Dawka skuteczna i ekwiwalentna a ryzyko radiacyjne. Dariusz Kluszczyński

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dawka skuteczna i ekwiwalentna a ryzyko radiacyjne. Dariusz Kluszczyński"

Transkrypt

1 Dawka skuteczna i ekwiwalentna a ryzyko radiacyjne Dariusz Kluszczyński

2 W języku potocznym słowo ryzyko oznacza możliwość niepowodzenia, porażki, straty lub przedsięwzięcie, czyn, którego wynik jest niepewny, wątpliwy. W statystyce, natomiast, słowo ryzyko jest równoważne prawdopodobieństwu. Możliwość wystąpienia skutków pozytywnych dla człowieka określana jest prawdopodobieństwem (np. prawdopodobieństwo wygranej), natomiast skutki negatywne takie, jak np. prawdopodobieństwo wypadku komunikacyjnego, śmierci określane jest słowem ryzyko. 2

3 Deterministyczne (ostre) efekty mogą powstać tylko wtedy, gdy dawki są znacząco wysokie, jak to zdarza się w czasie wypadków. Mają one charakter progowy. Stochastyczne efekty (nowotwory i choroby dziedziczne) mogą być spowodowane przez uszkodzenie tylko jednej komórki. Zwiększenie dawki prowadzi do wzrostu liczby uszkadzanych komórek, co z kolei powoduje wzrost prawdopodobieństwa rozwinięcia się choroby nowotworowej. 3

4 tło naturalne medycyna CT med. nukl. diag. rtg radiol. zabieg. inne średnia dawka dla mieszkańca USA 4

5 efekty deterministyczne częstość występowania efektu efekty stochastyczne dawka dawka 5

6 Zależność efekt - dawka E = αd + βd 2 6

7 małe dawki < 100 msv? 7

8 Współczynnik efektywności dawki, mocy dawki D D D DDREF = D D D DDREF = 1 2 8

9 BEIR VII 9

10 10

11 11

12 12

13 Stochastyczne efekty działania promieniowania jonizującego w najprostszym przypadku opisują takie pojęcia jak: ryzyko względne (RR) zdefiniowane jako RR = O/E, gdzie O oznacza liczbę nowotworów obserwowanych w badanej populacji, a E oznacza liczbę nowotworów oczekiwanych w tej populacji, gdyby populacja ta nie była narażona; ryzyko dodatkowe (ER) zdefiniowane jako ER = O - E. 13

14 Dodatkowe ryzyko względne ERR 14

15 15

16 16

17 Napromieniowane populacje: ludzie napromieniowani w czasie wybuchów jądrowych ludzie napromieniowani w czasie awarii jądrowych i innych wypadków radiacyjnych pacjenci eksponowani w trakcie medycznych procedur ludzie eksponowani na promieniowanie naturalne pracownicy zawodowo narażeni na promieniowanie 17

18 Limity wykrywalności w radioepidemiologii DAWKA EFEKTYWNA [msv] 104 OBSZAR WYKRYWALNOŚCI Teoretyczny limit wykrywalności ze względów statystycznych (90% przedział ufności) DAWKI CZARNOBYLSKIE OBSZAR BRAKU WYKRYWALNOŚCI Liczba osób w badaniach oraz w grupie kontrolnej

19 Cohen ecologic study Health Physics Volume 77 Number 3 September

20 Przykład nowotwór piersi ERR = f ( D) g (β) BEIR V f ( D) = α1 D g (β) = { e e ( ) ( ) ( ) ( ) β1+β2 ln β2 ln T T +β3 ln T 2 T +β3 ln +β4 ( E 15) ERR = α D e κ ln( A) dla E 15 dla E >15 } D dawka T czas od ekspozycji E wiek w czasie ekspozycji A osiągnięty wiek UNSCEAR

21 Założenia do obliczeń dawka na 1 badanie: 4,5 mgy (0,2 msv) wartości maksymalne badanie wykonywane co 2 lata, a mianowicie w wieku: 40, 42, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 60, 62, 64, 66, 68 lat przyjęto modele ryzyka opisane w BEIR V przyjęto rozkład spontanicznej umieralności na nowotwory piersi dla roku

22 Nowotwór piersi 22

23 grupy wiekowe liczba nowotworów śmiertelnych UNSCEAR 2006 BEIR V spontan. (2009) BEIR V / spontan. [%] , , ,6 23

24 białaczki (C91-C94) f d =0,243 d 0, 271d 2 { exp 4, 885 I T 15 2, 380 I 15 T 25 dla E 20 g β = exp 2, 367 I T 25 1, 638 I 25 T 30 dla E 20 gdzie: E jest wiekiem w czasie ekspozycji, T jest czasem jaki upłynął od momentu ekspozycji, funkcja I(T 15) oznacza, że I=1 dla T 15 i 0 w przeciwnym przypadku Model ten nie zawiera elementów różnicujących płeć osoby narażonej. Charakterystyczną cechą tego modelu jest zasadnicza różnica w wielkości ryzyka dla osób napromieniowanych przed 20-tym rokiem życia i potem 24

