KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH"

Transkrypt

1 KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia KOM(2005)425 wersja ostateczna KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW edostępność [SEK(2005) 1095] PL PL

2 KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW edostępność Dostępność technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT) znacznie poprawi jakość życia osób niepełnosprawnych, natomiast brak równych szans w dostępie do ICT może prowadzić do ich wykluczenia. W niniejszym komunikacie Komisja proponuje szereg działań strategicznych promujących edostępność (ang. eaccessibility). Wzywa ona Państwa Członkowskie oraz zainteresowane strony do wspierania dobrowolnych, pozytywnych działań mających na celu znaczne zwiększenie w Europie gamy dostępnych produktów i usług ICT (ang. accessible ICT products and services). Niniejszy komunikat w sprawie edostępności przyczynia się do realizacji nowej inicjatywy i2010 Europejskie społeczeństwo informacyjne na rzecz wzrostu i zatrudnienia 1, która przedstawia nowe ramy strategiczne oraz szeroką strategię polityki w celu wspierania otwartej i konkurencyjnej gospodarki cyfrowej oraz podkreśla rolę ICT jako czynnika wspierającego integrację społeczną i podnoszącego jakość życia. Komisja postanowiła zrealizować ambitny cel stworzenia społeczeństwa informacyjnego dla wszystkich poprzez promowanie integracyjnego społeczeństwa cyfrowego (inclusive digital society), które daje wszystkim szanse oraz minimalizuje ryzyko wykluczenia. 1. WPROWADZENIE Osoby niepełnosprawne stanowią około 15 % ludności europejskiej i wiele z nich napotyka trudności przy korzystaniu z produktów i usług ICT. W niektórych przypadkach starsi ludzie mają podobne problemy. Ze względu na zmiany demograficzne dostępność produktów i usług ICT stała się priorytetem w Europie: w roku 1990 osoby powyżej 60 roku życia stanowiły 18 % europejskiej ludności, liczba ta ma wzrosnąć do 30 % do roku Badanie przeprowadzone ostatnio w USA 3 wykazało, że 60 % osób dorosłych w wieku produkcyjnym mogłoby skorzystać z dostępnych technologii (ang. accessible technologies), ponieważ korzystanie z obecnie osiągalnych technologii jest utrudnione lub problematyczne. Z badania przeprowadzonego w 2002 r. 4 wynika, że ponad 48 % Europejczyków powyżej 50 roku życia uważa, że producenci nie uwzględniają w sposób wystarczający ich potrzeb przy projektowaniu produktów. Równocześnie 10 do 12 milionów z tych osób to potencjalni nabywcy nowoczesnych telefonów komórkowych, komputerów oraz usług internetowych. Wnioski są oczywiste: należy upewnić się, że korzyści wynikające z rozwoju ICT dostępne są dla jak najszerszej części społeczeństwa. Stanowi to społeczną, etyczną i COM(2005) 229 wersja ostateczna z dnia 1 czerwca 2005 r. UN World Population Prospects (2002 Revision) oraz Eurostat Demographic projections The Wide Range of Abilities and Its Impact on Computer Technology Forrester Research Inc., Seniorwatch IST PL 2 PL

3 polityczną konieczność, ponadto przyczyni się do stworzenia rynków o rosnącym znaczeniu gospodarczym. Przezwyciężanie technicznych barier i trudności napotykanych przez osoby niepełnosprawne oraz innych ludzi, którzy próbują w pełni uczestniczyć w społeczeństwie informacyjnym (IS) określa się mianem edostępności (eaccessibility). Wpisuje się ona w szersze ramy polityki eintegracji (ang. einclusion), która odnosi się do innych typów przeszkód np. natury finansowej, geograficznej bądź edukacyjnej. Niniejszy komunikat opiera się na uprzednich pracach w dziedzinie edostępności przeprowadzonych w ramach dwóch planów działań eeuropa oraz na wnioskach i wynikach projektów BRT. Uwzględnia on również najważniejsze wyniki konsultacji przy użyciu Internetu 5, przeprowadzonej na początku 2005 roku, która wykazała silne poparcie (ponad 88 % odpowiedzi) dla podjęcia przez instytucje europejskie inicjatyw mających na celu zaradzenie sytuacji, w której, według znacznej większości respondentów (ponad 74 %), istnieje brak spójności pomiędzy dostępnymi (w rozumieniu edostępności) produktami i usługami w Europie. 84 % respondentów uważa, że istnieje potrzeba wprowadzenia szerszej gamy dostępnych produktów i usług. Głównym celem niniejszego komunikatu jest promowanie spójnego podejścia do inicjatyw edostępności dobrowolnie podejmowanych w Państwach Członkowskich, a także wspieranie samoregulacji sektora. 2. KONKRETNE WYZWANIA Nowe technologie stanowią już oczywistą pomoc dla osób niepełnosprawnych pozwalając im na wykonywanie w sposób niezależny czynności, które wcześniej mogli wykonywać jedynie z pomocą innych ludzi. Jednak, mimo wysiłków sektora osoby niepełnosprawne nadal napotykają wiele trudności przy korzystaniu z produktów i usług technologii informacyjnych jak np.: brak zharmonizowanych rozwiązań np. brak dostępu w wielu Państwach Członkowskich do numeru alarmowego 112 z telefonów tekstowych; brak współdziałających pomiędzy sobą rozwiązań dla dostępnych ICT; niedostosowanie oprogramowania do urządzeń wspomagających, często po wprowadzeniu na rynek nowych systemów operacyjnych czytniki ekranu używane przez niewidomych nie działają; zakłócenia pomiędzy zwykłymi produktami a urządzeniami wspomagającymi np. między telefonami GSM a aparatami słuchowymi; brak ogólnoeuropejskich norm np. siedem różnych i niekompatybilnych systemów w przypadku telefonów tekstowych przeznaczonych dla osób niesłyszących i niedosłyszących; brak odpowiednich usług np. wiele stron internetowych jest zbyt skomplikowanych dla osób mających trudności poznawcze lub niedoświadczonych użytkowników, bądź nieprzystosowanych do czytania lub nawigacji przez osoby z upośledzeniem wzroku; 5 Wyniki dostępne na stronie: es.html#_toc PL 3 PL

