecz, która wydaje się konieczna, żeby podnieść jakość podnieść jakość kształcenia, to jest rezygnacja z masowości kształcenia. Nie da się połączyć masowości studiów z ich jakością. Nie oznacza to oczywiście, że osoba, która ma maturę, nie może studiować, ale czy ona musi studiować na uczelni publicznej? Na uczelniach - wydaje się - konieczne jest wprowadzenie progów wejścia, nie wiem, trudno powiedzieć, myśmy w Pakcie Dla Nauki powiedzieli, że to jest 51% wyniku z matury, ale jednak progu wejścia i to jest pierwsza rzecz Druga rzecz jest oczywista i wielokrotnie w ostatnich dyskusjach dotyczących nauki i szkolnictwa wyższego poruszana, to jest ograniczenie mechanizmów wiążących finansowanie uczelni z liczbą studentów. To jest jasne, ja nie chcę tego rozwijać, bo ten temat jeszcze pewnie powróci, ale obok tego musi się też pojawić system zachęt skłaniających do tego, żeby zwiększać dostępność pracownika dla studenta, bardzo takim dobrym przykładem, konkretnym niezwykle tego, jak z tym jest źle, jest raport NIKu dotyczący prac dyplomowych. Nie da się dobrze kształcić studentów, jeżeli ma się w ciągu roku sto prac dyplomowych, no po prostu się nie da, to jest fizycznie niemożliwe. Czyli to jest jedna z rzeczy, która musi być również wzięta pod uwagę Oczywiście - teraz pojawiło się od pewnego czasu - współczynnik dostępności pracownika dla studenta jest brany pod uwagę przy ocenie jednostek, ale chyba w zbyt małym stopniu, to oczywiście wiązać się jeszcze będzie z promocją nowych modeli kształcenia, [ ] i tak dalej. Kolejna rzecz to jest rzecz kluczowa, to znaczy dowartościowanie dydaktyki w procesie oceny pracownika. W tej chwili jesteśmy oceniani przede wszystkim pod kątem naszych wyników naukowych, dydaktyka jest brana pod uwagę, ale w niewielkim stopniu. Tak naprawdę liczą się przede wszystkim punkty za publikacje. Tymczasem to jest rzecz, bez której znowu, szczególnie młodzi pracownicy nie mają motywacji, żeby lepiej uczyć. Po co oni mają lepiej uczyć, skoro w ten sposób tracą czas, który mogliby przeznaczyć na pisanie kolejnych prac za kolejne punkty? No i ostatnia rzecz, już zupełnie ostatnia, ale chyba taka najbardziej ogólna, to jest w ogóle wielki problem zmiany sposobu widzenia edukacji w Polsce Nie można dzielić edukacji na wyższą i niższą, edukacja jest jedna, jeżeli my chcemy mieć lepszą edukację wyższą, to musi się poprawiać też ta edukacja na poziomach niższych. Jednym słowem to, co wydawałoby się ważne, to jest postrzeganie tego procesu edukacyjnego jako całości, w której także jakość tego szkolnictwa niższego biorą odpowiedzialność uczelnie wyższe nie tylko poprzez to, że one kształcą przyszłych

18 18 nauczycieli, ale także poprzez to, że one są zapleczem i to stałym zapleczem do kształcenia tych nauczycieli, do ich doskonalenia, i tutaj będzie jeszcze o tym pora powiedzieć, ogromną rolę do odegrania mają uczelnie lokalne, dziękuję. Dziękuję pięknie bardzo prosimy o opinię pana prof. Jerzego Woźnickiego. Prof. Jerzy Woźnicki: Proszę Państwa, są dwie główne przyczyny niskiej jakości. To jest nadmierne umasowienie kształcenia, o czym mówiła moja poprzedniczka, i po drugie obniżanie się etosu nauczyciela akademickiego w relacji do studenta. Czasem odbywa się to w sposób no niezamierzony, ale dzieje się to w obliczu kompletnego braku zainteresowania studiami ze strony naszych podopiecznych. Nie poprawimy nic w zakresie jakości kształcenia, tak brzmi moja główna teza, jak nie wprowadzimy selekcji zarówno w gronie studentów, jak i w gronie kadry akademickiej, egzekwując ostro wymagania, które dzisiaj uległy kompletnemu rozluźnieniu zarówno w jednej jak i w drugiej grupie. Dziekan powinien nie być karany za to, że skreśli z listy studentów grono, które się nie nadaje i może przypadkowo trafiło na ten rok studiów, na którym dzisiaj się znalazło. Dam państwu taki przykład w latach byłem dziekanem dosyć takiego wymagającego wydziału, wydziału elektroniki Politechniki Warszawskiej, przyjmowałem 400 studentów na studia dzienne, 200 skreślałem i tak co roku, 400 przyjętych 200 skreślonych, 400 przyjętych 200 skreślonych. Jak nie będzie proporcji może nie , ale bo proces rekrutacyjny nigdy nam nie wyłowi tych, co się do studiów nadają, co są studiami zainteresowani, czasami gorsze wyniki matury mogą wcale nie dyskwalifikować silnie motywowanego studenta, dlatego ten pomysł, żeby dawać jakiś próg centralny 51 ja odrzucam, sądzę, że uczelnie sobie dadzą radę same, ale powinien pierwszy przynajmniej rok być traktowany jako rok rekrutacji rozłożonej w czasie. Powinniśmy się pozbywać tych, co studiować nie chcą, do studiów się nie nadają, studia lekceważą. Jeżeli to się nie dzieje, to uprawiamy, przyczyniamy się do gigantycznej demoralizacji ludzi, którzy potem wchodzą na rynek pracy i przenoszą te wzorce tam. Dziękuję za tę wypowiedź. Profesor Jarosław Kun, zapraszam. Prof. Jarosław Kun: No to ja popłynę trochę pod prąd. Proszę Państwa, właściwie wszyscy moi przedmówcy mówili o tym, że trzeba ograniczyć masowość studiów wyższych, to znaczy jak rozumiem zmniejszyć współczynnik skolaryzacji na poziomie wyższym.