25 25 współczynnik umieralności na osób,

26 układ oddechowy (C30-C34) f d =0,636 d T g β =exp 1, 437 ln 0, 711 I S 20 gdzie: T oznacza czas jaki upłynął od ekspozycji, I(S)=1 dla kobiet i 0 dla mężczyzn Ujemny współczynnik w eksponencie wskazuje na zmniejszanie ERR z czasem o czynnik 5 w okresie pomiędzy 10 a 30 lat od ekspozycji. W przypadku kobiet ERR jest ok. 2 razy większy niż dla mężczyzn. Wiąże się to z mniejszą dla kobiet śmiertelnością naturalną na te nowotwory. 26

27 27

28 układ pokarmowy (C15-C26) f d =0,809d g β =exp 0, 553 I S σ E { 0 dla E 25 σ E = 0,198 E 25 dla 25 E 35 1, 98 dla E 35 gdzie: E jest wiekiem w czasie ekspozycji, I(S)=1 dla kobiet i 0 dla mężczyzn 28

29 29

30 Wnioski Analiza współczynników dodatkowego ryzyka względnego (ERR) dla trzech grup nowotworów: białaczka (C91-C94), układu oddechowy (C30-C34) oraz układu pokarmowego (C15-C26) wskazuje na relatywnie wysoką wartość ERR, która wynosi maksymalnie 0,81. Biorąc pod uwagę ryzyko dodatkowe (ER), życiowe ryzyko śmierci dla popromiennej białaczki (10 msv/rok) wyniesie ok W przypadku pozostałych grup nowotworów ERR wynosi: 0,38 i 0,17 dla kobiet i mężczyzn dla nowotworów układu oddechowego oraz 0,17 i 0,12 dla kobiet i mężczyzn dla nowotworów układu pokarmowego. 30

31 31

32 Rok 2011 Ludność Polski Liczba ofiar śmiertelnych wypadków komunikacyjnych Roczne ryzyko śmierci w wypadku komunikacyjnym x 10-5 Mały Rocznik Statystyczny Polski

33 Ryzyko śmierci (na osób, w roku 1999) Nowotwory Wszystkie Pęcherz moczowy Jama ustna i gardło Pęcherzyk żółciowy Chłoniak ziarniczy Jelito Nerka Krtań Białaczka Płuco Czerniak skóry Szpiczak mnogi Chłoniak nieziarniczy Przełyk Trzustka Odbytnica Żołądek Tarczyca Pierś Spontaniczne 229,52 7,78 4,66 5,75 1,08 24,74 5,66 4,14 6,21 48,51 2,38 2,07 3,50 3,65 9,79 9,00 17,84 0,79 24,64 dla 10 msv min średnia 1,33 <0 0,05 max 0,13 0,01 0,08 0,14 0,23 0,35 0,39 0,002 0,02 0,07 0,001 0,03 0,06 0,01 0,004 0,14 0,04 0,01 0,32 0,09 0,02 0,52 Na niebiesko dane o zachorowalności 33

34 Nie udało się wykazać indukcji przez promieniowanie jonizujące następujących nowotworów złośliwych: raka szyjki i trzonu macicy gruczołu krokowego chłoniaków złośliwych przewlekłej białaczki limfatycznej 34

35 Źródło: na podstawie American Institute of Physics. Średnia dawka na osobę z tytułu narażenia medycznego wzrosła 5,9 raza, z 0,54 msv w 1980 r. do 3,2 msv w roku W tym samym okresie dawka kolektywna wzrosła 7,5 raza, z Sv do Sv. Liczba badań CT wykonana w USA wzrosła w ciągu ostatnich 14 lat z 18,3 miliona w 1993 r. do 62 milionów badań w 2006 r. W roku 2006 badania CT stanowiły 12% wszystkich medycznych procedur radiologicznych wykonanych w USA i jednocześnie stanowiły 45% dawki kolektywnej z tytułu ekspozycji medycznej. Obecnie badania te są tak szybkie i łatwe do przeprowadzenia, że powinniśmy być pewni, że wykonywane są one tylko wtedy, gdy jest to rzeczywiście niezbędne. Większość lekarzy ma niewielką wiedzę na temat ryzyka związanego ze zwiększoną ekspozycją medyczną. Korzyści wynikające ze stosowania medycznych procedur radiologicznych zdecydowanie przewyższają ewentualne ryzyko. 35

36 36

37 37

38 38

39 Benefits of Medical Radiation Exposures Pat Zanzonico, PhD, and Michael G. Stabin, PhD, CHP Conclusion These four examples above are only representative examples from the literature. The analysis could be extended to other studies and agents. But the conclusion is immediately clear the use of radiation in medicine saves hundreds to thousands of lives every year, while the entirely theoretical risks predicted by the LNT model are orders of magnitude smaller. 39

40 Czynnik Procent wszystkich chorób nowotworowych estymator zakres palenie tytoniu napoje alkoholowe dieta naturalne hormony infekcje praca zawodowa lekarstwa promieniowanie e-m prom. joniz. (głównie tło naturalne) 4.5 ultrafiolet 2.5 niskie częstości e-m <1 produkty przemysłowe <1 <1-2 zanieczyszczenia 2 <1-4 inne?? 40