4 brak produktów i usług przeznaczonych dla pewnych grup np. komunikacja telefoniczna dla użytkowników posługujących się językiem migowym; sposób projektowania urządzeń stwarzający trudności przy ich wykorzystaniu np. klawiatury lub monitory wielu urządzeń; niedostępna zawartość (stron www); ograniczony wybór usług łączności elektronicznej, ich jakość i cena; Z technicznego punktu widzenia większość z tych trudności można byłoby łatwo rozwiązać. Wymaga to jednak współpracy, koordynacji i determinacji na poziomie europejskim, ponieważ poleganie jedynie na działaniu mechanizmów rynkowych okazało się jak dotychczas niewystarczające. W niedalekiej przyszłości aspekty związane z dostępnością należy uwzględnić między innymi w przypadku następujących nowych technologii: telewizja cyfrowa np. w zakresie norm i kompatybilności, a także projektowania usług i sprzętu; telefonia komórkowa trzeciej generacji np. w zakresie projektowania sprzętu, oprogramowania oraz usług; łączność szerokopasmowa np. wykorzystanie możliwości jakie oferują multimodalne rozwiązania w celu zwiększania dostępności a nie jej ograniczania. Uwzględnienie tych zagadnień, które wcześniej uważano za przeznaczone jedynie dla specyficznej, docelowej grupy społeczeństwa, w rzeczywistości będzie miało pozytywne skutki dla większości użytkowników technologii. 3. ASPEKTY RYNKOWE I GOSPODARCZE Badania w zakresie ICT jak również sam rynek znalazły już innowacyjne rozwiązania w celu zaradzenia wspomnianym trudnościom. Główne przeszkody w powszechnym dostępie do nich są jednak następujące: do tej pory rozwiązania te były ukierunkowane na wąski rynek (obejmujący głównie osoby niepełnosprawne oraz, w pewnych przypadkach, osoby starsze) reprezentowany przede wszystkim przez MŚP funkcjonujące na poziomie krajowym lub regionalnym; brak odpowiednich norm technicznych oraz specyfikacji technicznych; w prawodawstwie wspólnotowym dopiero niedawno wyraźnie rozważono możliwość uwzględniania wymagań dotyczących dostępności w specyfikacji technicznej w przypadku procedur zamówień publicznych; istnieją znaczne różnice pomiędzy Państwami Członkowskimi w zakresie sposobu opracowywania ich własnych rozwiązań. W związku z powyższym rynek dostępnych produktów i usług ICT znajduje się ciągle we wstępnej fazie rozwoju: jest on w dużym stopniu podzielony według granic narodowych oraz cierpi z powodu braku zharmonizowanego prawodawstwa i odpowiednich norm technicznych. Czynniki te nie ułatwiają funkcjonowania jednolitego rynku i stanowią dodatkowe obciążenie dla sektora, który musi dostosowywać się do niejednolitych wymogów w różnych Państwach Członkowskich. PL 4 PL

5 Coraz częściej uświadamiamy sobie jednak, że docelowymi konsumentami tych rozwiązań już nie są jedynie osoby niepełnosprawne lub, w pewnych przypadkach, osoby starsze, lecz całe społeczeństwo. Stajemy się przez to świadkami początków zmian na tym rynku, również ważniejsze podmioty przemysłu w Europie zaczynają się tym sektorem interesować. Upłynie jednak jeszcze trochę czasu zanim będzie można rzeczywiście odczuć wpływ ich zaangażowania. Podobna sytuacja występuje w sektorze telekomunikacyjnym; stopień rozpowszechnienia produktów i usług telekomunikacyjnych jest tak wysoki, że nawet taka (obecnie relatywnie niewielka) nisza rynkowa stanowi ważny element przewagi konkurencyjnej i wzrostu przyciągając tym samym uwagę większych podmiotów działających na rynku. Podsumowując, edostępność oraz związane z nią produkty i usługi technologii wspomagających stanowią dziś jeden z celów średnioterminowych ważniejszych dostawców technologii nie tylko w Europie ale także w innych częściach świata. 4. ASPEKTY PRAWNE I STRATEGICZNE Niejednokrotnie Rada wspierała działania na szczeblu UE np. wzywając Państwa Członkowskie i Komisję do wykorzystania potencjału jaki społeczeństwo informacyjne stanowi dla osób niepełnosprawnych oraz, w szczególności, do przyczynienia się do zniesienia barier natury technicznej i innej, aby umożliwić tym osobom efektywny udział w gospodarce oraz społeczeństwie opartych na wiedzy 6. Parlament Europejski również poparł działania tego typu 7. W szczególności, w europejskich strategiach i prawodawstwie uznano, że zatrudnienie i praca mają zasadnicze znaczenie jeśli chodzi o zapewnienie wszystkim równych szans, przyczynianie się do pełnego uczestnictwa obywateli w życiu gospodarczym, kulturalnym i społecznym oraz do realizacji ich potencjału. Oczywiście szerszy dostęp do wysokiej jakości, dostępnych produktów i usług ICT odgrywa znaczącą rolę, zwiększy bowiem szanse na znalezienie pracy, przyczyni się do poprawy integracji społecznej oraz pozwoli ludziom żyć dłużej w sposób niezależny. Instytucje europejskie przy wielu okazjach wyrażały potrzebę udziału wszystkich Europejczyków w społeczeństwie informacyjnym. Komisja w ramach dwóch planów działania eeuropa podjęła inicjatywy w celu stworzenia bardziej dostępnego społeczeństwa informacyjnego. Plan działania z 2002 r. zawiera odrębne działanie dotyczące powyższych kwestii. Zaleca on przyjęcie wytycznych w sprawie inicjatywy dostępności sieci (ang. Web Accessibility Inititiative (WAI)) 8, rozwijanie ogólnoeuropejskiego programu szkoleniowego w zakresie projektowania uniwersalnego (ang. European Design for All (DFA)), a także zaleca działania w kierunku rozwijania norm w zakresie technologii wspomagających oraz projektowania uniwersalnego. Celem planu działania eeuropa 2005 jest uwzględnienie Rezolucja Rady z dnia 2-3 grudnia 2002 r. w sprawie edostępności dla ludzi niepełnosprawnych, Rezolucja PE w sprawie eeuropa 2002: dostępność publicznych stron internetowych i ich zawartości (2002 (0325)) eeuropa 2002: dostępność publicznych stron internetowych i ich zawartości COM(2001) 529 wersja ostateczna, PL 5 PL

6 eintegracji we wszystkich liniach działania. Ponadto proponuje on wprowadzenie wymogów związanych z dostępnością ICT w dziedzinie zamówień publicznych. Rada ds. telekomunikacji poparła te działania oraz wyraziła potrzebę poprawienia edostępności w Europie 9. Ponadto deklaracja ministrów 10 w sprawie eintegracji zaproponowała podjęcie wszelkich niezbędnych działań na rzecz otwartego, opartego na wiedzy i dostępnego dla wszystkich społeczeństwa integracyjnego. Co więcej Rada ds. zatrudnienia i spraw społecznych w swej rezolucji z 2003 r. w sprawie edostępności 11 wezwała Państwa Członkowskie do zwalczania technicznych, prawnych i innych barier uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym efektywny udział w społeczeństwie i gospodarce opartych na wiedzy. Zgodnie z powyższym Parlament Europejski w swej rezolucji z 2002 r. w sprawie dostępności sieci 12 podkreśla potrzebę unikania wszelkich form wykluczenia z IS oraz wzywa do integracji osób niepełnosprawnych i starszych. Ponadto w innej rezolucji jest mowa o wykorzystaniu języka migowego w telekomunikacji w Europie 13. Zasadniczo, art. 13 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską przewiduje podjęcie środków niezbędnych w celu zwalczania wszelkiej dyskryminacji między innymi ze względu na niepełnosprawność. Na podstawie wspomnianego artykułu dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. 14 (w art. 1) wyraźnie stawia za cel: wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy. W szczególności dyrektywa stanowi, że należy przyjąć właściwe, to znaczy skuteczne i praktyczne środki w celu przystosowania miejsca pracy z uwzględnieniem niepełnosprawności, na przykład przystosowując pomieszczenia lub wyposażenie ( ). Ponadto wiele dyrektyw europejskich związanych ze społeczeństwem informacyjnym zawiera klauzule dotyczące integracji osób niepełnosprawnych i starszych. Są to między innymi dyrektywy w sprawie łączności elektronicznej, w szczególności dyrektywa ramowa 15 i dyrektywa w sprawie usług powszechnych 16, dyrektywa w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych 17, dyrektywa w sprawie zamówień publicznych 18 oraz dyrektywa w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy Rezolucja Rady w sprawie planu działania eeuropa 2002: dostępność publicznych stron internetowych i ich zawartości, Dz.U. C 86 z Deklaracja ministrów w sprawie eintegracji z dnia 11 kwietnia 2003 r. Rezolucja Rady 14892/02. Rezolucja PE w sprawie eeuropa 2002: dostępność publicznych stron internetowych i ich zawartości (2002 (0325)). Rezolucja PE w sprawie języka migowego rezolucja B4/ 0985/98. Dostępna na stronie: Dyrektywa 2002/21/WE. Dyrektywa 2002/22/WE. Dyrektywa 1999/5/WE. Dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE. Dyrektywa 2000/78/WE. PL 6 PL