19 19 On się i tak zmniejsza, to znaczy nie mamy wcale 50%, tylko mieliśmy 40 maksymalnie, mamy w tej chwili już 38. To nie jest problem w ogóle kwestia masowości i selektywności to jest kwestia relatywna. Bo to jest kwestia tego, jak są ułożone studia. Musimy sobie zdawać sprawę z tego, że to ma dwie strony także. Po pierwsze wcale nie jest powiedziane, że nam nie potrzeba absolwentów. Jeżeli spojrzycie państwo na statystyki, to abstrahując od tego, że bardzo często w publicznie w mediach są prezentowane one w fałszywy sposób, to trzeba powiedzieć jasno: wyższe wykształcenie, w sensie takim czysto technicznym, statystycznym daje najwyższy poziom zatrudnialności. Dopiero na poziomie magisterium kobiety zrównują się we wskaźniku zatrudnienia z mężczyznami. W związku z tym to będzie zawsze motywowane do tego, żeby iść na studia wyższe, tylko one muszą być zróżnicowane. My na szeroką skale potrzebujemy studiów praktycznych. Dopiero niedawno zostały wprowadzone regulacje, które otwierają ścieżkę, to jest moim zdaniem przeregulowane. W sumie są różnego rodzaju drobne zapisy, które utrudniają tworzenie studiów o nastawieniu praktycznym, które powinny być studiami masowymi, a z drugiej strony, powinny być elitarne, selektywne studia, które by przygotowały personel badawczy dla przemysłu, dla gospodarki, a także dla odnowienia kadry naukowej. I to w ten sposób moim zdaniem należy postrzegać, a nie mówić o tym, że po prostu mamy zmniejszyć liczbę studentów, czy zmniejszyć wskaźnik skolaryzacji. My musimy dostosować, znaczna część studentów powinna iść na ścieżki praktycznego wyksztalcenia, gdzie programy powinny być przygotowane właśnie z progresywnymi, inteligentnymi, bystrymi pracodawcami, którzy są w stanie współpracować także w definiowaniu tego, jakie kompetencje będą potrzebne teraz. Muszą być pełnowartościowe studia pierwszego stopnia. My mamy w tej chwili sytuację taką, że ponad połowa młodzieży z pierwszego stopnia idzie na drugi stopień. Dlatego że ani pracodawcy, ani studenci nie uważają za wystarczające tego wyksztalcenia na pierwszym stopniu, to trzeba to zreformować. To znaczy, że być może to jest kwestia do dyskusji, ja nie mówię, że to jest pomysł do końca w tej chwili zważony, na pewno się trzeba otworzyć na to, być może częściowo, być może całkowicie. 4-letnie studia I stopnia, inny status II stopnia, które nie powinny prowadzić do tego, że po 2- letnich studiach magisterskich z ekonomii, możemy zostać magistrem ekonomii, czyli czymś wyżej niż licencjat z ekonomii, na przykład, nie mając pewnych okoliczności, ani za sobą kursu z rachunkowości, ani z finansów porządnych i tym podobne.