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne

EPIDEMIOLOGIA. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne. Mierniki epidemiologiczne EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA prof. dr hab. med. Jan Kornafel Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM we Wrocławiu Mierniki epidemiologiczne Mierniki epidemiologiczne

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM. Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. ŚWIĘTOKRZYSKIM Dorota Stępień Świętokrzyskie Centrum Onkologii Zakład Epidemiologii Nowotworów Nowotwory złośliwe stanowią narastający problem zdrowotny i ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii

Jerzy Błaszczyk. Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-2013 30 lat obserwacji epidemii Jerzy Błaszczyk Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu w latach 1984-213 lat obserwacji epidemii Dane w opracowaniu pochodzą z Dolnośląskiego Rejestru Nowotworów. Oparte są na Karcie Zgłoszenia

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum

Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Program Profilaktyki Raka Piersi Wojewódzki Ośrodek Koordynujący Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi dla Wielkopolski i części Ziemi Lubuskiej (Wielkopolskie Centrum Onkologii) 13.06.2006

Bardziej szczegółowo

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu. Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory gruczołu krokowego skala problemu Dr n med. Urszula Wojciechowska Rak gruczołu krokowego na świecie Rak gruczołu krokowego jest drugim najczęściej diagnozowanym rakiem i piątą co do częstości

Bardziej szczegółowo

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN

Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie. Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Przewidywane skutki awarii elektrowni w Fukushimie Paweł Olko Instytut Fizyki Jądrowej PAN Plan prezentacji 1. Ryzyko i dawki w ochronie przed promieniowaniem 2. Skutki ekonomiczne i zdrowotne po awarii

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE. EFEKTY STOCHASTYCZNE I DETERMINISTYCZNE. Magdalena Łukowiak Równoważnik dawki. Równoważnik dawki pochłoniętej, biologiczny równoważnik dawki, dawka równoważna

Bardziej szczegółowo

PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą

PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą PrzeŜycia 5-letnie chorych na nowotwory złośliwe w woj. dolnośląskim. Zmiany w dwudziestoleciu 1985-2004, porównanie z Polską i Europą Przygotował Jerzy Błaszczyk w ramach prac Komitetu ds. Epidemiologii:

Bardziej szczegółowo

statystyka badania epidemiologiczne

statystyka badania epidemiologiczne statystyka badania epidemiologiczne Epidemiologia Epi = wśród Demos = lud Logos = nauka Epidemiologia to nauka zajmująca się badaniem rozprzestrzenienia i uwarunkowań chorób u ludzi, wykorzystująca tą

Bardziej szczegółowo

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej Ś Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej NOWOTWORY ZŁOŚLIWE w województwie śląskim Katowice 211 Oddziiałł Analliiz ii Statystykii Medycznej

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim,

Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, Nowotwory złośliwe w województwie pomorskim, ze szczególnym uwzględnieniem raka płuca Prof. Jan Skokowski - prezes Stowarzyszenia Walki z Rakiem Płuca Źródło: Pomorski Rejestr Nowotworów, Gdańsk 2014 Lista

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2005 Andrzej Kanikowski, Małgorzata Kuta, Irena Szymaniak GORZÓW WLKP. 2007 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2001 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW,

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2001 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW, Jerzy Błaszczyk, Marek Pudełko, Karol Cisarż NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2001 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW, WROCŁAW, 2003 Dolnośląskie Centrum Onkologii Dolnośląski Rejestr Nowotworów

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży

Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Ochrona radiologiczna kobiet w ciąży Mirosław Lewocki Zachodniopomorskie Centrum Onkologii Instytut Fizyki Uniwersytetu Szczecińskiego ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 18 lutego 2011 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na nowotwory złośliwe w podregionach województwa dolnośląskiego w latach

Zachorowania na nowotwory złośliwe w podregionach województwa dolnośląskiego w latach Zachorowania na nowotwory złośliwe w podregionach województwa dolnośląskiego w latach 2012-2013 W roku 2013 woj. dolnośląskie liczyło 2.908.457 mieszkańców. Od roku 2000, kiedy wprowadzono administracyjne

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2005

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2005 Jerzy Błaszczyk, Marek Pudełko, Karol Cisarż NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2005 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW WROCŁAW 2007 Dolnośląskie Centrum Onkologii Dolnośląski Rejestr Nowotworów

Bardziej szczegółowo

Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak

Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak Bydgoszcz, 2012 ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO POMORSKIM W 2010 ROKU Centrum Onkologii im. prof.