7 Jednym z czterech obszarów działania planu działania Komisji 20 opublikowanego w grudniu 2003 r. w sprawie dalszych działań związanych z Europejskim Rokiem Osób Niepełnosprawnych jest dostęp do nowych technologii oraz ich wykorzystanie. Opisuje on działania podjęte w celu zwiększenia dostępu do społeczeństwa informacyjnego przy wykorzystaniu instrumentów istniejących na poziomie UE. Działania podejmowane na poziomie UE mają wartość dodaną, ponieważ niektóre Państwa Członkowskie w celu zaradzenia wspomnianym problemom opracowują na poziomie krajowym prawodawstwo, przepisy, normy oraz wytyczne. Działania te sprawiają, że istnieją podobne aczkolwiek różniące się wymogi związane z edostępnością produktów i usług. Stanowi to wysokie zagrożenie dla przemysłu europejskiego, który może zostać zmuszony do funkcjonowania na podzielonym rynku co w konsekwencji wpłynie to na utratę konkurencyjności i efektywności. Zagrożenie dla konsumentów jest jeszcze większe, w szczególności dla osób niepełnosprawnych lub starszych: podzielony rynek oznacza droższe, mniej znane i niekompatybilne produkty oraz większe trudności przy dostępie do informacji i ich rozpowszechniania między krajami, itp. Działania UE uwzględniają również doświadczenia międzynarodowe, jak np. środki przyjęte w USA i Kanadzie, z którymi to krajami Komisja podjęła dialog, zwłaszcza jeśli chodzi o stosowanie przepisów prawnych jako silnej dźwigni finansowej w kontekście zamówień publicznych. W związku z powyższym określono podstawowe warunki dla inicjatyw, które należy podjąć na poziomie UE. Taką opinię wyraziła zdecydowana większość osób, które wzięły udział we wspomnianej publicznej konsultacji (84 %). 5. BIEZACE DZIALANIA NA POZIOMIE UE Niektóre działania są już realizowane na poziomie UE. Będą one doskonalone i kontynuowane. Wymogi i normy związane z dostępnością Normy są narzędziem strategicznym dla przemysłu oraz dla sektora publicznego, a także kluczowym katalizatorem nowych możliwości rynkowych. Mimo że produkcja i wdrażanie norm odbywają się w sposób dobrowolny, stanowią one ważne narzędzie wspierające działania strategiczne. Europejskie normy dotyczące edostępności przyczynią się do lepszego funkcjonowania jednolitego europejskiego rynku, a więc do rozwoju nowych rynków, konkurencyjności i zatrudnienia. Komisja będzie zatem nadal zapewniać wsparcie finansowe na realizację konkretnych działań proponowanych przez europejskie organizacje normalizacyjne (ESO) w ramach europejskiego planu działania w sprawie normalizacji lub też upoważni ESO do określania norm Europejski plan działania w sprawie równych szans dla osób z niepełnosprawnych, COM(2003) 650 wersja ostateczna. Proces ten reguluje dyrektywa 98/34. PL 7 PL

8 Wymogi związane z dostępnością określone przez normy muszą odpowiadać potrzebom sektora, projektantów i dostawców produktów i usług tak, aby nie stały na przeszkodzie kreatywności lub innowacji. Równocześnie muszą one odpowiadać potrzebom użytkownika. Zaangażowanie użytkowników w opracowywanie norm ma więc zasadnicze znaczenie. Należy zatem zachować równowagę pomiędzy interesem sektora a interesem publicznym. Normy powinny być łatwe do wprowadzenia w życie oraz jasno określone w prawodawstwie, przepisach oraz innych instrumentach wspierających dostępność. Bezpłatny dostęp do norm lub dostęp za niewielką opłatą ułatwi ich przyjmowanie, w szczególności przez MŚP, które dysponują ograniczonymi środkami na ich kupno oraz przez użytkowników pragnących się z nimi zapoznać. Należy zapewnić, jednocześnie promując współdziałanie, aby opatentowane technologie nieposiadające rozsądnych i niedyskryminujących licencji (RAND) nie stały się standardowymi rozwiązaniami. Projektowanie uniwersalne (DFA) Metodologia DFA określa projektowanie produktów i usług w taki sposób, aby były one dostępne dla jak największej liczby użytkowników 22. DFA zajmuje już powszechnie uznaną pozycję, jednak nie jest jeszcze powszechnie stosowane. Konieczne jest zatem ciągłe podnoszenie świadomości oraz promowanie DFA w Europie. W tym celu Komisja ustanowiła sieć centrów doskonałości, znaną jako EDEAN 23, która skupia ponad stu członków. DFA nie tylko pozwala na większe uwzględnienie wymogów związanych z dostępnością przy projektowaniu produktów lub usług, ale także prowadzi do znacznych oszczędności dzięki unikaniu wysokich kosztów związanych z koniecznością przeprojektowania lub wprowadzania modyfikacji technicznych już po zrealizowaniu projektu. Opracowano podstawową strukturę programu szkoleniowego DFA dla inżynierów i projektantów a także przeprowadzono kilka pilotażowych kursów w Państwach Członkowskich. Jego szersze wykorzystywanie w szkolnictwie pomaturalnym i zawodowym pozwoli doprowadzić w przyszłości do dostępnego IS 24. Obecność specjalisty w dziedzinie DFA w ważniejszych organizacjach mogłaby natomiast sprawić, że edostępność zyskałaby na profesjonalizmie. Dostępność sieci Na mocy komunikatu Komisji z 2001 r. 25 w sprawie dostępności publicznych stron internetowych, oraz rezolucji Rady i Parlamentu z 2002 r. Państwa Członkowskie Trzy główne strategie DFA są następujące: 1) projekt stosowny dla większości użytkowników bez potrzeby wprowadzania zmian, 2) projekt pozwalający na łatwe dostosowanie do różnych użytkowników (np. przy użyciu wymienialnych interfejsów), 3) projekt pozwalający na bezproblemowe podłączenie urządzeń wspierających. Strona internetowa EDEAN (European Design for All e-accessibility Network), DFA curriculum report of IDCnet project (Sprawozdanie projektu IDCnet na temat programu szkoleniowego DFA). COM(2001) 529 wersja ostateczna. PL 8 PL