20 20 W związku z tym trzeba przemyśleć system kształcenia na pierwszym stopniu, wprowadzić tam między innymi komponent artes liberales, który każdemu kto ma wyksztalcenie wyższe powinien otwierać horyzonty. I tutaj się zgadzam z profesorem Sową. Bardziej bliższy jestem tej koncepcji takiej bym powiedział anglosaskiej kształcenia, specjalizujące stopnia II stopnia. Ja jestem zwolennikiem dość powszechnego jednak kształcenia, tym bardziej, proszę państwa, spójrzmy na to z drugiej strony: Dużo było debaty także Komitet Kryzysowy bolał nad tym, że odpływ studentów powoduje to, że nagle pracownicy stają się zbędni, naukowi. Tu po pierwsze sobie - trzeba poradzić z kwestią pensum, które jest zadane ustawowo niepotrzebnie, to powinno zostać pozostawione w pełni uczelniom. Uczelnia w oparciu o swoje zewnętrzne parametry finansowe poradzi sobie z zarządzaniem pensum dla swoich naukowców. Nie ma potrzeby, żeby na poziomie ustawowym to regulować. Jest potrzebne także, już kończę, zmiany w systemie akredytacji i ewaluacji uczelni. Musi być to system sprofesjonalizowany. On w tej chwili jest oparty jednak na aktywności społecznej uczonych. Ja wiem, że uczeni się znają na wszystkim, w tym także na ewaluacji wszystkiego, ale jednak ja bym pozostawił czynnik społeczny, wprowadziłbym większą profesjonalizację i silniejsze premiowanie uzyskiwania międzynarodowych akredytacji najwyższego poziomu przynajmniej w przypadku niektórych części i [ ]. Dziękuję pięknie. W Państwa wypowiedziach przewinęła się kwestia finansów i oczywiście nic w tym dziwnego. Chciałabym troszeczkę tą kwestię rozwinąć. Mianowicie chciałabym się Państwa zapytać jak powinno wyglądać finansowanie szkolnictwa wyższego i jakie są przede wszystkim priorytety. I może o odpowiedź poproszę najpierw pana profesora Jerzego Woźnickiego. Prof. Jerzy Woźnicki: Dziękuję bardzo. Czyli teraz mówimy o finansowaniu, ja planowo omijałem te zagadnienia. Jeżeli chodzi o poziom finansowania, w tej sprawie stanowisko, które zaprezentuje odpowiada uzgodnionemu stanowisku ze strategii rozwoju szkolnictwa wyższego z 2009 roku, 4 razy 1% to jest model realistyczny, pożądany, docelowy, odległy w czasie, ale gdybyśmy go uzgodnili to jest doskonały model.

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO Szkolnictwo wyższe - przemiany lat 90-tych Spektakularny boom edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030

Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 Projekt Foresight Akademickie Mazowsze 2030 ZAKRES NOWELIZACJI USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM Maria Tomaszewska Akademia Leona Koźmińskiego 16 grudnia 2010 r. Projekt współfinansowany ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety online badania losów zawodowych absolwentów UPJPII na gruncie założeń reformy szkolnictwa wyższego

Kwestionariusz ankiety online badania losów zawodowych absolwentów UPJPII na gruncie założeń reformy szkolnictwa wyższego Załącznik nr 7 do Uchwały nr 29/2013 Senatu UPJPII z dnia 17 czerwca 2013 r. Kwestionariusz ankiety online badania losów zawodowych absolwentów UPJPII na gruncie założeń reformy szkolnictwa wyższego Formularz

Bardziej szczegółowo

System ustalania wartości punktów ECTS dla przedmiotów na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ

System ustalania wartości punktów ECTS dla przedmiotów na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ System ustalania wartości punktów ECTS dla przedmiotów na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym UŁ Opis systemu. System akumulacji i transferu punktów ECTS przyjęty na Wydziale Ekonomiczno- Socjologicznym

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce

Strategia rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce Materiał przygotowany przez KSN NSZZ Solidarność na WZD Katowice 14 16.06.2012 Propozycja do dyskusji opracowana pod kier. M. Sapor Strategia rozwoju i finansowania nauki i szkolnictwa wyższego w Polsce

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem

Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem Dobre praktyki w zakresie współpracy między instytucjami naukowymi a otoczeniem dr, Katedra Zarządzania Innowacjami jakub.brdulak@gmail.com WARSZAWA 2013.10.15 Agenda prezentacji Główne wyzwania w polskim

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Środowiska (33.) oraz Komisji Rodziny i Polityki Społecznej (47.) w dniu 12 grudnia 2012 r.