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2004 Andrzej Kanikowski, Małgorzata Kuta, Irena Szymaniak GORZÓW WLKP 2006 ISSN 1896-8090 Wydawca: Spółdzielnia

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2003 roku Urszula Wojciechowska Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Niniejsze opracowanie zawiera dane dotyczące

Bardziej szczegółowo

PRZEŻYCIA 5-LETNIE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Z LAT 1985-2004 W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM

PRZEŻYCIA 5-LETNIE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Z LAT 1985-2004 W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM Jerzy Błaszczyk, Maria Jagas, Marek Bębenek PRZEŻYCIA 5-LETNIE CHORYCH NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE Z LAT 1985-4 W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW WROCŁAW 11 Dolnośląskie Centrum Onkologii we

Bardziej szczegółowo

Nowotwory w Polsce w 2012 roku

Nowotwory w Polsce w 2012 roku Artykuł oryginalny Original article NOWOTWORY Journal of Oncology 2013, volume 63, number 3, 197 216 DOI: 10.5603/NJO.2013.0001 Polskie Towarzystwo Onkologiczne ISSN 0029 540X www.nowotwory.viamedica.pl

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med.

Ochrona przed promieniowaniem jonizującym. Źródła promieniowania jonizującego. Naturalne promieniowanie tła. dr n. med. Ochrona przed promieniowaniem jonizującym dr n. med. Jolanta Meller Źródła promieniowania jonizującego Promieniowanie stosowane w celach medycznych Zastosowania w przemyśle Promieniowanie związane z badaniami

Bardziej szczegółowo

ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2013 ROKU

ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2013 ROKU Tomasz Mierzwa, Beata Turczyn, Romana Jańczak, Halina Renz ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2013 ROKU NOWOTWORY ZŁOŚLIWE PIERSI W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. MAZOWIECKIM W 2005 ROKU

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. MAZOWIECKIM W 2005 ROKU EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJ. MAZOWIECKIM W 2005 ROKU Województwo mazowieckie zajmuje powierzchnię 3,8 tys. km 2, którą zamieszkuje 5,139 tys. osób. Największym miastem jest Warszawa, będąca

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2002 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW,

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2002 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW, Jerzy Błaszczyk, Marek Pudełko, Karol Cisarż NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2002 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW, WROCŁAW, 2004 Dolnośląskie Centrum Onkologii Dolnośląski Rejestr Nowotworów

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2006 roku Joanna Didkowska, Urszula Wojciechowska, Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze opracowanie

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie jonizujące

Promieniowanie jonizujące Ergonomia przemysłowa Promieniowanie jonizujące Wykonali: Katarzyna Bogdańska Rafał Pećka Maciej Nowak Krzysztof Sankiewicz Promieniowanie jonizujące Promieniowanie jonizujące to promieniowanie korpuskularne

Bardziej szczegółowo

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy

Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Wpływ promieniowania jonizującego na organizmy Napromienienie Oznacza pochłonięcie energii promieniowania i co za tym idzieotrzymanie dawki promieniowania Natomiast przy pracy ze źródłami promieniotwórczymi

Bardziej szczegółowo

Nowotwory w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2000-2006

Nowotwory w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2000-2006 KUJAWSKO-POMORSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO W BYDGOSZCZY Oddział Zamiejscowy w Toruniu Nowotwory w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2000-2006 Toruń, luty 2008 Kujawsko-Pomorskie Centrum Zdrowia

Bardziej szczegółowo

ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2011 ROKU

ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2011 ROKU Tomasz Mierzwa, Beata Turczyn, Romana Jańczak ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2011 ROKU NOWOTWORY ZŁOŚLIWE GŁOWY I SZYI W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM

Bardziej szczegółowo

Kinga Janik-Koncewicz

Kinga Janik-Koncewicz Kinga Janik-Koncewicz miażdżyca choroby układu krążenia cukrzyca typu 2 nadciśnienie choroby układu kostnego nowotwory Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że około 7-41% nowotworów jest spowodowanych

Bardziej szczegółowo

Strona 1 z 7 ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ

Strona 1 z 7 ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ CELE ZADANIA REHABILITACJA PROFILAKTYKA METODY ŚRODKI WPŁYW RÓŻNYCH CZYNNIKÓW NA ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W 2012 ROKU

ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W 2012 ROKU Tomasz Mierzwa, Beata Turczyn, Romana Jańczak ZACHOROWANIA I ZGONY NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2012 ROKU NOWOTWORY ZŁOŚLIWE GÓRNEGO ODCINKA PRZEWODU POKARMOWEGO ORAZ WĄTROBY

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002

EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002 STANISŁAW GÓŹDŹ URSZULA SIUDOWSKA KRZYSZTOF LIS EPIDEMIOLOGIA NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W LATACH 1988 2002 ŚWIĘTOKRZYSKIE CENTRUM ONKOLOGII ZAKŁAD EPIDEMIOLOGII NOWOTWORÓW ŚWIĘTOKRZYSKI

Bardziej szczegółowo

OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU. Dariusz Kluszczyński

OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU. Dariusz Kluszczyński OCHRONA RADIOLOGICZNA PERSONELU Dariusz Kluszczyński DAWKA GRANICZNA(1) ZASTOSOWANIE Dawka efektywna Narażenie zawodowe 20 msv rocznie uśredniona przez okres 5 lat (2) Dawka efektywna dla zarodka lub 1

Bardziej szczegółowo

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Śląskie Centrum Zdrowia Publicznego

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Śląskie Centrum Zdrowia Publicznego Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Centrum Zdrowia Publicznego NOWOTWORY ZŁOŚLIWE w województwie śląskim Katowice 29 Ślląskiie Centrum Zdrowiia Publliicznego Nowotwory