9 zobowiązały się zapewnić zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi 26 dostępność publicznych stron internetowych. Za pośrednictwem grupy ekspertów w dziedzinie edostępności, Komisja oraz Państwa Członkowskie mogą monitorować podejmowane działania, między innymi dzięki metodom 27 i procedurom oceny, analizie porównawczej, gromadzeniu danych oraz określeniu najlepszych praktyk. Dostępność sieci jest katalizatorem dostępnych usług online leżących w interesie publicznym. W celu usprawnienia tego procesu, ważne jest, aby wspierać rozwój narzędzi do tworzenia stron internetowych, które uwzględniają zagadnienia dostępności 28. Potrzeba systemów certyfikacji dostępności wynika z faktu, że w niektórych Państwach Członkowskich obowiązuje prawodawstwo regulujące dostępność oraz istnieje potrzeba oceny zgodności. Warsztaty Europejskiego Komitetu Normalizacyjnego (CEN) 29 rozważają obecnie odpowiednie rozwiązania. Analiza porównawcza i monitorowanie Niektóre Państwa Członkowskie wprowadzają do krajowego prawodawstwa kryteria analizy porównawczej w odniesieniu do dostępności i monitorowania. Na szczeblu UE Rada i Parlament Europejski zwróciły się z wnioskiem o monitorowanie dostępności stron internetowych. Parlament wystąpił również z wnioskiem o monitorowanie napisów i opisów głosowych w przypadku telewizji cyfrowej. Aby móc kontynuować rozwój odpowiednich europejskich strategii edostępności konieczne jest by w poszczególnych Państwach Członkowskich istniały porównywalne dane europejskie. Komisja oprze się na rozpoczętych europejskich działaniach z zakresu monitorowania, uwzględniając zrewidowaną strategię lizbońską. Komisja prowadzi dialog z urzędami statystycznymi w celu opracowania i doskonalenia odpowiednich wskaźników, w szczególności w odniesieniu do uwzględnienia kwestii związanych z dostępnością w już istniejących wskaźnikach. Badania naukowe Badania i rozwój technologiczny (BRT) stanowią podstawowy element wysiłków podjętych na rzecz dostępnego IS. Od 1991 r. blisko 200 europejskich projektów BRT, stanowiących około 200 mln EUR współfinansowania WE 30, przyczyniło się już do poprawy dostępności dzięki większej wiedzy na temat problemów związanych z dostępnością oraz potrzebnych rozwiązań W3C/WAI/WCAG1.0 Web Content Accessibility Guidelines 1.0 (Wytyczne (1.0) dotyczące dostępności zawartości stron internetowych). Wersja 2 jest w przygotowaniu. Dotyczyć ona będzie rozwoju technologii internetowych, który dokonał się od czasu opublikowania pierwszej wersji oraz ułatwi analizę zgodności. Grupa Web Accessibility Benchmarking (WAB) cluster. W3C/WAI/ATAG Authoring Tools Accessibility Guidelines (ATAG) (wytyczne dla twórców oprogramowania do tworzenia stron internetowych w zakresie dostępności). Przykłady projektów są dostępne np. na stronach: oraz PL 9 PL

10 Na konkretnych przykładach wykazano możliwe rozwiązania, jak np. zdalnie dostępne usługi dla osób starszych (w tym usługi alarmowe i pomoc w nagłych wypadkach). Opracowano rozwiązania w celu lepszego dostępu osób niewidomych lub niedowidzących do informacji cyfrowej (tekst, rysunki, obrazy trójwymiarowe, kodowana muzyka, programy telewizyjne). Przetestowano systemy ułatwiające osobom z upośledzeniem ruchu poruszanie się, operowanie przedmiotami i ich kontrolowanie oraz usługi mające zwiększyć możliwości porozumiewania się osób niesłyszących, w tym język migowy i czytanie z ust. Inne przykłady to: wprowadzenie środowiska komputerowego ułatwiającego zintegrowaną edukację dzieciom niepełnosprawnym lub zatrudnianie dorosłych osób niepełnosprawnych oraz udział w kształtowaniu polityk (eeuropa, czyli dostępność sieci, projektowanie uniwersalne). Wiele rozwiązań będących wynikiem projektów wspólnotowych znalazło skuteczne zastosowanie przy opracowywaniu produktów wprowadzonych do obrotu. W innych przypadkach zdobyta wiedza przyczyniła się do zwiększenia dostępności produktów i usług ICT. Ze względu na fakt, że technologie nadal szybko się rozwijają i oferują nowe rozwiązania techniczne, trzeba inwestować w badania, aby wykorzystać znaczące możliwości jakie oferują one osobom niepełnosprawnym i starszym. Obecny wniosek dotyczący siódmego programu ramowego uwzględnia potrzebę kontynuowania, a nawet rozszerzenia zakresu BRT na edostępność w celu dalszego rozwoju europejskiego sektora technologii wspomagających 31 oraz aby dostępność stała się standardową kwestią dla sektora tradycyjnego. 6. ZWIĘKSZANIE EDOSTĘPNOŚCI PRODUKTÓW I USŁUG ICT W EUROPIE TRZY NOWE ŚRODKI DZIAŁANIA Oprócz promowania bieżących działań wspomnianych powyżej Komisja wesprze stosowanie trzech środków działania jeszcze niewykorzystywanych na szeroką skalę w Europie, mianowicie wymogi związane z dostępnością w przypadku zamówień publicznych, certyfikację dostępności oraz lepsze wykorzystanie obowiązujących przepisów. Dwa lata po opublikowaniu niniejszego komunikatu, Komisja oceni wyniki tych działań. Zgodnie z zasadą lepszego stanowienia prawa 32 Komisja wymienia opinie z Państwami Członkowskimi i, w zależności od ogólnej oceny wpływu, może rozważyć możliwość podjęcia dodatkowych działań, również natury prawnej, jeśli uzna to za konieczne. 1. Zamówienia publiczne Ogółem zamówienia publiczne w Europie stanowią 16 % produktu krajowego brutto. Organy publiczne wszystkich szczebli mogą wymagać spełnienia kryterium dostępności w odniesieniu do towarów i usług, których zakupu dokonują. W rzeczywistości europejskie dyrektywy w sprawie zamówień publicznych wyraźnie określają możliwość uwzględnienia wymogów związanych z DFA i dostępnością w warunkach przetargu (specyfikacji technicznej) Sprawozdanie DG EMPL, Dostęp do technologii wspierających w UE (Access to Assistive Technology in the EU), E-V/ EN-C. Biała Księga Komisji na temat europejskiego systemu rządów, COM(2001) 428 wersja ostateczna. PL 10 PL