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Środowiska (33.) oraz Komisji Rodziny i Polityki Społecznej (47.) w dniu 12 grudnia 2012 r. ZAPIS STENOGRAFICZNY Wspólne posiedzenie Komisji Środowiska (33.) oraz Komisji Rodziny i Polityki Społecznej (47.) w dniu 12 grudnia 2012 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie ustawy o zmianie

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture

Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture Przygotowanie i realizacja wspólnych studiów na przykładzie MediaAC: Media Arts Culture Prof. dr hab. Ryszard Kluszczyński i dr Dagmara Rode, Uniwersytet Łódzki Beata Skibińska, Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Szanse i zagrożenia stojące przed wyższym szkolnictwem zawodowym w Polsce

Szanse i zagrożenia stojące przed wyższym szkolnictwem zawodowym w Polsce Szanse i zagrożenia stojące przed wyższym szkolnictwem zawodowym w Polsce Krzysztof Pawłowsk owski Rektor Wyższej Szkoły Biznesu National-Louisouis University w Nowym Sączu Bronisławów,, listopad 2005

Bardziej szczegółowo

Batory: Po tej stronie jesteśmy przypadkiem

Batory: Po tej stronie jesteśmy przypadkiem Batory: Po tej stronie jesteśmy przypadkiem autorka: Małgorzata Łojkowska Nasza naczelna zasada: nie robić niczego po próżnicy. Jeżeli coś jest potrzebne, to to robimy. Jeżeli nie jest, to nie o realizacji

Bardziej szczegółowo

magisterskich. Oba kryteria określone w art. 170a ust. 4 muszą być spełnione łącznie

magisterskich. Oba kryteria określone w art. 170a ust. 4 muszą być spełnione łącznie PYTANIA DO MNiSW ODPOWIEDŹ MNiSW DATA ODPOWIEDZI MNiSW 1 Student rozpoczął studia pierwszego stopnia przed wejściem w życie znowelizowanej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i w roku akademickim 2012/2013

Bardziej szczegółowo

Uczelniany System Zapewnienia Jako ci Kształcenia Wst

Uczelniany System Zapewnienia Jako ci Kształcenia Wst Uczelniany System Zapewnienia Jakości Kształcenia Wstęp Obowiązek zapewnienia, monitorowania i ciągłego podnoszenia jakości kształcenia nakłada na wszystkie uczelnie Deklaracja Bolońska. Model kształcenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka PROGRAM WYBORCZY Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka MIJAJĄCA KADENCJA 2008-2012 2/38 MIJAJĄCA KADENCJA LICZBA STUDENTÓW I DOKTORANTÓW [tys.] STUDENCI RAZEM: 46,8 RAZEM: 48,4 DOKTORANCI

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ...

RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA. ... Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek ... WZÓR RAPORT SAMOOCENY OCENA PROGRAMOWA Nazwa szkoły wyższej:. Nazwa wydziału (jednostki) prowadzącej oceniany kierunek.. Nazwa ocenianego kierunku ze wskazaniem: profilu kształcenia: poziomu kształcenia:..

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Wspólne posiedzenie Komisji Spraw Emigracji i Łączności z Polakami za Granicą (39.) oraz Komisji Zdrowia (51.) w dniu 20 czerwca 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność

RAPORT Z BADANIA. Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność 1 RAPORT Z BADANIA Badanie potrzeb w zakresie rozwoju kompetencji wychowawczych wśród studentów kierunków nauczycielskich Fundacja REA Rozwój, Edukacja, Aktywność http://fundacja-rea.org/ Fundacja REA

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LAUREATÓW DIAMENTOWEGO GRANTU. Rekomendacje Stowarzyszenia Laureatów Diamentowego Grantu na temat programu Diamentowy Grant

STOWARZYSZENIE LAUREATÓW DIAMENTOWEGO GRANTU. Rekomendacje Stowarzyszenia Laureatów Diamentowego Grantu na temat programu Diamentowy Grant Rekomendacje Stowarzyszenia Laureatów Diamentowego Grantu na temat programu Diamentowy Grant 10.10.2013 r., Poznań Rekomendacje Stowarzyszenia Laureatów Diamentowego Grantu na temat programu Diamentowy

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA W POLSKIM SZKOLNICTWIE WYŻSZYM

KONKURENCJA W POLSKIM SZKOLNICTWIE WYŻSZYM KONKURENCJA W POLSKIM SZKOLNICTWIE WYŻSZYM KILKA REFLEKSJI DR ANDRZEJ ROZMUS R z e s z ó w, 2 0 k w i e t n i a 2 0 1 2 r o k u CONCURRENTIA (ŁAC. WSPÓŁZAWODNICTWO) Konkurencja doskonała Konkurencja niedoskonała

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (1795) Wspólne posiedzenie Komisji Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej (204.) oraz Komisji Budżetu i Finansów Publicznych(116.)