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2008

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2008 WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2008 GORZÓW WLKP. 2010 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski Rejestr Nowotworów Złośliwych w Gorzowie Wlkp. Lubuski

Bardziej szczegółowo

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009

Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-2009 Zachorowania na nowotwory złośliwe we Wrocławiu trendy zmian w latach 1984-29 W 29 roku woj. dolnośląskie liczyło 2 874 88, w tym Wrocław 622 986 mieszkańców, mieszkańcy Wrocławia stanowili więc 21,7%

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej

Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Załącznik nr 1 Szczegółowy zakres szkolenia wymagany dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony radiologicznej Lp. Zakres tematyczny (forma zajęć: wykład W / ćwiczenia obliczeniowe

Bardziej szczegółowo

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej

Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej Ś Śląski Urząd Wojewódzki Wydział Nadzoru nad Systemem Opieki Zdrowotnej Oddział Analiz i Statystyki Medycznej NOWOTWORY ZŁOŚLIWE w województwie śląskim Katowice 2010 Oddziiałł Analliiz ii Statystykii

Bardziej szczegółowo

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta

Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Ramowy program szkolenia w dziedzinie ochrony radiologicznej pacjenta Liczba godzin lekcyjnych zależna od specjalności zgodnie z tabelą załącznika 7 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 lutego 2011

Bardziej szczegółowo

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku

Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Nowotwory złośliwe u dzieci w 2005 roku Urszula Wojciechowska, Joanna Didkowska Zakład Epidemiologii i Prewencji Nowotworów, Centrum Onkologii - Instytut, Warszawa Krajowy Rejestr Nowotworów Niniejsze

Bardziej szczegółowo

Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak

Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak Bydgoszcz, 2009 ZACHOROWANIA NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO POMORSKIM W 2007 ROKU. Centrum Onkologii im. prof. F. Łukaszczyka

Bardziej szczegółowo

Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak

Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak Tomasz Mierzwa, Wiesława Windorbska, Beata Turczyn, Romana Jańczak Bydgoszcz, 2008 ZACHOROWANIA NA NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO POMORSKIM W 2006 ROKU. Centrum Onkologii Szpital im. prof.

Bardziej szczegółowo

Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym. Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz

Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym. Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Konsekwencje złych nawyków zdrowotnych dzieci i młodzieży dla rozwoju chorób nowotworowych w wieku dorosłym Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Profilaktyka onkologiczna Pierwotna - zmniejszenie narażenia na czynniki

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski

PODSTAWY DOZYMETRII. Fot. M.Budzanowski. Fot. M.Budzanowski PODSTAWY DOZYMETRII Fot. M.Budzanowski Fot. M.Budzanowski NARAŻENIE CZŁOWIEKA Napromieniowanie zewnętrzne /γ,x,β,n,p/ (ważne: rodzaj promieniowania, cząstki i energia,) Wchłonięcie przez oddychanie i/lub

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Profilaktykę dzielimy na:

Profilaktykę dzielimy na: Profilaktykę dzielimy na: Pierwotną - zapobieganie nowotworom złośliwym Podstawowym problemem jest zidentyfikowanie czynników rakotwórczych oraz poznanie mechanizmów ich działania Obecnie ponad 80% wszystkich

Bardziej szczegółowo

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE

DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE DAWKA SKUTECZNA I EKWIWALENTNA A RYZYKO RADIACYJNE Stosowanie promieniowania jonizującego zawsze związane jest z pewnym ryzykiem wywołania skutków stochastycznych lub deterministycznych będącym efektem

Bardziej szczegółowo

BIULETYN NR 3 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2004 ROKU

BIULETYN NR 3 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2004 ROKU ISSN 1896-8198 WIELKOPOLSKIE CENTRUM ONKOLOGII im. Marii Skłodowskiej-Curie ul. Garbary 15 61-866 Poznań WIELKOPOLSKI REJESTR NOWOTWORÓW telefon : (0-61)8850-637 e-mail :rejestr.nowotworow@wco.pl BIULETYN

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ

ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ ZWIĄZKI REHABILITACJI I PROFILAKTYKI CZY MOŻNA ZAPOBIEGAĆ RAKOWI CZYLI SŁÓW KILKA O PREWENCJI PIERWOTNEJ I WTÓRNEJ CELE ZADANIA REHABILITACJA PROFILAKTYKA METODY ŚRODKI WPŁYW RÓŻNYCH CZYNNIKÓW NA ZDROWIE

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2009

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2009 WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2009 GORZÓW WLKP. 2011 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski Rejestr Nowotworów Złośliwych w Gorzowie Wlkp. Lubuski

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH

EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH EPIDEMIOLOGIA I PROFILAKTYKA WYBRANYCH NOWOTWORÓW ZŁOŚLIWYCH Sylwia Grodecka-Gazdecka Katedra Onkologii AM w Poznaniu 2007 Powstanie nowotworu jest wypadkową predyspozycji genetycznych oraz stopnia narażenia

Bardziej szczegółowo

Europejski kodeks walki z rakiem

Europejski kodeks walki z rakiem Europejski kodeks walki z rakiem Dlaczego walczymy z rakiem? Nowotwory są drugą przyczyną zgonów w Polsce zaraz po zawałach i wylewach. Liczba zachorowao na nowotwory złośliwe w Polsce to ponad 140,5 tys.