11 Podejście takie stanowi jasne zobowiązanie do realizowania polityki integracji sprzyjającej udostępnianiu produktów i usług większej liczbie użytkowników, obywateli i pracowników. Polityka ta zachęca firmy przemysłowe do uznania dostępności za nieodłączną charakterystykę ich produktów oraz tworzy większy rynek dla dostępnych ICT. Takie rezultaty zaobserwowano w USA 33, gdzie prawodawstwo wymaga, by kryteria związane z dostępnością były uwzględnione w federalnych zamówieniach publicznych. 90 % respondentów biorących udział w konsultacji przy użyciu Internetu opowiedziało się za zasadą, zgodnie z którą agencje publiczne muszą wymagać by wszystkie produkty i usługi ICT, których dokonują zakupu spełniały wymogi związane z dostępnością. Niektóre z Państw Członkowskich już uwzględniają wymogi związane z dostępnością w przypadku zamówień publicznych. Ustanowienie wspólnych wymogów związanych z dostępnością na poziomie UE może wpłynąć na zmniejszenie podziału rynku oraz wesprzeć współdziałanie. Istnieje wyraźna potrzeba uspójnienia wymogów związanych z dostępnością w odniesieniu do zamówień publicznych w Europie. W tym celu Komisja zamierza udzielić mandatu europejskim organizacjom normalizacyjnym w celu opracowania europejskich wymogów związanych z dostępnością w odniesieniu do zamówień publicznych na produkty i usługi w dziedzinie ICT. Obecnie mandat przedłożono Państwom Członkowskim w celu konsultacji. Przewiduje się, że zostanie on udzielony europejskim organizacjom normalizacyjnym przed końcem 2005 r. Komisja wesprze dyskusję na ten temat z Państwami Członkowskimi w ramach grupy ekspertów w dziedzinie edostępności 34. Będzie ona nadal gromadzić wyniki działań podejmowanych w Europie oraz wspierać międzynarodowy dialog, w szczególności z USA w ramach Transatlantyckiego Partnerstwa Gospodarczego (TEP) w zakresie harmonizacji wymogów związanych z edostępnością w przypadku zamówień publicznych. 2. Certyfikacja Przy zakupie produktów ICT nie zawsze wiadomo jakie wymogi spełniają te produkty. Jest to szczególnie ważne przy zakupie dostępnych ICT. Niektóre normy określające sposoby jak można zapewnić by produkty i usługi były dostępne istnieją lub są opracowywane. Obecnie jednak nie ma żadnych niezawodnych sposobów oceny zgodności produktów z normami związanymi z dostępnością. Odpowiednie systemy certyfikacji w odniesieniu do dostępności produktów, procesów organizacyjnych oraz specjalistów (oparte na europejskim znaku certyfikacji KeyMark 35 i normach europejskich) będą wskazówkami dla konsumentów i klientów pragnących korzystać z dostępnych produktów i usług oraz będą stanowić wyraz zasłużonego uznania dla producentów i osób świadczących usługi za ich starania. Ponadto systemy certyfikacji ułatwią monitorowanie zgodności z przepisami związanymi z dostępnością. Rada w swej rezolucji w sprawie edostępności ze stycznia 2003 r. wezwała do stworzenia znaku edostępności dla towarów i usług. Deklaracja ministrów z 2002 r. w sprawie Artykuł 508 Rehabilitation Act zmieniony przez Workforce Investment Act z 1998 r. Grupa ekspertów w dziedzinie edostępności skupia ekspertów z Państw Członkowskich, którzy wspierają realizację planu działania eeuropa. PL 11 PL

12 eintegracji stwierdza, że europejski znak dostępności do zawartości sieci świadczący o zgodności z wytycznymi W3C WAI 36 może przyczynić się do uniknięcia podziału rynku. Komisja przeanalizuje wraz z głównymi zainteresowanymi stronami możliwości rozwijania, wprowadzenia i stosowania systemów certyfikacji w odniesieniu do dostępnych produktów i usług, a także definicje kontroli kryteriów i metod oceny. Możliwość samocertyfikacji lub certyfikacji przez osobę trzecią również zostanie przeanalizowana, a skuteczność różnych rozwiązań zostanie porównana 37. Komisja rozpocznie badania w tej kwestii w ostatnim kwartale 2005 r Lepsze stosowanie obowiązującego prawodawstwa Kilka dyrektyw zawiera przepisy, które mogą być wykorzystane do wprowadzenia w życie edostępności (np. dyrektywa w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy 39, dyrektywa w sprawie urządzeń radiowych i końcowych urządzeń telekomunikacyjnych i dyrektywa w sprawie zamówień publicznych). Ważna jest współpraca z Państwami Członkowskimi mająca na celu wypracowanie praktycznego sposobu stosowania tych dyrektyw, aby rozwijać edostępność. W szczególności zrealizowanie propozycji Inclusive Communications Group (INCOM) 40 pozwoliłoby na rozwiązanie niektórych problemów obecnie istniejących w Europie, jak np.: zapewnienie użytkownikom niepełnosprawnym dzięki jednemu europejskiemu numerowi 112 dostępu do służb ratunkowych, zharmonizowanie częstotliwości bezprzewodowych systemów wspierających, zapewnienie między Państwami Członkowskimi komunikacji tekstowej i migowej w czasie rzeczywistym, ułatwienie zakupu przez organy publiczne towarów dostępnych. Należy rozważyć potencjalne trudności we wprowadzaniu w życie obowiązującego prawodawstwa. Komisja, w ramach dialogu dotyczącego polityki audiowizualnej, będzie wspierać wspólne lub współdziałające rozwiązania w tej dziedzinie np. ułatwienie dostępu do programów telewizji cyfrowej. Takie wspólne rozwiązania pozwolą na wykorzystanie ekonomii skali Potencjał edostępności istniejącego prawodawstwa europejskiego musi zostać w pełni wykorzystany. W 2005 r. Komisja rozpocznie badania 41 w celu określenia najlepszych praktyk i ustanowienia dialogu z Państwami Członkowskimi i głównymi zainteresowanymi stronami za pośrednictwem odpowiednich grup odpowiedzialnych za wdrożenie wspomnianych dyrektyw World Wide Web Consortium (W3C) Web Accessibility Initiative (WAI) Konsultacja przy użyciu Internetu wykazała silne poparcie (ponad 72 % respondentów) dla certyfikacji i znakowania dostępnych produktów i usług ICT. Odnotowano wyraźne różnice pomiędzy różnymi grupami docelowymi (jedynie 61,4 % producentów, dostawców lub sprzedawców produktów i usług związanych z edostępnością wyraziło opinię pozytywną). Ponadto, wśród osób opowiadających się za certyfikacją i znakowaniem produktów osoby niepełnosprawne i organy publiczne wyraźnie opowiadają się za rozwiązaniami obowiązkowymi, natomiast producenci, dostawcy lub sprzedawcy produktów i usług związanych z edostępnością preferują rozwiązania mające charakter dobrowolny. Opinie pozostałych grup plasują się pomiędzy opiniami grup wspomnianych powyżej. Patrz sekcja Kontrola i wnioski. Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. zakazuje dyskryminacji osób niepełnosprawnych, między innymi w pracy oraz przewiduje się wprowadzenie racjonalnych usprawnień, również w zakresie ICT. Grupa utworzona w 2003 r., składająca się z przedstawicieli Państw Członkowskich, operatorów telekomunikacyjnych, organizacji użytkowników oraz organów normalizacyjnych. Patrz sekcja Kontrola i wnioski. PL 12 PL

13 7. WNIOSKI I KONTROLA Niniejszy komunikat oraz wyniki konsultacji przy użyciu Internetu wykazują i potwierdzają zdecydowanie Komisji Europejskiej w zakresie kwestii związanych z edostępnością oraz rozwiązań, które pozwolą zrozumieć Państwom Członkowskim, że istnieje pilna potrzeba wspólnego wypracowania spójnej strategii w dziedzinie edostępności, które zachęcą sektor do opracowania dostępnych rozwiązań w odniesieniu do produktów i usług ICT, oraz które ukażą niepełnosprawnym użytkownikom aktywne zaangażowanie Komisji na rzecz zwiększenia dostępności w społeczeństwie informacyjnym. W ciągu najbliższych dwóch lat ( ) Komisja będzie nadal podnosić świadomość społeczną, promować wykorzystanie proponowanych instrumentów, gromadzić dane oraz konsultować się z zainteresowanymi stronami w celu podjęcia świadomych decyzji w dziedzinie edostępności. W tym celu, Komisja zamierz przeprowadzić w ostatnim kwartale 2005 r. badania na temat Oceny postępu jaki dokonał się w zakresie edostępności w Europie" w celu określenia i oceny działań strategicznych zmierzających do zwiększenia edostępności w Europie. Początkowe wyniki badania będą dostępne na początku 2007 r. Dwa lata po opublikowaniu niniejszego komunikatu zostanie przeprowadzona kontrola sytuacji w dziedzinie edostępności. Polegać ona będzie na ocenie wyników działań zaproponowanych w niniejszym dokumencie, zgodnie z zasadą lepszego stanowienia prawa 42. W zależności od wyników ogólnej oceny wpływu Komisja może rozważyć dodatkowe działania, również natury prawnej, jeśli uzna to za konieczne. Te prace w dziedzinie edostępności z kolei wniosą wkład do już zapowiedzianej na 2008 r. europejskiej inicjatywy na rzecz eintegracji Biała Księga Komisji na temat europejskiego systemu rządów, COM(2001) 428 wersja ostateczna. COM(2005) 229 i Europejskie społeczeństwo informacyjne na rzecz wzrostu i zatrudnienia. PL 13 PL