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA:

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA: WZÓR RAPORT SAMOOCENY Nazwa szkoły wyższej: OCENA INSTYTUCJONALNA założona przez 1... w roku... Nazwa podstawowej jednostki organizacyjnej podlegającej ocenie instytucjonalnej: Informacja o prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji

Załącznik nr 6. Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji Załącznik nr 6 Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji Część 3 - Narzędzia służące rekrutacji i ocenie Pomysłodawców oraz pomysłów przeznaczone dla ośrodków

Bardziej szczegółowo

Protokół. z posiedzenia Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej w dniu 13 lipca 2009 r.

Protokół. z posiedzenia Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej w dniu 13 lipca 2009 r. SE-PO.0063-3-7/09 Protokół z posiedzenia Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej w dniu 13 lipca 2009 r. Obecni 1. Władysław Oczkowicz Przewodniczący Komisji obecny 2. Czesław Badura Z ca Przewodniczącego

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

Zapis stenograficzny (228) 31. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 16 maja 2006 r.

Zapis stenograficzny (228) 31. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 16 maja 2006 r. ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (228) 31. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 16 maja 2006 r. VI kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie ustawy o zmianie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu

Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Uniwersytet przedsiębiorczy jako ośrodek wzrostu innowacyjności regionu Krzysztof Pawłowski Rektor WSB-NLU w Nowym Sączu Konferencja Polityka regionalna doświadczenia i perspektywy Kraków, 19-20 czerwca

Bardziej szczegółowo

Jak polskie uczelnie próbowały wdrażać SCL: przykład Politechnika Warszawska

Jak polskie uczelnie próbowały wdrażać SCL: przykład Politechnika Warszawska Jak polskie uczelnie próbowały wdrażać SCL: przykład Politechnika Warszawska Andrzej Kraśniewski Politechnika Warszawska ekspert boloński Seminarium Bolońskie, 6 grudnia 2013 r. Zakres prezentacji szczególny

Bardziej szczegółowo

Kształcenie interdyscyplinarne - nowa jakość kształcenia

Kształcenie interdyscyplinarne - nowa jakość kształcenia Konferencję stażystów z pracodawcami, z cyklu Realia rynku pracy IV Kształcenie interdyscyplinarne - nowa jakość kształcenia Jarosław Hermaszewski Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Głogowie Legnica, 20.11.2013

Bardziej szczegółowo

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY

NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY Ruch Społeczny Obywatele dla Edukacji NIEKTÓRE KIERUNKI PRAC NAD ZMIANAMI W SYSTEMIE OŚWIATY REKOMENDACJE opracowane na podstawie dokumentu Porozumienie dla Edukacji www.obywateledlaedukacji.org CZERWIEC

Bardziej szczegółowo

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie.

Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji. Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Jak Zarobić Na Fakcie Własnego Rozwoju I Edukacji Czyli propozycja, której NIKT jeszcze nie złożył w e-biznesie ani w Polsce ani na świecie. Przede wszystkim dziękuję Ci, że chciałeś zapoznać się z moją

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

JAN SZMIDT. www.janszmidt.pl. Kandydat na funkcję. Rektora. Politechniki Warszawskiej. Kadencja 2012 2016 1/16

JAN SZMIDT. www.janszmidt.pl. Kandydat na funkcję. Rektora. Politechniki Warszawskiej. Kadencja 2012 2016 1/16 JAN SZMIDT Kandydat na funkcję Rektora Politechniki Warszawskiej Kadencja 2012 2016 1/16 Dlaczego kandyduję? Widzę szanse rozwoju Politechniki Warszawskiej Mam dostateczne doświadczenie i wiedzę, aby podjąć

Bardziej szczegółowo

otrzymałam Pani wystąpienie w sprawie znowelizowanych w ubiegłym roku zasad

otrzymałam Pani wystąpienie w sprawie znowelizowanych w ubiegłym roku zasad BiURG RZECZEK* 1!ćAW OBYWATfŁSKir.H MINISTER NAUKI I SZKOLNICTWAWYŻSZEC,,-L " Ai 2012-03- 1 1 i mąkim$j MNiS W-DP-SPP-121-5182-6/PO/l 2 Pani Prof. Irena Lipowicz Warszawa, Pi marca 2012 r. Rpo-iffiwo n\

Bardziej szczegółowo

Konkurs na wsparcie Akademickich Biur Karier

Konkurs na wsparcie Akademickich Biur Karier Konkurs na wsparcie Akademickich Biur Karier P i o t r K r a s i ń s k i Z a s t ę p c a D y r e k t o r a D z i a ł u R o z w o j u K a d r y N a u k o w e j N a r o d o w e C e n t r u m B a d a ń i

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE PIELĘGNIAR ĘGNIAREK CO DALEJ? Luty 2008 rok