Bardziej szczegółowo

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków

Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Rola prewencji pierwotnej (szczepień) w budowaniu zdrowia Polaków Witold Zatoński Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Seminarium edukacyjne pt.: Innowacje w systemie szczepień

Bardziej szczegółowo

Statystyki zachorowan na raka. Polska

Statystyki zachorowan na raka. Polska Statystyki zachorowan na raka Polska Mianem nowotworów złośliwych określa się grupę około 100 schorzeń, które zostały skalsyfikowane w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych.

Bardziej szczegółowo

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień

Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Dziennik Ustaw 5 Poz. 1534 Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2012 r. (poz. 1534) Wymagany zakres szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień inspektora ochrony

Bardziej szczegółowo

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej

Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej Program szkolenia dla osób ubiegających się o nadanie uprawnień Inspektora Ochrony Radiologicznej - RMZ z dnia 21 grudnia 2012 r. (DZ. U. z 2012 r. poz. 1534) Lp. Zakres tematyczny 1. Podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2011

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2011 LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2011 GORZÓW WLKP. 2014 ISSN 1897-6352 Wydawca: Lubuskie Biuro Rejestracji Nowotworów w Gorzowie Wlkp.

Bardziej szczegółowo

Sztum, dnia 10 lutego 2015r.

Sztum, dnia 10 lutego 2015r. Konferencja inaugurująca projekt pn. Uprzedź nowotwór i ciesz się życiem - efektywna profilaktyka chorób nowotworowych oraz promocja zdrowego stylu życia w powiecie sztumskim finansowany w ramach Programu

Bardziej szczegółowo

Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta

Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta Podstawy ochrony radiologicznej pacjenta Promieniowanie jonizujące - jedno z podstawowych narzędzi współczesnej medycyny, zarówno w diagnostyce, jak i terapii. Rodzaje promieniowania jonizującego stosowane

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU Jerzy Błaszczyk, Maria Jagas, Piotr Hudziec

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU Jerzy Błaszczyk, Maria Jagas, Piotr Hudziec NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2015 Jerzy Błaszczyk, Maria Jagas, Piotr Hudziec WROCŁAW 2017 Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu Dolnośląski Rejestr Nowotworów Nowotwory złośliwe

Bardziej szczegółowo

Brachyterapia w Europie. Wielkopolskie Centrum Onkologii Poznań 2010

Brachyterapia w Europie. Wielkopolskie Centrum Onkologii Poznań 2010 Brachyterapia w Europie Wielkopolskie Centrum Onkologii Poznań 2010 Brachyterapia nazywana terapią kontaktową; jedna z technik leczenia w radioterapii; polega na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych,

Bardziej szczegółowo

LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM. Nowotwory złośliwe w województwie lubuskim rok 2012

LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM. Nowotwory złośliwe w województwie lubuskim rok 2012 LUBUSKIE BIURO REJESTRACJI NOWOTWORÓW W GORZOWIE WIELKOPOLSKIM Nowotwory złośliwe w województwie lubuskim rok 2012 Gorzów Wielkopolski 2015 ISSN 1897-6352 Wydawca: Lubuskie Biuro Rejestracji Nowotworów

Bardziej szczegółowo

Karmienie piersią lekarstwem na kryzys. Katarzyna Szamotulska 6 czerwca 2009

Karmienie piersią lekarstwem na kryzys. Katarzyna Szamotulska 6 czerwca 2009 Karmienie piersią lekarstwem na kryzys Katarzyna Szamotulska 6 czerwca 2009 1 Opracowania na temat korzyści ekonomicznych wynikających z karmienia piersią Model holenderski CTM. van Rossum, FL. Büchner,

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski kodeks walki z rakiem powstał z inicjatywy Unii Europejskiej, która już w latach 80 uznała zmagania z rakiem w społeczeństwie Europejczyków za jeden z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2006

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2006 NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2006 Jerzy Błaszczyk, Marek Pudełko, Karol Cisarż DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW WROCŁAW 2008 Dolnośląskie Centrum Onkologii Dolnośląski Rejestr Nowotworów

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2007

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2007 WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2007 GORZÓW WLKP. 2009 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski Rejestr Nowotworów Złośliwych w Gorzowie Wlkp. Druk:

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2007

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2007 Jerzy Błaszczyk, Maria Jagas, Piotr Hudziec NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJ. DOLNOŚLĄSKIM W ROKU 2007 DOLNOŚLĄSKI REJESTR NOWOTWORÓW WROCŁAW 2009 Dolnośląskie Centrum Onkologii Dolnośląski Rejestr Nowotworów

Bardziej szczegółowo

Sami ze swymi problemami

Sami ze swymi problemami Choroba nowotworowa doświadczenia pacjentów Sami ze swymi problemami Dotychczas nie było w Polsce dużego, jakościowego badania socjologicznego obejmującego niemal wszystkie istotne aspekty życia z rakiem.