(2007/C 175/22) 2. Wstęp

(2007/C 175/22) 2. Wstęp 27.7.2007 C 175/91 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie przyszłego prawodawstwa dotyczącego dostępności elektronicznej (2007/C 175/22) Dnia 26 lutego 2007 r. Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

Komisja Kultury i Edukacji. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisja Kultury i Edukacji. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Kultury i Edukacji 14.6.2013 2012/0340(COD) PROJEKT OPINII Komisji Kultury i Edukacji dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów w sprawie wniosku dotyczącego

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r.

STANOWISKO RZĄDU. Data przyjęcia stanowiska przez Komitet do Spraw Europejskich 20 grudnia 2012 r. 4 lutego 2013 r. STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW: Plan działania w dziedzinie e-zdrowia

Bardziej szczegółowo

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet

Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Ochrona konkurencji na rynkach nowych technologii Kraków, dnia 13 września 2010 Wpływ ł prawa konkurencji k na rozwój nowych technologii Media cyfrowe i Internet Krzysztof Kuik DG ds. Konkurencji, Komisja

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2015 r. COM(2015) 599 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Europejski program bezpieczeństwa lotniczego PL PL 1. KOMUNIKAT KOMISJI Z 2011

Bardziej szczegółowo

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii 29.11.2011 2011/0156(COD) PROJEKT OPINII Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w 2014 r.

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w 2014 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.7.2015 r. COM(2015) 335 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne w sprawie wdrożenia inicjatywy Wolontariusze pomocy UE w

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 110/26 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie komunikatu Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów edostępność

Bardziej szczegółowo

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania

Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania KOMISJA EUROPEJSKA DYREKCJA GENERALNA DS. PRZEDSIĘBIORSTW I PRZEMYSŁU Wytyczne 1 Bruksela, dnia 1.2.2010 r. - Związek pomiędzy dyrektywą 98/34/WE a rozporządzeniem w sprawie wzajemnego uznawania 1. WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY

Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.4.2016 r. COM(2016) 183 final 2016/0094 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 2008/2173(INI) 20.11.2008 PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie ochrony konsumentów, zwłaszcza nieletnich, w zakresie używania gier

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Strategianormalizacji europejskiej

Strategianormalizacji europejskiej Strategianormalizacji europejskiej wg rozporządzenia UE Spotkanie CBT 24.09.2014 Jolanta Kochańska Z-ca Prezesa PKN ds. Normalizacji Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1025/2012 z dnia

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 30.11.2005 KOM(2005) 623 wersja ostateczna 2005/0243 (ACC) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 384/96 w sprawie ochrony przed

Bardziej szczegółowo

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE

inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE inwestowanie w działania na rzecz klimatu inwestowanie w program LIFE PRZEGLĄD NOWEGO PODPROGRAMU LIFE DOTYCZĄCEGO DZIAŁAŃ NA RZECZ KLIMATU NA LATA 2014 2020 Czym jest nowy podprogram LIFE dotyczący działań

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014. Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 21.11.2013 2013/0165(COD) PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie osób z niepełnosprawnościami w nowym okresie programowania 2014-2020. Warszawa, 23 marca 2015 r.

Wsparcie osób z niepełnosprawnościami w nowym okresie programowania 2014-2020. Warszawa, 23 marca 2015 r. Wsparcie osób z niepełnosprawnościami w nowym okresie programowania 2014-2020 Warszawa, 23 marca 2015 r. Kontekst programowania 2014-2020 Konieczność zapewnienia dostępności dla osób o różnych potrzebach

Bardziej szczegółowo

Głos europejskich konsumentów w sprawie normalizacji

Głos europejskich konsumentów w sprawie normalizacji www.anec.org Głos europejskich konsumentów w sprawie normalizacji A N E C R E P R E Z E N T U J E I N T E R E S Y K O N S U M E N T Ó W w dziedzinie normalizacji i certyfikacji, a także polityki i ustawodawstwa

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

(Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA (2008/C 241/01)

(Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA (2008/C 241/01) 20.9.2008 C 241/1 I (Rezolucje, zalecenia i opinie) REZOLUCJE RADA Rezolucja Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie z dnia 16 maja 2007 r. w sprawie realizacji wspólnych

Bardziej szczegółowo

WŁĄCZENIE SPOŁECZNE A TRANSPORT PUBLICZNY W UE

WŁĄCZENIE SPOŁECZNE A TRANSPORT PUBLICZNY W UE DYREKCJA GENERALNA DS. POLITYK WEWNĘTRZNYCH UNII DEPARTAMENT POLITYCZNY B: POLITYKA STRUKTURALNA I POLITYKA SPÓJNOŚCI TRANSPORT I TURYSTYKA WŁĄCZENIE SPOŁECZNE A TRANSPORT PUBLICZNY W UE STRESZCZENIE Abstrakt

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

ZAŁĄCZNIK RADA UNII EUROPEJSKIEJ, ZAŁĄCZNIK Projekt konkluzji Rady Wczesne wykrywanie i leczenie zaburzeń komunikacyjnych u dzieci, z uwzględnieniem zastosowania narzędzi e-zdrowia i innowacyjnych rozwiązań RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. PRZYPOMINA,

Bardziej szczegółowo

Integracja osób niepełnosprawnych

Integracja osób niepełnosprawnych Integracja osób niepełnosprawnych Europejska strategia równych szans Komisja Europejska Równe szanse dla równych praw Europejska wartość dodana Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych (ERON) w 2003 r. skłonił

Bardziej szczegółowo

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki

Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Żory, 16 stycznia 2014 Równość szans kobiet i mężczyzn w projektach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki Ewa Szymala Opracowano na podstawie Poradnika Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w projektach

Bardziej szczegółowo

***I PROJEKT SPRAWOZDANIA

***I PROJEKT SPRAWOZDANIA PARLAMENT EUROPEJSKI 2014-2019 Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych 2015/0026(COD) 4.3.2015 ***I PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego

Bardziej szczegółowo

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00

Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji. PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Konkurs w dziedzinie transnarodowej współpracy w zakresie wsparcia innowacji PROINNOEurope-ENT-CIP-09-C-N02S00 Katarzyna Walczyk-Matuszyk Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE Instytut Podstawowych

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.8.2013 COM(2013) 609 final 2013/0299 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY upoważniająca Republikę Włoską do dalszego stosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo

Bardziej szczegółowo

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu

Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Program HORYZONT 2020 w dziedzinie transportu Rafał Rowiński, Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce Inwestycje w badania i rozwój są jednym ze sposobów wyjścia z kryzysu gospodarczego. Średni