KSZTAŁCENIE PIELĘGNIAR ĘGNIAREK CO DALEJ? Luty 2008 rok KSZTAŁCENIE PIELĘGNIAR ĘGNIAREK CO DALEJ? Luty 2008 rok 1 HISTORIA Kształcenie pielęgniarek w systemie szkolnictwa średniego 5-letnie licea pielęgniarskie (ostatni nabór w roku 1991), 2 letnie szkoły policealne/pomaturalne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytety i szkoły wyższe

Uniwersytety i szkoły wyższe Uniwersytety i szkoły wyższe Na uniwersytecie lub szkole wyższej można uczyć się na wielu kierunkach i kursach. Szkolnictwo wyższe oznacza większą swobodę i odpowiedzialność za samego siebie. Studia muszą

Bardziej szczegółowo

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy

Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy Pakiet Promocyjny dedykowanych kursów e-learningowych dla polskich piłkarzy PARTNER O WSZiC WSZiC to uczelnia, której przewodnią ideą jest hasło Profesjonalizm w sporcie. Poprzez nasze działania staramy

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

O ERA R C A Y C J Y NE N

O ERA R C A Y C J Y NE N NOWE PROGRAMY OPERACYJNE 2014-2020 WYSOKOŚĆ ALOKACJI DLA POLSKI PROGRAMY KRAJOWE PROGRAMY REGIONALE CO NOWEGO? Większa decentralizacja zarządzania funduszami: 60% środków EFRR I 75% EFS będzie zarządzana

Bardziej szczegółowo

UDA POKL.04.01.01-00-301/10-00

UDA POKL.04.01.01-00-301/10-00 Regulamin rekrutacji i uczestnictwa studentów WSPiA w Przemyślu w nowych formach edukacji wdrażanych w ramach realizacji projektu pn. Dyplom WSPiA przepustką do biznesu współfinansowanego ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców]

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] 1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] Obligatoryjny udział pracodawców na etapie przygotowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy

Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy Polski sukces 1989-2014. Tytuł prezentacji Dokonania i perspektywy Wyniki badania ankietowego Dr Jarosław Górski Wydział Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Europejski Instytutu Marketingu Miejsc

Bardziej szczegółowo

Wielce Szanowna Pani Minister

Wielce Szanowna Pani Minister RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Warszawa, 12/02/2008r. Janusz KOCHANOWSKI RPO - 573601 - I/07/AB Pani Ewa Kopacz Minister Zdrowia ul. Miodowa 15 00-952 WARSZAWA Wielce Szanowna Pani Minister

Bardziej szczegółowo

Konkurencja w szkolnictwie wyższym a wyrównywanie wnywanie szans edukacyjnych. Krzysztof Pawłowski Prezydent WSB-NLU

Konkurencja w szkolnictwie wyższym a wyrównywanie wnywanie szans edukacyjnych. Krzysztof Pawłowski Prezydent WSB-NLU Konkurencja w szkolnictwie wyższym a wyrównywanie wnywanie szans edukacyjnych Krzysztof Pawłowski Prezydent WSB-NLU Łódź,, Konferencja FEP, 25-26.06.2009 26.06.2009 r. Uwagi wstępne i definicje autora:

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Rankingu Szkół Wyższych. Warszawa, 22 lipca 2015r.

Zmiany w Rankingu Szkół Wyższych. Warszawa, 22 lipca 2015r. Zmiany w Rankingu Szkół Wyższych Warszawa, 22 lipca 2015r. Jak robimy Ranking 1. Przejrzystość metodologii rankingu 2. Uspołecznienie procesu nadzoru nad prawidłowością przygotowania rankingu 3. Ewolucja

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW

RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU 33-3 Nowy Sacz, ul. Staszica 1, tel.: centrala (1) 355, fax (1) 3 RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW 3 lata od daty odbioru dyplomu Państwowej Wyższej Szkoły

Bardziej szczegółowo

Biuro Karier. Formularz

Biuro Karier. Formularz Biuro Karier ul. G. Narutowicza 35 96-300 Żyrardów, tel. 730 111 040 fax. (46) 855 46 64 e-mail: badania.bk@cm.edu.pl Szanowni Państwo, Biuro Karier realizuje projekt badawczy Losy zawodowe absolwentów

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

STUDIA DOKTORANCKIE W

STUDIA DOKTORANCKIE W STUDIA DOKTORANCKIE W ŚWIETLE PRZEPISÓW USTAWY PRAWO O SZKOLNICTWIE WYŻSZYM POTRZEBA DALSZYCH REFORM mgr Marcin Dokowicz Wiceprzewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów marcin.dokowicz@krd.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r.

Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r. ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r. VII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie ustawy o

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Motywowanie i angażowanie 3.0. Warszawa, 20.11.2013

Motywowanie i angażowanie 3.0. Warszawa, 20.11.2013 Motywowanie i angażowanie 3.0. Warszawa, 20.11.2013 Duży obrazek Pracodawcy WYBIERAM POZYSKUJĘ UTRZYMUJĘ ROZWIJAM Lojalność Komponenty zaangażowania Afektywne Poczucie przynależności, afiliacji. Normatywne

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

Mariusz Szyrski Radosław Mędrzycki

Mariusz Szyrski Radosław Mędrzycki RAPORT dotyczący wykorzystywania nowych form nauczania na odległość (e-learning, blended-learning) w dydaktyce prawa w szkołach wyższych - wnioski pokonferencyjne z konferencji pt. Współczesne problemy

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową

U Z A S A D N I E N I E. 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową U Z A S A D N I E N I E 1. Potrzeba i cel związania Rzeczypospolitej Polskiej Umową międzynarodową W dniu 22 marca 1990 r. została zawarta Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Współpraca biznesu i nauki Biznes i naukaperspektywy na przyszłość Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Stan obecny Jakość szkolnictwa wyższego Warszawa, 26.06.2012r. Młodzi na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie!

Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Senator Sprawozdawca Stanisław Iwan: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Senacie! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki Narodowej oraz Komisji Ustawodawczej o uchwalonej przez Sejm

Bardziej szczegółowo

Ankietę wysłano do 131 absolwentów (do czterech osób, ankieta nie dotarła, ze względu na zmianę adresu mailowego odbiorców).

Ankietę wysłano do 131 absolwentów (do czterech osób, ankieta nie dotarła, ze względu na zmianę adresu mailowego odbiorców). ul. Pstrowskiego 3a, - Gniezno tel. 1 7 7, fax: 1 3 http://milenium.edu.pl Wyniki badań przeprowadzonych wśród absolwentów Wydziału Nauk Społecznych, kierunków: zarządzanie i pedagogika (Wydział Zamiejscowy

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W SZCZECINIE.

WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO W SZCZECINIE. Załącznik do Uchwały wewnętrznego systemu zapewniania jakości kształcenia Rady Wydziału Filologicznego US w Szczecinie z dnia: 11.12.2014 r. WEWNĘTRZNY SYSTEM ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA WYDZIAŁU FILOLOGICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS?

1.1 Czy uczestniczy Pani / Pan po raz pierwszy w kursie organizowanym na naszym Uniwersytecie Ludowym VHS? Informator dla klientów 2011 Niemiecki jako drugi język / język obcy Szanowne Uczestniczki, szanowni Uczestnicy kursów, Berlińskie Uniwersytety Ludowe (Volkshochschulen, VHS) stale pracują nad jakością

Bardziej szczegółowo

Wewnętrzny system zarządzania jakością kształcenia w Społecznej Akademii Nauk

Wewnętrzny system zarządzania jakością kształcenia w Społecznej Akademii Nauk Wewnętrzny system zarządzania jakością kształcenia w Społecznej Akademii Nauk KRK Stan wdrożenia i korekty KRK Sylabusy Pracodawcy BCC, Rada pracodawców Proces dyplomowania Składy komisji prac dyplomowych,

Bardziej szczegółowo

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010 ROZWÓJ KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH PRACOWNIKÓW JAKO CEL POLITYKI PERSONALNEJ POLSKICH FIRM POKONYWANIE BARIER WYNIKAJĄCYCH ZE SCHEMATÓW MYŚLENIA I OGRANICZEŃ BUDŻETOWYCH dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

6 m-cy badań, trendy. Opinie nt. zmian prawnych. Opinie nt. wpływu polityki

6 m-cy badań, trendy. Opinie nt. zmian prawnych. Opinie nt. wpływu polityki 6 m-cy badań, trendy Opinie nt. zmian prawnych Opinie nt. wpływu polityki Przebadano: 100 przedsiębiorców x 6 m-cy 600 ankiet krótkich. 3 przedsiębiorców x 6 m-cy 18 ankiet pogłębionych Na podstawie ankiet

Bardziej szczegółowo

TYPY KRAJOBRAZU POLSKI WYBRANE PROBLEMY JEGO WALORYZACJI

TYPY KRAJOBRAZU POLSKI WYBRANE PROBLEMY JEGO WALORYZACJI Jarosław Balon Zakład Geografii Fizycznej, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków TYPY KRAJOBRAZU POLSKI WYBRANE PROBLEMY JEGO WALORYZACJI WPROWADZENIE Mądre zarządzanie zasobami przyrody

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (23.) w dniu 11 kwietnia 2012 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (23.) w dniu 11 kwietnia 2012 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (23.) w dniu 11 kwietnia 2012 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Opinia komisji w sprawie zielonej księgi W kierunku zintegrowanego