Bardziej szczegółowo

Opracowanie Wybrane elementy zdrowia ludności województwa mazowieckiego w 2013 roku

Opracowanie Wybrane elementy zdrowia ludności województwa mazowieckiego w 2013 roku Opracowanie Wybrane elementy zdrowia ludności województwa mazowieckiego w 2013 roku Zatwierdzam: Warszawa, 2015 rok Mazowiecki Urząd Wojewódzki Wydział Zdrowia Oddział Statystyki Medycznej i Programów

Bardziej szczegółowo

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica.

Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. Wszyscy jesteśmy narzędziami w rękach losu, musimy jednakże postępować w taki sposób, jak gdyby było inaczej - odparła czarownica. - W przeciwnym razie pozostaje nam umrzeć z desperacji. Philip Pullman

Bardziej szczegółowo

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2006

NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2006 WOJEWÓDZKA PORADNIA ONKOLOGICZNA W GORZOWIE WLKP. NOWOTWORY ZŁOŚLIWE W WOJEWÓDZTWIE LUBUSKIM ROK 2006 GORZÓW WLKP. 2009 ISSN 1896-8090 Wydawca: Lubuski Rejestr Nowotworów Złośliwych w Gorzowie Wlkp. Druk:

Bardziej szczegółowo

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii

Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii Sytuacja epidemiologiczna w zakresie chorób nowotworowych oraz opinie konsultantów krajowych i wojewódzkich na temat rozwoju onkologii IV posiedzenie Zespołu do spraw Bezpieczeństwa Zdrowotnego przy Wojewodzie

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE

HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE HEMATOLOGIA ONKOLOGICZNA ASPEKTY KLINICZNE, EKONOMICZNE I SYSTEMOWE Raport Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego we współpracy z Instytutem Hematologii i Transfuzjologii (Prof. Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych

Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Wpływ alkoholu na ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych Badania epidemiologiczne i eksperymentalne nie budzą wątpliwości spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych, zwłaszcza

Bardziej szczegółowo

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego

Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego Podstawy prawne Wykład 4 - Dozymetria promieniowania jądrowego http://www.paa.gov.pl/ - -> akty prawne - -> Prawo Atomowe Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej -- www.clor.waw.pl 1 http://www.sejm.gov.pl/

Bardziej szczegółowo

Personalizowana profilaktyka nowotworów

Personalizowana profilaktyka nowotworów Personalizowana profilaktyka nowotworów Prof. dr hab. med. Krystian Jażdżewski Zakład Medycyny Genomowej, Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Nowych Technologii, Uniwersytet Warszawski Warsaw Genomics,

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM

OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM OCHRONA PACJENTÓW I PERSONELU MEDYCZNEGO PRZED SZKODLIWYM PROMIENIOWANIEM RENTGENOWSKIM W 1927 r. Międzynarodowy Kongres Radiologiczny powołał Międzynarodową Komisję Ochrony Radiologicznej / Internacinal

Bardziej szczegółowo

Ocena zagrożenia i perspektywy

Ocena zagrożenia i perspektywy III Międzynarodowa Konferencja Kobieta w XXI wieku wyzwania programy screeningowe Nowotwory złośliwe z u kobiet. Ocena zagrożenia i perspektywy Urszula Wojciechowska Krajowy Rejestr Nowotworów Centrum

Bardziej szczegółowo

Mężczyzna 45+ Projekt realizowany jest przez Departament Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2013

Mężczyzna 45+ Projekt realizowany jest przez Departament Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2013 Mężczyzna 45+ Projekt realizowany jest przez Departament Polityki Zdrowotnej Ministerstwa Zdrowia w latach 2010-2013 Partnerem projektu jest Centrum Onkologii Instytut im. Marii Skłodowskiej Curie w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa

Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Radiologiczne aspekty załogowej wyprawy na Marsa Czy promieniowanie kosmiczne może zagrozić załodze? Jak szacujemy narażenie? 14.01.2004 G.W. Bush ogłasza program lotu na Marsa WYPRAWA NA MARSA Promieniowanie

Bardziej szczegółowo

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski

Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży. dr Piotr Pankowski Pacjent SOR w aspekcie ochrony radiologicznej - kobiety w ciąży dr Piotr Pankowski Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. Prawo atomowe (Dz. U. 2012.264) Art. 33c 6. Dzieci, kobiety w wieku rozrodczym, kobiety

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1

MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE. Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 MATERIAŁ SZKOLENIOWY SZKOLENIE WSTĘPNE PRACOWNIKA ZATRUDNIONEGO W NARAŻENIU NA PROMIENIOWANIE JONIZUJĄCE Ochrona Radiologiczna - szkolenie wstępne 1 Cel szkolenia wstępnego: Zgodnie z Ustawą Prawo Atomowe

Bardziej szczegółowo

Rok wydania: 2004 Year of publication: 2004 ISSN: internet:

Rok wydania: 2004 Year of publication: 2004 ISSN: internet: Wydawca: Regionalny Śląski Rejestr Nowotworów, Zakład Epidemiologii Nowotworów Centrum Onkologii - Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach, ul. Wybrzeże Armii Krajowej 15, 44-101 Gliwice

Bardziej szczegółowo

Możliwości zastosowania dozymetrii promieniowania mieszanego n+γ. mgr inż. Iwona Pacyniak

Możliwości zastosowania dozymetrii promieniowania mieszanego n+γ. mgr inż. Iwona Pacyniak Możliwości zastosowania dozymetrii promieniowania mieszanego n+γ mgr inż. Iwona Pacyniak Dr Maria Kowalska, Dr inż. Krzysztof W. Fornalski i.pacyniak@clor.waw.pl Centralne Laboratorium Ochrony Radiologicznej

Bardziej szczegółowo

II STAN ZDROWOTNY LUDNOŚCI

II STAN ZDROWOTNY LUDNOŚCI II STAN ZDROWOTNY LUDNOŚCI II STAN ZDROWOTNY LUDNOŚCI Ogólna liczba zgonów w województwie lubelskim w 2003 roku wyniosła 22 807 osób. Od lat utrzymuje się tendencja zwiększonej umieralności mężczyzn (53,9%

Bardziej szczegółowo

Rok wydania: 2012 Year of publication: 2012 ISSN: 1896-4273

Rok wydania: 2012 Year of publication: 2012 ISSN: 1896-4273 Wydawca: Zakład Epidemiologii i Śląski Rejestr Nowotworów Centrum Onkologii - Instytut im. M. Skłodowskiej-Curie, Oddział w Gliwicach, ul. Wybrzeże Armii Krajowej 1, 44-11 Gliwice Published by: Department

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim

Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Wpływ zanieczyszczenia powietrza benzenem na występowanie niektórych nowotworów złośliwych w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim Kędzierzyn-Koźle, 20 września 2012 Wojciech Redelbach C6H6 + KK = CA? Benzen

Bardziej szczegółowo

S T R E S Z C Z E N I E

S T R E S Z C Z E N I E STRESZCZENIE Cel pracy: Celem pracy jest ocena wyników leczenia napromienianiem chorych z rozpoznaniem raka szyjki macicy w Świętokrzyskim Centrum Onkologii, porównanie wyników leczenia chorych napromienianych

Bardziej szczegółowo

Krajowy Rejestr Nowotworów 16 rejestrów wojewódzkich

Krajowy Rejestr Nowotworów 16 rejestrów wojewódzkich Joanna Didkowska Witold Zatoński Rada Naukowa przy Ministrze Zdrowia Warszawa, 16 marca 2011 Światowy system nowotworów złośliwych: Polska Sir Richard Doll Oxford William Haenszel NCI Bethesda Calum S.

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

METHODICAL CONSIDERATIONS ABOUT STATISTICAL ON CONSUMERS HEATH BY CONTAMINATED WATER

METHODICAL CONSIDERATIONS ABOUT STATISTICAL ON CONSUMERS HEATH BY CONTAMINATED WATER KRZYSZTOF BORYCZKO, JAUSZ R. RAK * Rozważania metodyczne na temat oceny wiarygodności statystycznej wpływu długookresowego działania zanieczyszczenia wody na zdrowie konsumentów METHODICAL COSIDERATIOS

Bardziej szczegółowo

JONIZUJĄCEGO. Ludwik Dobrzyński. Instytut Problemów Jądrowych im. A. Sołtana, 05-400 Otwock-Świerk

JONIZUJĄCEGO. Ludwik Dobrzyński. Instytut Problemów Jądrowych im. A. Sołtana, 05-400 Otwock-Świerk B I O L O GICZNE SKUTKI P ROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO Ludwik Dobrzyński Instytut Problemów Jądrowych im. A. Sołtana, 05-400 Otwock-Świerk B I O L O GICZNE SKUTKI P ROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO Ludwik Dobrzyński

Bardziej szczegółowo

Promieniowanie. Promieniowanie tak, ale. Jerzy Kierzkowski

Promieniowanie. Promieniowanie tak, ale. Jerzy Kierzkowski Promieniowanie jonizujące i niejonizujące Promieniowanie tak, ale Jerzy Kierzkowski Rodzaje oddziaływania Promieniowanie jonizujące Promieniowanie niejonizujące - promieniowanie elektromagnetyczne (mikrofale,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PRZYCZYN UMIERALNOŚCI MIESZKAŃCÓW POWIATU OLECKIEGO. 1. Długość życia i umieralność mieszkańców powiatu oleckiego

ANALIZA PRZYCZYN UMIERALNOŚCI MIESZKAŃCÓW POWIATU OLECKIEGO. 1. Długość życia i umieralność mieszkańców powiatu oleckiego ANALIZA PRZYCZYN UMIERALNOŚCI MIESZKAŃCÓW POWIATU OLECKIEGO 1. Długość życia i umieralność mieszkańców powiatu oleckiego Analiza opracowana na podstawie publikacji GUS, Departamentu Badań Demograficznych

Bardziej szczegółowo