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY

EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY C 181/2 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 21.6.2012 OPINIE EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY 479. SESJA PLENARNA W DNIACH 28 I 29 MARCA 2012 R. Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie" kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017

Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie" kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Karolina Farin Spotkanie uczestników KSP KPC EU-OSHA Kraków, 22 czerwca 2015 r. Kampania informacyjna EU-OSHA 2016-2017 Wyzwania:

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

III. (Akty przygotowawcze) KOMITET REGIONÓW 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R.

III. (Akty przygotowawcze) KOMITET REGIONÓW 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R. C 175/40 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1.7.2010 III (Akty przygotowawcze) 83. SESJA PLENARNA, 9 10 LUTEGO 2010 R. Opinia Komitetu Regionów Europejski Rok (2011 r.) (2010/C 175/10) Przyjmuje z

Bardziej szczegółowo

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 16 grudnia 2015 r. (OR. en) Jeppe TRANHOLM-MIKKELSEN, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej

Rada Unii Europejskiej Bruksela, 16 grudnia 2015 r. (OR. en) Jeppe TRANHOLM-MIKKELSEN, Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej Rada Unii Europejskiej Bruksela, 16 grudnia 2015 r. (OR. en) Międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2015/0296 (CNS) 15373/15 FISC 191 PISMO PRZEWODNIE Od: Data otrzymania: 14 grudnia 2015 r. Do: Nr

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

(Dz.U.UE L z dnia 18 października 2014 r.) uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art.

(Dz.U.UE L z dnia 18 października 2014 r.) uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. Dz.U.UE.L.2014.300.63 ZALECENIE KOMISJI z dnia 10 października 2014 r. w sprawie szablonu oceny skutków w zakresie ochrony danych na potrzeby inteligentnych sieci i inteligentnych systemów pomiarowych

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013

Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 5 kwietnia 2013 Uczenie się dorosłych w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 5 kwietnia 2013 Porządek prezentacji 1. Nowe podejście do kształcenia dorosłych w polityce LLL 2. Inicjowanie i monitorowanie krajowej polityki

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Prawna 2009 24.7.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie wdrożenia dyrektywy 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 5.2.2015 L 29/3 ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/171 z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie niektórych aspektów procedury wydawania licencji przedsiębiorstwom kolejowym (Tekst mający znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY

POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY POLITYKA OCHRONY KONSUMENTÓW: ZASADY I INSTRUMENTY Europejska polityka ochrony konsumentów stanowi podstawowy element dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego. Jej celem jest zapewnienie prawidłowych

Bardziej szczegółowo

Obszar III 2011-2020. 10 maja 2011 r.

Obszar III 2011-2020. 10 maja 2011 r. Obszar III Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Cel operacyjny 3 Usprawnienie procesów komunikacji społecznej oraz wymiany wiedzy 2 Cel operacyjny 3 Kontekst: Prezydencja Polski

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE

Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE EDYTA BARACZ Informatyzacja administracji publicznej w Polsce w świetle polityki społeczeństwa informacyjnego UE Społeczeństwo informacyjne to typ społeczeństwa, którego kształtowanie się ściśle związane

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 20.11.2012 COM(2012) 697 final 2012/0328 (COD) Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY wprowadzająca tymczasowe odstępstwo od dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14 marca 2012 rok

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14 marca 2012 rok Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina Kraków, 14 marca 2012 rok PLAN PREZENTACJI Godzenie życia rodzinnego i zawodowego co to za problem? Jak powstał nasz projekt? Na

Bardziej szczegółowo

MEMORANDUM. w sprawie współpracy na rzecz podnoszenia jakości świadczonych dla użytkowników usług na rynku telekomunikacyjnym

MEMORANDUM. w sprawie współpracy na rzecz podnoszenia jakości świadczonych dla użytkowników usług na rynku telekomunikacyjnym MEMORANDUM Warszawa, październik 2012 r. w sprawie współpracy na rzecz podnoszenia jakości świadczonych dla użytkowników usług na rynku telekomunikacyjnym Niniejsze Memorandum zostało zawarte w dniu..

Bardziej szczegółowo

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków

Konkurs Dobrych Praktyk Zdrowe i bezpieczne miejsce pracy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie. Zaproszenie do składania wniosków Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy. Bezpieczni na starcie, zdrowi na mecie Promowanie zrównoważonego życia zawodowego #EUhealthyworkplaces www.healthy-workplaces.eu

Bardziej szczegółowo

Priorytety Dolnego Śląska w Unii Europejskiej. Piotr Borys Parlament Europejski

Priorytety Dolnego Śląska w Unii Europejskiej. Piotr Borys Parlament Europejski Priorytety Dolnego Śląska w Unii Europejskiej Piotr Borys Parlament Europejski Strategia EUROPA 2020 Inicjatywy przewodnie: Unia Innowacji Mobilna młodzież Europejska agenda cyfrowa Europa efektywnie korzystająca

Bardziej szczegółowo

uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiej Fundacji Kształcenia za rok budżetowy 2010,

uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiej Fundacji Kształcenia za rok budżetowy 2010, 17.10.2012 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 286/239 REZOLUCJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO z dnia 10 maja 2012 r. zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania

Bardziej szczegółowo

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych 1 Konsument jako podmiot strategii: Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Sprawne Państwo Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce

Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce Popularyzacja podpisu elektronicznego w Polsce Rola administracji w budowaniu gospodarki elektronicznej Warszawa, 25 września 2006 r. Poruszane tematy Wprowadzenie i kontekst prezentacji Rola administracji

Bardziej szczegółowo

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych

Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Wyzwania organizacyjne w rehabilitacji dzieci* i młodzieży* wynikające z ICF i Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom

Bardziej szczegółowo

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach perspektywy finansowej 2014-2020

Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Zasada równości szans kobiet i mężczyzn w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Warszawa, 25 czerwca 2015r. Zasada równości szans kobiet i mężczyzn na rynku pracy jest w przypadku funduszy unijnych jedną

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 9.9.2015 L 235/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2015/1501 z dnia 8 września 2015 r. w sprawie ram interoperacyjności na podstawie art. 12

Bardziej szczegółowo

Grupa robocza art. 29

Grupa robocza art. 29 Grupa robocza art. 29 00065/2010/PL WP 174 Opinia 4/2010 na temat europejskiego kodeksu postępowania Europejskiej Federacji Stowarzyszeń Marketingu Bezpośredniego (FEDMA) w sprawie ochrony danych osobowych

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu realizacji zadań publicznych z wykorzystaniem form finansowych przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowanym

Bardziej szczegółowo

BUDOWA POMORSKIEGO SYSTEMU JAKOŚCI EDUKACJI

BUDOWA POMORSKIEGO SYSTEMU JAKOŚCI EDUKACJI BUDOWA POMORSKIEGO SYSTEMU JAKOŚCI EDUKACJI Adam Krawiec Dyrektor Departamentu Edukacji i Sportu Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego 19 maja 2015 r. REALIZACJA POLITYKI ROZWOJU REGIONALNEGO (MISJA

Bardziej szczegółowo

Nr 1045. Informacja. Udział społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej. Elżbieta Berkowska KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ

Nr 1045. Informacja. Udział społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej. Elżbieta Berkowska KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ KANCELARIA SEJMU BIURO STUDIÓW I EKSPERTYZ WYDZIAŁ ANALIZ EKONOMICZNYCH I SPOŁECZNYCH Udział społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej Dyrektywy Wodnej Maj 2004 Elżbieta Berkowska Informacja Nr 1045 W preambule

Bardziej szczegółowo

Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat!

Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądźwolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądź wolontariuszem! Zmieniaj siebie i świat! Bądźwolontariuszem!

Bardziej szczegółowo

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP

Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Obszar tematyczny Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy: Rozwój sektora prywatnego i promocja eksportu MŚP Całkowita alokacja: do 10 milionów franków szwajcarskich W danym obszarze ma zastosowanie

Bardziej szczegółowo

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020.

kierunkową rozwoju informatyzacji Polski do roku 2013 oraz perspektywiczną prognozą transformacji społeczeństwa informacyjnego do roku 2020. Z A T W I E R D Z A M P R E Z E S Polskiego Komitetu Normalizacyjnego /-/ dr inż. Tomasz SCHWEITZER Strategia informatyzacji Polskiego Komitetu Normalizacyjnego na lata 2009-2013 1. Wprowadzenie Informatyzacja

Bardziej szczegółowo

POLITYKA AUDIOWIZUALNA I MEDIALNA

POLITYKA AUDIOWIZUALNA I MEDIALNA POLITYKA AUDIOWIZUALNA I MEDIALNA Politykę audiowizualną UE regulują przede wszystkim art. 167 i 173 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Najważniejsze przepisy UE dotyczące polityki audiowizualnej

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 14.5.2014 L 139/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 492/2014 z dnia 7 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL

14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL 14399/5/08 REV 5 (pl) ppa/zm 1 DG I - 2B LIMITE PL Konkluzje Rady na temat architektury: udział kultury w zrównoważonym rozwoju RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 1. POWOŁUJĄC SIĘ na Traktat ustanawiający Wspólnotę

Bardziej szczegółowo

C 271/116 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 19.9.2013

C 271/116 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 19.9.2013 C 271/116 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 19.9.2013 Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dostępności

Bardziej szczegółowo

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej

Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Wzmocnienie potencjału analitycznego administracji publicznej przedsięwzięcie podjęte przez Szefa Służby Cywilnej Warszawa, czerwiec 2014 r. Dotychczas podjęte inicjatywy Szefa Służby Cywilnej W latach

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi MOC W REGIONACH Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 w edukacji Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Kraków, 28-29 listopada 2013 r. Czym jest

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o drogach publicznych 1)

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o drogach publicznych 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o drogach publicznych 1) Art. 1. W ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, z późn. zm. 2) ) wprowadza się następujące

Bardziej szczegółowo

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+.

ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. ERASMUS+ 1 stycznia 2014 roku ruszy nowy program Unii Europejskiej ERASMUS+. Będzie wspierał edukację, szkolenia, inicjatywy młodzieżowe oraz sportowe w całej Europie. Połączy w jedną całość 7 dotychczasowych

Bardziej szczegółowo

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Współpracujemy profesjonalnie! współfinansowany jest przez Unię Europejską w ramach środków Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Raport z monitoringu opracowania i wdrażania standardu wzajemnego informowania się JST i NGO o planach, zamierzeniach, kierunkach działań przez Gminę Frampol w projekcie pt.: Współpracujemy profesjonalnie!

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.10.2015 r. COM(2015) 494 final 2015/0238 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY upoważniająca Zjednoczone Królestwo do stosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 19.06.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Temat: Petycja 0171/2007 złożona przez Breedę Moynihan Cronin (posłankę do irlandzkiego parlamentu), w sprawie niewypełnienia

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 15.02.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie sprawozdania z własnej inicjatywy dotyczącego niektórych aspektów ubezpieczeń komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Innowacyjny model aktywizacji

Innowacyjny model aktywizacji Innowacyjny model aktywizacji zawodowej uczestników WTZ Temat innowacyjny: "Współpraca podmiotów działających w obszarze zatrudnienia oraz integracji i pomocy społecznej z przedsiębiorcami w zakresie ułatwiania

Bardziej szczegółowo

(Rezolucje, zalecenia i opinie) ZALECENIA RADA

(Rezolucje, zalecenia i opinie) ZALECENIA RADA 4.12.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 354/1 I (Rezolucje, zalecenia i opinie) ZALECENIA RADA ZALECENIE RADY z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie propagowania we wszystkich sektorach prozdrowotnej

Bardziej szczegółowo

W ubiegłym roku zostałam poinformowana przez Związek Banków Polskich. praw osób niepełnosprawnych stanowi jeden z priorytetów mojej działalności.

W ubiegłym roku zostałam poinformowana przez Związek Banków Polskich. praw osób niepełnosprawnych stanowi jeden z priorytetów mojej działalności. RZECZPOSPOLITA POLSKA Rzecznik Praw Obywatelskich Irena LIPOWICZ RPO-678032-V/11/GM 00-090 Warszawa Tel. centr. 22 551 77 00 Al. Solidarności 77 Fax 22 827 64 53 Pan Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY

Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 16.12.2014 r. COM(2014) 736 final 2014/0352 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY przedłużająca okres obowiązywania decyzji 2012/232/UE upoważniającej Rumunię do stosowania

Bardziej szczegółowo

Internet a rozwój społeczny i zawodowy osób z niepełnosprawnością

Internet a rozwój społeczny i zawodowy osób z niepełnosprawnością Konferencja einclusion przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu od pomysłu do realizacji Warszawa 06.07.2009 Internet a rozwój społeczny i zawodowy osób z niepełnosprawnością Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych (2012 r.) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych (2012 r.) (Tekst mający znaczenie dla EOG) KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 6.9.2010 KOM(2010) 462 wersja ostateczna 2010/0242 (COD) Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych (2012 r.)

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Dokument z posiedzenia 2009 30.11.2007 B6-0000/2007 PROJEKT REZOLUCJI w odpowiedzi na pytanie wymagające ustnej odpowiedzi B6-0000/2007 zgodnie z art. 108 ust. 5 regulaminu złożyli

Bardziej szczegółowo

Mining and Mineral Processing Waste Management Innovation Network Sieć Innowacji w Zarządzaniu Odpadami Górniczymi i Przeróbczymi

Mining and Mineral Processing Waste Management Innovation Network Sieć Innowacji w Zarządzaniu Odpadami Górniczymi i Przeróbczymi Mining and Mineral Processing Waste Management Innovation Network Sieć Innowacji w Zarządzaniu Odpadami Górniczymi i Przeróbczymi Główne problemy i możliwości sektora gospodarki odpadami górniczymi i przeróbczymi

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Zasady udziału w projektach Trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia 2014-2020. partnerstwo"

Zasady udziału w projektach Trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia 2014-2020. partnerstwo 1 Zasady udziału w projektach Trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia 2014-2020 partnerstwo" Trzeci Program działań Unii w dziedzinie zdrowia (2014-2020) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka

Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Rozumienie niepełnosprawności jako kwestii praw człowieka Maria Król POLSKIE FORUM OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym Krok za krokiem w Zamościu 1 Konwencja ONZ/Preambuła/

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI INSPEKTOR OCHRONY DANYCH

EUROPEJSKI INSPEKTOR OCHRONY DANYCH 3.9.2013 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 253/3 EUROPEJSKI INSPEKTOR OCHRONY DANYCH Streszczenie opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych w sprawie komunikatu Komisji Wykorzystanie potencjału

Bardziej szczegółowo