Bardziej szczegółowo

Twoja Kariera" w Małopolsce

Twoja Kariera w Małopolsce Twoja Kariera" w Małopolsce Za nami krakowska konferencja, która odbyła się 11 marca br. w hotelu Qubus, inaugurując ogólnopolski cykl otwartych konferencji biznesowych. h K bnferencja Twoja Kariera" zostazaplanowana

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE

Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy. dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Wyzwania polskiej polityki edukacyjnej z perspektywy rynku pracy dr Agnieszka Chłoń- Domińczak, IBE Plan prezentacji 1. Wyzwania dla polityki rozwoju umiejętności w Polsce 2. Absolwenci i ich sytuacja

Bardziej szczegółowo

ankieta dla nauczyciela szkoły podstawowej

ankieta dla nauczyciela szkoły podstawowej Instytut Badań Edukacyjnych Szkolne Uwarunkowania Efektywności Kształcenia ankieta dla nauczyciela szkoły podstawowej Wypełnia ankieter NAZWA SZKOŁY KOD SZKOŁY NADANY NA POTRZEBY BADANIA KOD NAUCZYCIELA

Bardziej szczegółowo

Raport WSB 2014 www.wsb.pl

Raport WSB 2014 www.wsb.pl Studenci, Absolwenci, Pracodawcy. Raport WSB 2014 www.wsb.pl WPROWADZENIE prof. dr hab. Marian Noga Dyrektor Instytutu Współpracy z Biznesem WSB we Wrocławiu Z przyjemnością oddaję w Państwa ręce pierwszy

Bardziej szczegółowo

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy

Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej. Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Zatrudnienie i kształcenie młodzieży w Europie Środkowo-Wschodniej Sytuacja polskich młodych pracowników na rynku pracy Od 2004 roku Polska jest członkiem Unii Europejskiej, w wyniku możliwości podjęcia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE

REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE REGULAMIN STUDIÓW DOKTORANCKICH w UNIWERSYTECIE PAPIESKIM JANA PAWŁA II W KRAKOWIE W KRAKOWIE I. Postanowienia ogólne 1 1. Studia doktoranckie, jako studia trzeciego stopnia umożliwiają uzyskanie zaawansowanej

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Znajdź swoje mocne strony! Organizator: Partner główny: Partnerzy merytoryczni: Partner warsztatów:

Znajdź swoje mocne strony! Organizator: Partner główny: Partnerzy merytoryczni: Partner warsztatów: Znajdź swoje mocne strony! Młodzi na rynku pracy Projekt: Praca to akcja społeczna Gazety Wyborczej, której celem jest diagnoza i poprawa sytuacji młodych ludzi na rynku pracy. W ubiegłym roku w naszych

Bardziej szczegółowo

Zapis stenograficzny (1906) 228. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia w dniu 22 lipca 2005 r.

Zapis stenograficzny (1906) 228. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia w dniu 22 lipca 2005 r. ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (1906) 228. posiedzenie Komisji Polityki Społecznej i Zdrowia w dniu 22 lipca 2005 r. V kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków

Bardziej szczegółowo

Jeden procent dla Organizacji Pożytku Publicznego. Badanie TNS Polska. Jeden procent dla OPP

Jeden procent dla Organizacji Pożytku Publicznego. Badanie TNS Polska. Jeden procent dla OPP Jeden procent dla Organizacji Pożytku Publicznego Badanie TNS Polska Jeden procent dla OPP Wprowadzenie Na początku funkcjonowania ustawa o OPP nie ułatwiała podatnikom dokonywania odpisów 1%. Musieli

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Opracowanie: Agata Rudnicka Łódź 2014 1 Badania ankietowe przeprowadzone zostały we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Tytuł ogłoszenia ma znaczenie!

Tytuł ogłoszenia ma znaczenie! Tytuł ogłoszenia ma znaczenie! Dawałeś kiedyś ogłoszenie swojej firmy albo działalności? To nie popełniaj tego samego błędu co wszyscy! Przedstawię Tobie teraz sposób jak ustrzec się błędu który jest dość

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia

Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. Jakości Kształcenia Uchwała nr 1170 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r. zmieniająca Uchwałę nr 792 Senatu Uniwersytetu w Białymstoku z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Uniwersytecie w

Bardziej szczegółowo

dr Barbara CURYŁO 1. Zainteresowania badawcze:

dr Barbara CURYŁO 1. Zainteresowania badawcze: dr Barbara CURYŁO 1. Zainteresowania badawcze: Stosunki międzynarodowe, w szczególności: negocjacje międzynarodowe, dyplomacja publiczna, protokół dyplomatyczny, europeistyka, paradygmaty teoretyczne.

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo